VAN DE WIJK VALT NIET ZOVEEL TE VERWACHTEN.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VAN DE WIJK VALT NIET ZOVEEL TE VERWACHTEN."

Transcriptie

1 VAN DE WIJK VALT NIET ZOVEEL TE VERWACHTEN. INTERVIEW MET PROMOVENDA FEMMIANNE BREDEWOLD in dit artikel: > geven en ontvangen > afstand > begrensde contacten > aangepaste wederkerigheid > andere aanbevelingen Begin dit jaar verscheen een zeer interessant proefschrift over de maatschappelijke participatie van mensen met een beperking. Femmianne Bredewold onderzoekt hierin de perspectieven voor contacten van deze kwetsbare groep met gewone wijkbewoners. Die perspectieven zijn volgens haar minder rooskleurig dan de beleidsmakers van de participatiesamenleving veronderstellen. Niet zozeer wijk bewoners maar vooral zorgaanbieders hebben volgens haar een belangrijke rol bij inclusie. Goede organisatie en aansturing van initiatieven, zoals bij Buurtcirkels, is harde noodzaak.

2 GEVEN EN ONTVANGEN Wederkerigheid is het hoofdingrediënt in alle recepten voor een participatiesamenleving. Menselijke contacten draaien in belangrijke mate draaien om het uitwisselen van goederen en diensten, om geven en ontvangen. De kunst is om daar samen een goede balans in te vinden. Jij neemt voor de buurvrouw wel even een postpakketje aan, zij zet jouw kliko bij de weg tijdens je vakantie. Misschien zit er na thuiskomst zelfs nog een gezellige barbecue in. Helaas is die balans in de praktijk nogal eens zoek. Kijkers van de Rijdende rechter zien wekelijks hoe de kleinste irritaties al kunnen leiden tot grondig verziekte contacten. Om het perspectief voor inclusie wetenschappelijk te onderzoeken, nam Bredewold de uitwisselingspatronen tussen mensen met en zonder beperking onder de loep. Het resultaat is een kritisch proefschrift waarin ze waarschuwt voor overtrokken optimisme, met name van de overheid; Lof der oppervlakkigheid Contact tussen mensen met een verstandelijke of psychische beperking en buurtbewoners. Volgens haar wordt er wordt veel te gemakkelijk voorbij gegaan aan de schaduwkanten van het beleid. Je kunt wel steeds wijzen op alle mogelijkheden van mensen en hoe mooi wederkerigheid kan zijn, maar als je je ogen sluit voor hun beperkingen en voor de risico s die aan maatschappelijke deel name kleven, werk je zelf juist problemen in de hand.»

3 SCHADUWKANTEN Zonder te vervallen in pessimisme brengt haar proefschrift de schaduwkanten wel in beeld. Reserves in de omgang, uitbuiting, wijken met een zwakke cohesie het zijn realiteiten die je niet onder tafel mag schuiven. Eén van de belangrijkste realiteiten is simpelweg dat veel buurtbewoners geen of weinig omgang hebben met mensen met een beperking. Van de onderzochte groep burgers in Zwolle geeft twee derde aan nooit contact te hebben met mensen met een psychiatrische achtergrond of een verstandelijke beperking. Over en weer zijn er diverse belemmeringen die de werelden gescheiden houden. En als er wel contacten zijn, hebben die vaak een licht en oppervlakkig karakter. Een groet in de winkel, een kort praatje op het hondenveldje daar blijft het doorgaans bij. Dat past ook bij het moderne sociale leven: buren houden gepaste afstand van elkaar en schermen hun privédomein veelal af.»

4 AFSTAND De afstand tussen mensen met en zonder beperkingen zal volgens Bredewold niet gemakkelijk kleiner worden. Van de wijk hoef je niet zoveel te verwachten, dat veel buurtbewoners spontaan een warme betrokkenheid zullen tonen is een illusie. Dit betekent dat er hoe dan ook een belangrijke taak ligt voor zorgprofessionals. Er zal echt op participatie gestuurd en georganiseerd moeten worden. Uit mijn onderzoek in Zwolle komt naar voren dat de gewenste ontmoeting nog niet zo van de grond komt, dat wijkgericht werken in de kinderschoenen staat. Veel zorgaanbieders zijn nog steeds behoorlijk intern gericht en zouden de eigen organisatie eerst eens goed moeten doorlichten voordat ze op de rijdende trein stappen. In hoeverre wordt het netwerkgericht werken werkelijk gefaciliteerd? Hebben medewerkers daar voldoende tijd en middelen voor? Is de organisatie er helemaal op ingericht, te beginnen bij de ingang? Die kritische blik is hard nodig.» Het accepteren en stimuleren van aangepaste weder kerigheid is belangrijk.

5 Veel mensen zijn best bereid om eens iets voor een ander te doen, maar het contact moet wel begrensd zijn. De balans tussen geven en ontvangen raakt gemakkelijk verstoord in ongelijkwaardige relaties. BEGRENSDE CONTACTEN Zoals de titel van haar proefschrift aangeeft, pleit Bredewold voor lichte, oppervlakkige contacten tussen buurtbewoners en mensen met een beperking. Zonder goede begrenzing en respect voor elkaars privacy is de kans dat het mis gaat groot. Veel mensen zijn best bereid om eens iets voor een ander te doen, maar het contact moet wel begrensd zijn. Intensievere contacten leiden nogal eens tot overlast, conflicten, uitputting of een patroon van uitbuiting. De balans tussen geven en ontvangen raakt gemakkelijk verstoord in ongelijkwaardige relaties. Uit haar onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat mensen met een verstandelijke beperking, en in iets mindere mate ook mensen met een psychiatrische achtergrond, regelmatig het slachtoffer zijn van kwaadwillende medeburgers. Van de eerste groep heeft maar liefst de helft van de ondervraagden ervaring met uitbuiting in enigerlei vorm (financieel, psychisch of seksueel). Veel mensen herkennen dit getuige de reacties die ik krijg, het is een probleem dat absoluut meer aandacht verdient.»

6 AANGEPASTE WEDERKERIGHEID Opvallend genoeg hoor ik niet zoveel terug over het andere uiterste van een scheef interactiepatroon, te weten liefdadigheid. Dat is niet zo n hip onderwerp. Het strookt niet met het idee van de onafhankelijke, zelfstandige burger die zijn eigen kracht benut. Maar ik besteed er in mijn proefschrift ook ruim aandacht aan. In de praktijk zijn veel mensen met een beperking afhankelijk van anderen, bijvoorbeeld van mantelzorgers. Ook in zo n situatie is er geen sprake van evenredige wederkerigheid, maar contacten op basis van liefdadigheid blijken voor beide partijen erg waardevol te zijn. Het zou toch mooi zijn als we wat meer solidariteit konden inbouwen in het maatschappelijk verkeer. Wat meer rekening houden met in plaats van voor wat hoort wat. Dat is soms ook nodig waar het mensen met een beperking betreft, die kunnen niet altijd in gelijke mate teruggeven wat ze ontvangen. Het accepteren en stimuleren van aangepaste wederkerigheid is daarom belangrijk. De link naar vrijwilligerswerk, waarbij mensen ook kosteloos iets voor anderen doen, is dan snel gelegd.»

7 ANDERE AANBEVELINGEN Een andere belangrijke aanbeveling van Bredewold is om projecten op te zetten waarin mensen met beperkingen duidelijk iets bijdragen aan de buurt. Als je bijvoorbeeld klussen voor anderen doet, in de groenvoorziening werkt, of in een restaurant, vervul je een gewaardeerde rol. Op die manier krijgt wederkerigheid echt inhoud. Tot besluit leggen we haar nog even de vraag voor wat ze vindt van een initiatief als Buurtcirkel. Daar is ze merkbaar enthousiast over. Buurtcirkel lijkt me een heel mooi initiatief. Het past prima in de richting van mijn aanbevelingen, met name waar het gaat om het goed organiseren en aansturen van netwerken. Ik denk wel dat het heel belangrijk is om de verwachtingen van mensen goed te managen. Zoals ik in mijn proefschrift concludeer, kun je het beste beginnen met wat meer afgebakende, begrensde afspraken. Het kan gauw misgaan in contacten, bijvoorbeeld als mensen er vanaf het begin al hoge emotionele verwachtingen van hebben. Ik ben erg benieuwd hoe het zich in de praktijk zal ontwikkelen. Het boek Lof der oppervlakkigheid is uitgegeven door Uit ge verij Van Gennep en kan via boekwinkel en internet worden besteld.

Kunnen we dat niet aan vrijwilligers overlaten?

Kunnen we dat niet aan vrijwilligers overlaten? Kunnen we dat niet aan overlaten? foto: Facilicom Vrijwilligerswerk staat prominent op de agenda van politiek en beleid. Vooral in het gemeentelijk zorg en welzijnsbeleid zijn de verwachtingen van de inzet

Nadere informatie

Niemand kan het. alleen!

Niemand kan het. alleen! Niemand kan het alleen! 1 Niemand kan het alleen! 2 1 Voorwoord In Nederland werken we met veel partijen hard aan de toekomst van de jeugd. We bouwen aan goed onderwijs, toegankelijke jeugdzorg, jeugdbeleid

Nadere informatie

10 JAAR KOFFIE OM DE HOEK

10 JAAR KOFFIE OM DE HOEK 10 JAAR KOFFIE OM DE HOEK EEN ONDERZOEK NAAR DE BELEMMERENDE EN ONDERSTEUNENDE FACTOREN VOOR DEELNAME VAN BEWONERS MET EEN ACHTERGROND IN DE PSYCHIATRIE AAN ACTIVITEITEN IN DE WIJK(CENTRA) Anne Elberse

Nadere informatie

Eropaf.en dan? Het Nieuwe Welzijn en de Psychosociale Hulpverlening.

Eropaf.en dan? Het Nieuwe Welzijn en de Psychosociale Hulpverlening. Eropaf.en dan? Het Nieuwe Welzijn en de Psychosociale Hulpverlening. De ontwikkelingen in het welzijnswerk en de maatschappelijk dienstverlening gaan niet alleen razendsnel maar schetsen ook een radicaal

Nadere informatie

Thuis in de gemeente

Thuis in de gemeente Thuis in de gemeente Tien handreikingen voor professionals en gemeenten om meedoen van mensen met een verstandelijke beperking te bevorderen Hanneke van Lieshout Mieke Cardol ISBN 978-94-6122-142-1 http://www.nivel.nl

Nadere informatie

Relaties in de groep. Hoofdstuk 5

Relaties in de groep. Hoofdstuk 5 76 Mohamed (6) is vandaag nieuw in de groep. Hij loopt aan de hand van pedagogisch medewerker Hans mee uit school naar de groepsruimte. Hans laat hem zien waar zijn haakje aan de kapstok is en zijn kastje

Nadere informatie

Bij wie kan ik terecht? Toolkit. Kinderen, waar kies ik voor? Zicht op het netwerk van mensen met een verstandelijke beperking en een kinderwens

Bij wie kan ik terecht? Toolkit. Kinderen, waar kies ik voor? Zicht op het netwerk van mensen met een verstandelijke beperking en een kinderwens Toolkit Kinderen, waar kies ik voor? Bij wie kan ik terecht? Zicht op het netwerk van mensen met een verstandelijke beperking en een kinderwens Bij wie kan ik terecht? 2 Doel Bij wie kan ik terecht? is

Nadere informatie

Zijn gemeenten klaar om mensen met psychische problemen aan het werk te helpen?

Zijn gemeenten klaar om mensen met psychische problemen aan het werk te helpen? Zijn gemeenten klaar om mensen met psychische problemen aan het werk te helpen? Landelijke tussenrapportage Open voor Werk van het Landelijk Platform GGz Belangrijkste resultaten uit het onderzoek Open

Nadere informatie

Zorg voor senioren; hoe eerder, hoe beter! Beschrijving van het project Buurtcontactpersonen in Utrecht Binnenstad en Utrecht Noordoost

Zorg voor senioren; hoe eerder, hoe beter! Beschrijving van het project Buurtcontactpersonen in Utrecht Binnenstad en Utrecht Noordoost Zorg voor senioren; hoe eerder, hoe beter! Beschrijving van het project Buurtcontactpersonen in Utrecht Binnenstad en Utrecht Noordoost Stade Advies Utrecht, mei 2008 Lous Brouwer in opdracht van i.s.m.

Nadere informatie

Van evalueren kun je leren

Van evalueren kun je leren Van evalueren kun je leren Voorwoord Wie zich bezighoudt met cliëntenparticipatie doet er goed aan om van tijd tot tijd stil te staan bij de praktijk van dat moment. Cliëntenparticipatie is niet iets wat

Nadere informatie

HOE THUISZORGORGANISATIES SAMENWERKING ORGANISEREN: VISIES, PRAKTIJKEN EN DILEMMA S

HOE THUISZORGORGANISATIES SAMENWERKING ORGANISEREN: VISIES, PRAKTIJKEN EN DILEMMA S HOE THUISZORGORGANISATIES SAMENWERKING ORGANISEREN: VISIES, PRAKTIJKEN EN DILEMMA S Rapportage over de samenwerking van thuiszorgmedewerkers met mantelzorgers en andere organisaties Marieke van Wieringen

Nadere informatie

JONGEREN RAPPORTEREN OVER KINDERRECHTEN IN NEDERLAND

JONGEREN RAPPORTEREN OVER KINDERRECHTEN IN NEDERLAND Inhoudsopgave Inleiding Praat mee met je rechten! Jonge vluchtelingen Kinderen in armoede Gehandicapte kinderen Jongeren in de jeugdzorg 1 Inleiding Dit is een rapport waarin jongeren in Nederland hun

Nadere informatie

De 10 tips voor. Succesvol Communiceren

De 10 tips voor. Succesvol Communiceren De 10 tips voor Succesvol Communiceren Wat je geeft, ontvang je terug ICM Uitgave De 10 tips voor Succesvol Communiceren Extra tip: Print dit 10 tips e-book voor optimaal resultaat 1 De 10 tips voor Succesvol

Nadere informatie

Bespreek je vak man! Waarom een goed gesprek? Een goed gesprek tussen werk nemer en werkgever over thema s als bijblijven

Bespreek je vak man! Waarom een goed gesprek? Een goed gesprek tussen werk nemer en werkgever over thema s als bijblijven bespreek je vak man Bespreek je vak man! Of je nou tractorchauffeur, kraanmachinist of grondwerker bent, ondernemer of werknemer, feit is dat je in een prachtige sector werkt. Natuurlijk wil je dat zo

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

1 In welke mate bent u bereid deze activiteit te doen? gemeenschappen met veel en weinig intern contact en veel en weinig extern contact.

1 In welke mate bent u bereid deze activiteit te doen? gemeenschappen met veel en weinig intern contact en veel en weinig extern contact. NIET IEDEREEN IS TOE AAN DE PARTICIPATIESAMENLEVING Handreiking voor een gesegmenteerde doe-democratie-strategie Door: Peter Kanne, Job van den Berg en Hein Albeda 1 september 2013 Als je op een bepaalde

Nadere informatie

Bouwen aan Buurthulp. Handboek voor het organiseren van. onderlinge hulpverlening in de buurt

Bouwen aan Buurthulp. Handboek voor het organiseren van. onderlinge hulpverlening in de buurt Bouwen aan Buurthulp Handboek voor het organiseren van onderlinge hulpverlening in de buurt Auteurs: Wilco Kruijswijk, Kitty van den Hoek en Jan Willem van de Maat Met dank aan: Anita Peters en Annette

Nadere informatie

Hoe kun je als leerkracht pesten in je klas voorkomen en bestrijden?

Hoe kun je als leerkracht pesten in je klas voorkomen en bestrijden? Waarom ik werd gepest? Ik was anders dan de rest. Had niks met roze en speelde nooit met poppen. Op de middelbare school werd het pesten zo erg dat ik in de pauzes niet meer de kantine in durfde. Als de

Nadere informatie

Professionals en ondersteuning

Professionals en ondersteuning Professionals en ondersteuning bij mediaopvoeding 1 2013 Nederlands Jeugdinstituut / Stichting Mijn Kind Online Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van

Nadere informatie

Kunnen we dat (niet) aan vrijwilligers overlaten?

Kunnen we dat (niet) aan vrijwilligers overlaten? Kunnen we dat (niet) aan vrijwilligers overlaten? Nieuwe verhoudingen tussen vrijwilligers en professionals in zorg en welzijn Kunnen we dat (niet) aan vrijwilligers overlaten? Nieuwe verhoudingen tussen

Nadere informatie

GRENZEN STELLEN BIJ PUBERS: een moeilijke evenwichtsoefening

GRENZEN STELLEN BIJ PUBERS: een moeilijke evenwichtsoefening GRENZEN STELLEN BIJ PUBERS: een moeilijke evenwichtsoefening 2 Grenzen stellen bij pubers Kan dat? Mag ik dat toelaten? Ben ik te streng? Ben ik ouderwets? Met deze en soortgelijke vragen worden we regelmatig

Nadere informatie

Sociale samenhang: mythe of must?

Sociale samenhang: mythe of must? Sociale samenhang: mythe of must? Misvattingen, discussies en beleidsimplicaties Wmo in de buurt leefbaarheid en sociale samenhang colofon: uitgave: DSP-Groep BV, Amsterdam tekst: Maaike Dautzenberg, Carla

Nadere informatie

Heeft u Reumatoïde Artritis en bent u regelmatig moe?

Heeft u Reumatoïde Artritis en bent u regelmatig moe? Heeft u Reumatoïde Artritis en bent u regelmatig moe? Inhoud 1. Voor wie is deze brochure?...4 2. Introductie...5 3. Vermoeidheid een klacht?...5 4. Geen gewone vermoeidheid...5 5. Oorzaken van vermoeidheid...11

Nadere informatie

Kunstbalie over het belang van een goed netwerk door Jacolien de Nooij

Kunstbalie over het belang van een goed netwerk door Jacolien de Nooij Kunstbalie over het belang van een goed netwerk door Jacolien de Nooij Afgelopen jaar hebben we diverse pioniers op het gebied van Foto s Ad en Clara Cultuur in de Spiegel geïnterviewd om een beeld te

Nadere informatie

Zelfmanagement, wat betekent het voor de patiënt?

Zelfmanagement, wat betekent het voor de patiënt? Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Zelfmanagement, wat betekent het voor de patiënt? Monique Heijmans Geeke Waverijn Lieke van Houtum ISBN 978-94-6122-248-0

Nadere informatie

Het gesprek is een eerste kennismaking voor beide partijen en heeft als doel een antwoord te krijgen op de volgende twee vragen:

Het gesprek is een eerste kennismaking voor beide partijen en heeft als doel een antwoord te krijgen op de volgende twee vragen: Sollicitatiegesprek De uitnodiging En dan is het zover: je wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek. Je bent nu door de eerste selectie heen en dat betekent in ieder geval dat je brief, CV en eventueel

Nadere informatie

Zelfredzaamheid: Hoe pakt u het aan?

Zelfredzaamheid: Hoe pakt u het aan? Zelfredzaamheid: Hoe pakt u het aan? elfredzaameid: Hoe akt u het an? Zelfredzaamheid: Hoe pakt u het aan? Inspirerende voorbeelden van acht zorgorganisaties Voorwoord Het versterken van zelfredzaamheid

Nadere informatie

PROJECTEVALUATIE FOCUS OP WERK

PROJECTEVALUATIE FOCUS OP WERK PROJECTEVALUATIE FOCUS OP WERK GGz Eindhoven Caroline Place en Harry Michon Trimbos-instituut, Utrecht 2013 Colofon Financiering Dit onderzoek is onderdeel van en financieel mogelijk gemaakt door het Programma

Nadere informatie

Andere Jeugdzorg in een Nieuw Stelsel

Andere Jeugdzorg in een Nieuw Stelsel Andere Jeugdzorg in een Nieuw Stelsel 2 Expertisecentrum Jaarverslag 2012 William Schrikker Jeugdbescherming Andere Jeugdzorg in een Nieuw Stelsel Door de transitie en de transformatie wordt de jeugdzorg

Nadere informatie

Draaiboek voor een ouderavond over pesten in het basisonderwijs

Draaiboek voor een ouderavond over pesten in het basisonderwijs Draaiboek voor een ouderavond over pesten in het basisonderwijs Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 Pesten in het basisonderwijs... 3 2. Organisatie van de ouderavond... 4 2.1 Wat is een goed moment?... 4

Nadere informatie