Waarom is duurzame schoolontwikkeling zo belangrijk?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waarom is duurzame schoolontwikkeling zo belangrijk?"

Transcriptie

1 Position paper Duurzame schoolontwikkeling Waarom is duurzame schoolontwikkeling zo belangrijk? Ons motto: Kinderen hebben maar één kans op goed onderwijs. De kennissamenleving We leven in een kennissamenleving. Een kind van 15 van nu heeft meer kennis van de wereld dan Socrates ooit had. Met name door informatietechnologie en ICT-toepassingen is kennis altijd en overal voor handen. Steeds meer kennis komt beschikbaar en de snelheid ervan neemt toe. Door toepassing van deze nieuwe kennis verkeert de samenleving in proces van permanente verandering. Kennis van nu kan morgen verouderd zijn, waarden en normen veranderen, bestaande sociale verbanden en structuren verliezen betekenis en worden vervangen door wereldwijde netwerken met gebruikmaking van ICT-toepassingen of zaken die we nu nog niet voor mogelijk houden. Het onderwijs bereidt kinderen dan ook niet meer voor op een min of meer stabiele samenleving, maar op een samenleving die voortdurend en snel in ontwikkeling is. Bovendien leren kinderen ook buiten school: denk aan de vele educatieve spelletjes op internet. We spreken over de Generatie Einstein. In onze kennissamenleving wordt van burgers verwacht, dat ze hun leven lang blijven leren en dat ze zich flexibel kunnen opstellen en aanpassen aan veranderende omstandigheden in leven, leren en werken. Mensen die hiertoe niet in staat zijn missen de boot. Het onderwijs moet kinderen toerusten op deelname aan deze kennissamenleving, en om dat goed te kunnen blijven doen, zal ook de school zich voortdurend moeten blijven ontwikkelen en moeten anticiperen op veranderingen in de samenleving. Daarmee is onderwijsvernieuwing een structurele opdracht van iedere school. Dan is het van belang de aanpak van die vernieuwing tot de automatismen van de school te maken. Dan kost het minder energie en levert het blijvende resultaten. Over deze twee onderwerpen hebben wij het als we spreken over Continuous Improvement: het leren van het kind en het leren van de school. In een kennissamenleving leren mensen hun leven lang. Dat geldt ook voor organisaties. Wat hebben kinderen nodig in onze kennissamenleving Joke Voogt, onderzoeker aan de universiteit Twente deed onderzoek naar de vraag wat kinderen nodig hebben in de kennissamenleving. Onderstaand overzicht staat in het artikel 21st Century Skills in het onderwijs (www.21stcenturyskills.nl). Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

2 Onderwijs in industriële samenleving Gericht op kennisoverdracht Leerkrachten en boeken als bron van kennis Lessen gebaseerd op: Kennis, Inzicht, Toepassing Passief leren Gefragmenteerde lessen en curriculum Gebaseerd op behoeften van werkgevers in een industriële samenleving Boeken, schriften, pennen staan centraal Vindt vooral binnen klaslokalen plaats figuur 1 Onderwijs in een kennissamenleving Gericht op kennisconstructie Leerkracht als coach van leerlinggestuurde processen Lessen gebaseerd op: Analyse, Synthese en Evaluatie Actief leren Vakoverstijgende projecten Gebaseerd op behoeften van werkgevers en maatschappij in een kennissamenleving Blended learning met rijk gebruik van ICT Interactie binnen en buiten de school Wil het onderwijs kinderen goed toerusten voor de kennissamenleving dan gaat het niet alleen om het overdragen van kennis, maar om een samenhangend geheel aan vaardigheden, attitudes en kennis, die in het onderstaande schema zijn weergegeven. figuur 2 Taal en rekenen vormen de basis. Ook de overige 21 st century skills zijn essentieel voor het leven en leren in de kennissamenleving. Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

3 In het hart van de Cirkel staat het antwoord op de Waarom-vraag : Kinderen toerusten voor participatie in de kennissamenleving. Taal en rekenen blijven de basiskennis vormen. Kinderen en Continuous Improvement De kennissamenleving vraagt van het onderwijs een paradigmashift: Van de leerkracht die onderwijst naar de leerling die leert. Van de leerkracht die onderwijst naar de leerling die leert. Bij de 21 e eeuwse vaardigheden hoort dat leerlingen samenwerken, kritisch denken, zelf verantwoordelijk zijn voor hun werkplanning, dat leerlingen doelen stellen en behalen, het bewaken van de kwaliteit en uiteindelijk de evaluatie en reflectie. De leerlingen leren systematisch de verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leren. Als een leerling in staat is zelf verantwoordelijkheid te nemen voor zijn leren, dan kan hij blijven leren. Dat is essentieel, omdat onze kennissamenleving daar om vraagt. De leerling neemt zelf verantwoordelijkheid voor zijn leerproces. De leerkracht blijft de spil in de klas. De in de VS succesvol gebleken aanpak van Continuous Improvement biedt een aantal hulpmiddelen, dat scholen ondersteunt bij de inrichting van het onderwijs, zodanig dat leerlingen steeds meer verantwoordelijkheid voor hun eigen leren gaan dragen. Daarbij blijft de leerkracht de spil in de klas. Hij betrekt de leerlingen actief bij het onderwijsproces, gaat het gesprek aan over de onderwijsbehoefte en zorgt dat leerlingen de verantwoordelijkheid voor het eigen leerproces nemen en ondersteunt hen daarbij waar nodig. Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

4 DE ROL VAN DE LEERKACHT In deze benadering is de rol van de leerkracht essentieel. Een onderzoekende houding maakt deel uit van de basisattitude van het team. De studie Visible learning fo teachers van Hattie wijst op het belang van de rol van de leerkracht. Uit zijn onderzoek blijkt dat kinderen die leren met excellente leraren een vol jaar leerwinst boeken ten opzichte van kinderen die leren met ervaren leraren. Als de vier meest essentiële, onderscheidende kenmerken van de excellente leerkracht gelden: Challenge (Uitdaging): Expert leraren verstrekken uitdagende taken en leerdoelen aan hun leerlingen aan die ook goed bij de verschillende leerlingen passen. Zij kunnen dit doen omdat zij een zeer gedegen en diepe domeinkennis hebben en dus weten wat de leerlingen denken en weten. Deep representation (Diep begrip): Expert leraren hebben diepe en uitgebreide representaties van zowel wat doceren is als wat leren is. Hun kennis is ook beter georganiseerd, zij kunnen verbanden beter (uit)leggen tussen leerinhouden en voorkennis, kunnen lesinhouden goed koppelen aan andere onderwerpen in het curriculum binnen en buiten hun eigen vakgebied, enzovoorts. Monitoring and feedback (Volgen en terugkoppelen): Expert leraren kunnen de problemen van leerlingen effectief monitoren, zijn in staat het niveau van begrip en vooruitgang van hun leerlingen nauwkeurig te bepalen en geven meer en meer-relevante en bruikbare terugkoppeling. Een onderzoekende houding als basisattitude figuur 3 Essentiële werkwijzen die voortkomen uit deze benadering en die bruikbaar zijn in de klas: Het door leerlingen laten expliciteren van hun drijfveren: Waarom wil ik wat leren. Het door de leerlingen laten formuleren van de missie van de groep : De missie verenigt de leerlingen rond hetzelfde doel. De missie is gericht op het leren en verbeteren van opbrengsten en het leren van de leerlingen. Het door de leerlingen laten formuleren van de groepsafspraken : Wat moeten we met elkaar afspreken om de missie van onze groep waar te maken. Waar houden we elkaar aan. Wat zijn onze normen en waarden. Het door de leerlingen laten formuleren van de doelen voor de groep. De groepsdoelen zijn een concrete uitwerking van de missie. Groepsplannen, werkmappen in de klas en groepsoverzichten ondersteunen leerlingen bij het formuleren van hun doelen. Het door iedere leerling formuleren van de eigen doelen. Het gebruik van het databord in de groep: De leerlingen dragen met hun persoonlijke resultaten bij aan het groepsresultaat. De leerlingresultaten worden vastgelegd in het leerlingenportfolio, zodat ze overdraagbaar zijn naar groepsniveau. Op groepsniveau worden de resultaten opgenomen in een datacentrum, vaak vormgegeven als een datamuur. Dit is een plek op de muur waarop data wordt verzameld op een manier die het leerlingen mogelijk maakt om de vorderingen te monitoren. Het werken per leerling met een leerlingportfolio. De leerling stelt een eigen plan op waarin staat wat hij binnen de klassendoelen gaat realiseren en hoe. In het leerlingenportfolio verzamelt de leerling de resultaten. Het portfolio komt ook thuis aan de orde en is de input voor de oudergesprekken. Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

5 Het laten leiden door leerlingen van klassevergaderingen / groepsvergaderingen. De leerlingen hebben het initiatief bij het analyseren van de opbrengsten en het trekken van conclusies over de vorderingen, het behalen van de doelen en het eventueel bijstellen van het traject. Het laten leiden door de leerling van het oudergesprek met zijn ouders: Leerlingen leren, gesteund door de leerkracht, zelf hun vorderingen te benoemen en met de leerkracht en ouders te bespreken. Dit is een omkering van wat in een klassieke klas gebruikelijk is en inherent aan het eigenaarschap van de leerling van zijn leren. Als een groep en een leerling op deze manier werkt, werken zij feitelijk met PDSA-cyclus en met kwaliteitsinstrumenten. Zij leren zich continu te verbeteren en zijn daarbij eigenaar van het leerproces. In onderstaand lotusdiagram wordt e.e.a. weergegeven: figuur 4 Zie onder de rubriek Filmpjes enkele inspirerende voorbeelden van bovenstaande aanpak. We hebben gezien wat voor kinderen nodig is om in de kennissamenleving te participeren. We hebben laten zien hoe je je daar op pedagogisch didactisch vlak kan voorbereiden. Maar ook dit is geen stabiel gegeven: Scholen moeten voortdurend meelopen met de ontwikkelingen in die kennissamenleving. Schoolontwikkeling is nooit klaar. Daarom gaan we nu verder in op het onderwerp hoe de school zich permanent kan verbeteren en ontwikkelen. En ook bij dit proces is het belangrijk dat leerkrachten en leidinggevenden zelf eigenaar zijn van het proces. De school en Continuous Improvement De kennissamenleving vereist dat een goede school zich permanent verbetert. Daarbij is het van belang dat het team zelf eigenaar is van dit proces. Net zoals de leerling eigenaar moet zijn van zijn eigen leerproces. Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

6 Een lerende organisatie kan goed omgaan met maatschappelijke veranderingen. De school als lerende organisatie om maatschappelijke veranderingen te volgen. Daar hoort bij dat de teamleden samen verantwoordelijk zijn voor het stellen en realiseren van doelen, voor de werkplanning, het bewaken van de kwaliteit, de evaluatie, de reflectie en het verbeterproces. Het team als eigenaar van het leerproces van de organisatie. Essentiële elementen die bij deze benadering van een lerende organisatie passen zijn: Het Identiteitsbewijs van het team /de school. De Golden Circle van Sinek. De PDSA-cyclus. Het toepassen van de principes van de lerende organisatie: het systematisch werken met een leiderschapsteam, verbeterteams, professionele leergemeenschappen (PLG s) en datateams. Alignment in de organisatie. Elk van deze elementen lichten we hieronder kort toe. Identiteitsbewijs; werken vanuit intrinsieke motivatie Een organisatie, een team, wordt gevormd door mensen. Als zij in hun kracht staan, kunnen werken aan de zaken die zij van het grootste belang vinden, dan is daarmee aan een belangrijke voorwaarde voor Continuous Improvement voldaan. Daarom vormen de drijfveren van een team de basis voor Continuous Improvement. In een Identiteitsbewijs, een kort en kernachtig document, leggen de teamleden vast wat hen bindt en in hun kracht zet. Het beschrijft dus waar de organisatie echt voor staat, omdat de medewerkers vanuit hun diepste drijfveren daarvoor staan en wat het team daarom iedere dag kan waarmaken. Het identiteitsbewijs verwoordt de collectieve ambitie en de intrinsieke motivatie van het team. Werken vanuit de intrinsieke motivatie zet de teamleden in hun kracht. In zijn Identiteitsbewijs geeft het team antwoord op een zestal vragen. Het identiteitsbewijs vervangt het vaak lege missie en visie. Waar staan wij echt voor? Als dit is waar wij voor staan, hoe kijken wij dan naar leerlingen en ouders? Als dit is wat we willen zijn en dit onze visie is op leerlingen en ouders, wat beloven wij dan aan onze leerlingen en ouders? Wat is onze unieke kracht waardoor we zeker weten dat we onze beloftes kunnen waarmaken? Waar zijn onze kernwaarden waarop wij aangesproken willen worden? Wanneer hebben wij onze collectieve ambitie ingelost? Voor een filmpje over het werken aan een Identiteitsbewijs zie: U vindt daar ook het identiteitsbewijs dat de school in deze film samenstelde. Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

7 De golden cirkel van Sinek De sleutel tot het bereiken van resultaten op alle gebieden is dat een school altijd het Identiteitsbewijs en zijn visie en missie in gedachten houdt en hieraan elk besluit toetst dat wordt genomen. Daarom start een school die werkt aan Continuous Improvement niet met de vraag Wat moet er veranderen en Hoe gaan we dat doen, maar start altijd met de kernvraag, Doen wij waarvoor wij staan volgens Identiteitsbewijs en Maken wij waar wat ouders en kinderen beloofd hebben? Dit zijn de zogenaamde Waarom-vragen. Daarbij evalueert het team de bereikte resultaten nauwkeurig, analyseert oorzaken, bestudeert de voor- en nadelen van mogelijke oplossingen en geeft dan pas antwoord op de wat-en-hoe-vraag. Dit principe, het centraal stellen van de Waarom-vraag, vormt de kern van de Circle van Sinek. Niet wat, niet hoe. Maar: waarom als startpunt voor elk besluit. figuur 5 Sinek zet in de film Start with why het belang van de cirkel uiteen. of De PDSA-verbetercirkel en de principes van de Lerende Organisatie Continu Verbeteren is een doelgericht, planmatig en systematisch proces. Dat komt tot uitdrukking in de PDSA-verbetercirkel. Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

8 figuur 6 De PDSA is een planmatige manier van werken om continu te verbeteren De PDSA-verbetercirkel illustreert de planmatige wijze van werken en welke stappen daarbij gezet worden. Voor een organisatie die zich continu wil verbeteren is het daarbij essentieel te werken in een structuur die teamleden in staat stelt om samen te werken, problemen op te lossen en verbeteringen door te voeren in hun cirkel van invloed. Daarbij kunnen de organisatieprincipes van de lerende organisatie zeer behulpzaam zijn. Het gaat dan om het inrichten van: Het leiderschapsteam (LST); Het verbeterteam (VBT); De professionele leergemeenschap (PLG); Datateams. Het Leiderschapsteam vormt de tussenlaag tussen het primaire proces en het bestuur van de school. Het verdiept zich in de data van de Onderwijsinspectie en eigen data uit het kwaliteitszorgsysteem, laat zich informeren door deskundigen of relevante literatuur en stelt een ontwikkelplan op met daarin de onderwerpen ter verbetering, die aangepakt moeten worden door een verbeterteam. Het faciliteert het verbeterproces en bewaakt de voortgang. Het bestaat uit de schoolleider, de IB er en een senior-docent. Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

9 Het leiderschapsteam faciliteert het verbeterproces en bewaakt de voortgang. Het verbeterteam wordt samengesteld voor een specifieke verbeteropdracht en is dan ook tijdelijk. Voor een nieuwe opdracht wordt een nieuw verbeterteam ingesteld. Het team bestaat uit leerkrachten, ondersteuners, specialisten die voor het verbeteronderwerp relevant zijn. De leider van het verbeterteam is een van de teamleden zelf. Het heeft als taak het verbeteronderwerp te analyseren, het onderzoeken van de oorzaken, het bestuderen van mogelijke oplossingen (wat zegt de wetenschap hierover), het uitproberen van mogelijke oplossingen, het evalueren van deze oplossingen en het samen met het leiderschapsteam zorgen voor borging. Het verbeterteam is een zelfsturend team met één helder verbeterdoel. De professionele leergemeenschap richt zich in het bijzonder op het leren van leerlingen. De leden van de professionele leergemeenschap onderzoeken samen wat de beste praktijken voor leerlingen zijn, delen kennis en ervaring. Het uitgangspunt is dat het altijd beter kan en dat betekent dat leerkrachten een onderzoekende houding moeten ontwikkelen. De PLG stelt doelgerichte plannen op om het lesgeven en leren in de groepen te verbeteren. Daarmee ontstaat een cultuur van collectief leren, wat een belangrijk aspect van duurzame schoolontwikkeling is. In principe kunnen alle teamleden lid zijn van één of meer PLG s. Leerkrachten werken samen in een PLG: ze delen ervaring en ontwikkelen kennis. Een onderzoekende houding is voorwaardelijk. Datateams analyseren de resultaten, de opbrengsten van het onderwijs. Het gaat daarbij om de resultaten van de verschillende groepen, zoals deze bijvoorbeeld blijken uit de datamuren, maar ook de resultaten m.b.t. vakgebieden of specifieke onderwerpen. De geanalyseerde data vormen de input voor het Leiderschapsteam om verbeteronderwerpen vast te stellen, maar ook vormen zij de input voor de PLG s om te kunnen blijven monitoren of de beoogde voortdurende verbetering ook daadwerkelijk bereikt wordt. Datateams voorzien verbeterteams en PLG s van bruikbare informatie en monitoren of doelen bereikt worden. De Golden Circle van de Continuous Improvement School Het voorafgaande is weergegeven in onderstaande figuur: De Cirkel van de Continuous Improvement School. Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

10 figuur 7 Een korte toelichting op figuur. Net zoals bij de Golden Circle van Sinek staan in het hart van de Cirkel de documenten die gaan over de Waarom vraag : Het Identiteitsbewijs, Het Strategisch Plan en het Schoolplan. Deze documenten vormen bij alles de voortdurende toetssteen. De tweede cirkel benoemt de uiteenlopende activiteiten die verricht moeten worden in het proces van CI en de teams die deze activiteit verrichten. De derde cirkel beschrijft de aard van de activiteit, zoals het bestuderen van literatuur, of het uitvoeren van een zelfevaluatie, of het analyseren van bepaalde data. De vierde, buitenste, cirkel beschrijft het beoogde resultaat van de activiteit. De cirkel moet gelezen worden met de klok mee, vanaf 1 Interventieproject. Alignment In dit position paper beschreven wij dat Continuous Improvement een vergelijkbare aanpak vraagt als het gaat om het werken van en met leerlingen in een groep of als het gaat om het werken aan voortdurende verbeteringen als team. Wil een organisatie duurzaam succesvol zijn en zich continu kunnen verbeteren dan is het van belang dat de hiervoor beschreven principes gedeeld en toegepast worden op alle niveaus in de organisatie. Dus ook op het niveau van de schoolleiding, College van Bestuur en Raad van Toezicht. Dat betekent bijvoorbeeld dat de Raad van Toezicht erop toeziet dat Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

11 er in de organisatie volgens de principes van continuous improvement gewerkt wordt en dat de raad zichzelf permanent verbetert door de principes op het eigen functioneren toe te passen. Alignment 1 De werkwijzen van continuous improvement worden toegepast op alle niveaus van de organisatie. De tweede betekenis van alignment is, dat alle systemen, middelen en beslissingen zo zijn, dat zij eenduidig meewerken om de belofte aan leerlingen en ouders waar te maken. Zo moet bijvoorbeeld het HRM-beleid naadloos aansluiten bij het identiteitsbewijs van de organisatie. Als aan beide elementen van alignment voldaan is, aansluiting van groep tot Raad van Toezicht en alle systemen in dienst van de kern van wat ouders en leerlingen beloofd is, dan is er sprake van alignment. Alignment 2 Systemen, middelen en beslissingen sluiten naadloos aan bij het identiteitsbewijs. Stappenplan voor veranderingen De benadering van continuous improvement sluit aan bij de theorie over succesvol veranderen van Kotter, die wijst op het belang van de volgende kritische succesfactoren: Ontwikkel gevoel van urgentie Creëer een leidende coalitie Ontwikkel een heldere visie Deel de visie Geef de mogelijkheid om obstakels weg te ruimen Veranker de verandering Consolideer en blijf in beweging Borg korte termijn successen figuur 8 Kenmerken van succesvolle organisaties Daarnaast sluit het model aan bij de theorie van Peter Senge over succesvolle organisaties: De Vijfde Discipline. Een succesvolle organisatie wordt gekenmerkt doordat deze uitgaat van: Persoonlijk Meesterschap Het belang van Mentale modellen Een Gemeenschappelijke visie Het leren in teams als basis Het systeemdenken figuur 9 Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

12 Tot slot: de rol van de schoolleiding Het onderwijskundig leiderschap van de schoolleiding is voor een succesvolle continuous improvement cruciaal. Prof. Sietske Waslander onderscheidt in haar publicatie Succesvol Innoveren de volgende 7 c s, die het belang van de schoolleiding in verandertrajecten onderstrepen. De 7 c s voor succesvol vernieuwen 1 Concentratie Concentratie Met een leuk project hier en daar komt er niets structureels op gang. Onderwijsverbetering heeft focus nodig. Er moet een duidelijk doel zijn dat ook nog verband houdt met leren en doceren. Coherentie Op veel fronten tegelijk vechten is niet verstandig: bewaar voortdurend de samenhang tussen activiteiten in de school. Blijf ook opletten of de inzet van faciliteiten wel spoort met het doel van een plan. Commitment Het is bewezen: vernieuwen lukt alleen als docenten en schoolleiders zich eigenaar voelen van de plannen. Commitment van mensen buiten de school (bestuur, gemeente, ouders) is ook belangrijk. Community Leren lukt beter op een school waar leerlingen en docenten een leergemeenschap vormen. De kans op uitval neemt dan af. Maar maak het ook niet te close. Open communicatie moet wel mogelijk blijven. Continuïteit Het duurt jaren om veranderingen succesvol te implementeren. Een groot verloop is dan erg vervelend. Streef naar continuïteit in het docententeam en de schoolleiding. 6 Consistentie Consistentie Een zigzagbeleid van bestuur of overheid helpt beginnende innovaties snel om zeep. Positiever gezegd: het helpt als organisaties die invloed uitoefenen op scholen, hun beleid op elkaar afstemmen. 7 Context-management Context management Blijf trouw aan je uitgangspunten, maar beweeg bij de uitvoering mee met veranderingen in de omgeving van de school. Het loont om anderen bij je plannen te betrekken Position paper, v. 1 juni Expertis Onderwijsadviseurs Hengelo en Amersfoort

Programma Train de Trainer Continuous Improvement

Programma Train de Trainer Continuous Improvement Programma Train de Trainer Continuous Improvement 1. Doelgroep Het programma is bedoeld voor directeuren, MT-leden en Interne Begeleiders, die al kennis hebben gemaakt door middel van een masterclass met

Nadere informatie

Workshop Continuous Improvement anders organiseren. Véronique Lindelauf Bart Goffin

Workshop Continuous Improvement anders organiseren. Véronique Lindelauf Bart Goffin Workshop Continuous Improvement anders organiseren Véronique Lindelauf Bart Goffin Even voorstellen Véronique Lindelauf (IB er SBO Bernardus) Bart Goffin (leerkracht BS. De Triangel) Wie zijn wij? Collectieve

Nadere informatie

Leren in de 21 e eeuw en 21st Century Skills. Frank van den Oetelaar @frankoetelaar @21stcskills http://www.21stcenturyskills.nl

Leren in de 21 e eeuw en 21st Century Skills. Frank van den Oetelaar @frankoetelaar @21stcskills http://www.21stcenturyskills.nl Leren in de 21 e eeuw en 21st Century Skills Frank van den Oetelaar @frankoetelaar @21stcskills http://www.21stcenturyskills.nl Leren in de 21 e eeuw en 21st Century Skills Film over de kennissamenleving

Nadere informatie

Bijeenkomsten 2012-2013

Bijeenkomsten 2012-2013 Bijeenkomsten 2012-2013 Datafeedforward Intervisie Lezing/masterclass gekoppeld aan professionele leergemeenschap Werken in een Professionele LeerGemeenschap Motto: Professionals doen het samen en doen

Nadere informatie

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE Onderwijs zoals we dat vroeger kenden, bestaat al lang niet meer. Niet dat er toen slecht onderwijs was, maar de huidige maatschappij vraagt meer van de leerlingen

Nadere informatie

Vul voor u zelf vraag 1 tot en met 11 in van de checklist zichtbaar leren (Hattie 2013).

Vul voor u zelf vraag 1 tot en met 11 in van de checklist zichtbaar leren (Hattie 2013). Werkblad Profesionele leergemeenschap CNV Schoolleiders Opdracht 1 Checklist Visibele learning Hattie 2013 Vul voor u zelf vraag 1 tot en met 11 in van de checklist zichtbaar leren (Hattie 2013). Wat is

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken (OGW)

Opbrengstgericht werken (OGW) ALITEITSKAART werken (OGW) werken (OGW) OPBRENGSTGERICHT LEIDERSCHAP PO werken (OGW) is het systematisch en doelgericht werken aan het maximaliseren van prestaties. De uitkomsten van onderzoek van de resultaten

Nadere informatie

Goed onderwijs door onderwijskundig leiderschap

Goed onderwijs door onderwijskundig leiderschap Goed onderwijs door onderwijskundig leiderschap Lerend leiden Leidend leren Janny Wolters en Irene Harmsen Wie zijn wij.. Irene Harmsen Senior consultant KPC Groep i.harmsen@kpcgroep.nl Janny Wolters Senior

Nadere informatie

Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo.

Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Jaarplan 2013-2014 VOORWOORD Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Met die titel dagen wij onszelf uit en ieder

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

Presentatie Directie 2-daagse Meesterschap Kijkduin 5 en 6 september 2013 DEEL 2

Presentatie Directie 2-daagse Meesterschap Kijkduin 5 en 6 september 2013 DEEL 2 * Presentatie Directie 2-daagse Meesterschap Kijkduin 5 en 6 september 2013 DEEL 2 * -Wat is het MEESTERSCHAP Van LEIDERSCHAP? Wat dragen wij als schoolleider bij aan de kwaliteiten / opbrengsten van de

Nadere informatie

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging Schoolplan 2015-2019 Inhoud: Verantwoording Motto, missie, visie, overtuigingen Doelen Samenvatting strategisch beleid van de vereniging 21 e eeuwse vaardigheden Schematische weergave van de vier komende

Nadere informatie

Het huidige jaarplan van de Delta (BRIN 19 ML) is mede gebaseerd op het strategisch beleidsplan 2013-2018 van stichting Proo.

Het huidige jaarplan van de Delta (BRIN 19 ML) is mede gebaseerd op het strategisch beleidsplan 2013-2018 van stichting Proo. Jaarplan 2015-2016 OBS de Delta VOORWOORD Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Met die titel dagen wij onszelf

Nadere informatie

Voorwoord 4. Leeswijzer 6. Inleiding 8. 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben?

Voorwoord 4. Leeswijzer 6. Inleiding 8. 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben? Inhoud Voorwoord 4 Leeswijzer 6 Inleiding 8 1. Focus op leren: een helder en overtuigend doel 13 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben? 29 3. Wat

Nadere informatie

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA VOORWOORD In dit verslag van obs de Delta treft u op schoolniveau een verslag aan van de ontwikkelingen in het afgelopen schooljaar in het kader van de onderwijskundige ontwikkelingen,

Nadere informatie

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Met handelingsgericht werken opbrengstgericht aan de slag 1. Inleiding Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Wat is de samenhang tussen handelingsgericht werken (HGW) en opbrengstgericht werken (OGW)?

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

HR Performance Management

HR Performance Management HR Performance Management Door: Bernadette van de Laak Inleiding Bij Performance Management (PM) gaat het erom dat menselijk kapitaal binnen een organisatie dusdanig wordt georganiseerd, dat stijging van

Nadere informatie

Schoolplan van RKBS De Hoeksteen 2015-2019

Schoolplan van RKBS De Hoeksteen 2015-2019 Schoolplan van RKBS De Hoeksteen 2015-2019 RKBS De Hoeksteen Braillestraat 2 1561 JP Krommenie T: 075-6284336 E: info@de-hoeksteen.nl Schoolplan De Hoeksteen 2015-2019. Pagina 1 Inleiding. Hier treft u

Nadere informatie

Excellent onderwijs nader bekeken Kees Vernooij

Excellent onderwijs nader bekeken Kees Vernooij Excellent onderwijs nader bekeken Kees Vernooij EXCELLENT ONDERWIJS NADER BEKEKEN Dr. Kees Vernooij Lector emeritus Effectief taal- en leesonderwijs Kenniscentrum Expertis Motto Excellente scholen zijn

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Twents Carmel College, locatie De Thij HAVO VWO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Twents Carmel College, locatie De Thij HAVO VWO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Twents Carmel College, locatie De Thij HAVO VWO Plaats : Oldenzaal BRIN nummer : 05AV C2 BRIN nummer : 05AV 01 HAVO BRIN nummer : 05AV 01 VWO Onderzoeksnummer

Nadere informatie

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel STICHTING KINDANTE Visie Personeel Visie Personeel 1 Inleiding De onderwijskundige visie van stichting Kindante vormt de basis voor de wijze waarop de Kindantescholen hun onderwijs vormgeven. Dit vraagt

Nadere informatie

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Wat is leerkracht? Stichting leerkracht is een organisatie van enthousiaste experts uit het onderwijs en bedrijfsleven die scholen helpt in het ontwikkelen

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019

STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019 STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019 MISSIE DE VORDERING Vanuit een traditie van katholieke waarden en voor iedereen toegankelijk, verzorgen wij kwalitatief hoogstaand eigentijds basisonderwijs,

Nadere informatie

Onderwijskundig jaarplan Jaar 2015-2016

Onderwijskundig jaarplan Jaar 2015-2016 Onderwijskundig jaarplan Jaar 2015-2016 School CBS 3sprong Schoolleider Chris Klaver Datum Mei 2015 Inleiding In ons jaarplan 2015-2016 geven we aan [1] welke beleidsterreinen we hebben gescoord (mei 2015),

Nadere informatie

Schoolleiderschap en kwaliteitszorg. Geert Devos Schoolleiderschap en Onderwijsbeleid Vakgroep Onderwijskunde Universiteit Gent

Schoolleiderschap en kwaliteitszorg. Geert Devos Schoolleiderschap en Onderwijsbeleid Vakgroep Onderwijskunde Universiteit Gent Schoolleiderschap en kwaliteitszorg Geert Devos Schoolleiderschap en Onderwijsbeleid Vakgroep Onderwijskunde Universiteit Gent Inhoud I. De begrippen II. III. IV. Het kader De onderdelen De integratie

Nadere informatie

Samen leren in een professionele leergemeenschap

Samen leren in een professionele leergemeenschap Samen leren in een professionele leergemeenschap De Onderwijsinspectie heeft in de Staat van de leraar 2013-2014 (Inspectie van het Onderwijs, 2015) de visie op de kwaliteit van het onderwijs beschreven.

Nadere informatie

Kenniskring leiderschap in onderwijs. Voorbeeld onderzoek in eigen organisatie

Kenniskring leiderschap in onderwijs. Voorbeeld onderzoek in eigen organisatie Kenniskring leiderschap in onderwijs Voorbeeld onderzoek in eigen organisatie Onderzoek doen Wie aanwezig? Wat wilt u weten? Beeld / gedachte / ervaring Praktijkonderzoek in de school = Onderzoek dat wordt

Nadere informatie

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren.

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Basisschool De Buitenburcht Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Dit is de beknopte versie van het schoolplan 2015-2019 van PCB de Buitenburcht in Almere. In het schoolplan

Nadere informatie

CONCEPT IN GESPREK MET JE TEAM COLOFON HOE EN WAT? Leerling 2020 Adresinformatie

CONCEPT IN GESPREK MET JE TEAM COLOFON HOE EN WAT? Leerling 2020 Adresinformatie COLOFON IN GESPREK MET JE TEAM Leerling 2020 Adresinformatie HOE EN WAT? Hoe ga ik met mijn team in gesprek en neem ik ze mee in het ontwikkelproces? Wat werkt wel en wat niet, als je op school meer werk

Nadere informatie

Human Resource Management in het onderwijs Personeel maakt het verschil

Human Resource Management in het onderwijs Personeel maakt het verschil Human Resource Management in het onderwijs Personeel maakt het verschil Leerdoelen De student kent de belangrijkste voorwaarden voor Human Resource Management en kan voorstellen doen om het personeelsbeleid

Nadere informatie

Conferentie: 23 mei 2012. Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u. Overzicht workshops

Conferentie: 23 mei 2012. Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u. Overzicht workshops Conferentie: 23 mei 2012 Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u Overzicht workshops Workshops Workshopleider Organisatie Titel workshop 1. Dr. Margot

Nadere informatie

) en geeft het handvatten om via coaching te werken aan collegialiteit. en professionaliteit (domein 4 ).

) en geeft het handvatten om via coaching te werken aan collegialiteit. en professionaliteit (domein 4 ). Focus op professie Zoekt u een effectieve aanpak om de prestaties van leerlingen te verbeteren? Stelt u het vakmanschap van leraren daarin centraal? Wilt u werken aan sleutelfactoren zoals effectief klassenmanagement,

Nadere informatie

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling Koersen op Succes Of het nu gaat om het verwezenlijken van plannen, het behalen van gestelde doelen, het leuker maken van een organisatie of het

Nadere informatie

Strategisch beleid 2015-2019 Het proces

Strategisch beleid 2015-2019 Het proces Strategisch beleid 2015-2019 Het proces Beleidsjaar 14-15 we maken de balans op Missie en kernwaarden/uitgangspunten Dit zijn wij, hier staan we voor Nadere analyse Wat gaat goed, wat pakken we aan Wat

Nadere informatie

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Leiding geven aan leren Waarom en voor wie Onderwijsgevenden in het primair onderwijs (regulier en speciaal onderwijs),

Nadere informatie

Koersplan - Geloof in de toekomst

Koersplan - Geloof in de toekomst Koersplan - Geloof in de toekomst Storytelling als innerlijk kompas De s8ch8ng hanteert het verhaal van Springmuis voor draagvlak en gemeenschappelijke taal. Springmuis gaat op reis naar het onbekende.

Nadere informatie

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl Samen werken aan stevige ambities www.schoolaanzet.nl School aan Zet biedt ons kennis en inspiratie > bestuurder primair onderwijs Maak kennis met School aan Zet School aan Zet is de verbinding tussen

Nadere informatie

Actieplan 2015-2016. Samen leren Eigenaarschap

Actieplan 2015-2016. Samen leren Eigenaarschap Actieplan 2015-2016 Samen leren Eigenaarschap Basisschool De Vendelier Schutsboom 67 Stepekolk-Oost 53 5706 KH Helmond 5706 LA Helmond www.devendelier.nl 0492-520434 0492-432326 info@devendelier.nl Inhoudsopgave

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Baken International School VWO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Baken International School VWO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Het Baken International School VWO Plaats : Almere BRIN nummer : 01FP C3 BRIN nummer : 01FP 06 VWO Onderzoeksnummer : 275538 Datum onderzoek : 15 april 2014

Nadere informatie

Leren excelleren Strategisch beleid PRIMOvpr 2015-2019

Leren excelleren Strategisch beleid PRIMOvpr 2015-2019 Leren excelleren Strategisch beleid PRIMOvpr 2015-2019 Onderwijsgroep PRIMO vpr Stichting voor Openbaar Primair Onderwijs Voorne-Putten en regio Kwaliteit op een hoger plan brengen Wie zijn we? Sinds 1

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden:

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Marco Snoek over de masteropleiding en de rollen van de LD Docenten De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Het intended curriculum : welke doelen worden

Nadere informatie

36. Masterstudenten als bruggenbouwers tussen onderwijs en schoolpraktijk

36. Masterstudenten als bruggenbouwers tussen onderwijs en schoolpraktijk 36. Masterstudenten als bruggenbouwers tussen onderwijs en schoolpraktijk DE MASTERLERAAR ALS BRUGGENBOUWER Marco Snoek en Gonny Farley-Reijnen DE LERAAR ALS SLEUTEL Lerarenbeurs, Masterambitie OCW, Initiatieven

Nadere informatie

Informatiepakket Leerlabs

Informatiepakket Leerlabs Informatiepakket Leerlabs Informatiepakket Leerlabs De vraag naar gepersonaliseerd onderwijs en het gebruik van ict in de klas groeit. Veel scholen werken aan initiatieven gericht op gepersonaliseerd leren

Nadere informatie

Competenties en skills. Verbreding van de horizon of een doodlopende weg?

Competenties en skills. Verbreding van de horizon of een doodlopende weg? Competenties en skills Verbreding van de horizon of een doodlopende weg? Taxonomie van Benjamin Bloom (1956) Paradigmawisseling Onderwijs in een industriële samenleving Gericht op kennisoverdracht Leerkracht

Nadere informatie

Beginnend leiderschap (middenmanagement)

Beginnend leiderschap (middenmanagement) Beginnend leiderschap (middenmanagement) 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Beginnend Leiderschap rom en voor wie erwijsgevenden Waarom in en het voor primair wie onderwijs (regulier

Nadere informatie

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur SKPO Profielschets Lid College van Bestuur 1 Missie, visie SKPO De SKPO verzorgt goed primair onderwijs waarbij het kind centraal staat. Wij ondersteunen kinderen om een stap te zetten richting zelfstandigheid,

Nadere informatie

Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs

Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs Proloog Assessment binnen de context van inclusief onderwijs is een aanpak van assessment binnen het reguliere onderwijs waarbij

Nadere informatie

KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018. SKO Flevoland en Veluwe. Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw

KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018. SKO Flevoland en Veluwe. Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw SKO Flevoland en Veluwe Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018 Strategisch beleidsplan SKO Flevoland en Veluwe 1 KINDEREN LATEN LEREN Onze droomschool

Nadere informatie

spoorzoeken en wegwijzen

spoorzoeken en wegwijzen spoorzoeken en wegwijzen OVERZICHT OPLEIDINGEN OPBRENGSTGERICHT LEIDERSCHAP Opbrengstgericht leiderschap Opbrengstgericht werken en opbrengstgericht leiderschap zijn termen die de afgelopen jaren veelvuldig

Nadere informatie

Schooljaarplan 2015-2016 Koning Willem-Alexander

Schooljaarplan 2015-2016 Koning Willem-Alexander Schooljaarplan -2016 Koning Willem-Alexander 1 e kolom: (S.)ignaal, (M.)eetbaar, (A.)cceptabel, 2 e kolom (R.)ealisatie, (T.)ijd Onderwerp (S.M.A.) Datum agendapunt (R.T.) Klaar? (T) Borging VCPO-NG scholen

Nadere informatie

Schoolplan Juni 2015

Schoolplan Juni 2015 Schoolplan Juni 2015 Strategische thema s 2015-2019 Strategische thema's Eerste jaar Tweede jaar Derde jaar* Vierde jaar Eigentijds onderwijs Leerkrachten spreken de zelfde taal en hebben gelijke beelden

Nadere informatie

EENVOUDIGE LEIDERSCHAPSLESSEN

EENVOUDIGE LEIDERSCHAPSLESSEN EENVOUDIGE LEIDERSCHAPSLESSEN VOOR MEER WELBEVINDEN EN BETROKKENHEID IN JE TEAM Lambert van der Ven & Job Christians Februari 2016 Onderwijs Maak Je Samen Alles wat verrukkelijk is, is even moeilijk als

Nadere informatie

Eigenaarschap, de basis voor meesterschap

Eigenaarschap, de basis voor meesterschap Eigenaarschap, de basis voor meesterschap Henk Eilander GPO-WN Academie Stefan van Goor - Teachers Channel GPO-WN Fusie van 25 scholen in PO Van Axel tot Den Helder 3.500 leerlingen 400 medewerkers (88%

Nadere informatie

Studenten en leerkrachten leren praktijkgericht onderzoek doen. Anje Ros, Lector Leren & Innoveren Anja van Wanrooij, Basisschool Het Mozaïek

Studenten en leerkrachten leren praktijkgericht onderzoek doen. Anje Ros, Lector Leren & Innoveren Anja van Wanrooij, Basisschool Het Mozaïek Studenten en leerkrachten leren praktijkgericht onderzoek doen Anje Ros, Lector Leren & Innoveren Anja van Wanrooij, Basisschool Het Mozaïek Tijdschema Inleiding Anje (15 minuten) Praktijk casus Anja (10

Nadere informatie

SOK-studiedag Effectief onderwijs: de leraar doet er toe! 7 december 2012 Affligem, België

SOK-studiedag Effectief onderwijs: de leraar doet er toe! 7 december 2012 Affligem, België SOK-studiedag Effectief onderwijs: de leraar doet er toe! 7 december 2012 Affligem, België De principes van opbrengstgericht werken Linda Odenthal Opbrengstgericht werken is geen doel maar een middel!

Nadere informatie

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs Peter Leisink Opzet van deze leergang Introductie Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs: inhoudelijke verkenning Programma en docenten leergang strategisch

Nadere informatie

Profielschets directeur

Profielschets directeur Profielschets directeur Gevraagd wordt een directeur die: richting kan geven aan het onderwijsproces van De Trieme, gebaseerd op kernwaarden, missie en onderwijskundige visie; een eigen doorleefde onderwijsvisie

Nadere informatie

Leraarschap en leiderschap. Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

Leraarschap en leiderschap. Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding Leraarschap en leiderschap Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding Inhoud De opkomst van de leraar Beelden over leiderschap Shit & assholes Leiderschapskwaliteiten Structuur

Nadere informatie

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 EVALUATIE plan van aanpak schooljaar 2011-2012 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 Plan van aanpak 2011-2012 1. Professionele schoolcultuur Het team kan op aantoonbaar voldoende wijze functioneren door: resultaat-

Nadere informatie

Van ambitie naar collectief leren. Masterclass 2

Van ambitie naar collectief leren. Masterclass 2 Van ambitie naar collectief leren Masterclass 2 Cyclus op lokaal niveau check Ambitie ontwikkelen Product en proces evalueren Informatie verzamelen Actie uitvoeren Collectief leren studie/ analyse doen

Nadere informatie

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1 FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1 Functie-informatie Functienaam Docent LD Type 1 Salarisschaal 12 Functiebeschrijving Context De werkzaamheden worden uitgevoerd binnen een instelling voor voortgezet

Nadere informatie

Schoolplan 2011-2015 jaarplan periode 3

Schoolplan 2011-2015 jaarplan periode 3 Jaarplan 2014-2015 Dit jaarplan van De Steenen Brug vloeit voort uit: beleidskeuzes binnen stichting Swalm & Roer de 4-jarenplanning aangegeven in het schoolplan 2011-2015 het geëvalueerde jaarplan van

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

Kwaliteitskaart Kennis- en kwaliteitsontwikkeling

Kwaliteitskaart Kennis- en kwaliteitsontwikkeling Kwaliteitskaart Kennis- en kwaliteitsontwikkeling Vier kwaliteitsaspecten staan centraal in Kennis- en kwaliteitsontwikkeling 1. Strategisch kwaliteitsmanagement (Kwaliteitszorg, dat zijn wij) 2. Professionele

Nadere informatie

Inzetten van technologie biedt grote mogelijkheden bij het innoveren van onderwijs, maar is niet eenvoudig en vraagt veel van een school.

Inzetten van technologie biedt grote mogelijkheden bij het innoveren van onderwijs, maar is niet eenvoudig en vraagt veel van een school. 88 Inzetten van technologie biedt grote mogelijkheden bij het innoveren van onderwijs, maar is niet eenvoudig en vraagt veel van een school. Er bestaat geen vaste innovatieformule, elke school heeft te

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Lerende leraren en de rol van de schoolleiding (1)

Lerende leraren en de rol van de schoolleiding (1) Lerende en de rol van de schoolleiding (1) Het versterken van de onderwijskwaliteit door het professionaliseren van Gert Gelderblom is senior onderwijsadviseur schoolverbetering. Voor contact: gert.gelderblom@expertis.nl

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Basisschool Cosmicus

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Basisschool Cosmicus RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Basisschool Cosmicus Plaats : 's-gravenhage BRIN nummer : 15XZ C1 Onderzoeksnummer : 281806 Datum onderzoek : 16 februari 2015 Datum vaststelling : 17 mei 2015

Nadere informatie

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het

Nadere informatie

5 november 2015 RAI Amsterdam

5 november 2015 RAI Amsterdam Bazalt, HCO, RPCZ en OnderwijsAdvies organiseren het congres: Leren zichtbaar maken met de kennis over hoe wij leren met professor John Hattie 5 november 2015 RAI Amsterdam Professor John Hattie doet onderzoek

Nadere informatie

Mediawijsheid protocol Basisschool Op t Hof

Mediawijsheid protocol Basisschool Op t Hof Mediawijsheid protocol Basisschool Op t Hof Helga Bongers & Kim van Dooijeweert Tricht, 2013 'Mediawijsheid is niet gewoon belangrijk. Het is absoluut cruciaal. Mediawijsheid bepaalt of kinderen een instrument

Nadere informatie

VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN OV 2013. Gymnasium Felisenum

VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN OV 2013. Gymnasium Felisenum VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN OV 2013 Gymnasium Felisenum Plaats : Velsen-Zuid BRIN-nummer : 20DG Onderzoeksnummer : 150930 Datum onderzoek : 17-18 januari 2013 Datum vaststelling : 18 december 2012-14 maart

Nadere informatie

Digitaal Veiligheidsplan

Digitaal Veiligheidsplan Digitaal Veiligheidsplan Overzicht aandachtspunten sociale veiligheid 2015-12-01 16:53 Een veilige school is een school waar leerlingen en personeel met plezier leren en werken en waar zij zich zo goed

Nadere informatie

JAARPLAN OBS De Driehoek

JAARPLAN OBS De Driehoek JAARPLAN OBS De Driehoek 2015 2016 OBS De Driehoek Jan van Rixtelstraat 26 5735 GA Aarle-Rixtel 0492-383 003 info@3hoek.nl 2 Onderwijskundig jaarplan 2015-2016 Jaar 2015-2016 School OBS De Driehoek Schoolleider

Nadere informatie

Opbrengstgericht Leiderschap! Opbrengstgericht werken

Opbrengstgericht Leiderschap! Opbrengstgericht werken Opbrengstgericht Leiderschap! Opbrengstgericht werken Opbrengstgericht werken = het onderzoeken van de eigen praktijk leidinggevenden en leerkrachten gegevens over leeropbrengsten Beslissingen over onderwijs

Nadere informatie

Doordacht lesgeven bij sterk rekenonderwijs

Doordacht lesgeven bij sterk rekenonderwijs PLG Interne begeleiders 26 november 2009 Berber Klein & Henk Logtenberg Doordacht lesgeven bij sterk rekenonderwijs PLG Rekenspecialisten De AGENDA 1. Ervaringen uitwisselen Gebruik maken van elkaars ervaringen

Nadere informatie

Waarom doen we dingen zoals we ze doen en wat is de meerwaarde voor het leren van onze leerlingen?

Waarom doen we dingen zoals we ze doen en wat is de meerwaarde voor het leren van onze leerlingen? Waarom doen we dingen zoals we ze doen en wat is de meerwaarde voor het leren van onze leerlingen? Halverwege het 3-jarige project Professionele leergemeenschappen (PLG) in het vo formuleren we de eerste

Nadere informatie

Leidinggeven aan onderzoekende scholen in de 21 ste eeuw

Leidinggeven aan onderzoekende scholen in de 21 ste eeuw Leidinggeven aan onderzoekende scholen in de 21 ste eeuw Vier jaar onderzoek naar onderzoeksmatig leiderschap: welke inzichten levert het op? Meta Krüger Lector leiderschap in het onderwijs Inhoud lezing

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen Leerlingen met een opvallende ontwikkeling Hoe ga je om met leerlingen met speciale onderwijsbehoeften? Cruciaal in de zorgstructuur is de kwaliteit van instructie. Maar inspelen op onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Ruimte en vertrouwen 'In verbinding leren en ontwikkelen' Strategisch beleidsplan Lijn 83. Versie januari 2015. 1. Inleiding

Ruimte en vertrouwen 'In verbinding leren en ontwikkelen' Strategisch beleidsplan Lijn 83. Versie januari 2015. 1. Inleiding Ruimte en vertrouwen 'In verbinding leren en ontwikkelen' Lijn 83. Versie januari 2015 1. Inleiding Voor u ligt het eerste strategisch beleidsplan van de nieuwe Stichting Lijn 83 primair onderwijs, in

Nadere informatie

Kwaliteit en toezicht

Kwaliteit en toezicht Kwaliteit en toezicht H.ROBLES DE MEDINA. M S C N Kwaliteit van onderwijs Kwaliteitssysteem Interne controle Externe controle Het begrip kwaliteit van onderwijs Kwaliteit is het leveren van producten die

Nadere informatie

Visie. Kopschuif Een frisse kijk op professionalisering. Internationalisering. Kopschuif Arteveldehogeschool 14/05/2013. Soorten veranderingen

Visie. Kopschuif Een frisse kijk op professionalisering. Internationalisering. Kopschuif Arteveldehogeschool 14/05/2013. Soorten veranderingen Een frisse kijk op professionalisering Visie Internationalisering Comenius Individueel of collectief? Individueel = collectief Professionalisering Individueel collectief POP functioneringsgesprekken Oranisatiedoelen

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie

1. Voorkennis 2. Recente inzichten en dilemma s 3. Begeleiding 4. Uitwisseling in groepjes 5. Slot: visie op ontwerpgericht onderzoek in de eigen

1. Voorkennis 2. Recente inzichten en dilemma s 3. Begeleiding 4. Uitwisseling in groepjes 5. Slot: visie op ontwerpgericht onderzoek in de eigen * 1. Voorkennis 2. Recente inzichten en dilemma s 3. Begeleiding 4. Uitwisseling in groepjes 5. Slot: visie op ontwerpgericht onderzoek in de eigen begeleiding/organisatie * Studentonderzoek? Eigen onderzoek?

Nadere informatie

Porfolio. Politie Vormingscentrum

Porfolio. Politie Vormingscentrum Porfolio 1. Inleiding 2. Wat is een portfolio? Hoe gebruik je het portfolio Reflectieverslagen Persoonlijke leerdoelen formuleren Werkwijze en denkmodel om opgaven/problemen op te lossen 1. INLEIDING Ligt

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV)

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV) Werken aan kwaliteit op De Schakel Hieronder leest u over hoe wij zorgen dat De Schakel een kwalitatief goede (excellente) school is en blijft. U kunt ook gegevens vinden over de recent afgenomen onderzoeken

Nadere informatie

Effectief onderwijs. Onderzoek in vogelvlucht. ROC Mondriaan, Strategisch Beleidscentrum, Marja van Knippenberg

Effectief onderwijs. Onderzoek in vogelvlucht. ROC Mondriaan, Strategisch Beleidscentrum, Marja van Knippenberg Effectief onderwijs Onderzoek in vogelvlucht ROC Mondriaan, Strategisch Beleidscentrum, Marja van Knippenberg Effectief onderwijs Veel onderzoek met verschillende onderzoeksopzetten in verschillende settings:

Nadere informatie

04 Support staff training

04 Support staff training Het introduceren van referentiekaders voor kwaliteitsborging op het gebied van beroepsonderwijs en training (VET) is de afgelopen jaren tot een prioriteit uitgegroeid. Tijdens de vroege stadia van de ontwikkeling

Nadere informatie

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LC Type 1

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LC Type 1 FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LC Type 1 Functie-informatie Functienaam Docent LC Type 1 Salarisschaal 11 Functiebeschrijving Context De werkzaamheden worden uitgevoerd binnen een instelling voor voortgezet

Nadere informatie

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN M.11i.0419 De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN versie 02 M.11i.0419 Naam notitie/procedure/afspraak Visie op professionaliseren Eigenaar/portefeuillehouder Theo Bekker

Nadere informatie

thomas more hogeschool Leiderschapsacademie

thomas more hogeschool Leiderschapsacademie thomas more hogeschool Leiderschapsacademie Colofon 2015 Rotterdam, mei 2015 Thomas More Hogeschool, Rotterdam Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken (OGW)

Opbrengstgericht werken (OGW) Opbrengstgericht werken (OGW) Planmatig Opbrengstgericht Werken op schoolniveau en groepsniveau Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits Opbrengstgericht Werken

Nadere informatie

Jaarplan - jaarverslag 2015-2016

Jaarplan - jaarverslag 2015-2016 Jaarplan - jaarverslag 2015-2016 SBO de Windroos, locatie Lindenholt Nijmegen Datum: 13 juli 2015 www.mijnschoolplan.nl JAARPLAN 2015-2016 JAARVERSLAG 2015-2016 Schoolnaam SBO de Windroos, locatie Lindenholt

Nadere informatie

Ik hoop u een helder beeld te kunnen geven van de mate waarin wij onze resultaten hebben behaald. Ton Huiskamp (directeur) P a g i n a 1

Ik hoop u een helder beeld te kunnen geven van de mate waarin wij onze resultaten hebben behaald. Ton Huiskamp (directeur) P a g i n a 1 Jaarverslag 2013-2014 obs De Bogen VOORWOORD In dit verslag van obs de Bogen treft u op schoolniveau een verslag aan van de ontwikkelingen in het afgelopen schooljaar in het kader van de onderwijskundige

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie