7.1 Slavenhandel en abolitionisme.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "7.1 Slavenhandel en abolitionisme."

Transcriptie

1 7.1 Slavenhandel en abolitionisme. Hieronder treffen jullie een aantal bronnen aan die betrekking hebben op de kwestie van zwarte Piet. Lees en bekijk de bronnen goed en probeer een antwoord te geven op de gestelde vragen.

2 Dame, geflankeerd door een blanke bediende en een zwarte negerpage, geschilderd door Egion van der neer in 1680 Gravure uit Een swarte moor wast de voeten van een vrouw. Foto verhuurbedrijf kostuums voor Zwarte Piet met roe. De negerpage in de 17 e eeuwse schilderkunst. Een schoorsteenveger Zwarte Piet (foto 2015) met kroeshaar en creolen.

3 Vraag 1. In welke tijd en hoe ontstond de knecht van Sinterklaas, de Zwarte Piet die we tot voor kort kenden? Vraag 2. De schrijver Jan Schenkman was een kind van zijn tijd. De tijd waarin hij leefde zal zeker van invloed zijn geweest op zijn verhaal over de goedheiligman en zijn knecht. Zoek in de bronnen naar zaken uit de 1 e helft van de 19 e eeuw die waarschijnlijk van invloed zijn geweest op zijn verhaal. Vraag 3. Leef je in in de gedachten van de tegenstanders van Zwarte piet. Bedenk met behulp van de bronnen een aantal argumenten waarom zij vinden dat Zwarte Piet en racisme wel degelijk iets met elkaar gemeen hebben. Vraag 4: Bekijk de krantenkoppen over moderne slavernij hieronder. Welk motief kun je bedenken voor deze vorm van moderne slavernij?

4 Vraag 5. En nu terug naar het onderwerp de trans-atlantische slavenhandel. Welke overeenkomst zou je kunnen zien tussen het handelen van Jose Janssen en het ontstaan van de trans-atlantische slavenhandel? Vraag 6. Bekijk de cijfers in de tabel hieronder. 6a. Hoeveel slaven zijn er in de periode van de trans-atlantische slavenhandel ( ) verscheept? 6b. Wanneer was het aandeel van de Nederlanders in de slavenhandel relatief het grootst? 6c. Kun je verklaren waarom dat in deze periode zo was? 6d. Welk woord zou je bij de letter X kunnen invullen? 6e. Welke conclusie zou je kunnen trekken uit kolom X? 6.a 6.b 6.c 6.d 6.e

5 Vraag 7. Bron: Eerste pagina van het verslag van de veiling van slaven uit het schip de Eenigheid in Berbice. Zeeuws Archief, Archief van de MCC, inv.nr 384. Opmerking: Voor families die net aankomen vanuit Afrika geldt de officiële regel dat kinderen jonger dan 3 jaar niet los van hun moeder verkocht mogen worden. Berbice was een Nederlandse kolonie, aan de noordkust van Zuid-Amerika, in de 17e en 18e eeuw gelegen aan de Rio (rivier) Berbice, met als hoofdstad Nieuw-Amsterdam. De kolonie Berbice was een onderdeel van Nederlands-Guyana. 1. a) Waar zouden de letter M, V, J, M (boven de kolommen aan de linkerzijde) voor staan? b) Bekijk de opbrengsten per slaaf en trek een aantal conclusies. Waarom zou de koper bijvoorbeeld meer of minder willen betalen voor een bepaalde slaaf? 2. c) We gaan nu eens onderzoeken wat de kosten van een slaaf zouden zijn als we dat omrekenen naar de situatie in Hiervoor ga je met je mobiel naar en druk je op de knop De waarde van de gulden Vul de juiste gegevens in. Wat betaalde men voor een volwassen mannelijke slaaf in euro s en wat voor een jong meisje? d) Na een paar dagen werd de veiling van slaven gestopt en vertrok het schip met onverkochte slaven naar Essequebo (havenplaats ten Noorden van Berbice). In deze plaats werden de overige slaven verkocht. Bekijk de tabel en probeer een verklaring te bedenken voor de gebeurtenissen en verschillen.

6 Vraag 8. Lees de tekst Informatie over abolitionisme in Engeland hieronder en maak de vragen. a. Waarom zou het logo in die tijd zo n indruk hebben gemaakt? b. Welke cultureel-filosofische en intellectuele stroming in Europa uit de 18 e eeuw zou de geesten bij de mensen rijp hebben gemaakt voor afschaffing van de slavernij? c. Waarom denk je dat er nog heel wat jaren zaten tussen de start van de beweging en de uiteindelijke afschaffing? 7a. 7b. 7c. Informatie over abolitionisme in Engeland. In 1787 kwamen twaalf vastberaden mannen bijeen in Londen met een gemeenschappelijk einddoel: de afschaffing van de slavernij in Brits West-Indië. Belangrijke figuren in deze beweging: Thomas Clarkson, Olaudah Equiano en Lagerhuislid William Wilberforce. In een paar jaar tijd wisten deze abolitionisten de eerste mensenrechtenbeweging ter wereld vorm te geven en massale aanhang te winnen. Ze maakten gebruik van ooggetuigenverklaringen van o.a. scheepsartsen die op slavenschepen hadden gewerkt, en van een aangrijpend logo (Am I not a man and a brother?). Veel mensen lazen de autobiografie van Equiano, een zwarte ex-slaaf die zichzelf had vrijgekocht en veel indruk maakte met zijn beschrijving van de overtocht op een slavenschip. Deze beweging had uiteindelijk succes maar het lukte pas in 1807 om de slavenhandel en in 1833 om de slavernij verboden te krijgen in de Engelse overzeese gebieden? Einde slavernij in Nederland. In 1862 aanvaarden de Staten-Generaal in de Nederlanden het enigszins gewijzigde wetsvoorstel, waarmee de afschaffing van de slavernij wordt geregeld. In Suriname wordt per slaaf 300 gulden compensatie uitgekeerd. Op 1 juli 1863 was het feest in Paramaribo; de dag van de gebroken ketenen, of Keti Koti, was eindelijk aangebroken. De bevrijde slaven waren zo blij met hun vrijheid, dat ze voor even de werkelijke situatie vergaten. Ze hadden namelijk nog tien lange jaren voor de boeg waarin ze hetzelfde zware werk moesten verrichten. Vraag 8. a. a. Aan wie (en waarom) zou de compensatie van 300 gulden zijn uitgekeerd? b. Waarom zouden de slaven verplicht zijn om nog 10 jaren hetzefde werk te moeten doen? b.

7.1 Slavenhandel en abolitionisme.

7.1 Slavenhandel en abolitionisme. 7.1 Slavenhandel en abolitionisme. Hieronder treffen jullie een aantal bronnen aan die betrekking hebben op de kwestie van zwarte Piet. Lees en bekijk de bronnen goed en probeer een antwoord te geven op

Nadere informatie

Suriname in de kijker

Suriname in de kijker 44 2012 Suriname in de kijker Dit boekje brengt jullie naar een land, ver hier vandaan. Een vliegtuig doet er ongeveer 9 uur over om van Schiphol (in Nederland) naar de hoofdstad Paramaribo te vliegen.

Nadere informatie

Geschiedenis van Suriname : de slavenhandel

Geschiedenis van Suriname : de slavenhandel Geschiedenis van Suriname 1502-1808: de slavenhandel 1502: het begin van de Europese slavenhandel Na de ontdekking van Amerika werden er door de Spanjaarden en Portugezen al snel plantages aangelegd. Op

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 17 Ω Over Indië en Suriname Ω Les 1: Van Batavia tot Jakarta Naam:

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 17 Ω Over Indië en Suriname Ω Les 1: Van Batavia tot Jakarta Naam: Werkblad 7 Ω Over Indië en Suriname Ω Les : Van Batavia tot Jakarta VOC Schepen van de VOC varen naar Indië om specerijen te halen. Specerijen zijn bijvoorbeeld peper, kruidnagel en nootmuskaat. De reis

Nadere informatie

Geschiedenis van Suriname : Suriname van Engelse naar Nederlandse landbouwkolonie

Geschiedenis van Suriname : Suriname van Engelse naar Nederlandse landbouwkolonie Geschiedenis van Suriname 1667-1683: Suriname van Engelse naar Nederlandse landbouwkolonie 581-1795: De Republiek In de 17e en 18e eeuw spraken we nog niet van één Nederland maar, van de Republiek der

Nadere informatie

Driehoekshandel hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/61315

Driehoekshandel hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/61315 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 15 december 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/61315 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van

Nadere informatie

Schooljaar: 2013/2014. Groep: 7a. Makers: Jesse m, Lucas, Nikki, Näara, Nancy en Sem

Schooljaar: 2013/2014. Groep: 7a. Makers: Jesse m, Lucas, Nikki, Näara, Nancy en Sem De slavernij Schooljaar: 2013/2014 Groep: 7a Makers: Jesse m, Lucas, Nikki, Näara, Nancy en Sem Inhoud Inleiding... Nederland en Slavenhandel... Zeeland en Slavenhandel... slaven handel in cijfers... Driehoeks

Nadere informatie

Nederland. Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Welke bekende persoon is er altijd bij?

Nederland. Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Welke bekende persoon is er altijd bij? Nederland Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Waar? (vul in) Op de. in (plaats) Waarom zijn al die mensen daar?... Welke bekende persoon is er altijd bij?. Hoe heet het meisje rechts? Haar moeder viert

Nadere informatie

Klas 2: Revoluties en Slavernij

Klas 2: Revoluties en Slavernij Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Joyce Landman ; Hielke ter Veld; Jonne Lubbi; Joyce Landman 09 september 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62754 Dit lesmateriaal

Nadere informatie

Rijksuniversiteit Groningen Nameting kennis en argumentatie

Rijksuniversiteit Groningen Nameting kennis en argumentatie Rijksuniversiteit Groningen Nameting kennis en argumentatie Instructie onderdeel kennis: Hieronder staan 22 vragen over tijdvak 6 en 7. Probeer de vragen zo goed mogelijk te beantwoorden. Omcirkel met

Nadere informatie

Waarom kent de geschiedenis van Coronie geen marrons?

Waarom kent de geschiedenis van Coronie geen marrons? Waarom kent de geschiedenis van Coronie geen marrons? Toen ik in oktober 2012 voer over de uitgestrekte Coroniezwamp, moest ik terugdenken aan het leervak geschiedenis, onderwezen op de R.K Antoniusschool

Nadere informatie

Klas 2: Revoluties en Slavernij

Klas 2: Revoluties en Slavernij Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Joyce Landman ; ; 09 September 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62754 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Driehoekshandel hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Driehoekshandel hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 22 July 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/61315 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Geschiedenis van Suriname. De creolen na de afschaffing van de slavernij

Geschiedenis van Suriname. De creolen na de afschaffing van de slavernij Geschiedenis van Suriname De creolen na de afschaffing van de slavernij 1863-1873: het staatstoezicht Na de afschaffing van de slavernij in 1863 werden de Surinaamse slaven vrije burgers. Vanaf nu werden

Nadere informatie

Het echte verhaal van Sinterklaas

Het echte verhaal van Sinterklaas Het echte verhaal van Sinterklaas Inleiding Zoals jullie natuurlijk weten, is Sinterklaas weer in het land om alle kinderen blij te maken. Maar waar komt het Sinterklaasfeest eigenlijk vandaan? Wie is

Nadere informatie

Waarom kent de geschiedenis van Coronie geen marrons?

Waarom kent de geschiedenis van Coronie geen marrons? Waarom kent de geschiedenis van Coronie geen marrons? Toen ik in oktober 2012 voer over de uitgestrekte Coroniezwamp, moest ik terugdenken aan het leervak geschiedenis, onderwezen op de R.K Antoniusschool

Nadere informatie

: de komst van contractarbeiders

: de komst van contractarbeiders Geschiedenis van Suriname 1853-1939: de komst van contractarbeiders 1853-1890: de Chinezen als eerste contractarbeiders Vanaf 1853 werden de eerste Chinese contractarbeiders naar Suriname gebracht. In

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 7 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 7 Toetsvragen Tijdvak 7 Toetsvragen 1 In de Tijd van Pruiken en Revoluties hielden kooplieden uit de Republiek zich bezig met de zogenaamde driehoekshandel. Tussen welke gebieden vond deze driehoekshandel plaats? A

Nadere informatie

!"#$%&'&(%)*#+&,-#./##

!#$%&'&(%)*#+&,-#./## Brandaan samenvatting groep 6 Mijn Malmberg!"$%&'&(%)*+&,-./ :%$)-%330); (%)*+&0)&1$23.*%$!"$%&%'%"()%"$%%%*++%,$-%$%,./"$%%",)01%"2%./"3,)014/"$%.5./"$6785(%,$/8+/54%( 9%"(,*8'/"$%4/"$%.67.'/"/:;11%"1>>?.)%$%"*)($%4%.%+%,%.$"//,$%&%5(/$6

Nadere informatie

Wij herdenken het verleden met het oog op de toekomst

Wij herdenken het verleden met het oog op de toekomst Wij herdenken het verleden met het oog op de toekomst Toespraak Eddy Campbell, voorzitter NiNsee ( Nationaal Instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis) bij de nationale 1 juli Herdenking 2012 in

Nadere informatie

zeeland en slavenhandel driehoeksreizen 2013-2014 overtocht naar Amerika.

zeeland en slavenhandel driehoeksreizen 2013-2014 overtocht naar Amerika. Alles over slavernij Hoofdredacteur: Milo Brasser Redacteuren: Jesse Bliek, Fenna de Meulmeester, Rowen Wiggelinkhuyzen, Fleur van Dalen en Babet de Voogd zeeland en slavenhandel De eerste bekende Zeeuwse

Nadere informatie

5.1 Monumenten. De leerkracht zorgt ervoor dat alle leerlingen een gatentekst en een ontdekkaart hebben.

5.1 Monumenten. De leerkracht zorgt ervoor dat alle leerlingen een gatentekst en een ontdekkaart hebben. Thema/ onderwerp: Ontdekkaart 5.1 Monumenten Korte samenvatting van de leeractiviteit: De leerlingen gaan een vrijheidsstandbeeld uitbeelden. Vervolgens bevragen de leerlingen de monumenten en maken op

Nadere informatie

HANDEL LES 2. De Oostzeevaart of de Sontvaart. Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart.

HANDEL LES 2. De Oostzeevaart of de Sontvaart. Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart. Regenten en vorsten LES 2 HANDEL 1600 Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart. 1700 JE LEERT waarom de moederhandel zo belangrijk is; hoe de VOC werkt; hoe de WIC werkt.

Nadere informatie

Excellenties, Dames en heren,

Excellenties, Dames en heren, Toespraak wethouder Andree van Es bij de Nationale Herdenking Nederlandse Slavernijverleden op vrijdag 1 juli 2011 bij het Slavernijmonument in het Oosterpark te Amsterdam. Excellenties, Dames en heren,

Nadere informatie

Slavernij en. Slavenhandel. Antwoorden. Hoofdstuk 1. Opdrachten. Antwoorden

Slavernij en. Slavenhandel. Antwoorden. Hoofdstuk 1. Opdrachten. Antwoorden Slavernij en Slavenhandel Hoofdstuk 1 1. Je ouders zeggen ook wel eens dat jij iets moet doen. Toch is dat geen slavernij. Wat is het verschil? 2. Ken je landen waar mensen niet vrij zijn? Waarom is daar

Nadere informatie

Redactieteam De Wissel. De slavernij. Milan, Demian, Esperanza en Robin. K l e i w e g 1 5-1 7, V l i s s i n g e n

Redactieteam De Wissel. De slavernij. Milan, Demian, Esperanza en Robin. K l e i w e g 1 5-1 7, V l i s s i n g e n Redactieteam De Wissel De slavernij Milan, Demian, Esperanza en Robin 2014 K l e i w e g 1 5-1 7, V l i s s i n g e n Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 4 Slavenhandel in cijfers... 5 Inleiding... 5 De eerste

Nadere informatie

Pizza Verdi. Opdrachtenblad. Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten

Pizza Verdi. Opdrachtenblad. Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten Pizza Verdi Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten Opdrachtenblad Lesuurpakket Pizza Verdi (thema s: sociale verschillen, stereotyperingen/vooroordelen; verdiepingsopdracht Amerikaanse burgerrechten)

Nadere informatie

[Kies de datum] REDACTIETEAM 3 SLAVERNIJ. Slavernij Redactieteam 3

[Kies de datum] REDACTIETEAM 3 SLAVERNIJ. Slavernij Redactieteam 3 [Kies de datum] REDACTIETEAM 3 SLAVERNIJ Slavernij Redactieteam 3 Inhoud 1. Nederland en slavenhandel 2. Zeeland en slavenhandel 3. Slavenhandel in cijfers 4. Excursie Middelburg 5. Driehoeksreizen 6.

Nadere informatie

SCENARIO PRODUCTIE: SLAVERNIJ Tessa Jansen

SCENARIO PRODUCTIE: SLAVERNIJ Tessa Jansen SCENARIO PRODUCTIE: SLAVERNIJ Tessa Jansen Inhoud scène Beeld Geluid Korte inhoud van de scène. Scènes worden doorlopend genummerd Hier komt de beeldomschrijving Typeer de shots naar wat we zien( actie,

Nadere informatie

LESPAKKET DE VLIEGENDE HOLLANDER

LESPAKKET DE VLIEGENDE HOLLANDER @ LESPAKKET DE VLIEGENDE HOLLANDER ! inleiding Ik zal de Kaap ronden, Al moet ik blijven varen tot het einde der tijden! DE VLIEGENDE HOLLANDER Deze opdracht gaat over de legende van de Vliegende Hollander,

Nadere informatie

Rijksuniversiteit Groningen Voormeting kennis en argumentatie

Rijksuniversiteit Groningen Voormeting kennis en argumentatie Rijksuniversiteit Groningen Voormeting kennis en argumentatie Instructie onderdeel kennis: Hieronder staan 22 vragen over tijdvak 6 en 7. Probeer de vragen zo goed mogelijk te beantwoorden. Omcirkel met

Nadere informatie

Tijd van monniken en ridders Vroege Middeleeuwen. Tijd van jagers en boeren Prehistorie. - 3000 v C 500-1000

Tijd van monniken en ridders Vroege Middeleeuwen. Tijd van jagers en boeren Prehistorie. - 3000 v C 500-1000 jagers en boeren Prehistorie - 3000 v C monniken en ridders Vroege Middeleeuwen 500-1000 Grieken en Romeinen Oudheid -3000 v C - 500 n C steden en staten - Hoge en Late Middeleeuwen 1000 1500 ontdekkers

Nadere informatie

De geschiedenis van slavernij in Azië onder de VOC Antwoordenbladen voor leerlingen

De geschiedenis van slavernij in Azië onder de VOC Antwoordenbladen voor leerlingen De geschiedenis van slavernij in Azië onder de VOC Antwoordenbladen voor leerlingen 1 De geschiedenis van slavernij in Azië onder de VOC Antwoordenbladen voor leerlingen Oriëntatie Opdracht 1 2: Tijd van

Nadere informatie

Intra-Aziatische handel

Intra-Aziatische handel Intra-Aziatische handel Discours J.P. Coen 1.04.02 inv. nr. 4788 Brief van Jan Pieterszoon Coen aan de Heren XVII uit 1614. In deze brief geeft Coen zijn visie op een VOC-imperium in Azië. Op het moment

Nadere informatie

http://eksamensarkiv.net/

http://eksamensarkiv.net/ Opdracht 1 Lees de tekst in bijlage 1 en beantwoord de vragen in het Nederlands. a. Uit welke woorden of zinnen blijkt dat de omstandigheden voor de slaven in Suriname slecht waren? Noem er tenminste drie.

Nadere informatie

Sint, mag ik u iets vragen?

Sint, mag ik u iets vragen? Sint, mag ik u iets vragen? inhoud Inleiding 3 1. Waar komt Sinterklaas vandaan? 4 2. Waarom vieren we pakjesavond op 5 5 december? 3. Waarom stopt Sint iets in je schoen? 6 4. Kwam Sinterklaas vroeger

Nadere informatie

Les 10 Sinterklaas voor de rechter

Les 10 Sinterklaas voor de rechter Les 10 Sinterklaas voor de rechter PresentatieOpdracht 1 Hoe Sinterklaas Kerstman werd De Kerstman is ontstaan uit Sinterklaas, maar hij zier er anders uit, heeft rendieren en een slee i.p.v. een paard,

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstukken

INHOUD. Hoofdstukken INHOUD Hoofdstukken 1 Onzichtbaar... 2-3 2 Kinderen op slavenschepen... 4-5 3 Ontvoerd of geruild... 6-7 4 Opgroeien in slavernij... 8-9 5 Je werk, je waarde... 10-11 6 Te koop... 12-13 7 Verliefd... 14-15

Nadere informatie

Slavernij. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Slavernij. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres E i Kiwijs 08 September 2011 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/32539 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Slavernij vroeger en nu

Slavernij vroeger en nu Slavernij vroeger en nu Symposium College voor de Mensenrechten mr. J.E. Overdijk-Francis 26 November 2013 Geachte aanwezigen Slavernij ontmenselijkt. Slavernij neemt iets van mensen af dat alleen aan

Nadere informatie

8*. Na de dood van Karel de Grote werd de eerste grondslag gelegd voor Grenzen in Europa. Leg uit.

8*. Na de dood van Karel de Grote werd de eerste grondslag gelegd voor Grenzen in Europa. Leg uit. Gebruik bron 1 en 2 In 1897 werd in de venen bij Yde het lijk van een ongeveer zestienjarig meisje gevonden. Deze vondst gaf aanleiding tot twee voorlopige conclusies over de leefwijze van het volk waartoe

Nadere informatie

NiNsee intensiveert slavernij onderzoek in Suriname

NiNsee intensiveert slavernij onderzoek in Suriname NiNsee intensiveert slavernij onderzoek in Suriname Tekst: Rosita Leeflang Beeld: Claudio Barker 29/10/2010 Er moet nu actief onderzoek komen naar het slavernijverleden in Suriname. Rond 1800 waren er

Nadere informatie

Slavernij in Afrika, Europese Slavenhandelaren

Slavernij in Afrika, Europese Slavenhandelaren DEEL Slavernij in Afrika, Europese Slavenhandelaren MIDDELEN Strip Ontvoering (pagina -) Bijlage Overzichtskaarten (pagina 66-67) Tijdlijn (onderaan op pagina 68-79) Bronnen (pagina 68-7) Doelen Kennis:

Nadere informatie

TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën

TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën Bepoederde pruiken, bruisende ideeën Tijd van Pruiken en Revoluties 1700-1800 Vroegmoderne Tijd Kenmerkende aspecten Uitbouw van de Europese overheersing,

Nadere informatie

6.1 Marron. Thema/ onderwerp: Drama

6.1 Marron. Thema/ onderwerp: Drama Thema/ onderwerp: Drama 6.1 Marron Korte samenvatting van de leeractiviteit: De leerlingen krijgen les over de marrons (weggelopen slaven) en gaan met elkaar communiceren zonder te praten. Vakgebied(en):

Nadere informatie

Bette Westera met illustraties van Barbara de Wolf

Bette Westera met illustraties van Barbara de Wolf Sinterklaas is in het land en Mees heeft een heleboel vragen: Hoe oud is Sinterklaas? Waarom zijn de Pieten niet meer allemaal zwart? Is het paard waarop Sinterklaas rijdt niet gewoon Bingo van de manege?

Nadere informatie

Schrijf een goede betogende brief bij geschiedenis

Schrijf een goede betogende brief bij geschiedenis Schrijf een goede betogende brief bij geschiedenis Een aantal aanwijzingen voor het aangeven van het historisch belang van een persoon of gebeurtenis. Betoog (uit Topniveau) Mening (standpunt) van de schrijver

Nadere informatie

Afschaffing slavernij hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Afschaffing slavernij hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 15 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/61316 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

8.2 Fort Elmina. De leerkracht bespreekt de vragen met de leerlingen die op hun plaats zitten.

8.2 Fort Elmina. De leerkracht bespreekt de vragen met de leerlingen die op hun plaats zitten. Thema/ onderwerp: Werkblad 8.2 Fort Elmina Korte samenvatting van de leeractiviteit: De geschiedenis van Fort Elmina wordt verteld a.d.h.v. afbeeldingen en een videofragment. Hierna gaan de leerlingen

Nadere informatie

Sinterklaas. Sinterklaas op school en thuis. In Nederland en België

Sinterklaas. Sinterklaas op school en thuis. In Nederland en België Sinterklaas Sinterklaas op school en thuis Op scholen, clubs en bij mensen thuis wordt aan het sinterklaas feest veel aandacht besteed. Sint en Piet gaan alle klassen langs. In de bovenbouw worden in de

Nadere informatie

De trans-atlantische slavenhandel

De trans-atlantische slavenhandel De trans-atlantische slavenhandel Slaven op weg naar de kust D e trans-atlantische slavenhandel is een gevoelig onderwerp. Tijdens de eeuwen dat de handel duurde, waren zowel Europeanen als Afrikanen betrokken

Nadere informatie

SO 2 Tijdvak I AVONDMAVO 2012-2013. Staat en Natie. Dit SO bestaat uit 37 vragen. 29 openvragen en 8 meerkeuze vragen.

SO 2 Tijdvak I AVONDMAVO 2012-2013. Staat en Natie. Dit SO bestaat uit 37 vragen. 29 openvragen en 8 meerkeuze vragen. SO 2 Tijdvak I AVONDMAVO 2012-2013 Staat en Natie Dit SO bestaat uit 37 vragen. 29 openvragen en 8 meerkeuze vragen. In de 17 e en de 18 e eeuw ontstond er in Europa een politieke en filosofische stroming,

Nadere informatie

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Arigato opdrachtenblad Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Lesuurpakket Arigato Thema s: oorlogsverleden; mensenrechten; vergeven; herdenken. Verdiepingsopdrachten:

Nadere informatie

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein De oude Grieken en Romeinen hadden ze al en later ook de Vikingen. Koloniën. Koopmannen voeren met hun schepen over zee om met andere landen handel te drijven. Langs de route richtten ze handelsposten

Nadere informatie

Tijdvakken en kenmerkende aspecten.

Tijdvakken en kenmerkende aspecten. Tijdvakken en kenmerkende aspecten. Tijdvak 1: Tijd van Jagers en Boeren. Periode: Prehistorie 1 De levenswijze van jagers-verzamelaars (Hoe zag deze samenleving eruit?) 2 Het ontstaan van landbouw en

Nadere informatie

De vele gezichten van Zwarte Piet

De vele gezichten van Zwarte Piet Zwarte Piet heeft deze dagen vele gezichten; van hele lichte tot diepduistere. Soms is hij de geketende zwarte die het lijden vertegenwoordigt van generaties slaven, dan weer de ondeugende zwartgeblakerde

Nadere informatie

Nederlandse omnibus-series

Nederlandse omnibus-series Nederlandse omnibus-series Het Britse koningshuis heeft dit jaar twee memorabele gebeurtenissen meegemaakt. Allereerst de dood van Koningin-moeder Elizabeth, die op 101-jarige leeftijd overleed. Daarnaast

Nadere informatie

Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015

Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015 Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015 Dit schoolexamen bestaat uit 33 vragen. In totaal kun je hiervoor 54 punten halen. Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd

Nadere informatie

Een spirituele blik op Zwarte Piet (en waarom zijn critici een punt hebben)

Een spirituele blik op Zwarte Piet (en waarom zijn critici een punt hebben) Een spirituele blik op Zwarte Piet (en waarom zijn critici een punt hebben) Zwarte Piet is meer dan een negerkarikatuur. De Zwartepietfiguur is in feite niet uitgevonden door Jan Schenkman in 1850, maar

Nadere informatie

Zwarte Piet en Witte Klaas

Zwarte Piet en Witte Klaas Zwarte Piet en Witte Klaas Onderzoek naar beeldvorming in de sinterklaastraditie Bianca Berends Kunst en Cultuurwetenschappen Vrije Opleiding Voorwoord Dit is een scriptie over een, volgens velen, oer-

Nadere informatie

Spreekpunten mw Bijleveld Nationale herdenking Slavernijverleden 1 juli

Spreekpunten mw Bijleveld Nationale herdenking Slavernijverleden 1 juli Spreekpunten mw Bijleveld Nationale herdenking Slavernijverleden 1 juli 2009-06 Slavernij, dames en heren. Eén van de ergste dingen die mensen elkaar kunnen aandoen is proberen een ander te ontmenselijken.

Nadere informatie

Overzicht lessen. vmbo - havo/vwo

Overzicht lessen. vmbo - havo/vwo P 1 Overzicht lessen INDELING Voor de lessen hebben we de strip in vier delen opgedeeld. 1 De ontvoering (pagina 1-13) 2 De stad en de plantages (pagina 14-31) 3 Met Stedman op militaire missie Slavernij

Nadere informatie

Geschiedenis van Suriname e eeuw: de plantage-economie

Geschiedenis van Suriname e eeuw: de plantage-economie Geschiedenis van Suriname 1651-20e eeuw: de plantage-economie 1500: het ontstaan van de plantageeconomie Toen de eerste Europeanen rond 1500 in Amerika aankwamen bleek dit nieuwe werelddeel geschikt te

Nadere informatie

TEN GELEIDE Henk den Heijer

TEN GELEIDE Henk den Heijer TEN GELEIDE Henk den Heijer De geschiedenis van zeevarend Nederland is een populair thema. Dat bleek wel in 2002, toen op tal van plaatsten werd herdacht dat de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC)

Nadere informatie

Week 8. Economie in de 18e eeuw Cursus vroegmoderne tijd 2011 d.c.vanderlinden@uu.nl http://vanderlinden.weebly.com

Week 8. Economie in de 18e eeuw Cursus vroegmoderne tijd 2011 d.c.vanderlinden@uu.nl http://vanderlinden.weebly.com Week 8. Economie in de 18e eeuw Cursus vroegmoderne tijd 2011 d.c.vanderlinden@uu.nl http://vanderlinden.weebly.com Inhoud college Bespreking essay Bespreking opdracht 1 Pauze Bespreking opdracht 2 Voorbereiding

Nadere informatie

Slavernij en. Slavenhandel

Slavernij en. Slavenhandel Slavernij en Slavenhandel In Nederland wonen veel mensen met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond. Niet iedereen weet dat veel van deze mensen afstammelingen zijn van slaven die door Nederlanders

Nadere informatie

Digitale catalogus abonnees. Geschiedenis in de klas. Digitale catalogus. Niet-abonnees

Digitale catalogus abonnees. Geschiedenis in de klas. Digitale catalogus. Niet-abonnees Digitale catalogus abonnees Geschiedenis in de klas Digitale catalogus Niet-abonnees Publicaties Algemeen Facsimile-uitgaven van oude kranten 1848 en 1900 GidK heeft enkele kranten volledig en op ware

Nadere informatie

Naam: VERENIGDE STATEN Indianen en slavernij

Naam: VERENIGDE STATEN Indianen en slavernij Naam: VERENIGDE STATEN Indianen en slavernij De Verenigde Staten van Amerika worden meestal gewoon VS of Amerika genoemd. Amerika is een enorm groot land. Je doet er zeker vijf dagen over om van oost naar

Nadere informatie

Conferentie over 150 jaar slavernijverleden in Mennorode van 19-21 oktober 2012

Conferentie over 150 jaar slavernijverleden in Mennorode van 19-21 oktober 2012 Conferentie over 150 jaar slavernijverleden in Mennorode van 19-21 oktober 2012 Begin jaren tachtig was ik aanwezig op het eerste Moravial georganiseerd in Hernhut. (Het Moravial is een internationale

Nadere informatie

Taak 1 opdracht 1. Taak 1 opdracht 2. Taak 2. Groot-Brittannië en Frankrijk s E 16/17. de bevolkingsdichtheid in de Ardennen t B 7

Taak 1 opdracht 1. Taak 1 opdracht 2. Taak 2. Groot-Brittannië en Frankrijk s E 16/17. de bevolkingsdichtheid in de Ardennen t B 7 KOPIEERBLAD 1a les 2 - zelfcorrectie jeugdatlas oude versie Taak 1 opdracht 1 Groot-Brittannië en Frankrijk s E 16/17 de bevolkingsdichtheid in de Ardennen t B 7 het reliëf in Zuid-Amerika n W 31 Vul op

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

Redactie team 2. Slavernij en slavenhandel. Gemaakt door: Lindsay, Merel, Jayne, Esmee, Klaudia, Daphne Groep 7a Redactieteam 2

Redactie team 2. Slavernij en slavenhandel. Gemaakt door: Lindsay, Merel, Jayne, Esmee, Klaudia, Daphne Groep 7a Redactieteam 2 Redactie team 2 Slavernij en slavenhandel Gemaakt door: Lindsay, Merel, Jayne, Esmee, Klaudia, Daphne Groep 7a Redactieteam 2 Nederland en slavenhandel Slavenhandel door de Nederlanders gebeurt vooral

Nadere informatie

Argentinië. Inleiding. Geografie

Argentinië. Inleiding. Geografie Argentinië Inleiding Argentinië is vooral bekend om de Tango, dat is een wereldberoemde dans, op speciale muziek. En natuurlijk is Argentinië óók bekend om Máxima. De tango is in de 19e eeuw ontstaan in

Nadere informatie

De exodus. Foto s van het materiaal

De exodus. Foto s van het materiaal De exodus Focus van dit verhaal De focus van dit verhaal ligt bij de uittocht van het volk van God (Exodus 11:1 15:21). Het verhaal is één van de heilige verhalen en behoort tot de kernpresentatie. Lesdoelen

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis (pilot) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 24 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 78 punten te behalen. Voor

Nadere informatie

Paul Christiaan Flu, de eerste Surinaamse hoogleraar in Nederland.

Paul Christiaan Flu, de eerste Surinaamse hoogleraar in Nederland. Paul Christiaan Flu, de eerste Surinaamse hoogleraar in Nederland. In de Leidse universiteitsbibliotheek is een informatieve tentoonstelling te zien over Suriname, met de binnenkomende en uitgaande migratiestromen

Nadere informatie

Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten, luisteraars,

Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten, luisteraars, Preek over Galaten 4:21-5:1 Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten, luisteraars, Wie van jullie heeft er wel eens stamboomonderzoek gedaan in de familie? In onze familie heeft iemand dat wel eens

Nadere informatie

10.1 Literatuur. Organisatie : Inleiding De leerlingen zitten op hun plaats, hebben niks op hun tafel liggen en luisteren naar de leerkracht.

10.1 Literatuur. Organisatie : Inleiding De leerlingen zitten op hun plaats, hebben niks op hun tafel liggen en luisteren naar de leerkracht. Thema/ onderwerp: Spin Anansi 10.1 Literatuur Korte samenvatting van de leeractiviteit: De leerlingen maken kennis met Anansi de spin en gaan a.d.h.v. een verhaal vragen beantwoorden over de tekst. Vakgebied(en):

Nadere informatie

Stichting Nationaal Monument Nederlands Slavernijverleden Landelijk Platform Slavernijverleden

Stichting Nationaal Monument Nederlands Slavernijverleden Landelijk Platform Slavernijverleden INFORMATIEBRIEF OVER DE DONATIECAMPAGNE VOOR EEN NATIONAAL MONUMENT HERDENKING SLAVERNIJVERLEDEN IN REPUBLIEK SURINAME Over de initiatiefnemer: Stichting De Green Hearts Foundation International De Green

Nadere informatie

Interviews bij de expositie. Verdeeld verleden Een reis langs de slavenhandel in Brazilië, Angola en Zeeland. Zeeuws Archief, 26 mei 15 september 2014

Interviews bij de expositie. Verdeeld verleden Een reis langs de slavenhandel in Brazilië, Angola en Zeeland. Zeeuws Archief, 26 mei 15 september 2014 Interviews bij de expositie Verdeeld verleden Een reis langs de slavenhandel in Brazilië, Angola en Zeeland Zeeuws Archief, 26 mei 15 september 2014 door Hans van Rhoon en Jeroen Junte Daniel Breda, historicus

Nadere informatie

Vragen voor Sint. met werkblad, puzzels en filmpjes. groep 5/6

Vragen voor Sint. met werkblad, puzzels en filmpjes. groep 5/6 Vragen voor Sint met werkblad, puzzels en filmpjes groep 5/6 inhoud Inleiding 3 1. Zes vragen voor Sint 4 2. Zoek de 10 verschillen 11 4. Sintpuzzel 12 5. Superwoordzoeker 13 inleiding December, feestmaand!

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository)

UvA-DARE (Digital Academic Repository) UvA-DARE (Digital Academic Repository) Het slavenschip Leusden: over de slaventochten en de ondergang van de Leusden, de leefomstandigheden aan boord van slavenschepen en het einde van het slavenhandelsmonopolie

Nadere informatie

HOOFDDOEL LEZEN. Je leert in deze les hoofdletters en leestekens op de juiste plek in een zin te plaatsen.

HOOFDDOEL LEZEN. Je leert in deze les hoofdletters en leestekens op de juiste plek in een zin te plaatsen. 45 2016 HOOFDDOEL LEZEN Je leert in deze les hoofdletters en leestekens op de juiste plek in een zin te plaatsen. NEDERLANDS Strijd tegen kindbruiden A Bekijk de twee hulpschema s over hoofdletters en

Nadere informatie

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p.

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020 Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2 Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. 2 Hoofdstuk 3 Visie en Missie p. 3 Hoofdstuk 4 Ambities p. 4 Hoofdstuk 5 Stappenplan p. 5 1 Hoofdstuk

Nadere informatie

Galaten 1. Begin van de brief

Galaten 1. Begin van de brief Galaten 1 Begin van de brief Paulus groet de christenen in Galatië 1-3 Dit is een brief van Paulus aan de christenen in de provincie Galatië. Allereerst dit: Ik ben niet door mensen aangesteld als apostel,

Nadere informatie

Michiel de Ruyter. Vul hier het antwoord op de volgende vraag in: Waarmee vermaken jullie vaders en moeders zich overdag, s avonds en in het weekend?

Michiel de Ruyter. Vul hier het antwoord op de volgende vraag in: Waarmee vermaken jullie vaders en moeders zich overdag, s avonds en in het weekend? Vermaeck aan wal Kopieerblad 8.15.1 Vermaeck toen en nu: Vul hier het antwoord op de volgende vraag in: Waarmee vermaken jullie vaders en moeders zich overdag, s avonds en in het weekend?: Hieronder zie

Nadere informatie

Geschiedenis Kolonisatie. 5.2 De Europese expansie kenmerkend aspect: Het begin van de Europese overzeese expansie Verre werelddelen

Geschiedenis Kolonisatie. 5.2 De Europese expansie kenmerkend aspect: Het begin van de Europese overzeese expansie Verre werelddelen Geschiedenis Kolonisatie 5.2 De Europese expansie kenmerkend aspect: Het begin van de Europese overzeese expansie Verre werelddelen 1494 Paus Alexander VI verdeelt de wereld in tweeën ( Tordesillas ) :

Nadere informatie

TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES

TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES Hoofdstuk 4 PARAGRAAF 4.1 Pruikentijd Standenmaatschappij De verlichting VERVAL EN RIJKDOM In de 17 e eeuw was Nederland het rijkste land ter wereld Van stilstand komt achteruitgang

Nadere informatie

Slavernij. Claudio Ruffin. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/71643

Slavernij. Claudio Ruffin. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/71643 Auteur Claudio Ruffin Laatst gewijzigd 04 February 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/71643 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Evangelische Broedergemeente

Evangelische Broedergemeente Evangelische Broedergemeente Hernhutters Broeder-Uniteit OUDE EN HERNIEUWDE BROEDER-UNITEIT 1. Oude Broeder- Uniteit 1457 1620 Kunvald Tsjechië (Bohemen en Moravië) Jan Amos Comenius (1592-1670) 2. Hernieuwde

Nadere informatie

Preek Witte Donderdag 2017

Preek Witte Donderdag 2017 Lieve Gemeente, Vanavond is een bijzondere avond. We vieren Avondmaal, zo maar op een doordeweekse avond. We denken daarbij aan de laatste maaltijd die Jezus heeft gehouden met zijn leerlingen. En in de

Nadere informatie

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak geschiedenis vwo, eerste tijdvak (2017). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

In deze les werk je in groepen van drie of vier personen. Vul hier de namen van de groepsleden in:

In deze les werk je in groepen van drie of vier personen. Vul hier de namen van de groepsleden in: Congo De Democratische Republiek Congo is nu vaak in het nieuws. Er is een verschrikkelijke burgeroorlog aan de gang. Verschillende groepen in het land vechten met elkaar. De Europese Unie wil misschien

Nadere informatie

De Romeinen. Wie waren de Romeinen?

De Romeinen. Wie waren de Romeinen? De Romeinen Wie waren de Romeinen? Lang voor de Romeinen naar ons land kwamen, woonden ze in een kleine staat rond de stad Rome. Vanaf 500 voor Christus begonnen de Romeinen met gebiedsuitbreiding. Als

Nadere informatie

Nieuwsbrief 10 Schooljaar

Nieuwsbrief 10 Schooljaar Nieuwsbrief 10 Schooljaar 2017-2018 23 11 2017 23? 24 toch! En daar komt de sidecar uit Spanje weer aan Nee, nee helemaal niet correct. Sinterklaas en zijn Zwarte Pieten zijn soms wel ondeugend en deugnietig

Nadere informatie

1. Wat is vervuld worden met de Geest? 2. Wat is het verschil tussen een christen die wel met de Geest vervuld is en een christen die niet met de

1. Wat is vervuld worden met de Geest? 2. Wat is het verschil tussen een christen die wel met de Geest vervuld is en een christen die niet met de Efeze 5:15-20 Let er dan op dat u nauwgezet wandelt, niet als dwazen, maar als wijzen, en buit de geschikte tijd uit, omdat de dagen vol kwaad zijn. Wees daarom niet onverstandig, maar begrijp wat de wil

Nadere informatie

SELECTIE VAN TEKSTEN, INCLUSIEF DE OORSPRONKELIJKE TEKST

SELECTIE VAN TEKSTEN, INCLUSIEF DE OORSPRONKELIJKE TEKST SELECTIE VAN TEKSTEN, INCLUSIEF DE OORSPRONKELIJKE TEKST NU: OUD: Sinterklaasje, kom maar binnen Sinterklaasje, kom maar binnen met je Piet, want we zingen allemaal blij een lied. Misschien heeft u wel

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Les 11 Van zeehelden/ontdekkingsreizigers tot kolonisators

Les 11 Van zeehelden/ontdekkingsreizigers tot kolonisators Les 11 Van zeehelden/ontdekkingsreizigers tot kolonisators gatentekst versie 1 Talrijk zijn de kinderliedjes die over varen gaan, over en havens en verre reizen over. Generaties Nederlanders groeiden op

Nadere informatie