Door samenhang meer effect

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Door samenhang meer effect"

Transcriptie

1 Door samenhang meer effect Modelbeschrijving Kinderen met laagopgeleide ouders hebben op vierjarige leeftijd vaak al een achterstand in hun ontwikkeling. Ze hebben een hogere kans op schooluitval, werkloosheid, armoede, criminaliteit en zelfs een lagere (gezonde) levensverwachting. Voor- en vroegschoolse educatie in combinatie met ontwikkelingsstimulering thuis zorgt voor een betere schoolloopbaan van deze kinderen. Hierbij is een vergelijkbare manier van omgaan (interactie) met kinderen noodzakelijk. Om dit te bewerkstelligen zijn vuistregels voor de kwaliteit van de interactie met kinderen ontwikkeld. Als zowel ouders als professionals deze vuistregels gebruiken is er een optimale doorgaande lijn tussen de voorziening en thuis.

2 Het belang van een samenhangende aanpak Zowel voor- en vroegschoolse programma s (vveprogramma s) als gezinsgerichte programma s richten zich op het bevorderen van de ontwikkeling van kinderen. Voor- en vroegschoolse programma s, zoals Piramide en Kaleidoscoop, worden uitgevoerd op kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en groep 1 en 2 van de basisschool. Ze worden daarom ook wel centrumgerichte programma s genoemd. Bij gezinsgerichte programma s, zoals Opstapje en VVE Thuis, doen ouders thuis met hun kind activiteiten. Een effectieve combinatie Voor een optimale ontwikkeling van kinderen is het noodzakelijk dat ouders met hun kinderen activiteiten doen zoals voorlezen, rijmen, doen als of spel en spelenderwijs letters leren. Bij het uitvoeren van dergelijke activiteiten, én in dagelijkse situaties, is de kwaliteit van de ouder-kindinteractie essentieel (Mesman 2010, Siraj-Blatchford 2009). Hierbij gaat het om gesprekjes met het kind, het kind zelf laten ontdekken, positieve ondersteuning bieden, structuur bieden et cetera. Basishouding is de mate van sensitieve responsiviteit van ouders; het herkennen en erkennen van signalen en behoeften van het kind op zowel sociaalemotioneel als cognitief vlak (Landry, 2008). Veel laagopgeleide ouders zijn echter onvoldoende in staat om hun kinderen te stimuleren en er is vaak een weinig responsieve ouder-kindinteractie (Mesman, 2010). De gezinsgerichte programma s Instapje, Opstapje, Opstap en VVE Thuis, richten zich op laagopgeleide ouders. Ouders doen thuis met hun kind allerlei activiteiten, zoals voorlezen, knutselen zingen en rijmen. De activiteiten sluiten aan bij wat hun kind krijgt aangeboden op de voor- en vroegschoolse voorziening. In huisbezoeken en/of groepsbijeenkomsten verwerven de ouders kennis en vaardigheden voor een meer optimale interactie met hun kind. Een dergelijke combinatie van centrumgerichte en gezinsgerichte ontwikkelingsstimulering heeft het meeste effect op de ontwikkeling van kinderen (Desforges & Abouchaar, 2003) en effecten blijven ook op lange termijn bestaan (Blok et al, 2005). Meer informatie over de gezinsgerichte programma s is te vinden in bijlage 1. Hoe wordt een samenhangende aanpak bereikt? Gemeenschappelijke aanpak en taal Er is sprake van een samenhangende aanpak als professionals en ouders op een vergelijkbare manier met kinderen omgaan. Onderzoek naar de interactie tussen ouder en kind toont enkele essentiële interactieprincipes: Emotionele ondersteuning Respect voor autonomie Structureren en grenzen stellen Informatie en uitleg geven (Riksen-Walraven, 1994 in Kalthoff, 2009) Voor het begeleiden van ouders zijn deze interactieprincipes verwerkt in de volgende vuistregels: Kijk en luister naar je kind Volg je kind Moedig je kind aan Praat met je kind Bied je kind structuur In bijlage 2 is de uitwerking van deze vuistregels in concrete gedragingen te vinden. Als professionals en ouders dezelfde vuistregels gebruiken is er een vergelijkbare manier van omgaan met kinderen, is de wederzijdse communicatie beter en kunnen de professionals de ouders gerichter adviseren en feedback geven. Ouders begrijpen beter hoe professionals omgaan met hun kind en waarom dat goed is voor de ontwikkeling van hun kind. Hierdoor wordt een samenhangende aanpak bereikt. 2

3 Samenhangende aanpak bij het Ouder Kind Centrum Zeeburg in Amsterdam Het bevorderen van het gebruik van de vuistregels Alle medewerkers die regelmatig contact hebben met ouders worden door het Nederlands Jeugdinstituut geschoold in het gebruik van de vuistregels in hun contacten met ouders. De medewerkers kunnen dan zelf de vuistregels gebruiken, ouders informeren en hen feedback geven. De vuistregels komen aan de orde in de: Gezinsgerichte programma s Postercampagne Inloop op de voorscholen Het Ouder Kind Centrum (OKC) Amsterdam Zeeburg is een voorziening waar ouders gemakkelijk binnenlopen, informatie kunnen lezen over opvoeden en opgroeien, gesprekken kunnen voeren met andere ouders en eventueel met een opvoeddeskundige. Nagenoeg alle ouders uit het stadsdeel komen er voor de diensten van de jeugdgezondheidszorg en van Partou Kinderopvang. Ouders kunnen er deel nemen aan een opvoedcursus of Instapje (1-2,5 jaar), inlopen bij de Kruipgroep (0-2,5 jaar) of gebruik maken van de speel-o-theek. Voor opvoedvragen wordt Triple P ingezet. Vuistregels in gezinsgerichte programma s Voor een samenhangende aanpak is het noodzakelijk om VVE Thuis (3-6 jaar) in te zetten zodat ouders thuis met hun kind activiteiten doen die aansluiten bij de voor- en vroegschoolse educatie. Om jongere kinderen te stimuleren kunnen Instapje (1-2 jaar) en Opstapje (2-4 jaar) worden gebruikt. Opstap wordt ingezet voor ouders (met kinderen in groep 1 en 2) die een intensief programma met veel huisbezoeken nodig hebben. Bij de gezinsgerichte programma s wordt de beoogde interactie met behulp van de vuistregels voorgedaan (model-leren) en ouders krijgen feedback op het toepassen van de vuistregels. Vanuit het OKC wordt VVE Thuis (3-6 jaar) door Partou uitgevoerd op locaties met voor- of vroegschoolse educatie. De voorscholen hebben tevens een spelinloop. Alle professionals van Partou die betrokken zijn bij dit aanbod aan ouders zijn getraind in de vuistregels. Er wordt verder gewerkt met een poster met de vuistregel van de maand zodat op dat moment overal waar ouders komen aandacht is voor de vuistregel. Om de vuistregels uitgebreid in de ouderbijeenkomsten van Opstapje en VVE Thuis te bespreken, en vaardigheden te oefenen, is de cursus Ouwders Interactief ontwikkeld. Met behulp van illustraties en videofragmenten wordt aandacht besteed aan de vuistregels in relatie met de ontwikkeling van kinderen. Er zijn vijf bijeenkomsten van elk 75 minuten: 1. De lichamelijke ontwikkeling / Kijk en luister naar je kind. 2. De sociaal-emotionele ontwikkeling / Volg je kind. 3. De taalontwikkeling / Praat met je kind. 4. De denkontwikkeling / Moedig je kind aan. 5. Bied je kind structuur / Evaluatie van de cursus. In de huisbezoeken van Instapje komen de vuistregels door middel van model-leren (voordoen) aan de orde en in de groepsbijeenkomsten van VVE Thuis wordt uitgebreid ingegaan op de vuistregels met behulp van de oudercursus Ouders Interactief. Kijk en luister naar je kind Volg je kind Praat met je kind De posters van de vuistregels 3 Moedig je kind aan Bied je kind structuur

4 Vuistregels in de postercampagne Bij iedere vuistregel is een poster gemaakt. Deze poster bevat één duidelijke boodschap, weinig tekst en één afbeelding die de vuistregel visualiseert. De poster met de vuistregel van de maand wordt op alle locaties neergehangen waar de ouders komen. De ouders worden zo geattendeerd op de betreffende vuistregel en er kunnen gesprekken over ontstaan. Vuistregels in de spelinloop Veel voorschoolse voorzieningen hebben van half 9 tot 9 uur een spelinloop voor ouders. Tijdens de spelinloop wordt van ouders verwacht dat ze blijven om te spelen met hun kind of een boekje voor te lezen aan hun kind. Een spelinloop is vaak erg vrijblijvend. Sommige ouders blijven de hele tijd, andere ouders een tijdje en een derde groep ouders gaat meteen weg. Een inloop biedt echter veel gelegenheid om met ouders te communiceren, interactievaardigheden voor te doen en ouders feedback te geven over de interactie met hun kind. Deze werkwijze wordt hieronder besproken. Een vuistregel centraal Tijdens de spelinloop staat één vuistregel centraal (de vuistregel van de maand). Voor aanvang van de spelinloop leggen de pedagogisch medewerkers speelgoed klaar, waar ouder en kind mee kunnen spelen. En er zijn prentenboeken. Belangrijk hierbij is dat er variatie in het aanbod is. Verder hebben de pedagogisch medewerkers informatie over de vuistregels klaarliggen. Kansen grijpen De pedagogisch medewerkers benutten momenten die zich voordoen om een vuistregel te verduidelijken of feedback te geven aan ouders. Bijvoorbeeld: een ouder die bij het spelen met het kind verwoordt wat ze doet krijgt op dat moment positieve feedback van de pedagogisch medewerker. Daardoor zal de ouder dit handelen vaker gaan vertonen. Kansen creëren De pedagogisch medewerkers doen af en toe een (deel van een) activiteit voor waarbij ze de vuistregel(s) laten zien. Ze laten bijvoorbeeld zien hoe een ouder haar kind bij het puzzelen aanwijzingen kan geven (vuistregel Bied je kind structuur ). De pedagogisch medewerkers verwoorden hierbij wat ze doen en wat ze bij het kind opmerken. Hierdoor leer de ouder signalen van het kind te herkennen en krijgt meer inzicht in de ontwikkeling van het kind. Rollen pedagogisch medewerker Tijdens de spelinloop hebben de pedagogisch medewerkers drie rollen bij het ondersteunen van de ouders in het toepassen van de vuistregels: Informant: De pedagogisch medewerker heeft informatie over de vuistregel, die aan de orde is, klaarliggen en informeert ouders waar nodig. En vraagt de ouders verder naar hun ervaringen met het toepassen van de vuistregels, bijvoorbeeld bij het uitvoeren van VVE Thuis. Rolmodel: De pedagogisch medewerker doet activiteiten met kinderen voor, waarbij ze de vuistregels laat zien. Hierbij wordt specifiek aandacht besteed aan de vuistregel van de maand. De pedagogisch medewerker geeft tijdens het voordoen uitleg over wat ze doet en waarom ze op deze manier handelt. Coach: De pedagogisch medewerker geeft de ouders opbouwende feedback wat betreft het gebruik van de vuistregels. Bijvoorbeeld door positief te reageren als een ouder de gevoelens van het kind verwoordt (vuistregel Praat met je kind ). Randvoorwaarden Het Nederlands Jeugdinstituut traint professionals in het gebruik van de vuistregels tijdens de spelinloop. Daarnaast zijn er verschillende voorwaarden waaraan een spelinloop moet voldoen om gericht te werken aan het bevorderen van interactievaardigheden van ouders: Ouders weten wat ze van de pedagogisch medewerkers kunnen verwachten en wat van hen wordt verwacht. Pedagogisch medewerkers zorgen voor een prettige sfeer tijdens de inloop. Er zijn verschillende aantrekkelijke hoeken met spelmaterialen en boekjes waardoor ouders uitgenodigd worden een activiteit met hun kind te doen. Het A4 vuistregels en de poster van de vuistregel van de maand hangen op. De pedagogisch medewerkers zijn goed op de hoogte van het programma VVE Thuis en weten welk thema in die periode aan de orde is. 4

5 Vuistregels in de Kruipgroep OKC Zeeburg Drie dagdelen per week kunnen ouders met hun kind van 0 2,5 jaar spelen in het Ouder Kind Centrum Amsterdam Zeeburg. De professionals zijn getraind in het gebruik van de vuistregels. Zij geven de aanwezig ouders informatie over de vuistregel van de maand en zijn het voorbeeld voor een interactieve manier van omgaan met het kind. Ook geven ze ouders waar nodig, met behulp van de vuistregels, feedback geven over de omgang met hun kind. Welke competenties hebben de professionals nodig? Houding, kennis en vaardigheden professionals Het aanbieden van een samenhangende aanpak vraagt competenties van professionals: Houding: dit omvat attitudes als respect en betrokkenheid. Verder het kunnen zien en waarderen van de kracht van kinderen en hun ouders (empowerment), sensitief responsief zijn (ook voor diversiteit), open staan voor de omgeving waarin ouders leven en hun achtergrond. Kennis: over de ontwikkeling van kinderen, de interactie met een kind en het opvoeden van kinderen. Daarnaast is specifieke kennis nodig over de sterke kanten van ouders, hun culturele gebruiken en kennis van situaties in het gezinsleven die de ontwikkeling en het welbevinden van het kind kunnen beïnvloeden. Vaardigheden: het gaat ten eerste om relationele vaardigheden zoals het vermogen om uit te gaan van de sterke kanten van ouders en dit kunnen versterken, zorgvuldig en consequent zijn in de interactie met ouders, in staat zijn tot een positieve, wederzijdse communicatie en kunnen aansluiten bij de vragen en behoeften van ouders met verschillende achtergronden. Daarnaast zijn doelgerichte vaardigheden nodig zoals het vermogen om samen te werken met ouders en hen te ondersteunen, de vuistregels kunnen uitleggen en voordoen, feedback kunnen geven op momenten die zich aandienen (kansen grijpen) en situaties kunnen creëren om de vuistregels te verduidelijken en feedback te geven (kansen creëren). Gedeelde verantwoordelijkheid Bij een samenhangende aanpak dient sprake te zijn van een gedeelde verantwoordelijkheid. Dit vraagt van professionals: Kunnen reflecteren op eigen houding, ideeën en aanpakken. Respecteren dat ouders de expert zijn op het gebied van hun kinderen. Het creëren van een omgeving waarin ouders zich welkom, gezien en gehoord voelen. Het bevorderen van respectvolle, wederzijdse communicatie met gezinnen. Het integreren van de kennis, ervaringen en achtergrond van kinderen en ouders in leerervaringen. Hierbij dient sprake te zijn van tweezijdigheid. Professionals en ouders kunnen veel leren van elkaar leren als ze hun kennis en ervaringen over de ontwikkeling, belevingswereld en de behoeften van kinderen met elkaar delen. Ouders kunnen professionals adviseren in het omgaan met het kind. Als professionals meer over een kind weten, kunnen ze beter aansluiten bij het kind. Wilt u ook een samenhangende aanpak? Wij adviseren u hoe u in uw situatie kunt komen tot de meest geschikte samenhang. Daarnaast trainen en begeleiden wij uw medewerksters in het uitvoeren van de gekozen gezinsgerichte programma s en het gebruik van de vuistregels in contacten met ouders. 5

6 Bijlage: 1 Inhoud gezinsgerichte programma s Instapje 1-2 jaar Instapje heeft de volgende doelstellingen: Bevorderen van de ontwikkeling van kinderen; Bevorderen van de kwaliteit van interactie tussen ouder en kind. Als nevendoelstelling wil Instapje: Kinderen toeleiden naar voorschoolse educatie. Door Instapje wordt de omgang (interactie) tussen ouder en kind bevorderd. Dat wil zeggen dat ze bijvoorbeeld vaker positief reageren of meer praten met hun kind. Dit bevordert de ontwikkeling van kinderen. Ouders krijgen gedurende 26 weken wekelijks een huisbezoek van ongeveer een uur van een Instapjemedewerkster die - bij voorkeur - dezelfde taal spreekt als de ouders. Ouders leren aan de hand van concrete spelactiviteiten hoe ze de ontwikkeling van hun kind kunnen stimuleren. Door modeling, met behulp van concrete vuistregels, wordt de kwaliteit van de interactie van de ouder met het kind bevorderd. Opstapje 2-4 jaar Opstapje heeft net als Instapje tot doel om de ontwikkeling van kinderen en de kwaliteit van interactie te bevorderen. Opstapje duurt twee jaar en bestaat uit huisbezoeken en groepsbijeenkomsten voor ouders. Opstapje bevat een gestructureerd spelcurriculum gericht op het bevorderen van de ontwikkeling van de kinderen. In de huisbezoeken worden de spelactiviteiten en de beoogde interactie met het kind voorgedaan. In de groepsbijeenkomsten worden thema s die te maken hebben met de ontwikkeling en opvoeding van kinderen besproken. Opstap 4-6 jaar Opstap heeft eveneens tot doel om de ontwikkeling van kinderen en de kwaliteit van interactie tussen ouder en kin te bevorderen. Opstap duurt twee jaar en bestaat uit huisbezoeken, groepsbijeenkomsten voor ouders en workshops voor de ouders en kinderen. Activiteiten worden uitgelegd en uitgevoerd (rollenspel) en thema s over de ontwikkeling en opvoeding van kinderen worden besproken. Opstap bevat een gestructureerd spelcurriculum met tien activiteiten per week waardoor kinderen stap voor stap worden voorbereid op groep 3. Met behulp van de vuistregels worden de interactievaardigheden van de ouders vergroot. VVE Thuis 3-6 jaar VVE Thuis wil de onderwijskansen van kinderen van 3 tot 6 jaar vergroten door: het bevorderen van hun taal- en sociaal-emotionele ontwikkeling; het bevorderen van een ondersteunend en stimulerend gezinsklimaat. Ouders doen thuis met hun peuter of kleuter activiteiten doen die aansluiten bij de thema s van erkende vveprogramma s. Bij ieder themaboekje wordt minimaal één ouderbijeenkomst gehouden, bestaande uit twee delen: 1. Informatie over het thema op het kindercentrum of school (groep 1 en 2) 2. Overdracht van het themaboekje Het themaboekje met de activiteiten wordt uitgelegd, geoefend en voorgedaan. Al doende komt de ontwikkeling en opvoeding van kinderen aan de orde en leren ouders hun kind, aan de hand van vuistregels, meer ondersteunen en stimuleren. 6

7 Bijlage: 2 Vuistregels voor de kwaliteit van de ouder-kindinteractie Kijk en luister naar je kind Neem de tijd om goed te kijken en te luisteren Zorg dat je elkaar goed kunt zien en horen Kijk naar de gezichtsuitdrukking, lichaamshouding en gebaren van je kind Kijk goed naar wat je kind doet en bezig houdt Kijk goed naar hoe je kind zich voelt Luister naar wat je kind zegt en hoe hij het zegt Laat merken dat je kijkt en luistert door: je kind aan te kijken, ja te knikken, te praten Volg je kind Laat je kind zelf doen en ontdekken Laat je kind zelf kiezen Laat merken dat je begrijpt wat je kind wil Sluit aan bij wat je kind wil en doet Kom niet te snel met iets nieuws Praat met je kind Voer gesprekjes mét je kind Praat over: - wat jullie doen, zien, horen, ruiken, voelen en proeven - wat er gebeurt, gebeurde of gaat gebeuren - jullie gevoelens - wat jullie ergens van vinden Zeg de namen van dingen en gebruik begrippen Geef uitleg en informatie Geef antwoord en stel open vragen Moedig je kind aan Reageer positief als je kind steun zoekt Reageer positief als je kind iets probeert of (bijna) goed doet Zeg wat je kind (bijna) goed doet Zeg niet wat je kind fout doet, maar geef zelf het goede antwoord Help je kind zo nodig verder Steun je kind als hij / zij het moeilijk heeft Bied je kind structuur Zorg dat je kind rustig kan spelen en ontdekken Zorg voor regelmaat Vertel je kind wat er gaat gebeuren Geef je kind aanwijzingen Sluit aan bij wat je kind al kan Help zo, dat je kind verder kan Leer je kind regels Stel zo nodig grenzen 7

8 Bronnen Blok, H., Fukkink, R., Gebhardt, E., Leseman, P.(2005). The relevance of delivery mode and other program characteristics for the effectiveness of early childhood intervention with disadvantaged children. Amsterdam: SCO-Kohnstamm Instituut. Desforges, C. & A. Abouchaar (2005). The impact of parental involvement, parental support and family education on pupil achievements and adjustment: A literature review. London: Department for Education and Skills Nederlands Jeugdinstituut Auteurs: Hilde Kalthoff en Jolyn Berns, Nederlands Jeugdinstituut Illustraties: Ingrid Friesen Foto: Don Wijns, Frissewind Vormgeving en opmaak: Buro Extern BV Nederlands Jeugdinstituut Postbus DE Utrecht Telefoon (030) Landry, S.H. (2008). The role of parents in early childhood learning. Encyclopaedia on Early Childhood. Texas: Children s Learning Institute, University of Texas Health Science Center, Leseman, P. & A. van der Leij (red.) (2004), Educatie in de voor- en vroegschoolse periode. Baarn, HB uitgevers. Mesman, J. (2010). Oud geleerd, jong gedaan: Investeren in ouders bevordert onderwijskansen van kinderen. Utrecht: Sardes. Siraj-Blatchford, I., Siraj-Blatchford, J., Taggart, B., Sylva, K., Melhuish, E., Sammons, P., and Hunt, S. (2007) Qualitative Case Studies: How low SES families support children s learning in the home. In Effective Pre-school and Primary Education 3-11, Promoting Equality in the Early Years: Report to The Equalities Review. Deze beschrijving kwam tot stand dankzij de Bernard van Leer Foundation. 8

FACTSHEET. Ouderbetrokkenheid bij voor- en vroegschoolse educatie, peuterspeelzaal en onderwijs. Inhoud

FACTSHEET. Ouderbetrokkenheid bij voor- en vroegschoolse educatie, peuterspeelzaal en onderwijs. Inhoud FACTSHEET Het Expertisecentrum Ontwikkeling, Opvang en Onderwijs voor 0-12 jarigen (EC O3) Het Expertisecentrum Ontwikkeling, Opvang en Onderwijs voor 0-12 jarigen (EC O3) is een initiatief van het Kohnstamm

Nadere informatie

Preview. Kwaliteit van VVE in de Kinderopvang. Pedagogische doelen. Wat is kwaliteit?

Preview. Kwaliteit van VVE in de Kinderopvang. Pedagogische doelen. Wat is kwaliteit? Kwaliteit van VVE in de Kinderopvang Preview Wat is kwaliteit? Stand van zaken anno 2009 Waarom VVE in de kinderopvang? Doelgroepen Professionalisering Kwaliteit van VVE: wat werkt? Wat voegt VVE toe?

Nadere informatie

Kids2b. Een koffer vol bagage. Kleine kinderen worden groot. REIS vormt de kern van ons handelen; RES PEC VOOR. Het pedagogisch beleid

Kids2b. Een koffer vol bagage. Kleine kinderen worden groot. REIS vormt de kern van ons handelen; RES PEC VOOR. Het pedagogisch beleid Op REIS met Kids2b Kids2b Kids2b is zeer verheugd dat u uw kind aan ons toevertrouwd. Wij begrijpen dat het voor S I E R u als ouder een grote stap is om een deel van de zorg en opvoeding van uw kind te

Nadere informatie

Interventie. Opstapje

Interventie. Opstapje Interventie Opstapje Samenvatting Doelgroep Opstapje richt zich op kinderen van 2 tot 4 jaar en hun laagopgeleide ouders. Doel De algemene programmadoelstelling is: het bevorderen van een betere aansluiting

Nadere informatie

Pedagogische kwaliteit in beweging

Pedagogische kwaliteit in beweging Pedagogische kwaliteit in beweging De kinderopvang staat voor grote uitdagingen: kinderen een veilige basis en voldoende uitdaging bieden voor een gezonde ontwikkeling en hen voorbereiden op het basisonderwijs.

Nadere informatie

VVE Thuis. Interventie. Samenvatting. Doelgroep

VVE Thuis. Interventie. Samenvatting. Doelgroep Interventie VVE Thuis Samenvatting Doelgroep VVE Thuis richt zich op kinderen tussen 3 en 6 jaar die meedoen aan een erkend VVE-programma en hun ouders. Alle ouders van kinderen op een peuterspeelzaal,

Nadere informatie

Interactievaardigheden in de Kinderopvang

Interactievaardigheden in de Kinderopvang Interactievaardigheden in de Kinderopvang Toelichtende tekst bij PowerPoint pedagogisch kader training Voorleescoördinator In 2012 is een landelijke meting uitgevoerd door het Nederlands Consortium Kinderopvang

Nadere informatie

Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam

Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam Inleiding: ATB de Springplank, een algemeen toegankelijke basisschool en Vlietkinderen, maatwerk in kinderopvang, beiden gehuisvest

Nadere informatie

5 pedagogisch medewerkers

5 pedagogisch medewerkers 5 pedagogisch medewerkers In dit hoofdstuk gaan we in op de pedagogisch medewerker. Zij heeft grote invloed op het welzijn en de ontwikkeling van kinderen in de opvang. Door individuele interactie met

Nadere informatie

Pedagogische Kwaliteit & De NCKO-Kwaliteitsmonitor

Pedagogische Kwaliteit & De NCKO-Kwaliteitsmonitor Pedagogische Kwaliteit & De NCKO-Kwaliteitsmonitor Regionale bijeenkomsten voor pedagogisch medewerkers 2010 NCKO Prof. dr. Louis Tavecchio Dr. Ruben Fukkink Dr. Mirjam Gevers Deynoot-Schaub Drs. Katrien

Nadere informatie

Ouderbeleid Peuterdorp

Ouderbeleid Peuterdorp Ouderbeleid Peuterdorp Ouderbeleid Peuterdorp Ouderbeleid = de visie op de positie en rol in de eigen voorziening Ouderparticipatie = de vertaling van het ouderbeleid: hoe doe je dat Ouder als klant Ouder

Nadere informatie

Basiskwaliteit Voorschool VVE Zaanstad CRITERIA PROFESSIONELE COMPETENTIES VOOR MEDEWERKERS, TEAM EN ORGANISATIE

Basiskwaliteit Voorschool VVE Zaanstad CRITERIA PROFESSIONELE COMPETENTIES VOOR MEDEWERKERS, TEAM EN ORGANISATIE Basiskwaliteit Voorschool VVE Zaanstad CRITERIA PROFESSIONELE COMPETENTIES VOOR MEDEWERKERS, TEAM EN ORGANISATIE Vastgesteld Stuurgroep VVE Zaanstad 13 september 2016 1 INLEIDING Aanleiding Voorschoolse

Nadere informatie

Quickscan Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid thuis

Quickscan Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid thuis Quickscan Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid thuis Wenst u de participatie en betrokkenheid van ouders binnen uw school, peuterspeelzaal, kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang (of in brede schoolverband)

Nadere informatie

EFFECTEN VAN VIB EN VVE IN DE KINDEROPVANG

EFFECTEN VAN VIB EN VVE IN DE KINDEROPVANG Kenniscentrum Onderwijs en Ontwikkeling Hogeschool van Amsterdam EFFECTEN VAN VIB EN VVE IN DE KINDEROPVANG Ruben Fukkink 1951: DE ALLEREERSTE VIDEO EFFECTEN VIDEO-FEEDBACK OP GEZINNEN 0,8 0,7 Meta-analyse

Nadere informatie

Brochure Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven 2014

Brochure Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven 2014 Brochure Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven 2014 Hét spel om kinderopvangteams met plezier de belangrijkste pedagogische vaardigheden te laten inoefenen www.bewustekinderopvang.nl & www.interactiespel.nl

Nadere informatie

Taalstimulering en brede ontwikkeling voor kinderen van 0 tot 4 jaar

Taalstimulering en brede ontwikkeling voor kinderen van 0 tot 4 jaar Taalstimulering en brede ontwikkeling voor kinderen van 0 tot 4 jaar op kinderdagverblijven Volg het kind, beleef de dag Hoe werkt Ben ik in Beeld? Ben ik in Beeld is speciaal ontwikkeld voor kinderdagverblijven.

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

info over de voorschool Voor- en Vroegschoolse educatie

info over de voorschool Voor- en Vroegschoolse educatie info over de voorschool Voor- en Vroegschoolse educatie Voorwoord Partou Kinderopvang Beste ouders/verzorgers, U heeft uw kind aangemeld voor een voorschool. In dit boekje vindt u alle informatie over

Nadere informatie

Ouderbeleid Kids First COP groep

Ouderbeleid Kids First COP groep Ouderbeleid Kids First COP groep Vastgesteld januari 2015 Kids First COP groep Friesestraatweg 215 b 9743 AD Groningen T 050 3 12 43 25 E info@kidsfirst.nl www.kidsfirst.nl Ouderbeleid Kids First COP groep,

Nadere informatie

Wat maakt VVE effectief?

Wat maakt VVE effectief? taal Samen doordenken met kinderen Wat maakt VVE effectief? VVE werkt. Althans, als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Wat al jaren bekend was uit buitenlands onderzoek is nu ook vastgesteld door

Nadere informatie

SAMENVATTING EN AANBEVELINGEN

SAMENVATTING EN AANBEVELINGEN Educatief partnerschap op de basisschool Ibn-i-Sina Een onderzoek naar de ouderbetrokkenheid van islamitische ouders bij VVE Onderzoeksstage Onderwijspedagogiek Studiejaar 2016-2017 Vrije Universiteit

Nadere informatie

Taalbeleidsplan Sisa Kinderopvang Kinderdagverblijven en Peuterspeelplaatsen

Taalbeleidsplan Sisa Kinderopvang Kinderdagverblijven en Peuterspeelplaatsen 1 Taalbeleidsplan Sisa Kinderopvang Kinderdagverblijven en Peuterspeelplaatsen 2 Voorwoord Door middel van dit taalbeleidsplan wordt zichtbaar hoe onze voorschoolse voorzieningen bijdragen aan de taalontwikkeling

Nadere informatie

Pedagogische basisdoelen. In de gastouderopvang

Pedagogische basisdoelen. In de gastouderopvang Pedagogische basisdoelen In de gastouderopvang Pedagogische basisdoelen Ieder gastouderbureau heeft een pedagogisch beleidsplan Dat is gebaseerd op 4 basisdoelen die zijn geformuleerd door Riksen Walraven

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan. Christelijke Peuterspeelzaal. Het Visje

Pedagogisch werkplan. Christelijke Peuterspeelzaal. Het Visje Pedagogisch werkplan Christelijke Peuterspeelzaal Het Visje INHOUDSOPGAVE Woord vooraf 3 1. De Peuterspeelzaalgroep 4 2. Welbevinden en ontwikkeling 7 3. Pedagogische doelen 10 Pagina 2 van 11 OPVANG ONTWIKKE-

Nadere informatie

Stichting Kinderopvang Alkmaar. Pedagogisch Beleid. Peuterspeelzalen

Stichting Kinderopvang Alkmaar. Pedagogisch Beleid. Peuterspeelzalen Stichting Kinderopvang Alkmaar Pedagogisch Beleid Peuterspeelzalen Inhoudsopgave 1. INLEIDING...3 2. DOEL VAN HET BELEID...3 2.1 ALGEMEEN...3 2.2 BIJDRAGE AAN ORGANISATIEDOELEN...3 2.3 ROLLEN EN VERANTWOORDELIJKHEDEN...4

Nadere informatie

Kerndoelen Startblokken geïntegreerd met eisen onderwijsinspectie

Kerndoelen Startblokken geïntegreerd met eisen onderwijsinspectie Kerndoelen Startblokken geïntegreerd met eisen onderwijsinspectie De kerndoelen geven een beeld van het werken met Startblokken op de hele locatie. Advies: 2 x per jaar door LM invullen (in december als

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan 2016

Pedagogisch beleidsplan 2016 Welkom! Wij zijn blij dat u voor ons heeft gekozen en dat wij u mogen verwelkomen in ons kindercentrum! Bij Kindercentrum Ikky kunt u erop rekenen dat er op professioneel pedagogische wijze gewerkt wordt.

Nadere informatie

Inspectierapport kinderopvang en peuterspeelzaal Lewieke (PSZ) Brusselsestraat 46 6211PG MAASTRICHT

Inspectierapport kinderopvang en peuterspeelzaal Lewieke (PSZ) Brusselsestraat 46 6211PG MAASTRICHT Inspectierapport kinderopvang en peuterspeelzaal Lewieke (PSZ) Brusselsestraat 46 6211PG MAASTRICHT Toezichthouder: GGD Zuid Limburg In opdracht van gemeente: MAASTRICHT Datum inspectie: 24-11-2014 Type

Nadere informatie

Samen voor taal in Arnhem

Samen voor taal in Arnhem Samen voor taal in Arnhem nataliekuypers.nl Een overzicht voor professionals Inleiding In Arnhem groeien niet alle kinderen op in een taalrijke omgeving; een omgeving waarin praten en boeken een belangrijke

Nadere informatie

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF DE KLEINE WERELD

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF DE KLEINE WERELD VVE-RAPPORT DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF DE KLEINE WERELD Locatie Kinderdagverblijf De Kleine Plaats Sassenheim Reg.nr. 3485176

Nadere informatie

Ik ben pedagogisch medewerker op een VVE locatie van TintelTuin

Ik ben pedagogisch medewerker op een VVE locatie van TintelTuin Ik ben pedagogisch medewerker op een VVE locatie van TintelTuin De pedagogisch medewerkers aan het woord over de pedagogische kwaliteit van TintelTuin 1 VEILIGHEID + UITDAGING = GROEI Waarom kiezen ouders

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

Vlietkinderen VVE ouderinformatie

Vlietkinderen VVE ouderinformatie Vlietkinderen VVE ouderinformatie Ouderparticipatie Participeren is meedoen. In het geval van de opvang van uw kind heeft u als ouder/opvoeder daarin een actieve rol, u doet mee! Opvoeders, u als ouders

Nadere informatie

Ouderbeleid VVE Kinderdagverblijf Oase

Ouderbeleid VVE Kinderdagverblijf Oase Ouderbeleid VVE Kinderdagverblijf Oase Gericht ouderbeleid Doel Samen met ouders willen wij de kinderen ondersteunen in hun ontwikkeling. Dit willen we bereiken door ouders te stimuleren om thuis ontwikkelings-

Nadere informatie

Professionaliteit in de zorg voor de jeugd

Professionaliteit in de zorg voor de jeugd Professionaliteit in de zorg voor de jeugd Professionals in de jeugdzorg Jo Hermanns Met de professionaliteit van de werkers in de jeugdzorg is weinig mis Hoog opleidingsniveau Aanvullende trainingen Werkbegeleiding/supervisie

Nadere informatie

Activiteitenbeleid 2013

Activiteitenbeleid 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Hoofdstuk 2: Hoofdstuk 3: Hoofdstuk 4: Hoofdstuk 5: Hoofdstuk 6: Pedagogisch beleid TintelTuin De 6 competenties Visie Activiteitenbeleid binnen het (dag)programma Laat zien

Nadere informatie

kindercentra NCKO-kwaliteitsmonitor

kindercentra NCKO-kwaliteitsmonitor kindercentra Inleiding Bij staat kwaliteit voorop. biedt op alle centra kwalitatief goede opvang waardoor kinderen zich zo optimaal mogelijk kunnen ontwikkelen. GGD-inspecties en HKZcontroles maken deze

Nadere informatie

Factsheet Pedagogische kwaliteit kinderopvang. Ruben Fukkink & Ellen van Reemst (2013)

Factsheet Pedagogische kwaliteit kinderopvang. Ruben Fukkink & Ellen van Reemst (2013) Factsheet Pedagogische kwaliteit kinderopvang Ruben Fukkink & Ellen van Reemst (013) In deze factsheet zijn recente gegevens opgenomen over de pedagogische kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang. In

Nadere informatie

BREDE MARIA SCHOOL REUSEL

BREDE MARIA SCHOOL REUSEL BREDE MARIA SCHOOL REUSEL Pedagogisch beleid Brede Mariaschool Visie De Brede Mariaschool werkt vanuit een visie waarbij het welbevinden van de aan de Brede Mariaschool toevertrouwde kinderen centraal

Nadere informatie

3. Protocollen en reglementen VE Beleid Datum 9 januari 2014 Versie 1 Blad 1 van 7

3. Protocollen en reglementen VE Beleid Datum 9 januari 2014 Versie 1 Blad 1 van 7 Blad 1 van 7 CONCEPT VE BELEID Versie januari 2014 Blad 2 van 7 INHOUD 1. INLEIDING 3 2. DE DOELGROEP 3 3. DE VE-PEUTERSPEELZAAL 3 4. TAALNIVEAU VAN DE PEUTERLEIDSTERS 4 5. COACHING ON THE JOB: DE HBO-COACH

Nadere informatie

Samen staan we sterk in de ontwikkeling van het kind. Mijn kind en VVE ouderbetrokkenheid

Samen staan we sterk in de ontwikkeling van het kind. Mijn kind en VVE ouderbetrokkenheid Samen staan we sterk in de ontwikkeling van het kind Mijn kind en VVE ouderbetrokkenheid Agenda themakoffiemiddag 13.15u-13.30u 13.30u-14.30u 14.30u-14.45u inloop met koffie / thee fototentoonstelling

Nadere informatie

DE 12 VAN DOK12. Dit ben ik

DE 12 VAN DOK12. Dit ben ik Dit ben ik Op DOK12 verwerf ik kennis, vaardigheden en ontwikkel ik mij als persoon. Ik krijg ruimte om mijzelf goed te leren kennen, te zijn wie ik ben en mijn talenten te ontwikkelen. Ook leer ik oog

Nadere informatie

COMMUNICATIE MET JONGE KINDEREN

COMMUNICATIE MET JONGE KINDEREN COMMUNICATIE MET JONGE KINDEREN Judith Janssen Docent AD PEM / Pedagogisch Educatief medewerker j.m.a.janssen@hr.nl Programma: Communicatie met jonge kinderen Baby s: Gesprekspartner Belang van taal Eenkennigheid

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE. Kinderopvang Bolderberg

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE. Kinderopvang Bolderberg RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE Kinderopvang Bolderberg Plaats : Voorhout LRKP nummer : 203371525 Onderzoeksnummer : 289899 Datum onderzoek : 8 september

Nadere informatie

Inspectierapport De Regenboog (PSZ) Zandbergstraat 1P 8271VG IJSSELMUIDEN

Inspectierapport De Regenboog (PSZ) Zandbergstraat 1P 8271VG IJSSELMUIDEN Inspectierapport De Regenboog (PSZ) Zandbergstraat 1P 8271VG IJSSELMUIDEN Toezichthouder: GGD IJsselland In opdracht van gemeente: Kampen Datum inspectie: 15-09-2015 Type onderzoek: Jaarlijks onderzoek

Nadere informatie

De Voorleesvogel voor ouders en peuters. Workshop voor leid(st)ers

De Voorleesvogel voor ouders en peuters. Workshop voor leid(st)ers De Voorleesvogel voor ouders en peuters Workshop voor leid(st)ers 1 Gemeentebibliotheek Utrecht Bureau Educatieve Ondersteuning 030-2861943 gbu.beo2@utrecht.nl 2 Inhoud Inleiding... 4 Opzet van de workshop...

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan Gastouderopvang Leuk enzo!

Pedagogisch werkplan Gastouderopvang Leuk enzo! Pedagogisch werkplan Gastouderopvang Leuk enzo! In het pedagogisch werkplan komt tot uitdrukking hoe ik met de kinderen omga en waarom ik dat zo doe. Als christelijke gastouder draag ik ook christelijke

Nadere informatie

Inhoudelijke beschrijving Vversterk Basistraining per module

Inhoudelijke beschrijving Vversterk Basistraining per module Inhoudelijke beschrijving Vversterk Basistraining per module Module 1 De Nederlandse VVE-programma s en de Taallijn VVE Hoe ontwikkelen kinderen zich. ontwikkelingsgebieden. kerndoelen, tussendoelen, leerlijnen.

Nadere informatie

Inspectierapport Kinderdagverblijf De Koekenbieren (KDV) Schoolstraat HC HALFWEG NH Registratienummer

Inspectierapport Kinderdagverblijf De Koekenbieren (KDV) Schoolstraat HC HALFWEG NH Registratienummer Inspectierapport Kinderdagverblijf De Koekenbieren (KDV) Schoolstraat 10 1165HC HALFWEG NH Registratienummer 166500896 Toezichthouder: GGD Kennemerland In opdracht van gemeente: HAARLEMMERLIEDE CA Datum

Nadere informatie

De praktijk van VVE Thuis Een programma voor gezinsgerichte ontwikkelingsstimulering

De praktijk van VVE Thuis Een programma voor gezinsgerichte ontwikkelingsstimulering De praktijk van VVE Thuis Een programma voor gezinsgerichte ontwikkelingsstimulering Jolyn Berns Masterthesis De praktijk van VVE Thuis Een programma voor gezinsgerichte ontwikkelingsstimulering Student:

Nadere informatie

Smart Competentiemeting BSO

Smart Competentiemeting BSO Smart Competentiemeting BSO Pedagogisch medewerker Naam: Josà Persoon Email Testcode : jose_p@live.nl : NMZFIC Leeftijd (jaar) : 1990 Geslacht Organisatie Locatie : v : Okidoki : Eikenlaan Datum invoer

Nadere informatie

Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject

Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject Deze lijst is het onderzoekresultaat van een PWO-traject binnen de lerarenopleidingen van de KAHO Sint-Lieven,

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE. ELMO - Kinderopvang

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE. ELMO - Kinderopvang RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE ELMO - Kinderopvang Plaats : Herwen LRKP nummer : 199804138 Onderzoeksnummer : 290351 Datum onderzoek : 12 september 2016

Nadere informatie

EXPERTS IN HOREN, SPREKEN EN VERSTAAN. Groepsactiviteiten. Voor gezinnen met een slechthorend of doof kind tot de leeftijd van vijf jaar

EXPERTS IN HOREN, SPREKEN EN VERSTAAN. Groepsactiviteiten. Voor gezinnen met een slechthorend of doof kind tot de leeftijd van vijf jaar EXPERTS IN HOREN, SPREKEN EN VERSTAAN Groepsactiviteiten Voor gezinnen met een slechthorend of doof kind tot de leeftijd van vijf jaar Pento Vroegbehandeling biedt behandeling en begeleiding aan kinderen

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE. Het Veldboeket Doomijn peuterspeelopvang Geraniumstraat

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE. Het Veldboeket Doomijn peuterspeelopvang Geraniumstraat RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE Het Veldboeket Doomijn peuterspeelopvang Geraniumstraat Plaats : Zwolle BRIN nummer : 15EG C1 LRKP nummer : 218098297

Nadere informatie

Pedagogisch Beleid. Inschrijving

Pedagogisch Beleid. Inschrijving Pedagogisch Beleid Inschrijving U vertrouwt ons uw kind toe en wij willen ook het allerbeste voor uw kind. In dit gesprek kunt u meer over uw kind vertellen.zijn er bijzonderheden waar wij rekening mee

Nadere informatie

Evaluatie pilots ouderprogramma s VVE. Criteria voor het ouderprogramma. Resultaten evaluatieonderzoek

Evaluatie pilots ouderprogramma s VVE. Criteria voor het ouderprogramma. Resultaten evaluatieonderzoek Evaluatie pilots ouderprogramma s VVE In 2011 heeft Marant, in opdracht van de gemeente Arnhem, onderzoek gedaan naar de bestaande ouderprogramma s VVE; in hoeverre die passen bij het VVE-beleid en aansluiten

Nadere informatie

1. Kinderopvang Friesland: Visie en kwaliteit. 2. Kinderopvang Friesland en Thomas Gordon. 3. Kinderopvang Friesland en opvoeden

1. Kinderopvang Friesland: Visie en kwaliteit. 2. Kinderopvang Friesland en Thomas Gordon. 3. Kinderopvang Friesland en opvoeden Pagina 1 van 5 1. Kinderopvang Friesland: Visie en kwaliteit 2. Kinderopvang Friesland en Thomas Gordon 3. Kinderopvang Friesland en opvoeden 4. Kinderopvang Friesland en talenten 5. Kinderopvang Friesland

Nadere informatie

Inspectierapport Het Toermalijntje (KDV) Schaepmanlaan 23 3332HW ZWIJNDRECHT Registratienummer 118850039

Inspectierapport Het Toermalijntje (KDV) Schaepmanlaan 23 3332HW ZWIJNDRECHT Registratienummer 118850039 Inspectierapport Het Toermalijntje (KDV) Schaepmanlaan 23 3332HW ZWIJNDRECHT Registratienummer 118850039 Toezichthouder: Dienst Gezondheid en Jeugd In opdracht van gemeente: ZWIJNDRECHT Datum inspectie:

Nadere informatie

Inspectierapport De Broekjes (PSZ) Krabbescheerstraat 1 2165XG LISSERBROEK

Inspectierapport De Broekjes (PSZ) Krabbescheerstraat 1 2165XG LISSERBROEK Inspectierapport De Broekjes (PSZ) Krabbescheerstraat 1 2165XG LISSERBROEK Toezichthouder: GGD Kennemerland In opdracht van gemeente: HAARLEMMERMEER Datum inspectie: 10-06-2014 Type onderzoek : Regulier

Nadere informatie

Piramide. Dé educatieve methode voor alle jonge kinderen

Piramide. Dé educatieve methode voor alle jonge kinderen Voor- en vroegschoolse educatie Piramide Piramide Dé educatieve methode voor alle jonge kinderen Geeft jonge kinderen de kans zich optimaal te ontwikkelen Biedt houvast en ruimte voor pedagogisch medewerkers,

Nadere informatie

UW KIND, ONS KLAVERTJE VIER. Het pedagogisch beleidsplan van

UW KIND, ONS KLAVERTJE VIER. Het pedagogisch beleidsplan van UW KIND, ONS KLAVERTJE VIER Het pedagogisch beleidsplan van Wij willen u graag laten weten hoe wij bij Spelenderwijs ons werk doen. Daarom hebben we dit boekje met de basis van ons pedagogisch beleidsplan

Nadere informatie

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Inleiding 2 INLEIDING DANS Leerlingen in het basisonderwijs dansen graag. Het sluit aan bij hun natuurlijke creativiteit, fantasie en bewegingsdrang.

Nadere informatie

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL C.B.S. HET KOMPAS

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL C.B.S. HET KOMPAS VVE-RAPPORT RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL C.B.S. HET KOMPAS Locatie(s) : Brinnr. :11VZ Plaats :9402 CB Assen Onderzoeksnummer :14827 Datum onderzoek

Nadere informatie

Effectiviteit van voor- en vroegschoolse programma s in Nederland

Effectiviteit van voor- en vroegschoolse programma s in Nederland Effectiviteit van voor- en vroegschoolse programma s in Nederland Hans Meij, Karen Mutsaers en Toon Pennings 2009, Nederlands Jeugdinstituut / NJi Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of

Nadere informatie

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL KETELBINKIE BASISSCHOOL DE WINDROOS

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL KETELBINKIE BASISSCHOOL DE WINDROOS VVE-RAPPORT DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL KETELBINKIE BASISSCHOOL DE WINDROOS Locatie : Ketelbinkie : De Windroos Brinnr. : 10OD

Nadere informatie

Visie (Pedagogisch werkplan)

Visie (Pedagogisch werkplan) Visie (Pedagogisch werkplan) Gastouderopvang De Krummeltjes stelt zich tot doel om een omgeving te bieden waarin kinderen kunnen opgroeien tot zelfstandige en evenwichtige mensen met respect voor anderen

Nadere informatie

Inspectierapport Peuterspeelzaal De Peuterhof (PSZ) St. Odulphusstraat 69 8574 SZ BAKHUIZEN

Inspectierapport Peuterspeelzaal De Peuterhof (PSZ) St. Odulphusstraat 69 8574 SZ BAKHUIZEN Inspectierapport Peuterspeelzaal De Peuterhof (PSZ) St. Odulphusstraat 69 8574 SZ BAKHUIZEN Toezichthouder: GGD Fryslân In opdracht van gemeente: DE FRIESE MEREN Datum inspectie: 10-04-2014 Type onderzoek

Nadere informatie

Inspectierapport Hummelhoek (PSZ) Ericastraat VR VEGHEL

Inspectierapport Hummelhoek (PSZ) Ericastraat VR VEGHEL Inspectierapport Hummelhoek (PSZ) Ericastraat 17 5464VR VEGHEL Toezichthouder: GGD Hart voor Brabant In opdracht van gemeente: Veghel Datum inspectie: 01-04-2015 Type onderzoek : Jaarlijks onderzoek Status:

Nadere informatie

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL 'T WOELIGE HOEKJE

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL 'T WOELIGE HOEKJE VVE-RAPPORT RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL 'T WOELIGE HOEKJE Locatie(s) : Plaats :3841 HA Harderwijk Onderzoeksnummer :16281 Datum onderzoek

Nadere informatie

TAAL IS LEUK. Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren

TAAL IS LEUK. Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren TAAL IS LEUK Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren 1 Inhoudsopgave Pagina Besteed extra aandacht aan de taal van uw kind 4 Adviezen die u kunt toepassen tijdens een gesprekje met uw kind 5 Maak

Nadere informatie

Inleiding Hoofdstuk 1 Pedagogische cyclus Pedagogisch beleidskader Pedagogische werkplannen... 3

Inleiding Hoofdstuk 1 Pedagogische cyclus Pedagogisch beleidskader Pedagogische werkplannen... 3 Pedagogisch beleid ASKA Inhoud Inleiding... 2 Hoofdstuk 1 Pedagogische cyclus... 3 1.1 Pedagogisch beleidskader... 3 1.2 Pedagogische werkplannen... 3 Hoofdstuk 2 Pedagogische kaders... 3 2.1 Wettelijke

Nadere informatie

l m n o p q r s t u v w x y z Taalprogramma s Stroomschema Taalprogramma s gericht op preventie en ontwikkelingsstimulering leeswijzer en stroomschema

l m n o p q r s t u v w x y z Taalprogramma s Stroomschema Taalprogramma s gericht op preventie en ontwikkelingsstimulering leeswijzer en stroomschema a b c d e Deelnemende organisaties TAALPROGRAMMA S VOOR 0 TOT 8 JAAR - LEESWIJZER EN STROOMSCHEMA Taalprogramma s f voor g 0 tot h 8 i jaar j k l m n o p q r s t u leeswijzer en stroomschema Stroomschema

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Flexkidz

Pedagogisch beleid Flexkidz Pedagogisch beleid Flexkidz Voor u ligt het verkorte pedagogisch beleidsplan van Flexkidz. Hier beschrijven we in het kort de pedagogische visie en uitgangspunten. In dit pedagogisch beleidsplan beschrijven

Nadere informatie

De bestuursafspraken G4-G37: Ouders en VVE Dré van Dongen, 30 januari 2012

De bestuursafspraken G4-G37: Ouders en VVE Dré van Dongen, 30 januari 2012 De bestuursafspraken G4-G37: Ouders en VVE Dré van Dongen, 30 januari 2012 Het element Ouders neemt een belangrijke plaats in de bestuursafspraken van het Rijk met de G37. In de bijlage bij de bestuursafspraken

Nadere informatie

Inspectierapport Pippeloentje (PSZ) Kerkakkerstraat 28 5401AX UDEN

Inspectierapport Pippeloentje (PSZ) Kerkakkerstraat 28 5401AX UDEN Inspectierapport Pippeloentje (PSZ) Kerkakkerstraat 28 5401AX UDEN Toezichthouder: GGD Hart voor Brabant In opdracht van gemeente: Uden Datum inspectie: 09-12-2015 Type onderzoek : Jaarlijks onderzoek

Nadere informatie

Ik ben pedagogisch medewerker bij TintelTuin

Ik ben pedagogisch medewerker bij TintelTuin Ik ben pedagogisch medewerker bij TintelTuin De pedagogisch medewerkers aan het woord over de pedagogische kwaliteit van TintelTuin 1 VEILIGHEID + UITDAGING = GROEI Waarom kiezen ouders kinderopvang van

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan. Peuterspeelzaal Pippeloentje

Pedagogisch werkplan. Peuterspeelzaal Pippeloentje Pedagogisch werkplan Peuterspeelzaal Pippeloentje Maart 2016 1 Inhoud 1. informatie over peuterspeelopvang Pippeloentje 3 2. groepsomvang en leeftijdsopbouw 4 3. kennismaking en wennen 5 4. dagindeling

Nadere informatie

PROCEDURE + ZWOLS OVERDRACHTSFORMULIER

PROCEDURE + ZWOLS OVERDRACHTSFORMULIER PROCEDURE + ZWOLS OVERDRACHTSFORMULIER Overdracht kindgegevens van voorschoolse instellingen naar het basisonderwijs Inleiding Een goede, eenduidige overdracht van gegevens over kinderen van de voorschoolse

Nadere informatie

Inspectierapport Puk (KDV) Moensplein ER BEVERWIJK Registratienummer

Inspectierapport Puk (KDV) Moensplein ER BEVERWIJK Registratienummer Inspectierapport Puk (KDV) Moensplein 5 1942ER BEVERWIJK Registratienummer 149693941 Toezichthouder: GGD Kennemerland In opdracht van gemeente: BEVERWIJK Datum inspectie: 10-11-2014 Type onderzoek : Regulier

Nadere informatie

Inspectierapport De Kikker (PSZ) Elritsplein 100 7559HR HENGELO OV

Inspectierapport De Kikker (PSZ) Elritsplein 100 7559HR HENGELO OV Inspectierapport De Kikker (PSZ) Elritsplein 100 7559HR HENGELO OV Toezichthouder: GGD Twente In opdracht van gemeente: Hengelo (O) Datum inspectie: 19-11-2015 Type onderzoek: Jaarlijks onderzoek Status:

Nadere informatie

1 SEPTEMBER 2015 PEDAGOGISCH BELEID KINDEROPVANG SKW

1 SEPTEMBER 2015 PEDAGOGISCH BELEID KINDEROPVANG SKW 1 SEPTEMBER 2015 PEDAGOGISCH BELEID KINDEROPVANG SKW INLEIDING De missie van Kinderopvang SKW is het verzorgen van betrouwbare kinderopvang, die aansluit bij de leefomgeving van kinderen. Het kind en zijn

Nadere informatie

Inspectierapport Mariaschool (KDV) Doelstraat XD DORDRECHT Registratienummer

Inspectierapport Mariaschool (KDV) Doelstraat XD DORDRECHT Registratienummer Inspectierapport Mariaschool (KDV) Doelstraat 13 3311XD DORDRECHT Registratienummer 172893860 Toezichthouder: Dienst Gezondheid en Jeugd In opdracht van gemeente: Dordrecht Datum inspectie: 27-01-2015

Nadere informatie

Preventieoverzicht opvoeden

Preventieoverzicht opvoeden 0-4 Ouders met kinderen 0-4 Stevig Ouderschap Stevig Ouderschap is een preventieprogramma dat zich richt op risicogezinnen en dat dmv. vroegtijdige opvoedingsondersteuning problemen op dit gebied wil voorkomen.

Nadere informatie

Peuteropvang Uithuizen

Peuteropvang Uithuizen Peuteropvang Uithuizen Ontdek, leer, groei en geniet! SPELEN, ONTMOETEN EN BELEVEN! Goed voorbereid naar de basisschool Samen met andere kinderen ravotten, dansen, zingen, rennen, knutselen, puzzelen en

Nadere informatie

Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek (NCKO)

Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek (NCKO) Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek (NCKO) dr. Ruben Fukkink dr. Mirjam Gevers Deynoot-Schaub drs. Katrien Helmerhorst workshops ABVAKABO FNV 7 oktober 2009 STRUCTURELE KENMERKEN PROCESKWALITEIT

Nadere informatie

Pedagogiek op maat helpt co nc n re c et Deelsessie 12

Pedagogiek op maat helpt co nc n re c et Deelsessie 12 Pedagogiek op maat helpt concreet Deelsessie 12 Voorstellen Ank Greijmans José Reijntjens Carolien Hamer Warme Professional Brede concensus dtht dat het opvoeden van jonge kinderen in de kinderopvang een

Nadere informatie

Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid

Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid Inleiding Wij vinden het belangrijk dat u uw kind met een gerust hart naar één van onze kindercentra brengt. In deze brochure laten wij u zien dat wij

Nadere informatie

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL DE EENDJES BASISSCHOOL DE MEER

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL DE EENDJES BASISSCHOOL DE MEER VVE-RAPPORT DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL DE EENDJES BASISSCHOOL DE MEER Locatie : PSZ De Eendjes : BS De Brinnr. : 12KZ Plaats

Nadere informatie

Conferentie Jong Geleerd, Goed Gedaan VVE Arnhem

Conferentie Jong Geleerd, Goed Gedaan VVE Arnhem Conferentie Jong Geleerd, Goed Gedaan VVE Arnhem Opbrengstgericht werken met jonge kinderen Samenwerken met ouders Wanneer: Tijdstip: Waar: Voor wie? Woensdag 27 maart 2013 13.00 18.30 uur MFC De Malburcht,

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderdagverblijf de Harlekijn

Pedagogisch beleid Kinderdagverblijf de Harlekijn 1 Inhoud Inleiding... 3 Visie Kinderdagverblijf de Harlekijn... 4 Een gevoel van emotionele veiligheid en geborgenheid bieden... 5 Veiligheid en geborgenheid... 5 Persoonlijke competentie... 7 Ieder kind

Nadere informatie

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL PC NOORD

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL PC NOORD VVE-RAPPORT DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL PC NOORD Locatie : PC Noord Plaats : 2316 RX Leiden Onderzoeksnummer : 12783 Reg.nr.

Nadere informatie

Inspectierapport Agrarische kinderopvang De Maashoeve (KDV) Veerstraat 51a 5831JM BOXMEER Registratienummer

Inspectierapport Agrarische kinderopvang De Maashoeve (KDV) Veerstraat 51a 5831JM BOXMEER Registratienummer Inspectierapport Agrarische kinderopvang De Maashoeve (KDV) Veerstraat 51a 5831JM BOXMEER Registratienummer 408281807 Toezichthouder: GGD Hart voor Brabant In opdracht van gemeente: Boxmeer Datum inspectie:

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan. Peuterspeelzaal. Het Koningskind

Pedagogisch werkplan. Peuterspeelzaal. Het Koningskind Pedagogisch werkplan Peuterspeelzaal Het Koningskind INHOUDSOPGAVE Woord vooraf 3 1. De Basisgroep 4 2. Welbevinden en ontwikkeling 9 3. Pedagogische doelen 11 Pagina 2 van 12 OPVANG ONTWIKKE- LING ONTSPAN-

Nadere informatie

Inspectierapport De Harlekijn (PSZ) Gedempte Gracht BA Zeewolde

Inspectierapport De Harlekijn (PSZ) Gedempte Gracht BA Zeewolde Inspectierapport De Harlekijn (PSZ) Gedempte Gracht 19 3894BA Zeewolde Toezichthouder: GGD Flevoland In opdracht van gemeente: Zeewolde Datum inspectie: 14-12-2016 Type onderzoek : Jaarlijks onderzoek

Nadere informatie

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL HET MOZAÏEK LOCATIE DE BONGERD

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL HET MOZAÏEK LOCATIE DE BONGERD VVE-RAPPORT DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL HET MOZAÏEK LOCATIE DE BONGERD Locatie : Het Mozaïek - Brinnummer : 12DF Plaats : Veenendaal

Nadere informatie

Algemeen pedagogisch beleid

Algemeen pedagogisch beleid Algemeen pedagogisch beleid Inhoud Vooraf... 2 1. Visie op de omgang met kinderen... 2 Relatie: iedereen voelt zich veilig en welkom... 2 Competentie: ik kan het zelf, hoewel niet altijd alleen... 3 Autonomie:

Nadere informatie

Inspectierapport PSZ Reeshoeve (PSZ) Langendijk 30b 5043NE TILBURG

Inspectierapport PSZ Reeshoeve (PSZ) Langendijk 30b 5043NE TILBURG Inspectierapport PSZ Reeshoeve (PSZ) Langendijk 30b 5043NE TILBURG Toezichthouder: GGD Hart voor Brabant In opdracht van gemeente: Tilburg Datum inspectie: 14-04-2015 Type onderzoek : Nader onderzoek Status:

Nadere informatie

Inspectierapport 't Akkertje (PSZ) Jan Prinsstraat HL HENGELO OV

Inspectierapport 't Akkertje (PSZ) Jan Prinsstraat HL HENGELO OV Inspectierapport 't Akkertje (PSZ) Jan Prinsstraat 5 7552HL HENGELO OV Toezichthouder: GGD Twente In opdracht van gemeente: Hengelo (O) Datum inspectie: 27-08-2015 Type onderzoek: Jaarlijks onderzoek Status:

Nadere informatie

Wat werkt bij het bevorderen van een positieve ontwikkeling?

Wat werkt bij het bevorderen van een positieve ontwikkeling? Marja Valkestijn, Deniz Ince & Willeke Daamen Wat werkt bij het bevorderen van een positieve ontwikkeling? De top tien beschermende factoren en handvatten voor jeugdbeleid Samenvatting Inleiding De transformatie

Nadere informatie