Vakwerk! Plantenteelt

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vakwerk! Plantenteelt"

Transcriptie

1 Vakwerk! Plantenteelt

2

3 Plantenteelt Docentenboek Projectenboek Studio Maan - Andrea Oostdijk eerste druk, 2005

4 Artikelcode: Colofon Auteur(s): Illustraties: Redactie: Onderwijskundige: Resonans: Studio Maan - Andrea Oostdijk Verbaal - Bureau voor Visuele Communicatie Studio Maan - Marga Winnubst Studio Maan - Manon Limmen Peter Norder Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Bent u desondanks van mening dat we u hebben benadeeld, dan kunt u contact met ons opnemen Ontwikkelcentrum, Ede, Nederland Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, hetzij mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het Ontwikkelcentrum. 4 PLANTENTEELT

5 Inhoud 1 Eindprojecten 6 2 Een beroep onder de loep 12 3 De grote, praktische opdracht 20

6 1 Eindprojecten Opdracht 1.1 Een diepgravende opdracht Benodigdheden Bij deze opdracht heb je nodig: grondboor; potlood, kleurpotloden en papier; centimeter; 3 potjes; ph-meter of lakmoespapier; computer met internetaansluiting en Word; vakliteratuur; bijlage 1, 2, 3 en 4. Code eindtermen KB/BB LN/K/16 Teeltwerkzaamheden 1 LN/K/17 Teeltmedium 2 Eindtermen 1 de noodzaak van het gebruik van organische en anorganische meststoffen herkennen (KB: noemen). 3 de rol van voedingselementen noemen (alleen KB). 6 met behulp van een computerprogramma (grond)onderzoek een bemestingsadvies en een keuze voor meststoffen maken. 1 eigenschappen van het teeltmedium herkennen (KB: noemen). 2 onder begeleiding het teeltmedium aanpassen aan de eisen van de teelt. 5 onder begeleiding de ph en de EC van het teeltmedium meten (alleen KB). 6 EINDPROJECTEN

7 Tijd Tips en bijzonderheden 16 uur Bij deze opdracht hebben de leerlingen de bijlagen 1, 2, 3 en 4 nodig. De bijlagen staan op de cd-rom (in Word). U kunt deze digitaal of uitgeprint aan de leerlingen geven. Zorg dat elke leerling het werkplan (bijlage 1), het formulier met eigenschappen van de grondmonsters (bijlage 2), het werkplan voor een optimale bodem (bijlage 3) en het formulier voor de voorbereiding van de presentatie (bijlage 4) heeft. Let bij het bespreken van het werkplan op de volgende zaken. Is de takenlijst compleet? Zijn de taken gelijk verdeeld? Is de planning realistisch? Noteer de data, de tijdstippen en de plaats van de overlegmomenten. Zoek verschillende plaatsen op waar de leerlingen kunnen boren. Deze plaatsen moeten met de fiets bereikbaar zijn. Het is het interessantst als deze plaatsen een duidelijk verschil vertonen wat betreft bodemprofiel en eventueel grondsoort. Zo kunt u leerlingen boringen laten doen in een bos, op een akker, aan de voet van de duinen, in een park, in een weiland, in een gebied waar al lang huizen staan of akkers worden bewerkt of in een pas ontgonnen gebied. Vraag altijd toestemming aan de eigenaar van het gebied. Voorbeelden van bodemprofielen zijn o.m. te vinden op Controleer even of deze site nog actueel is. Demonstreer de leerlingen hoe ze met de grondboor om moeten gaan. Demonstreer, indien nodig, ook hoe je de zuurte (ph) van grond kunt meten. U kunt de leerlingen laten proberen het gewas van hun keuze in de grondsoort te telen. Ze voegen voedingsstoffen, water en zure of basische stoffen toe en houden bij hoe het gewas groeit. Bespreek het resultaat van de leerlingen aan de hand van de doelen en de vragen uit de afsluiting. Opdracht 1.2 Zaaien en oogsten Benodigdheden Bij deze opdracht heb je nodig: computer met internetaansluiting; vakliteratuur; pen en schrijfpapier; fototoestel met filmpje; bijlage 1, 4, 5 en 6. EINDPROJECTEN 7

8 Code eindtermen KB/BB LN/K/16 Teeltwerkzaamheden 1 LN/K/17 Teeltmedium 2 Eindtermen 7 onder begeleiding organisch en anorganisch bemesten. 3 onder begeleiding de grond bewerken en verbeteren met gereedschappen. Tijd Tips en bijzonderheden 16 uur Bij deze opdracht hebben de leerlingen de bijlagen 1, 4, 5 en 6 nodig. De bijlagen staan op de cd-rom (in Word). U kunt deze digitaal of uitgeprint aan de leerlingen geven. Zorg dat elke leerling het werkplan (bijlage 1), het stappenplan voor zaaien/oogsten (bijlage 5), het formulier voor de voorbereiding van de presentatie (bijlage 4) en het formulier voor de beoordeling van de presentaties over zaaien en oogsten (bijlage 6) heeft. Maak een lijst met adressen van landbouwbedrijven waar de leerlingen kunnen meewerken. Informeer of de bedrijven leerlingen kunnen gebruiken bij het zaaien of oogsten. Leg de opdracht van de leerlingen duidelijk uit. Maak afspraken over aard van de werkzaamheden, tijdstip en begeleiding. De leerlingen moeten altijd onder begeleiding van een medewerker van het bedrijf kunnen werken. Deze geeft instructie over wat er gedaan moet worden, houdt toezicht en bespreekt het werk na met de leerlingen. Bespreek met de leerlingen welk landbouwbedrijf zij kunnen bezoeken. Als er niet genoeg bedrijven te vinden zijn, kunnen de leerlingen ook in grotere groepjes (van 5 tot 6 leerlingen) werken. Let er bij de keus van de bedrijven op dat de leerlingen hier nog geen stage hebben gelopen. 8 EINDPROJECTEN

9 Tijd Tips en bijzonderheden 16 uur Let bij het bespreken van het werkplan op de volgende zaken. Is de takenlijst compleet? Zijn de taken gelijk verdeeld? Is de planning realistisch? Noteer de data, de tijdstippen en de plaats van de overlegmomenten. Als de leerlingen werkzaamheden willen oefenen, bespreken ze dit met u. Als deze werkzaamheden op school uit te voeren zijn, maakt u met de leerlingen een afspraak over het tijdstip en de plaats waar ze kunnen oefenen. Indien de werkzaamheden niet op school geoefend kunnen worden, kunt u wellicht wat extra advies geven over het gebruik van machines etc. Bezoek het bedrijf tijdens de werkzaamheden of bespreek het werk (telefonisch) na met een medewerker: was hij/zij tevreden over het werk van de leerlingen? De leerlingen kunnen de foto s bij hun presentatie een grotere rol geven door een PowerPoint- of diapresentatie te maken. Besteed bij de nabespreking van de presentaties aandacht aan de voor- en nadelen van de gewassen bij zaaien/oogsten. U kunt de volgende zaken aan de orde laten komen: arbeidsintensiviteit; mate van mechanisatie; kosten en opbrengsten. Bespreek het resultaat van de leerlingen aan de hand van de doelen en de vragen uit de afsluiting. Opdracht 1.3 Landbouw op drie manieren Benodigdheden Bij deze opdracht heb je nodig: fototoestel met filmpje; A3-papier; schaar, lijm, viltstiften; bijlage 1, 7 en 8. EINDPROJECTEN 9

10 Code eindtermen KB/BB LN/K/16 Teeltwerkzaamheden 1 LN/K/17 Teeltmedium 2 Eindtermen 1 de noodzaak van het gebruik van organische en anorganische meststoffen herkennen (KB: noemen). 3 de rol van voedingselementen noemen (alleen KB). 4 beperkende bepalingen voor mineralentoediening noemen (alleen KB). 5 aan de hand van eenvoudig onderzoek de gevolgen van de bedrijfsvoering voor bodem, natuur, milieu en landschap aantonen (alleen KB). 1 eigenschappen van het teeltmedium herkennen (KB: noemen). 10 EINDPROJECTEN

11 Tijd Tips en bijzonderheden 16 uur Bij deze opdracht hebben de leerlingen de bijlagen 1, 7 en 8 nodig. De bijlagen staan op de cd-rom (in Word). U kunt deze digitaal of uitgeprint aan de leerlingen geven. Zorg dat elke leerling het werkplan (bijlage 1), het interviewformulier (bijlage 7) en het overzicht Omgaan met gewasbescherming, -verzorging en bemesting (bijlage 8) heeft. Selecteer van tevoren een aantal gangbare, geïntegreerde en biologische landbouwbedrijven. Het moeten bedrijven zijn die fruit, aardappelen of inheemse groente telen. Leg de opdracht uit aan de contactpersoon van het bedrijf en vraag of het bedrijf wil meewerken. Zorg, als het enigszins mogelijk is, voor een gelijk aantal gangbare, geïntegreerde en biologische bedrijven. Wel is het prettig als de bedrijven voor de leerlingen goed bereikbaar zijn. De leerlingen geven hun voorkeur wat betreft het soort bedrijf aan. Houd rekening met deze voorkeur, maar zorg er ook voor dat alle soorten bedrijven aan bod komen. Let bij het bespreken van het werkplan op de volgende zaken. Is de takenlijst compleet? Zijn de taken gelijk verdeeld? Is de planning realistisch? Noteer de data, de tijdstippen en de plaats van de overlegmomenten. Bij het bedenken van de vragen kunt u de leerlingen ter inspiratie brochures geven over de verschillende soorten landbouw en producten op het gebied van gewasbescherming en -verzorging en bemesting. Ook kunnen ze informatie zoeken op de sites: Controleer van tevoren even of de sites nog actueel zijn. De leerlingen kunnen ook video-opnamen maken op het bedrijf en deze voorzien van commentaar. Bespreek het resultaat van de leerlingen aan de hand van de doelen en de vragen uit de afsluiting. EINDPROJECTEN 11

12 2 Een beroep onder de loep 2.1 Opdracht 2.1 Een baan zoeken Benodigdheden Bij deze opdracht heb je nodig: een computer met internetaansluiting en Word; pen en papier; kranten en vaktijdschriften; bijlage 1, 7 en EEN BEROEP ONDER DE LOEP

13 Code eindtermen KB/BB LN/K/1 Oriëntatie op de sectoren LN/K/2 Professionele vaardigheden Eindtermen 1 werkvelden in de (groene) sectoren en afdelingen herkennen (KB: noemen). 3 eigen toekomstmogelijkheden binnen de (groene) sectoren en werkvelden herkennen (KB: noemen). 2 de Nederlandse taal functioneel gebruiken: op basaal niveau lees- en schrijfvaardigheden toepassen bij de administratieve verwerking van zijn werkzaamheden; een eenvoudig zakelijk verslag schrijven met gebruikmaking van geautomatiseerde systemen; zich mondeling en schriftelijk correct in de Nederlandse taal uitdrukken: * werkoverleg * vaktaal * mondelinge opdrachten interpreteren * informeel communiceren 4 met gebruikmaking van een computer eenvoudige administratieve werkzaamheden uitvoeren: binnen het vakgebied gericht informatie opzoeken met behulp van moderne technieken; bronnen gebruiken, geautomatiseerde gegevensbestanden, internet; informatie op waarde schatten, kiezen en ordenen; informatie bewerken: samenvatting, tabel, grafiek. EEN BEROEP ONDER DE LOEP 13

14 Tijd Tips en bijzonderheden 16 uur Bij deze opdracht hebben de leerlingen de bijlagen 1, 7 en 9 nodig. De bijlagen staan op de cd-rom (in Word). U kunt deze digitaal of uitgeprint aan de leerlingen geven. Zorg dat elke leerling het werkplan (bijlage 1), het interviewformulier (bijlage 7) en het werknemersportret (bijlage 9) heeft. De leerlingen werken bij deze opdracht zelfstandig. Let bij het bespreken van het werkplan op de volgende zaken: Is de takenlijst compleet? Is de planning realistisch? Noteer de data, de tijdstippen en de plaats van de overlegmomenten. Leg kranten en vaktijdschriften klaar of laat de leerlingen ze zelf zoeken (afhankelijk van hun mate van zelfstandigheid). Vacatures in de sector Plant zijn onder meer te vinden op: Controleer altijd even of deze sites nog actueel zijn. Let er bij de interviewvragen van de leerlingen op of ze gericht zijn op het vinden van een baan via een netwerk, of ze duidelijk zijn geformuleerd en of ze een duidelijk antwoord uitlokken. Bespreek het resultaat van de leerlingen aan de hand van de doelen en de vragen uit de afsluiting. Alternatieve opdracht Laat de leerlingen collega s op hun stagebedrijf interviewen: Hoe hebben zij hun baan gevonden? Hoe zouden zij de leerling kunnen helpen bij het vinden van een baan? Weten zij geschikte banen voor de leerling? Hebben ze goede sollicitatietips? Opdracht 2.2 Een dag meelopen met... Benodigdheden Bij deze opdracht heb je nodig: een fototoestel met filmpje of een digitale camera; een computer met internetaansluiting en Word; een printer; eventueel passende (beroeps)kleding; bijlage 1 en EEN BEROEP ONDER DE LOEP

15 Code eindtermen KB/BB LN/K/1 Oriëntatie op de sectoren Eindtermen 1 werkvelden in de (groene) sectoren en afdelingen herkennen (KB: noemen). 2 doelgroepen die gebruik maken van de diensten van verschillende werkvelden binnen de (groene) sectoren en afdelingen herkennen (KB: noemen). 3 eigen toekomstmogelijkheden binnen de (groene) sectoren en werkvelden herkennen (KB: noemen). 5 aspecten van technologische vernieuwingen noemen en is zich bewust van veranderingen voor de beroepspraktijk: meer algemene recente en verwachte technologische ontwikkelingen; invloed op maatschappelijke ontwikkelingen; meer vakspecifiek recente en verwachte technologische ontwikkelingen; invloed op de organisatie van het productieproces; verandering en verdwijning van beroepen; gevolgen in termen van permanente educatie; veranderingsbereidheid: * mobiliteit * opleidingsbereidheid. EEN BEROEP ONDER DE LOEP 15

16 Code eindtermen KB/BB LN/K/2 Professionele vaardigheden Eindtermen 2 de Nederlandse taal functioneel gebruiken: op basaal niveau lees- en schrijfvaardigheden toepassen bij de administratieve verwerking van zijn werkzaamheden; een eenvoudig zakelijk verslag schrijven met gebruikmaking van geautomatiseerde systemen; zich mondeling en schriftelijk correct in de Nederlandse taal uitdrukken: * werkoverleg * vaktaal * mondelinge opdrachten interpreteren * informeel communiceren 4 met gebruikmaking van een computer eenvoudige administratieve werkzaamheden uitvoeren: binnen het vakgebied gericht informatie opzoeken met behulp van moderne technieken; bronnen gebruiken, geautomatiseerde gegevensbestanden, internet; informatie op waarde schatten, kiezen en ordenen; informatie bewerken: samenvatting, tabel, grafiek. 6 de werkzaamheden op een veilige wijze uitvoeren: arbo-risicoherkenning: * gezondheid * veiligheid * welzijn veiligheidsmaatregelen; omgaan met relevante risico s: * gezondheid, welzijn en milieu * werkhouding * persoonlijke beschermingsmiddelen * arbeidsmiddelen wettelijke eisen en voorschriften bij het omgaan met materialen en middelen noemen; de functie van de Arbowet noemen; de juiste werkhouding demonstreren bij werkzaamheden: * bij schoonmaakwerkzaamheden * bij tilwerkzaamheden de benodigde handelingen in het geval van eerste hulp bij ongelukken noemen. 16 EEN BEROEP ONDER DE LOEP

17 Code eindtermen KB/BB LN/K/2 Professionele vaardigheden Eindtermen 7 milieubewust handelen: de juiste omgang met schadelijke materialen; kennis van milieukeurmerken en -logo s; aspecten met betrekking tot milieubewust handelen noemen; de invloed die productie in het algemeen op het milieu heeft: * vervuiling lucht, bodem, water * uitputting grondstoffen * energie * afval * ruimtebeslag de wijze en noodzaak van afvalvermindering, afvalscheiding, hergebruik en energiebesparing omschrijven. 8 hygiënisch werken: werkzaamheden ten aanzien van de schoonmaak uitvoeren (doel, middelen, frequentie, milieubelasting); het moment voor schoonmaak bepalen; de noodzaak van hygiënisch werken uitleggen. EEN BEROEP ONDER DE LOEP 17

18 Tijd Tips en bijzonderheden 16 uur Bij deze opdracht hebben de leerlingen de bijlagen 1 en 7 nodig. De bijlagen staan op de cd-rom (in Word). U kunt deze digitaal of uitgeprint aan de leerlingen geven. Zorg dat elke leerling het werkplan (bijlage 1) en het interviewformulier (bijlage 7) heeft. U kunt ook een aantal beroepen selecteren waaruit de leerlingen kunnen kiezen. Beroepen en opleidingen zijn onder andere te vinden op de sites van ROC s. Ook de leerlingen kunnen daar zoeken. Voor sommige beroepen is een MBO-opleiding vereist, maar voor de leerlingen die door willen leren, kan het ook interessant zijn een dag met iemand met zo n beroep mee te lopen. Selecteer van tevoren verschillende bedrijven en neem contact met ze op. Leg de opdracht van de leerlingen duidelijk uit. Het handigst zijn bedrijven waar verschillende beroepen uit de sector Plant worden uitgevoerd. Maak een brede selectie aan bedrijven met uiteenlopende beroepen. Zorg dat bekende en minder bekende beroepen aan bod komen. U kunt voor bedrijven kiezen waar u vanuit de stage al contact mee heeft. Maar denk eraan: het is niet de bedoeling dat de leerling gaat meelopen met een beroep dat hij al kent. 18 EEN BEROEP ONDER DE LOEP

19 Tijd Tips en bijzonderheden 16 uur Bespreek samen met de leerling het gekozen beroep: is het mogelijk een dag mee te lopen met dit beroep? Als dit niet mogelijk is, zoek dan een bedrijf waar het beroep dat de leerling als tweede heeft gekozen wordt uitgevoerd. De leerlingen werken in deze opdracht in principe zelfstandig. Leerlingen die hetzelfde beroep kiezen, kunnen het bedrijf in kleine groepjes (maximaal 3-4 leerlingen) bezoeken. Laat hen samen afspraken maken. Let bij het bespreken van het werkplan op de volgende zaken. Is de takenlijst compleet? Zijn de taken gelijk verdeeld (indien de leerling in een groepje werkt)? Is de planning realistisch? Noteer de data, de tijdstippen en de plaats van de overlegmomenten. Controleer of uw leerlingen weten wat arbo-regels zijn. Besteed hier anders kort klassikaal aandacht aan. Extra informatie over arbo-regels kan de leerling vinden op: Controleer altijd even of deze sites nog actueel zijn. Let er bij de interviewvragen van de leerlingen op of ze gericht zijn op arbo en milieu, of ze duidelijk zijn geformuleerd en of ze een duidelijk antwoord uitlokken. Bespreek het resultaat van de leerlingen aan de hand van de doelen en de vragen uit de afsluiting. EEN BEROEP ONDER DE LOEP 19

20 3 De grote, praktische opdracht 3.1 Opdracht 3.1 Adopteer een akker Benodigdheden Bij deze opdracht heb je nodig: computer met internetaansluiting en Word; vakliteratuur; map; A3-papier; potlood en kleurpotloden; liniaal; bijlage 1, 4, 7 en 10. Code eindtermen KB LN/V/1 Integratieve opdracht vakrichtingen Eindtermen De kandidaat kan een praktische opdracht uitvoeren die betrekking heeft op één derde deel van de eindtermen van het kerndeel. In dat verband kan de kandidaat in de desbetreffende fase van voorbereiding, uitvoering, afsluiting en/of evaluatie a een uitgewerkte opzet maken voor de praktische opdracht; b een haalbare activiteiten- en tijdsplanning maken; c relevante informatie verzamelen; d de verzamelde informatie verwerken, analyseren en interpreteren; e eigen opvattingen beargumenteren; f het resultaat van de opdracht op samenhangende wijze schriftelijk weergeven met behulp van een tekstverwerkingsprogramma conform de eisen aan lay-out, indeling en opmaak of g het resultaat van de praktische opdracht mondeling presenteren met behulp van media en presentatievaardigheden; h demonstreren dat de vaktechnische vaardigheden worden beheerst die voorkomen in de eindtermen van het kerndeel waarop de opdracht betrekking heeft; i het uitvoeringsproces en het resultaat van de opdracht evalueren aan de hand van vooraf gegeven criteria. 20 DE GROTE, PRAKTISCHE OPDRACHT

21 Code eindtermen KB LN/K/16 Teeltwerkzaamheden 1 LN/K/17 Teeltmedium 2 Eindtermen 1 de noodzaak van het gebruik van organische en anorganische meststoffen noemen. 3 de rol van voedingselementen noemen. 7 onder begeleiding organisch en anorganisch bemesten. 1 eigenschappen van het teeltmedium noemen. 2 onder begeleiding het teeltmedium aanpassen aan de eisen van de teelt. 3 onder begeleiding de grond bewerken en verbeteren met gereedschappen. 4 onder begeleiding het teeltmedium aanbrengen met gereedschappen. DE GROTE, PRAKTISCHE OPDRACHT 21

22 Tijd Tip en bijzonderheden 40 uur Bij deze opdracht hebben de leerlingen de bijlagen 1, 4, 7 en 10 nodig. De bijlagen staan op de cd-rom (in Word). U kunt deze digitaal of uitgeprint aan de leerlingen geven. Zorg dat elke leerling het werkplan (bijlage 1), het interviewformulier (bijlage 7), de gewaskalender (bijlage 10) en het formulier voor de voorbereiding van de presentatie (bijlage 4) heeft. Selecteer van tevoren een aantal akkers van ongeveer 10 tot 15 ha. Deze akkers liggen buiten de eigen provincie om te voorkomen dat de leerlingen een bekend bedrijf uit hun eigen omgeving kiezen. Het moet wel een akker zijn die de leerlingen qua afstand zelf kunnen bezoeken. Beschrijf van elke akker de plaats, omvang en grondsoort. Idealiter zijn er meer akkers dan er groepjes leerlingen zijn, zodat er een uitgebreide keuze is. Wijs een stuk grond toe aan elk groepje. Let daarbij op hun argumenten: hebben de leerlingen een beredeneerde keuze gemaakt voor dit stuk grond? Ken de groepjes ook een fictief budget toe voor poot- of zaaigoed, bemesting en gewasbescherming. Bereken een budget dat redelijk is voor een akker zoals u die hebt geselecteerd. Let bij het berekenen van het budget o.a. op de grootte van de akker en de grondsoort. Let bij het bespreken van het werkplan op de volgende zaken. Is de takenlijst compleet? Zijn de taken gelijk verdeeld? Is de planning realistisch? Noteer de data, de tijdstippen en de plaats van de overlegmomenten. Bij de verzorging van gewassen moeten de leerlingen ook letten op: water; gewasbescherming; gebruik van machines en gereedschappen. Laat deze zaken bij het bespreken van opdracht 7 aan de orde komen. Suggestie: u kunt de leerlingen het door hen gekozen gewas op school laten telen. Ze moeten het dan verzorgen volgens de gewaskalender (bijlage 10). Na de oogst kunnen ze hun product op school aan de man proberen te brengen. De producten met de hoogste kwaliteit zullen het meest opbrengen. Dit kan aanleiding zijn voor een gesprek over kwaliteitseisen aan gewassen. Bespreek het resultaat van de leerlingen aan de hand van de doelen en de vragen uit de afsluiting. 22 DE GROTE, PRAKTISCHE OPDRACHT

Vakwerk! Verwerking agrarische producten

Vakwerk! Verwerking agrarische producten Vakwerk! Verwerking agrarische producten Verwerking agrarische producten Docentenboek Projectenboek Studio Maan - Andrea Oostdijk eerste druk, 2005 Artikelcode: 21162 Colofon Auteur(s): Illustraties:

Nadere informatie

Vakwerk! Bloembinden en -schikken

Vakwerk! Bloembinden en -schikken Vakwerk! Bloembinden en -schikken Bloembinden en -schikken Docentenboek Projectenboek Studio Maan - Andrea Oostdijk eerste druk, 2005 Artikelcode: 21160 Colofon Auteur(s): Illustraties: Redactie: Onderwijskundige:

Nadere informatie

Hoe werk je met het projectenboek?

Hoe werk je met het projectenboek? Hoe werk je met het projectenboek? In dit boek ga je allerlei opdrachten maken met gewassen in de hoofdrol. Je gaat toepassen wat je in de afgelopen jaren hebt geleerd. Ook leer je er nog een hoop nieuwe

Nadere informatie

Groei en oogst. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Groei en oogst. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Groei en oogst De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170 Groei

Nadere informatie

Groei voorbereiden. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Groei voorbereiden. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Groei voorbereiden De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Groei voorbereiden WEGWIJZER Deze module

Nadere informatie

Boxenoverzicht LINK2 Handel & Administratie Versie juni 2008

Boxenoverzicht LINK2 Handel & Administratie Versie juni 2008 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 03 02 02 03 04 05 06 07 03 HA/K/1 0 0 Oriëntatie op handel en administratie SE SE SE HA/K/1 x x Uitwerking eindtermen: zie Handreiking SLO x x x x x x x x x x x x x

Nadere informatie

Examenprogramma handel en administratie

Examenprogramma handel en administratie Examenprogramma handel en administratie Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 handel en administratie 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden,

Nadere informatie

Hoe werk je met het projectenboek?

Hoe werk je met het projectenboek? Hoe werk je met het projectenboek? In dit boek ga je allerlei opdrachten maken met bloemen in de hoofdrol. Je gaat toepassen wat je in de afgelopen jaren hebt geleerd. Ook leer je er nog een hoop nieuwe

Nadere informatie

Training. Methodisch verzamelen van informatie

Training. Methodisch verzamelen van informatie Training Methodisch verzamelen van informatie Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel:

Nadere informatie

Hoe werk je met het projectenboek?

Hoe werk je met het projectenboek? Hoe werk je met het projectenboek? In dit boek ga je allerlei opdrachten maken met groen in de hoofdrol. Je gaat toepassen wat je in de afgelopen jaren hebt geleerd. Ook leer je er nog een hoop nieuwe

Nadere informatie

Examenprogramma mode en commercie

Examenprogramma mode en commercie Examenprogramma mode en commercie Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 mode en commercie 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1

Nadere informatie

Bijlagen Projectenboek Groen

Bijlagen Projectenboek Groen Bijlagen Projectenboek Groen Bijlage 1 Werkplan Namen:. Taakverdeling en planning Taken Taakverdeling Tijdsplanning Begin Einde Af Overlegmomenten met docent Onderwerp Datum Tijdstip Plaats overleg Gemaakte

Nadere informatie

Plant en Productie EXAMENSTANDAARD

Plant en Productie EXAMENSTANDAARD Plant en 1.1 De leerling maakt een teeltmedium gereed Exameneenheid Kerntaken BB KB Werkprocessen GL Voorwaardelijke kennis LN/K/6 1 Telen van De planten leerling kan teeltmedia 1.1 De leerling LN/K/17.59G

Nadere informatie

Module Verkoopmedewerker bloemen en planten KB. vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4

Module Verkoopmedewerker bloemen en planten KB. vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Module Verkoopmedewerker bloemen en planten KB vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke

Nadere informatie

ZORG EN WELZIJN BREED VMBO. Syllabus centraal examen 2015

ZORG EN WELZIJN BREED VMBO. Syllabus centraal examen 2015 ZORG EN WELZIJN BREED VMBO Syllabus centraal examen 2015 April 2013 2013 College voor Examens vwo, havo, vmbo, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Examenprogramma consumptief-bakken

Examenprogramma consumptief-bakken Examenprogramma consumptief-bakken Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 consumptief-bakken 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn

Nadere informatie

Cursus. Evalueren begeleiding van activiteiten

Cursus. Evalueren begeleiding van activiteiten Cursus Evalueren begeleiding van activiteiten Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Cursus

Nadere informatie

Zorg-en-welzijn-breed Syllabus BB, KB en GL centraal examen 2011

Zorg-en-welzijn-breed Syllabus BB, KB en GL centraal examen 2011 Zorg-en-welzijn-breed Syllabus BB, KB en GL centraal examen 2011 September 2009 2009 Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven vwo, havo, vmbo, Utrecht Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave

Nadere informatie

Zorg-en-welzijn-breed Syllabus BB, KB en GL centraal examen 2010 augustus 2008

Zorg-en-welzijn-breed Syllabus BB, KB en GL centraal examen 2010 augustus 2008 Zorg-en-welzijn-breed Syllabus BB, KB en GL centraal examen 2010 augustus 2008 syllabus Zorg-en-welzijn-breed BB KB GL augustus 2008 1 2008 Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven vwo, havo, vmbo,

Nadere informatie

Training. Presenteren en instrueren

Training. Presenteren en instrueren Training Presenteren en instrueren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Erica Huppelschoten Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Presenteren

Nadere informatie

Examenprogramma consumptief-breed

Examenprogramma consumptief-breed Examenprogramma consumptief-breed Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 consumptief-breed 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1

Nadere informatie

Examenprogramma administratie

Examenprogramma administratie Examenprogramma administratie Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 administratie 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan

Nadere informatie

Training. Talentherkenning

Training. Talentherkenning Training Talentherkenning Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Ariëlle Potter Titel: Talentherkenning ISBN:

Nadere informatie

Module Het groeien van planten

Module Het groeien van planten Module Het groeien van planten Colofon Auteur Ton van der Hoorn, Wellantcollege, Aalsmeer Redactie Marga Winnubst, Kristal Tekst- en communicatiebureau Beeld ARKA media BV, Beeldverwerving en beeldcreatie

Nadere informatie

Examenprogramma zorg-en-welzijn-breed

Examenprogramma zorg-en-welzijn-breed Examenprogramma zorg-en-welzijn-breed Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 zorg-en-welzijn-breed 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden,

Nadere informatie

Met deze uitgaven kun je je voorbereiden op de Proeve van Bekwaamheid De beestenboel.

Met deze uitgaven kun je je voorbereiden op de Proeve van Bekwaamheid De beestenboel. dier en zorg Konijnenpraat GL Met deze uitgaven kun je je voorbereiden op de Proeve van Bekwaamheid De beestenboel. Deze uitgave bevat theorie en opdrachten om de competenties en kennis die je moet beheersen

Nadere informatie

Cursus. Leren kun je leren

Cursus. Leren kun je leren Cursus Leren kun je leren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn Leren

Nadere informatie

Module Plantenvoeding

Module Plantenvoeding Module Plantenvoeding Colofon Auteur Jan van den Langenberg, Helicon, Boxtel Redactie Marga Winnubst, Kristal Tekst- en communicatiebureau Beeld ARKA media BV, Beeldverwerving en beeldcreatie Resonans

Nadere informatie

Hoe werk je met het projectenboek?

Hoe werk je met het projectenboek? Hoe werk je met het projectenboek? In dit boek ga je allerlei opdrachten maken met dieren in de hoofdrol. Je gaat toepassen wat je in de afgelopen jaren hebt geleerd. Ook leer je er nog een hoop nieuwe

Nadere informatie

Examenprogramma verzorging

Examenprogramma verzorging Examenprogramma verzorging Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 verzorging 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan vakoverstijgende

Nadere informatie

Organisatie van werkzaamheden

Organisatie van werkzaamheden Organisatie van werkzaamheden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Rubus Opleidingspartners, Richard Prins Inhoudelijke redactie: Jessica Satink

Nadere informatie

Training. Enquêteren

Training. Enquêteren Training Enquêteren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Floortje Vissers Titel: Enquêteren ISBN: 978 90 3724 129 7 Edu Actief b.v. 2016 Behoudens

Nadere informatie

TECHNOLOGIE IN DE GEMENGDE LEERWEG VMBO

TECHNOLOGIE IN DE GEMENGDE LEERWEG VMBO TECHNOLOGIE IN DE GEMENGDE LEERWEG VMBO Syllabus centraal examen 2015 April 2013 Verantwoording: 2013 College voor Examens vwo, havo, vmbo, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag

Nadere informatie

Werk in tuin en landschap

Werk in tuin en landschap Werk in tuin en landschap WEGWIJZER Deze module bestaat uit zes hoofdstukken. Elk hoofdstuk bestaat uit vijf vaste onderdelen: Oriëntatie, Theorie, Opdrachten, Terugblik en Begrippen. Elk onderdeel is

Nadere informatie

Tussen productie en verkoop

Tussen productie en verkoop Tussen productie en verkoop De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Tussen productie en verkoop

Nadere informatie

Cursus. Oriëntatie op het werkveld

Cursus. Oriëntatie op het werkveld Cursus Oriëntatie op het werkveld Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Irma Derksen Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Oriëntatie op

Nadere informatie

Training. Coachend begeleiden

Training. Coachend begeleiden Training Coachend begeleiden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Bertine Pruim Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Factor-E Coachend begeleiden

Nadere informatie

VERZORGING VMBO. Syllabus centraal examen 2016

VERZORGING VMBO. Syllabus centraal examen 2016 VERZORGING VMBO Syllabus centraal examen 2016 Versie april 2014 2014 College voor Examens vwo, havo, vmbo, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Het beste idee van Nederland

Het beste idee van Nederland groenbreed Het beste idee van Nederland BB Met deze uitgaven kun je je voorbereiden op de Proeve van Bekwaamheid De Mini onderneming. Deze uitgave bevat theorie en opdrachten om de competenties en kennis

Nadere informatie

Loopbaan oriëntatie en -begeleiding Werkboek. Naam leerling:... Klas:... Datum:...

Loopbaan oriëntatie en -begeleiding Werkboek. Naam leerling:... Klas:... Datum:... Loopbaan oriëntatie en -begeleiding Werkboek Naam leerling:... Klas:... Datum:... De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu

Nadere informatie

Een eindterm op het gebied van vaardigheden veronderstelt dat ook de onderliggende theorie bekend is.

Een eindterm op het gebied van vaardigheden veronderstelt dat ook de onderliggende theorie bekend is. Geglobaliseerd Afdelingsprogramma Landbouw Een kruisje achter een eindterm geeft per leerweg aan of deze eindterm tot het examenprogramma van die betreffende leerweg behoort. De aanduiding CE onder een

Nadere informatie

DE INFOBEURS. School, regels, wonen, drugs, Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS 1

DE INFOBEURS. School, regels, wonen, drugs, Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS 1 DE INFOBEURS Jongeren die nieuw aankomen op de school hebben wellicht veel vragen over hoe het eraan toegaat op de school, of ze kunnen gaan werken, welke stageplekken tof zijn, Daarnaast zijn jongeren

Nadere informatie

Voeding cmyk rgb #48b A.indd :23

Voeding cmyk rgb #48b A.indd :23 Voeding WEGWIJZER Deze module bestaat uit vijf hoofdstukken. Elk hoofdstuk bestaat uit vijf vaste onderdelen: Oriëntatie, Theorie, Opdrachten, Terugblik en Begrippen. Elk onderdeel is herkenbaar aan een

Nadere informatie

Voorbereidende interne stage

Voorbereidende interne stage Ik, leren en werken Voorbereidende interne stage Deel 1 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Marian van der Meijs, werkzaam bij ICBA Inhoudelijke

Nadere informatie

Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid. Leg het fundament. Crebonummer 91370. Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL

Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid. Leg het fundament. Crebonummer 91370. Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid Leg het fundament Crebonummer 91370 Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL EXAMENBANK PROVE2MOVE 2 Inhoudsopgave Inleiding 3 Opdrachten

Nadere informatie

Module Duurzame fokkerij

Module Duurzame fokkerij Module Duurzame fokkerij Colofon Auteur Marko Ruis Redactie Sigrid Kroon, Bureau Contenti Beeld ARKA media BV Shutterstock Dierenwelzijnsweb Wikimedia Kleindier Liefhebbers Nederland Het Ontwikkelcentrum

Nadere informatie

Groene zorg. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Groene zorg. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Groene zorg De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170 Groene

Nadere informatie

Hoe werk je met het projectenboek?

Hoe werk je met het projectenboek? Hoe werk je met het projectenboek? In dit boek ga je allerlei opdrachten maken met agrarische producten in de hoofdrol. Je gaat toepassen wat je in de afgelopen jaren hebt geleerd. Ook leer je er nog een

Nadere informatie

Werken aan natuur en milieu

Werken aan natuur en milieu Keuzevak Milieu, hergebruik en duurzaamheid Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 5 van dit werkboek. Te activeren tot: COLOFON Uitgeverij: Auteur(s): Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

Training. Zakelijk communiceren

Training. Zakelijk communiceren Training Zakelijk communiceren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn

Nadere informatie

Bijlagen Projectenboek VAP

Bijlagen Projectenboek VAP Bijlagen Projectenboek VAP Bijlage 1 Werkplan Namen:...... Taakverdeling en planning Taken Taakverdeling Tijdsplanning Af Begin Einde Overlegmomenten met docent Onderwerp Datum Tijdstip Plaats overleg

Nadere informatie

CBL STAGEWERKBOEK Verkoper handleiding

CBL STAGEWERKBOEK Verkoper handleiding CBL STAGEWERKBOEK Verkoper handleiding centraal bureau levensmiddelenhandel 1 stagewerkboek handleiding voor de praktijkopleider (Verkoper) 1 Copyright 2012 OVD Educatieve Uitgeverij bv Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Verzorging Syllabus BB, KB en GL centraal examen 2010 augustus 2008

Verzorging Syllabus BB, KB en GL centraal examen 2010 augustus 2008 Verzorging Syllabus BB, KB en GL centraal examen 2010 augustus 2008 syllabus Verzorging BB KB GL augustus 2008 1 2008 Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven vwo, havo, vmbo, Utrecht Alle rechten

Nadere informatie

Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid. Leg het fundament. Crebonummer Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL

Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid. Leg het fundament. Crebonummer Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid Leg het fundament Crebonummer 91370 Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL EXAMENBANK PROVE2MOVE 1 e herziene druk: november 2013 ISBN:

Nadere informatie

Pagina 1 van 5. Examenprogramma Profielvak: dienstverlening & producten. De kern

Pagina 1 van 5. Examenprogramma Profielvak: dienstverlening & producten. De kern Examenprogramma Profielvak: dienstverlening & producten De kern a. Algemene kennis en vaardigheden b. Professionele kennis en vaardigheden c. Loopbaanoriëntatie en -ontwikkeling De vier profielmodulen

Nadere informatie

SW-B-K1-W2 (C) Maakt een plan van aanpak. Oefenopdracht C Niveau 4 Crebo: Cohort: Geldig vanaf

SW-B-K1-W2 (C) Maakt een plan van aanpak. Oefenopdracht C Niveau 4 Crebo: Cohort: Geldig vanaf SW-B-K1-W2 (C) Maakt een plan van aanpak Oefenopdracht C Niveau 4 Crebo: 23185 Cohort: Geldig vanaf 01-08-2015 Colofon * Daar waar hij staat, wordt ook zij bedoeld en omgekeerd. * Waar cliënt staat, kan

Nadere informatie

Vakwerk! Toelichting bij de methode. Agrarische bedrijfseconomie. leerjaar 3 (deel 1) en 4 (deel 2), voor de kader- en basisberoepsgerichte leerweg

Vakwerk! Toelichting bij de methode. Agrarische bedrijfseconomie. leerjaar 3 (deel 1) en 4 (deel 2), voor de kader- en basisberoepsgerichte leerweg Vakwerk! Toelichting bij de methode leerjaar 3 (deel 1) en 4 (deel 2), voor de kader- en basisberoepsgerichte leerweg www.ontwikkelcentrum.nl http://ontwikkelcentrum.docentenportal.nl Inleiding De methode

Nadere informatie

Naam:. Namen groepsleden:... Begeleider:

Naam:. Namen groepsleden:... Begeleider: Naam:. Klas: Namen groepsleden:........ Begeleider: 1 Inleiding In deze projectweek ga je onderzoek doen. Dit onderzoek is ter voorbereiding op het sectorwerkstuk in de vierde klas. Dit boekje is jouw

Nadere informatie

Algemene beroepsvaardigheden. Werkboek

Algemene beroepsvaardigheden. Werkboek Algemene beroepsvaardigheden Werkboek Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Martijn Baalman, Simon Kuipers, Rein Mulder Inhoudelijke redactie: Stephan

Nadere informatie

GROENE RUIMTE VMBO BB. Conceptsyllabus centraal examen 2018

GROENE RUIMTE VMBO BB. Conceptsyllabus centraal examen 2018 GROENE RUIMTE VMBO BB Conceptsyllabus centraal examen 2018 1-versie, februari 2016 2016 College voor Toetsen en Examens vwo, havo, vmbo, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Examenprogramma grafische techniek

Examenprogramma grafische techniek Examenprogramma grafische techniek Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 grafische techniek 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn

Nadere informatie

Groene machinepark. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Groene machinepark. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Groene machinepark De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170

Nadere informatie

Sociale en recreatieve activiteiten

Sociale en recreatieve activiteiten Sociale en recreatieve activiteiten Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Richard Prins Inhoudelijke redactie: Patricia Streng Eindredactie: Astrid

Nadere informatie

Module Verkoopmedewerker bloemen en planten BB. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4

Module Verkoopmedewerker bloemen en planten BB. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Module Verkoopmedewerker bloemen en planten BB vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht What s up Zuiderzeeland? Aardrijkskunde praktische opdracht praktisch onderzoek in zuiderzeeland 2&4 vmbo Naam: Klas: In dit onderdeel ga je zelf met je groepje op onderzoek. Je hebt geleerd dat Waterschap

Nadere informatie

Medewerker groothandel KB

Medewerker groothandel KB Medewerker groothandel KB Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Bent u desondanks van mening dat we u hebben benadeeld, dan kunt u contact

Nadere informatie

Activiteiten uitvoeren

Activiteiten uitvoeren Activiteiten uitvoeren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Hanneke Jansen Inhoudelijke redactie: Patricia Streng Eindredactie: Astrid Habraken

Nadere informatie

CBL STAGEWERKBOEK Afdelingsmanager handleiding

CBL STAGEWERKBOEK Afdelingsmanager handleiding CBL STAGEWERKBOEK Afdelingsmanager handleiding centraal bureau levensmiddelenhandel 1 stagewerkboek handleiding voor de praktijkopleider (Afdelingsmanager) 1 Copyright 2012 OVD Educatieve Uitgeverij bv

Nadere informatie

RAPPORT 1 SE1. POUPLB Gemiddelde deeltoetsen theorie P1 LN/K 1, 3, S Cijfer 1 J Tot 1 week vóór eerste rapport. Leerjaar 3.

RAPPORT 1 SE1. POUPLB Gemiddelde deeltoetsen theorie P1 LN/K 1, 3, S Cijfer 1 J Tot 1 week vóór eerste rapport. Leerjaar 3. Prinsentuin Oudenbosch PTA plantenteelt BB 2015-2016 Vak: Plantenteelt Leermethode: Plantenteelt informatieboek 1, ontwikkelcentrum (21112.2) klas 3 Plantenteelt informatieboek 2, ontwikkelcentrum (21136.2)

Nadere informatie

Werk in tuin en landschap

Werk in tuin en landschap Werk in tuin en landschap De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170

Nadere informatie

Houden van dieren 91123a.indd :45

Houden van dieren 91123a.indd :45 Houden van dieren Houden van dieren WEGWIJZER Deze module bestaat uit drie hoofdstukken. Elk hoofdstuk bestaat uit zes vaste onderdelen: Oriëntatie, Theorie, Opdrachten, Eindopdracht, Terugblik en Begrippen.

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 1: Communiceren en sociaal contact onderhouden

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 1: Communiceren en sociaal contact onderhouden Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 1: : Thema 1 1. Introductieles De leerling vertelt waarom het belangrijk is om goed te presenteren. Arbeidsvoorbereidend

Nadere informatie

Rekenen Groep 7-2e helft schooljaar.

Rekenen Groep 7-2e helft schooljaar. Sweelinck & De Boer B.V., Den Haag 2016 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm

Nadere informatie

Eindtermen Landbouwbreed examenprogramma per Hands On-module per leerweg

Eindtermen Landbouwbreed examenprogramma per Hands On-module per leerweg Gemengde leerweg GL - Klantgericht adviseren en verkopen in een tuincentrum LG/K/13a/IV De kandidaat kan op correcte wijze klanten helpen en daarbij inspelen op consumentengedrag. LG/K/14a/V De kandidaat

Nadere informatie

project: Religies in de wijk

project: Religies in de wijk project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Inge Stekelenburg-Zwiers en ROC

Nadere informatie

Rondleiding collega. Bij deze opdracht toon jij vaardigheden en werkhouding aan door een rondleiding op je stagebedrijf te

Rondleiding collega. Bij deze opdracht toon jij vaardigheden en werkhouding aan door een rondleiding op je stagebedrijf te Rondleiding collega Bij deze opdracht toon jij vaardigheden en werkhouding aan door een rondleiding op je stagebedrijf te verzorgen aan een collega van het stagebedrijf. Jouw stagebegeleider en/of docent

Nadere informatie

project: Problemen in de wijk

project: Problemen in de wijk project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Una van Maarseveen en ROC Mondriaan

Nadere informatie

Partie Warme voorgerechten. Werkboek

Partie Warme voorgerechten. Werkboek Partie Warme voorgerechten Werkboek Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Stephan Epskamp, Simon Kuipers, Rein Mulder Inhoudelijke redactie: Jan

Nadere informatie

Zelfstandig werken. Ajodakt. Dit antwoordenboekje hoort bij het gelijknamige werkboek van de serie

Zelfstandig werken. Ajodakt. Dit antwoordenboekje hoort bij het gelijknamige werkboek van de serie Zelfstandig werken Ajodakt Dit antwoordenboekje hoort bij het gelijknamige werkboek van de serie 9 789074 080705 Informatieverwerking Groep 7 Antwoorden Auteur P. Nagtegaal ajodakt COLOFON Illustraties

Nadere informatie

Tuinontwerp en -aanleg

Tuinontwerp en -aanleg Tuinontwerp en -aanleg De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Tuinontwerp en -aanleg WEGWIJZER

Nadere informatie

Conceptexamenprogramma Landbouw- breed (intrasectoraal) versie 2 juni 2008

Conceptexamenprogramma Landbouw- breed (intrasectoraal) versie 2 juni 2008 Geglobaliseerd programma Landbouw- breed (intrasectoraal) Versie 2 Datum: 9 juni 2008 Een kruisje achter een eindterm geeft per leerweg aan of deze eindterm tot het examenprogramma van die betreffende

Nadere informatie

Module Begroten, offreren en een werkplanning maken

Module Begroten, offreren en een werkplanning maken Module Begroten, offreren en een werkplanning maken De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon

Nadere informatie

Cursus. Kinderziektes en medicatie

Cursus. Kinderziektes en medicatie Cursus Kinderziektes en medicatie Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Kinderziektes en

Nadere informatie

CBL STAGEWERKBOEK Eerste verkoper handleiding

CBL STAGEWERKBOEK Eerste verkoper handleiding CBL STAGEWERKBOEK Eerste verkoper handleiding centraal bureau levensmiddelenhandel 1 stagewerkboek handleiding voor de praktijkopleider (Eerste verkoper) 1 Copyright 2012 OVD Educatieve Uitgeverij bv Alle

Nadere informatie

Examenprogramma beeldende vorming

Examenprogramma beeldende vorming Examenprogramma beeldende vorming Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 beeldende vorming 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1

Nadere informatie

Examenprogramma handel en verkoop

Examenprogramma handel en verkoop Examenprogramma handel en verkoop Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 handel en verkoop 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1

Nadere informatie

Werken aan communicatie 1

Werken aan communicatie 1 Communicatie Werken aan communicatie 1 Werken aan communcatie 1 Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk pagina 5 van dit werkboek. Te activeren tot: Colofon Uitgeverij: Edu Actief

Nadere informatie

Cateringwerkzaamheden uitvoeren

Cateringwerkzaamheden uitvoeren Cateringwerkzaamheden uitvoeren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Gerda Verhey Inhoudelijke redactie: Ludo Peters Eindredactie: Astrid Habraken

Nadere informatie

ICT-ROUTE VMBO. Syllabus CSPE BB, KB, en GL 2013

ICT-ROUTE VMBO. Syllabus CSPE BB, KB, en GL 2013 ICT-ROUTE VMBO Syllabus CSPE BB, KB, en GL 2013 Juni 2011 Verantwoording: 2011 College voor Examens vwo, havo, vmbo, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Dier en Zorg. Dier en Zorg EXAMENSTANDAARD

Dier en Zorg. Dier en Zorg EXAMENSTANDAARD Dier en Dier en 1.1 De leerling maakt een teeltmedium gereed Exameneenheid Kerntaken BB KB Werkprocessen GL Voorwaardelijke kennis LN/K/6 1 Verzorgen De leerling van dieren kan teeltmedia 1.1 De leerling

Nadere informatie

Cursus. Diversiteit in sociaal werk

Cursus. Diversiteit in sociaal werk Cursus Diversiteit in sociaal werk Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Paulien Klap Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn

Nadere informatie

Werken als specialistisch banketbakker

Werken als specialistisch banketbakker Keuzevak Brood- en banketspecialisatie Werken als specialistisch banketbakker Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 5 van dit werkboek. Te activeren tot: COLOFON Uitgeverij:

Nadere informatie

Module Voeding 93007_voeding.indd :39

Module Voeding 93007_voeding.indd :39 Module Voeding Colofon Auteur Henriëtte van Grinsven Redactie Linda Kleverlaan, Fundamentaal Beeld Arkamedia Met speciale dank aan Met dank aan: Kong Company Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland?

What s up Zuiderzeeland? What s up Zuiderzeeland? biologie praktische opdracht, 4vmbo Naam: Klas: In dit onderdeel ga je zelf met je groepje aan de slag. Bij de theoretische opdracht heb je gekeken welke dieren er voorkomen in

Nadere informatie

0. Inhoud. *) Niet opgenomen in deze uitgave

0. Inhoud. *) Niet opgenomen in deze uitgave 0. Inhoud 1. Preambule... 2 2. Examenprogramma per vak... 4 2.0 Leeswijzer... 4 2.1 Techniek-breed *) 2.2 ICT-route... 5 2.3 Technologie in de gemengde leerweg *) 2.4 Intersectoraal *) 2.5 Sport, dienstverlening

Nadere informatie

Module Medewerker landschapsbeheer BB. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4

Module Medewerker landschapsbeheer BB. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Module Medewerker landschapsbeheer BB vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.

Nadere informatie

Training. Werven, coördineren en begeleiden van vrijwilligers

Training. Werven, coördineren en begeleiden van vrijwilligers Training Werven, coördineren en begeleiden van vrijwilligers Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Erica Huppelschoten Inhoudelijke redactie: Floortje

Nadere informatie

Een website en applicatie ontwerpen en maken

Een website en applicatie ontwerpen en maken Profielvak Dienstverlening en Producten Een website en applicatie ontwerpen en maken Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 5 van dit werkboek. Te activeren tot: COLOFON

Nadere informatie

bijlage 1 Examenprogramma vmbo Afdelingsprogramma Landbouw

bijlage 1 Examenprogramma vmbo Afdelingsprogramma Landbouw bijlage 1 Examenprogramma vmbo Afdelingsprogramma Landbouw 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Toelichting 1.1 Preambule 1.2 De positie van het vak Hoofdstuk 2 Het examen 2.1 Het examenprogramma 2.2 Algemene examenbeschrijving

Nadere informatie