PROTOCOL ONDERSTEUNING t.b.v. LEERLINGEN MET DYSLEXIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PROTOCOL ONDERSTEUNING t.b.v. LEERLINGEN MET DYSLEXIE"

Transcriptie

1 PROTOCOL ONDERSTEUNING t.b.v. LEERLINGEN MET DYSLEXIE november 2015 bijgewerkt december 2016

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding p.3 2. Wat is dyslexie? p.4 3. Voor wie is dit ondersteuningsplan bedoeld? p.4 4. De ondersteuning p Inhoud ondersteuning p.5 5. Competenties dyslexieondersteuner PCC p.6 6. Faciliteiten p.6 7. Dyslexieprotocol p Algemene maatregelen p Algemene maatregelen binnen de klas p Maatregelen voor beoordeling van de talen p.8 8. Examenregeling voor kandidaten met dyslexie p.11 2

3 1. Inleiding SUCCES ÉN GELUK IN DE WERELD VAN VANDAAG ÉN MORGEN Passend onderwijs is de nieuwe manier waarop onderwijs aan leerlingen die lichte ondersteuning - bijvoorbeeld bij dyslexie - nodig hebben, wordt georganiseerd. Met de komst van passend onderwijs komt het accent te liggen op wat een leerling wél kan, wat de leerling kan leren en welke ondersteuning daarbij nodig is. In het verlengde hiervan is dit protocol geschreven, dat als uitgangspunt de visie van het PCC heeft: hoe leerlingen succesvol én gelukkig kunnen zijn in de wereld van vandaag én morgen. De auteurs: Regien Vijzelaar en Katja Rozemeijer 3

4 2. Wat is dyslexie? Dyslexie is een complex probleem dat invloed heeft op het gehele functioneren van een leerling. Het komt voor in alle vormen van het onderwijs en is niet gebonden aan intelligentie of sociaaleconomische achtergrond. In Nederland worden overwegend twee definities van dyslexie gehanteerd, de definitie van de Stichting Dyslexie Nederland (SDN, 2008) en de definitie uit het Protocol Dyslexie Diagnostiek & Behandeling (Blomert, 2006) (dit is het protocol voor de gezondheidszorg in het kader van de vergoedingsregeling dyslexie voor het basisonderwijs). Deze definities zijn als volgt: - Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau (Stichting Dyslexie Nederland, 2008, p. 11). - Dyslexie is een specifieke lees- en spellingstoornis met een neurobiologische basis, die wordt veroorzaakt door cognitieve verwerkingsstoornissen op het raakvlak van fonologische en orthografische taalverwerking. Deze specifieke taalverwerkingsproblemen wijken proportioneel af van het overige cognitieve, en m.n. taalverwerkingsprofielen leiden tot een ernstig probleem met het lezen en spellen van woorden ondanks regelmatig onderwijs. Dit specifieke lees- en spellingprobleem beperkt in ernstige mate een normale educatieve ontwikkeling, die op grond van de overige cognitieve vaardigheden geïndiceerd zou zijn (Blomert, 2006, p. 5). 3. Voor wie is dit ondersteuningsplan bedoeld? Dit ondersteuningsplan is geschreven voor leerlingen die een officiële dyslexieverklaring hebben en voor wie ondersteuning in de reguliere lessituatie onvoldoende is om tot succesvol leren te komen. Voor het overzicht noemen wij hen in dit stuk leerlingen of leerlingen met dyslexie. Op het PCC is sprake van een leerling met dyslexie wanneer deze leerling een officiële dyslexieverklaring heeft. Een dyslexieverklaring mag alleen worden afgegeven door een daartoe bevoegd deskundige. Wanneer dyslexie is vastgesteld, hoort bij het rapport van de deskundige ook een dyslexieverklaring. Dit betekent dat uit psychodiagnostisch onderzoek is gebleken dat bij de betrokkene dyslexie is vastgesteld. 4

5 4. Ondersteuning De leerlingen die in aanmerking komen voor dyslexieondersteuning zijn de leerlingen die een officiële dyslexieverklaring in hun bezit hebben en in leerjaar 1 zitten. Of de ondersteuning in de tweede klas nog gewenst is, wordt bepaald in overleg met de dyslexieondersteuner en afdelingsleider/teamleider. Het betreft hier het aanleren van strategieën en omgaan met de belemmeringen. Indien ouders aangeven dat die ondersteuning niet noodzakelijk is dan kunnen zij in overleg met de dyslexieondersteuner besluiten om daarvan af te zien. Bij leerlingen waarbij een vermoeden van dyslexie is uitgesproken door de basisschool en/of ouders, kan de dyslexieondersteuner slechts adviseren om een onderzoek te laten afnemen door een psycholoog of orthopedagoog. Eventueel kan de dyslexieondersteuner zelf een onderzoek of vooronderzoek afnemen. 4.1 Inhoud ondersteuning De dyslexieondersteuner houdt een intakegesprek met de leerling. Op basis van dit gesprek en van de dyslexieverklaring, wordt bepaald of en in welke mate de leerling ondersteuning behoeft en wordt er een plan van aanpak gemaakt met als doel zo goed mogelijk te kunnen functioneren en mee te komen binnen het reguliere onderwijs. Indien ondersteuning gewenst is, volgt na acht lessen (één keer per week) de eerste evaluatie. Aan de hand van deze evaluatie wordt het plan van aanpak aangepast en/of bepaalt de dyslexieondersteuner in overleg met de betrokkene of verdere ondersteuning gewenst is. Muiswerk is het digitale testprogramma dat het meest wordt gebruikt in diagnostische en remediërende zin. Toetsen die in aanmerking komen voor evaluatie: a. Woordlezen Eén-minuut-test (Brus & Voeten 1973) De Klepel (Van den Bos e.a. 1994) Drie-Minuten-Toets (Verhoeven 1995) b. Tekstlezen AVI-toets (Visser, Van Laarhoven & Ter Beek 1998) c. Stillezen Stilleestoets Hoe gevaarlijk is een tekenbeet? d. Spelling Dictee Het wonderlijke weer PI-dictee (Geelhoed & Reitsma 1999) Toets werkwoordspelling 5

6 e. Tempo Overschrijftaak Dyslexieondersteuning aanbieden in grote groepen is niet gewenst. Er wordt gewerkt in groepen van maximaal vijf leerlingen. Tijdens de ondersteuning verwachten wij van de leerling aanwezigheid en inzet. Indien één van beide ontbreekt, zal contact worden opgenomen met de ouder(s)/verzorger(s). 5. Competenties dyslexieondersteuner PCC De ondersteuning van leerlingen met dyslexie op het PCC wordt gedaan door een deskundige op het gebied van dyslexie. Iemand is deskundig wanneer deze persoon: - Kennis heeft van het protocol dyslexie van het PCC en van het protocol van het voortgezet onderwijs in het algemeen; - Kennis heeft van de problematiek die een leerling met dyslexie kan hebben; - Kennis heeft van de sociaal-emotionele problemen die een leerling met dyslexie kan ervaren; - Kennis heeft van nieuwe inzichten op het gebied van effectief taal(lees)onderwijs (doorgaande leerlijnen, leerdoelen, leerstofaanbod en leertijd) en van het werken aan functionele geletterdheid op school-, groeps- en individueel niveau; - Zich blijft ontwikkelen en op de hoogte blijft door middel van scholing; - Vakdocenten en afdelingsleiders kan adviseren hoe leerlingen met dyslexie binnen de groep te ondersteunen; - Een diagnostisch onderzoek kan doen om de problemen van de betreffende leerling te achterhalen; - Een plan van aanpak voor leerlingen met dyslexie kan maken: - Een leerling met dyslexie kan ondersteunen met remediërende methoden; - De leerlingen met dyslexie kan testen met relevante toetsen om te constateren of de leerlingen vooruitgang boeken. 6. Faciliteiten Wanneer uit het begeleidende rapport bij de dyslexieverklaring blijkt dat een leerling gebaat is bij bepaalde hulpmiddelen (bijvoorbeeld een Daisy CD-speler of Kurzweil) dan kan de school bij de aanschaf hiervan adviseren. Voor het gebruik van materialen wordt gekeken naar de onderwijsbehoeften van de betrokken leerling(e)(n). 6

7 Er wordt alleen gebruik gemaakt van die ondersteunende materialen wanneer deze ook bij het eindexamen zijn toegestaan (zie punt 8, examenregeling voor kandidaten met dyslexie hieronder). De keuze van de methode kan verschillen per dyslexieondersteuner en per leerling. De dyslexieondersteuner heeft eigen voorkeuren en inzichten hoe af te stemmen op de behoeften van de leerling. Het PCC faciliteert tweemaal per jaar een afstemmingsoverleg tussen de dyslexieondersteuners van alle vestigingen. 7. Dyslexieprotocol In onderstaande tekst geldt dat als er gesproken wordt over leerlingen, het gaat over leerlingen met een dyslexieverklaring. Onderstaande maatregelen gelden tot de start van het schoolexamen (SE); bij het SE gelden de landelijke normen, die ook bij het CSE (Centraal schriftelijk eindexamen) van toepassing zijn. Zie ook 8. Examenregeling voor kandidaten met dyslexie 7.1. Algemene maatregelen 1. Het PCC helpt leerlingen omgaan met de negatieve gevolgen van dyslexie. 2. De leerlingen krijgen dyslexiestickers die zij op de proefwerken kunnen plakken, zodat alle docenten van hun beperking op de hoogte zijn en hiermee rekening kunnen houden. 3. De leerlingen krijgen indien nodig lessen van een dyslexieondersteuner binnen het PCC Niet vak specifieke maatregelen binnen de klas 1 1. De docenten zorgen dat de materialen voor de leerling in het lettertype Arial worden afgedrukt. Gebruik niet kleiner dan 12-punts letters, ook voor proefwerken en overhoringen. 2. De mentoren proberen leerlingen met dyslexie niet naast elkaar te zetten. Er wordt gestreefd naar het plaatsen van een leerling met dyslexie naast een (of meer) rustige en niet taalzwakke leerling om mee samen te werken. 1 Voor de goede orde: van deze maatregelen wordt een handzame A4 opgesteld voor docenten en leerlingen. Hierin is in kort bestek te zien wat voor elke leerling met dyslexie gedaan kan worden. 7

8 3. Docenten bekijken regelmatig de aantekeningen van de leerling en controleren of antwoorden goed opgeschreven zijn. Zij geven eventueel een kopie van de antwoorden mee. 4. De docenten nemen zoveel mogelijk bij het voorbereiden van de instructie ook een instructie op over de manier waarop een taak aangepakt en uitgevoerd moet worden (metacognitie) en niet alleen instructie over de nieuwe lesstof. 5. De docenten leggen goed uit hoe een taak aangepakt moet worden en reflecteren op die taakaanpak. Wanneer docenten taakaanpak en gebruik van strategieën nabespreken, is de kans groot dat leerlingen hun gedrag kunnen veranderen wanneer hen iets niet gelukt is. 6. Docenten geven aan deze leerling geen klassikale leesbeurt. 7. De docenten houden zoveel mogelijk rekening met de verschillende leer- of denkstijlen. Leerlingen hebben verschillende manieren van kennis verwerven. 8. Taalgericht vakonderwijs bij alle vakken is noodzakelijk. Door deze expliciete aandacht voor taal kunnen ook leerlingen met dyslexie hiervan profiteren. 9. De leerling krijgt extra tijd bij proefwerken en overhoringen. Dit is maximaal 20% van de totale toetstijd 2. Gestreefd moet worden dat ook een leerling met dyslexie de toets binnen één lesuur af kan maken. 10. De dyslexieondersteuner en de mentor evalueren per rapportperiode of de maatregelen en hulpmiddelen werken, zodat er eventuele aanpassingen kunnen plaatsvinden. Daarnaast kan in geval van ernstige belemmeringen als gevolg van dyslexie worden overgegaan op de volgende maatregelen: 11. Afhankelijk van de ernst van de dyslexie en van de leertaak, kan er mondeling getoetst worden. Dit gebeurt in overleg met de vakdocent, afdelingsleider en de dyslexiespecialist. 12. De leerling mag gebruikmaken van auditieve ondersteuning als blijkt uit het dyslexierapport dat de leerling daar daadwerkelijk bij gebaat is Maatregelen voor de beoordeling van de talen Ten aanzien van de beoordeling van schrijffouten bij de talen is ons expliciete uitgangspunt: we willen een leerling met dyslexie graag in staat stellen ook te laten zien wat hij/zij wél kan en om daarop te scoren. Als niet specifiek op spelling/schrijven wordt getoetst dan 2 Gebaseerd op de maximale tijd die is toegestaan als verlenging bij het eindexamen; dit wordt bepaald door de CvTE 8

9 geldt voor ELKE leerling (dus ook voor leerlingen zonder dyslexie) dat er maximaal een punt aftrek is voor spelling. Alleen de leerlingen die dyslexie hebben, worden anders beoordeeld en mogen bepaalde fouten wel maken. Die fouten worden gespecificeerd in de taal-specifieke punten hieronder. Voor Nederlands: Daar waar spellen en schrijven niet het expliciete leerdoel is, geldt het volgende: 1. Fouten m.b.t. letterverdraaiingen in vaste lettercombinaties (duer) worden niet fout gerekend. 2. Fouten m.b.t. (mede)klinkerverdubbeling worden niet meegerekend (koopen, verekt). 3. Fouten m.b.t. lettervervanging (ruut i.p.v. ruit) of lettertoevoeging (plubliek) worden niet fout gerekend. 4. Fouten m.b.t. leerbare regels worden wel meegerekend: bij werkwoordspelling gaat het dus bijvoorbeeld om de goede uitgang: -d, -t, -te(n), -tte(n), -de(n), -dde(n). Hij heeft zijn spier verekt (i.p.v. verrekt) wordt dus niet fout gerekend (zie ook regel 3), Hij heeft zijn spier verekd wordt wel fout gerekend. 5. Een leerling moet in staat worden gesteld om ook te laten zien wat hij wél kan en om daarop te scoren. Een herhalingsfout mag er niet voor zorgen dat leerling geen kans op een voldoende heeft. Er wordt 0,1 punt per herhalingsfout afgetrokken waarbij een maximale aftrek van 1 punt geldt. Voor Engels: 1. Als een woord (Nederlands) fonetisch wordt geschreven, wordt dit goed gerekend. Dit met uitzondering van grammaticale fouten. 2. Fouten m.b.t. letterverdraaiingen in vaste lettercombinaties (huose) worden niet fout gerekend. 3. Een leerling moet in staat worden gesteld om ook te laten zien wat hij wél kan en om daarop te scoren. Een herhalingsfout mag er niet voor zorgen dat leerling geen kans op een voldoende heeft. Als hoofdletters niet goed toegepast worden, wordt dit wel fout gerekend, omdat de regels voor het gebruik hiervan leerbaar zijn. Wel wordt bij (herhalings)fouten max 0,1 punt afgetrokken waarbij een maximale aftrek van 1 punt geldt. 9

10 4. Als een woord door verkeerde spelling een andere betekenis krijgt, gelden de bovenstaande regels niet. Voor Frans: 1. Als een woord fonetisch wordt geschreven, wordt dit goed gerekend. 2. Accenten en fouten in de geslachten worden niet fout gerekend. Bijvoorbeeld: le/la, un/une is niet fout, maar wel als het bepaald en het onbepaald lidwoord door elkaar wordt gehaald: ( le livre i.p.v. un livre ) 3. Uitzondering op regel 2: geslachtfouten worden wel fout gerekend als het gebruik van een woordenboek is toegestaan tijdens de overhoring. De leerling kan dan het geslacht van een woord verifiëren m.b.v. het woordenboek. 4. Fouten m.b.t. (mede)klinkerverdubbeling worden niet meegerekend. Bijv. comencer i.p.v. commencer of sooleil i.p.v. soleil wordt niet fout gerekend. 5. Fouten m.b.t. letterverdraaiingen in vaste lettercombinaties (puor, juene) worden niet fout gerekend. 6. Als een woord door verkeerde spelling een andere betekenis krijgt, gelden de bovenstaande regels niet. 7. Een leerling moet in staat worden gesteld om ook te laten zien wat hij wél kan en om daarop te scoren. Een herhalingsfout mag er niet voor zorgen dat leerling geen kans op een voldoende heeft. Er wordt bijvoorbeeld 0,1 punt per herhalingsfout afgetrokken waarbij een maximale aftrek van 1 punt geldt. 8. Bovenstaande geldt ook niet als één van de genoemde punten onderdeel is van een specifiek te leren grammaticale regel. Voor Duits: 1. Als een woord fonetisch wordt geschreven, wordt dit goed gerekend. Dit met uitzondering van grammaticale fouten. 2. Een leerling moet in staat worden gesteld om ook te laten zien wat hij wél kan en om daarop te scoren. Een herhalingsfout mag er niet voor zorgen dat leerling geen kans op een voldoende heeft. Als hoofdletters en Umlaut niet goed toegepast worden, wordt dit wel fout gerekend, omdat de regels voor het gebruik hiervan leerbaar zijn. Wel wordt bij herhalingsfouten max 0,1 punt afgetrokken per geldende fout, waarbij een maximale aftrek van 1 punt geldt. 3. Als een Umlaut in de grammatica is behandeld en foutief wordt toegepast geldt dat als een hele fout (bijv. er färht, dan is fahrt of fehrt etc. fout) 10

11 4. Fouten m.b.t. letterverdraaiingen in vaste lettercombinaties (Truam) worden niet fout gerekend. 5. Fouten m.b.t. (mede)klinkerverdubbeling worden niet meegerekend. Bijv. Monaat of Monnat wordt niet fout gerekend. 6. Als een woord door verkeerde spelling een andere betekenis krijgt, gelden de bovenstaande regels niet. 7. Bovenstaande geldt ook niet als één van de genoemde punten onderdeel is van een specifiek te leren grammaticale regel. 8. Examenregeling voor kandidaten met dyslexie Voor een dyslectische kandidaat kunnen de examencondities aangepast worden op grond van een rapport van een deskundige (art 55.1 van het Eindexamenbesluit), waarin is aangegeven welke maatregelen nodig zijn. Deze aanpassingen betreffen zowel het schoolexamen als het centraal examen. Afhankelijk van de mate, de ernst en het soort dyslexie komen de volgende maatregelen voor: verlenging van de examentijd auditieve ondersteuning ICT-ondersteuning. Zie verder artikel 55 van het Eindexamenbesluit. 11

PROTOCOL ONDERSTEUNING t.b.v. LEERLINGEN MET DYSLEXIE

PROTOCOL ONDERSTEUNING t.b.v. LEERLINGEN MET DYSLEXIE PROTOCOL ONDERSTEUNING t.b.v. LEERLINGEN MET DYSLEXIE november 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding p.3 2. Wat is dyslexie? p.4 3. Voor wie is dit ondersteuningsplan bedoeld? p.4 4. Remediërende ondersteuning

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexie is een leerstoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v Inhoudsopgave Inleiding 1. Dyslexie 1.1 Definitie 1.2 Kenmerken dyslectische leerlingen 2. Dyslexiebeleid 2.1 Signalering en begeleiding 2.2 Faciliteiten 2.3 Ontheffing tweede moderne vreemde taal atheneum

Nadere informatie

Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013. A. Verhulst Remedial Teacher

Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013. A. Verhulst Remedial Teacher Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013 A. Verhulst Remedial Teacher INHOUDSOPGAVE Wat is dyslexie 3 Begeleiding van leerlingen met dyslexie 3 Faciliteiten voor leerlingen met dyslexie 4 Afspraken

Nadere informatie

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V.

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V. 1. Dyslexie 1.1 Wat is dyslexie? Dyslexie is een leerstoornis waarbij de leerling ernstige en hardnekkige problemen bij het automatiseren van het lezen en / of spelling heeft. Dyslexie kan in meer of mindere

Nadere informatie

Leerlingen met dyslexie krijgen een dyslexiepasje. Voor elke leerling stelt de school een individueel handelingsplan op.

Leerlingen met dyslexie krijgen een dyslexiepasje. Voor elke leerling stelt de school een individueel handelingsplan op. Dyslexie-protocol Udens College sector havo/vwo 1.1 Wat is dyslexie? Dyslexie is een leerstoornis waarbij de leerling ernstige en hardnekkige problemen bij het automatiseren van het lezen en / of spelling

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v Inhoudsopgave Inleiding 1. Dyslexie 1.1 Definitie 1.2 Kenmerken dyslectische leerlingen 2. Dyslexiebeleid 2.1 Signalering en begeleiding 2.2 Rechten en plichten 2.3 Ontheffing tweede moderne vreemde taal

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie Signaleringstoetsen klas 1 De werkwijze is als volgt De dyslexieverklaring

DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie Signaleringstoetsen klas 1 De werkwijze is als volgt De dyslexieverklaring DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Dit document is voor leerlingen, ouders, leerkrachten en belanghebbenden in het kader van het dyslexieprotocol op het Comenius College Nieuwerkerk. Het beschrijft

Nadere informatie

Leerlingen met dyslexie krijgen een dyslexiepasje. Voor elke leerling stelt de school een handelingsplan op.

Leerlingen met dyslexie krijgen een dyslexiepasje. Voor elke leerling stelt de school een handelingsplan op. 1. Dyslexie 1.1 Wat is dyslexie? Dyslexie is een leerstoornis waarbij de leerling ernstige en hardnekkige problemen bij het automatiseren van het lezen en / of spelling heeft. Dyslexie kan in meer of mindere

Nadere informatie

Johan de Witt-gymnasium, dyslexiebeleid. Dyslexiebeleid. Dyslexieprotocol

Johan de Witt-gymnasium, dyslexiebeleid. Dyslexiebeleid. Dyslexieprotocol Dyslexiebeleid Dyslexieprotocol Johan de Witt-gymnasium 10-9-2013 1 Inhoudsopgave Pagina Inleiding 3 1. Beleid 4 2. Het dyslexietraject 5 2.2 Dyslectische leerlingen en het DBC-traject 5 2.3 Aangemelde

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014)

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014) ! Dyslexieprotocol Mollerlyceum (Laatste bijstelling: 11 december 2014)! Inleiding Albert Einstein, Leonardo da Vinci, Walt Disney en zo kun je nog wel even doorgaan: de dyslect is in goed gezelschap!

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Scala College AA P N OO T M I S. Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13

Protocol Dyslexie Scala College AA P N OO T M I S. Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13 AA P N OO T M I S Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13 Meldpunt Dyslexie - 1-2013 Inleiding Dit dyslexieprotocol is samengesteld om ouders, leerlingen en docenten te informeren over het dyslexiebeleid

Nadere informatie

Beoordelingsrichtlijnen voor moderne vreemde talen en Nederlands bij dyslexie

Beoordelingsrichtlijnen voor moderne vreemde talen en Nederlands bij dyslexie Beoordelingsrichtlijnen voor moderne vreemde talen en Nederlands bij dyslexie Afspraken binnen de MVT secties en de sectie Nederlands voor leerlingen, die in het bezit zijn van een Groene (Dyslexie) kaart

Nadere informatie

Handboek Dyslexie 2015-2016

Handboek Dyslexie 2015-2016 Handboek Dyslexie 2015-2016 INHOUD INHOUD... 2 1. KORTE OMSCHRIJVING EN TOELICHTING... 3 2. BELEID EN WERKWIJZE VESPUCCI COLLEGE... 3 3. FACILITEITEN DYSLECTISCHE LEERLINGEN... 4 4. EINDEXAMEN... 5 BIJLAGE

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016 Dyslexiebeleid Scholengemeenschap Sint Ursula Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen Schooljaar 2015-2016 In het kader van passend onderwijs streeft Scholengemeenschap Sint Ursula voor elke

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat aanleren en/of het vlot toepassen (automatiseren) van het lezen

Nadere informatie

Inhoud Dyslexieprotocol SGA

Inhoud Dyslexieprotocol SGA Dyslexieprotocol Inhoud Dyslexieprotocol SGA Dyslexieprotocol... 1 Inhoud Dyslexieprotocol SGA... 2 Wat is dyslexie?... 3 Signalering en screening... 3 Afspraken t.a.v. dyslexie op het SGA.... 5 Begeleiding

Nadere informatie

INFOR. Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN

INFOR. Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN INFOR Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN 1 Inhoudsopgave Inleiding.. 2 Uitgangspunten.....3 Compenserende en dispenserende maatregelen 4 Dyslexiepas

Nadere informatie

Dyslexie: een greep uit de actualiteit

Dyslexie: een greep uit de actualiteit Dyslexie: een greep uit de actualiteit Maud van Druenen Cindy Teunissen 3 november 2016 Wat gebeurt er veel. Een greep. Twee definities van dyslexie in Nederland? Kwaliteit dyslexieverklaringen Dyslexie

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Michaël college

Dyslexieprotocol Michaël college Dyslexieprotocol Michaël college 2016-2017 Doelstelling Doel van dit protocol is de leerlingen, ouders en docenten te informeren over de vastgelegde procedures en afspraken met betrekking tot dyslexie

Nadere informatie

Kader dyslexie Clusius College

Kader dyslexie Clusius College Kader dyslexie Clusius College Vastgesteld door de Directieraad Datum: 16-06-2014 Inleiding Het Clusius College heeft te maken met een grote groep leerlingen die op het gebied van taal problemen heeft,

Nadere informatie

Handboek DYSLEXIE

Handboek DYSLEXIE Handboek DYSLEXIE 2016-2017 Handboek Leerlingbegeleiding onderdeel Dyslexie 2016-2017 LC INHOUD INHOUD... 2 1. KORTE OMSCHRIJVING EN TOELICHTING... 3 2. BELEID EN WERKWIJZE VESPUCCI COLLEGE... 4 3. FACILITEITEN

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL. januari 2015

DYSLEXIEPROTOCOL. januari 2015 DYSLEXIEPROTOCOL 2015 2017 januari 2015 1. Wat is dyslexie? Dyslexie is een complex probleem dat invloed heeft op het gehele functioneren van een leerling. Het komt voor in alle vormen van onderwijs en

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 1. Inleiding De meest geaccepteerde definitie van dyslexie is: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 versie november 2012 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving leerlingen. Vandaar

Nadere informatie

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn:

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn: Dyslexiebeleid Berlage Lyceum 1. Inleiding Het Berlage Lyceum is een school waar volop kansen worden geboden. Wij streven ernaar het maximale uit de leerlingen te halen zodat zij hun talenten ten volle

Nadere informatie

Dyslexie op het Augustinianum

Dyslexie op het Augustinianum Dyslexie op het Augustinianum Wat is dyslexie? Dyslexie is een complex probleem op neurologische basis met als gevolg specifieke taalverwerkingsproblemen die zich vooral uiten in problemen met lezen en/of

Nadere informatie

Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo

Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo Vastgesteld door de Directieraad Datum: 16 januari 2017 Inleiding In dit kader dyslexie is beschreven op basis van welke uitgangspunten er binnen het Clusius

Nadere informatie

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003:

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: Dyslexiebeleid op de SSGN (versie januari 2015) 1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: "Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de Dyslexieprotocol Een dyslectische leerling is een leerling bij wie officieel dyslexie is vastgesteld. Er is voor hem/haar een rapport gemaakt waarin door een erkend deskundige (een psycholoog of orthopedagoog

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2015-2016 Beekdal Lyceum Datum: augustus 2015 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Inleiding Volgens de meest gangbare definitie is dyslexie een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen)

Nadere informatie

Protocol Dyslexie RLS

Protocol Dyslexie RLS Protocol Dyslexie RLS 1 Inhoudsopgave 1. Visie van het Rijnlands Lyceum Sassenheim 2. Begeleiding van dyslectische leerlingen 3. Aangepaste regelingen voor leerlingen met een dyslexieverklaring Bijlage

Nadere informatie

OSB PROTOCOL DYSLEXIE

OSB PROTOCOL DYSLEXIE OSB PROTOCOL DYSLEXIE Amsterdam, 25 februari 2016 Vastgesteld door de schoolleiding Open Schoolgemeenschap Bijlmer 1 INHOUDSOPGAVE Wat is dyslexie? De OSB & de begeleiding van leerlingen met dyslexie Wederzijdse

Nadere informatie

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek. 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek. 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek In dit protocol dyslexie schetsen we voor ouders, docenten en leerlingen een duidelijk beeld wat van Groevenbeek verwacht mag worden wanneer een leerling met

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!)

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) Dyslexie wordt gedefinieerd als "een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS Inhoudsopgave 1 Visie en doelstelling p. 3 2 Doelgroep p. 4 3 Procedure screening dyslexie p. 4 4 Praktische ondersteuning p. 5 5 Arrangementen p. 7 Bijlage 1: Dyslexiekaart

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim. 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7.

Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim. 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7. Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7. Doelen 1. Visie op begeleiding van leerlingen met dyslexie Het

Nadere informatie

Protocol Dyslexie. Olympus College

Protocol Dyslexie. Olympus College Protocol Dyslexie Olympus College 2016-2017 Inhoud Inleiding 3 Definitie 3 Protocol dyslexie 4 Faciliteiten en extra middelen 5 Bijlage 1 Protocol ClaroRead 6 Bijlage 2 Dyslexiepas 7 Bijlage 3 Richtlijnen

Nadere informatie

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE PROTOCOL DYSLEXIE en DYSCALCULIE Vastgesteld 10 februari 2014 Inleiding In dit protocol zet het Montessori College Eindhoven in grote lijnen uiteen: - hoe leerlingen met leerstoornissen als dyslexie en

Nadere informatie

Protocol dyslexie en dyscalculie

Protocol dyslexie en dyscalculie Protocol dyslexie en dyscalculie A. Dyslexie Het Emmauscollege biedt begeleiding voor de dyslectische leerling, die eventueel aanvullend is op de begeleiding die een externe deskundige op dit gebied levert.

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Pallas Athene College

Dyslexieprotocol Pallas Athene College Dyslexieprotocol Pallas Athene College 1. Inleiding Doel en uitgangspunten Het Pallas Athene College wil alle leerlingen met dyslexie die ondersteuning en begeleiding bieden die zij nodig hebben om de

Nadere informatie

Protocol dyslexie. De Rietlanden

Protocol dyslexie. De Rietlanden Protocol dyslexie De Rietlanden september 2014 Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College oktober 2012 1 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Inleiding Sinds een aantal jaren voert het Gerrit Rietveld College een beleid op het gebied van dyslexie.

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Inhoudsopgave 1.1 Uitgangspunten pag. 2 2.1 Definitie dyslexie pag. 3 2.2 Kenmerken van dyslexie pag. 3 2.2.1 Problemen bij lezen pag. 3 2.2.2 Problemen bij spellen pag.

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Montessori Vaklyceum Groningen

Dyslexieprotocol. Montessori Vaklyceum Groningen Dyslexieprotocol Montessori Vaklyceum Groningen Dyslexieprotocol Deze brochure beschrijft in het kort hoe er binnen het Montessori Vaklyceum Groningen (MVLG) wordt omgegaan met leerlingen die dyslexie

Nadere informatie

Zorgbeleid RML 2014 1

Zorgbeleid RML 2014 1 Dyslexie Voor dyslectische leerlingen worden de uitgangspunten uit het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs (KPC groep 2013) zoveel mogelijk nagestreefd. De reguliere exameneisen op het gebied van spelling,

Nadere informatie

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie.

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. 1. Inleiding Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. De volgende punten komen aan de orde: Wat is dyslexie? Signaleringsprocedure dyslexie

Nadere informatie

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen Bonhoeffer College, Enschede 1.Algemene faciliteiten: Alle leerlingen met een officiële dyslexieverklaring hebben recht op de onderstaande faciliteiten.

Nadere informatie

Dyslexie. op het. : Isendoorn College

Dyslexie. op het. : Isendoorn College Dyslexie op het Isendoorn College Naam school Locatie Contactpersonen : Isendoorn College : Warnsveld : Maartje Robers (dyslexiecoördinator) Myrèse Salentijn (zorgcoördinator) September 2015 Inleiding

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: Wat is dyslexie? Diagnosetraject op het Cambium. De dyslexieverklaring. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: o Dispenserende maatregelen. (Vrijstellingen)

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, mei 2014 Wat is dyslexie? De definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen of spellen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Zernike College

Dyslexieprotocol. Zernike College Dyslexieprotocol Zernike College Dyslexieprotocol Zernike College Deze brochure beschrijft in het kort hoe er binnen het Zernike College wordt omgegaan met leerlingen die dyslexie lijken of blijken te

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein Dyslexieprotocol Cals College IJsselstein Juli 2015 Inhoud Dyslexieprotocol Inhoudsopgave 1 1. Inleiding 2 2. Wat is dyslexie? 2 3. Dyslexieverklaring 2 4. Compensatiekaart dyslexiekaart 3 5. Informatie

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL. september 2016

DYSLEXIEPROTOCOL. september 2016 DYSLEXIEPROTOCOL 2017 2020 september 2016 1. Wat is dyslexie? Dyslexie is een complex probleem dat invloed heeft op het gehele functioneren van een leerling. Het komt voor in alle vormen van onderwijs

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Datum: 26-05-2016 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College Beleidsnotitie Dyslexie Driestar College Gouda, oktober 2014 Inhoudsopgave 1 Visie... 3 2 Algemene afspraken... 5 3 Nederlands... 6 4 Engels... 6 5 Frans... 7 6 Duits... 7 7 Slot... Fout! Bladwijzer niet

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. De Savornin Lohman

Dyslexiebeleid. De Savornin Lohman Dyslexiebeleid De Savornin Lohman 1. Inleiding 2. Visie en missie 3. Definitie dyslexie 4. Signalering 5. Diagnostiek 6. Begeleiding en ondersteuning 7. Samenwerking met ouders 8. Extra hulp en faciliteiten

Nadere informatie

Regeling Specifieke Faciliteiten binnen de basiszorg

Regeling Specifieke Faciliteiten binnen de basiszorg Regeling Specifieke Faciliteiten binnen de basiszorg Door R van Oorschot Datum juli 2013 Algemene bepalingen 1. Deze regeling wil aangeven binnen welke grenzen er een beroep gedaan kan worden op één of

Nadere informatie

toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen

toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen September 2012 Inleiding In deze toelichting, die wordt uitgereikt tegelijk met de groene kaart, wordt uitgelegd

Nadere informatie

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop DYSLEXIEBELEID op het STRABRECHT COLLEGE samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop 2012 De visie van het Strabrecht College Goede dyslexiebegeleiding is vooral een attitudekwestie Het Strabrecht

Nadere informatie

Ook een rivier begint met de eerste druppel

Ook een rivier begint met de eerste druppel Ook een rivier begint met de eerste druppel Update Afstemmingsdocument Ernstige lees- en/of spellingproblemen en/of dyslexie Onderwijs aan leerlingen van 4 tot 18 jaar op Walcheren juni 2011 Inleiding

Nadere informatie

Dyslexieprotocol

Dyslexieprotocol Dyslexieprotocol 2016-2107 1 Inhoudsopgave blz. 1. Inleiding 3. 2. Wat is dyslexie? 4. 2.1 Verklarende dyslexieverklaring 4. 2.2 Onderkennende dyslexieverklaring 4. 3. Procedure 5. 4. Signaleren 5. 4.1

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Houtens. December 2011 Herzien oktober 2014. Hilleke Steenveld Roeliene van Steinvoorn. Dyslexiebeleid Houtens.

Dyslexiebeleid Houtens. December 2011 Herzien oktober 2014. Hilleke Steenveld Roeliene van Steinvoorn. Dyslexiebeleid Houtens. December 2011 Herzien oktober 2014 Hilleke Steenveld Roeliene van Steinvoorn Indien u dit document wilt gebruiken voor uw eigen instelling, graag contact opnemen met de school en het intellectueel eigendom

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Poort

Dyslexieprotocol Poort Dyslexieprotocol Poort Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz 15 2. Voorwoord... blz 16 3. Wat is dyslexie?.... blz 17 4. Dyslexieverklaring..... blz 17 4.1 aanmelden met dyslexieverklaring.. blz 18 4.2

Nadere informatie

DYSLEXIE PROTOCOL. versie januari NIFTARLAKE COLLEGE Pauwenkamp GK Maarssen

DYSLEXIE PROTOCOL. versie januari NIFTARLAKE COLLEGE Pauwenkamp GK Maarssen DYSLEXIE PROTOCOL versie januari 2015 NIFTARLAKE COLLEGE Pauwenkamp 151 3607 GK Maarssen 1 Dyslexieprotocol Niftarlake College INHOUD: PAG.NR. 1. Wat is dyslexie? 3 2. Signaleringsroute 4 3. Welke begeleiding,

Nadere informatie

Leesproblemen en dyslexie

Leesproblemen en dyslexie Leesproblemen en dyslexie Bijeenkomsten Bijeenkomst 1- dyslexie- wat is dyslexie en hoe signaleer je het? Bijeenkomst 2- groep 1-2 : signaleren en begeleiden van potentiele zwakke lezers Bijeenkomst 3:

Nadere informatie

Dyslexie. op het. : Isendoorn College

Dyslexie. op het. : Isendoorn College Dyslexie op het Isendoorn College Naam school Locatie Contactpersonen : Isendoorn College : Warnsveld : Maartje Robers (dyslexiecoach onderbouw) Elsbeth Doornbos (dyslexiecoach bovenbouw) Myrèse Salentijn

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016

Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016 Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016 Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en

Nadere informatie

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs?

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Augustus 2014 Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. OSG Schoonoord. www.osgs.nl info@osgs.nl. Postbus 16 3700 AA Zeist. KvK 30250155. Mei 2012. Dyslexiebeleid

Dyslexiebeleid. OSG Schoonoord. www.osgs.nl info@osgs.nl. Postbus 16 3700 AA Zeist. KvK 30250155. Mei 2012. Dyslexiebeleid Bezoekadres Blikkenburgerlaan 2 3703 CV Zeist Postadres Postbus 16 3700 AA Zeist T 030 698 21 40 F 030 698 21 80 www.osgs.nl info@osgs.nl KvK 30250155 Datum Onderwerp Contactpersoon OSG Schoonoord 2 /

Nadere informatie

Dyslexiebeleid van het Ludger College

Dyslexiebeleid van het Ludger College Dyslexiebeleid van het Ludger College Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Wat is dyslexie? 1.2 Kenmerken van dyslexie 2 2 De procedure 4 2.1 Ouderavond 2.2 Een vermoeden van dyslexie 2.3 De screening 2.4 De

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar 2016-2017 Inleiding Het Gerrit Rietveld College voert beleid op het gebied van dyslexie. Dit houdt in dat er naar gestreefd wordt om dyslexie zo vroeg

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, mei 2014 Wat is dyslexie? De Nederlands definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen

Nadere informatie

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: 1. Wat is dyslexie? 2. Diagnosetraject op het Cambium. 3. De dyslexieverklaring. 4. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: Dispenserende maatregelen.

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar 2015-2016 Inleiding Het Gerrit Rietveld College voert beleid op het gebied van dyslexie. Dit houdt in dat er naar gestreefd wordt om dyslexie zo vroeg

Nadere informatie

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek 1b. Aansluiting bij de basisschool

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek 1b. Aansluiting bij de basisschool Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek In dit protocol dyslexie schetsen we voor ouders, docenten en leerlingen een duidelijk beeld wat van Groevenbeek verwacht mag worden wanneer een leerling met

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL. Sint-Maartenscollege HAVO/VWO. Noormannensingel

DYSLEXIEPROTOCOL. Sint-Maartenscollege HAVO/VWO. Noormannensingel DYSLEXIEPROTOCOL Sint-Maartenscollege HAVO/VWO Noormannensingel Inhoud Faciliteiten... 3 BIJLAGE 1: HANDLEIDING COMPUTERGEBRUIK BIJ TOETSEN IN TOETSWEKEN... 5 BIJLAGE 2: HANDLEIDING COMPUTERGEBRUIK BIJ

Nadere informatie

Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach.

Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach. Dyslexiebeleid Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen) en/of schriftbeeldvorming (spellen). Dit betekent

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Pius X College

Dyslexiebeleid. Pius X College Dyslexiebeleid Pius X College Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Dyslexie 4 Definitie 4 Visie op dyslexiebeleid 4 Kenmerken van dyslectische leerlingen 5 Dyslexiebeleid 5 Signalering en begeleiding

Nadere informatie

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College Beleidsnotitie Dyslexie Driestar College Gouda, januari 2016 Inhoudsopgave 1 Visie... 3 2 Algemene afspraken... 5 3 Nederlands... 6 4 Engels... 6 5 Frans... 7 6 Duits... 7 7 Slot... 8 2 1 Visie In deze

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bijlagen

Inhoudsopgave. Bijlagen Dyslexieprotocol 1 Inhoudsopgave blz. 1. Inleiding 3. 2. Wat is dyslexie? 4. 2.1 Dyslexieverklaring 4. 2.2 Onderkennende Dyslexieverklaring 4. 3. Procedure 5. 4. Signaleren 5. 4.1 Brugklas 6. 4.2 Hogere

Nadere informatie

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie?

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie? Zorg om je toekomst Wat is dyslexie? 2 Inleiding Dyslexie is een complex probleem. Dyslectische leerlingen zijn niet dom of lui, hun falen is geen onwil. Deze leerlingen doen vaak extra hun best, besteden

Nadere informatie

Dyslexiebeleid 2014-2015

Dyslexiebeleid 2014-2015 Dyslexiebeleid 2014-2015 Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

S L O E T S W E G H M H E N G E L O

S L O E T S W E G H M H E N G E L O DYSLEXIEBELEID S L O E T S W E G 1 5 3 7 5 5 6 H M H E N G E L O Inhoud INLEIDING... 3 FACILITEITEN... 4 1.Extra tijd... 4 2. Aangepaste normering spelling bij Nederlands en de Moderne Vreemde talen 4

Nadere informatie

Dyslexie boekje. W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728. 1. Dyslexie

Dyslexie boekje. W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728. 1. Dyslexie Dyslexie boekje W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728 1. Dyslexie Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en accuraat en/of vlot toepassen

Nadere informatie

Dyslexie protocol en stappenplan

Dyslexie protocol en stappenplan Dyslexie protocol en stappenplan Wat is dyslexie? Dyslexie is een taalverwerkingsstoornis, waardoor leren lezen en spellen voor veel problemen zorgt. Kinderen met dyslexie hebben vooral veel moeite met

Nadere informatie

2014 Protocol dyslexie

2014 Protocol dyslexie Protocol dyslexie 2014 Protocol dyslexie Inleiding Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen 1. De term komt uit het latijn, want dys = niet goed functioneren, lexis = taal of woorden. Bij dyslexie

Nadere informatie

Begeleiding van dyslexie

Begeleiding van dyslexie Begeleiding van dyslexie Inhoud Wat is dyslexie?... 3 Wat biedt het HVC?... 4 Onderzoek naar dyslexie in de brugklas... 4 Dyslexiepas... 4 De dyslexiecoach... 5 Dyslexie ondersteuningssoftware... 5 Meer

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet?

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet? Dyslexieprotocol Missie Het streven om elke leerling in staat te stellen een bij hem passende opleiding te volgen Het leveren van maatwerk d.m.v. goede communicatie tussen ouders, leerling en dyslexiecoach,

Nadere informatie

UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT.

UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT. UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT. Het protocol bevat afspraken m.b.t. leerlingen met dyslexie en is onderdeel van het zorgplan. Doelgroep Dispenserende en compenserende maatregelen

Nadere informatie

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten:

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Pakket van maatregelen bij Dyslexie en Dyscalculie Dyslexie Algemeen: Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Stimuleren Schriftelijk

Nadere informatie

Het Odulphuslyceum gebruikt voor dit Protocol de volgende definitie van dyslexie (Stichting Dyslexie Nederland):

Het Odulphuslyceum gebruikt voor dit Protocol de volgende definitie van dyslexie (Stichting Dyslexie Nederland): DYSLEIEPROTOCOL ODULPHUSLYCEUM I Wat is dyslexie? Het Odulphuslyceum gebruikt voor dit Protocol de volgende definitie van dyslexie (Stichting Dyslexie Nederland): Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt

Nadere informatie

Dyslexie. op het. Isendoorn College

Dyslexie. op het. Isendoorn College Dyslexie op het Isendoorn College 2016-2017 Naam school : Isendoorn College Locatie : Warnsveld, september 2016 Contactpersonen : Maartje Robers (dyslexiecoördinator onderbouw) José Bentink (dyslexiecoördinator

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium

Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz 1 2. Voorwoord... blz 2 3. Wat is dyslexie?.... blz 3 4. Dyslexieverklaring..... blz 3 4.1 aanmelden met dyslexieverklaring.. blz

Nadere informatie

WET EN REGELGEVING DYSLEXIE

WET EN REGELGEVING DYSLEXIE WET EN REGELGEVING DYSLEXIE Studiemiddag 3 november 2016 Frank Kraus, projectleider stuurgroep dyslexie Portfolio VOORAF Veel twijfel over wat nu wel of niet mag en moet rondom dyslexie. Sterke druk op

Nadere informatie

Betrokkenen Coördinerende functionaris / budgetverantwoordelijke leerlingbegeleiders

Betrokkenen Coördinerende functionaris / budgetverantwoordelijke leerlingbegeleiders protocol dyslexie 1.1 omschrijving Definitie dyslexie, zoals gehanteerd door de Stichting Dyslexie Nederland. Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering

Nadere informatie

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004 DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De Capellenborg. De locatie Capellenborg

Nadere informatie

2012-2013. Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium

2012-2013. Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium 2012-2013 Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Drs. M. Compagner (teammanager zorg) Drs. D. van der Meijden (orthopedagoog) Trinitas Gymnasium Schooljaar 2012-2013 Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz

Nadere informatie