Een instructieomgeving voor het leren oplossen van juridische casus PROSA

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een instructieomgeving voor het leren oplossen van juridische casus PROSA"

Transcriptie

1 Een instructieomgeving voor het leren oplossen van juridische casus PROSA Antoinette J. Muntjewerff Faculteit der Rechtsgeleerdheid Afdeling Meta Juridica Leerstoelgroep Rechtsinformatica Het computerprogramma PROSA 1 is een instructieomgeving voor het leren oplossen van juridische casus. Al sinds jaar en dag is er in de Dapperstraat in het stadsdeel Zeeburg de Dappermarkt. Het bevoegde bestuursorgaan neem een besluit in de zin van de Awb om ook op zondag markt te gaan houden in de Dapperstraat. Alexander Boer woonachtig in het stadsdeel Oud-Zuid, in De Lairessestraat, vindt het maar niets dat de markt ook op zondag wordt gehouden. Hij is een lichte slaper, zo komt zijn gezondheid nog in gevaar. Hij maakt bezwaar tegen het besluit van het stadsdeel Zeeburg. Een juridische casus beschrijft een specifieke situatie. De situatie wordt geproblematiseerd door het stellen van een vraag over de specifieke situatie. Is Alexander Boer een belanghebbende in de zin van de Awb? 2 Hierdoor ontstaat een probleemsituatie. Voor de probleemsituatie moet een juridische oplossing worden geconstrueerd. Om een juridische oplossing te construeren moet er gebruik worden gemaakt van rechtsregels. Rechtsregels zijn de juridische probleemoploshulpmiddelen. Het construeren van een juridische oplossing voor een probleemsituatie is een centrale activiteit van juristen. Het gaat om een complexe activiteit die men moet leren. Dit is een belangrijke reden waarom in het juridisch onderwijs aandacht wordt besteed aan het construeren van juridische oplossingen. Rechtenstudenten hebben moeite met het leren oplossen van juridische casus. Dit komt enerzijds doordat studenten geen goed beeld hebben van wat juridisch casusoplossen is. Studenten gaan hierdoor weinig systematisch te werk en kunnen ook niet goed bepalen of en wanneer de juridische oplossing compleet is. Anderzijds komt het doordat er te weinig gelegenheid is te oefenen met het oplossen van 1 PROSA staat voor PRObleem Situaties Algemeen bestuursrecht. In PROSA zijn probleem situaties opgenomen op het terrein van het algemeen bestuursrecht. 2 Awb = Algemene wet bestuursrecht.

2 juridische casus waarbij de docent direct respons geeft op de verrichtingen en resultaten van de individuele student. Het computerprogramma PROSA biedt een omgeving waarin de student kan oefenen in het oplossen van juridische casus. De student wordt door het computerprogramma gedwongen systematisch te werk te gaan. PROSA volgt de student in haar doen en laten en geeft respons op activiteiten en resultaten van de student. figuur 1: de instructieomgeving PROSA De instructieomgeving in PROSA bestaat uit twee horizontale lagen (figuur 1). In de bovenste laag wordt het materiaal gepresenteerd en wordt de prestatie van de student uitgelokt. De onderste laag is de laag waar de ondersteuning wordt gepresenteerd. Per laag worden de onderdelen juridische casus, construeer juridische oplossing en rechtsregels onderscheiden. In PROSA moet de student voor een specifieke probleemsituatie een juridische oplossing construeren. Dit betekent dat de student gebruik moet maken van 2

3 rechtsregels. In het construeren van een juridische oplossing moeten de abstracte rechtsregels en de specifieke casusfeiten op elkaar worden betrokken. De student selecteert een casus over een bepaald onderwerp met een bepaalde moeilijkheidsgraad door gebruik te maken van de menuknop casus onderaan het juridische casusscherm. De casustekst wordt daarna gepresenteerd in het juridische casusscherm. Tegelijkertijd met de casus wordt er een vraag gepresenteerd in het construeer juridische oplossing scherm (figuur 2). De vraag stelt het doel van het oplosproces. figuur 2: presentatie van casus en vraag Om een juridische oplossing te construeren moeten nu rechtsregels en feiten geselecteerd worden die op elkaar moeten worden betrokken. Om dit aan te geven moet de student door gebruik te maken van de menuknop proces onderaan het construeer juridische oplossing scherm kiezen voor de selecteer optie. Het construeer juridische oplossingscherm laat nu zien dat er een rechtsregel en een feit kunnen worden geselecteerd en dat de uitkomsten van de activiteiten van de student in het gedeelte juridische oplossing moeten worden geplaatst (figuur 2). De student moet nu een rechtsregel selecteren. Rechtsregels zijn te vinden in wetten, overige regelingen en jurisprudentie. Door gebruik te maken van de menuknop rechtsregels onderaan het rechtsregelscherm kan de student een keuze maken voor, in dit geval, 3

4 de rechtsbron wetten. De wetten zijn geordend naar rechtsgebied. Als de student binnen een rechtsgebied een bepaalde wet heeft geselecteerd wordt de wet gepresenteerd in het rechtsregelscherm (figuur 3). Nu moet er een specifiek artikel uit de wet worden geselecteerd. Het artikel wordt daarna geplaatst in het selecteer rechtsregel gedeelte van het construeer juridische oplossing scherm (figuur 3). figuur 3: selecteren van de rechtsregels De tekst van het artikel moet vervolgens in de juridische oplossing worden gezet om aan te geven dat voor het beantwoorden van de bij de casus gestelde vraag allereerst moet worden onderzocht of dit artikel van toepassing is. Een wetsartikel is opgebouwd uit componenten die ieder afzonderlijk moeten worden bekeken. Een artikelcomponent kan concreet zijn zodat het kan worden gekoppeld aan een feit uit de casus, maar een artikelcomponent kan ook nog te abstract zijn om al gekoppeld te kunnen worden aan een feit uit de casus (figuur 4). Er moet dan gezocht worden naar een rechtsregel ter concretisering van het betreffende artikelcomponent. 4

5 figuur 4: koppel artikelcomponent en feit In PROSA wordt de ondersteuning gepresenteerd in de onderste laag. Er zijn twee soorten ondersteuning aanwezig in PROSA. De student kan zelf specifieke ondersteuning vragen door gebruik te maken van de menuknop ondersteuning. Ondersteuning bij de juridische casus bestaat onder andere uit een begrippenlijst (figuur 5) en een onderwerpenmodel. Ondersteuning bij de rechtsregels bestaat onder andere uit zoekondersteuning in de vorm van een index bij een wet. 5

6 figuur 5: ondersteuning in PROSA Daarnaast biedt PROSA ondersteuning in de vorm van respons. Het computerprogramma volgt de student tijdens het construeren van de juridische oplossing en geeft respons op de activiteiten en uitkomsten van de student. De student kan op iedere moment om een beoordeling vragen door gebruik te maken van de menuknop beoordeling onderaan het construeer juridische oplossingscherm. Er bestaat de mogelijkheid om een tussenbeoordeling te vragen van het proces of het product (figuur 6). Er bestaat de mogelijkheid om een eindbeoordeling te vragen. 6

7 figuur 6: ondersteuning door PROSA Als de student vraagt om een eindbeoordeling geeft PROSA aan of in de juridische oplossing alle onderdelen aanwezig zijn, of de onderdelen in de juiste volgorde staan en of het goede antwoord is gegeven. Tevens geeft PROSA aan of de oplosactiviteiten in de vereiste (is goede) volgorde zijn uitgevoerd. Muntjewerff, A.J. (2000). An Instructional Environment for Learning to Solve Legal Cases PROSA. 7

Oefenen met het oplossen van strafrechtcasus in PROSA

Oefenen met het oplossen van strafrechtcasus in PROSA Oefenen met het oplossen van strafrechtcasus in PROSA Antoinette J. Muntjewerff Faculteit der Rechtsgeleerdheid Afdeling Algemene Rechtsleer muntjewerff@lri.jur.uva.nl http://www.lri.jur.uva.nl/~munt Inleiding

Nadere informatie

e-see een instructieomgeving voor het leren selecteren van juridisch relevante feiten uit een complexe werkelijkheid

e-see een instructieomgeving voor het leren selecteren van juridisch relevante feiten uit een complexe werkelijkheid e-see een instructieomgeving voor het leren selecteren van juridisch relevante feiten uit een complexe werkelijkheid Antoinette J. Muntjewerff Faculteit der Rechtsgeleerdheid Afdeling Algemene Rechtsleer

Nadere informatie

CASE een elektronische omgeving voor het zoeken naar en analyseren van uitspraken

CASE een elektronische omgeving voor het zoeken naar en analyseren van uitspraken CASE een elektronische omgeving voor het zoeken naar en analyseren van uitspraken Antoinette J. Muntjewerff Afdeling Algemene Rechtsleer Faculteit der Rechtsgeleerdheid muntjewerff@lri.jur.uva.nl http://www.lri.jur.uva.nl/~munt

Nadere informatie

Lecture Muntjewerff, A.J. Societal Complexity and Legal Problem Solving EURO 2015 12 15 July 2015 University of Strathclyde Glasgow pdf

Lecture Muntjewerff, A.J. Societal Complexity and Legal Problem Solving EURO 2015 12 15 July 2015 University of Strathclyde Glasgow pdf 2016 Presentatie Muntjewerff, A.J. & J. Nijkamp. TimeLiner Instructieomgeving voor het maken van tijdlijnen Europese Codificatiegeschiedenis. Grassroot 2016 ronde 1 18 February 2016 UvA Amsterdam pdf Muntjewerff,

Nadere informatie

STAPPENPLAN PERMISSIES INSTELLEN OP PROJECTEN

STAPPENPLAN PERMISSIES INSTELLEN OP PROJECTEN Inhoudsopgave 1 Volgorde in het instellen van rechten bij projecten... 1 2 Deelnemersprofielen... 1 3 Rechten op deelnemersprofielen instellen... 3 4 Groepen / personen toevoegen aan deelnemersprofiel...

Nadere informatie

HANDLEIDING VIA JURIDICA

HANDLEIDING VIA JURIDICA HANDLEIDING VIA JURIDICA Via Juridica (voorheen Databank BRON) is een online naslagwerk met civiele en fiscale documentatie, specifiek gericht op de vakgebieden erfrecht, huwelijksvermogensrecht, estate

Nadere informatie

Centrum voor Taal en Migratie Werkgroep Anderstalige Nieuwkomers

Centrum voor Taal en Migratie Werkgroep Anderstalige Nieuwkomers REFERENTIEKADER ONTWIKKELINGSDOELEN TAALVAARDIGHEID ANDERSTALIGE NIEUWKOMERS SECUNDAIR ONDERWIJS HANDLEIDING COMPUTERPROGRAMMA Centrum voor Taal en Migratie Werkgroep Anderstalige Nieuwkomers Deze website

Nadere informatie

1 Beschrijving eindproduct

1 Beschrijving eindproduct 1 Beschrijving eindproduct 1.1 Functioneel ontwerp Een functioneel ontwerp bevat alle te ontwikkelen functionaliteiten voor Furo. Deze zijn opgesteld in de beginfase. Dit functionele ontwerp vormt een

Nadere informatie

Handleiding Price Checker Slideshow

Handleiding Price Checker Slideshow Handleiding Price Checker Slideshow Augustus 2006 OmegaSoft Vlaanderen Hogenakkerhoek 5 9150 Kruibeke Tel. 03/253.20.20 Fax 03/253.20.40 info@omegasoft.be www.omegasoft.be Pagina 1/8 1. 1. ALGEMEENHEDEN

Nadere informatie

Voorbereiding op de studiekeuzecheck 1. Lees aandachtig het meegezonden artikel. 2. Maak hiervan een samenvatting van 10 regels. 3.

Voorbereiding op de studiekeuzecheck 1. Lees aandachtig het meegezonden artikel. 2. Maak hiervan een samenvatting van 10 regels. 3. Welkom Voorbereiding op de studiekeuzecheck 1. Lees aandachtig het meegezonden artikel. 2. Maak hiervan een samenvatting van 10 regels. 3. Onderstreep de woorden waarvan je de betekenis niet weet en zoek

Nadere informatie

Trainingsmateriaal Osiris 6. Admission Office International Office

Trainingsmateriaal Osiris 6. Admission Office International Office Trainingsmateriaal Osiris 6. Admission Office International Office Utwente, 6-2-2014 i Inhoudsopgave Inhoudsopgave ii 1. Algemene handeling Osiris 6 1 1.1 Menu structuur. 1 1.2 Favorieten indelen 2 1.3

Nadere informatie

Uitkomsten survey. Hamptonga.gov

Uitkomsten survey. Hamptonga.gov Uitkomsten survey Hamptonga.gov Respons 27 ingevulde surveys Wat zou de belangrijkste meerwaarde van een SIG Blended Learning voor jou zijn? theorievorming onderzoeksresultaten uitwisselen gezamenlijk

Nadere informatie

shandleiding Zermelo 1. Inleiding

shandleiding Zermelo 1. Inleiding shandleiding Zermelo 1. Inleiding 2. De app installeren 3. Het éénmalig koppelen van de app 4. Het bekijken van het rooster 5. Het bekijken van mededelingen 6. Rooster andere gebruikers bekijken 7. Extra

Nadere informatie

Handleiding HerkansingenVerzamelen

Handleiding HerkansingenVerzamelen Handleiding HerkansingenVerzamelen Eerste versie : 31 mei 2005 Deze versie: 24 maart 2009 Bijgewerkt tot programmaversie: 2.4 René Dohmen E info@li-do.nl W www.li-do.nl T 31649474306 T +31646646788 Inleiding

Nadere informatie

HANDLEIDING DIGITAAL LOGBOEK (INTERACTIVE JOURNAL) VERSIE BUILDING BLOCK:

HANDLEIDING DIGITAAL LOGBOEK (INTERACTIVE JOURNAL) VERSIE BUILDING BLOCK: HANDLEIDING DIGITAAL LOGBOEK (INTERACTIVE JOURNAL) VERSIE BUILDING BLOCK: 1.1.3695 3 juni 2013 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Proces... 4 Beschikbaar stellen... 4 Hoe... 5 Invullen logboek door student...

Nadere informatie

Starten met bettermarks

Starten met bettermarks Starten met bettermarks Voordat je met bettermarks kan starten, moet je twee dingen doen: 1 Inloggen bij bettermarks 2 Jezelf indelen in een klas Hieronder kun je lezen hoe je dit moet doen. 1 Inloggen

Nadere informatie

Deel 3: PowerPoint. Klikoefeningen

Deel 3: PowerPoint. Klikoefeningen Deel 3: PowerPoint Klikoefeningen De mogelijkheden van PowerPoint als ondersteunend middel voor een gedifferentieerde begeleiding van leerlingen met beperkingen. CNO Universiteit Antwerpen 1 Deel 3 PowerPoint

Nadere informatie

Handleiding bestanden importeren

Handleiding bestanden importeren Handleiding bestanden importeren Handleiding bestanden importeren e-boekhouden.nl 1. Bestanden importeren 1.1 Digitaal archief U kunt bestanden beheren in e-boekhouden.nl. U kunt bijvoorbeeld facturen

Nadere informatie

een WaardevOlle Opstap naar de praktijk

een WaardevOlle Opstap naar de praktijk & STUDENTSTAGE een WaardevOlle Opstap naar de praktijk Ben je universitair rechtenstudent in de laatste fase van je studie? Dan krijg je de kans om bij ons een studentstage te volgen. mentaliteit Wij gaan

Nadere informatie

Muntjewerff, A.J. (2016). Optimizing Public Governance. Requirements for Handling Complex Societal Problems. Submitted to EURO 2016.

Muntjewerff, A.J. (2016). Optimizing Public Governance. Requirements for Handling Complex Societal Problems. Submitted to EURO 2016. Apart from texts that were 'really' published, the list also contains some items that still await publication and a few items that were never published and probably never will. The list of publications

Nadere informatie

Werkblad Cabri Jr. Constructie van bijzondere vierhoeken

Werkblad Cabri Jr. Constructie van bijzondere vierhoeken Werkblad Cabri Jr. Constructie van bijzondere vierhoeken Doel Het construeren van bijzondere vierhoeken: parallellogram, ruit, vierkant. Constructies 1. Parallellogram (eerste constructie) We herhalen

Nadere informatie

BIJLAGE. Afbeeldingenmodule

BIJLAGE. Afbeeldingenmodule BIJLAGE. Afbeeldingenmodule Inleiding De Afbeeldingenmodule in Publicanda maakt het mogelijk dat afbeeldingen worden beheerd. Afbeeldingen kunnen bijvoorbeeld worden georganiseerd in mappen en ze kunnen

Nadere informatie

Handleiding Osiris Student -2-

Handleiding Osiris Student -2- OSIRIS Student T1. In- en uitloggen... 3 2. Knoppenbalk... 5 3. Personalia... 6 4. Inschrijven voor cursus/toets... 7 5. Rooster... 18 6. Resultaten... 19 7. Voortgang... 20 8. Onderwijs... 24 Handleiding

Nadere informatie

Massabalans Autodemontagebedrijven

Massabalans Autodemontagebedrijven Massabalans Autodemontagebedrijven Een handleiding voor het importeren van de meldgegevens uit AMICE, het meldsysteem van het Landelijk Meldpunt Afvalstoffen (LMA) Versie 1.4 Februari 2016 Inleiding Dit

Nadere informatie

Na de gegevens te hebben ingegeven drukt je op het groene vinkje

Na de gegevens te hebben ingegeven drukt je op het groene vinkje Als je bent ingelogd in Sportlink Club kies je het menu Wedstrijdzaken Onderaan is er het menu Accommodatiebezetting toegevoegd. Bij het selecteren van het menu Accommodatiebezetting krijg je het volgende

Nadere informatie

Werkblad Cabri Jr. Vierkanten

Werkblad Cabri Jr. Vierkanten Werkblad Cabri Jr. Vierkanten Doel Allereerst leren we hierin dat er een verschil is tussen het "tekenen" van een vierkant en het "construeren" van een vierkant. Vervolgens bekijken we enkele eigenschappen

Nadere informatie

INLEIDING TOT GEOGEBRA

INLEIDING TOT GEOGEBRA INLEIDING TOT GEOGEBRA Sven Mettepenningen, 28/02/2007 GEOGEBRA 1 EERSTE KENNISMAKING Het pakket Geogebra kan je downloaden op de site http://www.geogebra.at/ Eventueel is het ook nuttig van de laatste

Nadere informatie

Promotional Office Speciale Voorwaarden

Promotional Office Speciale Voorwaarden Promotional Office Speciale Voorwaarden Inhoudsopgave Inleiding 2 Doel 2 Uitgangspunt voor het gebruik van speciale voorwaarden 2 Basisbegrippen 2 Speciale voorwaarden aanmaken en koppelen 5 Landafhankelijke

Nadere informatie

Handleiding Beheeromgeving Oefenen.nl versie 3.0

Handleiding Beheeromgeving Oefenen.nl versie 3.0 Handleiding Beheeromgeving Oefenen.nl versie 3.0 Stichting Expertisecentrum Oefenen.nl Foundation House Koninginnegracht 15 2514 AB DEN HAAG 070 762 2 762 info@oefenen.nl www.oefenen.nl Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

LEERPLANSCHEMA S 2015-2016

LEERPLANSCHEMA S 2015-2016 LEERPLANSCHEMA S 2015-2016 LEERPLANSCHEMA JAAR 1 VOLTIJD PUBLIEKSTROOM LEERPLANSCHEMA JAAR 1 VOLTIJD PRIVAATSTROOM Jaar 1 Jaar 1 Jurist bij de overheid 1 Jurist bij de overheid 1 bedrijfsleven 1 bedrijfsleven

Nadere informatie

Cabri werkblad. Meetkundige plaatsen

Cabri werkblad. Meetkundige plaatsen Cabri werkblad Meetkundige plaatsen 1. Wat is een meetkundige plaats? We geven direct maar een Definitie Een meetkundige figuur heet meetkundige plaats van punten met een bepaalde eigenschap indien: 1.

Nadere informatie

Leertaken ontwerpen voor het leren van informatievaardigheden in het hoger onderwijs

Leertaken ontwerpen voor het leren van informatievaardigheden in het hoger onderwijs Leertaken ontwerpen voor het leren van informatievaardigheden in het hoger onderwijs Workshop 15 oktober 2010 Iwan Wopereis, CELSTEC, Open University of the Netherlands Opzet Workshop Inleiding 10 min

Nadere informatie

Handleiding Plannen Expert

Handleiding Plannen Expert 2014 Handleiding Plannen Expert Opdrachten roosteren en competenties Staff Support B.V. ROI-Online / Staff 22-12-2014 Deze gebruikershandleiding is bedoeld voor gebruikers van de module Plannen Expert.

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Rechtsorde.nl

Gebruikershandleiding Rechtsorde.nl Gebruikershandleiding Rechtsorde.nl Juridisch informatieportaal 1. Inhoud 1 Inhoudsopgave 1 2 Inleiding 2 > Inloggen 2 > Navigeren met tabbladen 3 > De functionaliteiten van de tabbladen 3 3 Zoeken 4 >

Nadere informatie

Factuur Lay-out / Factuur Template

Factuur Lay-out / Factuur Template Factuur Lay-out / Factuur Template In i-reserve is het mogelijk facturen te verzenden. De facturen worden als pdf bijlage per e-mail naar de klant verzonden. In deze tutorial wordt beschreven hoe u een

Nadere informatie

Technische nota AbiFire CODA

Technische nota AbiFire CODA Laatste revisie : 15 maart 2012 Inleiding De link met maakt het mogelijk om rekeninguittreksels elektronisch in te lezen in de modules Interventie, Ambulance en Preventie van AbiFire. Deze link is gekoppeld

Nadere informatie

Samenvoegen met Word en Excel 2010

Samenvoegen met Word en Excel 2010 Samenvoegen met Word en Excel 2010 Inhoudsopgave Samenvoegen Word-Excel / Mailingen... 2 Tip Samenvoegvelden automatisch markeren... 4 Tip Installeer PDF-creator... 7 Tip Sla het Word-document en Excel-document

Nadere informatie

Handleiding Koppeling Abakus naar Fytek

Handleiding Koppeling Abakus naar Fytek Handleiding Koppeling Abakus naar Fytek Versie 2 Fysiosoft v.o.f. Oude rijksweg 12 / 4472 AG / s'heerhendrikskinderen www.fysiosoft.nl info@fytek.nl Inhoud Inhoud... 2 Algemeen... 3 Koppeling naar Fytek...

Nadere informatie

Header en Footer. Header en Footer

Header en Footer. Header en Footer Header en Footer Wat leer je in dit hoofdstuk: - Wat een header en footer is - De skin van de webshop aanpassen - Een logo plaatsen in de header - Een achtergrondafbeelding plaatsen - Links plaatsen in

Nadere informatie

Modulehandleiding VivianCMS. Zoeken

Modulehandleiding VivianCMS. Zoeken Modulehandleiding VivianCMS Zoeken Versie: 1.0 Startdatum: 22-05-2006 Datum laatste wijziging: 19-06-2006 Opmerking: Gepubliceerd op http://www.viviancms.nl Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1. Algemene

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS TELT JOUW IDENTITEIT MEE?

VOORTGEZET ONDERWIJS TELT JOUW IDENTITEIT MEE? VOORTGEZET ONDERWIJS TELT JOUW IDENTITEIT MEE? 1 Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit die RADAR voor u heeft ontworpen. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit

Nadere informatie

Mach3Framework 5.0 / Website

Mach3Framework 5.0 / Website Mach3Framework 5.0 / Website Handleiding Mach3Builders Inhoudsopgave 1 Inloggen...5 1.1 Ingelogd blijven...6 1.2 Wachtwoord vergeten...7 2 Applicatie keuzescherm...8 2.1 De beheeromgeving openen...9 3

Nadere informatie

11. Na een aantal keren selecteren en op de delete knop drukken ziet mijn egel er nu zo uit:

11. Na een aantal keren selecteren en op de delete knop drukken ziet mijn egel er nu zo uit: Open Paint.Net 1. Klik op "Bestand" 2. Klik op "Openen " 3. Zoek de afbeelding "eend" op en open hem. 4. Herhaal de stappen 1 tot en met 3 maar open nu de afbeelding "egel". 5. Je hebt nu beide afbeeldingen

Nadere informatie

Handleiding OSIRIS Student

Handleiding OSIRIS Student In deze handleiding wordt (kort) aangegeven hoe je je: 2) kunt inschrijven voor cursussen; 3) kunt uitschrijven voor cursussen; 4) kunt inschrijven voor toetsen; 5) kunt uitschrijven voor toetsen; 6) resultaten

Nadere informatie

Handleiding Pincode en Chauffeur Beheer BP PLUS Tankpas

Handleiding Pincode en Chauffeur Beheer BP PLUS Tankpas Handleiding Pincode en Chauffeur beheer v1.0 Handleiding Pincode en Chauffeur Beheer BP PLUS Tankpas Veiligheid staat bij BP zeer hoog in het vaandel. Niet alleen waar dat de veiligheid van onze klanten

Nadere informatie

Deel 3: geavanceerde functies

Deel 3: geavanceerde functies Opdracht 17 In dit deel komen de functies van het beheerdersgedeelte aan de orde. In het beheerdersgedeelte kunnen leerlingen, groepen en leerkrachten worden aangemaakt en ingedeeld. Deze taak zal de ICT-coördinator

Nadere informatie

Deel 7: PowerPoint. Presentaties gemakkelijker maken

Deel 7: PowerPoint. Presentaties gemakkelijker maken Deel 7: PowerPoint Presentaties gemakkelijker maken De mogelijkheden van PowerPoint als ondersteunend middel voor een gedifferentieerde begeleiding van leerlingen met beperkingen. CNO Universiteit Antwerpen

Nadere informatie

Zoek via Groepen en daarna Lesgroepen de klas op waar de leerlingen in zitten waar je een notitie van wilt maken

Zoek via Groepen en daarna Lesgroepen de klas op waar de leerlingen in zitten waar je een notitie van wilt maken Zoek via Groepen en daarna Lesgroepen de klas op waar de leerlingen in zitten waar je een notitie van wilt maken Er is gezocht op een tweede klas van C. van den Heuvel, vak wiskunde; Als je op de knop

Nadere informatie

Werkblad Cabri Jr. Translaties

Werkblad Cabri Jr. Translaties Werkblad Cabri Jr. Translaties Doel Kennismaken met het begrip vector en het begrip translatie (verschuiving) en de eigenschappen van een figuur en het beeld daarvan bij een translatie. De vragen vooraf

Nadere informatie

1 Algemene zoekopdracht - één zoekvraag in alle juridische bronnen 4

1 Algemene zoekopdracht - één zoekvraag in alle juridische bronnen 4 Inhoud 1 Algemene zoekopdracht - één zoekvraag in alle juridische bronnen 4 1.1 Zoekterm invullen 4 1.2 Treffers algemene zoekopdracht 5 1.3 Treffers per documentsoort 6 1.4 Artikelen in treffer 7 1.5

Nadere informatie

Gebruikershandleiding. Kennisbank Bestuursrecht. Zeker in je vak

Gebruikershandleiding. Kennisbank Bestuursrecht. Zeker in je vak Gebruikershandleiding Kennisbank Bestuursrecht Zeker in je vak Kennisbank Bestuursrecht Zeker in je vak Inhoud 1. Aan de slag met de kennisbank 3 1.1 Introductie 3 1.1.2 E-alert 3 1.2 Toegang tot de kennisbank

Nadere informatie

ABAB-Internetboekhouden. Handleiding uitbreidingsmodule: Aanmaningen

ABAB-Internetboekhouden. Handleiding uitbreidingsmodule: Aanmaningen ABAB-Internetboekhouden Handleiding uitbreidingsmodule: Aanmaningen 1. Inleiding..2 2. Selecteren van openstaande posten. 2 3. Genereren van aanmaningen.....4 4. Electronisch Aanmanen...5 1 1. Inleiding

Nadere informatie

Handleiding Rechtsorde.nl

Handleiding Rechtsorde.nl Handleiding Rechtsorde.nl Wat is Rechtsorde.nl? Rechtsorde.nl is een portaal, dat toegang biedt tot: Alle Wet- en Regelgeving van Nederland, inclusief de volledige tekst vanaf 1995 van de zogenaamde Officiële

Nadere informatie

Nieuwsbrief burgerpanel Overschie

Nieuwsbrief burgerpanel Overschie Nieuwsbrief burgerpanel Overschie Resultaten 3 e peiling: communicatiemiddelen 3 februari 2014 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de derde peiling met het burgerpanel Overschie. De

Nadere informatie

Aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht (onderdeel van de minor Consument en Recht) COR-AVRE. mevrouw mr. I.C.E. Draisma ( DRSMI)

Aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht (onderdeel van de minor Consument en Recht) COR-AVRE. mevrouw mr. I.C.E. Draisma ( DRSMI) Titel Onderwijseenheid (OWE) Code OWE Eigenaar OWE Aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht (onderdeel van de minor Consument en Recht) COR-AVRE 1 Opleiding HBO-Rechten 2 Doelgroep: variant(en) VT / DT

Nadere informatie

Opgeslagen HZ wachtwoord(en) verwijderen Versie 1.0 DIENST INFORMATIEVOORZIENING & AUTOMATISERING 11-5-2016

Opgeslagen HZ wachtwoord(en) verwijderen Versie 1.0 DIENST INFORMATIEVOORZIENING & AUTOMATISERING 11-5-2016 Opgeslagen HZ wachtwoord(en) verwijderen Versie 1.0 DIENST INFORMATIEVOORZIENING & AUTOMATISERING 11-5-2016 INHOUDSOPGAVE 1.0 GOOGLE CHROME 2 1.1 Computer 2 1.2 Android device 2 1.3 iphone of ipad 2 2.0

Nadere informatie

Nedap healthcare Berichten lezen, (door)sturen en reacties plaatsen in de Nedap Ons app

Nedap healthcare Berichten lezen, (door)sturen en reacties plaatsen in de Nedap Ons app Berichten lezen, (door)sturen Overzicht van berichten De berichten worden in chronologische volgorde weergegeven. Als een bericht te lang is zal deze alleen de eerste regels bevatten. Om de rest te kunnen

Nadere informatie

3. Bij brieven van 15 oktober en 14 januari 2012 heeft Studystore het Commissariaat de gevraagde informatie verstrekt.

3. Bij brieven van 15 oktober en 14 januari 2012 heeft Studystore het Commissariaat de gevraagde informatie verstrekt. Besluit Kenmerk: 29571/2013003587 Betreft: besluit verzoek tot handhaving Studystore B.V. Besluit van het Commissariaat voor de Media (hierna: het Commissariaat) betreffende het verzoek van de Nederlandse

Nadere informatie

NKGB - CNHB CBB Release 3.0

NKGB - CNHB CBB Release 3.0 Handleiding webapplicatie Registratie Schuldbemiddelaars in het CBS CBS = Centrale Bron Schuldbemiddelaars 1. Toegang tot de applicatie Standaard hebben enkel de hoofdgriffier en de CBB-Administrator(s)

Nadere informatie

Deel 3: Impress. Klikoefeningen

Deel 3: Impress. Klikoefeningen Deel 3: Impress Klikoefeningen De mogelijkheden van Impress als ondersteunend middel voor een gedifferentieerde begeleiding van leerlingen met beperkingen. CNO Universiteit Antwerpen 1 Deel 3 Impress Klikoefeningen

Nadere informatie

Methoden in rechtswetenschap en rechtspraktijk

Methoden in rechtswetenschap en rechtspraktijk Methoden in rechtswetenschap en rechtspraktijk mr dr Antoinette J. Muntjewerff Leerstoelgroep Encyclopedie der Rechtsgeleerdheid Afdeling Algemene Rechtsleer Faculteit der Rechtsgeleerdheid Universiteit

Nadere informatie

EEN WAARDEVOLLE OPSTAP NAAR DE PRAKTIJK

EEN WAARDEVOLLE OPSTAP NAAR DE PRAKTIJK & STUDENTSTAGE EEN WAARDEVOLLE OPSTAP NAAR DE PRAKTIJK Ben je universitair rechtenstudent in de laatste fase van jouw studie? Dan krijg je de kans om bij ons een studentstage te volgen. MENTALITEIT Wij

Nadere informatie

MS Outlook Add-on SE. User Guide

MS Outlook Add-on SE. User Guide MS Outlook Add-on SE User Guide 2014, Eddon Software B.V., s-hertogenbosch. Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke

Nadere informatie

LotusLive Getting started versie 0.1

LotusLive Getting started versie 0.1 LotusLive Getting started versie 0.1 BMS bv maakt gebruik van LotusLive om projectinformatie met anderen te delen en om met anderen samen te werken. In deze getting started wordt u geinformeerd over de

Nadere informatie

Technische handleiding

Technische handleiding Presenteert Technische handleiding http://www.skillville.be LEERKRACHTEN Inhoudsopgave 1 INLOGGEN... 3 1.1 Inloggegevens... 3 1.2 Wachtwoord vergeten?... 3 2 MIJN GROEPEN... 4 2.1 Overzicht... 4 2.2 Nieuwe

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Internet, www en zoeksystemen technisch en functioneel verklaard / 35

Hoofdstuk 2 Internet, www en zoeksystemen technisch en functioneel verklaard / 35 Inhoudsopgave Voorwoord / 15 Lijst van afkortingen / 19 DEEL A Inleiding en feitelijk kader / 21 Hoofdstuk 1 Inleiding, vraagstelling en opbouw / 23 1. Maatschappelijke achtergrond van het onderzoek /

Nadere informatie

Agenda. Hier wordt getoond de persoonlijke agenda.

Agenda. Hier wordt getoond de persoonlijke agenda. De digitale agenda bestaat uit een aantal onderdelen die gezamenlijk de digitale agenda vormen. Het bestaat uit: a. de maandkalender b. de afspraakkaart c. het agendablad met de dagagenda d. het agendablad

Nadere informatie

Sectie Rechtsinformatica RuG Expertsysteem Milieuvergunningenrecht

Sectie Rechtsinformatica RuG Expertsysteem Milieuvergunningenrecht Sectie Rechtsinformatica RuG Expertsysteem Milieuvergunningenrecht Sectie Rechtsinformatica RuG - Expertsysteem Milieuvergunningenrecht Sectie Rechtsinformatica RuG dr. mr. C.N.J. de Vey Mestdagh Oude

Nadere informatie

Spraakmakers 1 Handleiding Multimedia voor docenten Pagina 1-1 van 17. Handleiding voor docenten bij Spraakmakers Multimedia

Spraakmakers 1 Handleiding Multimedia voor docenten Pagina 1-1 van 17. Handleiding voor docenten bij Spraakmakers Multimedia Spraakmakers 1 Handleiding Multimedia voor docenten Pagina 1-1 van 17 Handleiding voor docenten bij Spraakmakers Multimedia Spraakmakers 1 Handleiding Multimedia voor docenten Pagina 1-2 van 17 INHOUD

Nadere informatie

P O W E R P O I N T - onderdeel van Microsoft Office 2000 pakket (nl) De Windows versies van Powerpoint kunnen onderling afwijken

P O W E R P O I N T - onderdeel van Microsoft Office 2000 pakket (nl) De Windows versies van Powerpoint kunnen onderling afwijken P O W E R P O I N T - onderdeel van Microsoft Office 000 pakket (nl) De Windows versies van Powerpoint kunnen onderling afwijken DEEL I De zes basisstappen Met het programma Powerpoint kun je zelf een

Nadere informatie

Handleiding van de Bibliotheek: e-books lezen op je e-reader - voor Windows en Sony e-reader

Handleiding van de Bibliotheek: e-books lezen op je e-reader - voor Windows en Sony e-reader Handleiding van de Bibliotheek: e-books lezen op je e-reader - voor Windows en Sony e-reader Bibliotheek.nl september 2015 Inhoudsopgave 1. Stap voor stap e-books lenen en lezen op je Sony e-reader...

Nadere informatie

Urenstaat voor sneller uren schrijven

Urenstaat voor sneller uren schrijven Urenstaat voor sneller uren schrijven Met behulp van de urenstaat kunt u op snelle wijze meerdere activiteiten tegelijkertijd op hetzelfde scherm aanmaken. Zo kunt u bijvoorbeeld de urenstaat van een advocaat

Nadere informatie

1 Inleiding. WIND Internet / www.windinternet.nl 1

1 Inleiding. WIND Internet / www.windinternet.nl 1 1 Inleiding Om de Webshop goed te kunnen beheren is het noodzakelijk dat u kennis heeft van een aantal componenten. Door alle handelingen die nodig zijn te beschrijven wordt u in staat gesteld het beheer

Nadere informatie

Handleiding beheersmodule voor docenten (en voor schooladmins).

Handleiding beheersmodule voor docenten (en voor schooladmins). Handleiding beheersmodule voor docenten (en voor schooladmins). SNS zelf: http://interactief.plantyn.com/sns Beheersmodule: http://interactief.plantyn.com/sns/adminacc Na het inloggen met een docentenaccount

Nadere informatie

Instructie aanleveren Wmo cliëntervaring Laatste update: 30 juni 2016

Instructie aanleveren Wmo cliëntervaring Laatste update: 30 juni 2016 Instructie aanleveren Wmo cliëntervaring 2016 Laatste update: 30 juni 2016 De opdrachtgever (gemeente) kan op eigen gelegenheid en op elk gewenst moment de resultaten vrijgeven voor publicatie op het platform

Nadere informatie

Werkblad Cabri Jr. Punten en coördinaten

Werkblad Cabri Jr. Punten en coördinaten Werkblad Cabri Jr. Punten en coördinaten Doel Onderzoeken van het coördinatenstelsel. Constructies 1. Tonen van de coördinaatsassen en construeren van een punt in het eerste kwadrant 1. Druk op [GRAPH]

Nadere informatie

Strategisch advies door studenten.

Strategisch advies door studenten. Strategisch advies door studenten. Wij willen u graag kennis laten maken met onze organisatie, wat wij voor u kunnen betekenen en hoe onze samenwerking er uitziet. Deze brochure is een aanvulling op de

Nadere informatie

Snelstarthandleiding SchoolWise

Snelstarthandleiding SchoolWise Snelstarthandleiding SchoolWise Flevomeer Bibliotheek augustus 2015 Inhoud Inloggen... 2 Lenen en uitlenen... 3 Catalogus... 5 Reserveren... 6 Het koppelen van uw boeken.... 7 Maken en printen van de rugetiketten...12

Nadere informatie

Digitaal proceslogboek handleiding docenten

Digitaal proceslogboek handleiding docenten Digitaal proceslogboek handleiding docenten Welkom bij het digitaal proceslogboek. Het proceslogboek is een onderdeel van de leerlijn informatievaardigheden zoals die sinds het schooljaar 2008/2009 op

Nadere informatie

Handleiding. Curasoft. Facturatie aan derde

Handleiding. Curasoft. Facturatie aan derde Handleiding Curasoft Facturatie aan derde Curasoft - 1 / 5-06.02.2017 Facturatie aan derde Het is mogelijk zorgprestaties aan derde te factureren, bijvoorbeeld in het geval van ketenzorg. Het beheren van

Nadere informatie

EPOS DOCENTENHANDLEIDING

EPOS DOCENTENHANDLEIDING EPOS DOCENTENHANDLEIDING 2. ACTIVITEITENATTEST Versie 1.02 28 oktober 2013 1. Wat is een activiteitenattest?... 2 2. Hoe maak in een activiteitenattest aan?... 3 3. Hoe definieer ik activiteitentypes voor

Nadere informatie

Gebruik webfolders Windows

Gebruik webfolders Windows Gebruik webfolders Windows Algemene informatie Dit document beschrijft hoe u gebruik kunt maken van webfolders en beschrijft hoe u stapsgewijs via uw PC hier verbinding mee kunt maken. Website toevoegen

Nadere informatie

Projectvoorstel Grassroots VU 2015-2016

Projectvoorstel Grassroots VU 2015-2016 1. Gegevens van de aanvrager Naam aanvrager: Faculteit: Eric Vos Lisanne Möller Aard- en Levenswetenschappen E-mailadres: Functie: r.a.vos@vu.nl l.m.moller@vu.nl Docent Telefoon: 020 598 2671 2. Titel

Nadere informatie

Chauffeurskiosk GebruikershandleidingVersie 3

Chauffeurskiosk GebruikershandleidingVersie 3 Chauffeurskiosk GebruikershandleidingVersie 3 Inleiding De Chauffeurskiosk is een afstortkluis speciaal bedoeld voor de taxi branche. Opstarten Wanneer de Chauffeurskiosk is aangezet dan wordt de Chauffeurskiosk

Nadere informatie

Andere website van Smidtman internet Marketing.

Andere website van Smidtman internet Marketing. Copyright 2009: Smidtman Internet Marketing Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande toestemming van Smidtman Internet marketing verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van fotokopie,

Nadere informatie

5) Accepteer de licentievoorwaarden. Volgende. Handleiding HotPotatoes (downloaden)

5) Accepteer de licentievoorwaarden. Volgende. Handleiding HotPotatoes (downloaden) Handleiding HotPotatoes (downloaden) 5) Accepteer de licentievoorwaarden. Volgende. 1) Ga naar de website http://hotpot.uvic.ca 2) Downloads: klik de gewenste versie aan. 3) Selecteer de gewenste taal.

Nadere informatie

Presentaties: presenteer jezelf met PowerPoint

Presentaties: presenteer jezelf met PowerPoint Werkblad 13C Presentaties: presenteer jezelf met PowerPoint Leerjaar 1 Presentaties maken Presentaties algemeen Stappenplan: wat gaan we deze week doen? Praten over presentaties en presenteren Een PowerPoint-presentatie

Nadere informatie

HANDLEIDING Q3600 Webshop

HANDLEIDING Q3600 Webshop HANDLEIDING Q3600 Webshop Pag.: 1 Inhoudsopgave Inleiding...3 Beheer...4 Webshop artikelgroepen beheren...4 Hoofd artikelgroep toevoegen...6 Sub artikelgroep toevoegen...7 Artikelgroep verwijderen...8

Nadere informatie

Handleiding aanmelding vakkenpakket masterdiploma aanvraag voor studenten

Handleiding aanmelding vakkenpakket masterdiploma aanvraag voor studenten Handleiding aanmelding vakkenpakket masterdiploma aanvraag voor studenten Versie: 5.3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Intekenen door student... 4 Variant / Specialisatie... 6 Aanpassen

Nadere informatie

26. Diaovergangen en animaties

26. Diaovergangen en animaties 643 26. Diaovergangen en animaties Uw presentatie wordt levendiger als u een paar van de speciale effecten toepast die PowerPoint te bieden heeft. U kunt bijvoorbeeld diaovergangen aanbrengen. Een diaovergang

Nadere informatie

SORE-1AA (Arbeidsrecht) SORE-1AS (Sociaal Zekerheidsrecht) SORE-1AA: de heer mr. C.S. Lo Manto (MNTC) SORE-1AS: mevrouw mr. M.

SORE-1AA (Arbeidsrecht) SORE-1AS (Sociaal Zekerheidsrecht) SORE-1AA: de heer mr. C.S. Lo Manto (MNTC) SORE-1AS: mevrouw mr. M. Algemene informatie Titel OWE Code OWE Onderdelen Eigenaar OWE Sociaal Recht SORE SORE-1AA (Arbeidsrecht) SORE-1AS (Sociaal Zekerheidsrecht) SORE-1AA: de heer mr. C.S. Lo Manto (MNTC) SORE-1AS: mevrouw

Nadere informatie

Handleiding Gebruikersbeheer Onderhandelmodule

Handleiding Gebruikersbeheer Onderhandelmodule Handleiding Gebruikersbeheer Onderhandelmodule Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Gebruikersbeheer starten... 4 3 Wijzigen label/instelling... 5 4 Wijzigen gebruikersgegevens... 6 5 Rollen/autorisaties binnen de

Nadere informatie

Quick Guide VivianCMS

Quick Guide VivianCMS Quick Guide VivianCMS Gastenboek creëren Versie: 1.0 Startdatum: 24 juli 2006 Datum laatste wijziging: 24 juli 2006 Opmerking: Gepubliceerd op http://www.viviancms.nl Inhoud 1 Inleiding...3 1.1 Contactformulier

Nadere informatie

Handleiding Zorgverzekeraar Winmens versie 7.29

Handleiding Zorgverzekeraar Winmens versie 7.29 Handleiding Zorgverzekeraar Winmens versie 7.29 Zorgverzekeraar oproepen Als u een zorgverzekeraar wilt oproepen om de gegevens te bekijken of te bewerken kunt boven in het zorgverzekeraars scherm, op

Nadere informatie

Lichteffecten. Dia 1. Lichteffecten.doc 12-9-2008 blz. 1/14

Lichteffecten. Dia 1. Lichteffecten.doc 12-9-2008 blz. 1/14 Lichteffecten Voorbereiding - Klik op Beeld > Werkbalken > Aanpassen - Klik op Tabblad Opdrachten > Klik op Tekenen in linker kader - Klik met linker muisknop in rechter kader op Groeperen, hou de muisknop

Nadere informatie

Symbol for Windows BlissEditor

Symbol for Windows BlissEditor Handicom Symbol for Windows BlissEditor ( Versie 4 ) Handicom, 2006, Nederland Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Schermopbouw van de Bliss Editor...3 2.1 Werkbalk... 3 2.2 Matrix... 4 2.3 Palet met basisvormen,

Nadere informatie

Handleiding Oefenbank Examentraining Docent

Handleiding Oefenbank Examentraining Docent Handleiding Oefenbank Examentraining Docent Datum: 20-12-2011 Versie: 1.0 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Selecteren van een vak/schooltype... 2 Navigeren... 2 Zoeken... 3 Een reader maken... 3 Een artikel

Nadere informatie

Stappenplan De eerste keer aan de slag met Veilig leren lezen

Stappenplan De eerste keer aan de slag met Veilig leren lezen Stappenplan De eerste keer aan de slag met Veilig leren lezen 1. Open de Zwijsen Software Manager via het Startmenu: selecteer onder Programma s de optie Zwijsen Startmenu en vervolgens Zwijsen Software

Nadere informatie

1 Service Learning Centre (Hoa Sen University), Ho Chi Ming City Vietnam

1 Service Learning Centre (Hoa Sen University), Ho Chi Ming City Vietnam 1 Service Learning Centre (Hoa Sen University), Ho Chi Ming City Vietnam OPM: AJ 2015 2016 is de eerste keer dat hier stages plaats vinden; dit wordt geëvalueerd, daarnaast kunnen nav de ervaringen stagetaken

Nadere informatie

HANDLEIDING. WordPress LAATSTE VERSIE: 29-12-2011 RODER!CKVS WEBDESIGN & WEBHOSTING

HANDLEIDING. WordPress LAATSTE VERSIE: 29-12-2011 RODER!CKVS WEBDESIGN & WEBHOSTING HANDLEIDING WordPress LAATSTE VERSIE: 29-12-2011 RODER!CKVS WEBDESIGN & WEBHOSTING Inhoudsopgave Inloggen... 3 Een nieuw bericht plaatsen... 5 Aan een nieuw bericht beginnen... 5 Je bericht bewaren, een

Nadere informatie