(Verdwenen) dorpen, gehuchten, nederzettingen, enz.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "(Verdwenen) dorpen, gehuchten, nederzettingen, enz."

Transcriptie

1 De werkgroep Historie Bellingwedde heeft inmiddels al heel wat dingen beschreven, hieronder een overzicht per categorie, plaats in alfabetische volgorde. (Verdwenen) dorpen, gehuchten, nederzettingen, enz. BELLINGWOLDE De Bult Een buurtje aan de Pekel Aa, waar deze uitmondt in de Westerwoldsche Aa tussen Oudeschans en Klein Ulsda. Vanaf De Bult stroomt het water dan als Westerwoldsche Aa verder naar Nieuwe Statenzijl, waar op de Dollard wordt gespuid. Op de Dollardkwelders heeft men destijds een hoogte gemaakt, waarop een veeschuur werd gebouwd om het vee bij vloed te bergen. Deze hoogte heette de bulte. Het bestaat nu uit enkele boerderijen nabij de voor de waterbeheersing aangelegde sluis in Pekel Aa. Naast de oude (bijna monumentale) sluis is een moderne sluis gerealiseerd. Draaierij Voormalige nederzetting, tussen De Bult en Winschoterzijl. Het lag vlak bij een bocht in de Pekel Aa, waar de schepen moesten laveren. Zij had haar naam daar waarschijnlijk aan te danken. Er stonden een vijftal huizen, een winkeltje en een watermolen. Draaierij had via een geheel apart liggende laan een verbindingsweg met Blijham. Langs deze laan liep het Pastoriediep. Dit was een belangrijke uitwatering. Bij de realisering van de ruilverkaveling is alles afgebroken. Lieskemeer Voormalige nederzetting ten zuiden van Bellingwolde, nabij een moerasgebied met daarin een meer (Lieskemeer) dat zich uitstrekte tot over de grens met Duitsland. Er stonden een aantal hutten, dan wel schamele woningen, zie hiervoor: ( fotoserie 2. T.g.v. de ruilverkaveling: sterk verbeterde waterbeheersing en kavelindeling, thans goede landbouwgrond. Lieskemeer is geheel uit het landschap verdwenen. Lutje Ham Oude bewoonde streek van Bellingwolde, in het verlengde van de Hoofdweg richting Duitse grens. Hier is een vuurstenen dolk van16 bij 20 cm gevonden van ca.1600 j. voor Chr.(Groninger museum?) Ook zijn resten van urnenvelden gevonden en kogels uit de tijd dat de Bisschop van Munster(bommen Berend)de stad Groningen belegerde(ca.1672). Er is strijd geleverd tussen de Franse en Engelse troepen(1795). Volgens overlevering zijn op de landerijen van landbouwer Stikker soldaten van de Franse troepen begraven. Vroeger stond er een melkfabriek. In de Tweede Wereldoorlog is er een Amerikaans vliegtuig neergestort. BLIJHAM De Heemen Buurtschap De Heemen ligt aan de noordkant van het huidige Oosteinde en is de laatste bebouwing voor de Westerwoldsche Aa. Op een kaart van ongeveer 1585 staat hier de benaming Pielzheem. Er stonden vier boerderijen dicht bij elkaar op een wierde met in de ondergrond veel schapenmest, zoals de schoolmeester in 1828 vertelt. De bebouwing (vier aaneen gebouwde boerderijen) doet denken aan kloostervoorwerken. Je zou dan kunnen vermoeden dat hier ooit een grote boerderij heeft gelegen, waar de leenman de pacht voor het kloosterbezit inzamelde, met mogelijk de benaming Pielzheem (Piesel of pesel = stenen huis, stenen kamer, verwarmde kamer). De Heemen was eigendom van de kerk te Winschoten. Een vroegere bij de boerderij behorende huisplaats stond op het Reuzenkampje, de eerste kamp over het Zijldiep. De naam dankt dit stuk grond aan de uitmuntende vruchtbaarheidstoestand, waarin het jarenlang moet hebben verkeerd na flinke bemesting met schapenmest. 1

2 Kerkhörn Blijham bestond aanvankelijk uit twee kernen met verschillend karakter. De noordelijke kern Kerkhörn, gelegen aan de weg naar Bellingwolde, bestaat uit grootschalige classistische en Oldambtster boerderijen. De andere kern, Molenhörn genaamd en meer richting Wedderveer gelegen, bestond uit kleinschaliger bebouwing. Na de Tweede Wereldoorlog wordt de ruimte tussen beide kernen geleidelijk aan bebouwd. Kerkhörn dankt de naam aan de aanwezigheid van de kerk. Het was vroeger een woon- en verzorgingsgebied voor de landbouw, met o.a. smederij, winkel, bakker, hotel Ceres etc. Lutjeloo Van oorsprong een esgehucht ten zuid/oosten van Blijham, dat vroeger bij het kerkspel Vriescheloo behoorde. Ten zuid/westen liggen de Lutjelooster Meden, van vroeger boezemgebied van de Westerwoldse Aa. De naam betekent klein bos. Lutjeloo (ook Lutkeloe genoemd) is één van de oudst bewoonde gebieden in en rond Blijham en heeft dus een rijke historie. Lutjeloo bestond aanvankelijk uit niet meer dan vier los gegroepeerde hoeven van het Westerwoldse type. De bebouwing lag geconcentreerd op een zandrug. Deze zandrug dwong de beek, in de volksmond simpelweg Ee (nu Westerwoldse Aa) werd genoemd, in een oostwaartse bocht. De gronden tussen de Lutjeloosterweg en Verschedijk waren markegronden. Bij deze gronden hoorde een Markehuis, deze heeft aan de Verschedijk gestaan. Vriescheloo was vaak moeilijk bereikbaar, de weg (Bisschopsweg) liep deels door drassig gebied en werd gescheiden door de Westerwoldse Aa met slechts een houten brug. Dit had tot gevolg dat in 1890 vijfentwintig lidmaten uit Luitjeloo naar de Blijhamsterregisters werden overgeschreven. Dat het vroeger bij Vriescheloo behoorde bleek ook uit het grondgebruik, een aantal boeren uit Vriescheloo hadden percelen rond Lutjeloo. Men had een gezamenlijk uitweg naar de provinciale weg(hoofdweg). Deze weg is tussen 1870 rn 1880 verhard. Daarna is langs deze weg vrijstaande bebouwing op ruime kavels gerealiseerd. Molenhörn Blijham bestond aanvankelijk uit twee kernen met verschillend karakter. De noordelijke kern Kerkhörn, ligt aan de weg naar Bellingwolde, nabij de kerk. De andere kern; Molenhörn genaamd bestond uit kleinschaliger bebouwing en ligt aan de weg naar Wedderveer. Het heeft de naam te danken aan de molens die vroeger in dit gebied stonden. Na de Tweede Wereldoorlog wordt de ruimte tussen beide kernen geleidelijk aan bebouwd. Molenhörn vormt nu het centrum van Blijham. Morige Buurtschap ten zuiden van Blijham. Kleinschalig randveengebied dat wordt gekenmerkt door een lanenstructuur, waarlangs de vervening plaats vond. In kreken die door dit gebied stroomden en die in open verbinding stonden met de Dollard, is veel veen gevormd. De vaste ondergrond is op vele plaatsen haast onpeilbaar. De vroegere bewoning bestond voornamelijk uit keuterboerderijen. Thans pracht gebied voor "ruimtelijk wonen". morige = venige grond Oosteinde Streek in het noordelijk gedeelte van Blijham. De doorgaande weg is de verbinding met Bellingwolde. De buurtschappen; De Heemen, Voorwold en Kerkhörn zijn opgegaan in het Oosteinde. De weg werd direct na de aanleg Kerkweg genoemd. Het is een deel van het oostelijk deel van het Groninger kleigebied, wat een rijke bouw- en tuinhistorie kent. Toen de landbouw in de tweede helft van de 19e eeuw een grote bloei doormaakte, werden boerderijen vergroot en voorzien van royale tuinen die werden aangelegd in de toen heersende Engelse landschapsstijl (slingertuinen). Tjabbesoord Tjabbesoord (Tjabbesstreek - Tjabbes = familienaam en streek = een rij huizen) is een buurtschap in het oostelijk deel van het Westeind. Het maakt deel uit van het randveen ontginningslandschap ten westen van Blijham. De naam Tjabbesoord, is afkomstig van de boerderij aan de Turfweg. De boerderij werd van 1839 tot 1922 bewoond door N. Tjabbes. De naam van het gebied is hiervan afgeleid. Het land was in 1870 nog geheel moeras en heide. Kort daarop hebben zich hierop de eerste landarbeiders gevestigd, die daar een bedrijfje begonnen. Het buurtje is ontstaan door 2

3 kleinschalige vervening. Het gebied loopt als een gebied met vergelijkbare landschapskenmerken door in de aangrenzende gemeente Pekela (gebied Bronsveen ). Vanouds kenmerkte dit gebied zich door kleine woningen in een oorspronkelijk nederzettingspatroon, plaatselijk afgewisseld door agrarische bedrijven. Vanuit cultuurhistorisch oogpunt behoort de Tjabbesstreek tot de zeer jonge ontginningen. Dat wordt geconstateerd uit de kadastrale minuut van Het plangebied is dan nog onbebouwd. Op de topografische kaart van 1902 is een aantal huizen/boerderijen weergegeven, waarvan meerdere momenteel niet meer aanwezig zijn. Voorwold Het Voorwold, ligt ten zuiden van de provinciale weg van Blijham naar Bellingwolde, ten westen van de Westerwoldsche Aa, ten oosten van de Nummerlaan en ten noorden van de Verschedijk. Het Voorwold ligt in een der alleroudste Dollardpolders en werd na de catastrofale uitbraak van de Dollard in 1684 de St. Maartensvloed, die aan vele mensen en dieren het leven heeft gekost, afgedekt met een kleilaag. In het gebied waren meerder boerenplaatsen, die in de tweede helft van de 17 e en eerste helft van de 18 e eeuw zijn verplaatst naar de provinciale weg (Oosteinde). In het verleden werd het streekje ook Vorwolt genoemd. In 1470 was er strijd tussen Egge Addinga en de stad Groningen om de eigendomsrechten over het hooiland Vorwolt Westeind Ligt ten noord/westen van Blijham. Alle boerderijen waren gesitueerd (ca. 1600) aan het voetpad, richting Pekela aan de rand van het uitgestrekte hoogveengebied (destijds aangeduid als moeras. Later is de verbinding naar Winschoten via de Hoogebrug gerealiseerd en zijn de boerderijen langzamerhand verplaatst naar deze verharde weg. Over bleef een woonbuurtje tussen de Barkelazwet en de Turfweg. Deze verspreide landelijke bebouwing is tijdens de ruilverkaveling geheel verdwenen, zo ook het oude (voet)achterpad. Winschoterhogebrug In 1593 is de bruggeschans bij de Winschoterhoogebrug aangelegd als een voorpost van de vesting Winschoten. Ter bewaking van de handelsroute Groningen Duitsland, die bij de Winschoterhogebrug over de Pekel A erg kwetsbaar was. Honderd jaar eerder lag de overgang over de Pekel A vanuit Westerwolde nog twee kilometer verder stroomopwaarts en werd gebruik gemaakt van de oude Zuiderveensterweg. De Dollardoverstromingen ontregelden deze oude verbinding door het veen. Toen het gebied weer droogviel, werd de weg noordwaarts verlegd en bouwde men (ter plekke van de huidige Winschoterhoogebrug) een nieuwe brug over de Pekel A. De stad Groningen bouwde plm een zijl bij de Winschoterhogebrug om de waterstand te kunnen regelen in verband met de turfafvoer door schepen van de venen in Oude Pekela. Deze is later verplaatst naar Winschoterzijl. Nabij de brug is een buurtschap ontstaan. Tijdens de bevrijding in 1945 is het gebied op twee woningen na totaal verwoest. Een boerderij en een café zijn weer opgebouwd. Lange tijd heeft de steenfabriek (Oost-Groningen) hier stenen gebakken Het complex wordt nu gebruikt door het werkvoorzieningschap. Na lange tijd te zijn verdwenen is de Bruggeschans in oorspronkelijke vorm weer zichtbaar in het landschap. De schans ligt aan de Winschoterkant van de Pekel Aa. Winschoterzijl Vanaf 1593 tot in de 19e eeuw lag op de plek waar de Rensel uit Winschoten in de Pekel Aa uitmondt, evenals het Winschoterdiep, de schans Winschoterzijl. Binnen deze schans bevond zich in die tijd de Lutherse kerk van Winschoten. Bij de sluis en schans ontstond een buurtschap. Huizen, winkels, café's, een oliemolen en watermolens. Wegens verbreding van het Winschoterdiep, ter verbeteringvan de waterafvoer naar de vernieuwde Nieuw Statenzijl heeft Winschoterzijl in 1980 als woonkern zijn functie verloren en is alles afgebroken. In 1992 is het laatste huis waarin vroeger een kruidenierszaak gevestigd was en dat werd bewoond door de brugwachter van het van Goghbruggetje afgebroken. Deze brug is van rond 1870 en is een van de oudste, nog bestaande, gietijzeren ophaalbruggen van Nederland. De brug 3

4 is in 1995 gerenoveerd en verplaatst van Winschoterzijl naar de Renselkade. Winschoterzijl lag op de grens van de voormalige gemeenten Beerta, Wedde en Winschoten. Tegenwoordig is Winschoterzijl een natuurgebied tussen de A7 en de Pekel Aa. Een voormalige nederzetting op de grens van de voormalige gemeenten Beerta, Wedde en Winschoten. Vroeger veel scheepvaart. Bij het naderen van Groningen begeven zich de Munsterschen voor het grootste gedeelte te velde en stelden zich in slagorde. Na een hevig gevecht werden zij echter op de vlucht gedreven en lieten omstreeks 200 man, 6 stukken, vele wagens, schoppen en houweelen in de steek. Terstond werden nu ook de schans bij Winschoterzijl en het Slot te Wedde heroverd, waarop de vijand onverwijld naar Oude en Nieuwe- Schans vluchtte Zoo werd in 1653 het Schuitendiep, dat toenmaals niet verder dan Zuidbroek liep, doorgegraven naar Winschoterzijl. Het riviertje de Rensel, dat door Winschoten stroomde, werd gekanaliseerd. Het gedeelte van het Winschoterdiep van Winschoten naar Winschoterzijl heet nog altijd de Rensel. Tevens werd een trekpad en een wagenweg aangelegd van Zuidbroek naar Winschoten. Ook de Pekel Aa werd vergraven en nam bij Winschoterzijl het water op uit het Winschoterdiep Ook in de nabijheid van Winschoten deed men pogingen om een Katholieke kerk te stichten en in 1750 werd te Winschoterzijl, met voorkennis van de Drost te Wedde, een godsdienstoefening der katholieken gehouden. Nauwelijks echter was de mis geëindigd, of enige honderden boeren en boerenknechts, gewapend met gaffels, stokken, knuppels en ander moordgeweer, vielen op het huis aan, waar de gemeente was verzameld. De geestelijke, die de godsdienstoefening had geleid en vele katholieken werden deerlijk mishandeld. (uit: de geschiedenis van Winschoten) Zandstroom Buurtschap even ten zuiden van Blijham, genoemd naar een veldnaam in Lutjeloo. Het is een kleinschalig randveen ontginningsgebied met dezelfde kenmerken als De Morige. Bijzonder is dat hier de lanen niet genummerd zijn, maar dat de woningen allemaal de straatnaam Zandstroom hebben, met daaraan gekoppeld een huisnummer voorafgaand aan de letter A. In het verleden hadden de verschillende gebieden, voor de huisnummers verschillende letteraanduidingen. VEELERVEEN Nienoordstreekje Tekst komt van Willem Hemmes Verbindingsweg Tekst komt van Willem Hemmes VRIESCHELOO De Bangmaker De grenssloot tussen de dorpen Veele en Vriescheloo. Deze sloot is in 1830, na de verdeling van de marke van Veele gegraven. Hiermee werd dat gedeelte van de marke, waar de Vriescheloosters zogenaamde "waren" (aandelen) in hadden, afgescheiden van de rest van de marke. Het verhaal wil, dat de boeren van Veele, na een grensconflict in deze sloot kropen, om vandaar uit de boeren van Vriescheloo schrik aan te jagen. In de Veeler "willekeur" komt tot uiting, dat de boeren uit Veele en Vriescheloo ten tijde van het opstellen van die "willekeur" niet zo goed met elkaar op konden schieten. Zie ook: "Boerderijen in het kerspel Vriescheloo" blz.659. De Gaast De Gaast(gast, garst, gaarst) is een zandplateau, dat ligt tussen een veen- en kleigebied ten noorden van Vriescheloo, nabij de Westerwoldse Aa. Door Staatbosbeheer werden hun eigendommen rond de Gaast, ook als "de Gaast" aangegeven. De Gaast was in Vriescheloo tot gemeenschappelijk eigendom. Men had hier vroeger z.g. "koeweiden" op, dat is het recht om daar gedurende het jaar een koe te weiden. Zie ook: Boerderijen in het kerspel Vriescheloo, blz

5 Klontjebuurt De vroegere dorpskern van Vriescheloo.(rond het voormalig café Muntinga). Vroeger het dichtst bebouwde gedeelte van Vriescheloo. Mogelijk is "klontje" afgeleid van"klonteren/samenklonteren". Iets wat de Vrieschelooster huisvrouwen vroeger graag deden (nog?). Loosterheide Gebied ten zuiden van de Wedderweg(Vriescheloo), grenzend aan de Wedderheide. Zie ook: "Boerderijen in het kerspel Vriescheloo", blz. 658 De Stroate Streekje met boerderijen, op een hoge zandrug, ten zuiden van de Dorpsstraat te Vriescheloo. Nadat de beheersing van het waterpeil beter op orde was,( ) werden de boerderijen naar de, lager gelegen Dorpsstraat verplaatst. Zie ook: "Boerderijen in het kerspel Vriescheloo", blz Veendiep Het Veendiep vormt de scheiding tussen de dorpen Bellingwolde en Vriescheloo. Het is al eeuwen oud en gegraven om het veenwater dat kwam via het "Hebrecht"uit de richting van het "Bourtanger moeras" af te voeren naar de Westerwoldse Aa. Door de aanleg van het Boelo Tijdenskanaal vormt het nu de verbinding tussen het B.L.Tijdens kanaal en de Westerwoldse Aa. Via deze vaarroute werd turf naar Wedde en Wedderveer vervoerd en omgekeerd aardappelen naar de aardappelmeelfabrieken(o.a. in Veelerveen). Vogelzang Vroeger heidegebied aan de zuid/westrand van Vriescheloo (deel van de Loosterheide). Aanvankelijk plaggenhutten, later armoedige arbeidershuisjes. Zie:realsite.nl/middendorp. Tijdens de ruilverkaveling "weggepoetst". Thans bos en gespreide bebouwing. Hier stonden in het begin van de 20ste eeuw nog plaggenhutten van de armste bevolkingsgroep. Zie ook: "Boerderijen in het kerspel Vriescheloo". De Westert Een streek die in het noordwesten van Vriescheloo lag (vroeger langs de oude weg). Twee huizen (boerderijen) gelegen nabij de Dorpsstraat, hebben nog als adres Westert. De laatste boerderij is genummerd als Weddermarke(Wedde) "De Smokerij" genaamd. Hier lagen vroeger ook het "Westert pad" en ook het "hondspad" liep hier langs, vanaf de kerk naar Wedde. Zie ook: "Boerderijen in het kerspel Vriescheloo", blz. 658, 659 en 678. De Zuidwending De Zuidwending is het stuk weg, dat de verbinding vormt tussen de bijna geheel vedwenen oude weg en de huidige Dorpsstraat. Met sidewende, zijdewind enz. werden binnendijken en wegen dwars op de richting van de Hoofdweg of Hoofddijk bedoeld. De oude weg was de 2e straat, waarlangs het vroegere Vriescheloo was gelegen. Toen als gevolg van een betere ontwatering het veen ging inklinken, werden de huizen die indertijd op het veen waren gebouwd verplaatst. Naar wat thans de Dorpsstraat heet, deze weg is omstreeks 1631 in gebruik genomen, werd toen omschreven als de nieuwe weg, waarbij de oude weg in onbruik raakte. Tegelijkertijd moet dus ook de Zuidwending zijn aangelegd. Van de oude weg bleef alleen het eerste stukje bestaan, n.l. bij de brug over het Veendiep. Zie ook: Boerderijen in het kerspel Vriescheloo, blz. 659 en 679. WEDDE Barkelazwet 5

6 De grens tussen de Pekela s en Westerwolde werd vastgesteld in de zeventiende eeuw. Deze scheidingssloot (in het begin ook Veensloot genoemd) vormt een rechte lijn in het landschap. Aan beide zijden lopen de kavellijnen in afwijkende richtingen. Hoorn Dit gehucht lag(ligt) tussen Hoornderveen(Wedde), het boezemgeboed van de Westerwoldse Aa, De Louwdijk en Oude Pekela. Het is oorspronkelijk een gehucht met een eigen Marke die tot het kerspel Wedde behoorde. De oorspronkelijke bebouwing was gesitueerd langs het voormalig Hoornderpad. Het gebied Hoorn kan worden aangeduid als een randveenontginning. Door de ontginning ontstonden opstrekkende percelen met daarlangs meerdere lanen richting de Westerwoldsche Aa. Langs deze lanen werden woningen en boerderijen(tjes) gebouwd. Toen de weg Wedde, Wedderveer,Blijham werd verhard, zijn de meeste boerenbedrijven verplaatst naar de Hoofdweg. Veel van de bebouwing langs het Hoornderpad is verdwenen. Over een deel van het tracé van het voormalige pad, loopt nu de Driepoldersweg. De weg dankt zijn naam aan de drie polders(waterschappen). Tot de Hoornder marke behoorde een deel van het uitgestreke veencomplex ten oosten van de Pekel Aa. In de zeventiende eeuw sloot de marke van Hoorn een overeenkomst met de stad Groningen waarbij de grens tussen de gronden van Hoorn en de veengebieden van de stad langs de Pekel Aa werd vastgelegd (het Barkelazwet). Hoornderveen Buurtschap ten westen van Wedde tegen de grens met Pekela en Stadskanaal. De naam verwijst naar de venen van Hoorn. Na het afgraven (ca. 5 meter hoog) van het hoogveen in de negentiende eeuw is een cultuurlandschap ontstaan, waarop voornamelijk akkerbouw plaats vindt. Langs de lanen vanaf Hoorn en Wedderveer is een sterk verspreid bebouwingspatroon van keuterboerderijen, arbeidershuizen en winkel(s) gerealiseerd. Deze vormden gezamenlijk de buurtschap. Door invoering van de woningwet, moeilijk begaanbare paden en lanen en de herverkaveling zijn heel veel woningen in het gebied afgebroken. Behoudens de Weverslaan is van de oude lanenstructuur bijna niets meer terug te vinden. De teloorgang van Hoornderveen wordt beschreven in de proloog van De Graanrepubliek, waarin Frank Westerman een gesprek voert met de laatste bewoner. Kielhuppen Woonstreekje ten zuiden van de Lageweg, nabij Wedde met moerasgebiedje ontstaan door vervening (baggerkuil) aanvankelijk vuilstort. Thans in eigendom bij Staatsbosbeheer en fraai natuurgebiedje geworden. Ossemarke De marken waren de gemeenschappelijke weiden van de boeren uit het dorp. De Ossemarke was/is het gebied ten Oosten van Wedde en ten zuiden van wat nu de Weddermarke heet. Ten noorden van de Weddermarke ligt de "koemarke". De ossen(gecastreerde stieren) waren niet alleen voor de slacht bedoeld, ze werden ook gebruikt als trekdier. Het gebied tussen de Wedderbergenweg en de dijk langs het boezemgebied van de Westerwoldse Aa wordt/werd Richelveld genoemd. Waarschijnlijk werden hier de jonge stieren geweid. Wedderbergen Aan de oostzijde van Wedderveer over de Westerwoldsche Aa liggen de Wedderbergen, van oorsprong een klein natuurgebied bestaande uit stuifduinen die gevormd zijn in de middeleeuwen. Tegenwoordig is het vooral bekend als natuur-, bos- en recreatiegebied, met onder meer een bungalowpark. Ook staat in het gebied poldermolen de Weddermarke uit Wedderheide Streek tussen Wedde en Vriescheloo. Ligt op een zandrug en vormde van vroeger de natuurlijke grens tussen de Dollard en Westerwolde. Vroeger heidegebied met aanvankelijk plaggen hutten, later arbeidershuisjes met (arme)grond voor eigen voorziening, als moestuin, eetaardappelen, 6

7 graan en geitenweide. Thans uitgegroeid tot een aantrekkelijke woonplek. Van Wedde gescheiden door de autoweg N976. Wedderveer Dit buurtschap ligt in het overgangsgebied van het streekdorpen landschap naar het randveen ontginningslandschap tussen Wedde en Blijham aan de westzijde van de Westerwoldse Aa. De naam verwijst naar het veer over de Westerwoldse Aa. Wanneer de naamgeving Wedderveer is ontstaan is niet bekend. Voorzover kan worden nagegaan, wordt het voor het eerst genoemd in Een grensbeschrijver, die zich in opdracht van Napoleon over het Weser-Ems gebied heeft gebogen, noemt het dan met twee losse woorden Wedder Veer. Op de Beckeringkaart uit 1781, dit is de meest gedetailleerde kaart die tijdens de Republiek van Groningen werd uitgegeven, komt de benaming t Veer voor. Op een kaart uit 1906 wordt Wedderveer als plaats vermeld en komt ook de aanduiding Weddervoetveer voor. Wedderveer was tot in de vijftiger jaren van de twintigste eeuw een bekend dorp in het uitgaansleven. Etablissementen als Het Veerhuis, later Hazelhoff, daarna Speelman en Kraai, met zwembad en speeltuin Klein Scheveningen maar ook café Heising met zwembad Triton waren uitgaanscentra en trokken mensen uit de wijde omtrek. De stoomtram maakte het vertier voor de hele streek goed bereikbaar. In Wedderveer staat een bijzonder houtzaagmolentje uit In de nabijheid van de spinnenkop staat het restant van windmolen de Nijverheidspolder. ALGEMEEEN Bouwten Het bebouwde land, stroken land. Deze gronden lagen hoog genoeg om te kunnen worden bebouwd met granen, aardappelen enz. Omdat deze gronden altijd droog bleven was het ook geschikt om er te wonen. bouwte is een veldnaam en in de gemeente Bellingwedde zijn er nog diverse gebieden die tot op de dag van vandaag als zodanig worden aangeduid. Het gebied ten noord/westen van Blijham dus het zuidelijke deel van het Westeind heet bouwte. De Bellingwolder bouwte ligt ten zuiden van de Hoofdweg. De Vrieschelooster bouwte ten zuiden van de Dorpstraat.(zie ook: Boerderijen in het kerspel Vriescheloo blz.645) In Wedde werd een strook grond tussen de Wedderheide en de Weddermarke, bouwte genoemd. Als gevolg van de herinrichting is deze bouwte verdwenen. Veldnamen; Veenbouwten Lange Meen Bovenlanden De Kijllanden De Garelanden De Vennen Binnenlanden Zijldiepskampen Tusschendijken Uiterdijken Overige Zijldiep Londenerkolk Verschedijk Louwdijk Veensloot Etc. 7

8 Molens Broekema s molen Vriescheloo De Vrieschelooster vennen, tussen de Dorpsstraat en de dijk van de Westerwoldse Aa gelegen, stroomden in de herfst onder, aangezien in die tijd de molen de Klieve alleen niet opgewassen was tegen het regenwater, dat er dan viel. Hierom besloot het Vrieschelooster waterschap in 1868 om een tweede molen te bouwen, met een 2e zijldiep, een molenwerf en een slijkdiep, waarop dat water kon worden geloosd en die uitmondde in de Westerwoldse Aa. Zie ook: Boerderijen in het kerspel Vriescheloo, blz. 673, 674 en 677. De Klieve Vriescheloo Hier kunt u nog de resten zien van het stoomgemaal dat hier eens stond, samen met de woning van de molenaar. Het gemaal - later voorzien van een dieselmotor is gesloopt ca Op dezelfde plaats stond eeuwen geleden al een windmolen. In 1631 is er sprake van het zijldiep, aan het eind waarvan deze molen stond. Waarschijnlijk stond die windmolen er dus in 1631 al. Op wordt in een openbare vergadering van het waterschap Vriescheloo het plan bekend gemaakt voor het lenen van f ,00 voor het bouwen van een stoomwatergemaal met bijbehorende machine. De naam de Klieve werd overigens op meerdere plaatsen gebruikt als naam voor een molen/gemaal. Zie ook: Boerderijen in het kerspel Vriescheloo, blz. 569 en 675. Dijken Rivierdijken Dijken tussen waterschappen Ossedijk Vriescheloo De "Ossedijk" is de oudste verbinding tussen het karspel Vriescheloo en de weg tussen Wedde en Veele. In 1602 werd de Verenigde Oost-Indische Compagnie opgericht, de eerste multinational ter wereld. Twee keer per jaar, in het voorjaar en in de herfst, voer er een vloot handelsschepen naar Indië. Zij namen de goederen mee waar men in Indië gebrek aan had en kwamen jaren later terug met vooral Indische specerijen, Chinees porselein en textiel uit India. Een gedeelte van het voedsel, dat deze schepen meenamen naar "de Oost" bestond uit gezouten vlees. Dit vlees was vaak voor een kwart afkomstig uit Westerwolde. In het voorjaar kwamen kudden jonge ossen uit zuidelijk Denemarken en Noord-Duitsland naar Westerwolde. Zij werden dan geweid aan de oevers van de "Westerwoldse Aa", vooral Bellingwolde, Den Ham en Blijham, maar ook te Vriescheloo en Wedde. Zo werd er extensieve veehouderij bedreven in o.a. de Bellingwolder- en Vrieschelooster vennen. In de herfst werden dan de vetgemeste ossen in kuddes verzameld en door herders via Zwolle naar Amsterdam gedreven, waar ze in de slachterij van de VOC werden geslacht. Zo zagen dan de in Westerwolde geweide ossen Zuid-Afrika, zij het niet in levende lijve. De vraag naar ossen was zo groot, dat door heel Nederland in de herfst deze kuddes op pad geweest moeten zijn. Vandaar de grote verspreiding van de naam. Het vetmesten van ossen was in die tijd een economische factor van groot belang! De Sliekdaipen Vriescheloo De "sliekdaipen" zijn omstreeks1868 aangelegd. Men wilde de landbouwgronden vruchtbaarder maken en hiervoor werd gedurende een zestig jaar slib uit de Dollard over het land verspreid. Plaatselijke schippers voeren naar de Dollard, tijdens hoogwater legden ze het schip boven het slib, bij eb kwam het droog te liggen en kon het schip vol slik "geschept" worden. Bij vloed voer het schip terug. Het één en ander was niet zonder risico's. De schepen(scheepjes) voeren via de Westerwoldse Aa door de sliekdaipen, naar de losplaatsen. De sliekdaipen waren door belanghebbende boeren gegraven vanaf de Westerwoldse Aa door het boezemgebied tot de boezemdijk. Sliekdaipen kwamen o.a voor in Bellingwolde, Vriescheloo en Lutjeloo. Zie ook: "Boerderijen in het kerspel Vriescheloo", blz

9 De Zodendijk Vriescheloo Een dijk, deels op het gebied van Vriescheloo, deels op het gebied van Wedde, aangelegd als scheiding tussen de waterschappen van Vriescheloo en Weddermarke. Aan de Vrieschelooster zijde was al het land in 1830 al verdeeld en in cultuur gebracht, aan de Wedder zijde lagen toen nog uitgestrekte marken, die gezamenlijk eigendom waren. In 1844 is een groot deel van Vriescheloo overstroomd door een doorbraak van de zodendijk, waarbij aan huizen en land aanzienlijke schade werd toegebracht. Zie ook "Boerderijen in het kerspel Vriescheloo", blz Kazematten Kazematten Verdedigingswerken, gebouwd in 1939, langs de grens met Duitsland, op strategische punten, zoals bruggen. Ze zijn aanvankelijk wel "bemand" geweest, doch tijdens de Duitse inval op 10 mei 1940 niet gebruikt. De kazematten in de voormalige gemeente Bellingwolde waren een onderdeel van een "linie" van Nieuwe Schans tot Ter Apel. Een Kazemat is een gesloten bomvrije ruimte, van (gewapend)beton en ingericht voor het opstellen van geschut. Ze waren voorzien van één of meer schietgaten. Diversen Het Zijldiep Vriescheloo Een zijldiep is een klein kanaal, dat werd gegraven om een stuk laagliggend land te ontwateren. Het eindigde altijd in een zijl, dat is een sluisje, speciaal voor dit doel aangelegd. In later tijden werd het sluisje vaak vervangen door een windmolen en soms nog weer later door een gemaal. Zijldiepen komen op meerdere plaatsen voor, o.a. in Bellingwolde, in Vriescheloo is in 1631 al sprake van een zijldiep. Zie ook: Boerderijen in het kerspel Vriescheloo, blz Kolken Storm/watervloed in de nacht van 12 op 13 november Het water sloeg meer als manshoogte over de zeedijken langs de Dollard. Van de Hamdijk werden grote delen weggeschoven. Door de dijkdoorbraken ontstonden tientallen kolken, waarvan zeven langs de Hamdijk. Zij bleven eeuwenlang getuige van die verschrikkelijke nacht. Een enkele is bewaard gebleven. Jeudenkolke - (Meer van Genéve) Wedde Deze kolk ten noorden van Wedde, is ontstaan als gevolg van een doorbraak van de dijk langs het boezemgebied van de Westerwoldse Aa(de dijk is er met een bocht richting Westerwoldse Aa om heen gelegd). De dijk was niet alleen bestemd voor waterkering, de kruin van de dijk was ook "kerkepad" en werd ook gebruikt voor vervoer van geoogste producten. Volgens de overlevering is een burger van Wedde(van Joodse afkomst)rijdend op deze dijk met(op hol geslagen) paard en koets in de kolk terecht gekomen en jammerlijk verdronken. Dus in de volksmond "jeuden kolke". De eigenaar van Hotel/café/restaurant/dancing "Buenos Airis" wilde graag laten blijken dat hij "bereisd" was. Hij liet voor zijn hotelgasten ansichtkaarten maken met foto's van Wedde en omgeving. Op het kaartje met een foto van de kolk kwam te staan "Meer van Genève". De Kompenkolke Vriescheloo Omschrijving in samenhang met (voormalige)kolken langs Westerwoldse- en Pekel Aa. Komp kan Fries zijn voor kamp; Kolken zijn in Groningen met water gevulde kuilen, met name zijn ze door dijkdoorbraken ontstaan. Deze kolk was de grootste van de kolken, die er in Vriescheloo 9

10 waren, alle andere zijn in de loop der tijd opgevuld en niet meer zichtbaar. Ze zijn alle ontstaan door doorbraken van de dijk langs de Westerwoldse Aa of de Zodendijk. Zie ook: Boerderijen in het kerspel Vriescheloo, blz Oude Schansker Kolk volgt nog van Edo Hotels, Uitspanningen Wedderveer was tot in de vijftiger jaren van de twintigste eeuw een bekend dorp in het uitgaansleven. Etablissementen als Het Veerhuis, later Hazelhoff, daarna Speelman en Kraai, met zwembad en speeltuin Klein Scheveningen maar ook café Heising met zwembad Triton waren uitgaanscentra en trokken mensen uit de wijde omtrek. De stoomtram maakte het vertier voor de hele streek goed bereikbaar. Waterschappen De voorgangers van de waterschappen In ons gebied is al vele eeuwen gestreden tegen de overlast, die het hoge water met zich meebracht. Zie hiervoor o.a. het hoofdstuk : De strijd tegen het water in het boek: Boerderijen in het kerspel Vriescheloo. Voor de oprichting van de waterschappen in 1867 waren er in alle dorpen langs de Westerwoldse A al voorlopers van deze waterschappen. In deze karspels werden door de stemgerechtigde inwoners dijkrichters gekozen (in Bellingwolde voor de duur van 3 jaren), die erop toezagen, dat een ieder, die een pand had in een dijk, dit pand goed had onderhouden. Was dit niet gebeurd, dan konden ze een boete opleggen. Een paar jaartallen (om te onthouden): Zo is er al op sprake van dijkrichteren tot Vriescheloo Is er sprake van de nieuwe watermeulen te Vriescheloo, waarvoor 25 jaar schatting opgebracht moest worden. Zie boerderijenboek Vriescheloo, blz Het gaat hier dus om de stichting van deze molen. De dijkbrief van Bellingwolde (waarin de rechten en plichten zijn omschreven) dateert van Voor het ontwateren van de landen waren er al heel vroeg windmolens door de karspels gebouwd, met daarop een molenaar, die door het karspel werd betaald. De windwatermolens Bezien we de bekende kaart van Theodorus Beckeringh uit 1781, dan zie we daarop vermeld: water molen nabij Vriescheloo. Kijken we in de Hottinger atlas, die is gemaakt tussen 1773 en 1794, dan zien we: - de Vrieschelooster watermolen aan de Westerwoldse Aa en ook als zodanig textueel vermeld. - de Boneschansker watermolen aan de Westerwoldse Aa 10

11 Kijken we op 2 kaarten uit de Groninger Archieven (stamnummer 1213/1 en 2) uit ca. 17??, dan staan daar de volgende watermolens op aangetekend: - de Vrieschelooster watermolen aan de Westerwoldse Aa - de Boneschansker watermolen aan de Westerwoldse Aa - de molen tussen de plaatsen van Jan Waalkes en Peter Lammers nabij de Hamdijk Op de 1 ste kadasterkaarten uit ca zien we: - de Vrieschelooster watermolen aan de Westerwoldse Aa - B 330 watermolen bij klein Ulsda = Boneschansker watermolen Daarna neemt het aantal molens toe. In Vriescheloo wordt een 2 e molen (Broekema s molen) gebouwd. Bij de Weddermarke komt een molen. (Walburg) Aan de Westerwoldse A in de gemeente Nieuwe Schans worden meerdere molens geplaatst. In 1852 wordt door de volmachten van Bellingwolde, ten behoeve van het bouwen van een nieuwe watermolen met bijbehorende werken, een som van gulden opgenomen Er waren in ieder geval tussen liefst 4 watermolens in Bellingwolde aanwezig. Maar de afvoer van het water gebeurde niet alleen met behulp van molens. Daarvoor werden nogal eens zogenaamde grondpompen toegepast. In 1657 wordt een kanaal gegraven door de landen van Finsterwolde, vanaf de landen van Beerta tot aan een zijl in de nieuwe zeedijk, waardoor het Bellingwolster water kan afstromen. Dit ging bij Ulsda met een grondpomp onder de Westerwoldse A door, dan door een speciaal kanaal door de Beerster landen (volgens contract van aangelegd) naar de Finsterwolder landen. In een oud stuk is sprake van de Nieuwlandsche grondpomp die mogelijk zou dateren van het jaar NB Het is mij niet duidelijk, welk water hiermee afgevoerd werd. Zou het een voorganger geweest zijn van de in 1657 gemaakte grondpomp bij Ulsda? Of een andere naam voor dezelfde grondpomp? In 1664 wordt voorgesteld - om Vriescheloo te ontlasten - het water uit het Bourtanger moeras, dat (via het Veendiep) richting Westerwoldse A loopt, door middel van een grondpomp onder de Aa door te laten lopen en dan te lozen op de scheidsloot tussen Blijham en Bellingwolde, die daartoe moet worden verwijd en opgemaakt. In 1689 is sprake van een grondpomp bij de Winschoterzijl, waardoor het water van Blijham naar Beerta afstroomde. Tramwegmaatschappij "Oost-Groningen" 11

12 12

Locaties waarvan een bodemonderzoek bekend is

Locaties waarvan een bodemonderzoek bekend is BE, Borgesiusweg, Wedde BE, Raadhuisstraat 32, Blijham BE, Rioolwaterzuivering Bellingwolde BE, Fase 2 Bellingwedde Noord BELLINGWOLDE BE, Bovenstreeklaan (1e) 9 1e Bovenstreeklaan 9 Bellingwolde BE, Venneweg

Nadere informatie

LEZEN. Terpentijd - 1500

LEZEN. Terpentijd - 1500 1 LEZEN Terpentijd - 1500 Friesland bestaat eigenlijk uit drie delen: de klei, het veen en het zand. De eerste boeren woonden op het zand (De Wouden en Gaasterland). Hun aardewerk in de vorm van trechters

Nadere informatie

DE CACHE MEER POLDER. De volgende attributen zul je zeker nodig hebben: - natuurlijk een GPS (al dan niet in de vorm van een smartphone),

DE CACHE MEER POLDER. De volgende attributen zul je zeker nodig hebben: - natuurlijk een GPS (al dan niet in de vorm van een smartphone), Met de cache Meer Polder beleef je het heden en verleden van de Meerpolder. Het is een prachtige tocht van ca. 9 km die je lopend of met de fiets kunt doen. Bij Zoetermeer ligt een polder die is heel bijzonder

Nadere informatie

De weg terug. Voorstel voor herstel van een Geneneindse kerkepad in Bakel

De weg terug. Voorstel voor herstel van een Geneneindse kerkepad in Bakel De weg terug Voorstel voor herstel van een Geneneindse kerkepad in Bakel Kerkepaden in Bakel De buurtschap Geneneind was en is gescheiden van het dorp en de kerk van Bakel door een strook dekzanden en

Nadere informatie

Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein.

Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein. Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein. Uit: C. Baardman, Leo J. Leeuwis, M.A. Timmermans, Langs Merwede en Giessen (Den Haag 1961) Op de zuidelijke oever van de

Nadere informatie

Complexnummer: Smallepad MG Amersfoort Postbus BP Amersfoort

Complexnummer: Smallepad MG Amersfoort Postbus BP Amersfoort Complexnummer: 518575 Smallepad 5 Kazematten complex Aantal complexonderdelen: Monumentnummers van complexonderdelen: 2 518577, 518576 Woonplaats : Gemeente: Provincie: Hoofdadres van hoofdobject: Complexomschrijving:

Nadere informatie

De economische structuur van het Oldambt*

De economische structuur van het Oldambt* 98 De economische structuur van het Oldambt* Onder het Oldambt verstaan wij thans de gemeenten Termünten, Noordbroek, Zuidbroek, Meeden, Scheemda, Midwolda, Finsterwold, Beerta, Nieuwe Schans, Winschoten,

Nadere informatie

Kerkpad aan de Tweehuizerweg 6 te Spijk (gem. Delfzijl) Een Cultuurhistorisch Bureauonderzoek

Kerkpad aan de Tweehuizerweg 6 te Spijk (gem. Delfzijl) Een Cultuurhistorisch Bureauonderzoek Kerkpad aan de Tweehuizerweg 6 te Spijk (gem. Delfzijl) Een Cultuurhistorisch Bureauonderzoek Planvoornemen In opdracht van de gemeente Delfzijl, vertegenwoordigd door mevr. E. van Joolen, is een cultuurhistorisch

Nadere informatie

6Plekjes met voelbare historie

6Plekjes met voelbare historie 6Plekjes met voelbare historie Waterwegen hebben in heel veel belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis een rol gespeeld. Voor aanval en verdediging tijdens oorlogen, voor het vervoer van goederen

Nadere informatie

ZaanIJ Unieke locaties aan de oevers van de Zaan

ZaanIJ Unieke locaties aan de oevers van de Zaan ZaanIJ Unieke locaties aan de oevers van de Zaan 2 schiereiland de Hemmes (Wijde Zaan) Unieke locaties aan de oever van de Zaan De Metropoolregio Amsterdam heeft een grote aantrekkingskracht op mensen

Nadere informatie

Wandeling Landgoed Wouwse Plantage ca. 9km.

Wandeling Landgoed Wouwse Plantage ca. 9km. Wandeling Landgoed Wouwse Plantage ca. 9km. De wandeling gaat door een afwisselend landschap, gedeeltelijk open gebied maar voornamelijk loofbos. De paden kunnen op sommige plaatsen modderig zijn in natte

Nadere informatie

Bijdrage tot een Landschapsvisie Keerdijk / Dooibroek

Bijdrage tot een Landschapsvisie Keerdijk / Dooibroek Bijdrage tot een Landschapsvisie Keerdijk / Dooibroek november 2006 door Jos Bertens en Henk van Gestel fotocollectie Leo van Minderhout 1 / 8 Landschapsvisie Oude Aa-dal en Ringdijk Begin dit jaar heeft

Nadere informatie

VOORADVIES BESTEMMINGSPLANPROCEDURE

VOORADVIES BESTEMMINGSPLANPROCEDURE VOORADVIES BESTEMMINGSPLANPROCEDURE Zaaknr. : 2015EAR0009 Zaakomschrijving : CPO Lindevoort Rekken Specialisme : Cultuurhistorie (excl. Archeologie) Behandeld door : Roy Oostendorp Datum : 7 oktober 2015

Nadere informatie

Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden. Datum 2 mei 2011

Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden. Datum 2 mei 2011 Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden Datum 2 mei 2011 Colofon Projectnaam Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden Auteur Willem de Bruin Datum 2 mei 2011 1. Inleiding 1.1

Nadere informatie

Provincie Noord-Brabant

Provincie Noord-Brabant Provincie Noord-Brabant Legenda Provinciegrens Gemeentegrenzen Monumentale bomen Overige bouwkunst Zichtrelaties (lijn) Zichtrelaties (vlak) Eendenkooi Molenbiotoop Schootsveld Historische geografie (lijn)

Nadere informatie

De Veenvaart... Kanaal met een verhaal!

De Veenvaart... Kanaal met een verhaal! Nieuwe Vaarroute! Open vanaf juni 2013 De Veenvaart... Kanaal met een verhaal! Vanaf juni 2013 is Nederland een prachtige vaarverbinding rijker: De Veenvaart. Deze nieuwe route voert door de Drentse en

Nadere informatie

De Kerk - Geschiedenis (Van deze kerk heb ik de DTB boeken ingezien)

De Kerk - Geschiedenis (Van deze kerk heb ik de DTB boeken ingezien) De Kerk - Geschiedenis (Van deze kerk heb ik de DTB boeken ingezien) Kerkgeschiedenis Hervormde Gemeente Oldemarkt - Paasloo c.a. De Hervormde Gemeente omvat vier kerkdorpen. Allen met een eigen kerk en

Nadere informatie

Deel 1 Toen en nu 13

Deel 1 Toen en nu 13 Deel 1 Toen en nu 13 14 Historie Het huidige typisch Nederlandse landschap met polders en dijken kent een lange historie. Na de laatste grote ijstijd, ongeveer 10.000 jaar geleden, werd door een stijgende

Nadere informatie

Wandeling Landgoed Wouwse Plantage Zurenhoek ca. 12,5 km.

Wandeling Landgoed Wouwse Plantage Zurenhoek ca. 12,5 km. Wandeling Landgoed Wouwse Plantage Zurenhoek ca. 12,5 km. De wandeling gaat door een afwisselend landschap, gedeeltelijk open gebied maar voornamelijk bos (naaldbos en loofbos). De paden kunnen op sommige

Nadere informatie

Kustlijn van de Noordzee

Kustlijn van de Noordzee International Wadden Sea School www.iwss.org 150.000 jaar geleden - 150.000 jaar geleden was het hele Noordzeebekken bedekt met een dikke ijslaag: dit was de Saale ijstijd. - Alle zeewater was in gletsjers

Nadere informatie

Afdeling en nummer RIJSWIJK (ZH) O./M.A DE MINISTER VAN CULTUUR, RECREATIE EN MAATSCHAPPELIJK WERK

Afdeling en nummer RIJSWIJK (ZH) O./M.A DE MINISTER VAN CULTUUR, RECREATIE EN MAATSCHAPPELIJK WERK Afdeling en nummer RIJSWIJK (ZH) O./M.A.-159.351 2 I APR. 1371 C -4- DE MINISTER VAN CULTUUR, RECREATIE EN MAATSCHAPPELIJK WERK EN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ORDENING, Overwegende

Nadere informatie

specimen Dorpsommetje Izakje de Vries Zuidwest Drenthe www.drenthe.nl Wandelen en genieten van de omgeving! De lengte van deze route is 12 kilometer

specimen Dorpsommetje Izakje de Vries Zuidwest Drenthe www.drenthe.nl Wandelen en genieten van de omgeving! De lengte van deze route is 12 kilometer Dorpsommetje Izakje de Vries Zuidwest Drenthe De lengte van deze route is 12 kilometer Wandelen en genieten van de omgeving! www.drenthe.nl Dorpsommetje Izakje de Vries De Dorpsvereniging Nijeveen heeft

Nadere informatie

Rondje Vledder. een (virtuele) wandeling langs enkele gebouwen van historische betekenis

Rondje Vledder. een (virtuele) wandeling langs enkele gebouwen van historische betekenis Rondje Vledder een (virtuele) wandeling langs enkele gebouwen van historische betekenis 10 11 1 8 9 2 4 5 6 7 3 Het plattegrondje geeft een beeld van Vledder tussen ca. 1930 en 1940. De nummers langs de

Nadere informatie

De Reusel wij gaan Reuselen

De Reusel wij gaan Reuselen De Reusel wij gaan Reuselen http://www.dianakors.nl/category/dereusel/ 1 De Reusel wij gaan Reuselen De natuur in de omgeving van Reusel is prachtig, steeds ontdek ik weer nieuwe stukjes. Dit voorjaar(2016)

Nadere informatie

Korte geschiedenis van de parochie

Korte geschiedenis van de parochie Korte geschiedenis van de parochie Het dorp Schin op Geul is zeer oud. Onder de naam Schina komt het reeds voor in het oudste gedenkboek der abdij van de H.Remigius te Reims, dat omstreeks 847 werd opgesteld.

Nadere informatie

CULTUURHISTORISCHE LANDSCHAPSINVENTARISATIE GEMEENTE BREDA IV RELICTEN VAN HET HISTORISCHE LANDSCHAP

CULTUURHISTORISCHE LANDSCHAPSINVENTARISATIE GEMEENTE BREDA IV RELICTEN VAN HET HISTORISCHE LANDSCHAP CULTUURHISTORISCHE LANDSCHAPSINVENTARISATIE GEMEENTE BREDA IV RELICTEN VAN HET HISTORISCHE LANDSCHAP dr K.A.H.W. Leenders 15 oktober 2004 1. INLEIDING 203 2. RELICTSTATUS BESCHOUWD PER THEMA 204 3. ALGEMEEN

Nadere informatie

Verwijzingen naar andere bronnen over de historie van Nieuw-Amsterdam, Veenoord en Zandpol.

Verwijzingen naar andere bronnen over de historie van Nieuw-Amsterdam, Veenoord en Zandpol. Verwijzingen naar andere bronnen over de historie van Nieuw-Amsterdam, Veenoord en Zandpol. Literatuur: Gedenkboek 100 jaar Nieuw Amsterdam-Veenoord P. van der Woude 1960 Gedenkboek 125 jaar Tweelingdorp

Nadere informatie

Groene glazenmaker en Krabbenscheer in de gemeente Emmen, 2010,

Groene glazenmaker en Krabbenscheer in de gemeente Emmen, 2010, Groene glazenmaker en Krabbenscheer in de gemeente Emmen, 2010, 2011, 2012, 2013 en 2014. Deel: Waterschap Hunze en Aas Groen: Krabbenscheer; Rood: Groene glazenmaker. In de gemeente Emmen zijn nu op meerdere

Nadere informatie

ROOD VOOR ROOD GROENRIJK / LANDSCHAPSPLAN EN INRICHTINGSVOORSTEL

ROOD VOOR ROOD GROENRIJK / LANDSCHAPSPLAN EN INRICHTINGSVOORSTEL ROOD VOOR ROOD GROENRIJK / LANDSCHAPSPLAN EN INRICHTINGSVOORSTEL De ontwikkeling van het landschap Het perceel ligt ten oosten van Enschede aan de voet van de stuwwal waarop de stad is gevestigd. De voet

Nadere informatie

memo Inleiding Kader Historische wordingsgeschiedenis B.V. Stichts Beheer datum: 30 oktober 2015 cultuurhistorische memo plan Castor Veenendaal

memo Inleiding Kader Historische wordingsgeschiedenis B.V. Stichts Beheer datum: 30 oktober 2015 cultuurhistorische memo plan Castor Veenendaal memo aan: t.a.v.: kenmerk: B.V. Stichts Beheer Gerard Heuvelman DETE/80108.03 datum: 30 oktober 2015 betreft: cultuurhistorische memo plan Castor Veenendaal Inleiding Het plan Castor betreft een woningbouwontwikkeling

Nadere informatie

Wandeling De Kleine Kievit ruim 4 uren (in te korten tot 3 uren).

Wandeling De Kleine Kievit ruim 4 uren (in te korten tot 3 uren). Wandeling De Kleine Kievit ruim 4 uren (in te korten tot 3 uren). Start bij dorpshuis de Spil; U verlaat het dorpshuis en steekt over bij de oversteekplaats; Ga het fiets-/voetpad op (Zoomweg), langs de

Nadere informatie

Omschrijving. Bezienswaardigheden. Naar buiten in 's-graveland / wandelroute (17 km)

Omschrijving. Bezienswaardigheden. Naar buiten in 's-graveland / wandelroute (17 km) Omschrijving Bijzonder aan s-graveland is de concentratie van zoveel buitenplaatsen op een relatief klein rechthoekig gebied. De buitenplaatsen zijn mede bepalend voor het karakter van de hele gemeente.

Nadere informatie

kloosterhaar groep 5 & 6 Klooster Groot Galilea in Sibculo inhoud LES

kloosterhaar groep 5 & 6 Klooster Groot Galilea in Sibculo inhoud LES kloosterhaar Klooster Groot Galilea in Sibculo LES 2 < kloosterhaar Docentenhandreiking Klooster Groot Galilea in Sibculo < 1200 1860 1870 1880 1890 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000

Nadere informatie

FRIESE VEENWEIDEGEBIED HISTORIE EN VEENWEIDEVISIE

FRIESE VEENWEIDEGEBIED HISTORIE EN VEENWEIDEVISIE FRIESE VEENWEIDEGEBIED HISTORIE EN VEENWEIDEVISIE 30-3-2015 1 INTRODUCTIE Andrea Suilen Planvormer bij Wetterskip Fryslân o.a. betrokken bij; Uitvoeringsplan Veenweidevisie Waterbeheersingsprojecten veenweidegebied

Nadere informatie

Staatsbosbeheer Trompsingel 1, 9724 CX Groningen T Landgoed Mensinge. Drenthe in een notendop.

Staatsbosbeheer Trompsingel 1, 9724 CX Groningen T Landgoed Mensinge. Drenthe in een notendop. Staatsbosbeheer Trompsingel 1, 9724 CX Groningen T 050 707 44 44 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Landgoed Mensinge Drenthe in een notendop Mensinge Drenthe in een notendop In een wedstrijd om de titel

Nadere informatie

Een andere mogelijke betekenis is dat het zou gaan over een verheffing naast de Zenne

Een andere mogelijke betekenis is dat het zou gaan over een verheffing naast de Zenne Heffen: Verklaring naam Heffen: Eerste maal vermelding in 1088 Heffena = Heffe en A Wil zeggen bezinksel en water Mogelijke betekenis: modderbeek of moerasgebied Een andere mogelijke betekenis is dat het

Nadere informatie

TE KOOP: Plústerdyk 7 A 8512 AH Broek K.K.

TE KOOP: Plústerdyk 7 A 8512 AH Broek K.K. TE KOOP: Plústerdyk 7 A 8512 AH Broek 795.000 K.K. 2 landelijk-wonen.nl Bijzondere locatie Voor wie wil wonen aan het water op een bijzondere locatie! 3 landelijk-wonen.nl 4 landelijk-wonen.nl INLEIDING

Nadere informatie

Geschiedenis Ommerschans weer zichtbaar gemaakt Tekst en foto's: Harry Woertink

Geschiedenis Ommerschans weer zichtbaar gemaakt Tekst en foto's: Harry Woertink Geschiedenis Ommerschans weer zichtbaar gemaakt Tekst en foto's: Harry Woertink De rijke geschiedenis van de voormalige vesting de Ommerschans is weer zichtbaar. De afgelopen weken is er volop gewerkt

Nadere informatie

en nog andere straten moest nog worden aangelegd.

en nog andere straten moest nog worden aangelegd. In de Belle Epoque had de Brabantstraat en de Brabantdam. De Brabantstraat liep van de Vogelmarkt tot aan het François Laurentplein. Deze straat is een van de oudste van Gent want werd reeds vermeld in

Nadere informatie

Gent 25c. Goudstr Beersteeg Oudevest, Katelijnenstr Minnemeers Kongobrug Reke Blekersdijk Nieuwland Godshuishammeken Huidevetterken Ham

Gent 25c. Goudstr Beersteeg Oudevest, Katelijnenstr Minnemeers Kongobrug Reke Blekersdijk Nieuwland Godshuishammeken Huidevetterken Ham Goudstr Beersteeg Oudevest, Katelijnenstr Minnemeers Kongobrug Reke Blekersdijk Nieuwland Godshuishammeken Huidevetterken Ham Gent 25c De Minnemeersbrug lag in het verlengde van de Goudstraat Goudstr /Beersteeg

Nadere informatie

Historie Huis ter Heide en Norgervaart

Historie Huis ter Heide en Norgervaart Historie Huis ter Heide en Norgervaart Copyright 2000-2015 Anne Post. Overnemen van gegevens toegestaan mits met bronvermelding. mail to: info@dorpshistorie.nl Op deze en volgende pagina s vindt u informatie

Nadere informatie

WERKBLAD mijn landschap

WERKBLAD mijn landschap WERKBLAD mijn landschap Hoe zie jij het landschap? Wat vind je mooi of belangrijk? Ga alleen of in groepjes aan de slag en maak - een presentatie op papier of digitaal - een gedicht, een verhaal of een

Nadere informatie

Tastbare Tijd, Bilthoven

Tastbare Tijd, Bilthoven Tastbare Tijd, Bilthoven WERKBLAD Tijdlaag tot 1000 Op de grens van droog en nat a. Welke dorpen en kernen liggen er allemaal in deze gemeente? b. Aan welke gemeenten grenst de gemeente de Bilt? c. Wat

Nadere informatie

Beleef de natuur en cultuur van Elsloo

Beleef de natuur en cultuur van Elsloo Beleef de natuur en cultuur van Elsloo Start- en eindpunt: parkeerplaats bij kasteel Elsloo Duur van de wandeling: ca 2 uur Lengte: ca 6 km Vanaf de parkeerplaats gaan we in zuidelijke richting naar de

Nadere informatie

TE KOOP. Europaweg 1, Nieuweschans. 15 Garageboxen

TE KOOP. Europaweg 1, Nieuweschans. 15 Garageboxen TE KOOP Europaweg 1, Nieuweschans 15 Garageboxen Gedeeltelijk in gebruik geweest als winkel met kantoor, keuken en magazijn. Tevens is het object in gebruik geweest als woning. Een invulling als motel

Nadere informatie

ZOUTKAMP IN PERSPECTIEF Uittreksel. Stichting Historische Visserij Zoutkamp A d e m a A r c h i t e c t e n

ZOUTKAMP IN PERSPECTIEF Uittreksel. Stichting Historische Visserij Zoutkamp A d e m a A r c h i t e c t e n ZOUTKAMP IN PERSPECTIEF Uittreksel De overheden zijn bezig met visievorming voor gebiedsontwikkeling Lauwersoog/ Lauwersmeer Proloog ( kader voor Lauwersoog ) Koers op Lauwersmeer ( ontwikkelingskader

Nadere informatie

Boerenverdrietweg 4 te Hank, vraagprijs ,00 k.k.

Boerenverdrietweg 4 te Hank, vraagprijs ,00 k.k. Boerenverdrietweg 4 te Hank, vraagprijs 595.000,00 k.k. De oppervlakte van de begane grond is 165 m2 en door de hoogte van het pand, plafonds begane grond 3.40 m en eerste verdieping deels 5 m,

Nadere informatie

Zoekopdrachten bij Het water komt. **

Zoekopdrachten bij Het water komt. ** Module 1 De geschiedenis van de Delta. 1 Strijd tussen land en water 2 Overstromingen door de eeuwen heen 3 Oorzaken van overstromingen: de mens zelf 4 Waterbeheer. Blz. 4 Achter de duinen had je veengronden

Nadere informatie

Landschappelijke inpassing kleine windmolens in de veenkoloniën en het noordelijk zeekleigebied Piet Ziel Landschapsarchitect Bnt.

Landschappelijke inpassing kleine windmolens in de veenkoloniën en het noordelijk zeekleigebied Piet Ziel Landschapsarchitect Bnt. Landschappelijke inpassing kleine windmolens in de veenkoloniën en het noordelijk zeekleigebied Piet Ziel Landschapsarchitect Bnt. 10 Maart 2015 De veenkoloniën en het noordelijk zeekleigebied zijn volgens

Nadere informatie

ACHTERGRONDINFORMATIE VOOR DE DOCENT OVER DE NOORDMOLEN

ACHTERGRONDINFORMATIE VOOR DE DOCENT OVER DE NOORDMOLEN ACHTERGRONDINFORMATIE VOOR DE DOCENT OVER DE NOORDMOLEN U leest meer informatie over de Noordmolen en slim gebruik van duurzame energie. Verder vindt u ook algemene informatie over molens: - Geschiedenis

Nadere informatie

Tuinstraat 13 te Wijlre

Tuinstraat 13 te Wijlre Tuinstraat 13 te Wijlre Tuinstraat 13, 6321 EJ te Wijlre Rijksweg 4 6271 AE Gulpen T 043 323 35 11 info@klemen t2.com www.klement2.com IBAN NL62 ABNA 0537 2583 88 KVK 61719765 BTW NL 854460500B01 Samenvatting

Nadere informatie

LEKKERKERK Vrije kavels aan de Tiendweg Oost

LEKKERKERK Vrije kavels aan de Tiendweg Oost LEKKERKERK Vrije kavels aan de Tiendweg Oost 3 vrije kavels die mogelijkheid bieden tot het bouwen van een zeer royale vrijstaande woning met bijgebouw. Ook het beoefenen van een huisgebonden beroep behoort

Nadere informatie

Vriezenveen. (Bron:

Vriezenveen. (Bron: Vriezenveen (Bron: www.twenterand.gemeentedocumenten.nl) Introductie In 2002 fuseerde de Overijsselse gemeente Vriezenveen met een aantal omliggende plaatsen tot de nieuwe gemeente Twenterand. Vriezenveen,

Nadere informatie

Analyse landschappelijke inpassing Recreatiecentrum Zandpol

Analyse landschappelijke inpassing Recreatiecentrum Zandpol Analyse landschappelijke inpassing Recreatiecentrum Zandpol Drs. Ing. L.M. Scholtens in opdracht van: Gemeente Emmen, Dienst Beleid Afdeling Fysiek Ruimtelijke Ontwikkeling December 2009 Het landschap

Nadere informatie

In het open landschap van Oldambt is de geschiedenis nog zichtbaar. Als je er oog voor hebt en de kenmerken kunt herkennen laat het zich lezen als

In het open landschap van Oldambt is de geschiedenis nog zichtbaar. Als je er oog voor hebt en de kenmerken kunt herkennen laat het zich lezen als Werkgroep Oldambt In het open landschap van Oldambt is de geschiedenis nog zichtbaar. Als je er oog voor hebt en de kenmerken kunt herkennen laat het zich lezen als een boek. De Dollard is daarbij een

Nadere informatie

De Kasteelseloop. Geachte Heer/Mevrouw,

De Kasteelseloop. Geachte Heer/Mevrouw, De Kasteelseloop Geachte Heer/Mevrouw, In het kader van het ontwikkelen van een reconstructieplan voor de Peel biedt het Projectbureau van de Reconstructie Commissie de mogelijkheid om een z.g. Projectplan

Nadere informatie

HET POORTJE; Toelichting stedenbouwkundige inpassing Datum:

HET POORTJE; Toelichting stedenbouwkundige inpassing Datum: HET POORTJE; Toelichting stedenbouwkundige inpassing Datum: 14-4-2009 Huidige situatie De locatie maakt deel uit van het ontwikkelingsgebied Heerenveen Noordoost; een langgerekt gebied tussen grofweg de

Nadere informatie

D10 De omgeving Vlaamse kaai Keizersvest, poort

D10 De omgeving Vlaamse kaai Keizersvest, poort D10 De omgeving Vlaamse kaai Keizersvest, poort Stadsvesten van aan het Spaans kasteel tot de Schelde aan de Keizerspoort Opgelet de kaart is van 1880. De foto s 1930? Stond de fotograaf hier op de brug?

Nadere informatie

Landschappelijke inpassing t.b.v. uitbreiding loonwerkbedrijf te Eldersloo

Landschappelijke inpassing t.b.v. uitbreiding loonwerkbedrijf te Eldersloo Landschappelijke inpassing t.b.v. uitbreiding loonwerkbedrijf te Eldersloo Landschapsbeheer Drenthe Landschapsbeheer Drenthe maakt deel uit van een samenwerkingsverband van twaalf provinciale organisa

Nadere informatie

MISTERWEG 179 WINTERSWIJK 19 AUG. 13 JOYCE RAS

MISTERWEG 179 WINTERSWIJK 19 AUG. 13 JOYCE RAS MISTERWEG 179 WINTERSWIJK 19 AUG. 13 JOYCE RAS 1 INHOUD Inleiding... 4 Aanleiding... 4 Huidige situatie... 5 Landschap... 8 Cultuurhistorische Atlas Winterswijk... 9 Historische kaarten... 10 Bebouwing...

Nadere informatie

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Dijken Kijken naar dijken www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Kijken naar dijken Zonder de duinen en de dijken zou jij hier niet kunnen wonen: bijna de

Nadere informatie

Het territorium Urk; van Almere naar Zuiderzee. Een reconstructie van het gebied tussen 800 en (Anne Post versie )

Het territorium Urk; van Almere naar Zuiderzee. Een reconstructie van het gebied tussen 800 en (Anne Post versie ) Het territorium Urk; van Almere naar Zuiderzee. Een reconstructie van het gebied tussen 800 en 1300. (Anne Post versie 16-04-2016) Voor deze reconstructie is gebruik gemaakt van de kaarten uit de publicaties

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID?

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID? Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM BOUWEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

Een zonnige open plek, op loopafstand van het Brinkdorp Norg.

Een zonnige open plek, op loopafstand van het Brinkdorp Norg. Op één van de mooiste plekjes gelegen. Een zonnige open plek, op loopafstand van het Brinkdorp Norg. Recreatiechaletnr. 31 Vraagprijs 65.000,-- k.k. Indeling recreatiechalet: Woonkamer met kleine open

Nadere informatie

1. Onteigening: Lievebermen van 80 m breed; over 6 km lang 2. Verstoring van een levensnoodzakelijk afwateringsnet 3. Onderbreking van het eeuwenoude

1. Onteigening: Lievebermen van 80 m breed; over 6 km lang 2. Verstoring van een levensnoodzakelijk afwateringsnet 3. Onderbreking van het eeuwenoude 1. Onteigening: Lievebermen van 80 m breed; over 6 km lang 2. Verstoring van een levensnoodzakelijk afwateringsnet 3. Onderbreking van het eeuwenoude wegennet 4. De sluis tussen Lieve en Zwin moest 4 keer

Nadere informatie

KORTE GESCHIEDENIS VAN HET GELDERS RIVIERENGEBIED

KORTE GESCHIEDENIS VAN HET GELDERS RIVIERENGEBIED KORTE GESCHIEDENIS VAN HET GELDERS RIVIERENGEBIED Toen de mens zich permanent vestigde in het Rivierengebied, was dat in principe alleen mogelijk op de oeverwallen en sporadisch voorkomende plaatselijke

Nadere informatie

REDENGEVENDE OMSCHRIJVING RIOOL ONDER HET GLOP EN DE BOTERHAL

REDENGEVENDE OMSCHRIJVING RIOOL ONDER HET GLOP EN DE BOTERHAL REDENGEVENDE OMSCHRIJVING RIOOL ONDER HET GLOP EN DE BOTERHAL Inleiding Hoorn is een van de steden waar zich de uitzonderlijke situatie voordoet dat al vanaf de late Middeleeuwen riolen zijn aangelegd.

Nadere informatie

Open. Monumentendagen. Westerwolde 10 &

Open. Monumentendagen. Westerwolde 10 & Open Monumentendagen Westerwolde 10 & 11 09 2016 Open Monumentendagen Westerwolde 10 & 11 09 2016 De Open Monumentendagen hebben dit jaar als thema Iconen & Symbolen. Dit thema vindt u terug in de tentoonstellingen

Nadere informatie

Straatnamen Nieuwehorne

Straatnamen Nieuwehorne Straatnamen Nieuwehorne Fries: Nijhoarne; de nieuwe hoek, dorp aan de weg Oudeschoot-Donkerbroek tussen Katlijk en Oudehorne. Heeft een hervormde kerk uit 1778 en een openbaar lagere school. Voor het een

Nadere informatie

naam WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden.

naam WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden. WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden. Ga het vragen. Zoek in boeken en op internet. Schrijf de antwoorden op. Zoek er plaatjes bij.

Nadere informatie

3.2.1 Dorpskarakteristiek

3.2.1 Dorpskarakteristiek 3.2 De Glind Wegbeplanting en bosjes in het kampenlandschap Recreatieve voorzieningen in de kern Oorspronkelijk bestond de Glind uit een verzameling boerderijen Beperkte nieuwbouw vindt plaats waarbij

Nadere informatie

Het territorium Urk; van Almere naar Zuiderzee. Een reconstructie van het gebied tussen 800 en 1300. (Anne Post versie 01-02-2016)

Het territorium Urk; van Almere naar Zuiderzee. Een reconstructie van het gebied tussen 800 en 1300. (Anne Post versie 01-02-2016) Het territorium Urk; van Almere naar Zuiderzee. Een reconstructie van het gebied tussen 800 en 1300. (Anne Post versie 01-02-2016) Voor deze reconstructie is gebruik gemaakt van de kaarten uit de publicaties

Nadere informatie

2-2-2015. Houtbouw en funderingen in de Zaanstreek 1000-1900 P. Kleij, gemeentelijk archeoloog Zaanstad, Wormerland en Oostzaan.

2-2-2015. Houtbouw en funderingen in de Zaanstreek 1000-1900 P. Kleij, gemeentelijk archeoloog Zaanstad, Wormerland en Oostzaan. Houtbouw en funderingen in de Zaanstreek 1000-1900 P Kleij, gemeentelijk archeoloog Zaanstad, Wormerland en Oostzaan Opzet verhaal: 1 Ontginning van de Zaanstreek 2 Houtbouw 3 Funderingen 1 Ontginning

Nadere informatie

Medwert 5 - Holwerd Vraagprijs 549.000,-- kosten koper

Medwert 5 - Holwerd Vraagprijs 549.000,-- kosten koper Medwert 5 - Holwerd Vraagprijs 549.000,-- kosten koper Omschrijving Medwert 5 - Holwerd Deze fraaie woonboerderij uit de 17de eeuw staat tussen hoog geboomte, temidden van prachtige gerestaureerde kop-hals-romp

Nadere informatie

4. BESCHRIJVING EN ANALYSE BESTAANDE SITUATIE

4. BESCHRIJVING EN ANALYSE BESTAANDE SITUATIE 4. BESCHRIJVING EN ANALYSE BESTAANDE SITUATIE 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt een beeld geschetst van de bebouwde kom van Hertme, zoals deze nu is. Achtereenvolgens komen aan de orde: Cultuurhistorisch

Nadere informatie

Gemaal Eemnes. Door RICHARD SIERAT

Gemaal Eemnes. Door RICHARD SIERAT Gemaal Eemnes Door RICHARD SIERAT Sinds jaar en dag staat aan het einde van de Eemnesservaart het gemaal. Dit gemaal met naastgelegen sluis vormt een rijksmonument, maar het is vooral een belangrijke plek

Nadere informatie

ARCHIEF VAN HET WATERSCHAP KORTRIJK EN GIELTJESDORP, 1665-1949

ARCHIEF VAN HET WATERSCHAP KORTRIJK EN GIELTJESDORP, 1665-1949 ARCHIEF VAN HET WATERSCHAP KORTRIJK EN GIELTJESDORP, 1665-1949 STUKKEN VAN ALGEMENE AARD 46-50. Notulen van de vergaderingen van het bestuur en van stemgerechtigde ingelanden, 1858-1948. 5 delen 46. 1858-1871

Nadere informatie

Bijlage 1 fotoreportage plangebied en omgeving. Het plangebied in detail

Bijlage 1 fotoreportage plangebied en omgeving. Het plangebied in detail Bijlage 1 fotoreportage plangebied en omgeving Het plangebied in detail De overgang van het echte dorpscentrum van Gingelom naar de directe omgeving van Dorpskouter wordt gemarkeerd door een oude vierkantshoeve.

Nadere informatie

Windmolenpark Delfzijl-Zuid Invloed op het landschap

Windmolenpark Delfzijl-Zuid Invloed op het landschap Windmolenpark Delfzijl-Zuid Invloed op het landschap A.R. Boon Expertisecentrum LNV, november 2002 2002 Expertisecentrum LNV, Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij Rapport EC-LNV nr. 2002/170

Nadere informatie

Boerderij Groot Koestapel, Gerven (Putten)

Boerderij Groot Koestapel, Gerven (Putten) Boerderij Groot Koestapel, Gerven (Putten) Ontstaan van de boerderij De naam Koestapel komt voor het eerst voor in een tijnsboek, een belastingboek van een Duits zogenaamd jufferen stift in Elten in ca.

Nadere informatie

Wilmkebreekpolder cultuurhistorische waarde

Wilmkebreekpolder cultuurhistorische waarde Wilmkebreekpolder cultuurhistorische waarde Cultuurcommissie Ons doel: Cultuurhistorische informatie over de Wilmkebreekpolder verzamelen en toegankelijk maken om de waarde van de polder te versterken

Nadere informatie

Duinen en dijken. De Westfriese Omringdijk slingert zich door het groene landschap.

Duinen en dijken. De Westfriese Omringdijk slingert zich door het groene landschap. Wandelnetwerk Noord-Holland Duinen en dijken De Westfriese Omringdijk slingert zich door het groene landschap. Tekst en foto s: Joop Duijs A ls u nog steeds twijfelt aan de schoonheid van Noord- Holland

Nadere informatie

Bathmen: Sallandse Landweer (Salland) Fietsroute: 28 km

Bathmen: Sallandse Landweer (Salland) Fietsroute: 28 km Fietsen in Overijssel BEKIJK DEZE ROUTE OOK IN ONZE GRATIS APP landschapoverijssel.nl/wandeleninoverijssel Bathmen: Sallandse Landweer (Salland) Fietsroute: 28 km Korte introductie Een reis langs de middeleeuwse

Nadere informatie

FIETSPUZZELTOCHT. Delfgauw Oude Leede

FIETSPUZZELTOCHT. Delfgauw Oude Leede Deze fietspuzzeltocht gaat door de kernen Delfgauw en Oude Leede van de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Het puzzelen zit niet in het vinden van de juiste weg, die is duidelijk aangegeven, maar in het beantwoorden

Nadere informatie

Van Kogge tot Coaster

Van Kogge tot Coaster Van Kogge tot Coaster Speurtocht door het Noordelijk Scheepvaartmuseum leeftijd: 12-15 jaar Welkom in het Noordelijk Scheepvaartmuseum! Met deze speurtocht kun je het museum bezoeken en allerlei vragen

Nadere informatie

17 september 1944 1 juni 1975 Goederenvervoer: 1 februari 1905 2 maart 1970

17 september 1944 1 juni 1975 Goederenvervoer: 1 februari 1905 2 maart 1970 pagina 1 van 5 Halte Bergentheim Gewijzigd: e:10-07-2010 Inhoud: Gegevens halte Exploitatie Gebouwen Emplacement Spoorweghaven Personeel Gegevens plaats Links: Fabrieksaansluitingen: Turfstrooiselfabriek

Nadere informatie

ARION een Griekse mythologische figuur als fameuze springbron in de tuinen van het Huys Ootmarsum

ARION een Griekse mythologische figuur als fameuze springbron in de tuinen van het Huys Ootmarsum ARION een Griekse mythologische figuur als fameuze springbron in de tuinen van het Huys Ootmarsum ARION. ets van Albrecht Dürer Tekening Koepeltuin Huys Ootmarsum door Schoenmaker. 1723.Rijksarchief Zwolle

Nadere informatie

Dagboek Sebastiaan Matte

Dagboek Sebastiaan Matte Vraag 1 van 12 Dagboek Sebastiaan Matte Uit het dagboek van Sebastiaan Matte: "Ik ben vandaag bij een hagenpreek geweest, in de duinen bij Overveen. Wel duizend mensen uit de stad waren bij elkaar gekomen

Nadere informatie

Monumenten fietsroute Nijbroek

Monumenten fietsroute Nijbroek Monumenten fietsroute Nijbroek Ter gelegenheid van de Open Monumentendag op 12 september 2015 is voor de Nijbroekse polder een speciale fietsroute samengesteld die u langs tal van rijks- en gemeentelijke

Nadere informatie

Zaandam (dam van de bewoners van de Zaan), Purmerend (plaats die aan. het einde van het meer de Purmer ligt) of Almere (genoemd naar een meer

Zaandam (dam van de bewoners van de Zaan), Purmerend (plaats die aan. het einde van het meer de Purmer ligt) of Almere (genoemd naar een meer ANTWOORDENBLAD 5.8 TOPONIEMEN Leerdoelen: Je begrijpt waarom bepaalde kenmerken en elementen van het historische cultuurlandschap behouden worden. Je weet dat toponiemen informatie kunnen geven over het

Nadere informatie

bodemkaart (bron: structuurvisie)

bodemkaart (bron: structuurvisie) Goa din toch noar t Schild tou, minsen, Ain die holt van ainzoamhaid; Goa doar zaailen, roeien, vissen, Hail allain of mit joen maaid. Der is gain ain dei joe komt steuren, Schoef joen boot moar tussen

Nadere informatie

hij qua positie onderdeel van

hij qua positie onderdeel van Bouwhistorische en Archeologische b e r i c h t e n i Archeologisch onderzoek in het Tolbrugkwartier(9) In de maanden januari en februari van dit jaar is het archeologisch onderzoek in het Tolbrugkwartier

Nadere informatie

ILPENDAM - locatie Ilpenhof. concept mei 2012

ILPENDAM - locatie Ilpenhof. concept mei 2012 ILPENDAM - locatie Ilpenhof concept mei 2012 Inhoud 1 Inleiding 2 De locatie 3 Historische & landschappelijke ontwikkeling 4 Schatkaart 5 Ontwikkelingsmodel 1 Inleiding Aanleiding Eerdere plannen om een

Nadere informatie

voor vaartoeristen, fietsers en wandelaars Tekst:??????

voor vaartoeristen, fietsers en wandelaars Tekst:?????? Koning Willem Alexanderkanaal Een beleefroute voor vaartoeristen, fietsers en wandelaars Tekst:?????? Tekst: Bert Dijenborgh - Foto s: Dianne Dijenborgh 12 Drenthe MagazinE 1216-DM31_ ALEXANDERKANAAL.indd

Nadere informatie

L ang geleden zag de Achterhoek er. De geschiedenis van Doetinchem, Wehl en Gaanderen

L ang geleden zag de Achterhoek er. De geschiedenis van Doetinchem, Wehl en Gaanderen Vuurstenen werktuigen steentijd [Stadsmuseum] L ang geleden zag de Achterhoek er heel anders uit dan tegenwoordig. Er waren uitgestrekte heidevelden, moerassen en veel bossen. Kortom, een ruig en onherbergzaam

Nadere informatie

Zuidlaren (gemeente Tynaarlo) (Bron:

Zuidlaren (gemeente Tynaarlo) (Bron: Zuidlaren (gemeente Tynaarlo) (Bron: www.eropuit.nl) Introductie Zuidlaren maakt deel uit van de Drentse gemeente Tynaarlo, en is daarvan met 10.000 inwoners de op een na grootste kern. Zuidlaren is gesitueerd

Nadere informatie

woonhuis 1925 ca. Kozijnen op detailniveau gewijzigd, samenhang nr. 6

woonhuis 1925 ca. Kozijnen op detailniveau gewijzigd, samenhang nr. 6 STRAAT HUISNR OORSPR. FUNCTIE HUIDIGE FUNCTIE BOUWJAAR VERVOLGSTATUS OPMERKINGEN Achter de Wal 6 woonhuis woonhuis 1923 ca. Nagenoeg gaaf Achter de Wal 7 woonhuis + bedrijf(?) woonhuis 1925 ca. Kozijnen

Nadere informatie

EEN LANDSCHAPSKUNSTWERK IN OPDRACHT VAN HET WATERSCHAP BRABANTSE DELTA WASTELAND WARLAND PAUL DE KORT

EEN LANDSCHAPSKUNSTWERK IN OPDRACHT VAN HET WATERSCHAP BRABANTSE DELTA WASTELAND WARLAND PAUL DE KORT EEN LANDSCHAPSKUNSTWERK IN OPDRACHT VAN HET WATERSCHAP BRABANTSE DELTA WASTELAND WARLAND PAUL DE KORT WETLAND Vanuit België en het Brabantse beekdallandschap vloeien de beekjes Mark en Aa of Weerijs bij

Nadere informatie

BIJLAGE 4. Cultuurhistorie in Bitswijk

BIJLAGE 4. Cultuurhistorie in Bitswijk BIJLAGE 4 Cultuurhistorie in Bitswijk Cultuurhistorie Bitswijk Cultuurhistorische kenmerken Inleiding In dit hoofdstuk is eerst de kop van Bitswijk als historisch samenhangende buurtschap met specifieke

Nadere informatie

Realiseer uw eigen droomhuis in Riel

Realiseer uw eigen droomhuis in Riel Realiseer uw eigen droomhuis in Riel Op een unieke locatie aan de rand van natuurgebied De Regte Heide bieden wij twee ruime en exclusieve bouwkavels aan AKKERWEG - RIEL LIGGING BOUWKAVELS Riel De bouwkavels

Nadere informatie