d e b e l a s t i n g e n v a n d e w a t e r s c h a p p e n i n 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "d e b e l a s t i n g e n v a n d e w a t e r s c h a p p e n i n 2012"

Transcriptie

1 de belastingen van de waterschappen in d e b e l a s t i n g e n v a n d e w a t e r s c h a p p e n i n 2012 Achtergrondinformatie bij de belastingaanslagen

2 2

3 d e b e l a s t i n g e n v a n d e w a t e r s c h a p p e n i n 2012 Achtergrondinformatie bij de belastingaanslagen

4 4 10

5 i n h o u d s o p g a v e Voorwoord 6 1 Waterschappen en hun belastingen Waterschappen voeren belangrijke overheidstaken uit Waarom heffen waterschappen belasting? 11 2 De waterschapsbelastingen in Lastendruk ontwikkelt zich rond inflatiecijfer Ontwikkeling belastingopbrengsten uiteengerafeld De lastenontwikkeling verklaard Doelmatigheidsmaatregelen om lastenstijging te beperken 23 Bijlage: Gegevens van de individuele waterschappen 26 1 Ligging en kerncijfers 26 2 Belastingdruk 27 3 Belastingopbrengsten 31 4 Tarievenoverzicht 33

6 V o o r w o o r d Transparant over de lastenontwikkeling in 2012 In ieder Nederlands gezin en bij elk bedrijf valt dezer dagen de jaarlijkse aanslag voor de waterschapsbelastingen in de brieven bus. Voor de meerderheid van de burgers en bedrijven ligt de stijging van de waterschapslasten dit jaar rond het inflatieniveau van 2%. Een gezin van vier personen met een koopwoning van twee ton moet gemiddeld rekening houden met een stijging van rond de zes euro ten opzichte van vorig jaar. Zeespiegelstijging, meer neerslag (zie wat er begin januari 2012 in het noorden van ons land aan de hand was), daling en verzilting van de bodem, aangescherpte (Europese) milieueisen; er speelt veel waar de waterschappen op moeten anticiperen om Nederland veilig en bewoonbaar te houden. Dit noopt water schappen tot investeren en het anticiperen op deze ontwikkelingen brengt nieuwe en veelal hogere uitgaven met zich mee. Door intensievere samenwerking met andere overheden en als waterschappen onderling wordt efficiënter gewerkt en besparen wij geld. Het streven is om de autonoom stijgende kosten zo veel mogelijk te beperken. Grote uitgaven kunnen hiermee niet geheel worden opgevangen. Wel wordt de lastenstijgingen zo laag mogelijk gehouden. Wij hebben gemerkt dat er in onze omgeving veel belangstelling voor de ontwikkeling van de belastingen van de waterschappen is. Daarom hebben wij besloten om met ingang van 2012 jaarlijks in de periode waarin de belastingaanslagen op de mat vallen een handzaam boekje uit te brengen. In deze eerste publicatie in die reeks kunt u lezen wat de lastenontwikkeling voor diverse groepen huishoudens en bedrijven is. Hoe komen de water schapsbelastingen tot stand? We belichten de belangrijkste grootheden die de lastenontwikkeling bepalen; de belastingopbrengst en de kosten. Welke ontwikkelingen waar de water s chappen op inspelen liggen ten grondslag aan de lastenontwikkeling? Wij schetsen een algemeen landelijk beeld. 6

7 de belastingen van de waterschappen in Natuurlijk zijn er verschillen tussen waterschappen. In hoog en laag Nederland, in landelijke gebieden en in stedelijke gebieden, en afhankelijk van de specifieke investeringen die nodig zijn. Dat is de basis van de financiering van het regionaal waterbeheer: elke regio draagt de eigen kosten en verdeelt die over de inwoners en bedrijven in het eigen gebied. In de bijlage vindt u informatie over de individuele waterschappen. Ik hoop dat wij met deze informatie een bijdrage leveren aan een duidelijk beeld over de totstandkoming van de tarieven en waar uw geld aan wordt uitgegeven. Peter Glas, voorzitter Unie van Waterschappen

8 8

9 de belastingen van de waterschappen in W a t e r s c h a p p e n e n h u n b e l a s t i n g e n 1.1 Waterschappen voeren belangrijke overheidstaken uit De waterschappen zijn overheden, net zoals het Rijk, de provincies en gemeenten. Zij hebben een specifieke opdracht, namelijk de regionale en lokale zorg voor het waterbeheer. Deze zorg bestaat uit de bescherming tegen water, uit het zorgen voor droge voeten, voldoende en schoon oppervlakte- en grond water en uit de zuivering van afvalwater. Voor Nederland zijn dit belangrijke taken. Tweederde deel van ons land zou regelmatig overstromen als er geen duinen en waterkeringen waren die beschermen tegen stormvloeden van zee en hoog water van de rivieren. In dit gebied ligt voor miljard aan beschermde waarde, wonen 12 miljoen mensen en wordt 80% van ons nationaal inkomen verdiend. Voor heel Nederland geldt dat extreme regenval lokaal tot grote wateroverlast kan leiden, terwijl er in droge perioden juist water moet worden aangevoerd. En wanneer het afvalwater van bedrijven en huishoudens zonder zuivering in het oppervlaktewater terecht zou komen, zouden de volksgezondheid en het leefmilieu in korte tijd ernstig achteruit gaan. Door zeespiegelstijging, een veranderende neerslagverdeling over het jaar, verstedelijking, bodemdaling, verzilting en aangescherpte (Europese) milieu-eisen groeit het belang van een goede uitoefening van de waterstaatszorg. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat de waterschappen omvangrijke en kostbare maatregelen moeten treffen om Nederland veilig en bewoonbaar te houden. Dat dat nodig is en zijn vruchten afwerpt, is in 2011 en de eerste maand van 2012 opnieuw aangetoond. In het begin van 2011 was er een periode met heel veel water dat via de grote rivieren ons land binnenkwam. Daarna was er in het voorjaar een lange periode met nauwelijks regen, gevolgd door de zomermaanden met weer extreem veel neerslag. Het najaar van 2011 was weer uitzonderlijk droog, maar januari van 2012 werd Nederland, met name het noorden, geconfronteerd met dreigende situaties van wateroverlast. In alle perioden bleek dat de maatregelen die de waterschappen hebben getroffen effect hebben. Ernstige schade en calamiteiten hebben zich niet voorgedaan. Het inspelen op de verscherpte milieu-eisen, heeft tot een betere waterkwaliteit geleid. Dit heeft niet alleen gezorgd voor een beter leefmilieu voor dieren en planten, maar ook

10 10

11 de belastingen van de waterschappen in voor toename van het aantal soorten in ons oppervlaktewater. Verder is hierdoor het water voor ons op steeds meer plaatsen van voldoende kwaliteit om veilig in te zwemmen. De waterschappen zijn mede verantwoordelijk voor gezonde overheidsfinanciën. In dat kader leveren de waterschappen sinds 2011 financiële bijdragen aan investeringen in het veilig houden van Nederland met behulp van dijken en duinen binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). Ook hebben de waterschappen in dat jaar de financiering van de muskusrattenbestrijding van het Rijk en de provincies overgenomen. De kosten hiervan drukken op de waterschapsbegrotingen en ontlasten de Rijksbegroting. In 2012 zijn er in Nederland 25 waterschappen. Vijf daarvan, in het westen van Nederland, hebben ook het beheer van wegen als neventaak. Een waterschap heeft een eigen bestuur en bekostigt zijn taken nagenoeg geheel door het heffen van eigen belastingen. Deze belastingen staan in deze publicatie centraal. 1.2 Waarom heffen waterschappen belasting? De waterschappen bekostigen hun taken in hoge mate zelf. Deze afgezonderde financiering garandeert dat er geld apart wordt gezet voor de voor Nederland essentiële bescherming tegen overstromingen en zorg voor goed waterbeheer, zonder dat dit financieel concurreert met andere maatschappelijke zaken. Ook heeft het eigen bekostigingssysteem er in belangrijke mate aan bijgedragen dat er de afgelopen decennia grote verbeteringen in het Nederlandse waterbeheer konden worden doorgevoerd. De waterschapsbelastingen bestaan uit twee hoofdcomponenten: de watersysteemheffing en de zuiveringsheffing. Daarnaast zijn er de wegenheffing en de verontreinigingsheffing, die slechts een relatief beperkte opbrengst genereren. Met de watersysteemheffing worden de kosten van waterkeringen ( droge voeten ) en schoon en voldoende oppervlaktewater gedekt. Burgers, bedrijven en organisaties die belang hebben bij deze taken betalen hiervoor belasting. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende groepen: ingezetenen (alle gezinshuishoudens), eigenaren van gebouwen (gezinnen met een eigen huis en eigenaren van bedrijfspanden), grondeigenaren (voornamelijk agrariërs) en eigenaren van natuurterreinen. Met de zuiveringsheffing bekostigen de waterschappen de zuivering van afvalwater. Burgers en bedrijven betalen naar de omvang en mate van vervuiling van het afvalwater dat zij op de riolering lozen.

12 12

13 de belastingen van de waterschappen in D e w a t e r s c h a p s b e l a s t i n g e n i n In deze paragraaf wordt een groot aantal cijfers weergegeven over de ontwikkelingen in de belastingen van de waterschappen sinds vorig jaar. In alle gevallen gaat het om begrote bedragen, dat wil zeggen de belastingen die de waterschappen aan de huishoudens en bedrijven in hun gebied opleggen. De belasting opbrengst die uiteindelijk wordt ontvangen, wijkt met name door twee factoren af van de opbrengst die in rekening wordt gebracht. In de eerste plaats wordt aan huishoudens kwijtschelding verleend als zij niet in staat zijn om hun belastingen te betalen. En voorts zal in de loop van het jaar een aantal openstaande posten oninbaar worden verklaard, omdat bepaalde huishoudens en bedrijven niet aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen. In diverse tabellen zijn de cijfers afgerond op miljoenen euro s. De berekeningen van de procentuele ontwikkelingen zijn echter uitgevoerd op de niet afgeronde bedragen. Met name bij kleinere bedragen kan dit tot gevolg hebben dat de in de tabellen vermelde ontwikkelingen afwijken van berekeningen die worden uitgevoerd op de afgeronde bedragen. 2.1 Lastendruk ontwikkelt zich rond inflatiecijfer Wat burgers en bedrijven jaarlijks aan belasting aan hun waterschap moeten betalen, wordt bepaald aan de hand van tarieven. Omdat er diverse waterschapsbelastingen zijn en veel burgers en bedrijven de watersysteemheffing in meerdere delen betalen, geeft het totaal aan waterschapsbelastingen een beter beeld van de hoogte en de ontwikkeling daarvan dan de individuele tarieven. Om te laten zien welke hoogte de waterschapsbelastingen hebben en hoe die zich hebben ontwikkeld sinds vorig jaar, is in de volgende tabel de belastingdruk in 2011 en 2012 in beeld gebracht. Hierbij zijn de gemiddelde, totale waterschapsbelastingen weergegeven, dus inclusief de belastingen die vijf waterschappen in rekening brengen voor wegenbeheer, voor zes groepen van huishoudens en bedrijven.

14 Gemiddelde belastingdruk in per huishouden/bedrijf Ontwikkeling Meerpersoonshuishouden huurwoning ,2% Meerpersoonshuishouden koopwoning ,3% Agrarisch bedrijf ,8% Natuurterrein ,9% Groothandel ,0% Metaalbedrijf ,6% In de tabel is uitgegaan van de volgende zes groepen: Meerpersoonshuishouden wonend in een huurwoning Huishouden met afvalwater met een vervuilingswaarde van drie vervuilingseenheden. Meerpersoonshuishouden wonend in een koopwoning Huishouden in een koopwoning met WOZ-waarde van en afvalwater met een vervuilingswaarde van drie vervuilingseenheden. Agrarisch bedrijf Bedrijf met opstallen van WOZ-waarde, 25 ha niet-bebouwde grond en afvalwater met een vervuilingswaarde van drie vervuilingseenheden. Natuurterrein 1000 ha natuurterrein. Groothandel Bedrijfspand met WOZ-waarde van en een vervuilingswaarde van tien vervuilingseenheden. Metaalbedrijf Middelgroot bedrijf met een WOZ-waarde van en een vervuilingswaarde van 450 vervuilingseenheden. Het Centraal Planbureau raamt de inflatie voor 2012 op het moment van uitbrengen van deze publicatie op 2%. We zien dat de stijging gemiddeld in de meeste gevallen rond dat niveau ligt. Alleen voor de natuurterreinen ligt de stijging daar duidelijk boven. De belangrijkste verklaringen hiervoor zijn: 1 Bij het berekenen van de lastendruk is rekening gehouden met de waarde-ontwikkeling van gebouwen. Als de waarde van gebouwen stijgt, laten de waterschappen het tarief van de watersysteemheffing dalen en omgekeerd. Hierdoor heeft een stijging of daling van de waarde op zichzelf geen invloed op de lasten die de eigenaar betaalt. 14

15 de belastingen van de waterschappen in verschillende waterschappen hebben in 2012 bij hun belastingheffing een aanzienlijk geringer aantal hectaren terrein als natuurterrein aangemerkt. Bij een gelijkblijvend kostenaandeel leidt dit tot een hoger tarief. Onduidelijkheid over welke percelen nu precies als natuurterrein moeten worden aangemerkt, ligt hieraan ten grondslag. De water schappen en het Bosschap werken aan een oplossing voor dit probleem; de eigenaren van natuurterreinen betalen anders dan de andere groepen die hier in beeld zijn gebracht alleen de watersysteemheffing en, zoals we straks zullen zien, stijgen met name de kosten die via deze belasting in rekening worden gebracht. De hoogte van de belastingen die de waterschappen opleggen, verschilt per gebied. Dit komt vooral doordat elk gebied anders is samengesteld en ingericht, wat om een specifieke wijze van waterbeheer vraagt. In de bijlage is op pagina s 27 tot en met 30 de belastingdruk van ieder waterschap afzonderlijk weergegeven. De onderliggende tarieven zijn op de pagina s 33 en 34 vermeld. Peel en Maasvallei met belastingstijging 3,4% Deltamagazine.nl, 29 november 2011 De toename van de totale belastingopbrengst met 3,4% in 2012 is een van de maatregelen die Waterschap Peel en Maas neemt om de begroting sluitend te krijgen. Andere maatregelen zijn besparingen en efficiencymaatregelen. Het verschil tussen inkomsten en uitgaven vangt Waterschap Peel en Maasvallei op met een combinatie van ombuigingen in het beleid, verder bezuinigen, nog efficiënter werken en een toename van belastinginkomsten. Als aandeelhouder van de Nederlandse Waterschapsbank gaat Waterschap Peel en Maasvallei vanaf 2012 per jaar ruim 1,3 miljoen euro aan dividendinkomsten mislopen. Dit vanwege aangescherpte Europese regels voor alle banken. Een besparing haalt het waterschap uit een in 2011 nieuw opgericht samenwerkingsverband tussen waterschappen en gemeenten op het gebied van belastingheffing. Initiatiefnemers zijn beide Limburgse waterschappen en de gemeente Venlo. De gemeenten Nederweert en Bergen sluiten hierbij aan per De verwachting is dat meerdere gemeenten aansluiten. Alle partijen hebben daar voordeel bij. Alle waterschappen dragen fors bij aan het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma. Dit is afgesproken op rijksniveau binnen het Bestuursakkoord Water. Voor Waterschap Peel en Maasvallei betekent dit hogere uitgaven voor de komende jaren. Efficiencymaatregelen binnen de afvalwaterketen (gemeenten en waterschappen) zorgen ervoor dat de bijdrage aan het Hoogwaterbeschermingsprogramma niet leidt tot een forse belastingverhoging.

16 2.2 Ontwikkeling belastingopbrengsten uiteengerafeld De zojuist gepresenteerde lastendruk is het totaal van alle waterschapsbelastingen waarmee gezinnen en bedrijven te maken hebben. De hoogte van de verschillende belastingen wordt aan de hand van tarieven berekend. De tarieven komen tot stand door de belastingopbrengst die nodig is om de taken te bekostigen te delen door het aantal eenheden dat die belastingopbrengst moet genereren. De waterschaps belastingen kennen de volgende eenheden: aantal huishoudens, WOZ-waarden, aantal hectaren niet-bebouwde grond, aantal hectaren natuurterrein en aantal vervuilingseenheden. Omdat voor de meeste belastingen het aantal eenheden in 2012 hoger is dan in , stijgen de tarieven en dus de lastendruk gemiddeld genomen met een lager percentage dan de belastingopbrengst. Ook in de afgelopen jaren was dit het geval. De stijging van de lastendruk was steeds circa 1% lager dan van de belastingopbrengsten. 2 Dit geldt voor de belastingen die de meeste opbrengsten genereren, namelijk de watersysteemheffing voor ingezetenen en gebouwd en de zuiveringsheffing, alsmede ook voor de verontreinigingsheffing. Bij de watersysteemheffing voor ongebouwd en natuur is sprake van een afname van het aantal eenheden. Bij de wegenheffing zien we hetzelfde beeld als bij de watersysteemheffing. 16

17 de belastingen van de waterschappen in Uit onderstaande tabel blijkt dat de belastingopbrengsten van de waterschappen in de periode minder stijgen dan de heffingen van gemeenten en provincies Ontwikkeling Totaal gemeentelijke heffingen ,1% Totaal provinciale heffingen ,8% Totaal waterschapsbelastingen ,6% Bron: StatLine CBS, bedragen in miljoenen euro s In deze paragraaf gaan we verder in op de totale belasting opbrengst van 2,4 miljard in 2012 van de waterschappen 4. De volgende tabel laat zien hoe deze opbrengst in 2011 en 2012 is opgebouwd Ontwikkeling Totale belastingopbrengst ,6% Watersysteemheffing ,8% Zuiveringsheffing ,4% Verontreinigingsheffing ,2% Heffing wegenbeheer ,7% Bron: StatLine CBS, bedragen in miljoenen euro s 3 Er is gekozen voor 2006 als startjaar, omdat toen de laatste grote wijziging van de omvang van het lokaal belastinggebied plaatsvond, namelijk de afschaffing van het gebruikersdeel van de gemeentelijk onroerende zaakbelasting. 4 De bijlage bevat op pagina 31 de belastingopbrengsten van de afzonderlijke waterschappen.

18 De stijging van de opbrengst van de zuiveringsheffing is lager dan de stijging van de totale opbrengst. De stijgingen van de watersysteem- en de verontreinigingsheffing liggen boven die van de totale opbrengst. Belangrijke redenen voor de stijging bij het watersysteembeheer zijn dat investeringen in het kader van de versterking van regionale waterkeringen, voorkoming van wateroverlast en Kaderrichtlijn Water, alsmede de extra kosten van de waterschappen voor de financiering van het Hoogwaterbeschermingsprogramma via deze belasting in rekening worden gebracht. Tegenover dit laatste staan besparingen die met name in de zuiveringsheffing neerslaan. De stijging van de verontreinigingsheffing wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een toename van het aantal lozingen dat wordt belast. De watersysteemheffing en de wegenheffing kennen vier groepen belastingplichtigen. Hierna staat wat deze groepen in 2011 en 2012 betalen. 18

19 de belastingen van de waterschappen in Ontwikkeling Totale belastingopbrengst watersysteem- en wegenheffing ,9% Huishoudens ,0% Eigenaren gebouwen ,5% Eigenaren ongebouwd ,0% Eigenaren natuurterreinen 2 2 Gelijk Bron: StatLine CBS, bedragen in miljoenen euro s Ontwikkeling Totale belastingopbrengst zuiverings- en verontreinigingsheffing ,4% Huishoudens ,8% Bedrijven ,3% Bron: StatLine CBS, bedragen in miljoenen euro s De stijging van de belastingopbrengst is bij de huishoudens hoger dan de stijging van de totale belastingopbrengst en bij de overige drie categorieën lager dan dat totaal. Dit betekent dat de huis houdens een relatief groter aandeel van de kosten zijn gaan dragen. Belangrijke oorzaken hiervan zijn dat er in deze categorie meer kwijtschelding moet worden verleend en er voor deze categorie minder reserves worden ingezet. De zuiveringsheffing en de verontreinigingsheffing worden bekostigd door huishoudens en bedrijven die afvalwater op de riolering of het oppervlaktewater lozen. Het volgende overzicht geeft aan welk deel van de belastingopbrengst door deze twee groepen wordt opgebracht. We zien dat de belastingopbrengst van de huishoudens relatief meer toeneemt dan van de bedrijven. Dit komt doordat het aantal vervuilingseenheden van de huishoudens stijgt en dat aantal van de bedrijven daalt. Vrijwel zeker is het achterblijvende economisch herstel en de als gevolg hiervan stagnerende industriële bedrijvigheid de oorzaak van dit laatste. Dit leidt tot een afname van de hoeveelheid afvalwater die wordt geloosd. Om nog meer inzicht te geven in waar het belastinggeld aan wordt besteed, geeft het overzicht hierna weer wat de kosten van de verschillende beleidstaken van de waterschappen zijn.

20 De figuur maakt duidelijk dat de waterschappen het grootste deel van hun kosten maken voor de exploitatie van zuiveringstechnische werken (44%) en voor activiteiten in watersystemen (34%). 5% 2% 5% 3% 7% Waterveiligheid Watersysteembeheer (incl. planvorming) Waterzuivering 34% Wegen- en vaarwegenbeheer Vergunningverlening en handhaving Belastingheffing en invordering 44% Overig 20

21 de belastingen van de waterschappen in De lastenontwikkeling verklaard Reeds eerder is aangegeven dat de lastenstijgingen bij de waterschappen met name voortvloeien uit de omvangrijke investeringen die moeten plaatsvinden om in te spelen op zeespiegelstijging, een veranderende neerslagverdeling over het jaar, verstedelijking, bodemdaling, verzilting en aangescherpte (Europese) milieu-eisen. Daarnaast hebben de waterschappen, net zoals iedereen, te maken met algemene prijsstijgingen (inflatie) en gestegen loonkosten. In deze paragraaf wordt geschetst welke maatregelen de waterschappen nu precies treffen. In het kader van het Nationaal Bestuursakkoord Water hebben de waterschappen in 2003 en 2008 een groot aantal afspraken gemaakt om te anticiperen op de zojuist geschetste ontwikkelingen. Hieruit vloeiden met name maatregelen voort om situaties van onaanvaardbare wateroverlast zoveel mogelijk te voorkomen en om de zogenoemde regionale waterkeringen te versterken. Door diverse maatregelen willen de waterschappen zorgen dat er in 2015 een einde is aan situaties waarin sprake kan zijn van onaanvaardbare wateroverlast door hevige regenval. Het gaat om maatregelen zoals aanleg van waterbergingsgebieden, verbreding en verdieping van bestaande waterlopen en vergroting van de capaciteit van gemalen. De waterschappen beheren ongeveer km regionale waterkeringen. Dit zijn alle waterkeringen die niet aan de kust, het IJsselmeer en de grote rivieren liggen. De dijkafschuiving in Wilnis in 2003 heeft geleid tot afspraken over een impuls aan de versterking van deze waterkeringen. De waterschappen voeren programma s uit die er voor moeten zorgen dat alle regionale waterkeringen in 2020 voldoen aan nieuwe veiligheidsnormen. Voor de verbetering van de kwaliteit van het oppervlaktewater zijn in de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) verplichtingen opgelegd. Volgens de KRW moet het water in de EU in principe in 2015 aan de doelen van de richtlijn voldoen, maar als dit op deze termijn technisch of financieel niet haalbaar c.q. betaalbaar is, is uitloop tot 2027 mogelijk. In 2010 zijn de waterschappen gestart met de uitvoering van omvangrijke maatregelenpakketten die er toe moeten leiden dat Nederland aan de richtlijn zal voldoen. Voor de zuivering van afvalwater zijn met name twee belangrijke ontwikkelingen relevant. In de periode is de capaciteit van de afvalwaterzuivering van de waterschappen door nieuwbouw en uitbreidingen van bestaande installaties bijna verdubbeld. Deze uitbreidingscapaciteit heeft het einde van zijn technische levensduur bereikt en moet in de periode voor een deel vervangen dan wel gerenoveerd worden.

22 De tweede ontwikkeling is dat waterschappen maatregelen treffen om meer stikstof en fosfaat uit het afvalwater te verwijderen. Voor een deel zijn deze maatregelen het gevolg van de Kaderrichtlijn Water, maar voor een groot deel worden ze ook bepaald door aanvullende eisen die door het eigen waterschap of Rijkswaterstaat aan de waterkwaliteit worden gesteld. Uit het voorgaande blijkt dat de waterschappen ook in de komende jaren zullen moeten blijven investeren om te kunnen zorgen voor bescherming tegen het water (droge voeten), kwalitatief goed en voldoende oppervlaktewater en een betrouwbare afvalwaterzuivering. In het najaar van 2011 gingen de waterschappen er vanuit dat zij in de periode gemiddeld 1,4 miljard per jaar zullen investeren. De verdeling van dit bedrag over de verschillende taken is als volgt: waterveiligheid 36% watersysteembeheer (inclusief planvorming) 36% zuivering van afvalwater 23% overige investeringen 5% Wanneer we de verdeling voor de periode vergelijken met die van de vorige meerjarenperiode , zien we dat het aandeel waterveiligheid is toegenomen. Het grootste deel van deze investeringen wordt gevormd door uitgaven voor projecten ter versterking van waterkeringen, die onderdeel zijn van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Tot 2011 was het Rijk verantwoordelijk voor de volledige financiering van dit programma. Met ingang van 2011 gaan de waterschappen het HWBP meefinancieren. In de jaren 2011 t/m 2013 doen zij dat voor 81 miljoen per jaar, in 2014 voor 131 miljoen en vanaf 2015 voor 181 miljoen per jaar. Vanaf 2014 dragen waterschappen en Rijk beide 50% van de investeringsuitgaven. Het gaat bij deze cofinanciering om de ruim km primaire waterkeringen die in beheer van de waterschappen zijn. Dit is meer dan 90% van deze keringen in Nederland. 22

23 de belastingen van de waterschappen in Tot en met 2011 ontvingen de waterschappen jaarlijks een dividenduitkering van de NWB Bank ( Waterschapsbank ). Door internationale maatregelen die naar aanleiding van de financiële crisis getroffen zijn, is de bank verplicht meer eigen vermogen op te bouwen. Hierdoor kan de NWB Bank met ingang van 2012 waarschijnlijk gedurende een aantal jaren geen dividend meer uitkeren. In totaal ontvangen de waterschappen hierdoor in miljoen minder dan in voorgaande jaren. 2.4 Doelmatigheidsmaatregelen om lastenstijging te beperken Het grote pakket aan investeringen leidt tot extra kosten voor de waterschappen. Door maatregelen te treffen die de doel matigheid vergroten, proberen de waterschappen zo veel mogelijk te voorkomen dat deze extra kosten ook tot hogere belastingen leiden. De waterschappen zetten vooral in op intensivering van de samenwerking met gemeenten, provincies, Rijkswaterstaat en met andere waterschappen. De grote uitgaven kunnen hiermee echter niet in zijn geheel worden opgevangen. landelijk niveau afspraken zijn gemaakt. Deze afspraken maken inmiddels onderdeel uit van het Bestuursakkoord Water, dat in mei 2011 is afgesloten. Allereerst zijn afspraken gemaakt over de afstemming tussen de rioleringstaak van de gemeenten en de afvalwaterzuiveringstaak van de waterschappen (samen ook wel de afvalwaterketen genoemd). De afspraken kennen een drieledig doel: het realiseren van kostenbesparingen oplopend tot 380 miljoen in 2020; het vergroten van de kwaliteit van de uitvoering van de taken en van het innovatievermogen; het verminderen van de kwetsbaarheid. Intensievere samenwerking op het gebied van investeringsprogrammering en de uitvoering van operationele taken moeten er toe leiden dat deze doelen worden bereikt. In de verschillende regio s zijn de waterschappen en gemeenten inmiddels volop aan de slag hier invulling aan te geven. Daarbij worden ook vaak waterleidingbedrijven betrokken. In het kader van de samenwerking met gemeenten hebben de waterschappen twee speerpunten, waarover in 2010 ook op

24 Friese partijen tekenen afvalwaterakkoord Vakbladh2o.nl, 6 oktober 2011 De rioolwaterzuivering in Wolvega moet worden gerenoveerd en geoptimaliseerd. Daarnaast wordt, als proef, een meetprogramma in de riolering gestart, ter verdere optimalisering van de werking van het systeem. Doel daarvan is op een effectieve manier de hoeveelheid afvalwater verder te verminderen, het overstromen van straten te voorkomen en het milieurendement in de afvalwaterketen te verhogen. Dat blijkt uit de optimalisatiestudie die het afgelopen jaar is uitgevoerd door Wetterskip Fryslân en de gemeenten Weststellingwerf en Ooststellingwerf voor de zuiveringskring van de rioolwaterzuivering in Wolvega. De eerste uitkomsten en de daaruit voortvloeiende afspraken zijn vastgelegd in een afvalwaterakkoord, dat vandaag is ondertekend. Drinkwaterbedrijven, gemeenten en waterschappen zorgen elke dag voor schoon water uit de kraan en de afvoer en zuivering van vuil water, de zogenoemde waterketen. In de optimalisatiestudie wordt voor de hele waterketen - drinkwater, riool, zuivering - in beeld gebracht waar de kosten zitten, aldus Wietze de Haan, lid van het dagelijks bestuur van het Wetterskip. Naast investeringen wordt gekeken naar het beheer en onderhoud. Bovendien verwachten wij dat er ook nog milieurendement behaald kan worden door de afvalwaterketen als één systeem te beschouwen en slim te besturen. Er spelen dan zaken mee als de kwaliteit van het oppervlaktewater, energiegebruik en emissies van broei kas gassen. Maar ook materiaalgebruik en terugwinning van grondstoffen. Tot slot kijkt men naar aspecten van de organisatie van beheer en onderhoud en de robuustheid van de oplossingen. Want ook bij inspanningen op het vlak van duurzaamheid en milieurendement moet duidelijk zijn wat het oplevert. De Haan: Zo n gezamenlijke aanpak van de waterketenpartijen betekent een meerwaarde voor ons allemaal. Dat moet de uitdaging voor de toekomst zijn. Het tweede belangrijke onderwerp in de samenwerking met gemeenten is belastingheffing. Met name sinds 2005 hebben de waterschappen de onderlinge samenwerking op dit onderwerp al versterkt. Dit heeft er inmiddels in geresulteerd dat vrijwel alle waterschappen hun belastingtaken hebben ondergebracht in regionale belastingkantoren. Momenteel wordt er met name geïnvesteerd in het samenwerken met gemeenten. De samenwerking leidt niet alleen tot een verlaging van de uitvoeringskosten, maar ook tot vermindering van de kwetsbaarheid en een betere dienstverlening. Een voorbeeld van dit laatste is dat burgers en bedrijven één loket krijgen waarmee zij al hun zaken met betrekking tot lokale belastingen kunnen afdoen. 24

25 de belastingen van de waterschappen in Waterschappen bestrijden muskus- en beverratten gezamenlijk Vakbladh20.nl, 2 januari 2012 Vanaf 1 januari verzorgt Waterschap Rivierenland het vangen van muskus- en beverratten in de gebieden van vijf waterschappen. Doordat de vijf waterschappen de krachten bundelen, kan het onder controle houden van de aantallen muskusratten en beverratten efficiënter plaatsvinden. De vijf waterschappen die gezamenlijk de ratten bestrijden zijn Hollandse Delta, Rivierenland, Rijn en IJssel, Vallei & Eem respectievelijk Veluwe. Muskusratten en beverratten graven gangen en holen in dijken, kades en oevers. Door die graafschade verzwakken de waterkeringen, wat bij hoogwater op de rivieren kan leiden tot gevaarlijke situaties. In de samenwerking tussen de waterschappen en Rijks waterstaat worden de krachten op een groot aantal terreinen gebundeld. Speerpunten hierbij zijn de gezamenlijke uitvoeringsorganisatie voor het Hoogwaterbeschermingsprogramma, crisisbeheersing, inkoop en het verzamelen en ontsluiten van informatie. Ook onderling slaan de waterschappen de handen op veel terreinen ineen. Naast de al eerder genoemde gezamenlijke belastingheffing zijn de belangrijkste gebieden: inkoop, ICT en diverse shared services voor de ondersteunde processen (P&O, financiën e.d.).

26 B i j l a g e : G e g e v e n s v a n d e i n d i v i d u e l e w a t e r s c h a p p e n 1 Ligging en kerncijfers In deze bijlage zijn belastingdruk, belastingopbrengsten en tarieven van de individuele waterschappen weergegeven. Het kaartje hiernaast geeft de ligging van de verschillende waterschappen weer. Kerncijfers In 2012 zijn er in Nederland 25 waterschappen. De waterschappen beheren ongeveer km waterkeringen en km waterlopen. De waterschappen zuiveren jaarlijks 2 miljard m3 afvalwater in 350 zuiveringsinstallaties. Als neventaak hebben de waterschappen het beheer over zo n km wegen. Bij de waterschappen werken ongeveer medewerkers. Scheldestromen Noorderzijlvest Fryslân Hunze en Aa s Reest en Wieden Hollands Noorderkwartier Velt en Vecht Zuiderzeeland Groot Salland Regge en Dinkel Amstel, Gooi en Vecht Veluwe Rijnland Vallei & Eem Delfland De Stichtse Rijnlanden Rijn en IJssel Schieland en de Krimpenerwaard Rivierenland Hollandse Delta Aa en Maas Brabantse Delta De Dommel Peel en Maasvallei Roer en Overmaas 26

27 de belastingen van de waterschappen in Belastingdruk Door verschillen in taken en in de aard van het gebied verschilt de hoogte van de belastingen per waterschap. De kaartjes hierna geven de belastingdruk van de individuele water schappen in 2012 aan. Hierbij is uitgegaan van de volgende focusgroepen: meerpersoonshuishouden met eigen woning; agrarisch bedrijf; metaalbedrijf. De berekening van de lastendruk heeft plaatsgevonden aan de hand van de tarieven van de verschillende belastingen van ieder waterschap. Deze tarieven zijn verderop in deze bijlage opgenomen. De weergegeven belastingdruk betreft het totaal aan waterschapsbelastingen, dus inclusief de belastingen die vijf water schappen voor het beheer van wegen in rekening brengen. Dit laatste betreft de waterschappen Rivierenland, Hollands Noorder kwartier, Schieland en de Krimpenerwaard, Hollandse Delta en Scheldestromen. Bij ieder kaartje is voor elk van deze water schappen aangegeven welk deel van de lastendruk wordt veroorzaakt door het wegenbeheer. In die gebieden zullen de gemeenten in de regel lagere belastingen heffen, omdat die gemeenten de wegenbeheertaak niet zelf uitvoeren. Bij het berekenen van de lastendruk is rekening gehouden met de waarde-ontwikkeling van gebouwen. Als de waarde van gebouwen stijgt, laten de waterschappen het tarief van de watersysteemheffing dalen en omgekeerd. Hierdoor heeft een stijging of daling van de waarde op zichzelf geen invloed op de lasten die de eigenaar betaalt.

28 Meerpersoonshuishouden met eigen woning van Aandeel lastendruk als gevolg van wegentaak: Hollands Noorderkwartier: 6% Hollandse Delta: 9% Schieland en de Krimpenerwaard: 4% Rivierenland: 4% Scheldestromen: 9% Huishoudens 2012 < >350 Percentage in wp geeft ontwikkeling van de heffing t.o.v aan. 1,2% -7,6% 1,1% 0,9% 2,1% 10,3% -1,2% 4,1% 7,5% 2,6% 1,6% 0,9% 8,7% 2,5% -0,3% 2,3% 3% -0,2% 0,4% 1,9% 4,1% 5,3% 5,5% 2,2% 1% 28

29 de belastingen van de waterschappen in Agrarisch bedrijf met opstallen van , 25 ha grond en 3 vervuilingseenheden Aandeel lastendruk als gevolg van wegentaak: Hollands Noorderkwartier: 9% Hollandse Delta: 17% Schieland en de Krimpenerwaard: 13% Rivierenland: 3% Scheldestromen: 15% Agrarisch bedrijf 2012 < >2500 Percentage in wp geeft ontwikkeling van de heffing t.o.v aan. 4,5% -9,1% 2,7% 13,5% 5,2% 3,2% 1,6% 10,8% 15,4% 5,5% 0,2% 2,9% -15,5% 3,9% -0,1% 3,1% 4,1% 0,1% 3,6% 0,4% 5,5% 13,7% 6,9% 6,8% 1,1%

30 Metaalbedrijf met WOZ-waarde van en 450 vervuilingseenheden Aandeel lastendruk als gevolg van wegentaak: Hollands Noorderkwartier: 2% Hollandse Delta: 3% Schieland en de Krimpenerwaard: 2% Rivierenland: 1% Scheldestromen: 3% Metaalbedrijf 2012 < >31000 Percentage in wp geeft ontwikkeling van de heffing t.o.v aan. 0,5% -6,4% 0,1% 9,8% 3,8% -0,5% 2,8% -6,4% 5,4% 1,2% 2,5% 0,5% 8,9% 1,8% -0,2% 2,1% 2,6% -0,3% 0,1% 2% 3,7% 3% 3,9% 0,6% 1,1% 30

31 de belastingen van de waterschappen in Belastingopbrengsten Onderstaande grafiek geeft inzicht in de ontwikkeling van de totale belastingopbrengst per waterschap in 2012 ten opzichte van Belastingopbrengst in mln Aa en Maas Amstel, Gooi en Vecht Brabantse Delta De Dommel De Stichtse Rijnlanden Delfland Fryslân Groot Salland Hollands Noorderkwartier Hollandse Delta Hunze en Aa's Noorderzijlvest Peel en Maasvallei Reest en Wieden Regge en Dinkel Rijn en IJssel Rijnland Rivierenland Roer en Overmaas Scheldestromen Schieland en de Krimpenerwaard Vallei & Eem Velt en Vecht Veluwe Zuiderzeeland

32 32 In de belastingopbrengst van vijf waterschappen is een bedrag opgenomen ter dekking van de kosten die zij maken voor het beheer van wegen. Bij deze waterschappen vormt de opbrengst voor de wegentaak het volgende aandeel van de totale belastingopbrengst: Hollands Noorderkwartier: 4% Hollandse Delta: 9% Schieland en de Krimpenerwaard: 5% Rivierenland: 4% Scheldestromen: 10%

33 de belastingen van de waterschappen in Tarievenoverzicht Basistarieven watersysteemheffing Basistarieven watersysteemheffing Eventuele tariefdifferentiatie Ongebouwd Natuur Gebouwd Ingezetenen Waterschap in per ha in per ha % WOZ-waarde Indien het belang van het w atersysteembeheer voor bepaalde ongebouw de en gebouw de in per huishouden onroerende zaken duidelijk afw ijkt van dat van andere onroerende zaken heeft het w aterschapsbestuur de mogelijkheid de tarieven te differentiëren; lager of hoger vast te stellen Aa en Maas 51,18 2,20 0,02499% 43,00 75% korting voor buitendijks gelegen (ongebouwd) Amstel, Gooi en Vecht 57,59 5,64 0,01439% 89,16 Brabantse Delta 37,84 1,84 0,02560% 44,27 100% toeslag voor wegen (ongebouwd) De Dommel 30,44 1,15 0,01464% 31,80 30% korting voor gelegen in waterberging (ongebouwd) De Stichtse Rijnlanden 60,68 4,60 0,02340% 65,76 Delfland 119,11 6,59 0,02166% 114,67 100% toeslag voor wegen (ongebouwd) Fryslân 37,30 5,15 0,04964% 75% korting voor buitendijks gelegen; 25% korting voor gelegen in waterberging 70,22 (ongebouwd); 50% toeslag voor gelegen in bemalen gebied (ongebouwd) Groot Salland 66,08 2,72 0,04440% 62,36 75% korting voor buitendijks gelegen Hollands Noorderkwartier 86,25 4,49 0,04200% 80,92 75% korting voor buitendijks gelegen; 100% toeslag voor wegen (ongebouwd) Hollandse Delta 85,97 3,91 0,03252% 81,08 75% korting voor buitendijks gelegen; 100% toeslag voor wegen (ongebouwd) Hunze en Aa's 49,65 3,28 0,04634% 55,91 75% korting voor buitendijks gelegen Noorderzijlvest 49,35 3,61 0,04830% 54,56 75% korting voor buitendijks gelegen Peel en Maasvallei 37,03 2,25 0,02820% 44,65 100% toeslag voor wegen (ongebouwd) Reest en Wieden 52,52 2,03 0,04520% 98,17 Regge en Dinkel 47,07 2,84 0,03430% 47,51 75% korting voor gelegen in waterberging (ongebouwd); 100% toeslag voor wegen (ongebouwd) Rijn en IJssel 32,77 1,38 0,02640% 35,98 75% korting voor buitendijks gelegen Rijnland 68,75 4,00 0,01559% 86,20 100% toeslag voor wegen (ongebouwd) Rivierenland 62,04 3,52 0,03516% 70,51 50% korting voor buitendijks (ook voor natuur); 100% toeslag voor wegen (ongebouwd) Roer en Overmaas 32,13 2,34 0,02039% 35,95 100% toeslag voor wegen (ongebouwd) Scheldestromen 49,73 4,28 0,04490% 68,31 Schieland en de Krimpenerwaard 99,31 3,18 0,02150% 75,58 75% korting voor buitendijks gelegen Vallei & Eem 28,88 1,32 0,01341% 38,12 50% toeslag in bemalen gebied (ongebouwd) Velt en Vecht 58,76 1,30 0,04316% 60,22 75% korting voor buitendijks gelegen Veluwe 30,88 1,62 0,01710% 42,79 100% toeslag in bemalen gebied Zuiderzeeland 74,24 7,18 0,05110% 67,32

34 Tarieven zuiveringsheffing, verontreinigingsheffing en heffing wegenbeheer 5 Zuiveringsheffing en Wegenbeheer verontreinigingsheffing Ongebouwd Natuur Gebouwd Ingezetenen Waterschap in per v.e. in per ha in per ha % WOZ-waarde Aa en Maas 42,60 Amstel, Gooi en Vecht 54,48 Brabantse Delta 49,60 De Dommel 45,48 De Stichtse Rijnlanden 54,66 Delfland 85,14 Fryslân 53,57 in per huishouden Groot Salland 50,33 Hollands Noorderkwartier 54,96 17,28 0,77 0,01062% 36,07 Hollandse Delta 50,05 20,82 1,02 0,00862% 17,98 Hunze en Aa's 70,51 Noorderzijlvest 62,62 Peel en Maasvallei 49,35 Reest en Wieden 59,64 Regge en Dinkel 46,01 Rijn en IJssel 41,76 Rijnland 53,00 Rivierenland 52,28 8,20 0,98 0,01241% 39,39 Roer en Overmaas 49,73 Scheldestromen 53,13 9,98 0,65 0,00880% 12,48 Schieland en de Krimpenerwaard 56,00 32,95 1,71 0,02590% 44,27 Vallei & Eem 47,64 Velt en Vecht 60,40 Veluwe 45,32 Zuiderzeeland 57,25 5 Waterschap Scheldestromen brengt de kosten voor het wegenbeheer samen met die voor het watersysteembeheer via de watersysteemheffing in rekening. In formele zin stelt het waterschap dan ook geen aparte tarieven voor het wegenbeheer vast. Om een betere vergelijkbaarheid met de andere waterschappen te creëren zijn in bovenstaande overzichten wel aparte tarieven voor de watersysteem- en wegenheffing van Scheldestromen vermeld. 34

35 Unie van Waterschappen Koningskade AA Den Haag Postbus AE Den Haag Telefoon: Internet: Auteur: Wijnand Dekking Opmaak en druk: Opmeer Drukkerij, Den Haag Oplage: Uitgave: februari 2012

36 36

Contra-expertise lastenontwikkeling door Project Gebonden Aandeel waterschappen aan het Hoogwater Beschermingsprogramma

Contra-expertise lastenontwikkeling door Project Gebonden Aandeel waterschappen aan het Hoogwater Beschermingsprogramma Contra-expertise lastenontwikkeling door Project Gebonden Aandeel waterschappen aan het Hoogwater Beschermingsprogramma dr. C. Hoeben prof. dr. M.A. Allers Centrum voor Onderzoek van de Economie van de

Nadere informatie

Lastenontwikkeling als gevolg van de bijdrage door waterschappen aan het Hoogwaterbeschermingsprogramma

Lastenontwikkeling als gevolg van de bijdrage door waterschappen aan het Hoogwaterbeschermingsprogramma Lastenontwikkeling als gevolg van de bijdrage door waterschappen aan het Hoogwaterbeschermingsprogramma dr. C. Hoeben Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Lastenontwikkeling

Nadere informatie

d e w a t e r s c h a p s b e l a s t i n g e n i n Waarom heffen de waterschappen belasting en wat doen ze ermee? 2014

d e w a t e r s c h a p s b e l a s t i n g e n i n Waarom heffen de waterschappen belasting en wat doen ze ermee? 2014 d e w a t e r s c h a p s b e l a s t i n g e n i n Waarom heffen de waterschappen belasting en wat doen ze ermee? 2014 d e w a t e r s c h a p s b e l a s t i n g e n i n Waarom heffen de waterschappen

Nadere informatie

EMU-saldo vanuit het perspectief van de waterschappen

EMU-saldo vanuit het perspectief van de waterschappen Bijlage 2 Bijlage EMU-saldo vanuit het perspectief van de waterschappen 1. Aanleiding Gegeven de huidige situatie van de overheidsfinanciën en het EMU-tekort van Nederland krijgt het EMU-saldo van de waterschappen

Nadere informatie

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG Wijziging van de Waterwet en de Waterschapswet en intrekking van de wet van 18 december 1985, houdende enige voorzieningen ten behoeve van de inzet en bekostiging van muskusrattenvangers, tot regeling

Nadere informatie

WATERSCHAPS- BELASTINGEN 2015. Het hoe en waarom

WATERSCHAPS- BELASTINGEN 2015. Het hoe en waarom WATERSCHAPS- BELASTINGEN 2015 Het hoe en waarom COLOFON UITGAVE Unie van Waterschappen Postbus 93218 2509 AE Den Haag www.uvw.nl REDACTIE Wijnand Dekking, Unie van Waterschappen REALISATIE C&F Report,

Nadere informatie

Mev r. d r. C. Hoeben 1. 1 Inleiding. 2 Huidige stelsel waterschappen. zaken, niet zijnde natuurterreinen (kortweg ongebouwd);

Mev r. d r. C. Hoeben 1. 1 Inleiding. 2 Huidige stelsel waterschappen. zaken, niet zijnde natuurterreinen (kortweg ongebouwd); 1583 Voorgestelde wijzigingen waterschapsbelastingen vergroten weeffout Mev r. d r. C. Hoeben 1 1 Inleiding Sinds 2009 hanteren de waterschappen een nieuw belastingstelsel. De overstap op dit nieuwe belastingstelsel

Nadere informatie

WATERSCHAPS BELASTINGEN Het hoe en waarom

WATERSCHAPS BELASTINGEN Het hoe en waarom WATERSCHAPS BELASTINGEN 2016 Het hoe en waarom COLOFON UITGAVE Unie van Waterschappen Postbus 93218 2509 AE Den Haag www.uvw.nl REDACTIE Wijnand Dekking, Unie van Waterschappen REALISATIE EN DRUK Opmeer

Nadere informatie

WATERSCHAPS BELASTINGEN Het hoe en waarom

WATERSCHAPS BELASTINGEN Het hoe en waarom WATERSCHAPS BELASTINGEN 2017 Het hoe en waarom COLOFON UITGAVE Unie van Waterschappen Postbus 93218 2509 AE Den Haag www.uvw.nl REDACTIE Coïntha Ligthart en Wijnand Dekking, Unie van Waterschappen FOTOGRAFIE

Nadere informatie

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2014 In het Bestuursakkoord Water (mei 2011) zijn afspraken gemaakt over onder andere het vergroten van de doelmatigheid in de waterketen.

Nadere informatie

Register van gemeenschappelijke regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr)

Register van gemeenschappelijke regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Register van gemeenschappelijke regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Toelichting Waterschappen onderling, dan wel waterschappen en provincies en/of waterschappen,

Nadere informatie

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel waterketen

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel waterketen Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel waterketen Stand van zaken voorjaar 2016 In het Bestuursakkoord Water (BAW) van mei 2011 zijn afspraken gemaakt over onder andere

Nadere informatie

Kerngegevens ontwikkeling waterschapsheffingen 2009-2015

Kerngegevens ontwikkeling waterschapsheffingen 2009-2015 Kerngegevens ontwikkeling waterschapsheffingen 2009-2015 dr. C. Hoeben COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Kerngegevens ontwikkeling waterschapsheffingen 2009-2015 Corine

Nadere informatie

Waterschapsbelasting 2015

Waterschapsbelasting 2015 Waterschapsbelasting 2015 uw bijdrage aan droge voeten en schoon water Het hoogheemraadschap van Rijnland zorgt voor droge voeten en schoon water, en dat kost geld. Om alles te kunnen bekostigen, zijn

Nadere informatie

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2015 In het Bestuursakkoord Water (BAW) van mei 2011 zijn afspraken gemaakt over onder

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR Aandachtsveldhouder ir. G.W. Broens Vergadering : 2 juli 2013 Agendapunt : 4. Bijlagen : Rekenvoorbeeld te betalen kosten per gezin / bedrijf o.b.v. begroting 2013 Onderwerp

Nadere informatie

Ontwikkeling waterschapslasten in de periode 1998-2012

Ontwikkeling waterschapslasten in de periode 1998-2012 Ontwikkeling waterschapslasten in de periode 1998-2012 dr. C. Hoeben Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Ontwikkeling waterschapslasten in de periode 1998-2012 Corine Hoeben

Nadere informatie

lei en uwe Register gemeenschappelijke regelingen uw WATERSCHAP waterschap

lei en uwe Register gemeenschappelijke regelingen uw WATERSCHAP waterschap waterschap lei en uwe uw WATERSCHAP Adres Telefoon E-Mail Website Steenbokstraat 10 Postbus 4142 7320 AC Apeldoorn (055) 527 29 11 info@vallei-veluwe.nl \www.vallei-veluwe.nl Register gemeenschappelijke

Nadere informatie

: Nieuw belastingstelsel

: Nieuw belastingstelsel A L G E M E E N B E S T U U R Vergadering d.d. : 7 september 2011 Agendapunt: 7 Onderwerp : Nieuw belastingstelsel KORTE SAMENVATTING: In het Bestuursakkoord Water is overeengekomen dat de waterschappen

Nadere informatie

Vrijwaringsovereenkomst inzake de garantstellingsverplichting ex artikel 41 Gr HWH

Vrijwaringsovereenkomst inzake de garantstellingsverplichting ex artikel 41 Gr HWH Kenmerk: V0051/1988 Vrijwaringsovereenkomst inzake de garantstellingsverplichting ex artikel 41 Gr HWH ONDERGETEKENDEN 1. Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht, hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden,

Nadere informatie

Reparatie Waterschapswet

Reparatie Waterschapswet 347 Reparatie Waterschapswet verhoogt lasten huishoudens Mevr. Dr. C. Hoeben 1 In tegenstelling tot gemeenten en provincies bekostigen waterschappen hun taken voornamelijk door zelf belasting te heffen.

Nadere informatie

Financiële verhouding tussen waterschappen en rijk

Financiële verhouding tussen waterschappen en rijk 58 Financiële verhouding tussen waterschappen en rijk C. Hoeben* Samenvatting Waterschappen zijn decentrale overheden die van oudsher de regionale wateren beheren en de werkzaamheden bekostigen uit belastingopbrengsten.

Nadere informatie

Waterschapslasten: met recht een aanslag te noemen. De gevolgen van de nieuwe waterschapsbelastingen, een inventarisatie

Waterschapslasten: met recht een aanslag te noemen. De gevolgen van de nieuwe waterschapsbelastingen, een inventarisatie Waterschapslasten: met recht een aanslag te noemen De gevolgen van de nieuwe waterschapsbelastingen, een inventarisatie Paulus Jansen, SP-Tweede Kamerlid Den Haag, decmber 2008 Waterschapslasten: met recht

Nadere informatie

Kwijtscheldingsbeleid in Waterschap Vallei en Veluwe

Kwijtscheldingsbeleid in Waterschap Vallei en Veluwe Kwijtscheldingsbeleid in Waterschap Vallei en Veluwe dr. C. Hoeben K. Kwakkel MSc Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden

Nadere informatie

In stappen afbouwen De kwijtschelding op de zuiveringsheffing wordt in 2016 met 50% verminderd. In 2017 betaalt iedereen het volledige bedrag.

In stappen afbouwen De kwijtschelding op de zuiveringsheffing wordt in 2016 met 50% verminderd. In 2017 betaalt iedereen het volledige bedrag. Geactualiseerde woordvoeringslijn gedeeltelijk afschaffen kwijtschelding Versie 8 oktober 2015 Inleiding Vragen van media, inwoners en andere partijen worden beantwoord conform de woordvoeringslijn. De

Nadere informatie

Benchmark Waterschapsverkiezingen

Benchmark Waterschapsverkiezingen BENCHMARK ONDERZOEK Benchmark Waterschapsverkiezingen 18 maart 2015 Benchmark Waterschapsverkiezingen 18 maart 2015 Op 18 maart vinden de Waterschapsverkiezingen plaats. Met uitgebreide websites die veel

Nadere informatie

WATERSCHAPSBELASTINGEN 2013 in het gebied van Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht

WATERSCHAPSBELASTINGEN 2013 in het gebied van Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht WATERSCHAPSBELASTINGEN 2013 in het gebied van Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht In het gebied waar u woont, werkt en/of eigendommen heeft, is Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht verantwoordelijk

Nadere informatie

Erläuterung Maßnahmen pro Teilgebiet

Erläuterung Maßnahmen pro Teilgebiet Anlage P Erläuterung Maßnahmen pro Teilgebiet Rijn-Noord Tijdvak 2010-2015 Art. 11-3g aanpakken riooloverstorten m3 30 30 verminderen belasting RWZI stuks 6 6 afkoppelen verhard oppervlak ha 61 28 89 saneren

Nadere informatie

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2013 In het Bestuursakkoord Water (mei 2011) zijn afspraken gemaakt over onder andere het vergroten van de doelmatigheid in de waterketen.

Nadere informatie

Inleiding KNAG 7 december 2012. Dijkgraaf Herman Dijk

Inleiding KNAG 7 december 2012. Dijkgraaf Herman Dijk Inleiding KNAG 7 december 2012 Dijkgraaf Herman Dijk WATERSCHAPPEN IN NEDERLAND 25 GEBIED GROOT SALLAND oppervlakte: 120.000 ha, inwoners: 360.000 26% onder zeeniveau Wanneer geen dijken/duinen: 66% regelmatig

Nadere informatie

Waterschap Vallei en Veluwe Meerjarenperspectief

Waterschap Vallei en Veluwe Meerjarenperspectief Waterschap Vallei en Veluwe Meerjarenperspectief 2012-2017 Datum 13 oktober 2011 Opgemaakt door Werkgroep Financiën Afdeling Staf en Financiële en Economische Zaken Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Uitgangspunten

Nadere informatie

Ons kenmerk 1220039-005-VEB-0007. Aantal pagina's 5

Ons kenmerk 1220039-005-VEB-0007. Aantal pagina's 5 Verslag Datum verslag Project 1220039-005 Opgemaakt door Eric Huijskes Datum bespreking 16 juni 2015 Aantal pagina's 5 Vergadering Bijeenkomst "Noodmaatregelen bij hoogwater" - 16 juni 2015 Aanwezig Zie

Nadere informatie

Dit heeft in april 2011 geleid tot het ondertekenen door de genoemde koepelorganisaties en het Rijk van het BAW.

Dit heeft in april 2011 geleid tot het ondertekenen door de genoemde koepelorganisaties en het Rijk van het BAW. Notitie over de bijdragen van Vechtstromen aan het Bestuursakkoord Water en de samenwerkingopgave in de regio s Wateropgave De komende jaren komen er grote wateropgaven op de samenleving af die vragen

Nadere informatie

VERKIEZINGS- PROGRAMMA WATERSCHAP ZUIDERZEELAND in

VERKIEZINGS- PROGRAMMA WATERSCHAP ZUIDERZEELAND in VERKIEZINGS- PROGRAMMA 2015-2019 WATERSCHAP ZUIDERZEELAND in Flevoland Bouwen We Samen Onze lijsttrekker stelt zich aan U voor Ik ben trots op Flevoland Trots op de MAG ik mij even aan U voorstellen,..

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR Aandachtsveldhouder B.J. Bussink Vergadering : 5 juli 2016 Agendapunt : 6. Bijlagen : Varianten ingezetenenomslag met effect op tarieven en kosten per profiel Onderwerp

Nadere informatie

Notitie Ontwikkeling van de lokale woonlasten

Notitie Ontwikkeling van de lokale woonlasten Notitie Ontwikkeling van de lokale woonlasten Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (voorts COELO) publiceert jaarlijks de Atlas van de lokale lasten, een overzicht van de

Nadere informatie

AGENDAPUNT 4.5.A/ 5.5 B ONTWERP. Onderwerp: Wijziging belastingverordeningen voor 2015 Nummer: 874439. Voorstel

AGENDAPUNT 4.5.A/ 5.5 B ONTWERP. Onderwerp: Wijziging belastingverordeningen voor 2015 Nummer: 874439. Voorstel Onderwerp: Wijziging belastingverordeningen voor 2015 Nummer: 874439 VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR AGENDAPUNT 4.5.A/ 5.5 B ONTWERP In D&H: 11-11-2014 Steller: mr K. Wijma / E. Lodder In Cie: BMZ 25-11-2014

Nadere informatie

DB-vergadering 15-11-2010 Agendapunt 11

DB-vergadering 15-11-2010 Agendapunt 11 DB-vergadering 15-11-2010 Agendapunt 11 Onderwerp Uitwerking aanvullende scenario s programmabegroting 2011 Portefeuillehouder(s) R.L.M. Sleijpen Afdeling Middelen Bestuursprogramma Niet van toepassing.

Nadere informatie

De LokaleLastenVergelijker

De LokaleLastenVergelijker Centraal Bureau voor de Statistiek De LokaleLastenVergelijker Arjan Bruil 1. Inleiding De LokaleLastenVergelijker (LLV) van het Centraal Bureau voor de Statistiek geeft informatie over de hoogte van lokale

Nadere informatie

KOSTENTOEDELINGSONDERZOEK 2013. Inleiding

KOSTENTOEDELINGSONDERZOEK 2013. Inleiding KOSTENTOEDELINGSONDERZOEK 2013 Inleiding De kostentoedelingsverordening (KTV) regelt de procentuele verdeling van de kosten van het watersysteembeheer over de categorieën belanghebbenden. Te weten: ingezetenen

Nadere informatie

Belastingoverzicht 2015

Belastingoverzicht 2015 Belastingoverzicht 2015 Tarieven en lastendruk van OZB, rioolheffing, afvalstoffenheffing van de Limburgse gemeenten en de waterschapsheffingen in Limburg Provincie Limburg, 31 maart 2015 Samensteller

Nadere informatie

Samenwerking/fusie. Waterschap Vallei & Eem en. Waterschap Veluwe. Steenbokstraat 10 Postbus AC Apeldoorn [T] (055) [F] (055) 527

Samenwerking/fusie. Waterschap Vallei & Eem en. Waterschap Veluwe. Steenbokstraat 10 Postbus AC Apeldoorn [T] (055) [F] (055) 527 Steenbokstraat 1 Postbus 4142 732 AC Apeldoorn [T] (55) 527 29 11 [F] (55) 527 Samenwerking/fusie Waterschap Vallei & Eem en Waterschap Veluwe Vergelijking financiën Datum 17 maart 211 (Bijgesteld 27 april

Nadere informatie

Belastingoverzicht 2013

Belastingoverzicht 2013 Belastingoverzicht 2013 Tarieven en lastendruk van OZB, rioolheffing, afvalstoffenheffing van de Limburgse gemeenten en de waterschapsheffingen in Limburg Provincie Limburg, februari 2013 Samensteller

Nadere informatie

De economische betekenis van waterschappen. mr.drs. Peter C.G. Glas Voorzitter Unie van Waterschappen 5 september 2013

De economische betekenis van waterschappen. mr.drs. Peter C.G. Glas Voorzitter Unie van Waterschappen 5 september 2013 De economische betekenis van waterschappen mr.drs. Peter C.G. Glas Voorzitter Unie van Waterschappen 5 september 2013 1 Gefeliciteerd! 2 opzet Waterschappen en ons land Strijd tegen het water Deltaplan

Nadere informatie

waterschapspeil 2010 Landelijke trends en ontwikkelingen

waterschapspeil 2010 Landelijke trends en ontwikkelingen waterschapspeil 2010 1 w a t e r s c h a p s p e i l 2010 Landelijke trends en ontwikkelingen 2 w a t e r s c h a p s p e i l 2 0 1 0 Landelijke trends en ontwikkelingen 4 10 i n h o u d Voorwoord Peter

Nadere informatie

III IIIIIIIIII III IINil 15IN015993-08/05/2015

III IIIIIIIIII III IINil 15IN015993-08/05/2015 III IIIIIIIIII III IINil 15IN015993-08/05/2015 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Waterschap Brabantse Delta T.a.v. Algemeen bestuur Postbus 5520 4801 DZ BREDA Datum 6 mei 2015 Betreft De BGT: ligt

Nadere informatie

WAT WIJ WILLEN MET WATER

WAT WIJ WILLEN MET WATER WAT WIJ WILLEN MET WATER Programma 2015-2019 voor de waterschapsverkiezingen Waterschap Amstel Gooi en Vecht Wij willen droge voeten houden als het heeft gestortregend. Maar wij willen ook, dat in droge

Nadere informatie

De bodem daalt sneller dan de zeespiegel stijgt. Tijd voor een innovatieve en integrale aanpak van bodemdaling!

De bodem daalt sneller dan de zeespiegel stijgt. Tijd voor een innovatieve en integrale aanpak van bodemdaling! De bodem daalt sneller dan de zeespiegel stijgt Tijd voor een innovatieve en integrale aanpak van bodemdaling! In de Nederlandse Delta wonen negen miljoen mensen. Hier wordt zeventig procent van ons inkomen

Nadere informatie

5.1 Algemeen. Rijk. Provincies (12) Gemeenten (430) Waterschappen (26) Figuur 10 Schematische weergave positie waterschap

5.1 Algemeen. Rijk. Provincies (12) Gemeenten (430) Waterschappen (26) Figuur 10 Schematische weergave positie waterschap 5 Waterschappen Dit hoofdstuk biedt inzicht in de stand van zaken bij de waterschappen. Het is voor het eerst dat de waterschappen in de Staat van het bestuur zijn opgenomen. Eerst volgt een algemene inleiding

Nadere informatie

Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen

Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 2 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Bestuurlijke overeenkomst voor Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 3 Samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

Schriftelijke consultatie DB 07-08-2009 Agendapunt 2

Schriftelijke consultatie DB 07-08-2009 Agendapunt 2 Schriftelijke consultatie DB 07-08-2009 Agendapunt 2 Onderwerp Evaluatie effecten nieuw belastingstelsel Portefeuillehouder(s) H.M.G. Hartmann Afdeling Bestuur en Communicatie Bestuursprogramma / Waterbeheersplan

Nadere informatie

De leden-waterschappen. belastingstelsel waterschappen. Geachte leden,

De leden-waterschappen. belastingstelsel waterschappen. Geachte leden, De leden-waterschappen datum ons kenmerk contactpersoon 11 juli 2011 60071/EV mw. V.M. Anches betreft uw kenmerk e-mail Bestuursstandpunt aanpassing - vanches@uvw.nl belastingstelsel waterschappen bijlage(n)

Nadere informatie

Uitgangspuntennotitie Kostentoedelingsverordening Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden

Uitgangspuntennotitie Kostentoedelingsverordening Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Uitgangspuntennotitie Kostentoedelingsverordening 2016-2019 Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden 1. Inleiding 1.1 De aanleiding Zoals in Begroting 2015 is toegezegd wordt in 2015 een herziene kostentoedelingsverordening

Nadere informatie

Aan. V. Doorn. Portefeuillehouder

Aan. V. Doorn. Portefeuillehouder Voorstel Steenbokstraat 10 Postbus 4142 7320 AC Apeldoorn [T] (055) 527 29 11 [F] (055) 527 27 04 [E] waterschap@veluwe.nl [I] www.veluwe.nl Aan Portefeuillehouder algemeen bestuur 22 april 2009 V. Doorn

Nadere informatie

algemeen bestuur (financiële producten) Beraadslagen en besluiten Nee

algemeen bestuur (financiële producten) Beraadslagen en besluiten Nee Voorstel voor algemeen bestuur Vergaderdatum 2 januari 2014 Onderwerp Programmabegroting 2014-2017 Agendapunt 20 Portefeuillehouder/Aandachtsveldhouder Opsteller/indiener Fusieopdracht 8 (financiële producten)

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma CDA Schieland en de Krimpenerwaard

Verkiezingsprogramma CDA Schieland en de Krimpenerwaard Verkiezingsprogramma CDA Schieland en de Krimpenerwaard 2015-2019 Inleiding Samen leven met water, want zonder water geen samenleving. Water is essentieel voor leven. Voor inwoners en ondernemers, maar

Nadere informatie

Datum: 10-3-2011. Voorstelnummer: ID 7084. Onderwerp: Waterschapsspiegel 2010. Voorstel om kennis te nemen van Waterschapsspiegel 2010

Datum: 10-3-2011. Voorstelnummer: ID 7084. Onderwerp: Waterschapsspiegel 2010. Voorstel om kennis te nemen van Waterschapsspiegel 2010 Datum: 10-3-2011 Voorstelnummer: ID 7084 Onderwerp: Waterschapsspiegel 2010 Voorstel om kennis te nemen van Waterschapsspiegel 2010 1. Inleiding 1.1. Aanleiding Eerder zijn aan u toegezonden Waterschapsspiegel

Nadere informatie

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 2 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Bestuurlijke overeenkomst voor Samenwerking

Nadere informatie

Pagina 1. grondwater- Watersysteem- Zuiverings- Wegenbeheer? beheer beheer beheer ** Planvorming

Pagina 1. grondwater- Watersysteem- Zuiverings- Wegenbeheer? beheer beheer beheer ** Planvorming Pagina 1 Planvorming 1 Eigen plannen 1.1 Beheersplan waterkeringen x 1.2 Waterbeheersplan x x x 1.3 Beheersplan wegenbeheer x* x 1.4 Beheersplan vaarwegenbeheer x 1.5 Thema- en gebiedsgerichte plannen

Nadere informatie

4. Lokale Heffingen. Kader. Algemeen. Tarievenbeleid Onroerende zaakbelastingen

4. Lokale Heffingen. Kader. Algemeen. Tarievenbeleid Onroerende zaakbelastingen 4. Lokale Heffingen Kader De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente en zijn daarom een integraal onderdeel van het gemeentelijke beleid. Ze raken de burgers heel

Nadere informatie

AGENDAPUNT 3.3 ONTWERP. Onderwerp: Ontwerp begroting 2015 Nummer: 860110. Voorstel

AGENDAPUNT 3.3 ONTWERP. Onderwerp: Ontwerp begroting 2015 Nummer: 860110. Voorstel VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR AGENDAPUNT 3.3 Onderwerp: Ontwerp begroting 2015 Nummer: 860110 ONTWERP In D&H: 30 september 2014 Steller: A Peek In Cie: BMZ 29 oktober 2014 Telefoonnummer: 6013 SKK

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Waterschapsverkiezingen

Informatiebijeenkomst Waterschapsverkiezingen Informatiebijeenkomst Waterschapsverkiezingen 1 juli 2014 Waterschap Amstel, Gooi en Vecht: een introductie Het waterschapsbestuur De waterschapsverkiezingen Introductie Filmpje: http://www.youtube.com/watch?v=1gzlsvox

Nadere informatie

ASN Bank Issuepaper. Waterschappen. Klimaat en milieu. vragen om zorgzaamheid. en daadkracht

ASN Bank Issuepaper. Waterschappen. Klimaat en milieu. vragen om zorgzaamheid. en daadkracht ASN Bank Issuepaper Waterschappen Klimaat en milieu vragen om zorgzaamheid en daadkracht ASN Bank Issuepaper Waterschappen maart 2009 70 A Inleiding In deze ASN Bank Issuepaper Waterschappen komen achtereenvolgens

Nadere informatie

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor?

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water, gezuiverd afvalwater en stevige dijken. De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water,

Nadere informatie

Parafering besluit PFO Ami 08-06-2015 Conform Geparafeerd door: Boeren, M.M.L. D&H 23-06-2015 Conform Geparafeerd

Parafering besluit PFO Ami 08-06-2015 Conform Geparafeerd door: Boeren, M.M.L. D&H 23-06-2015 Conform Geparafeerd agendapunt 3.a.3 1199528 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden KOSTENTOEDELINGSVERORDENING WATERSYSTEEMHEFFING 2016 Portefeuillehouder Smits, M. Datum 23 juni 2015 Aard bespreking Besluitvormend Afstemming

Nadere informatie

Distributie. Centrale. Laag

Distributie. Centrale. Laag Distributie Centrale Laag Wat levert de CDL: Geografische data van het watersysteem, waterkeringen, kabels/leidingen en administratieve grenzen Eén landsdekkend beeld van alle waterschappen gezamenlijk

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR datum vergadering 17 september 2009 auteur W. van de Ridder telefoon 033-43 46 127 e-mail wvanderidder@wve.nl afdeling Staf behandelend bestuurder D.J. Veldhuizen onderwerp Evaluatie effecten nieuw belastingstelsel

Nadere informatie

WATERSCHAPS- SPIEGEL 2016

WATERSCHAPS- SPIEGEL 2016 WATERSCHAPS- SPIEGEL 2016 DE WATERSCHAPPEN 23 Verschillende waterschappen, 22 in 2016 11.000 Werknemers KENNISDELING Actieve kennisdeling naar andere delta s in de wereld door internationale samenwerking

Nadere informatie

Gezamenlijk bestuursvoorstel Overdracht muskusrattenbestrijding Samenvatting Concept besluit De businesscase

Gezamenlijk bestuursvoorstel Overdracht muskusrattenbestrijding Samenvatting Concept besluit De businesscase Gezamenlijk bestuursvoorstel Overdracht muskusrattenbestrijding Versie 1 Samenvatting Op 17 mei 2011 heeft de Eerste Kamer het voorstel tot wijziging van de Waterwet en de Waterschapswet (Spoedwet) aangenomen.

Nadere informatie

GBLT Toonaangevend in belastingen

GBLT Toonaangevend in belastingen GBLT Toonaangevend in belastingen Het gebied waarvoor GBLT heft en int, inclusief de gemeenten waarvoor ook de WOZ waardering wordt uitgevoerd. Reest en Wieden Zwolle Groot Salland Dronten Zuiderzeeland

Nadere informatie

In de bijlage van deze nieuwsbrief vindt u de presentatie over de bijdragen voor het HWBP.

In de bijlage van deze nieuwsbrief vindt u de presentatie over de bijdragen voor het HWBP. Nieuwsbrief voorzitter en secretarissen/directeuren week 9 CBCF van 21 februari Jaarrekening 2013 De CBCF adviseert de ledenvergadering om in te stemmen met de jaarrekening over 2013. Er is hierbij gesproken

Nadere informatie

Belastingoverzicht 2017

Belastingoverzicht 2017 Belastingoverzicht 2017 Tarieven en lastendruk van OZB, rioolheffing, afvalstoffenheffing van de Limburgse gemeenten en de waterschapsheffingen in Limburg Provincie Limburg, maart 2017 Samensteller Provincie

Nadere informatie

B&W-Aanbiedingsformulier

B&W-Aanbiedingsformulier B&W.nr. 08.0911, d.d. 23 september 2008 B&W-Aanbiedingsformulier Onderwerp Belastingen 2009 BESLUITEN Behoudens advies van de commissie 1. Vast te stellen bijgaande brief aan de Raad Belastingen 2009 met

Nadere informatie

Naar veilige Markermeerdijken

Naar veilige Markermeerdijken Naar veilige Markermeerdijken Naar veilige Markermeerdijken Hoogheemraadschap Hollands Noorder kwartier versterkt 33 kilometer afgekeurde dijk tussen Hoorn en Amsterdam. Tijdens de toetsronde in 2006 zijn

Nadere informatie

Waterschappen en Energieakkoord

Waterschappen en Energieakkoord Waterschappen en Energieakkoord Energiekansen in het Waterbeheer Hennie Roorda/Rafaël Lazaroms Unie van Waterschappen mei 5, 2014 1 Waar staan de waterschappen voor? Waterveiligheid (veilig wonen en werken

Nadere informatie

Belastingoverzicht 2016

Belastingoverzicht 2016 Belastingoverzicht 2016 Tarieven en lastendruk van OZB, rioolheffing, afvalstoffenheffing van de Limburgse gemeenten en de waterschapsheffingen in Limburg Provincie Limburg, maart 2016 Samensteller Provincie

Nadere informatie

Belastinguitgave 2013

Belastinguitgave 2013 Belastinguitgave 2013 Overijsselse gemeenten beperken stijging woonlasten Inwoners van Overijssel betalen in 2013 gemiddeld slechts een fractie meer aan gemeentelijke woonlasten dan vorig jaar. In tien

Nadere informatie

Cruquius Manifest. Strategische discussie over toekomstig waterbeheer in Nederland. Museumgemaal Cruquius, Dinsdag 28 Januari 2014

Cruquius Manifest. Strategische discussie over toekomstig waterbeheer in Nederland. Museumgemaal Cruquius, Dinsdag 28 Januari 2014 Cruquius Manifest Strategische discussie over toekomstig waterbeheer in Nederland Museumgemaal Cruquius, Dinsdag 28 Januari 2014 Waterbeheer in Nederland staat voor een groot uitdaging: Waterbeheerders

Nadere informatie

Memo. Ter informatie onderstaande tabel. Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht. AB-leden. 10 mei 2016 CC/RG16.014

Memo. Ter informatie onderstaande tabel. Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht. AB-leden. 10 mei 2016 CC/RG16.014 Aan AB-leden Onderwerp Beantwoording technische vragen over Nota Financieel Beleid AGV 2016 In de vergadering van de commissie van advies en bijstand op 20 april 2016 is een aantal technische vragen gesteld

Nadere informatie

Veilige dijken, dammen, duinen. Werken aan bescherming tegen overstromingen in de Hoogwaterbeschermingsprogramma s

Veilige dijken, dammen, duinen. Werken aan bescherming tegen overstromingen in de Hoogwaterbeschermingsprogramma s Veilige dijken, dammen, duinen Werken aan bescherming tegen overstromingen in de Hoogwaterbeschermingsprogramma s Veilig wonen en werken onder de zeespiegel Foto: Tineke Dijkstra Zwemmen in zee, vervoer

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2008

COELO Woonlastenmonitor 2008 COELO Woonlastenmonitor 2008 Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden coelo, Groningen 2008 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Zuiver Afvalwater 2012. Landelijke rapportage Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer

Zuiver Afvalwater 2012. Landelijke rapportage Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer Zuiver Afvalwater 2012 Landelijke rapportage Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer Colofon Uitgave Unie van Waterschappen Postbus 93218 2509 AE Den Haag www.uvw.nl November 2013 Deze publicatie wordt ook

Nadere informatie

Audit WB21: Kosten- en lastenontwikkeling ten gevolge van de NBW-opgave wateroverlast

Audit WB21: Kosten- en lastenontwikkeling ten gevolge van de NBW-opgave wateroverlast Audit WB21: Kosten- en lastenontwikkeling ten gevolge van de NBW-opgave wateroverlast drs. E.Gerritsen dr. C. Hoeben drs. J.Th. van der Veer COELO COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere

Nadere informatie

GHG huidig gemiddeld 2.1 Sneek Noorderzijlvest Assen Stadskanaal Heerenveen Fryslan Hunze en Aa's Lemmer Steenwijk Reest en Wieden Emmen Emmeloord Meppel Hoogeveen Velt en Vecht Zuiderzeeland Hardenberg

Nadere informatie

Overzicht belastingdruk woningen 2011 t/m 2015, verhoging OZB 5%

Overzicht belastingdruk woningen 2011 t/m 2015, verhoging OZB 5% Overzicht belastingdruk woningen 2011 t/m 2015, verhoging OZB 5% Uitgangspunten: Meerpersoonshuishouden Eigenaar is ook de gebruiker WOZ-waarde woning, waarbij geen rekening is gehouden met waardedaling

Nadere informatie

Presentatie waterschap Brabantse Delta. Conferentie Water en Veiligheid

Presentatie waterschap Brabantse Delta. Conferentie Water en Veiligheid Presentatie waterschap Brabantse Delta Conferentie Water en Veiligheid 19 november 2009 Frank van Beek Calamiteitencoördinator Beheersgebied. Oppervlakte 171.000 ha 21 gemeenten 751.000 inwoners Veiligheidsregio

Nadere informatie

Stroomgebiedsafstemming Rijnwest. ER in combinatie met meetgegevens

Stroomgebiedsafstemming Rijnwest. ER in combinatie met meetgegevens Stroomgebiedsafstemming Rijnwest ER in combinatie met meetgegevens Stroomgebiedsafstemming Rijn-West 2 Opdrachtgever: Rijn West Begeleidingsgroep / beoordelingsgroep: Provincies, RAO, KRW-Kernteam Rijn

Nadere informatie

Betreft Voorstel gedifferentieerde rioolheffing op basis van WOZ-waarde en type object

Betreft Voorstel gedifferentieerde rioolheffing op basis van WOZ-waarde en type object Notitie Referentienummer Datum Kenmerk 21 augustus 2012 314119 Betreft Voorstel gedifferentieerde rioolheffing op basis van WOZ-waarde en type object 1 Inleiding Eind 2011 is de rioolheffing opnieuw berekend

Nadere informatie

./. Hierbij doe ik u toekomen een concept-notitie aan de commissie Financiën inzake de eerste triaalrapportage per 30 april 2007.

./. Hierbij doe ik u toekomen een concept-notitie aan de commissie Financiën inzake de eerste triaalrapportage per 30 april 2007. DB 21-05-2007 Agendapunt: o16 Sittard, 15 mei 2007 AAN HET DAGELIJKS BESTUUR Onderwerp: Eerste triaalrapportage per 30 april 2007; 7e begrotingswijziging 2007./. Hierbij doe ik u toekomen een concept-notitie

Nadere informatie

Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming. Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen

Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming. Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen Blad 2 van 6 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Huidige situatie; wat is er al bereikt?... 4

Nadere informatie

ALGEMENE VERGADERING. Lelystad 19 augustus 2011, het college van Dijkgraaf en Heemraden, 8 september 2011 SMO / Financiën. 23 augustus 2011 J.

ALGEMENE VERGADERING. Lelystad 19 augustus 2011, het college van Dijkgraaf en Heemraden, 8 september 2011 SMO / Financiën. 23 augustus 2011 J. V E R G A D E R D A T U M S E C T O R / A F D E L I N G 8 september 2011 SMO / Financiën S T U K D A T U M N A A M S T E L L E R 23 augustus 2011 J. Klein ALGEMENE VERGADERING AGENDAPUNT ONDERWERP Aanpassing

Nadere informatie

Ontwikkeling van de lokale woonlasten 2017

Ontwikkeling van de lokale woonlasten 2017 Ontwikkeling van de lokale woonlasten 2017 Inhoud 1. Aanleiding 2. Methode 3. Ontwikkeling totale woonlasten 4. Ontwikkeling afvalstoffenheffing, rioolheffing en OZB 5. Conclusies Bijlage 1 Hoe ontwikkelen

Nadere informatie

5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk)

5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk) 5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, rioolrechten en afvalstoffenheffing. De woonlasten vormen het grootste deel van de opbrengst uit de gemeentelijke heffingen

Nadere informatie

DE AMBTENAAR BELAST MET DE HEFFING VAN HET HOOGHEEMRAADSCHAP AMSTEL, GOOI EN VECHT

DE AMBTENAAR BELAST MET DE HEFFING VAN HET HOOGHEEMRAADSCHAP AMSTEL, GOOI EN VECHT DE AMBTENAAR BELAST MET DE HEFFING VAN HET HOOGHEEMRAADSCHAP AMSTEL, GOOI EN VECHT (AH 09/05) Beleidsregels voor de berekening van de vervuilingswaarde van vanuit IBA systemen geloosd afvalwater van huishoudelijke

Nadere informatie

Besluit tot vaststelling van de Legesverordening waterschap Rijn en IJssel

Besluit tot vaststelling van de Legesverordening waterschap Rijn en IJssel BIJLAGE Besluit tot vaststelling van de Legesverordening waterschap Rijn en IJssel Het algemeen bestuur van waterschap Rijn en IJssel; op voordracht van het dagelijks bestuur van 23 juni 2015, gelet op

Nadere informatie

Lokale lastendruk in Kampen

Lokale lastendruk in Kampen Lokale lastendruk in Kampen Notitie opgesteld in opdracht van de gemeente Kampen (herziene versie) Dr. ir. C. Hoeben COELO 19 februari 2004 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden

Nadere informatie

Toelichting op de belastingaanslag

Toelichting op de belastingaanslag BSR (Belastingsamenwerking Rivierenland) De Blomboogerd 1 Postbus 18 4000 AA Tiel T (0344) 649 649 www.bsr.nl Toelichting op de belastingaanslag Voor inwoners van de gemeenten Culemborg, Geldermalsen,

Nadere informatie

Behorende bij: Raadsvoorstel ter vaststelling van het verbreed gemeentelijk rioleringsplan 5 (vgrp-5)

Behorende bij: Raadsvoorstel ter vaststelling van het verbreed gemeentelijk rioleringsplan 5 (vgrp-5) Behorende bij: Raadsvoorstel ter vaststelling van het verbreed gemeentelijk rioleringsplan 5 (vgrp-5) Datum: 7-8-2015 Onderwerpen 1. De na te streven afvoercapaciteit van de rioolstelsels; 2. De wijze

Nadere informatie

Welke informatie wordt bij het risico-oordeel getoond?

Welke informatie wordt bij het risico-oordeel getoond? Welke informatie wordt bij het risico-oordeel getoond? Het risico-oordeel richt zich op primaire en regionale waterkeringen. Primaire waterkeringen beschermen tegen een overstroming uit zee, de grote meren

Nadere informatie

7. PARAGRAAF BELASTINGEN EN TARIEVEN

7. PARAGRAAF BELASTINGEN EN TARIEVEN 7. PARAGRAAF BELASTINGEN EN TARIEVEN 7.1 Tarieven belastingen en heffingen Algemeen Bij de behandeling van de Kadernota 2015-2018 is besloten het indexcijfer 2015 voor de gemeentelijke belastingen, heffingen

Nadere informatie