Wat is open source. Open source als een ontwikkelmodel. De open source gemeenschap

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wat is open source. Open source als een ontwikkelmodel. De open source gemeenschap"

Transcriptie

1 Wat is open source door Arnoud Engelfriet Open source is vrijelijk beschikbaar voor iedereen. Omdat het concept van software vrij aanbieden -inclusief broncode- veel mensen vreemd aandoet, zijn er nogal wat mythes en misverstanden rondom open source. Om een paar van die mythes weg te nemen: Open source mag door bedrijven worden gebruikt, en dat gebeurt ook. Het gebruik van open source in een product betekent niet dat automatisch het hele product open source moet worden. Het is toegestaan om geld te vragen voor het verspreiden van open source. Het gebruik van open source als alternatief voor commercieel ontwikkelde software wordt steeds populairder. Open source is hoge kwaliteit, direct beschikbaar en ook nog eens zonder licentiekosten. Een logische keuze dus. En dit geldt niet alleen voor pure software-firma's of adviesbureaus. Ook fabrikanten van elektronica en andere apparaten maken steeds vaker gebruik van open source om grote delen van de functionaliteit daarin te realiseren, om zo sneller met nieuwe producten te kunnen komen. Open source is wel vrij maar geen publiek domein. Ook bij open source horen licenties. De software mag alleen worden gebruikt in overeenstemming met die licenties. Omdat open source voorwaarden nogal af kunnen wijken van "gewone" licenties, is het belangrijk om extra op te letten dat deze voorwaarden worden nageleefd. Open source als een ontwikkelmodel Open source is een ontwikkelmodel voor software waarbij de broncode vrijelijk gedeeld wordt. Iedereen krijgt het recht deze aan te passen en de software in gewijzigde vorm te verspreiden. Het is de bedoeling dat wijzigingen teruggegeven worden aan de oorspronkelijke auteurs, al is dit niet verplicht. Bij dit ontwikkelmodel draait alles om samenwerken. En dit blijkt een zeer succesvolle manier om snel software van hoge kwaliteit te produceren. Alhoewel het model het meest bekend is bij wereldwijde projecten zoals het Linux besturingssysteem of de Apache webserver, kan het ook wel worden gebruikt binnen een bedrijf. Het wordt dan ook wel "Inner Source" genoemd. De open source gemeenschap Open source wordt niet beheerd door een bedrijf, stichting of andere organisatie. Het is een gemeenschap, die bestaat uit een page 1 / 6

2 groot aantal individuen en groepen die bijdragen aan een bepaald project. Een klein deel van deze gemeenschap -de "vrije software" beweging- is politiek actief. Veel open source software ontwikkelaars doen om pragmatische redenen mee en hebben weinig behoefte om deel te nemen aan juridische of politieke discussies. De scheiding tussen deze twee groepen wordt duidelijk zichtbaar als wordt gekeken naar de twee meest prominente organisaties: de Free Software Foundation (FSF) en de Open Source Initiative (OSI). De Free Software Foundation De Free Software Foundation (FSF) is opgericht in 1985 en promoot de rechten van computergebruikers om software te mogen gebruiken, kopiëren, bestuderen, wijzigen en doorgeven. De FSF stimuleert de ontwikkeling van wat zij "vrije software" noemen (vrij in de betekenis van "vrije meningsuiting" en niet zozeer "gratis"). Dit gebeurt vanuit een politieke visie. De FSF vindt dat iedereen het onbeperkte recht moet hebben om software te mogen gebruiken en aan te passen. Beperkingen op dit recht zien zij als moreel verwerpelijk. Software behoort geen eigenaar te hebben. Om dit ideaal te realiseren, heeft Richard Stallman, oprichter van de FSF, de GNU General Public License (GPL) ontwikkeld. Deze licentie bepaalt dat alle GPL software gebruikt, verspreid en aangepast mag worden zonder dat royalties verschuldigd zijn aan de auteurs. Verspreiding van aangepaste of uitgebreide versies mag echter alleen als ook de aanpassingen of uitbreidingen onder de GPL beschikbaar worden gesteld. Deze overervende clausule zorgt ervoor dat vrije software vrij blijft, en bovendien dat ook steeds meer software vrij wordt. Het doel van de FSF is immers ervoor zorgen dat alle software ter wereld vrij zal zijn. De Open Source Initiative De FSF is een politieke organisatie met een harde opstelling richting bedrijven die "onvrije" software gebruiken ("moreel verwerpelijk" is een van hun beleefde uitdrukkingen wat dit betreft). Deze houding, gecombineerd met de -onjuiste- angst dat alle software vrij moet worden als ergens een stukje GPL software gebruikt wordt, heeft bedrijven lang terughoudend gemaakt om de vrije software te gebruiken. In 1998 kondigde het bedrijf Netscape Communications aan dat het de broncode van haar webbrowser vrij beschikbaar zou stellen. Een groep prominente vrije software-ontwikkelaars greep deze kans aan om het ontwikkelmodel te promoten bij bedrijven, en verzon de neutralere term "open source" als omschrijving daarvan. De Open Source Initiative (OSI) werd vervolgens opgericht als een publieke stichting die onder andere licenties certificeert als ze aan bepaalde eisen voldoen. Zulke licenties heten dan officieel "OSI Certified Open Source". Voordelen van open source software Door de vrije beschikbaarheid van de broncode kan iedereen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van open source. Veel mensen doen dit dan ook. Dit geeft een continue ontwikkel-cyclus waarmee de software in korte tijd snel wordt uitgebreid en verbeterd. Deze vrije beschikbaarheid is ook een voordeel voor gebruikers. Een gebruiker van open source is niet afhankelijk van de oorspronkelijke auteur om bepaalde verbeteringen of uitbreidingen te realiseren. Hij kan deze gewoon zelf maken. Als de leverancier de ondersteuning stopt, kan de gebruiker de ontwikkeling overnemen of een andere leverancier zoeken. Het feit dat de licentie gratis is, is natuurlijk ook interessant. Risico's van open source software Open source kent enkele unieke risico's vanwege de eveneens unieke licentie-voorwaarden. Voor bedrijven die gewend zijn aan traditionele licenties, kan het duur of lastig zijn om te zorgen dat ze zich eveneens houden aan open source licenties. Het negeren van open source licentie-voorwaarden betekent dat de software zonder geldige licentie wordt gebruikt, wat kan leiden tot een rechtszaak of slechte publiciteit. page 2 / 6

3 Zo is het vaak verplicht om de aanwezigheid van open source te melden in de handleiding van het product. Wie dit pas beseft nadat de handleidingen zijn gedrukt, heeft een probleem. Sommige licenties eisen dat eigen uitbreidingen of verbeteringen aan open source ook als open source worden vrijgegeven. Het bepalen wanneer iets nu precies een uitbreiding is kan een lastige zaak zijn. Veel bedrijven zien deze eisen als een risico en proberen daarom het gebruik van open source zoveel mogelijk te vermijden. Dit is tegenwoordig echter geen realistische optie meer. Het gebruik van open source in commerciële producten wordt steeds populairder. Open source negeren betekent dat een bedrijf zichzelf de toegang ontzegt tot software van hoge kwaliteit zonder licentiekosten. Het gevolg is vertragingen en duurdere producten ten opzichte van de concurrent. Soms is het commercieel simpelweg niet haalbaar om "bij te blijven" bij een open source concurrent voor een zelf ontwikkeld stuk software. De enige optie is dus met de risico's leren omgaan. Uitgangspunten van open source licenties Open source software is vrij beschikbaar voor iedereen, inclusief broncode. De licentie verleent iedereen toestemming om de broncode aan te passen of uit te breiden, bijvoorbeeld om fouten te repareren, om een efficiëntere implementatie te maken of om geheel nieuwe functionaliteit toe te voegen. Ook mag de software, al dan niet in gewijzigde vorm, vrijelijk verspreid worden. De auteur vraagt hier geen geld voor. De software staat gratis beschikbaar op Internet. Sterker nog, iemand die de open source software van een ander verkoopt, mag de opbrengst geheel zelf houden. Geen contract nodig Bij open source licenties is het niet nodig om expliciet een contract te tekenen met de auteur. De software kan legal worden gedownload, en de licentie-voorwaarden zitten bij de software. Wie vervolgens de voorwaarden onaanvaardbaar vindt, hoeft zich er niet aan te houden - maar mag de software dan niet aanpassen of verder verspreiden. Open source licentiecategoriën Er zijn ongeveer 40 verschillende open source licenties met elk hun eigen regels en voorwaarden. Deze kunnen worden onderverdeeld in drie categorieën: Free-for-all ("vrijheid, blijheid") licenties: deze licenties stellen als enige eis dat de auteur(s) worden genoemd. Verder zijn er geen verplichtingen. Voorbeelden zijn de zogeheten BSD en MIT licenties. De Apache webserver wordt bijvoorbeeld onder een dergelijke licentie uitgebracht. Keep-open ("openhouden") licenties: deze licenties eisen dat wijzigingen aan de software ook als open source worden gepubliceerd. Software waarin deze software wordt verwerkt, hoeft daarentegen niet als geheel als open source te worden uitgebracht. Linux-systeembibliotheken en de Firefox webbrowser worden onder dergelijke licenties aangeboden. Share-alike ("samen delen") licenties: deze licenti es eisen dat zowel wijzigingen als uitbreidingen als open source worden gepubliceerd. Het bekendste voorbeeld is de GPL, die bijvoorbeeld van toepassing is op Linux. Een open source licentiepolicy kiezen Het lijkt nu voor de hand te liggen om alleen het gebruik van free-for-all open source toe te staan, en de andere twee vormen buiten te sluiten of aan strenge regels te onderwerpen. Echter, op ongeveer 65% van alle open source is de GPL van toepassing, terwijl slechts ongeveer 15 procent onder een free-for-all licentie beschikbaar is. Wie gebruik wil maken van open source, kan dus niet om share-alike en keep-open licenties heen. Goede regels zijn nodig, maar deze moeten gaan over waar en niet of open source mag worden gebruikt. Interpretatie van licentievoorwaarden Het interpreteren van open source licenties kan lastig zijn. Deze licenties wijken op belangrijke punten af van traditionele, "gesloten" licenties of EULAs. Dit kan voor onverwachte problemen zorgen voor ontwikkelaars of verspreiders wanneer ze page 3 / 6

4 zich pas na verspreiding de consequenties van deze voorwaarde realiseren. Open source licentievoorwaarden hebben bijvoorbeeld vaak de eis dat je gebruik van de software moet melden in de documentatie. Meestal moet zelfs de hele licentie-tekst worden afgedrukt. De broncode moet worden meegeleverd, of op zijn minst worden nagestuurd naar mensen die daar om vragen. En in sommige gevallen moet bepaalde eigen software ook open source gemaakt worden als deze afgeleid is van open source. Licentie-FAQs gebruiken Bij sommige open source licenties is extra uitleg beschikbaar, meestal in de vorm van een FAQ of VVV (veel voorkomende vragen). IBM biedt bijvoorbeeld antwoord op veel gestelde vragen over haar IBM Public License. De FSF doet hetzelfde voor de GPL en heeft bovendien een apart adres ingesteld voor specifieke vragen. Antwoorden uit dergelijke documenten zijn nuttig maar niet zaligmakend. Als de auteur van de software iemand anders is dan de opsteller van de licentie, dan is de interpretatie van de opsteller minder belangrijk dan de interpretatie van de auteur. En alleen die laatste kan uitzonderingen verlenen op de plichten uit de licentie. Soms maakt de auteur zelfs fouten bij de interpretatie van zijn eigen licentie. Een veel voorkomend voorbeeld is "Deze software valt onder de GPL en mag dus niet commercieel gebruikt worden". De GPL staat echter wel degelijk commercieel gebruik toe, zolang de broncode maar wordt meegeleverd en men zich verder ook aan de GPL houdt. Dus wat bedoelde de auteur nu" Gebruikte hij "commercieel" in de zin van "gesloten, zonder broncode mee te leveren" of wilde hij expliciet commercieel gebruik van de software verbieden? Het is daarom verstandig om voorzichtig te zijn bij het interpreteren van open source licentie-voorwaarden. De "geest" van de licentie en de dagelijkse praktijk is vaak belangrijker dan de letterlijke tekst. De belangrijkste licentie-voorwaarden zijn: Naamsvermelding van de auteur Afdrukken van licentievoorwaarden Verspreiden van broncode Geen garanties Naamsvermelding van de auteur In vrijwel alle gevallen is het verplicht om de auteur van de open source software te noemen wanneer diens software wordt gebruikt. Dit zou geen probleem moeten zijn, al is het soms lastig om te achterhalen welke auteurs nu precies genoemd moeten worden of op welke manier. Soms staat dit in de documentatie of op de website. In andere gevallen is een naar een van de auteurs de oplossing. Belangrijk daarbij is wel om de verschillende delen van de software van elkaar te scheiden. Zeg dus niet zomaar "Copyright Joe Hacker" als er een stukje software van Joe Hacker gebruikt wordt. Dat suggereert dat de hele software van hem komt. "Portions copyright Joe Hacker" of zelfs een precieze omschrijving van welke delen is een betere aanpak. De licentie kan eisen stellen aan waar deze naamsvermelding moet gebeuren: in de documentatie, bij het opstartscherm of in een "About" scherm. De laatste twee gevallen zijn natuurlijk lastig als de software wordt gebruikt in een product zonder scherm (bijvoorbeeld embedded software). De auteur vragen om een uitzondering is dan de enige mogelijkheid. Afdrukken van licentievoorwaarden Naast de eis om de naam van de auteur te vermelden, is het in veel gevallen ook verplicht om de tekst van de licentie en de uitsluiting van garantie zelf te reproduceren. Dit mag meestal in de documentatie of handleiding. De tekst moet letterlijk overgenomen worden. Ook hier is het verstandig om deze vooraf te laten gaan door een duidelijke page 4 / 6

5 verklaring dat de licentie alleen betrekking heeft op bepaalde delen en niet op het hele product. "Deze software bevat de ABC bibliotheek geschreven door Joe Hacker. Op deze bibliotheek zijn de volgende voorwaarden van toepassing:" Verspreiden van broncode Open source licenties zoals de GPL eisen dat de broncode van het werk beschikbaar gesteld wordt wanneer het werk wordt verspreid. De eenvoudigste manier om aan deze eis te voldoen is door die broncode te bundelen met de software op de CD ROM. Als de software via een website beschikbaar wordt gesteld, dan is een extra download-link voor de broncode zo gelegd. Wel moet de download van de broncode op de site van de verspreider zelf aangeboden worden. Het is niet genoeg om simpelweg te verwijzen naar de oorspronkelijke lokatie. Als deze immers gesloten wordt, dan wordt niet langer voldaan aan de licentie-eis dat de broncode aangeboden moet worden. Als het niet wenselijk of haalbaar is om de broncode elke keer mee te leveren, dan is er soms een alternatief beschikbaar. Dat hangt echter sterk af van de precieze voorwaarden uit de open source licentie in kwestie. Zo zegt de Mozilla Public License dat het ook toegestaan is om in de documentatie de URL (het webadres) te vermelden waar de broncode kan worden gedownload. De GPL en LGPL bieden een vergelijkbare optie: in plaats van de broncode mag ook een schriftelijk aanbod gedaan worden om iedereen die er om vraagt, broncode op te sturen. Dit aanbod moet minstens drie jaar geldig zijn. Bij deze licenties is het niet voldoende om simpelweg te verwijzen naar een website! Er moet echt een postadres worden genoemd, en de broncode moet dan ook op CD-ROM of vergelijkbaar medium worden opgestuurd. Het vermelden van een webadres kan natuurlijk het aantal verzoeken per post wel verminderen. Geen garanties Vrijwel alle open source software komt zonder enige vorm van garantie. Hooguit wordt er een enkele keer gezegd dat de auteur verklaart dat hij inderdaad de auteur is (en de code dus niet "geleend" heeft van elders). Deze uitsluiting van garantie betekent dat de ontvanger/gebruiker de auteur niet aansprakelijk kan houden voor welke schade dan ook. Uitsluitingen als deze zijn niet uniek voor open source. Wie software koopt in de winkel, kan de leverancier ook zelden aansprakelijk stellen voor schade. Maar wie een bedrijf inhuurt om software te laten ontwikkelen, kan de leverancier normaal wel aansprakelijk stellen voor schade of fouten. En daar wijkt open source dus af van de norm. Herkennen van open source Een klein maar toch significant risico is dat software niet altijd met de juiste licentie-voorwaarden aangeboden wordt. Er zijn gevallen bekend waarin verspreiders "vergaten" de licentie bij te sluiten, of de software op een site plaatsten met de vermelding dat deze vrij van auteursrechten was. Anderen verspreiden de software zonder zich aan de licentie te houden, bijvoorbeeld door de broncode niet mee te leveren. De ontvanger van dergelijke software kan deze dan niet verder verspreiden. Daarnaast kan de licentie van de software worden gewijzigd bij het uitbrengen van een nieuwe versie. Dit moet dus elke keer opnieuw gecontroleerd worden. Als de licentie bijvoorbeeld wijzigt van een eenvoudige BSD licentie naar de GPL, dan moet nu ineens worden voldaan aan de veel uitgebreidere verplichtingen van de GPL. En als laatste, als ontwikkeling van software wordt uitbesteed bij een derde, is er de mogelijkheid dat die leverancier open source in het resultaat verwerkt heeft maar dit niet meldt. In dat geval is de verspreider aansprakelijk voor de schending van de open source licentie. Of dergelijke schade verhaald kan worden op de leverancier, is dan nog maar de vraag. Drie stromingen in open source Open source bestaat in drie hoofdstromingen: de vrijheid, blijheid BSD gemeenschap waar alles mag zonder beperking, de houd mijn code open LGPL/Mozilla gemeenschap en de eerlijk zullen we alles delen GPL gemeenschap. Deze gemeenschappen onderscheiden zich dus door de mate van vrijheid bij het al dan niet open of gesloten houden van de code. Waar de BSD gemeenschap niets eist, vraagt de LGPL/Mozilla gemeenschap om het delen van verbeteringen en de GPL gemeenschap ook om het delen van uitbreidingen. page 5 / 6

6 Powered by TCPDF (www.tcpdf.org) Wat is open source Binnenkort komt er een nieuwe versie van GPL versie 3. Deze is sterk politiek gemotiveerd en kan daarmee een nieuwe stroming creëren. Dat zou er dan wel eens zo uit te kunnen zien: BSD - vrijheid, blijheid voor iedereen, doe maar met de code wat je wilt. Wil iemand zijn verbeteringen niet bijdragen, jammer voor hem. In extreme gevallen laten we Theo de Raadt er wat van zeggen. GPLv2 - gezellig samen goede code ontwikkelen, maar als je er wat mee doet, word je wel geacht je bijdragen met iedereen te delen. En natuurlijk de broncode publiceren als je de code verspreidt, anders laten we Harald Welte of Armijn Hemel op je los. GPLv3 - op de barricaden voor de vrijheid van de gebruiker, en wie de verkeerde dingen doet, is een vijand van het volkde gemeenschap en gaat naast Tivo, Novell en Microsoft in het kolenhok - tenzij hij een debat met RMS wint. De al pragmatische LGPL/Mozilla stroming gaat dan meer samen met de pragmatische GPLv2 stroming, en de meer principiële stroom splitst zich af tot de GPLv3 beweging. Maar de insteek bij GPLv3 vind ik erg negatief, men is tegen van alles en niet zozeer voor iets. Als je niet uitkijkt, kan dat een sfeer oproepen van wij-hebben-gelijk en voor-afwijkende-meningen-is-geen-plaats en dat komt de samenwerking niet ten goede. PDF gegeneerd door ITpedia page 6 / 6

Open Source Software. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl)

Open Source Software. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Open Source Software Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Open Source Software (OSS) Wat is het Waarom willen we het wel (of niet) OSS voorbeelden Geschiedenis Licenties Ontwikkeling en ondersteuning Wat

Nadere informatie

Licenties, inleidende juridische aspecten

Licenties, inleidende juridische aspecten Licenties, inleidende juridische aspecten Door mr. Mathieu Paapst Inleiding Toen Richard Stallman eind jaren tachtig de GNU General Public License (GPL) schreef, deed hij dat met de bedoeling om te voorkomen

Nadere informatie

Niet-tastbare objecten die waardevol, absoluut en exclusief zijn

Niet-tastbare objecten die waardevol, absoluut en exclusief zijn ICT & Recht Samengesteld door Leon Wetzel Intellectueel eigendom Wat valt onder intellectueel eigendom? Programmatuur Databanken Merken Handelsnamen Domeinnamen Octrooien Mediarecht Kwekersrecht Chipsrecht

Nadere informatie

Intellectuele Rechten

Intellectuele Rechten Intellectuele Rechten Intellectuele Rechten vermogensrechten op niet-tastbare objecten verzamelbegrip voor... wettelijk kader op EU en nationaal niveau ALGEMEEN www.vlao.be/images_sub/pdf/innovatie/ ie_praktijk.pdf

Nadere informatie

Organisatie. Gestart in 2009 Open Source Webdevelopment Grafische achtergrond Servicegericht

Organisatie. Gestart in 2009 Open Source Webdevelopment Grafische achtergrond Servicegericht Even voorstellen Organisatie Gestart in 2009 Open Source Webdevelopment Grafische achtergrond Servicegericht Ons team Philip Vergunst Oprichter en webdeveloper Nathan Vergunst Back-end developer Cor van

Nadere informatie

European Union Public Licence. v.1.1. Richtlijnen voor gebruikers en ontwikkelaars

European Union Public Licence. v.1.1. Richtlijnen voor gebruikers en ontwikkelaars EUPL European Union Public Licence v.1.1 Richtlijnen voor gebruikers en ontwikkelaars NL Deze richtlijnen zijn opgesteld door het OSOR-consortium: Auteur: Patrice-Emmanuel Schmitz Disclaimer De in dit

Nadere informatie

Hoezo gratis? Mythes en misverstanden over open source software

Hoezo gratis? Mythes en misverstanden over open source software Hoezo gratis? Mythes en misverstanden over open source software Waarom? Waarom? Archief 2.0 O Reilly: eerder mentaliteitswijziging dan louter technologie architecture of participation : samenwerking en

Nadere informatie

Servicevoorwaarden van My-TOC

Servicevoorwaarden van My-TOC Servicevoorwaarden van My-TOC Deze Servicevoorwaarden van My-TOC zijn van kracht vanaf 1 januari 2012. Laatst aangepast: 15 september 2014. Welkom bij My-TOC! Hartelijk dank dat u onze producten en services

Nadere informatie

Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden

Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden http://www.picdiary.com/new/nyc2004-widescreen/3 Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden Het klassieke auteursrecht Auteursrecht in de onderwijscontext

Nadere informatie

Open Source in bedrijf Fictie of Realiteit?

Open Source in bedrijf Fictie of Realiteit? Open Source in bedrijf Fictie of Realiteit? De invloed van Open Source producten op de bedrijfscontinuiteit en product lifecycles Auteur: Ideas to Interconnect BV Radex gebouw, E-Mail: r.gloudemans@i-to-i.nl

Nadere informatie

Open source, een juridisch verantwoorde keuze!

Open source, een juridisch verantwoorde keuze! Open source, een juridisch verantwoorde keuze! Open source software geeft je vrijheid. Deze vrijheid wordt geregeld in de licentie. De licentie faciliteert daarmee onbegrensde samenwerking aan Hoewel deze

Nadere informatie

Deze vraag kan, wanneer ze zo algemeen wordt gesteld, niet met ja of neen worden beantwoord.

Deze vraag kan, wanneer ze zo algemeen wordt gesteld, niet met ja of neen worden beantwoord. Illegale software 1. Wat is illegale software? 1.1 Mag ik downloaden en installeren zonder betalen? Mag je een programma downloaden van het internet, zonder hiervoor te betalen, dit installeren op jouw

Nadere informatie

Openbare licentie van de Europese Unie

Openbare licentie van de Europese Unie Openbare licentie van de Europese Unie V.1.1 EUPL Europese Gemeenschap 2007 Deze openbare licentie van de Europese Unie ( EUPL ) 1 is van toepassing op het werk of de software zoals hieronder gedefinieerd,

Nadere informatie

SQL Express Download EPLAN Electric P8 Versie 2.7 Status: 05/2017

SQL Express Download EPLAN Electric P8 Versie 2.7 Status: 05/2017 EPLAN Software & Service GmbH & Co. KG Technische informatie Copyright 2017 EPLAN Software & Service GmbH & Co. KG EPLAN Software & Service GmbH & Co. KG is niet aansprakelijk voor technische of druktechnische

Nadere informatie

Gratis software op het Internet. Karel Nijs 2009/03

Gratis software op het Internet. Karel Nijs 2009/03 Gratis software op het Internet Karel Nijs 2009/03 Leswijze Eerst kort wat theorie Daarna demonstratie van software Korte pauze rond 20u Presentatie gebaseerd op de cursus van Ruben America (2007-09-11)

Nadere informatie

Kopersbegeleiding.nl Handleiding koper

Kopersbegeleiding.nl Handleiding koper Kopersbegeleiding.nl Handleiding koper Versie 1.1 1 september 2016 Inhoudsopgave Waarom Kopersbegeleiding.nl... 3 Aanmelden... 3 Home... 4 Afmelden... 4 Mijn gegevens... 5 Mijn bouwnummer... 5 Mijn buren...

Nadere informatie

Van Dale Elektronisch groot woordenboek versie 4.5 activeren en licenties beheren

Van Dale Elektronisch groot woordenboek versie 4.5 activeren en licenties beheren De nieuwste editie van dit document is altijd online beschikbaar: Activeren en beheren licenties Inhoudsopgave Van Dale Elektronisch groot woordenboek versie 4.5 activeren Automatisch activeren via internet

Nadere informatie

Stuurprogramma verzenden. Beheerdershandleiding

Stuurprogramma verzenden. Beheerdershandleiding Stuurprogramma verzenden Beheerdershandleiding Januari 2013 www.lexmark.com Overzicht 2 Overzicht Met Stuurprogramma verzenden kunt u eenvoudig een printerstuurprogramma voor een specifiek printermodel

Nadere informatie

Als eerste bedankt voor het aanschaffen van deze PDF waarin ik je handige tips en trucs zal geven over het schrijven van een handleiding.

Als eerste bedankt voor het aanschaffen van deze PDF waarin ik je handige tips en trucs zal geven over het schrijven van een handleiding. Bedankt! Als eerste bedankt voor het aanschaffen van deze PDF waarin ik je handige tips en trucs zal geven over het schrijven van een handleiding. Graag zou ik je willen vragen mij een email te sturen

Nadere informatie

gebruik van Creative Commons licenties in interne projecten

gebruik van Creative Commons licenties in interne projecten c gebruik van Creative Commons licenties in interne projecten c C hoofdlijnen van het auteursrecht C het creative commons licentie model C voorwaarde voor het gebruik van cc licenties binnen waag society

Nadere informatie

Windows XP Migratie opties. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl)

Windows XP Migratie opties. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Windows XP Migratie opties Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Windows XP Migratie opties Wat is het probleem met Windows XP De opties te vervanging van Windows XP Migratie naar Linux Mint Probleem met

Nadere informatie

'OPEN HARDWARE' LICENTIE VOOR COLLABORATIEVE ONTWIKKELING

'OPEN HARDWARE' LICENTIE VOOR COLLABORATIEVE ONTWIKKELING 'OPEN HARDWARE' LICENTIE VOOR COLLABORATIEVE ONTWIKKELING LOH DDC licentie Versie 1.0 (20 mei 2014) Auteursrechten: SIBELGA Oorspronkelijk document op: www.sibelga.be/openhardware INLEIDING Dit is een

Nadere informatie

300Mbps Draadloze breedband router BR 6428nS Snelstartgids Versie 1.0 / oktober 2010

300Mbps Draadloze breedband router BR 6428nS Snelstartgids Versie 1.0 / oktober 2010 300Mbps Draadloze breedband router BR 6428nS Snelstartgids Versie 1.0 / oktober 2010 1 COPYRIGHT Copyright Edimax Technology Co, LTD. Alle rechten voorbehouden. Geen enkel deel van deze publicatie mag

Nadere informatie

Handleiding elas 2.0 Nesibe Balta

Handleiding elas 2.0 Nesibe Balta <ness@letsgeel.org> Handleiding elas 2.0 Nesibe Balta http://elas.vsbnet.be 1/18 Copyright (c)2010 Nesibe Balta Permission is granted to copy, distribute and/or modify this document under the terms of

Nadere informatie

Servicevoorwaarden van Simplintho

Servicevoorwaarden van Simplintho Servicevoorwaarden van Simplintho Laatst aangepast: 28 februari 2016 Welkom bij Simplintho! Hartelijk dank dat u onze producten en services ( Services ) gebruikt. De Services worden geleverd door Simplintho

Nadere informatie

GEBRUIKSVOORWAARDEN THE SIRIUS PROGRAM. Versie d.d. 12 april 2015.

GEBRUIKSVOORWAARDEN THE SIRIUS PROGRAM. Versie d.d. 12 april 2015. GEBRUIKSVOORWAARDEN THE SIRIUS PROGRAM Versie d.d. 12 april 2015. In deze eindgebruikersvoorwaarden staan de voorwaarden waaronder The Space Project BV als aanbieder van The Sirius Program (hierna: 'TSP')

Nadere informatie

Uw gebruiksaanwijzing. HP proliant ml310 g4 server http://nl.yourpdfguides.com/dref/880751

Uw gebruiksaanwijzing. HP proliant ml310 g4 server http://nl.yourpdfguides.com/dref/880751 U kunt de aanbevelingen in de handleiding, de technische gids of de installatie gids voor HP proliant ml310 g4 server. U vindt de antwoorden op al uw vragen over de HP proliant ml310 g4 server in de gebruikershandleiding

Nadere informatie

Eindhoven, januari 2012. Renée van den Beemt Studentnummer: 2016304 Stageperiode: september 2011 december 2011. Juridische Hogeschool Avans-Fontys

Eindhoven, januari 2012. Renée van den Beemt Studentnummer: 2016304 Stageperiode: september 2011 december 2011. Juridische Hogeschool Avans-Fontys Open source software licenties en Europese contracten: wat te doen? Een onderzoek naar de voorwaarden die van belang zijn voor activiteiten van de TU/e Eindhoven, januari 2012 Auteur: Renée van den Beemt

Nadere informatie

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet.

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet. SURFconext Cookbook Het koppelen van Alfresco aan SURFconext Auteur(s): Frank Niesten Versie: 1.0 Datum: 8 december 2013 Radboudkwartier 273 3511 CK Utrecht Postbus 19035 3501 DA Utrecht 030-2 305 305

Nadere informatie

LICENTIEOVEREENKOMST EINDGEBRUIKER

LICENTIEOVEREENKOMST EINDGEBRUIKER LICENTIEOVEREENKOMST EINDGEBRUIKER Lees de volgende licentieovereenkomst aandachtig door, voordat u dit programma gebruikt. Door akkoord te gaan met deze overeenkomst, gaat u ermee akkoord de gebruiker

Nadere informatie

FOTOREGELS. Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s. Het auteursrecht. Als ik een foto koop, krijg ik dan ook de rechten op de foto?

FOTOREGELS. Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s. Het auteursrecht. Als ik een foto koop, krijg ik dan ook de rechten op de foto? FOTOREGELS Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s Over auteursrecht op foto s is bij consumenten wel eens onduidelijkheid. Soms kan dat tot vervelende situaties leiden voor zowel klant als fotograaf.

Nadere informatie

OPEN CONTENT. Wat is het en hoe kun je het gebruiken?

OPEN CONTENT. Wat is het en hoe kun je het gebruiken? pd OPEN CONTENT Wat is het en hoe kun je het gebruiken? Creative Commons laat zien welke mogelijkheden er bestaan tussen volledig auteursrecht (copyright: alle rechten voorbehouden) en het publieke domein

Nadere informatie

Analyse Programmeertalen

Analyse Programmeertalen Analyse Programmeertalen De keuze van een programmeertaal mag niet onderschat worden. Het is dankzij deze taal dat de gebruiker interactie heeft met het complete systeem. Het is dus vanzelfsprekend dat

Nadere informatie

Drupal vzw Huishoudelijk reglement

Drupal vzw Huishoudelijk reglement Drupal vzw Huishoudelijk reglement 4 december 2006 Inhoudsopgave 1 Huishoudelijk reglement 3 1.1 Hoofdstuk I: Donaties...................... 3 1.1.1 Artikel 1: Bepalingen.................. 3 1.2 Hoofdstuk

Nadere informatie

Uw gebruiksaanwijzing. NOKIA TME-3 http://nl.yourpdfguides.com/dref/828540

Uw gebruiksaanwijzing. NOKIA TME-3 http://nl.yourpdfguides.com/dref/828540 U kunt de aanbevelingen in de handleiding, de technische gids of de installatie gids voor NOKIA TME-3. U vindt de antwoorden op al uw vragen over de NOKIA TME-3 in de gebruikershandleiding (informatie,

Nadere informatie

INSTRUCT Samenvatting Basis Computer Essentials, Theorie 2014, H3

INSTRUCT Samenvatting Basis Computer Essentials, Theorie 2014, H3 Verschillende soorten software Om met een computer te kunnen werken, is hardware en software nodig: * Bij hardware horen de onderdelen van de computer, de randapparaten enzovoort. Eigenlijk alles wat je

Nadere informatie

Bluetooth koppelen. Gebruikershandleiding

Bluetooth koppelen. Gebruikershandleiding Bluetooth koppelen Gebruikershandleiding Copyright 2012, 2016 HP Development Company, L.P. Microsoft, Windows en Windows Vista zijn in de Verenigde Staten gedeponeerde handelsmerken van Microsoft Corporation.

Nadere informatie

Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal 14 activeren

Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal 14 activeren Home Inhoudsopgave Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal 14 activeren Automatisch activeren via internet Automatisch opnieuw activeren via internet Licenties beheren en licentiebestand downloaden

Nadere informatie

Prowise Presenter (online digibordsoftware)

Prowise Presenter (online digibordsoftware) Prowise Presenter (online digibordsoftware) Kevin Van Eenoo november 2015 COPYRIGHT Niets uit dit werk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband,

Nadere informatie

Waarom is een nieuw tijdschrift nodig?

Waarom is een nieuw tijdschrift nodig? Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. De gegevens naar buiten brengen - een nieuw online wetenschappelijk

Nadere informatie

HP Easy Tools. Beheerdershandleiding

HP Easy Tools. Beheerdershandleiding HP Easy Tools Beheerdershandleiding Copyright 2014 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Microsoft en Windows zijn in de Verenigde Staten gedeponeerde handelsmerken van de groep bedrijven onder de

Nadere informatie

Wat is OpenFOAM? OpenFOAM 1 is sterk in opkomst als een gratis. en serieus alternatief voor dure commerciële

Wat is OpenFOAM? OpenFOAM 1 is sterk in opkomst als een gratis. en serieus alternatief voor dure commerciële OpenFOAM 1 is sterk in opkomst als een gratis Wat is OpenFOAM? en serieus alternatief voor dure commerciële CFD pakketten. Het heeft grote voordelen ten opzichte van bestaande pakketten en daarmee is het

Nadere informatie

De nieuwste editie van dit document is altijd online beschikbaar: Activeren en beheren licenties

De nieuwste editie van dit document is altijd online beschikbaar: Activeren en beheren licenties De nieuwste editie van dit document is altijd online beschikbaar: Activeren en beheren licenties Inhoudsopgave Van Dale Elektronisch groot woordenboek versie 5.0 activeren... 2 Automatisch activeren via

Nadere informatie

Google geeft zichzelf vrijbrief op publiek maken van ieders email en documenten.

Google geeft zichzelf vrijbrief op publiek maken van ieders email en documenten. Google geeft zichzelf vrijbrief op publiek maken van ieders email en documenten. Google heeft in haar eigen service voorwaarden regels opgenomen die het haar mogelijk maken ieders data (die gebruik maakt

Nadere informatie

De volgende MTA s installeren in een groepje van 4 studenten: Onderzoek van vorig jaar naar gebruikte mail software evalueren.

De volgende MTA s installeren in een groepje van 4 studenten: Onderzoek van vorig jaar naar gebruikte mail software evalueren. Hoofdstuk 4 Mail Transfer Agents Email is een van de belangrijkste services die je als systeembeheer voor je gebruikers moet verzorgen. Als er geen mail verstuurd of ontvangen kan worden, kunnen de gebruikers

Nadere informatie

De rol van Vrije Software in de Internet-maatschappij

De rol van Vrije Software in de Internet-maatschappij De rol van Vrije Software in de Internet-maatschappij Herman Bruyninckx Departement Werktuigkunde, K.U.Leuven H. Bruyninckx, Vrije Software 1 De L A TEX broncode van dit document is beschikbaar als Vrije

Nadere informatie

4.01.2 De computer, software

4.01.2 De computer, software 4.01.2 De computer, software Voor de werking van en met een computer zijn 3 dingen nodig 1. De computer zelf (hardware) 2. Programma's (software) 3. Randapparatuur(hardware) Opmerking vooraf In deze les

Nadere informatie

Gratis voetbal kijken

Gratis voetbal kijken Gratis voetbal kijken BEKIJK GRATIS VOETBAL VIA PC STREAMS Veel mensen hebben geen zin om zo n duur abonnement te betalen om gewoon voetbal te kunnen kijken. Maar dat hoeft ook helemaal niet. In dit document

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Versie: 1.0 Versiedatum: 19 februari 2016

Algemene voorwaarden Versie: 1.0 Versiedatum: 19 februari 2016 Algemene voorwaarden Versie: 1.0 Versiedatum: 19 februari 2016 Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op ieder bezoek aan en gebruik van DroomCraft. Door het gebruik van onze diensten verklaar je

Nadere informatie

Handleiding. Certificaat installeren

Handleiding. Certificaat installeren Handleiding Certificaat installeren Inhoudsopgave 1. Installatie op PC s met Windows 2 2. Voor niet-windows PC s en andere apparatuur 3 1.1. Microsoft Internet Explorer / Google Chrome 3 1.2. Mozilla Firefox

Nadere informatie

Contracten met internetproviders

Contracten met internetproviders Contracten met internetproviders door Arnoud Engelfriet - 04-18-2011 http://www.itpedia.nl/2011/04/18/contracten-met-internetproviders/ Om toegang tot internet te krijgen, is een internetprovider nodig.

Nadere informatie

Handleiding Certificaat installeren

Handleiding Certificaat installeren Handleiding Certificaat installeren Inhoudsopgave 1. Installatie op PC s met Windows 2 2. Voor niet-windows PC s en andere apparatuur 4 1.1. Microsoft Internet Explorer / Google Chrome 5 1.2. Mozilla Firefox

Nadere informatie

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering OpenERP Inhoud Ervaringen vanuit de gebruiker DEMO Open source filosofie OpenERP Voor welke bedrijven

Nadere informatie

Deze voorwaarden gelden voor alle geleverde diensten, aanbiedingen en iedere overeenkomst.

Deze voorwaarden gelden voor alle geleverde diensten, aanbiedingen en iedere overeenkomst. Algemene voorwaarden Disclaimer De informatie op mijn website is met zorgvuldigheid samengesteld. Typisch-M wijst alle aansprakelijkheid voor onvolkomenheden, onjuistheden en de gevolgen hiervan af. Aan

Nadere informatie

Auteursrecht op software

Auteursrecht op software Auteursrecht op software KNX bijeenkomst 2 oktober 2012 mr. Wouter Dammers E-Mail: W.Dammers@ictrecht.nl Twitter: @WouterDammers Linked-In: https://www.linkedin.com/in/wdammers Tel: 020 66 31 941 LinkedIn

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Hoofdstuk 1: Ant...4

Inhoudsopgave. Hoofdstuk 1: Ant...4 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Ant...4 1.1 Inleiding...4 1.2 Ant installeren...5 1.3 Ant gebruiken...7 1.3.1 Een project maken...7 1.3.2 Mijn eerste Ant-script...10 1.3.2.1 Projects...10 1.3.2.2 Targets...11

Nadere informatie

FS 141216.5D. FORUM STANDAARDISATIE 16 december 2014 Agendapunt 5. Open standaarden, lijsten Stuknummer 5D. Intake-advies OSI.

FS 141216.5D. FORUM STANDAARDISATIE 16 december 2014 Agendapunt 5. Open standaarden, lijsten Stuknummer 5D. Intake-advies OSI. FS 141216.5D FORUM STANDAARDISATIE 16 december 2014 Agendapunt 5. Open standaarden, lijsten Stuknummer 5D. Intake-advies OSI Advies Het Forum Standaardisatie wordt geadviseerd om de OSI open source licenties

Nadere informatie

FAQ Bijgewerkt 28 mei 2010. Wat u moet weten STOCKFOTORECHTEN.NL 1. Inhoud. Verschillende soorten beelden

FAQ Bijgewerkt 28 mei 2010. Wat u moet weten STOCKFOTORECHTEN.NL 1. Inhoud. Verschillende soorten beelden FAQ Bijgewerkt 28 mei 2010 Wat u moet weten Hier is een aantal essentiële punten dat u moet weten. We hebben veelgestelde vragen onderverdeeld in overzichtelijke hoofdstukken. Elk onderdeel neemt maar

Nadere informatie

Handleiding. Certificaat installeren

Handleiding. Certificaat installeren Handleiding Certificaat installeren Inhoudsopgave 1. Installatie op PC s met Windows 2 2. Voor niet-windows PC s en andere apparatuur 4 1.1. Microsoft Internet Explorer / Google Chrome 5 1.2. Mozilla Firefox

Nadere informatie

Friesland College Leeuwarden

Friesland College Leeuwarden Voorwoord In dit project vertel ik wat Open Source is en wat ik daarover heb gevonden. Ik laat zien hoe ik een Virtuele machine geschikt maak voor Dual Boot. Dan laat ik zien hoe je 2 besturingssystemen

Nadere informatie

Systeemvereisten en Licentieovereenkomst SelectionProfessional 2.3

Systeemvereisten en Licentieovereenkomst SelectionProfessional 2.3 SelectionProfessional 2.3 Impressum Voor dit handboek behouden wij ons alle auteursrechten voor. Zonder onze schriftelijke toestemming is het verboden dit handboek of delen daarvan in welke vorm dan ook

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 2014 web2work Pagina 1 van 16

Inhoudsopgave. 2014 web2work Pagina 1 van 16 Inhoudsopgave Aanmelden bij Office 365... 2 Office 365 voor het eerste gebruiken... 2 Persoonlijke instellingen Office 365... 3 Wijzigen wachtwoord... 4 Instellen voorkeurstaal... 4 Office Professional

Nadere informatie

Mythes en waarheden over open source licenties voor software. Marianne Korpershoek. PIANOo-lunch 15 februari 2011

Mythes en waarheden over open source licenties voor software. Marianne Korpershoek. PIANOo-lunch 15 februari 2011 Mythes en waarheden over open source licenties voor software Marianne Korpershoek PIANOo-lunch 15 februari 2011 Mythes 1. Er is geen eigenaar van open source software 2. Open sourcesoftware kan niet onderhouden

Nadere informatie

Open Source. Ten behoeve van de aanbesteding van een systeem voor Vergunningverlening en Handhaving. Zaaknummer: Versie 1.

Open Source. Ten behoeve van de aanbesteding van een systeem voor Vergunningverlening en Handhaving. Zaaknummer: Versie 1. Open Source Ten behoeve van de aanbesteding van een systeem voor Vergunningverlening en Handhaving Zaaknummer: 31070247 Versie 1.2 06-06-2013 Inhoudsopgave 1. Aanbieding...3 2. Definitie...3 2.1. Definitie

Nadere informatie

Handleiding voor vertegenwoordigers van de Staat

Handleiding voor vertegenwoordigers van de Staat Uniek verslag Handleiding voor vertegenwoordigers van de Staat Version 1 1 Inhoudstafel Inhoudstafel...2 Inleiding...3 Webbrowsers...4 Verbinding maken met de toepassing...5 Formulier overeenkomst...12

Nadere informatie

FTP met Filezilla. Installatie

FTP met Filezilla. Installatie FTP met Filezilla FTP is de naam van het protocol waarmee bestanden op een webserver kunnen worden gezet. Dit document beschrijft hoe je met Filezilla, het broertje van de Mozilla browser, je eigen webiste

Nadere informatie

Linux op de desktop: een computer voor mam

Linux op de desktop: een computer voor mam LinuxFocus article number 306 http://linuxfocus.org Linux op de desktop: een computer voor mam door Guido Socher (homepage) Over de auteur: Guido houdt van Linux om zijn flexibiliteit en omdat het veel

Nadere informatie

Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF DE ISS-KRANT. Introductieles bij het project Ruimteschip Aarde VOORTGEZET ONDERWIJS. Science Center NEMO/NSO

Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF DE ISS-KRANT. Introductieles bij het project Ruimteschip Aarde VOORTGEZET ONDERWIJS. Science Center NEMO/NSO Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF DE ISS-KRANT Introductieles bij het project Ruimteschip Aarde Science Center NEMO/NSO VOORTGEZET ONDERWIJS 1 Colofon Ruimteschip Aarde is een project van de Nederlandse

Nadere informatie

TOELICHTING MELDING ONRECHTMATIGE INFORMATIE

TOELICHTING MELDING ONRECHTMATIGE INFORMATIE TOELICHTING MELDING ONRECHTMATIGE INFORMATIE Vraag 1 Bij deze vraag dient u aan te geven wie de verzoeker is van deze melding. Eventuele correspondentie over de melding zal naar deze persoon worden verstuurd.

Nadere informatie

IBM TRIRIGA Versie 10 Release 4.0. Services aanvragen Handboek voor de gebruiker

IBM TRIRIGA Versie 10 Release 4.0. Services aanvragen Handboek voor de gebruiker IBM TRIRIGA Versie 10 Release 4.0 Services aanvragen Handboek voor de gebruiker Opmerking Lees eerst Kennisgevingen op pagina 3. Deze publicatie heeft betrekking op versie 10, release 4, modificatie 0

Nadere informatie

Videohandleiding Wikiwijs

Videohandleiding Wikiwijs Videohandleiding Wikiwijs Kees Pannekeet In opdracht van Wikiwijs Januari 2012 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Introductie... 2 YouTube... 3 Soorten accounts... 3 Uploadlimiet verhogen... 3 Bestandsindeling...

Nadere informatie

Creative Commons Licenties. Rechtenvrije muziek, geluiden en afbeeldingen

Creative Commons Licenties. Rechtenvrije muziek, geluiden en afbeeldingen Creative Commons Licenties Rechnvrije muziek, geluiden en afbeeldingen Colofon Creative Commons Licenties auur(s): Maks vzw 2013-2014 Een publicatie van Mediawijs.be. Pleinlaan 9, 1050 Brussel mediawijs@iminds.be

Nadere informatie

IBM TRIRIGA Versie 10 Release 5.2. Services aanvragen Handboek voor de gebruiker IBM

IBM TRIRIGA Versie 10 Release 5.2. Services aanvragen Handboek voor de gebruiker IBM IBM TRIRIGA Versie 10 Release 5.2 Services aanvragen Handboek voor de gebruiker IBM Opmerking Lees eerst Kennisgevingen op pagina 3. Deze publicatie heeft betrekking op versie 10, release 5, modificatie

Nadere informatie

WHOIS-beleid.eu-domeinnamen v.1.0. WHOIS-beleid.eu-domeinnamen

WHOIS-beleid.eu-domeinnamen v.1.0. WHOIS-beleid.eu-domeinnamen DEFINITIES De termen zoals gedefinieerd in de Bepalingen en voorwaarden en/of de.eu- Regels voor geschillenbeslechting worden in dit document gebruikt en geschreven met een hoofdletter. PARAGRAAF 1. PRIVACYBELEID

Nadere informatie

Verkenning Next DLO VU. Overzicht Alternatieve Systemen

Verkenning Next DLO VU. Overzicht Alternatieve Systemen Verkenning Next DLO VU Overzicht Alternatieve Systemen Onderwijscentrum VU Amsterdam 8 oktober 2009 2009 Vrije Universiteit, Amsterdam Overzicht Alternatieve Systemen 2 Auteur Opdrachtgever Status Versie

Nadere informatie

Handleiding voor de applicatiebeheerder van Business Assistent

Handleiding voor de applicatiebeheerder van Business Assistent Handleiding voor de applicatiebeheerder van Business Assistent Wijzigingsgeschiedenis Versie Datum Omschrijving Status 0.1 02-10-2014 Eerste opzet van het installatie Concept document. 0.2 14-10-2014 Lezerscorrectie

Nadere informatie

Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden

Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden 1 Inleiding Per maand wordt er minder dan één open standaard aangemeld bij het Forum Standaardisatie. Daarnaast hebben we veel moeite om mensen te

Nadere informatie

HP Hotkey Filter. Beheerdershandleiding

HP Hotkey Filter. Beheerdershandleiding HP Hotkey Filter Beheerdershandleiding Copyright 2014 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Microsoft en Windows zijn gedeponeerde handelsmerken van de groep bedrijven onder de naam Microsoft. Vertrouwelijke

Nadere informatie

ADOBE FLASH PLAYER 10.3 Beheerprogramma voor lokale instellingen

ADOBE FLASH PLAYER 10.3 Beheerprogramma voor lokale instellingen ADOBE FLASH PLAYER 10.3 Beheerprogramma voor lokale instellingen PRERELEASE 03/07/2011 Juridische kennisgeving Juridische kennisgeving Zie http://help.adobe.com/nl_nl/legalnotices/index.html voor de juridische

Nadere informatie

/// Gebruiksvoorwaarden en -bepalingen Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen II, DTM, raster, 5m, testdata

/// Gebruiksvoorwaarden en -bepalingen Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen II, DTM, raster, 5m, testdata /// Gebruiksvoorwaarden en bepalingen Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen II, DTM, raster, 5m, testdata Voor taken van algemeen belang GDIVlaanderen deelnemers Elke deelnemer aan GDIVlaanderen heeft toegang

Nadere informatie

CAG/13/12.12/DOC.104 bijlage 1

CAG/13/12.12/DOC.104 bijlage 1 Modellicenties voor open data Versie 1.1 CAG/13/12.12/DOC.104 bijlage 1 Licentiemodellen open data v1.1 2 Inleiding In deze nota worden een aantal modellicenties voorgesteld voor het ter beschikking stellen

Nadere informatie

Samenvatting Hoofdstuk 1

Samenvatting Hoofdstuk 1 1.1 Software Categorieën 1. Je kunt software in twee manieren indelen: 1. Systeemsoftware 2. Applicatiesoftware Systeemsoftware Systeemsoftware regelt en ondersteunt de werking van de computer. Dus het

Nadere informatie

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Versie april/2008 Zicht nieuwe media ontwerpers 2008 1 Inleiding Een Content Management Systeem (CMS) is een webapplicatie waarmee je zonder

Nadere informatie

GEBRUIKERS VOORWAARDEN

GEBRUIKERS VOORWAARDEN GEBRUIKERS Deze Gebruikersvoorwaarden zijn van toepassing op alle gebruikers van het YorCity platform en alle anderen die interactie voeren met YorCity, op welke wijze en via welk onderdeel van het YorCity

Nadere informatie

De handboek van Blogilo. Mehrdad Momeny Vertaler/Nalezer: Freek de Kruijf

De handboek van Blogilo. Mehrdad Momeny Vertaler/Nalezer: Freek de Kruijf Mehrdad Momeny Vertaler/Nalezer: Freek de Kruijf 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 Blogilo gebruiken 6 2.1 Beginnen........................................... 6 2.2 Een blog instellen......................................

Nadere informatie

AdmInbox. Installatie Scan Plug-in

AdmInbox. Installatie Scan Plug-in AdmInbox Installatie Scan Plug-in Doel van deze handleiding De modules van Asperion kunnen op velerlei manieren ingesteld worden om daarmee optimaal aan te sluiten bij de specifieke bedrijfsomstandigheden

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden voor de Klant Fairphone B.V.

Algemene Voorwaarden voor de Klant Fairphone B.V. Beste klant, Op basis van de ervaringen die we hebben opgedaan met de verkoop van onze First Edition Fairphones hebben we de Algemene Voorwaarden gewijzigd om de procedure voor de aanschaf van de volgende

Nadere informatie

ALL-CRM Installatiehandleiding AC-ACC

ALL-CRM Installatiehandleiding AC-ACC ALL-CRM Installatiehandleiding AC-ACC Auteur: Shams Hadi Datum: 09-10-2012 Versie: v2.0 2012, All-CRM 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave 2 2 Inleiding 3 3 Gebruikers handleiding 4 3.1 Database verbinding

Nadere informatie

crossmediachannel manual

crossmediachannel manual crossmediachannel manual Inleiding cmc publiceert media-projecten. Elk project resulteert een mix van verschillende media-bestanden, die door bezoekers worden toegevoegd. Een director start met een thema.

Nadere informatie

Maak een precisiesprong naar juridische kennis.

Maak een precisiesprong naar juridische kennis. Jura, uw virtuele juridische bibliotheek Maak een precisiesprong naar juridische kennis. Snel van start met Jura Jura, uw virtuele juridische bibliotheek Jura Vind uw resultaat Zoeken via de zoekbalk:

Nadere informatie

FACILITEERT VERBINDT ONDERSTEUNT

FACILITEERT VERBINDT ONDERSTEUNT FACILITEERT VERBINDT ONDERSTEUNT WEL KOM B I J CCLI WIE WE ZIJN Christian Copyright Licensing International (CCLI) is dé auteursrechtenorganisatie voor uw kerk. Iedere zondag worden in heel Nederland liederen

Nadere informatie

Handleiding. Handleiding

Handleiding. Handleiding Handleiding Certificaat installeren Handleiding Certificaat installeren Inhoudsopgave Inleiding 2 1 Installatie op pc s met Windows 2 2 Handmatig installeren 4 2.1 Microsoft Internet Explorer/Google Chrome

Nadere informatie

Van dvd naar webserver. Marcel Nijenhof Marceln@pion.xs4all.nl 18 Juli 2006 http://pion.xs4all.nl/lezingen/centos.pdf

Van dvd naar webserver. Marcel Nijenhof Marceln@pion.xs4all.nl 18 Juli 2006 http://pion.xs4all.nl/lezingen/centos.pdf Van dvd naar webserver Marcel Nijenhof Marceln@pion.xs4all.nl 18 Juli 2006 http://pion.xs4all.nl/lezingen/centos.pdf 1 Indeling Start installatie Wat is linux Wat zijn distributies Geschikte distributies

Nadere informatie

Installatie handleiding

Installatie handleiding Installatie handleiding Pagina 2 van 7 1 Inleiding Vanwege de zeer uitgebreide elektronica op Porsche voertuigen is het noodzakelijk dat de diagnosesoftware enorm snel evolueert. De installatie en verdere

Nadere informatie

Handleiding Lync Attendee

Handleiding Lync Attendee T +31 20 494 66 66 KvK Amsterdam 258.375 www.cadcompany.nl Informatie Dit document is een uitgave van Projects B.V. Pagina s uit deze handleiding mogen worden overgenomen met bronvermelding. Gebruikte

Nadere informatie

MPEG Probleemoplossing

MPEG Probleemoplossing MPEG oplossing Dit gedeelte is bestemd voor gebruikers van MPEG bestanden in de cardiologie. Zie de volgende items als u problemen heeft bij het bekijken van MPEGbestanden. Vereiste MPEGcomponenten Netscapegebruikers

Nadere informatie

Versie: 1.0. Datum: 19 november 2012. Eigenaar:

Versie: 1.0. Datum: 19 november 2012. Eigenaar: Handleiding ALGEMENE HANDLEIDING VWORKSPACE. Versie: 1.0 Datum: 19 november 2012 Eigenaar: I&A 1 Versie Datum Auteur Wijziging 1.0 2-11-2012 Tom Balke 1.1 10-12-2012 Tom Balke Nieuwe versie van vworkspace

Nadere informatie

Installatie van WerkMeester

Installatie van WerkMeester Installatie van WerkMeester WerkMeester is een WIN32 database-applicatie op basis van een enkele executable, met een aantal werkbestanden en een MySQL database. De software is niet ontwikkeld voor gebruik

Nadere informatie