Waarom lezen we droevige boeken?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waarom lezen we droevige boeken?"

Transcriptie

1 Waarom lezen we droevige boeken? Uitkomsten surveyonderzoek Leesvoorkeuren (auteur: E.M. Koopman, promovenda Erasmus Universiteit Rotterdam) De survey Tussen 29 november 2013 en 13 februari 2014 stond de vragenlijst voor het onderzoek Leesvoorkeuren online. Dit onderzoek maakte deel uit van het promotieproject Reading Suffering. In de survey gaven lezers aan welke genres zij het liefste lezen en in hoeverre zij boeken met een treurig of tragisch onderwerp ( droevige boeken ) waarderen. 1 Ook beantwoordden zij vragen over: a) hun demografische kenmerken: sekse, leeftijd, opleiding b) persoonlijkheidskenmerken: zelf-gerapporteerde empathie (de neiging die mensen zeggen te hebben om met anderen mee te voelen en zich in hun positie te verplaatsen), angst/bezorgdheid (een algemene neiging tot angstigheid en piekeren). 2 Daarnaast gaven de deelnemers aan wat zij belangrijk vinden bij het lezen van boeken. Uit eerder onderzoek zijn meerdere redenen naar voren gekomen waarom mensen zich aangetrokken voelen tot media met een tragisch onderwerp. 3 In dit onderzoek is naar de volgende redenen gevraagd, waarvan de eerste zeven algemener zijn en de laatste vier specifiek voor droevige boeken : Absorptie Identificatie Afleiding Troost Stijl Inzicht Meta-emoties Catharsis Downward social Comparison Voorbereiding Persoonlijke groei (Vb: Ik vind het belangrijk dat ik op kan gaan in de verhaalwereld ) (Vb: Ik vind het belangrijk dat ik me in de personages kan herkennen ) (Vb: Ik vind het belangrijk dat het boek me afleidt van zorgen of stress ) (Vb: Ik vind het belangrijk dat het boek me troost biedt bij mijn zorgen of problemen ) (Vb: Ik vind het belangrijk dat het boek origineel geschreven is ) (Vb: Ik vind het belangrijk dat ik tot nadenken aangezet word ) (Vb: Ik ervaar graag sterke emoties als ik lees ) (Vb: Door droevige boeken kan ik negatieve gevoelens die ik had opgekropt uiten en kwijtraken ) (Vb: Als ik een droevig boek lees vergelijk ik mijn eigen situatie met de situatie van het personage ) (Vb: Door te lezen over situaties die me beangstigen, krijg ik meer controle over mijn angst ) (Vb: Boeken over tragische gebeurtenissen maken dat ik meer waardering heb voor de goede zaken in mijn leven ) 1 Voorkeur voor droevige boeken werd gemeten met een aangepaste versie van Olivers (1993) Sad Film Scale. 2 Om zelfgerapporteerde empathie te meten werden de schalen Emotional Concern (affectieve empathie) en Perspective-taking (cognitieve empathie) van Davis Interpersonal Reactivity Index gebruikt (IRI: Davis 1980; 1983). De neiging tot angst/bezorgdheid werd gemeten met de schalen Onzekerheidsangst en Dwangmatig- Piekerend van de Temperament and Character Inventory (TCI) (Cloninger, Svrakic, & Przybeck, 1993). 3 Zie bijv. Oliver en Raney (2011) over de voorkeur voor sad films. 1

2 Doelen De doelen van het onderzoek waren: 1. Nagaan of er in deze steekproef een relatie is tussen de voorkeur voor een bepaald genre en demografische kenmerken (sekse, leeftijd, opleiding). 2. Nagaan welke andere factoren van belang zijn bij de voorkeur voor een bepaald genre. Doen zelf-gerapporteerde empathie en neiging tot angst/bezorgdheid ertoe? Is het willen opdoen van inzichten of het willen ervaren van emoties belangrijker voor een voorkeur voor een bepaald genre? 3. Nagaan of mensen met bepaalde demografische kenmerken meer geneigd zijn droevige boeken te lezen. 4. Nagaan welke andere factoren van belang zijn bij een voorkeur voor droevige boeken. Globaal gezien ging het onderzoek om deze vragen: - Wie leest welk genre en waarom? - Wie leest droevige boeken en waarom? Deelnemers De survey werd verspreid via de websites en Facebookpagina s van bibliotheken door het hele land. Daarnaast plaatsten verscheidene leesorganisaties een online oproep. In totaal beantwoordden 540 mensen de eerste vraag van de survey. De gehele survey werd ingevuld door 343 mensen, voornamelijk vrouwen, namelijk 83,4% (286). Eén persoon gaf geen sekse op. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers was 46 jaar. De jongste persoon was 14, de oudste 80. De spreiding van de deelnemers over leeftijdscategorieën is gevisualiseerd in figuur 2. Figuur 1) Percentage vrouwen en mannen gevisualiseerd Het grootste gedeelte (80,5%) van de respondenten had een hbo-opleiding of universitaire opleiding gevolgd, de overige 66 hadden een lager opleidingsniveau (mbo of vergelijkbaar, lagere of middelbare school). Over het algemeen lazen de mensen die de survey invulden veel boeken voor hun plezier, gemiddeld 38,79 per jaar. Figuur 2) Percentage deelnemers per leeftijdsgroep 2

3 Uitkomsten 1. Wie leest welk genre? 4 Qua genrevoorkeur waren er enkele verschillen tussen mannen en vrouwen: de vrouwen in deze steekproef lazen liever romantiek en familieromans, terwijl meer mannen een voorkeur voor gedichten aangaven. Op de andere genres, zoals detectives, klassieke literatuur en thrillers, werden geen significante verschillen qua voorkeur gevonden. Het is hierbij belangrijk te benadrukken dat deze steekproef geen representatieve dwarsdoorsnede van de Nederlandse bevolking is, waardoor de conclusies die hieruit getrokken kunnen worden beperkt zijn. Het geeft vooral weer wat de samenstelling van de deelnemers was. Figuur 3 geeft een overzicht van het percentage van de mannen en vrouwen die een bepaald genre graag lezen. Deze figuur geeft ook aan dat sommige genres minder populair waren bij deze deelnemers, met name erotiek en horror. 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% mannen vrouwen Figuur 3) Percentage mannen en vrouwen met een voorkeur voor een bepaald genre Wat betreft leeftijd en opleiding (hbo/universitair vs. lager) waren dit de belangrijkste verschillen: Oudere mensen lezen liever biografieën, detectives, historische romans en reisverslagen. Lezers van science fiction, fantasy en horror zijn juist significant jonger. Hogeropgeleiden lezen liever klassiekers en hedendaagse literatuur dan lageropgeleiden. Opleiding is de belangrijkste voorspeller van een voorkeur voor klassiekers. 4 De resultaten bij 1) en 2) geven de uitkomst weer van logistische regressieanalyses, met als uitkomstvariabele wel/geen voorkeur voor een bepaald genre. De voorspellers waren sekse, leeftijd, opleiding, TCI (bezorgdheid/angst), IRI (empathie), meta-emoties, en inzicht. Vrouwen scoorden in deze studie noch hoger op de IRI noch op meta-emoties. 3

4 2. Waarom hebben mensen een voorkeur voor een bepaald genre? Vervolgens is gekeken of mensen die een bepaald genre graag lezen anders scoren op de persoonlijkheidsschalen empathie en angst/bezorgdheid, en of zij een andere behoefte aan het ervaren van emoties ( meta-emoties ) en aan inzicht aangeven. Mensen die hoog scoren op metaemoties waarderen het zeer als een boek bij hen gevoelens opwekt. Die gevoelens hoeven zelf niet plezierig te zijn, dit kan ook angst, verdriet of woede zijn. Empathie en angst/bezorgdheid bleken niet samen te hangen met een voorkeur voor een specifiek genre. Er waren echter duidelijk verschillen wat betreft meta-emoties en de behoefte aan inzicht. Sommige genres spelen meer in op meta-emoties, andere meer op inzicht. Een overzicht van de resultaten per genre is te zien in tabel 1. Figuur 4 geeft twee voorbeelden: mensen met een voorkeur voor horror scoren gemiddeld hoger op meta-emoties en hebben een lagere behoefte aan inzicht, terwijl dit voor mensen met een voorkeur voor gedichten juist andersom is. Dit wil niet zeggen dat gedichten geen emoties opwekken en een spannend boek nooit inzichten kan opleveren, het geeft alleen aan dat mensen die algemeen de behoefte hebben om inzichten op te doen vaak ook mensen zijn die graag gedichten lezen. Figuur 4) Samenhang behoefte aan inzicht en meta-emoties en genrevoorkeur (horror en gedichten) Inzicht Meta-emoties Hedendaagse literatuur + O Psychologische roman + O Klassiekers + - Reisverslagen + - Gedichten + - Biografie/Autobiografie O - Historische romans O O Familieroman O O Romantiek O O Science Fiction O O Erotiek O + Spanning/Thriller - + Detective - + Fantasy - + Horror - + Tabel 1) Samenhang tussen genrevoorkeur en behoefte aan inzicht en meta-emoties (+ geeft een positieve, - een negatieve, en o geen samenhang aan) 4

5 3. Welke droevige boeken maken indruk? Voordat ik inga op de vraag wie droevige boeken leest en waarom, eerst een klein overzichtje van wat de deelnemers verstonden onder droevige boeken. Op de open vraag Kunt u één droevig boek noemen dat indruk op u maakte? werden uiteenlopende antwoorden gegeven, maar veel boeken werden vaker dan één keer genoemd. Zo kwamen Camus De vreemdeling, Yvonne Keuls Het verrotte leven van Floortje Bloem en Het Dagboek van Anne Frank elk twee keer terug, werd Tolstojs Anna Karenina drie keer genoemd, Siebelinks Knielen op een bed violen vijf keer en John Williams Stoner negen keer. Deelnemers noemden opvallend vaak boeken over de Tweede Wereldoorlog (bijv. Haar naam was Sarah) en jeugdboeken met tragische gebeurtenissen (bijv. Alleen op de wereld). De absolute winnaars waren Haar naam is Sarah en A.F.Th. van der Heijdens Tonio, die elk dertien keer genoemd werden (zie ook figuur 5). Figuur 5) Frequenties van enkele indrukwekkende droevige boeken (open vraag) Droevig heeft verschillende betekenissen voor de deelnemers. Zo maakte een deelnemer een onderscheid tussen bitterzoete melancholische boeken ( droevig op een mooie manier, zoals Hardy) en rauwe, vervreemdende boeken ( droevig op een minder plezierige manier, zoals Camus). Over het algemeen werden vooral boeken genoemd waarbij men hevig meeleefde, soms zelfs moest huilen. Droevige boeken worden niet zelden als schokkend ervaren, maar dat wordt niet door iedereen gewaardeerd. Zo zegt iemand over Alleen op de wereld: Ik haatte dat boek en doe het nog steeds. Vanwege de onrechtvaardigheid, denk ik. Alle lieve dieren en mensen dood. Het heeft mijn jeugdig leesplezier een tijdlang totaal verpest. Anderen gaven aan dat identificatie en meeleven geen voorwaarden zijn om een droevig boek te waarderen, maar dat het belangrijker is wat ze ervan kunnen leren of hoe het geschreven is: Anna Karenina heb ik onlangs voor de tweede keer gelezen. Loopt tragisch af voor de hoofdpersoon, maar dit verhaal heeft op geen enkele manier een verband met mijn eigen leven. Ik lees graag, maar identificeer me zelden met de hoofdpersonen. Wanneer in een goed geschreven roman tragische gebeurtenissen staan sla ik deze boeken niet over. 5

6 4. Wie leest graag droevige boeken en waarom? In deze steekproef verschilden mannen en vrouwen niet op hun voorkeur voor droevige boeken. Ook opleiding maakte niet uit en het effect van leeftijd was verwaarloosbaar. Wat bepaalt dan waarom mensen dit soort boeken lezen? In een analyse met de twee persoonlijkheidskenmerken (empathie en angst/bezorgdheid) en alle redenen om te lezen, kwamen vier aspecten naar voren die mensen met een voorkeur voor droevige boeken konden onderscheiden van mensen die hier niet bijzonder in geïnteresseerd zijn 5 : 1. Meta-emoties (graag geëmotioneerd raken door het lezen) 2. Persoonlijke groei (het kunnen inzetten van boeken voor het veranderen of beter waarderen van het eigen leven) 3. Angst/bezorgdheid (een algemene neiging tot angstigheid en piekeren) 4. Inzicht (tot nadenken aangezet willen worden) Van deze zogenaamde voorspellers van de voorkeur voor droevige boeken, hebben meta-emoties en persoonlijke groei het sterkste effect (zie figuur 6). Figuur 6) Voorspellers van een voorkeur voor droevige boeken Conclusie Willen voelen en willen leren lijken bepalend voor leesvoorkeuren. Sommige genres passen beter bij de behoefte emoties te ervaren, andere beter bij de behoefte inzichten op te doen. Bij droevige boeken lijken beide behoeftes samen te komen. Droevige boeken worden zowel gelezen om inzichten op te doen (die eventueel ingezet kunnen worden voor het eigen leven), als om emoties te kunnen ervaren. Dat de neiging bezorgd te zijn een (kleine) rol speelt, heeft er wellicht mee te maken dat lezen een veilige manier is om met zorgwekkende situaties kennis te maken. De ellendige gebeurtenissen uit een boek kunnen hard aankomen, maar je hebt altijd nog zelf de macht om het boek dicht te slaan of een alternatief einde te verzinnen. 5 Deze uitkomst is gebaseerd op meerdere regressie-analyses. In de eerste regressie-analyse werden alle redenen om te lezen, de demografische kenmerken (sekse, leeftijd, opleiding) en de persoonlijkheidskenmerken (TCI en IRI) meegenomen. Vervolgens werden alleen de variabelen die significant waren meegenomen. Dit leidde tot een model met TCI, inzicht, persoonlijke groei en meta-emoties, dat 23,5% van de variantie in de voorkeur voor droevige boeken verklaart (R2), F(4,323)= 26.13, p <

7 Referenties Cloïn, M., Kamphuis, C., Schols, M., Tiessen-Raaphorst, A., & Verbeek, D. (2011). Nederland in een dag. Tijdbesteding in Nederland vergeleken met die in 15 andere Europese landen. Zie: Nederland_in_een_dag Cloninger, C. R., Svrakic, D. M., & Przybeck, T. R. (1993). A psychobiological model of temperament and character. Archives of General Psychiatry, 50(12), doi: /archpsyc Davis, M. H. (1980). A multidimensional approach to individual differences in empathy. JSAS Catalogue of Selected Documents in Psychology, 10, 85. Davis, M. H. (1983). Measuring individual differences in empathy: Evidence for a multidimensional approach. Journal of Personality and Social Psychology, 44, doi: / Oliver, M. B. (1993). Exploring the paradox of the enjoyment of sad films. Human Communication Research, 19(3), doi: /j tb00304.x Oliver, M. B. & Raney, A. A. (2011). Entertainment as pleasurable and meaningful: Identifying hedonic and eudaimonic motivations for entertainment consumption. Journal of Communication, 61, doi: /j x 7

KLEURRIJKE EMOTIES psychologie en kleur

KLEURRIJKE EMOTIES psychologie en kleur KLEURRIJKE EMOTIES psychologie en kleur Iedere ouder zal het volgende herkennen: de blauwe en rode potloden uit de kleurdozen van kinderen zijn altijd het eerst op. Geel roept aanvankelijk ook warme gevoelens

Nadere informatie

Leesattitudeonderzoek Kunst van Lezen Bibliotheek op de basisschool

Leesattitudeonderzoek Kunst van Lezen Bibliotheek op de basisschool onderzoek Kunst van Lezen Bibliotheek op de basisschool In het kader van de Bibliotheek op de Basisschool heeft Cubiss een onderzoek uitgevoerd naar de leesattitude bij 3235 kinderen van de groepen 5 en

Nadere informatie

Redactie Klein Verzet.

Redactie Klein Verzet. Oldenzaalse Wielerclub Enquete toekomst Klein Verzet: analyse, trends en conclusie. Klein Verzet is het clubblad van de OWC met als doelstelling haar leden en sponsoren te informeren over wat er binnen

Nadere informatie

Jongeren & hun financiële verwachtingen

Jongeren & hun financiële verwachtingen Nibud, februari Jongeren & hun financiële verwachtingen Anna van der Schors Daisy van der Burg Nibud in samenwerking met het 1V Jongerenpanel van EenVandaag Inhoudsopgave 1 Onderzoeksopzet Het Nibud doet

Nadere informatie

Beschrijving van de gegevens: hoeveel scholen en hoeveel leerlingen deden mee?

Beschrijving van de gegevens: hoeveel scholen en hoeveel leerlingen deden mee? Technische rapportage Leesmotivatie scholen van schoolbestuur Surplus Noord-Holland Afstudeerkring Begrijpend lezen 2011-2012, Inholland, Pabo-Alkmaar Marianne Boogaard en Yvonne van Rijk (Lectoraat Ontwikkelingsgericht

Nadere informatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Voorlopige resultaten van het onderzoek naar de perceptie van medewerkers in sociale (wijk)teams bij gemeenten - Yvonne Zuidgeest

Nadere informatie

1 2 3 4 5 Deze grafiek kan op twee manieren gelezen worden. Ten eerste toont hoe het belang van een bepaald soort reisagentgezelschap evolueert over de tijd. Ten tweede kan je per leeftijdsgroep aflezen

Nadere informatie

TilburgInstituteforInterdisciplinary StudiesofCivilLaw andconflict ResolutionSystems

TilburgInstituteforInterdisciplinary StudiesofCivilLaw andconflict ResolutionSystems TilburgInstituteforInterdisciplinary StudiesofCivilLaw andconflict ResolutionSystems RapportEvaluatie Online Mediation in Echtscheidingszaken Aanleidingvoorhetonderzoek In 2008 heeft Juripax in opdracht

Nadere informatie

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Rapport Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Woerden, juli 2014 Inhoudsopgave I. Omvang en samenstelling groep respondenten p. 3 II. Wat verstaan senioren onder eigen regie en zelfredzaamheid?

Nadere informatie

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar - Factsheet - Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar NIGZ, Project Alcohol Voorlichting en Preventie 3 juli 2003 Inleiding Het NIGZ voert elk jaar, als onderdeel van het Alcohol

Nadere informatie

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars Management Summary Wat voor een effect heeft de vorm van een bericht op de waardering van de lezer en is de interesse in nieuws een moderator voor dit effect? Auteur Tessa Puijk Organisatie Van Diemen

Nadere informatie

Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 131. chapter 10 samenvatting

Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 131. chapter 10 samenvatting Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 131 chapter 10 samenvatting Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 132 Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 133 Zaadbalkanker wordt voornamelijk bij jonge mannen vastgesteld

Nadere informatie

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven Onderzoek werkstress, herstel en cultuur De rol van vrijetijdsbesteding 6 februari 2015 Technische Universiteit Eindhoven Human Performance Management Group ir. P.J.R. van Gool prof. dr. E. Demerouti /hpm

Nadere informatie

Effectiviteit muziek in TV reclame. Master Thesis Ronald Veldman, Erasmus Universiteit Rotterdam, SPOT samenvatting

Effectiviteit muziek in TV reclame. Master Thesis Ronald Veldman, Erasmus Universiteit Rotterdam, SPOT samenvatting Effectiviteit muziek in TV reclame Master Thesis Ronald Veldman, Erasmus Universiteit Rotterdam, SPOT samenvatting The role of music in commercials, a nostalgic approach Ronald Veldman, Erasmus Universiteit

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 119 120 Samenvatting 121 Inleiding Vermoeidheid is een veel voorkomende klacht bij de ziekte sarcoïdose en is geassocieerd met een verminderde kwaliteit van leven. In de literatuur

Nadere informatie

Communicatiemiddelen. Inhoud. 1 Conclusies ONDERZOEK ONDER HET BEWONERSPANEL HENDRIK-IDO-AMBACHT

Communicatiemiddelen. Inhoud. 1 Conclusies ONDERZOEK ONDER HET BEWONERSPANEL HENDRIK-IDO-AMBACHT Communicatiemiddelen ONDERZOEK ONDER HET BEWONERSPANEL HENDRIK-IDO-AMBACHT Inhoud 1. Conclusies 2. Figuren en tabellen De afdeling Communicatie van de Hendrik-Ido-Ambacht bezint zich op de toekomst. Hoe

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en discussie

Samenvatting, conclusies en discussie Hoofdstuk 6 Samenvatting, conclusies en discussie Inleiding Het doel van het onderzoek is vast te stellen hoe de kinderen (10 14 jaar) met coeliakie functioneren in het dagelijks leven en wat hun kwaliteit

Nadere informatie

Beleidskader Kunst & Cultuur 2013-2016 Stadspanel Den Haag, ronde voorjaar 2011

Beleidskader Kunst & Cultuur 2013-2016 Stadspanel Den Haag, ronde voorjaar 2011 Rapport Signaal Uitgave Auteurs Informatie Onderzoek en Integrale Vraagstukken Nr X, Jaargang 2004 Oplage Redactieadres Internet / Intranet X exemplaren Gemeente Den Haag OCW-intranet/Organisatie Postbus

Nadere informatie

Rapport Beleidskader Kunst & Cultuur 2013-2016

Rapport Beleidskader Kunst & Cultuur 2013-2016 Rapport Beleidskader Kunst & Cultuur 2013-2016 Stadspanel Den Haag, ronde voorjaar 2011 INHOUDSOPGAVE Inleiding - 2 - Wat vindt men belangrijk aan het aanbod van kunst en cultuur in Den Haag? - 3 - Hoe

Nadere informatie

Evaluatie Elektronisch Patiëntendossier (EPD)

Evaluatie Elektronisch Patiëntendossier (EPD) Evaluatie Elektronisch Patiëntendossier (EPD) Index 1. Samenvatting en conclusies 2. Inleiding 3. Bekendheid EPD 4. Kennis over het EPD 5. Houding ten aanzien van het EPD 6. Informatiebehoefte 7. Issue

Nadere informatie

De Bladenbox in 2012 en verder.. Onderzoeksrapport

De Bladenbox in 2012 en verder.. Onderzoeksrapport De Bladenbox in 2012 en verder.. Onderzoeksrapport Samenvatting Onderzoeksvraag en methodebeschrijving Uit de situatieanalyses is naar voren gekomen dat er een verandering plaats vindt in het leefgedrag

Nadere informatie

Het Koffie Op De Zaak onderzoek. De ondernemer aan het woord over de koffie op zijn of haar kantoor

Het Koffie Op De Zaak onderzoek. De ondernemer aan het woord over de koffie op zijn of haar kantoor Het Koffie Op De Zaak onderzoek De ondernemer aan het woord over de koffie op zijn of haar kantoor Onderzoek uitgevoerd door Dutch Network Group In opdracht van PerTazza Datum: februari 2016 Inleiding

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Lezers onder de loep studies naar leesgedrag, MLP en 4You! Cedric Stalpers

Lezers onder de loep studies naar leesgedrag, MLP en 4You! Cedric Stalpers Lezers onder de loep studies naar leesgedrag, MLP en 4You! Cedric Stalpers 1 Onderwerpen Waarom lezen kinderen en tieners? Waarom lezen ze niet? Wat kan de bibliotheek nu en in de toekomst verbeteren?

Nadere informatie

YPI Versie 3.0. Instructie

YPI Versie 3.0. Instructie YPI Versie 3.0 Instructie Deze vragenlijst bestaat uit een aantal beweringen die gaan over hoe jij denkt en voelt over verschillende onderwerpen. Lees elke bewering goed door en bepaal hoe goed de bewering

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Veel gemeenten zijn inmiddels actief op sociale media kanalen, zoals ook blijkt uit het onderzoek dat is beschreven in hoofdstuk 1. Maar

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V.

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Opdrachtgever: Uitvoerder: Plaats: Versie: Fictivia B.V. Junior Consult Groningen Fictief 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Directieoverzicht 4 Leiderschap.7

Nadere informatie

SAMENVATTING ONDERZOEKSRAPPORT Cultuurmarketing: kunst en kunde

SAMENVATTING ONDERZOEKSRAPPORT Cultuurmarketing: kunst en kunde SAMENVATTING ONDERZOEKSRAPPORT Cultuurmarketing: kunst en kunde Onderzoek en advies rondom de inrichting van het activiteitenprogramma van Cultuurmarketing september 2012 september 2013. Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

RAPPORTAGE BOEKENBRANCHE METING 31

RAPPORTAGE BOEKENBRANCHE METING 31 RAPPORTAGE BOEKENBRANCHE METING 31 1e reguliere meting van 2015 naar het kopen, lezen en lenen van boeken 36676 Februari 2015 Ewout Witte Amber Scholtz 1 Inhoud 1. Inleiding 2. Management samenvatting

Nadere informatie

7-10-2013. Emotieherkenning bij CI kinderen en kinderen met ESM

7-10-2013. Emotieherkenning bij CI kinderen en kinderen met ESM 7--3 Sociaal-emotioneel functioneren van kinderen met een auditieve/ communicatieve beperking Emotieherkenning bij kinderen en kinderen met Rosanne van der Zee Meinou de Vries Lizet Ketelaar Rosanne van

Nadere informatie

Onderzoek TNS NIPO naar thuiswinkelgedrag en de bekendheid van het Thuiswinkel Waarborg in Nederland

Onderzoek TNS NIPO naar thuiswinkelgedrag en de bekendheid van het Thuiswinkel Waarborg in Nederland Onderzoek TNS NIPO naar thuiswinkelgedrag en de bekendheid van het Thuiswinkel Waarborg in Nederland In april 2013 heeft TNS NIPO in opdracht van Thuiswinkel.org een herhalingsonderzoek uitgevoerd naar

Nadere informatie

Onderzoek naar privacyafwegingen van internetgebruikers

Onderzoek naar privacyafwegingen van internetgebruikers Onderzoek naar privacyafwegingen van internetgebruikers in opdracht van ECP Platform voor de Informatiesamenleving Oktober 2014 Samenvatting van belangrijkste bevindingen (1) 1. Nederlanders vinden hun

Nadere informatie

Hanneke van Herk. 1. Beschrijvingsopdracht: Uitgewerkt persoonlijke reactie:

Hanneke van Herk. 1. Beschrijvingsopdracht: Uitgewerkt persoonlijke reactie: 1. Beschrijvingsopdracht: Motivatie: Ik heb dit boek gelezen, omdat ik een deel van de film had gezien en nieuwsgierig was naar de rest van het verhaal. Ik was eerst begonnen aan het boek Karakter van

Nadere informatie

FEEL-E. Vragenlijst over emotieregulatie bij volwassenen. HTS Report. Simon Janzen ID 4589-2 Datum 11.11.2015. Zelfrapportage

FEEL-E. Vragenlijst over emotieregulatie bij volwassenen. HTS Report. Simon Janzen ID 4589-2 Datum 11.11.2015. Zelfrapportage FEEL-E Vragenlijst over emotieregulatie bij volwassenen HTS Report ID 4589-2 Datum 11.11.2015 Zelfrapportage FEEL-E Inleiding 2 / 14 INLEIDING De FEEL-E brengt de strategieën in kaart die volwassenen gebruiken

Nadere informatie

Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten

Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten Irene Houtman & Ernest de Vroome (TNO) In het kort: Onderzoek naar de ontwikkeling van burn-outklachten en verzuim door psychosociale

Nadere informatie

Ouders op (be)zoek. Feedback van ouders op de online aangeboden informatie van Opvoeden.nl. december 2011. door: in opdracht van:

Ouders op (be)zoek. Feedback van ouders op de online aangeboden informatie van Opvoeden.nl. december 2011. door: in opdracht van: Ouders op (be)zoek Feedback van ouders op de online aangeboden informatie van Opvoeden.nl december 2011 door: in opdracht van: Inhoudsopgave Voorwoord blz. 3 1. Onderzoeksgroep blz. 4 2. Simulaties blz.

Nadere informatie

Internetpanel over de lokale media

Internetpanel over de lokale media Internetpanel over de lokale media In opdracht van: Afdeling Communicatie Rapportage door: Team Beleidsonderzoek & Informatiemanagement Gemeente Purmerend J. van Poorten november 2008 Verkrijgbaar bij:

Nadere informatie

Rapportgegevens Marketing en sales potentieel test

Rapportgegevens Marketing en sales potentieel test Rapportgegevens Marketing en sales potentieel test Respondent: Jill Voorbeeld Email: voorbeeld@testingtalents.nl Geslacht: vrouw Leeftijd: 39 Opleidingsniveau: wo Vergelijkingsgroep: Normgroep marketing

Nadere informatie

1 Televisiezenders die men wel eens bekijkt en de mate waarin men deze zou missen. (Basis: n=319)

1 Televisiezenders die men wel eens bekijkt en de mate waarin men deze zou missen. (Basis: n=319) Samenvatting Om een indruk te krijgen van de prestaties van Talpa is de respondenten gevraagd aan te geven naar welke zenders zij wel eens kijken. Van alle zenders die men kijkt is vervolgens vastgesteld

Nadere informatie

Het Koffie Op De Zaak onderzoek. De ondernemer aan het woord over de koffie op zijn of haar kantoor

Het Koffie Op De Zaak onderzoek. De ondernemer aan het woord over de koffie op zijn of haar kantoor Het Koffie Op De Zaak onderzoek De ondernemer aan het woord over de koffie op zijn of haar kantoor Onderzoek uitgevoerd door Dutch Network Group In opdracht van PerTazza Februari 2016 1 Inleiding PerTazza

Nadere informatie

Rapportage onderzoek. Leiderschap en Bevlogenheid

Rapportage onderzoek. Leiderschap en Bevlogenheid Rapportage onderzoek Leiderschap en Bevlogenheid 2013-2014 Inhoudsopgave Achtergrondinformatie onderzoek...2 Doelen van het onderzoek...2 Procedure van het onderzoek...2 Resultaten...3 Kenmerken deelnemers

Nadere informatie

How to present online information to older cancer patients N. Bol

How to present online information to older cancer patients N. Bol How to present online information to older cancer patients N. Bol Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Goede informatievoorziening is essentieel voor effectieve

Nadere informatie

DAPP-BQ Screening. Dimensionale assessment van persoonlijkheidspathologie. Elizabeth Smit

DAPP-BQ Screening. Dimensionale assessment van persoonlijkheidspathologie. Elizabeth Smit DAPP-BQ Screening Dimensionale assessment van persoonlijkheidspathologie ID 4589-17 Datum 05.11.2014 DAPP-BQ Inleiding 2 / 20 INLEIDING De DAPP Screening is de verkorte versie van de DAPP-BQ, een dimensionale

Nadere informatie

Lever je verslag in een snelhechter in. Zorg dat je een mooi titelblad hebt, waar de naam van je boek, je eigen naam, klas en inleverdatum op staat.

Lever je verslag in een snelhechter in. Zorg dat je een mooi titelblad hebt, waar de naam van je boek, je eigen naam, klas en inleverdatum op staat. Boekverslag Van het boek dat je gelezen hebt moet je een verslag maken. In het verslag moeten al onderstaande punten aan de orde komen. Sommige antwoorden weet je meteen. Soms kunnen er ook vragen zijn,

Nadere informatie

Heeft positieve affectregulatie invloed op emotionele problemen na ingrijpende gebeurtenissen?

Heeft positieve affectregulatie invloed op emotionele problemen na ingrijpende gebeurtenissen? Heeft positieve affectregulatie invloed op emotionele problemen na ingrijpende gebeurtenissen? Lonneke I.M. Lenferink Rijksuniversiteit Groningen, Universiteit Utrecht Paul A. Boelen Universiteit Utrecht,

Nadere informatie

OOG TV en Radio. Marjolein Kolstein. Mei 2016. Laura de Jong. Kübra Ozisik. www.os-groningen.nl

OOG TV en Radio. Marjolein Kolstein. Mei 2016. Laura de Jong. Kübra Ozisik. www.os-groningen.nl OOG TV en Radio Marjolein Kolstein Laura de Jong Mei 2016 Kübra Ozisik www.os-groningen.nl BASIS VOOR BELEID Inhoud Inhoud 1 Samenvatting 3 1. Inleiding 5 1.1 Aanleiding van het onderzoek 5 1.2 Doel van

Nadere informatie

Huiswerk, het huis uit!

Huiswerk, het huis uit! Huiswerk, het huis uit! Een explorerend onderzoek naar de effecten van studiebegeleiding op attitudes en gedragsdeterminanten en de bijdrage van de sociale- en leeromgeving aan deze effecten Samenvatting

Nadere informatie

Communicatie, lokale media en samenwerking 2015

Communicatie, lokale media en samenwerking 2015 Communicatie, lokale media en samenwerking 2015 Gemeente Amersfoort Dymphna Meijneken April 2016 De Stadsberichten, een aantal pagina s in het lokale blad Amersfoort Nu, is al jaren de meest benutte bron

Nadere informatie

ANTICONCEPTIEKEUZE Achtergronden en uitkomsten van anticonceptiegebruik

ANTICONCEPTIEKEUZE Achtergronden en uitkomsten van anticonceptiegebruik ANTICONCEPTIEKEUZE Achtergronden en uitkomsten van anticonceptiegebruik Charles Picavet, Linda van der Leest en Cecile Wijsen Rutgers Nisso Groep, mei 2008 Achtergrond Hoewel er veel verschillende anticonceptiemethoden

Nadere informatie

Rapport Kor-relatie- monitor

Rapport Kor-relatie- monitor Rapport Kor-relatie- monitor Voor: Door: Publicatie: mei 2009 Project: 81595 Korrelatie, Leida van den Berg, Directeur Marianne Bank, Mirjam Hooghuis Klantlogo Synovate 2009 Voorwoord Gedurende een lange

Nadere informatie

Datum: Jaar van verschijnen: Duur van de film:

Datum: Jaar van verschijnen: Duur van de film: NAAM: Kijk / luisterformulier Speelfilm Naam: Datum: Titel van de film: Regisseur: Jaar van verschijnen: Duur van de film: Lees de vragen op dit formulier voor het kijken en luisteren door. Je weet dan

Nadere informatie

Het empathiequotiënt (eq)

Het empathiequotiënt (eq) Het empathiequotiënt (eq) Het empathiequotiënt (EQ) versie voor volwassenen Hoe moet deze vragenlijst ingevuld worden? In deze vragenlijst staan een aantal stellingen opgesomd. Lees elke stelling aandachtig

Nadere informatie

icoach, een Web-based en Mobiele Applicatie voor Stoppen-met-roken: Verschillen tussen Gebruikersgroepen, Beïnvloedende Factoren voor Adherence,

icoach, een Web-based en Mobiele Applicatie voor Stoppen-met-roken: Verschillen tussen Gebruikersgroepen, Beïnvloedende Factoren voor Adherence, icoach, een Web-based en Mobiele Applicatie voor Stoppen-met-roken: Verschillen tussen Gebruikersgroepen, Beïnvloedende Factoren voor Adherence, en het Verband tussen Adherence en Effect icoach, a Web-based

Nadere informatie

Samenvatting (summary in Dutch)

Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting (summary in Dutch) 149 Samenvatting (summary in Dutch) Één van de meest voorkomende en slopende ziektes is depressie. De impact op het dagelijks functioneren en op de samenleving is enorm,

Nadere informatie

Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren

Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren Stichting toetsing verzekeraars Datum: 8 februari 2016 Projectnummer: 2015522 Auteur: Marit Koelman Inhoud 1 Achtergrond onderzoek 3 2

Nadere informatie

Eenzaamheid bij ouderen. Marieke van Schie, huisarts.

Eenzaamheid bij ouderen. Marieke van Schie, huisarts. Eenzaamheid bij ouderen Marieke van Schie, huisarts. Een literatuur verkenning Pubmed 2000-2007 2007 Eenzaamheid komt in alle leeftijdsgroepen voor A.Rokach,, van het instituut voor studie en behandeling

Nadere informatie

Rapportage. Keurmerk Klantgericht Verzekeren

Rapportage. Keurmerk Klantgericht Verzekeren Rapportage Keurmerk Klantgericht Verzekeren In opdracht van: Stichting toetsing verzekeraars Datum: 27 januari 2015 Projectnummer: 2014026 Auteurs: Marit Koelman & John Ruiter Index Achtergrond van het

Nadere informatie

interview Lees! Lees! Lees! Lars Kloet en Annelot Prins Interview met Jan Terlouw

interview Lees! Lees! Lees! Lars Kloet en Annelot Prins Interview met Jan Terlouw Lars Kloet en Annelot Prins interview Lees! Lees! Lees! Interview met Jan Terlouw Foto: Annelot Prins Jan Terlouw (1931) is een man met veel kwaliteiten. Naast zijn carrières als politicus en kernfysicus,

Nadere informatie

Resultaten beroeps- en belangenorganisaties

Resultaten beroeps- en belangenorganisaties Creatief Ondernemerschaplab Jaarlijkse vragenlijst 215 Resultaten beroeps- en belangenorganisaties Onderzoek uitgevoerd door Tilburg University: Prof. dr. Arjen van Witteloostuijn Prof. dr. Arjan van den

Nadere informatie

Wijkaanpak. bekendheid, betrokkenheid en communicatie

Wijkaanpak. bekendheid, betrokkenheid en communicatie Afdeling Onderzoek & Statistiek Gemeente Deventer Karen Teunissen April 2006 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Bekendheid en betrokkenheid 4 Samenvatting 8 Hoofdstuk 2 Communicatie 9 Samenvatting 12

Nadere informatie

Results EI 1 14-4-2013

Results EI 1 14-4-2013 Results EI 1 14-4-2013 RESOURCE REPORT EMOTIONAL INTELLIGENCE QUESTIONNAIRE PERSOONLIJKE RAPPORTAGE VAN Ter Haar Results EI 2 14-4-2013 Gegevens deelnemer Algemeen Naam Ter Haar Leeftijd 23 Geslacht Normtabel

Nadere informatie

Hoofdstuk 8 Kenmerken van de thuisomgeving

Hoofdstuk 8 Kenmerken van de thuisomgeving Hoofdstuk 8 Kenmerken van de thuisomgeving De relatie tussen leesvaardigheid en de ervaringen die een kind thuis opdoet is in eerder wetenschappelijk onderzoek aangetoond: ouders hebben een grote invloed

Nadere informatie

2 Jouw mening. Het probleem van de hoofdpersoon. De andere personen; kort beschrijven. Vooral in hun relatie tot de hoofdpersoon.

2 Jouw mening. Het probleem van de hoofdpersoon. De andere personen; kort beschrijven. Vooral in hun relatie tot de hoofdpersoon. Formulier leesverslag Nederlands. Jouw naam Datum Klas Leraar/ lerares paraaf beoordeling A Het boek Titel van het boek Naam schrijver/ schrijfster Naam van de uitgever en jaar van verschijnen. Gebruikte

Nadere informatie

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk Inhoud Zijn je ouders nog bij elkaar? 3 Genschap van goederen: Stel je zou gaan trouwen, waarvoor zou je dan kiezen? 7 Ik zou later willen trouwen 4 Partneralimentatie: Waar gaat je voorkeur naar uit?

Nadere informatie

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012 Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie Resultaten SJBN Enquête 2012 Inhoudsopgave Achtergrond Resultaten enquête Steekproef Algehele

Nadere informatie

De volgende onderdelen moeten in het verslag worden verwerkt:

De volgende onderdelen moeten in het verslag worden verwerkt: Het maken van een leesverslag in klas 3 en 4 VMBO Basis Voor het examenonderdeel fictie moet je een aantal boeken lezen. Gebruik bij het maken van het leesverslag het schema hieronder. Werk het schema

Nadere informatie

Angst, Depressie en Acculturatie. Koen Beirens Johnny R. J. Fontaine

Angst, Depressie en Acculturatie. Koen Beirens Johnny R. J. Fontaine Angst, Depressie en Acculturatie Koen Beirens Johnny R. J. Fontaine 1 2 Uitgangspunt Wederkerende observatie: immigranten rapporteren meer angst en depressie en scoren algemeen hoger op psychopathologie-instrumenten

Nadere informatie

Enquête resultaten uitgebreid website

Enquête resultaten uitgebreid website Enquête resultaten uitgebreid website Vanaf mei tot en met september 2013 hebben 4000 mensen de Lumière enquête ingevuld. Uit alle respons kwam erg waardevolle informatie die we u niet willen onthouden.

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid Jongeren en alcohol Ouders aan het woord Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014 Utrecht.nl/volksgezondheid 2 Inleiding Sinds 1 januari 2014 is de leeftijdsgrens voor het in bezit hebben van alcohol

Nadere informatie

SIRE. Rapport. "Geef kinderen hun spel terug" Jonneke Heins. C0521b 29 oktober 2007

SIRE. Rapport. Geef kinderen hun spel terug Jonneke Heins. C0521b 29 oktober 2007 Grote Bickersstraat 74 3 KS Amsterdam Postbus 247 AE Amsterdam t 2 522 54 44 f 2 522 53 33 e info@tnsnipo.com www.tnsnipo.com Rapport SIRE "Geef kinderen hun spel terug" Jonneke Heins C52b 29 oktober 27

Nadere informatie

RRO RAPPORTAGE KRONING. Meting 1 mei 2013

RRO RAPPORTAGE KRONING. Meting 1 mei 2013 RRO RAPPORTAGE KRONING 1 Meting 1 mei 2013 INHOUDSOPGAVE Onderdelen: I. Achtergrond en doelstellingen II. III. Management Summary Resultaten 2 3 1. ACHTERGROND & OPZET I. ACHTERGROND Inleiding Cebuco heeft

Nadere informatie

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek KIEZEN Een goed begin is het kiezen van het juiste boek. Er zijn zo veel mooie verhalen waardoor het soms lastig is om een goede keuze

Nadere informatie

Tinnitus en arbeid. Een onderzoek naar de invloed van stressoren op tinnitus en de mogelijkheid tot werken

Tinnitus en arbeid. Een onderzoek naar de invloed van stressoren op tinnitus en de mogelijkheid tot werken Rijksuniversiteit Groningen Wetenschapswinkel Geneeskunde en Volksgezondheid Universitair Medisch Centrum Groningen Tinnitus en arbeid Een onderzoek naar de invloed van stressoren op tinnitus en de mogelijkheid

Nadere informatie

Mening inwoners over energiebesparing en duurzame energie Omnibusonderzoek 2011. Gemeente s-hertogenbosch

Mening inwoners over energiebesparing en duurzame energie Omnibusonderzoek 2011. Gemeente s-hertogenbosch Mening inwoners over energiebesparing en duurzame energie Omnibusonderzoek 2011 Gemeente s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek&Statistiek Januari 2012 Samenvatting In het Omnibusonderzoek van 2011 onder bewoners

Nadere informatie

Rapportage. Vertrouwelijk. De volgende tests zijn afgenomen: Persoonsgegevens Aanvullende persoonsgegevens. D. Emo. Naam.

Rapportage. Vertrouwelijk. De volgende tests zijn afgenomen: Persoonsgegevens Aanvullende persoonsgegevens. D. Emo. Naam. Rapportage De volgende tests zijn afgenomen: Test Persoonsgegevens Aanvullende persoonsgegevens Persoonlijkheidstest (MPT-BS) Status Voltooid Voltooid Voltooid Vertrouwelijk Naam Datum onderzoek Emailadres

Nadere informatie

Op de grens van hemel en aarde. Een bijna-doodervaring

Op de grens van hemel en aarde. Een bijna-doodervaring Op de grens van hemel en aarde Een bijna-doodervaring Eerste druk, 2014 2014 Tineke H.C.M. Verwij Illustraties: Tineke H.C.M. Verwij Coverfoto: Tineke H.C.M. Verwij isbn: 9789048432684 nur: 402 Uitgever:

Nadere informatie

Rapport Het recht op informationele zelfbeschikking in de zorg

Rapport Het recht op informationele zelfbeschikking in de zorg Rapport Het recht op informationele zelfbeschikking in de zorg in opdracht van de Raad voor Volksgezondheid & Zorg Datum 24 april 2014 Versie 1.0 Auteur Miquelle Marchand T: +31 13 466 8323 E: m.marchand@uvt.nl

Nadere informatie

Individuele verschillen in. persoonlijkheidskenmerken. Een genetisch perspectief

Individuele verschillen in. persoonlijkheidskenmerken. Een genetisch perspectief N Individuele verschillen in borderline persoonlijkheidskenmerken Een genetisch perspectief 185 ps marijn distel.indd 185 05/08/09 11:14:26 186 In de gedragsgenetica is relatief weinig onderzoek gedaan

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

Fort van de Democratie

Fort van de Democratie Fort van de Democratie Stichting Vredeseducatie / peace education projects Het Fort van de Democratie WERKT! Samenvatting van een onderzoek door de Universiteit van Amsterdam naar de effecten van de interactieve

Nadere informatie

Factsheet Monuta Draaiboek

Factsheet Monuta Draaiboek Factsheet Monuta Draaiboek De meerderheid van de Nederlanders is wel eens actief betrokken geweest bij de organisatie van een uitvaart. actief betrokken geweest 12,2% 48,7% 39,1% ja, regelmatig ja, een

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen Rapportage Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen In opdracht van: Mediawijzer.net Datum: 22 november 2013 Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon Index Achtergrond van het onderzoek 3 Conclusies

Nadere informatie

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Samenvatting 141 Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Hoofdstuk 1 is de inleiding van dit proefschrift. Internetbehandeling voor depressie en angst is bewezen effectief. Dit opent

Nadere informatie

Kun je gezond genieten?

Kun je gezond genieten? Grote Bickersstraat 74 101 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 5 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Kun je gezond genieten? Petra Kramer E5782 maart 2007 Alle

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Warmtenet (2015)

Klanttevredenheidsonderzoek Warmtenet (2015) Klanttevredenheidsonderzoek Warmtenet (2015) In het voorjaar van 2015 is een tevredenheidsonderzoek onder de particuliere klanten van Warmtenet Hengelo gehouden. Aan alle particuliere klanten van Warmtenet

Nadere informatie

Rapportage onderzoek collectie fictie. voor bibliotheken

Rapportage onderzoek collectie fictie. voor bibliotheken Rapportage onderzoek collectie fictie voor bibliotheken Rapportage onderzoek collectie fictie Een onderzoek onder klanten naar de tevredenheid over de collectie fictie van de bibliotheek de Bibliotheek

Nadere informatie

Zorgbarometer 7: Flexwerkers

Zorgbarometer 7: Flexwerkers Zorgbarometer 7: Flexwerkers Onderzoek naar de positie van flexwerkers in de zorg Uitgevoerd door D. Langeveld, MSc Den Dolder, mei 2012 Pagina 2 Het auteursrecht op dit rapport berust bij ADV Market Research

Nadere informatie

Resultaat enquête parochieblad Pagina 1 van 8 Martha en Mariaparochie

Resultaat enquête parochieblad Pagina 1 van 8 Martha en Mariaparochie Resultaat enquête parochieblad Pagina 1 van 8 Martha en Mariaparochie Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Uitslag enquête... 4 2.1 Kerkbezoek... 4 2.2 Hoeveel leest men van het blad... 4 2.3 Financiële

Nadere informatie

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Dit document beschrijft kort de bevindingen uit het onderzoek over biseksualiteit van het AmsterdamPinkPanel.

Nadere informatie

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Tilburg en Kunst Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Projectnummer 529 1 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding 5 1 Jongeren

Nadere informatie

Puberhersenen in ontwikkeling

Puberhersenen in ontwikkeling Rapportage Puberhersenen in ontwikkeling Wat weten ouders van de hersenontwikkeling van hun kinderen? Geschreven voor : Geschreven door : Projectnummer : Datum : De Hersenstichting Nederland, Riekie van

Nadere informatie

Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013

Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013 Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013 Situering Onze maatschappij houdt ons graag een ideaalbeeld voor van een gezonde levensstijl, waarbij

Nadere informatie

Nieuwsbrief burgerpanel Overschie

Nieuwsbrief burgerpanel Overschie Nieuwsbrief burgerpanel Overschie Resultaten 3 e peiling: communicatiemiddelen 3 februari 2014 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de derde peiling met het burgerpanel Overschie. De

Nadere informatie

Onderzoek De keuzes in een keuzemenu

Onderzoek De keuzes in een keuzemenu Onderzoek De keuzes in een keuzemenu Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Voorwoord 3 1 Categorie Klantherkenning 4 1.1 Telefonisch keuzemenu 4 1.2 Spraakgestuurd 5 2 Categorie Attitude/Inrichting 6 2.1 Volgorde

Nadere informatie