HANDLEIDING OP WEG NAAR HET LAGERHUIS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HANDLEIDING OP WEG NAAR HET LAGERHUIS"

Transcriptie

1 1 HANDLEIDING OP WEG NAAR HET LAGERHUIS Seizoen jaargang

2

3 Inleiding 1 Dit seizoen gaat de VARA voor de zeventiende keer op zoek naar het beste debat- en speechtalent in Nederland! Op weg naar Het Lagerhuis is de grootste debat- en speechcompetitie voor jongeren in het voortgezet onderwijs en de laagste klassen van het middelbaar beroepsonderwijs. Elk jaar strijden zo n tweehonderd teams om de titel van beste debatschool van Nederland en wordt uit zo n tweeduizend leerlingen de beste redenaar van Nederland gekozen. Deelname aan Op weg naar Het Lagerhuis is een unieke ervaring waarbij je veel nieuwe vaardigheden en technieken leert! Bij Op weg naar Het Lagerhuis gelden er geen ingewikkelde spelregels en zijn de aanspreekvormen informeel. Hierdoor kunnen ook beginnende debaters zich in een kort tijdsbestek voorbereiden op deelname. Echter, alleen teams die zich zorgvuldig voorbereiden en regelmatig hun debattechniek oefenen, zullen daadwerkelijk kans maken op een finaleplaats tijdens de provinciale voorronde. Het traditionele slotstuk is de landelijke finale die wordt uitgezonden op NPO 2. Het winnende team én de beste redenaar brengen samen met jongerenorganisatie HOPE XXL een bezoek aan de Verenigde Naties in New York. Er staat dus wat op het spel! Het Oostvaarders College met HOPE XXL en Maarten van Rossem bij de Verenigde Naties in New York (juni 2014) jaargang

4 2 Ontstaan Het ontstaan van de jongerendebatcompetitie Op weg naar Het Lagerhuis is onlosmakelijk verbonden met het in de jaren 90 zeer populaire televisieprogramma Het Lagerhuis van de VARA. Het programma werd rechtstreeks uitgezonden vanuit het Amsterdamse debatcentrum De Rode Hoed. Het Lagerhuis beoogde het debat over de politieke actualiteit zo levendig mogelijk in de huiskamer te brengen. Dat gebeurde volgens een vast stramien: discussies tussen de aanwezige panelleden; discussie met een uitgenodigde gast; een gesproken column van oud-minister Marcel van Dam en een discussie tussen een gast en Marcel van Dam. In elke uitzending werd één van de panelleden door een juryvoorzitter uitgeroepen tot de beste debater. Mede door het programma zijn enkele debaters landelijk bekend geworden: bijvoorbeeld de Hagenaars Henk Bres en VVD-wethouder Frits Huffnagel. De laatste jaren is Het Lagerhuis slechts incidenteel op tv. De laatste reguliere uitzending is gemaakt tijdens de landelijke verkiezingen in Daarentegen is de jongereneditie van het programma vanaf 1999 jaarlijks bij de VARA is te zien. Op weg naar Het Lagerhuis Op weg naar Het Lagerhuis is in 1997 begonnen. Enerzijds om jongeren de mogelijkheid te bieden om hun debattechnieken en spreekvaardigheid te vergroten, anderzijds om hen de mogelijkheid te bieden om te ervaren wat de provinciale politiek inhoudt. Welke onderwerpen spelen in de provincie een rol? Op welke wijze komt besluitvorming op provinciaal niveau tot stand? Natuurlijk zijn de provinciale politici, de Statenleden en gedeputeerden ook erg benieuwd naar jullie mening over actuele onderwerpen. Handleiding Op weg naar Het Lagerhuis

5 Aantal voorrondes 15 Er zijn in totaal vijftien voorrondes in de twaalf provincies in Nederland. In de provincies Noord- Holland, Zuid-Holland en Gelderland worden twee voorrondes georganiseerd. Uiteindelijk spelen zestien debatteams in een landelijk finaletraject om een plaats in de finale. Wildcard 1 Na de laatste provinciale voorronde deelt de organistatie van Op weg naar Het Lagerhuis aan een debatteam een wildcard uit. De provinciale winnaars en de winaar van de wildcard nemen het vervolgens tegen elkaar op in het landelijke finaletraject. 3 Er is sprake van een bijzondere wedstrijd dankzij de bij maatschappelijke thema s. Daarom wordt er sterke betrokkenheid van de provincies. In de regel ook samengewerkt met Stichting HOPE XXL, een vinden de voorrondes plaats in het Provinciehuis. Voor jongereninitiatief waarbij wordt nagedacht over de iedereen is dit een unieke kans om deze prachtige vraag hoe een toekomst te creëren waarin iedere politieke arena s van nabij te zien. Jongeren kunnen bewoner van onze planeet zijn of haar leven kan ervaren hoe het is om in de schoenen te staan van een waarderen met gemiddeld een 8. politicus en wellicht stappen zetten naar een politieke carrière. Er zijn namelijk verschillende voorbeelden Dit komt in het bijzonder terug in de V-Rede, een bekend van oud-deelnemers die nu politiek actief speech waarin één deelnemer zijn of haar visie zijn! geeft op de toekomst. Verder komen in het vaak spectaculaire 360-graden debat verschillende In 2012 is er binnen het wedstrijdformat een aantal perspectieven naar voren bij provinciale, landelijke vernieuwingen doorgevoerd. Daardoor ligt er en mondiale onderwerpen. nog meer nadruk op de inhoudelijke dialoog Spreken leert men door te spreken. Cicero jaargang

6 4 Wedstrijd De wedstrijdopzet van iedere provincale voorronde is maatwerk, maar de basiselementen zijn in elke provincie gelijk. Er zijn drie verschillende wedstrijdonderdelen: het vaste rollen debat, het 360-graden debat en het 1-op-1 debat. Daarnaast zijn er twee speechonderdelen: de landelijke V-Rede en de provinciale V-Rede. 3 Naast de speechonderdelen zijn er drie debatonderdelen. Een uitgebreide beschrijving van alle wedstrijdonderdelen is te vinden op bladzijde 6. Handleiding Op weg naar Het Lagerhuis 2 Op weg naar het Lagerhuis kent twee speechonderdelen.

7 Ronde 1 voorronde Ronde 2 voorronde Ronde 3 voorronde Ronde 4 Halve finale Ronde 5 Finale 5 Wedstrijd onderdelen V-Rede Vaste rollen debat 360-graden debat Vaste rollen debat Vaste rollen debat Vaste rollen debat Vaste rollen debat 1-op-1 debat 1-op-1 debat 1-op-1 debat 360-graden debat 360-graden debat 360-graden debat Tabel 1 Wedstrijdonderdelen per wedstrijdronde Elk team krijgt de mogelijkheid één keer de landelijke V-Rede (speech door één teamlid) te presenteren in wedstrijdverband. Daarnaast wordt aan twee teamleden gevraagd om de landelijke V-Rede op camera te laten vastleggen, waarmee zij kans maken Om deelnemende teams zoveel mogelijk te laten debatteren wordt er gespeeld in poules. Op weg naar Het Lagerhuis streeft ernaar om ieder debatteam ten minste drie wedstrijdrondes van één uur te laten spelen. op een plek in de televisie finale. De provinciale V-Rede is een zelfstandig wedstrijdonderdeel. Elk team krijgt de gelegenheid om van tevoren een video-opname van de provinciale V-Rede in te zenden. De beste provinciale V-Rede wordt door de deelnemer aan het begin van de dag live uitgesproken. De winnaar wordt beloond met een speech-kit. Tijdens de voorronde worden verder het vaste rollen debat, het 360-graden debat en het éénop-één debat gespeeld. Na de eerste drie wedstrijdrondes zijn de halve finalisten bekend. De overgebleven vier teams maken uit wie de winnaar wordt van de voorronde en doorspeelt in de landelijke achtste finales. Het precieze wedstrijdprogramma is afhankelijk van het aantal deelnemers, beschikbare zalen en beschikbare juryleden en wordt per voorrondedag op de website gepubliceerd. In de bijlage is een voorbeeld van het chronologisch programma te vinden. Doordat er rekening moet worden gehouden met een wisselend aantal deelnemers, de beschikbare capaciteit op de wedstrijdlocatie en het aantal juryleden kan bij sommige voorrondes van het voorbeeld wedstrijdprogramma worden afgeweken. Houd hiervoor de website (ownhlagerhuis.nl) in de gaten! jaargang

8 6 Wedstrijdonderdelen Debatteren leer je vooral door het te doen! Bij Op weg naar Het Lagerhuis kun je in verschillende wedstrijdonderdelen je debatvaardigheden laten zien. Iedere debatvorm vraagt een net iets andere aanpak. Er zijn drie verschillende debatvormen bij Op weg naar Het Lagerhuis: - het vaste rollen debat (teamdebat) - het 1-op-1 debat tussen twee debaters - het 360-graden debat (teamdebat) Handleiding Op weg naar Het Lagerhuis

9 Vaste rollen debat 7 Het vaste rollen debat is een debat tussen twee teams van tien deelnemers. Er wordt gedebatteerd over een stelling en de loting bepaalt welk team de stelling moet verdedigen en welk team de stelling moet aanvallen. Het team dat de stelling verdedigt, is voor de stelling. Het team dat de stelling aanvalt, is tegen de stelling. Het vaste rollen debat is een teamdebat. Dit betekent dat het hele team voor de stelling of tegen de stelling is, je hebt hier dus geen keuze in. Het debat wordt geleid door een gespreksleider. Tijdens Op weg naar Het Lagerhuis wordt deze rol vervuld door een docent van één van de deelnemende scholen. De gespreksleider start het debat door aan het team dat voor is het woord te verlenen. Vervolgens mogen de tegenstanders reageren. Na deze eerste uitwisseling van argumenten is het aan de gespreksleider om de spreektijd op een eerlijke manier tussen de teams te verdelen. Tijdens het vaste rollen debat mag door de deelnemers enkel worden gesproken, nadat zij zijn opgestaan. De gespreksleider bepaalt wie op welk moment het woord heeft! De gespreksleider mag lange betogen afbreken en zorgt ervoor dat algemeen geldende fatsoensnormen in acht worden genomen. Het vaste rollen debat duurt tien minuten. De tijd wordt bijgehouden door de debatklok. Tijdens de laatste vijf seconden verandert de verlichting van de klok van kleur en mag er door de gespreksleider, deelnemers en eventueel publiek hardop worden afgeteld. De jury wijst pas aan het einde van de wedstrijdronde de winnaar aan. Het 1-op-1 debat Het 1-op-1 debat is een debat over een stelling tussen twee deelnemers uit het debatteam. De debatteams bepalen zelf welk teamlid het debat namens het team voert. Er is door loting bepaald welke deelnemer de stelling moet verdedigen en welke deelnemer de stelling moet aanvallen. Diegene die de stelling verdedigt, is voor de stelling en opent het debat. Diegene die de stelling aanvalt, is tegen de stelling. De gespreksleider stelt zich terughoudend op bij het 1-op-1 debat en opent het debat door aan de voorstander het woord te verlenen. Vervolgens mag de tegenstander hierop reageren. Na deze eerste uitwisseling van argumenten is het aan de deelnemers zelf om de spreektijd op een eerlijke manier te verdelen. jaargang

10 8 360-graden debat De gespreksleider grijpt alleen in wanneer het debat dreigt te ontsporen. De gespreksleider intervenieert bijvoorbeeld wanneer de debaters elkaar voortdurend niet laten uitpraten, sterk afdwalen van het onderwerp of als zij algemeen geldende fatsoensnormen overschrijden. Het 1-op-1 debat duurt 5 minuten. De tijd wordt bijgehouden met behulp van de debatklok. Tijdens de laatste vijf seconden mag er door de gespreksleider, deelnemers en eventueel publiek hardop worden afgeteld. Ook bij het 1-op-1 debat bepaalt de jury aan het einde van de wedstronde de winnaar. Het 360-graden debat is een variant op het vaste rollen debat. Het 360-graden debat wordt gespeeld op dezelfde manier en volgens dezelfde regels als het vaste rollen debat, maar er is één groot verschil: beide teams zijn afwisselend voor en tegen de stelling. Het 360-graden debat is tevens een teamdebat. Dit betekent dat het hele team voor de stelling of tegen de stelling is. Het debat wordt op dezelfde wijze geopend als het vaste rollen debat. De klok bepaalt wie bij de start van het debat de stelling verdedigt. Het debat wordt geleid door een gespreksleider. Tijdens de voorrondes van Op weg naar Het Lagerhuis wordt deze rol vervuld door een docent van één van de deelnemende scholen. De gespreksleider start het debat door aan het team dat voor is het woord te geven. Vervolgens mogen de tegenstanders reageren. Na deze eerste uitwisseling van argumenten is het aan de gespreksleider om de spreektijd op een eerlijke manier tussen de teams te verdelen. Als student kwam ik erachter dat ik goed kon spreken in het openbaar en ik besefte: nu is alles mogelijk. Barack Obama Handleiding Op weg naar Het Lagerhuis

11 Na enkele minuten debat klinkt er een zoemer. Vanaf dat moment zijn de rollen omgekeerd. De verdedigers worden de aanvallers en de aanvallers de verdedigers. Het team dat voor is, is vanaf dan tegen en vice versa. Tegen het eind van het debat zal de zoemer nog één keer klinken en worden de rollen weer omgedraaid. De wissel is een belangrijk moment tijdens dit debat. Nadat de zoemer heeft geklonken behoudt de deelnemer die aan het woord is het spreekrecht. De deelnemer krijgt de gelegenheid om de door hem of haar gegeven argumenten direct te ontkrachten, meteen in een ander daglicht te plaatsen of een nieuw punt te maken. Alleen wanneer de spreker stilvalt, gaat de beurt naar het andere team. Het debat duurt, net als het vaste rollen debat, tien minuten. De tijd wordt bijgehouden door de debatklok. Tijdens de laatste vijf seconden verandert de verlichting van de klok van kleur en mag er door de gespreksleider, deelnemers en eventueel publiek hardop worden afgeteld. Op de website van Op weg naar het Lagerhuis zijn verschillende fragmenten van het wisselmoment te vinden. 9 jaargang

12 10

13 HOPE XXL: Join the future! 11 HOPE XXL wil eraan bijdragen dat iedereen zijn of haar leven met een acht of hoger kan waarderen. Daarom ontwikkelt HOPE XXL samen met jongeren van over de hele wereld een nieuwe visie op de toekomst. Dit hebben ze de Liemers List genoemd, naar de regio in Gelderland waar HOPE XXL is begonnen. Het is een lijst van dingen die moeten gebeuren met artikelen over duurzaamheid, mensenrechten, internationale samenwerking en nog veel meer. In 2015 biedt HOPE XXL de wereldwijde Liemers List aan bij de Verenigde Naties en zal Yama, één van de medeinitiatiefnemers, zijn V-Rede uitspreken. Duizenden jongeren van over de hele wereld hebben al meegedacht over de Liemers List. Waaronder de deelnemers aan Op weg naar Het Lagerhuis de afgelopen twee seizoenen. Ook tal van prominenten steunen HOPE XXL. Onder meer Alexander Rinnooy Kan, Jan Peter Balkenende, Louise Fresco, Jan Jaap van der Wal, Hanna Verboom, Ruud Lubbers en Gerrit Zalm steunen het initiatief, evenals 80 professoren die de Liemers List voor minimaal 80 % onderschrijven. Daarnaast wordt HOPE XXL onder meer gesteund door het Ministerie van Buitenlandse Zaken. In 2015 wordt de lijst afgerond tijdens de HOPE XXL Global Summit in Costa Rica. Later dat jaar presenteert HOPE XXL de lijst aan de Verenigde Naties als de visie van de jongere generatie op de toekomst. De lijst is echter nooit helemaal af en HOPE XXL blijft bezig om de Liemers List te verbeteren. De jongeren van HOPE XXL zijn dus zeer benieuwd naar jullie argumenten bij de stellingen van Op weg naar Het Lagerhuis! Wil je actief worden bij HOPE XXL? Bezoek de website en neem contact op!

14 12 Jurering De jury beoordeelt de debatten aan de hand van drie criteria: argumentatie, presentatie en teamwork/strategie, waarbij de argumentatie het zwaarst weegt. Per onderdeel wordt in het bijzonder gelet op de elementen die zijn benoemd in drie wordclouds. Deze wordclouds zijn op de website te vinden. 3 Er zijn drie word clouds te vinden op de website. Vorig jaar hebben verschillende oud-deelnemers van Op weg naar Naast Het de speechonderdelen Lagerhuis opnieuw meegedaan, zijn er drie debatonderdelen. maar dan als jurylid. Oud-deelnemers Een uitgebreide beschrijving die ook willen jureren van alle kunnen wedstrijdonderdelen zich aanmelden is te vinden via de op website. bladzijde %. Handleiding Op weg naar Het Lagerhuis

15 Puntentelling & Juryberaad 13 Bij Op weg naar Het Lagerhuis wijst een jury van drie personen per wedstrijdonderdeel een winnaar aan. Daaruit volgt automatisch de winnaar van de wedstrijdronde. Per wedstrijdronde worden namelijk drie wedstrijdonderdelen gespeeld. In iedere wedstrijdronde zijn er in totaal 3 punten te verdelen (1 punt per wedstrijdonderdeel) en per onderdeel wordt bepaald welke school heeft gewonnen en het punt krijgt. De jury is verplicht per wedstrijdonderdeel een winnaar aan te wijzen. Gelijkspel is dus niet mogelijk! Om eventuele gelijke standen in de poulefase te voorkomen (zoals een gelijk aantal gewonnen wedstrijdrondes en een gelijk aantal gewonnen wedstrijdonderdelen) kent de jury per wedstrijdronde en per debatteam tevens een tiebreaker-score toe. De tiebreaker-score is een score op schaal 0,0 tot 10,0 die de algehele debatkwaliteit van het debatteam representeert van die wedstrijdronde. Uiteraard wijst de jury altijd het hoogste cijfer toe aan de winnaar van de ronde en ook hier is gelijkspel niet mogelijk. De jury heeft na afloop van de ronde maximaal 10 minuten de tijd om alle indrukken te verwerken, de winnaar te bepalen én haar keuze met argumenten te onderbouwen. Dit is geen eenvoudige taak! De jury stelt zichzelf vaak de vraag welke school voor de gehele wedstrijdronde (dus alle debatonderdelen bij elkaar) de meeste aanspraak maakt op de overwinning. Zij focussen vervolgens in het overleg op de verschillende wedstrijdonderdelen en bereiden de terugkoppeling voor. Juryuitslag Tijdens de juryuitslag aan het eind van elke ronde wordt het juryoordeel aan de deelnemers bekend gemaakt. De jury wordt door de organisatie gevraagd om ook een helder inzicht te geven in de weging die zij heeft toegepast. Het oordeel illustreert zij aan de hand van voorbeelden en zij geven tijdens de terugkoppeling een antwoord op bijvoorbeeld de volgende vragen: Waarom en wanneer was team A beter dan team B?; Wat gaf naar de mening van de jury de doorslag?; Welke argumentatie heeft indruk gemaakt?; Wie bespeelde het publiek het beste?; Welk debatteam heeft het beste teamwork getoond? Op het eindoordeel wordt nooit teruggekomen. De jury vult na afloop de definitieve uitslag in op het wedstrijdformulier voor de wedstrijdleiding. Dit formulier is openbaar en leerlingen mogen dit dan ook inzien. De persoonlijke aantekeningen van de juryleden zijn echter geheim. jaargang

16 14 Interview met Frits Bloemberg Presentator van de voorrondes Wat vind jij zelf leuk aan deze wedstrijd? Het is een heel dynamische wedstrijd, er gebeurt heel veel. De kracht van het Lagerhuis-debat is dat iedereen mee kan doen en je dus ook veel verschillen ziet in de manier van debatteren tussen teams. En niet alleen de inhoud bepaalt wie er wint. Ook de presentatie, en zaken als humor spelen een grote rol. Ik heb zelf meegedaan in de tijd dat deze wedstrijd nog op scholen werd georganiseerd en ben toen enthousiast geraakt voor het debatteren. De voorrondes zijn voor ons als organisatie ook een feest. Sinds twee jaar maakt de V-Rede onderdeel uit van de wedstrijd. In de tv-finale was dit vorig jaar ook een belangrijk onderdeel geworden. Ik denk dat de V-Rede een grote aanwinst is voor de wedstrijd. Overtuigen doe je niet alleen met een debat: de speech is immers de oudste vorm van overtuigen die er is. De technieken die door de Grieken en Romeinen zijn beschreven zie je straks weer toegepast worden door jonge speechtalenten. Door bij de V-Rede de nadruk te leggen op de toekomst kunnen leerlingen ook wat van zichzelf blootgeven. Er is al zoveel pessimisme, juist met de V-Rede kun je andere mensen inspireren. Als je jong bent kan het effect hiervan heel groot zijn omdat het heel geloofwaardig is. Is het niet verwarrend dat er zo weinig regels zijn? Er zijn bij Op weg naar Het Lagerhuis bepaalde basisingrediënten, zoals de tijd (met de klok) en een gespreksleider die het debat in goede banen moet leiden. Maar hoe de teams het debat invullen is aan hen. Wel is het raadzaam om je te verdiepen in de beoordelingscriteria. Zo is het bij deze wedstrijd niet nodig om het debat op een formele manier te voeren zoals het debat officieel te openen met de woorden Beste jury, beste tegenstanders, geacht publiek... of elkaar met u aan te spreken. Ook debatteer je niet via een voorzitter maar spreek je elkaar rechtstreeks aan. Voor leerlingen die meedoen aan andere debatwedstrijden kan dit wel eens verwarrend zijn, maar ik vind de kracht van deze wedstrijd juist deze laagdrempeligheid. Er is tijdens het debat veel vrijheid, iedereen is gelijk. Soms zie je dat iemand een ander wil onderbreken in zijn betoog, en dit mag ook als de gespreksleider het toestaat en als de ander debater het laat gebeuren. Zoek de kracht dus vooral bij jezelf zou ik willen zeggen. Overtuigingskracht bestaat uit een heel scala van factoren en ook het gevoel speelt hierin mee. We werken overigens wel met een wedstrijdreglement waarin is vastgelegd hoe de competitie in elkaar zit en wat er wel en niet mag. Zo mogen scholen niet ineens teamleden vervangen, dit moet altijd via de wedstrijdleiding. Handleiding Op weg naar Het Lagerhuis

17 15 Tip Wees vooral jezelf en laat vooral zien dat je debatteren en speechen leuk vindt. De jury waardeert het als je wat van jezelf laat zien. Zij willen ook verrast worden, er wordt dus niet van je verwacht dat je een debat uit de Tweede Kamer naspeelt. Zorg er verder voor dat je als een team debatteert. In de finale van de voorronde willen we immers de beste teams zien, die bovendien op de wedstrijddag hebben bewezen dat zij in staat zijn om indruk te maken met hun overtuigingskracht. En natuurlijk mag er ook wat gelachen worden! jaargang

18 16 De V-Rede Spreken in de spotlight De V-Rede is sinds twee jaar onderdeel van de wedstrijd en het doet een beroep op heel andere overtuigingsvaardigheden. Tegenwoordig is het van groot belang dat een individu in staat is om een publiek te informeren, te inspireren of te overtuigen. Met de V-Rede krijgen jonge mensen de kans om hun visie te geven op de toekomst. Jouw toekomst! Want wie zou er durven twijfelen aan de geloofwaardigheid van jouw verhaal? Juist met jeugdig idealisme ben je in staat om andere mensen te raken en te vertellen hoe het anders moet. Hoe het beter kan. Hoe mensen het verschil kunnen maken. Dát is waarom we jou vragen om een speech te schrijven! We zijn benieuwd naar jouw verhaal. Realiseer je dat de V-Rede veel vraagt van een spreker. Je moet het verhaal soepel kunnen voordragen, zonder dat het ingestudeerd overkomt. Je moet het contact kunnen maken met het publiek, zonder dat je hierin overdrijft. Je verhaal moet goed in elkaar zitten en de inhoud moet staan als een huis. Kortom: het schrijven en voordragen van de V-Rede vraagt de nodige aandacht. Tips voor de V-Rede 1. Start niet door jezelf voor te stellen. Dit doet de presentator. Formele plichtplegingen zijn bij Op weg naar Het Lagerhuis overbodig. Maak contact met het publiek en probeer zo min mogelijk naar je papier te kijken. Wie naar de tekst kijkt en tegelijkertijd spreekt verliest na verloop van tijd het contact met het publiek. 2. Zoek naar een pakkende opening! Iets waar mensen door gegrepen worden. Het is van belang dat je direct de aandacht van de kijker en luisteraar hebt en zij benieuwd zijn naar wat er gaat komen. Een al te formele of plechtige opening kan tot gevolg hebben dat mensen afhaken. Denk dus goed na over hoe je de speech wil beginnen. 3. Hou het dicht bij je zelf en maak het niet té verheven. Mensen hebben over het algemeen meer sympathie voor de onbevangen spreker of een enthousiast persoon dan de wijsneus die alles beter weet. Handleiding Op weg naar Het Lagerhuis

19 17 4. Hou rekening met de 150 seconden die je maximaal hebt! Overbodige passages kun je beter schrappen omdat voor deze speech geldt: kort, maar krachtig! Een uitgeschreven V-Rede bestaat in de regel uit 200 tot 400 woorden. 5. Denk na hoe je jouw publiek kunt inspireren. Wat is écht belangrijk? Waar zou het publiek over napraten, nadat ze jouw speech hebben gehoord. 6. Een goede speech bevat altijd een kernboodschap. Werk liever één aspect uitvoerig uit dan er van alles bij te slepen. speech van Obama of Mandela zo goed? Van grote redenaars uit het verleden kun je veel leren. Een aantal hoogtepunten uit de retorica kun je bijvoorbeeld vinden in het boek Speeches That Changed The World. 8. Oefen je speech uitvoerig. Het liefst voor een (nog onbekend) publiek. De speech laten opnemen en terugkijken is zeer waardevol, bijvoorbeeld voor het wegslijpen van stopwoordjes. 9. De meeste sprekers spreken te snel en verliezen daardoor snel de aandacht van het publiek. Spreek woorden duidelijk uit en raffel de speech niet af. 7. Laat je inspireren door de beste en beroemdste speeches uit de geschiedenis. Wat maakt die ene jaargang

20

21

22 20 Veelgestelde vragen Kunnen leerlingen zich zelfstandig inschrijven voor Op weg naar Het Lagerhuis? Nee, het is enkel voor de begeleidende docent(en) mogelijk om een team in te schrijven. Inschrijven kan via het inschrijfformulier op de website. Is het mogelijk om met meer dan één team van een school deel te nemen? In principe is de inschrijving bij Op weg naar Het Lagerhuis beperkt tot één team per school. De reden hiervoor is dat we zoveel mogelijk scholen de kans willen geven om deel te nemen. Uit hoeveel leerlingen bestaat een Op weg naar Het Lagerhuis-team? Per schoollocatie (middelbare school of mboinstelling) kan één team van tien debaters (en twee junior-debaters) deelnemen aan Op weg naar Het Lagerhuis. Junior-debaters kunnen in het kader van opleiding de wedstrijd als toeschouwer meemaken. Wat is de precieze rol van de junior-debaters? De junior-debater is een leerling die niet behoort tot het basisteam, maar in het kader van opleiding de dag kan meemaken als toeschouwer. Junior-debaters zijn van harte welkom tijdens de voorronde maar nemen tijdens de wedstrijdronde plaats in het publiek en debatteren zelf in beginsel niet. Enkel in het geval van overmacht (bijvoorbeeld ziekte, stremmingen etc.) is het mogelijk dat een junior-debater invalt.. Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen de provinciale V-Rede en de landelijke V-Rede? Overeenkomsten: De landelijke V-Rede en de provinciale V-Rede zijn de speechonderdelen bij Op weg naar Het Lagerhuis. Voor beide speeches is een aparte opdracht te vinden op de website. Beide speeches hebben een maximale duur van 150 seconden. Tijdens de voorronde vragen we aan iedere redenaar om zijn of haar speech op camera te laten opnemen door een cameraman van de VARA. Scouts van de VARA en Het Debatbureau bekijken alle speeches en selecteren de twee beste speeches van de dag voor een battle tijdens de finaleronde. De winnaar plaatst zich voor de landelijke selectieronde in Hilversum. De drie beste redenaars van Nederland

23 zijn uiteindelijk terug te zien in de televisie uitzending van Op weg naar Het Lagerhuis. Iedere school wordt gevraagd om twee kandidaten af te vaardigen voor de landelijke V-Rede. Verschillen: De landelijke V-Rede is een wedstrijdonderdeel tijdens de eerste wedstrijdronde van Op weg naar Het Lagerhuis én kandidaten kunnen zich met de landelijke V-Rede individueel plaatsen voor de landelijke finaleronde door hun speech te laten opnemen op camera. De opdracht voor deze speech heeft een mondiaal thema. De provinciale V-Rede is een zelfstandige speechwedstrijd en de opdracht voor de speech heeft een provinciaal thema. Leerlingen krijgen de mogelijkheid om voorafgaand de provinciale voorronde hun provinciale V-Rede op video in te sturen naar Op weg naar Het Lagerhuis. Deze video s worden door een jury beoordeeld en tijdens de voorronde van Op weg naar Het Lagerhuis wordt de beste provinciale V-Rede aan het begin van de dag bekendgemaakt. De jongere met de beste provinciale V-Rede wint een live optreden voor een bomvolle zaal en een unieke Op weg naar Het Lagerhuis speechkit. Is het toegestaan om een leerling die geen deel uitmaakt van het debatteam (10 debaters) de speechonderdelen te laten uitvoeren? Dat is toegestaan. Let wel: omwille van de maximale deelnemerscapaciteit van de debatlocaties mogen er in totaal niet meer dan twaalf leerlingen per schoollocatie worden afgevaardigd. Uitzonderingen hierop zijn alleen mogelijk in overleg met de organisatie. Hoe zien de landelijke finales eruit? Zestien scholen spelen in Hilversum tegen elkaar in de achtste finales. Vanaf dan is het er op of er onder. Win je de wedstrijd dan speel je door in de volgende ronde. Zo wordt er toegewerkt naar de finale met bijbehorende tv-uitzending. De scholen die hun voorronde weten te winnen worden vanzelf geïnformeerd over de landelijke finales. Ik heb een andere vraag. Wat nu? Op de website van Op weg naar Het Lagerhuis wordt deze lijst aangevuld met vragen die binnenkomen. Mocht deze lijst ook geen soelaas bieden, dan kunt u contact opnemen met Het Debatbureau, de organiserende partner van de wedstrijd. Vragen kunnen per worden gesteld of via het contactformulier op de website. 21

24 22 Partners bij de voorrondes Handleiding Op weg naar Het Lagerhuis

25 Speeldata Alle wedstrijddata zijn onder voorbehoud van wijzigingen Zuid-Holland (dag I) vrijdag 16 januari Flevoland donderdag 22 januari Utrecht vrijdag 23 januari Gelderland (dag I) donderdag 5 februari Gelderland (dag II) vrijdag 6 februari Friesland maandag 9 februari Noord-Holland (dag I) woensdag 11 februari Overijssel donderdag 12 februari Drenthe dinsdag 17 februari Noord-Holland (dag II) donderdag 19 februari Groningen vrijdag 20 februari Zeeland dinsdag 24 februari Limburg donderdag 26 februari Noord-Brabant vrijdag 27 februari Zuid-Holland (dag II) vrijdag 6 maart Landelijke finales nog bekend te maken 23 jaargang

26 24 Bijlage Voorbeeld chronologisch programma provinciale voorronde Handleiding Op weg naar Het Lagerhuis

27 TIJD ACTIVITEIT BESCHRIJVING uur Registratie Elk team wordt verzocht bij binnenkomst zich direct te registreren bij de inschrijfbalie uur Opening en loting Plenaire opening en loting voor de provinciale voorronde van Op weg naar Het Lagerhuis. vanaf uur Filmopnames V-Rede door VARA Gedurende de hele dag kunnen deelnemers hun V-Rede laten opnemen door de VARA. De beste V-Redenaars maken tevens kans om tijdens de uitzending van de landelijke finale hun V-Rede op tv terug te zien uur Ronde 1 OWNHL Tijdens elke wedstrijdronde van Op weg naar Het Lagerhuis worden drie wedstrijdonderdelen gespeeld. De eerste wedstrijdronde van Op weg naar Het Lagerhuis bestaat uit de V-Rede, het vaste rollen debat en het 360-graden debat, tenzij dit door omstandigheden niet mogelijk is. jaargang

HANDLEIDING OP WEG NAAR HET LAGERHUIS

HANDLEIDING OP WEG NAAR HET LAGERHUIS 1 HANDLEIDING OP WEG NAAR HET LAGERHUIS Seizoen 2015-2016 jaargang 2015-2016 Voorwoord 1 Toen de meeste deelnemers nog geboren moesten worden, of misschien net in de luiers lagen, waren wij al bezig met

Nadere informatie

Handleiding Gespreksvormen Debat

Handleiding Gespreksvormen Debat Handleiding Gespreksvormen Debat Inhoud Overzicht 1. Inleiding 2. Doel 3. Werkvormen 4. Tips voor het begeleiden van een Lagerhuisdebat 4.1. Debatvorm kiezen 4.2. Rollen verdelen 4.3. Stelling kiezen 4.4.

Nadere informatie

Dé Nederlandse DebatCup 2015 Nederlands Kampioenschap Sneldebatteren. Zaterdag 16 mei BAM-huis / Amsterdam. Toernooireglement

Dé Nederlandse DebatCup 2015 Nederlands Kampioenschap Sneldebatteren. Zaterdag 16 mei BAM-huis / Amsterdam. Toernooireglement Dé Nederlandse DebatCup 2015 Nederlands Kampioenschap Sneldebatteren Zaterdag 16 mei BAM-huis / Amsterdam Toernooireglement versie 1.0 28 maart 2015 1. Dé Nederlandse DebatCup is een open toernooi. Dit

Nadere informatie

Leerlingen verdiepen zich in de standpunten rondom biobrandstof. Iedere klas vertegenwoordigt een groep.

Leerlingen verdiepen zich in de standpunten rondom biobrandstof. Iedere klas vertegenwoordigt een groep. BIOBRANDSTOF DEBAT KORTE BESCHRIJVING:BIOBRANDSTOF DEBAT Bedoeld voor VO onderbouw Doelgroep Vmbo/Havo/VWO Thema Biobrandstof Soort lesmateriaal Debat volgens het lagerhuis model Waardering Verdieping

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Giving Back Debat Toernooi

Giving Back Debat Toernooi Giving Back Debat Toernooi Impressie van zaterdag 23 januari 2016 Hoe word ik een succesvol debater? Giving Back Debat Toernooi - 2016 1 Stichting Giving Back Biedt getalenteerde scholieren als studenten

Nadere informatie

debatteren in het vmbo Reader voor leerlingen en docenten woorden start

debatteren in het vmbo Reader voor leerlingen en docenten woorden start winnen met debatteren in het vmbo Reader voor leerlingen en docenten woorden start Ischa Meijer Journalist De meeste mensen hebben hun eigen mening uit het hoofd geleerd Uitgave 2012 voorwoord Deze reader

Nadere informatie

UNICEF Kinderrechten Debattoernooi 2015. Lesboek

UNICEF Kinderrechten Debattoernooi 2015. Lesboek UNICEF Kinderrechten Debattoernooi 2015 Lesboek MEEPRATEN IS EEN RECHT Meepraten over beslissingen die over jou gaan, dat is een belangrijk recht uit het VN Kinderrechtenverdrag. Maar om mee te kunnen

Nadere informatie

Freeze & Go-debat Nederlands Debat Instituut

Freeze & Go-debat Nederlands Debat Instituut Lesboekje Freeze & Go-debat Nederlands Debat Instituut Het Nederlands Debat Instituut wil een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de debatcultuur in Nederland. Dit in de overtuiging dat het debat

Nadere informatie

DE NATIONALE VOORLEES- KAMPIOENSCHAPPEN

DE NATIONALE VOORLEES- KAMPIOENSCHAPPEN DE NATIONALE VOORLEES- KAMPIOENSCHAPPEN Handleiding voor leerkrachten Voorwoord Na de succesvolle Nationale Voorleeskampioenschappen van 2014 zijn wij weer op zoek naar voorleestalent. En ook nu hebben

Nadere informatie

Actuele opdracht leesvaardigheid Pesten mei - 2014 2thv

Actuele opdracht leesvaardigheid Pesten mei - 2014 2thv Actuele opdracht leesvaardigheid Pesten mei - 2014 2thv Opdracht 1 In april is er op televisie en in de media veel aandacht geweest voor (online) pesten. a Wat heb jij in de afgelopen weken gezien en/of

Nadere informatie

Activiteitenaanbod schooljaar 2015-2016

Activiteitenaanbod schooljaar 2015-2016 model 4609 Activiteitenaanbod schooljaar 2015-2016 INSCHRIJVEN KAN VIA MAGISTER - ELO TOT UITERLIJK 6 november 2015 DOE MEE EN MELD JE DIRECT AAN!!! St-Gregorius College Utrecht Activiteitenaanbod schooljaar

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

LESOPDRACHT VOOR DE LEERLING

LESOPDRACHT VOOR DE LEERLING LESOPDRACHT VOOR DE LEERLING - 2 - Hoe zou jij het doen? Fietsverlichting daarom! De lesopdracht Hoe zou jij het doen? Fietsverlichting daarom! We dagen je uit een campagneposter of film te maken waarmee

Nadere informatie

1. Voorronde op school

1. Voorronde op school Inhoudsopgave Pagina 1. Voorronde op school 2 1.1 Aanmelden 2 1.2 Kwalificatie voor het provinciaal kampioenschap 2 1.2 Voorronde organiseren 2 1.3 Wedstrijdopdrachten 2 2. Provinciaal kampioenschap 3

Nadere informatie

20 tips voor een goed debat!

20 tips voor een goed debat! 20 tips voor een goed debat! Moedig elkaar aan tijdens jullie voorbereidingen en de wedstrijd. Geef elkaar tips en zoek samen de sterktes en zwaktes van de argumenten. Je kan veel leren van elkaar, ook

Nadere informatie

PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN HANDLEIDING SCHOLIERENVERKIEZINGEN 2015

PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN HANDLEIDING SCHOLIERENVERKIEZINGEN 2015 PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN HANDLEIDING SCHOLIERENVERKIEZINGEN 2015 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 2 Praktische voorbereiding... 3 Wanneer?... 3 Organisatie... 3 Hoeveel tijd ben ik kwijt?... 3 Oproepkaarten...

Nadere informatie

Reglement AP debatvorm

Reglement AP debatvorm Reglement AP debatvorm Dit is het officiële reglement voor het Amerikaans Parlementair (AP) Debatteren zoals dat is vastgesteld door de Bondsraad op 9 oktober 2009 met wijzigingen van 10 december 2010.

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Onderzoek Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale

Nadere informatie

VVD trainingsaanbod in 2013 KC's Groningen en Drenthe

VVD trainingsaanbod in 2013 KC's Groningen en Drenthe VVD trainingsaanbod in 2013 KC's Groningen en Drenthe Let op: soms wijzigt er iets in dit programma. Kijk daarom voor de zekerheid altijd op de website van de kamercentrale of u de laatste versie van dit

Nadere informatie

Spelregels WK Master 2014

Spelregels WK Master 2014 Spelregels WK Master 2014 In veel opzichten lijkt WK Master 2014 op Teammaster. Het principe is hetzelfde: als een speler scoort, scoor jij ook! De belangrijkste regels: Tijdens de groepswedstrijden mag

Nadere informatie

Wedstrijdreglement MOM4Y... 1. 1. Inschrijven en aanvullen teamprofiel via Facebook... 2. 2. De klasconventie... 3

Wedstrijdreglement MOM4Y... 1. 1. Inschrijven en aanvullen teamprofiel via Facebook... 2. 2. De klasconventie... 3 WEDSTRIJDREGLEMENT MOM4Y Wedstrijdreglement MOM4Y... 1 1. Inschrijven en aanvullen teamprofiel via Facebook... 2 2. De klasconventie... 3 3. Verplicht in te dienen: verslag en filmpje... 3 3.1. Hoe en

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015

De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015 De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015 Inhoud De ervaring Leert! 3 Workshops 4 1. Krachtenveld Provincie 2. Simulatie Statenvergadering 3. Rollen en instrumenten 4. Integriteit

Nadere informatie

Het gymnasium: iets voor jou?

Het gymnasium: iets voor jou? Het gymnasium: iets voor jou? Stel jezelf eens de vraag... Ben ik nieuwsgierig? Heb ik een brede belangstelling? Hou ik van onderzoeken? Ben ik gek op cultuur? Houd ik van nieuwe dingen leren? Ben ik kritisch?

Nadere informatie

Verkiezing en methode

Verkiezing en methode Verkiezingsuitslag Verkiezing en methode Het Leukste uitje van het Jaar wordt bepaald op basis van een onderzoek onder ANWB leden. Dit onderzoek bestaat uit twee rondes, namelijk een nominatieronde en

Nadere informatie

Hoofdzetel Keizerslaan 11B 1000 BRUSSEL : +32 (0)2 506 17 01

Hoofdzetel Keizerslaan 11B 1000 BRUSSEL : +32 (0)2 506 17 01 Wedstrijden Belfair 2016 Op donderdag 25 en vrijdag 26 februari 2016 vindt in het ICC Gent de internationale Belfairbeurs plaats. Traditioneel organiseren we op deze dag ook een aantal wedstrijden. Uiteraard

Nadere informatie

Stemrapport Kern met Pit finale 2016 19/3/2016. Uitslag. 1 e prijs Groningen Zorgproject Wedde dat 't lukt. 2 e prijs Noord-Holland Kickmee!

Stemrapport Kern met Pit finale 2016 19/3/2016. Uitslag. 1 e prijs Groningen Zorgproject Wedde dat 't lukt. 2 e prijs Noord-Holland Kickmee! Stemrapport Kern met Pit finale 2016 19/3/2016 Uitslag 1 e prijs Groningen Zorgproject Wedde dat 't lukt 2 e prijs Noord-Holland Kickmee! 3 e prijs Flevoland Samen leven samen spelen Positie Kern Projecttitel

Nadere informatie

Odd Fellow Jeugdprijs Win een reis naar de Verenigde Naties en New York!

Odd Fellow Jeugdprijs Win een reis naar de Verenigde Naties en New York! Odd Fellow Jeugdprijs Win een reis naar de Verenigde Naties en New York! Odd Fellow Jeugdprijs De Odd Fellows in Nederland organiseren jaarlijks een essay-wedstrijd met als hoofdprijs een reis naar Amerika

Nadere informatie

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding (Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding Aan de slag met lezen in beroepsgerichte vakken Voor de verbetering van leesvaardigheid is het belangrijk dat leerlingen regelmatig en veel lezen. Hoe krijg

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Nut vakbonden onbekend bij jongeren 30 november 2011 Inleiding Van oktober 2011 tot november 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek. Aan het onderzoek deden 2464

Nadere informatie

3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 5 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument

3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 5 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument Inhoudsopgave 1. Inleiding blz. 2 2. Wat gaan we doen? blz. 4 3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 5 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument 4. Presentatie

Nadere informatie

3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 7 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument

3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 7 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument Inhoudsopgave 1. Inleiding blz. 3 2. Wat gaan we doen? blz. 6 3. De begrippen Debat, Stelling, Argument en Standpunt blz. 7 3.1 Het debat 3.2 De stelling en het standpunt 3.3 Het argument 4. Presentatie

Nadere informatie

Feiten NVM Open Huizen Dag 5 oktober 2013

Feiten NVM Open Huizen Dag 5 oktober 2013 Feiten NVM Open Huizen Dag 5 oktober 2013 Aan de NVM Open Huizen Dag van 5 oktober 2013 deden 47.374 woningen mee, waarvan 1.192 nieuwbouwwoningen (2,9%). De meeste huizen waren te bezoeken in de provincies

Nadere informatie

EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN

EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN N. Gheerolfs/ L. Eeckhout/ T. De Man/ N. De Vleeschauwer 1 Examenproject semester 2 5TSO Argumenteren en debatteren Met deze bundel bereid je je

Nadere informatie

Reglement BP debatvorm

Reglement BP debatvorm Reglement BP debatvorm Dit is het officiële reglement voor het Brits Parlementair (BP) Debatteren zoals dat is vastgesteld door de Bondsraad op 9 oktober 2009 met wijzigingen van 10 december 2010. Alle

Nadere informatie

4.1 Er wordt gespeeld volgens de reglementen van de KBVB.

4.1 Er wordt gespeeld volgens de reglementen van de KBVB. 1. CATEGORIEEN VOETBAL PIRAMIDAAL PROVINCIAAL Miniemen jongens (2003 + 2002) Cadetten jongens (2001 + 2000) Scholieren jongens (1999 + 1998 + 1997) Categorie 1 meisjes (2003 + 2002 + 2001) Categorie 2

Nadere informatie

Deze actievoorwaarden bevatten het wedstrijdreglement voor de wedstrijd Rabo Battle 2014 Race naar Peru.

Deze actievoorwaarden bevatten het wedstrijdreglement voor de wedstrijd Rabo Battle 2014 Race naar Peru. Actievoorwaarden Rabo Battle 2014 Deze actievoorwaarden bevatten het wedstrijdreglement voor de wedstrijd Rabo Battle 2014 Race naar Peru. Wedstrijdreglement Rabo Battle 2014 - De Race naar Peru 1. Door

Nadere informatie

Elevator Pitch: tips en voorbeelden

Elevator Pitch: tips en voorbeelden Elevator Pitch: tips en voorbeelden De elevator pitch is een kort maar krachtige presentatie waarin je jezelf in ongeveer zestig seconden presenteert. Hoe kun je in zo n korte tijd een boodschap overbrengen

Nadere informatie

-Debatgids - Hoe bereid ik me voor op de Digimores Debatwedstrijd

-Debatgids - Hoe bereid ik me voor op de Digimores Debatwedstrijd 1 -Debatgids - Hoe bereid ik me voor op de Digimores Debatwedstrijd 2016 2 Inhoud Inleiding... 3 Belangrijke begrippen... 3 Wat is het verschil tussen een debat en een discussie?... 3 W*T*F* is een wedstrijddebat?...

Nadere informatie

4. Niet de moedertaal maar wel de gekozen taalcategorie bepaalt de taal die zal gebruikt worden doorheen de wedstrijd.

4. Niet de moedertaal maar wel de gekozen taalcategorie bepaalt de taal die zal gebruikt worden doorheen de wedstrijd. Wedstrijdreglement Eustory Doel EUSTORY is een geschiedeniswedstrijd georganiseerd door BELvue, onder toezicht van de Koning Boudewijnstichting. Het wil jongeren van alle onderwijstypes de hand reiken

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Algemeen. 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet?

Veelgestelde vragen. Algemeen. 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet? Veelgestelde vragen Algemeen 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet? Nederland kent naar schatting tussen de 3000 en 4000 social enterprises, een relatief kleine maar groeiende sector, met groot potentieel.

Nadere informatie

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer e Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben

Nadere informatie

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM In het FLL World Class SM Project zal jullie team: Een onderwerp kiezen waar jullie enthousiast over zijn of altijd al meer over hebben willen weten. Een innovatieve oplossing

Nadere informatie

CONCEPTVERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN DE VERENIGING IPO OP 29 SEPTEMBER 2015

CONCEPTVERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN DE VERENIGING IPO OP 29 SEPTEMBER 2015 CONCEPTVERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN DE VERENIGING IPO OP 29 SEPTEMBER 2015 aanvang vergadering : 18.00 uur einde vergadering : 19.00 uur plaats : Zaal Beaune, Crowne Plaza

Nadere informatie

Draaiboek voorleeswedstrijd

Draaiboek voorleeswedstrijd Draaiboek voorleeswedstrijd Waarom een voorleeswedstrijd? De voorleeswedstrijd wordt georganiseerd in het kader van leesbevordering en heeft daarom als belangrijkste doel het leesplezier bij kinderen te

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.

Nadere informatie

Met als stelling: Illegaal muziek downloaden moet verboden worden gingen de remmen los.

Met als stelling: Illegaal muziek downloaden moet verboden worden gingen de remmen los. Verhitte discussies zijn de signatuur geweest van de debatten die zich drie dagen hebben afgespeeld. Leerlingen van verscheidene scholen uit Limburg hebben zich gebogen over actuele politieke vraagstukken.

Nadere informatie

Leerlingenboek KINDERRAAD

Leerlingenboek KINDERRAAD Leerlingenboek KINDERRAAD K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen

Nadere informatie

FASE 1: WAT KAN ER BETER?

FASE 1: WAT KAN ER BETER? FASE 1:? Wat? Wie? Wanneer? Hoe lang? In de eerste maand gaan jullie bekijken wat er beter kan op school! Met het hele team en de begeleider. Dit is de start van het project. Deze fase duurt ongeveer acht

Nadere informatie

Read2Me! Read2Me! wordt uitgevoerd in opdracht van de bibliotheken in samenwerking met ProBiblio. Wij wensen u veel plezier met Read2Me! op uw school.

Read2Me! Read2Me! wordt uitgevoerd in opdracht van de bibliotheken in samenwerking met ProBiblio. Wij wensen u veel plezier met Read2Me! op uw school. Read2Me! Read2Me! is een voorleeswedstrijd voor alle brugklasleerlingen van het voortgezet onderwijs, waarin leerlingen elkaar in wedstrijdvorm voorlezen uit door hen gekozen boeken. Zij lezen tussen oktober

Nadere informatie

Ouderavond vwo 4 14 september 2015

Ouderavond vwo 4 14 september 2015 Ouderavond vwo 4 14 september 2015 Even voorstellen Delianne Hoekstra, rector Marianne Dillen, conrector vwo Luc Rongen, leerling coördinator vwo 4 V4mb1 V4mb2 V4mb3 V4mb4 V4mb5 Toine Beijer Cor van der

Nadere informatie

OR & VERGADEREN VARIATIE EN VERRASSING HOUDEN DE. Richard Broer trainer/adviseur VERGADERAARS ALERT!

OR & VERGADEREN VARIATIE EN VERRASSING HOUDEN DE. Richard Broer trainer/adviseur VERGADERAARS ALERT! 1 OR & VERGADEREN VARIATIE EN VERRASSING HOUDEN DE VERGADERAARS ALERT! Richard Broer trainer/adviseur IS VERGADEREN HET JUISTE INSTRUMENT? 2 Ja! Iedereen tegelijk op de hoogte Korte tijd nodig Synergetische

Nadere informatie

Activiteitenaanbod schooljaar 2015-2016

Activiteitenaanbod schooljaar 2015-2016 model 4609 Activiteitenaanbod schooljaar 2015-2016 INSCHRIJVEN KAN VIA MAGISTER - ELO TOT UITERLIJK 6 november 2015 DOE MEE EN MELD JE DIRECT AAN!!! St-Gregorius College Utrecht Activiteitenaanbod schooljaar

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

REGLEMENT DEELNAME EUROPESE CLUBCOMPETITIES EN PLAY-OFF VOOR EUROPEES TICKET BETAALD VOETBAL SEIZOEN 2011/'12

REGLEMENT DEELNAME EUROPESE CLUBCOMPETITIES EN PLAY-OFF VOOR EUROPEES TICKET BETAALD VOETBAL SEIZOEN 2011/'12 REGLEMENT DEELNAME EUROPESE CLUBCOMPETITIES EN PLAY-OFF VOOR EUROPEES TICKET BETAALD VOETBAL SEIZOEN 2011/'12 1. De hoogst geklasseerde betaaldvoetbalorganisatie na afloop van de reguliere competitie in

Nadere informatie

Als eerste is gevraagd in hoeverre de Cito Eindtoets Basisonderwijs een reëel beeld oplevert van

Als eerste is gevraagd in hoeverre de Cito Eindtoets Basisonderwijs een reëel beeld oplevert van Onderzoek Cito Eindtoets Basisonderwijs Methode en deelname Van 16 tot en met 24 januari 2013 heeft een online survey over de Cito Eindtoets Basisonderwijs opengestaan voor het Basisonderwijs. De vragen

Nadere informatie

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld NEDERLANDERS OVER DE VIERDAAGSE Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Nienke Lammertink en Koen Breedveld Mei 2016 1 Nederlanders over de

Nadere informatie

Educatief programma Feiten & meningen

Educatief programma Feiten & meningen Educatief programma Feiten & meningen Handleiding voor docenten De tentoonstelling Zwart&Wit is een tentoonstelling die vragen oproept, meningen laat horen en feiten presenteert. Het educatief programma

Nadere informatie

BESTUURLIJKE VERNIEUWING?

BESTUURLIJKE VERNIEUWING? BESTUURLIJKE VERNIEUWING? De rol van de provincie en de Eerste Kamer 11 maart 2015 Nederlanders willen leden Eerste Kamer direct kunnen kiezen 1 I&O Research vroeg in haar laatste peiling 2 naar een aantal

Nadere informatie

Nederlandse Bowling Federatie EVENEMENTENPLAN BOWLINGSEIZOEN 2013-2014

Nederlandse Bowling Federatie EVENEMENTENPLAN BOWLINGSEIZOEN 2013-2014 Nederlandse Bowling Federatie EVENEMENTENPLAN BOWLINGSEIZOEN 2013-2014 Blad 1 van 68 INHOUDSOPGAVE: HOOFDSTUK 1 VERENIGINGSKAMPIOENSCHAPPEN... 9 PARAGRAAF 1.1 VERENIGINGSKAMPIOENSCHAPPEN SENIOREN... 9

Nadere informatie

Meningsvorming: jij en vluchtelingen

Meningsvorming: jij en vluchtelingen Meningsvorming: jij en vluchtelingen Korte omschrijving Het kan uw leerlingen bijna niet ontgaan zijn dat de Europese Unie te maken heeft met een grote stroom vluchtelingen. Sinds een paar maanden is dit

Nadere informatie

Rebel in a suit Verkiezingsreglement Stichting nachtburgemeester Amsterdam September 2014 Rebel in a suit 1

Rebel in a suit Verkiezingsreglement Stichting nachtburgemeester Amsterdam September 2014 Rebel in a suit 1 Verkiezingsreglement Stichting nachtburgemeester Amsterdam September 2014 1 Verkiezingsreglement Verkiezingen Inleiding In dit document wordt het reglement van de verkiezing punts gewijs opgesomd per onderdeel.

Nadere informatie

U kunt nog steeds subsidie aanvragen!

U kunt nog steeds subsidie aanvragen! U kunt nog steeds subsidie aanvragen! Het beste halen uit mensen en organisaties, zodat ze optimaal kunnen functioneren. Dat is het doel van het A+O fonds Gemeenten. Om dit doel te bereiken, ondersteunen

Nadere informatie

Nederlandse Bowling Federatie EVENEMENTENPLAN BOWLINGSEIZOEN 2014-2015

Nederlandse Bowling Federatie EVENEMENTENPLAN BOWLINGSEIZOEN 2014-2015 Nederlandse Bowling Federatie EVENEMENTENPLAN BOWLINGSEIZOEN 2014-2015 Vastgesteld in de bondsvergadering van Blad 1 van 66 INHOUDSOPGAVE: HOOFDSTUK 1 VERENIGINGSKAMPIOENSCHAPPEN... 9 PARAGRAAF 1.2 VERENIGINGSKAMPIOENSCHAPPEN

Nadere informatie

Beste (aankomend) debater, Doel van het debat. Regels (de definitie) Julius Lindenbergh, april 2006

Beste (aankomend) debater, Doel van het debat. Regels (de definitie) Julius Lindenbergh, april 2006 Beste (aankomend) debater, In deze handleiding kun je de belangrijkste dingen die een buitenstaander moet weten over competitief debatteren vinden. Deze tekst is bedoeld voor mensen die een keer aan een

Nadere informatie

35 ste Maaslands Carnavals Liedjes Festival t Oude Theater te Oss Zaterdag 21 november 2015

35 ste Maaslands Carnavals Liedjes Festival t Oude Theater te Oss Zaterdag 21 november 2015 Inschrijfformulier voor het 35 ste Maaslands Carnavals Liedjes Festival t Oude Theater te Oss Zaterdag 21 november 2015 Correspondentie-adres: MCLF de Raauw Ossekar p.a. Kromstraat 71 5345AA OSS Deelnemer:

Nadere informatie

We haole alles uit de kaast!

We haole alles uit de kaast! Pieregeblèr 2016 Deelnemersboek We haole alles uit de kaast! 1 Introductie We gaan weer richting carnaval en zoals de laatste twintig(!) jaar gebruikelijk was, is er ook dit jaar weer het Pieregeblèr.

Nadere informatie

U kunt uw team (en deelnamegeld) inleveren bij onderstaande contactpersonen:

U kunt uw team (en deelnamegeld) inleveren bij onderstaande contactpersonen: Geel gearceerd de wijzigingen ten opzichte van vorig seizoen. Wat is Super Elf? Super Elf is een voetbalcompetitie in spelvorm (soort van Coach van het Jaar, zoals dit gespeeld wordt bij het Noord-Hollands

Nadere informatie

Bèkse WK Pool 2014 Powered by BPQ & RKVV Volharding. Bem Vindos!

Bèkse WK Pool 2014 Powered by BPQ & RKVV Volharding. Bem Vindos! Bèkse WK Pool 2014 Powered by BPQ & RKVV Volharding Bem Vindos! Oftewel: Welkom... bij de enige echte Bèkse WK Pool 2014! Deze WK Pool wordt mede mogelijk gemaakt door de Bèkse PubQuiz en RKVV Volharding.

Nadere informatie

Examen VMBO-BB 2006 WISKUNDE CSE BB. tijdvak 1 woensdag 31 mei 9.00 10.30 uur. Naam kandidaat Kandidaatnummer

Examen VMBO-BB 2006 WISKUNDE CSE BB. tijdvak 1 woensdag 31 mei 9.00 10.30 uur. Naam kandidaat Kandidaatnummer Examen VMBO-BB 2006 tijdvak 1 woensdag 31 mei 9.00 10.30 uur WISKUNDE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 25 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

Betreft: Nederlandse kampioenschappen voor schoolteams ski & snowboard 2016

Betreft: Nederlandse kampioenschappen voor schoolteams ski & snowboard 2016 Aan: Basisschool of voortgezet onderwijs T.a.v. de directie, leraar/lerares lichamelijke opvoeding Per email Betreft: Nederlandse kampioenschappen voor schoolteams ski & snowboard 2016 Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

Geslacht respondenten CBS 2011* man 49% 49% vrouw 51% 51% totaal 100% 100%

Geslacht respondenten CBS 2011* man 49% 49% vrouw 51% 51% totaal 100% 100% Verantwoording onderzoek "4 en 5 mei" Veldwerkperiode: woensdag 11 april tot woensdag 18 april. Aantal uitgenodigd: 15628 Aantal onbezorgbaar: 197 Netto verstuurd: 15431 Respons: 7597 49% Onvolledig ingevulde

Nadere informatie

ONDERZOEKSSAMENVATTING

ONDERZOEKSSAMENVATTING ONDERZOEKSSAMENVATTING Fit For Free sportieve voornemens NL 2016 Onderzoek uitgezet onder 1000 Nederlanders in december 2015 door PanelWizard. Onderzoeksresultaten onder embargo tot 4 januari 2016 06:00

Nadere informatie

Reglement Nederlands Koor Festival 2015-2016

Reglement Nederlands Koor Festival 2015-2016 Reglement Nederlands Koor Festival 2015-2016 deze versie: dinsdag 6 oktober 2015 Dit reglement is samengesteld voor de voorrondes en het finaleweekend die onderdeel uitmaken van het Nederlands Koor Festival

Nadere informatie

REGLEMENT KOOKWEDSTRIJD CCN-BOKAAL 2016

REGLEMENT KOOKWEDSTRIJD CCN-BOKAAL 2016 Deel 1. Algemeen REGLEMENT KOOKWEDSTRIJD CCN-BOKAAL 2016 1. Inhoud van de wedstrijd 1a. Er worden drie gerechten bereid. Dit kunnen een voorgerecht, een hoofdgerecht en een nagerecht Zijn, maar mogen ook

Nadere informatie

Almere 24 maart 2015

Almere 24 maart 2015 Almere 24 maart 2015 Voorwoord Welkom op de Olympic Moves regionale finale van Almere! Vandaag gaan jullie met je school sporten tegen andere teams en samen plezier beleven. Door het hele land worden regionale

Nadere informatie

Workshop Tweede Kamerverkiezingen

Workshop Tweede Kamerverkiezingen Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat

Nadere informatie

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100)

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100) Het aantal leerlingen in het basisonderwijs is tussen 2010 en 2014 gedaald. In de provincie Limburg nam het aantal leerlingen in deze periode het sterkst af. In het voortgezet onderwijs is het aantal leerlingen

Nadere informatie

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen aan de Kinderraad. Ook als

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Dammen doe je zo! wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Dammen doe je zo! wat is jouw talent? Workshop Handleiding wat is jouw talent? Workshop: Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen Kees stelt zichzelf en zijn damtegenstander

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

Informatie en reglement Rabotheater Open Podium Twente 2015 dé talentenjacht voor aanstormend én al bewezen talent uit Overijssel

Informatie en reglement Rabotheater Open Podium Twente 2015 dé talentenjacht voor aanstormend én al bewezen talent uit Overijssel Informatie en reglement Rabotheater Open Podium Twente 2015 dé talentenjacht voor aanstormend én al bewezen talent uit Overijssel Dit evenement wordt mede mogelijk gemaakt door Businessclub Podion Het

Nadere informatie

Lees hieronder de spelregels, het is ongetwijfeld een feest der herkenning. Alleen nu spelen jullie de hoofdrollen. Maak er wat moois van!

Lees hieronder de spelregels, het is ongetwijfeld een feest der herkenning. Alleen nu spelen jullie de hoofdrollen. Maak er wat moois van! Natuurlijk ga je nu het diepe in. Natuurlijk twijfel je eraan of je nou echt wel zo grappig bent. Het hoort bij de Lama s. Kun jij je lach inhouden als het moet? Weet jij wie de moord heeft gepleegd als

Nadere informatie

Hoe kan KPN haar websitebezoekers het product Interactieve TV laten ervaren?

Hoe kan KPN haar websitebezoekers het product Interactieve TV laten ervaren? Hoe kan KPN haar websitebezoekers het product Interactieve TV laten ervaren? Prijzengeld: 5000,- Deadline: 14 februari 2010 Introductie KPN is de toonaangevende leverancier van telecommunicatie- en ICT-diensten

Nadere informatie

SAI Leopoldlaan 9 9300 Aalst. Debatteren. Een documentatiemap

SAI Leopoldlaan 9 9300 Aalst. Debatteren. Een documentatiemap SAI Leopoldlaan 9 9300 Aalst Debatteren Een documentatiemap Naam: Klas: Vak: Nederlands Schooljaar 2013 2014 Debatteren: instructieblad 1. Oriëntatie van de opdracht Er zijn drie debatten waarbij je telkens

Nadere informatie

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière TRAININGSPROGRAMMA VIER WORKSHOPS De wereld verandert snel en dat is van invloed op ieders plaats en functioneren op de arbeidsmarkt. We maken

Nadere informatie

Meerdaagse. Programma s. Eendaagse Trainingen. Persoonlijke Overtuigingskracht. Communiceren voor Leiders. Communicatieprofessionals

Meerdaagse. Programma s. Eendaagse Trainingen. Persoonlijke Overtuigingskracht. Communiceren voor Leiders. Communicatieprofessionals Eendaagse Trainingen Meerdaagse Programma s Persoonlijke Overtuigingskracht Luisteren & Beïnvloeden Overtuigen voor Financials Debatteren Overtuigen in de Media Opleidingstraject Communiceren voor Leiders

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen DOCENTENHANDLEIDING Met opdrachten voor het digitale schoolbord Belangrijke thema s in praktische werkvormen Kinderrechtenlespakket: opzet en doelen Speciaal voor leraren van groep 7 en 8 stelt Stichting

Nadere informatie

Een onderzoek naar seksuele voorlichtingslessen onder leerlingen uit de onderbouw van het Nederlands voortgezet onderwijs.

Een onderzoek naar seksuele voorlichtingslessen onder leerlingen uit de onderbouw van het Nederlands voortgezet onderwijs. Een onderzoek naar seksuele voorlichtingslessen onder leerlingen uit de onderbouw van het Nederlands voortgezet onderwijs. Uitgevoerd door Scholieren.com, in opdracht van Rutgers WPF. April/mei 2013 Voorwoord

Nadere informatie

12 mei 2015. Onderzoek: Vertrouwen in de politie

12 mei 2015. Onderzoek: Vertrouwen in de politie 12 mei 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

fotowerkgroep Ommoord Introductieboekje

fotowerkgroep Ommoord Introductieboekje fotowerkgroep Ommoord Introductieboekje COLOFON FOTO WERKGROEP OMMOORD Opgericht: 5 februari 1974 Clubavond: Donderdag van 20.00 tot 22.30 uur Zaal open om 19.30 uur Contactgegevens: Joliottoren (nabij

Nadere informatie

Nieuws van Els. Kalender. INFO - Nummer 30 5 april 2016 www.startnest.nl

Nieuws van Els. Kalender. INFO - Nummer 30 5 april 2016 www.startnest.nl INFO - Nummer 30 5 april 2016 www.startnest.nl Nieuws van Els De vorige week dinsdag werd begonnen met een mooie weekopening over het thema Lente. Donderdagmiddag zaten we weer met de hele school te genieten

Nadere informatie

Betreft: Herindelingsontwerp samenvoeging provincies Noord-Holland, Utrecht en Flevoland

Betreft: Herindelingsontwerp samenvoeging provincies Noord-Holland, Utrecht en Flevoland Leeuwarden 15 oktober 2013 Aan: Ministerie van BZK, Postbus 20011, 2500 AE Den Haag Betreft: Herindelingsontwerp samenvoeging provincies Noord-Holland, Utrecht en Flevoland Zienswijze Noordvleugelprovincie

Nadere informatie

Doe mee en ga snel aan de slag! Je kunt je ontwerp insturen tot en met 5 juli 2013. We kijken uit naar je deelname.

Doe mee en ga snel aan de slag! Je kunt je ontwerp insturen tot en met 5 juli 2013. We kijken uit naar je deelname. LLENG Fashionclash Shoe Design Challenge powered by Invito Beste artist / designer, Graag nodigen we je uit om deel te nemen aan de 1e editie van de Fashionclash Shoe Design Challenge powered by Invito.

Nadere informatie

Verzekeringsvoorwaarden 2011 inzake oefentherapie Cesar/Mensendieck, voor zover relevant

Verzekeringsvoorwaarden 2011 inzake oefentherapie Cesar/Mensendieck, voor zover relevant Bijlage 1 Verzekeringsvoorwaarden 2011 inzake oefentherapie Cesar/Mensendieck, voor zover relevant Basisverzekering: -Basispolis Noord-Nederland Dit is een combinatiepolis die geldt voor de provincies

Nadere informatie

RTV Maastricht - Gemeenteraadsverkiezingen woensdag 19 maart 2014

RTV Maastricht - Gemeenteraadsverkiezingen woensdag 19 maart 2014 RTV Maastricht - Gemeenteraadsverkiezingen woensdag 19 maart 2014 Medio mei van dit jaar heeft RTV Maastricht het initiatief genomen om verkennende gesprekken te voeren met fractievoorzitters uit de Gemeenteraad

Nadere informatie

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot 2012-2013 Opleiding tot ervaringsdeskundige Mensen met een licht verstandelijk beperking Uit eigen ervaring... Ik wil mijn stem laten horen, in een groot aantal werkvelden wordt er steeds meer gebruik

Nadere informatie