Wonen aan de dijk. Droge voeten, schoon water. Hoogheemraadschap van Rijnland

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wonen aan de dijk. Droge voeten, schoon water. Hoogheemraadschap van Rijnland"

Transcriptie

1 Hoogheemraadschap van Rijnland Archimedesweg 1 telefoon (071) postbus 156 fax (071) AD Leiden Wonen aan de dijk Meer weten over het hoogheemraadschap van Rijnland? kijk op: Droge voeten, schoon water

2 Inhoud 3 Veilig wonen aan een dijk 4 Over het hoogheemraadschap van Rijnland 8 Wat betekent het om aan een dijk te wonen? 11 Dijkverbetering van begin tot eind 14 Dijkverbetering: waar krijgt u mee te maken? 18 Wat kan er misgaan met een dijk? 22 Samen werken aan een veilig leven achter de dijk In de eerste hoofdstukken leest u in een notendop wat voor u het belangrijkste is om te weten over uw dijk. Wilt u meer weten, dan vindt u verderop in deze brochure een uitgebreide beschrijving van hoe water veiligheid in Nederland is geregeld, welke organisaties ervoor zorgen dat onze dijken veilig blijven en aan welke eisen een dijk moet voldoen. Veilig wonen aan een dijk Nederland ligt voor een groot deel onder de zeespiegel. Op sommige plekken in Rijnland tot wel zes meter. Dankzij onze waterkeringen, zoals dijken, sluizen, stuwen en stormvloedkeringen, heeft Nederland de beste bescherming tegen hoogwater die een land zich kan wensen. Maar we moeten samen hard blijven werken om de waterveiligheid op orde te houden, want de zeespiegel stijgt, de bodem daalt en de extremen in het weer nemen toe. En niet te vergeten: we hebben veel meer mensen, investeringen en infrastructuur te beschermen dan enkele decennia geleden. Weten wat het met zich meebrengt om aan een dijk te wonen, is van groot belang voor onze veiligheid. Ook als bewoner kunt u veel doen om de dijk in goede conditie te houden. Vandaar deze brochure, speciaal voor alle mensen die in het werkgebied van het hoogheemraadschap van Rijnland aan een dijk wonen of misschien niet weten dat zij aan een dijk wonen. Meer weten? Nederland kent 23 hoogheemraadschappen of waterschappen. Het zijn de oudste bestuursorganen van ons land met een geschiedenis die teruggaat tot de Middeleeuwen. Meer weten over het hoogheemraadschap van Rijnland? Kijk op 2 3

3 Over het hoogheemraadschap van Rijnland Het hoogheemraadschap van Rijnland zorgt voor de waterveiligheid in het dichtbevolkte gebied tussen Wassenaar, Gouda, IJmuiden en Amsterdam. Hier wonen zo n 1,3 miljoen mensen in ruim dertig gemeenten. Ons hoofdkantoor is gevestigd in Leiden. Rijnland beschermt onze regio tegen wateroverlast door waterkeringen, gemalen en sluizen regelmatig te inspecteren en te onderhouden. We zorgen voor een goede waterkwaliteit en bewaken de grondwaterstand. Hoe weet u dat u aan een dijk woont? Zelfs bewoners weten niet altijd dat ze aan een dijk wonen. Sommige dijken zijn namelijk goed verstopt of niet direct herkenbaar. Hieronder leest u een beknopte beschrijving van de dijken in Rijnland, zodat u ze herkent en weet waar ze voor zijn. Want wat voor soort dijk ligt er bij u? Waterkeringen in Nederland Dijken zijn waterkeringen; objecten die (oppervlakte)water tegenhouden en het land beschermen tegen overstromingen. Ook duinen, dammen, sluizen, stuwen en stormvloedkeringen zijn waterkeringen. Samen beschermen ze ons tegen hoogwater. Primaire waterkeringen De bekendste waterkeringen in Nederland liggen langs de Noordzeekust en bij onze grote rivieren, zoals de Rijn en de Maas. Dit zijn de primaire waterkeringen: zij houden het buitenwater (zee, rivier) tegen. Voorbeelden zijn de Oosterscheldekering in Zeeland en de Maeslantkering bij Hoek van Holland. Beide behoren tot de beroemde Deltawerken. Maar ook de duinen bij Katwijk en de Spaarndammerdijk in Noord-Holland zijn primaire waterkeringen. Samen met de talloze duinen, dijken, dammen, sluizen, stuwen en stormvloedkeringen die ons land rijk is vormen ze 95 dijkringgebieden. Rijnland ligt in Dijkring 14. Primaire waterkeringen worden meestal beheerd en onderhouden door de waterschappen en Rijkswaterstaat. Regionale waterkeringen De overgrote meerderheid van onze dijken zijn zogeheten regionale waterkeringen. Het gaat bijvoorbeeld om de dijken die om polders heen liggen. Ook kunt u denken aan de sluizen en stuwen die ons beschermen tegen water uit regionale rivieren (zoals de Oude Rijn en Gouwe). Bij een doorbraak van de primaire keringen beperken de regionale waterkeringen de verspreiding van het water. Regionale Primaire waterkering 5 4 Effect doorbraak primaire waterkering zonder regionale keringen.

4 waterkeringen worden meestal beheerd en onderhouden door hoogheemraadschappen, waterschappen en provincies. Dijken in Rijnland Binnen Rijnland ligt ongeveer kilometer aan dijken. Het grootste gedeelte hiervan zijn regionale waterkeringen, namelijk boezem- en polderdijken. Dat zijn dijken die in en om een polder staan en het water buiten of juist binnen de polder houden. Regionale veendijken Veel van de boezem- en polderdijken in Rijnland zijn veendijken. Soms zijn ze wel honderden jaren oud. Oorspron kelijk ontstonden veendijken vooral door afgravingen van veengrond. Bijvoorbeeld bij de Reeuwijkse en de Nieuwkoopse plassen. Veendijken zijn kwetsbare dijken, want veengrond is heel zacht. De grond zakt maar liefst ruim een centimeter per jaar. Dat lijkt misschien weinig, maar het betekent dat in een halve eeuw tijd de grond minimaal een halve meter zakt. En de veendijk zakt mee. Rijnland inspecteert en onderhoudt de veendijken dus regelmatig, zodat ze op hoogte blijven. Twee primaire waterkeringen Rijnland heeft ook de zorg voor een aantal primaire waterkeringen. Naast de duinen langs de kust zijn dat de dijk langs de Hollandsche IJssel bij Gouda, ook wel bekend als de IJsseldijk of de Goejanverwelledijk, en de Spaarndammerdijk tussen Velsen en Amsterdam-West, onder het IJ. Deze dijken zijn bij elkaar zo n veertig kilometer lang. Regionale waterkering Hoe zit een dijk in elkaar? Voor u als dijkbewoner is het goed om te weten hoe een dijk eigenlijk in elkaar zit. Elke dijk is anders van samenstelling, maar bestaat grofweg uit zand, klei of veen met daar bovenop gras. De IJsseldijk en Spaarndammerdijk, onze primaire waterkeringen, bestaan voornamelijk uit klei. De boezem- en polderdijken in Rijnland voornamelijk uit veen. Dit zijn de belangrijkste onderdelen van de dijk: Buitendijks Kruin: het bovenste deel van de dijk. Hier loopt soms een weg of fietspad overheen. Buitendijks: het gedeelte voor de dijk waar het water staat. Er kan een stukje grond tussen de dijk en het water liggen, waar soms mensen wonen. Deze grond wordt niet beschermd door de dijk. Binnendijks: gedeelte van en achter de dijk waar het droog is. Hier wonen de meeste mensen. 1 Kruin Buitentalud: de helling aan de buitenkant van de dijk. Hier slaat het water tegenaan. Het buitentalud moet sterk zijn en een bepaalde hellingshoek hebben om het water efficiënt te keren. Binnentalud: de helling aan de binnenkant van de dijk. Het binnentalud houdt de dijk stabiel en vangt golven op die over de dijk heen komen. Daarom heeft het binnen talud een minder sterke hellingshoek dan het buitentalud en kan de samenstelling anders zijn. Steunberm: de steunberm geeft extra stevigheid aan de dijk. 2 Binnendijks 3 Primaire waterkering 6 Effect doorbraak primaire waterkering met regionale keringen. 7

5 Wat betekent het om aan een dijk te wonen? Dijken zijn echte iconen van het Hollandse landschap. Het is ook niet gek dat mensen er graag wonen. Het uitzicht is vaak wijds en de omgeving groen en waterrijk. In dit hoofdstuk zetten we de belangrijkste zaken op een rij die u moet weten als u veilig aan een dijk wilt wonen. Samen verantwoordelijk Een dijk kan onderdeel zijn van uw tuin of op uw perceel liggen. In dat geval is de grond van de dijk van u. Uw grond kunt u dus gewoon gebruiken, mits u de veiligheid van de dijk niet in gevaar brengt. Het hoogheemraadschap is verantwoordelijk voor alle dijken in Rijnland, ook voor die op uw perceel. Als dijkbewoner bent u voor een aantal zaken verantwoordelijk. Samenwerken aan een veilige dijk Op onze website vindt u een overzicht van hoe u een object (zoals een schuur of steiger) veilig op de dijk kunt plaatsen. Met behulp van een eenvoudige vergunningencheck weet u precies welke regels voor u gelden. U vindt het overzicht en de vergunningencheck op Tijdig snoeien en opruimen Als een dijk op uw perceel ligt, is het uw verantwoordelijkheid om deze regelmatig te maaien, snoeien en op te ruimen. Dit noemen we klein onderhoud. Hiermee zorgt u ervoor dat het hoogheemraadschap van Rijnland het regulier beheer en groot onderhoud kan uitvoeren en de dijk kan inspecteren bij een eventuele dreigende calamiteit. Onder regulier beheer door Rijnland vallen zaken als gras zaaien, lichte schade verhelpen en vuil verwijderen. Groot onderhoud is nodig als de dijk niet meer veilig genoeg is en we deze bijvoorbeeld moeten verhogen. U leest hier alles over op pagina 11 t/m 13. Gebouwtjes en beplanting veilig plaatsen Gebouwen, bomen en struiken kunnen de functie van de dijk beïnvloeden. Woonarken kunnen de waterstroom bij de dijk veranderen, wortels van bomen kunnen de stabiliteit van de dijk ondergraven en palen in de dijk kunnen gaten en scheuren veroorzaken. Steigers en terrastegels zorgen ervoor dat inspecteurs van het hoogheemraadschap een dijk niet meer goed kunnen inspecteren. Het is dus van het grootste belang dat u zorgvuldig te werk gaat als u een object bijvoorbeeld een schuurtje op de dijk wilt zetten. Controleer eerst welke regels er voor uw object gelden op In sommige gevallen vragen we u de plaatsing van een object eerst bij ons te melden of aan te vragen. Onze experts zoeken dan uit of het object schadelijk is voor de functie van de dijk. Is dit niet zo, dan kunt u gewoon aan de slag. Mocht Rijnland werkzaamheden uitvoeren waarvoor het nodig is om uw schuur tijdelijk te verwijderen, dan is nieuw onderzoek nodig als u de schuur weer wilt terugplaatsen. Het lijkt misschien omslachtig, maar voor de waterveiligheid van u en uw omgeving is dit essentieel. 8 9

6 Inspecteren en toetsen Het hoogheemraadschap van Rijnland inspecteert de dijken geregeld. Zeker één keer per jaar, in het najaar. Als daar aanleiding voor is, inspecteren we vaker. Bijvoorbeeld na een storm of bij aanhoudende droogte. Tijdens een inspectie nemen we grondmonsters en controleren we de dijk op scheuren, verzakkingen, natte en droge plekken. Is er iets mis? Dan grijpen we meteen in. De zorg voor onze dijken is een continu proces van toetsen, inspecteren, verbeteren en onderhouden. We toetsen alle dijken in ons gebied continu aan de veiligheidsnormen. We berekenen dan de hoogte, sterkte en stabiliteit van de dijk en nemen grondmonsters. Wanneer uit een toets blijkt dat een dijk niet (meer) aan de veiligheidsnorm voldoet, grijpen we in. Er is in dat geval groot onderhoud nodig. We maken dan plannen om de dijk te verhogen, te versterken, of allebei. Dat is een proces dat minimaal enkele maanden duurt en waarbij u als bewoner wordt betrokken. U leest hier alles over in het volgende hoofdstuk. Dijkverbetering van begin tot eind Groot dijkonderhoud komt niet heel vaak voor. Soms woont u al tien, of zelfs twintig jaar aan de dijk en heeft u er nog nooit mee te maken gehad. Het hele proces van dijkverbetering kan wel een jaar of twee duren, maar dan kan de dijk er weer tientallen jaren tegenaan

7 N.A.P. 120 Dijkverhoging N.A.P. 120 Dijkverbetering: hoe ziet dat eruit? Als Rijnland een dijk verbetert, dan komt dat meestal neer op verhogen of versterken van de dijk. Grofweg zijn er drie vormen van dijkverbetering: Verhogen Wanneer een dijk is gezakt, moeten we de dijk verhogen. Dit doen we door er extra grond op te plaatsen. De grond moet uiteraard voldoende houvast hebben om te blijven liggen. Daarom doen we dat in Nederland al eeuwenlang door laag voor laag grond op de top (de kruin) aan te brengen. Een eventuele weg op de kruin moet daarna opnieuw worden aangelegd. Ophogen van een dijk kan enkele maanden duren omdat iedere laag grond eerst een aantal weken moet zakken voor we de volgende laag aan kunnen brengen. Andere opties Soms is het niet mogelijk een dijk die er al ligt te verhogen of te versterken. Toch moet er een oplossing komen om de waterveiligheid te garanderen. We kunnen dan besluiten een volledig nieuwe dijk aan te leggen, soms op een nieuwe plek. Of we verleggen de watergang bij de dijk. N.A.P. 120 Versterken Een te zwakke dijk heeft versterking nodig. Dat kan op verschillende manieren. Net als bij het verhogen van de dijk kunnen we ook in dit geval extra grond aanbrengen. Om de dijk te versterken doen we dat niet op de kruin maar tegen het talud van de dijk. Een andere optie is een steunberm naast de dijk te maken. Ook kunnen we de dijk versterken door een damwand in de dijk te plaatsen. Dijkversterking 12 13

8 1 Onderzoeksfase Dijkverbetering: waar krijgt u mee te maken? Als het eenmaal nodig is om een dijk te verbeteren, veroorzaakt dit onvermijdelijk overlast voor mensen die aan de dijk wonen. We proberen u zo goed mogelijk bij de verbetering te betrekken: we houden u per brief, via de website en tijdens bijeenkomsten op de hoogte en komen regelmatig bij u langs. Een dijkverbetering verloopt doorgaans in drie fasen: onderzoek, planning en uitvoering. Na afsluiting van de dijkverbetering neemt Rijnland de verbeterde dijk weer mee in het reguliere onderhoud. Fase 1: onderzoek op uw perceel Om de bodem van de dijk te onderzoeken en de hoogte van de dijk te bepalen, hebben medewerkers van Rijnland of een onderzoeksbureau toegang nodig tot uw perceel. Na afloop van deze onderzoeken komen we nog een keer terug om te bekijken welke objecten op de dijk in de weg staan voor de werkzaamheden. Ook dan hebben onze medewerkers toegang tot uw perceel nodig. Na afloop van deze onderzoeken nodigen we u uit voor een informatie bijeenkomst of komen we persoonlijk bij u langs, om u bij te praten over de resultaten. Fase 2: plan maken en inspraak Als de onderzoeksresultaten bekend zijn, maakt Rijnland het plan voor de uitvoering van de dijkverbetering. We komen bij u langs om samen de situatie op uw perceel te bekijken en afspraken te maken over mogelijke oplossingen. Vervolgens werken we een voorstel uit (globaal ontwerp) en komen bij u terug om dit af te stemmen. Als dat nodig is, kunnen we naar aanleiding van dit gesprek nog kleine wijzigingen doorvoeren. Als we de dijk alleen gaan verhogen, zijn we nu klaar met de voorbereidingen en kunnen we aan de slag met de dijkverbetering. Als we de dijk (ook) moeten versterken, dan nemen we de ontwerpen eerst op in een concept projectplan, wat we ter inzage leggen. Tijdens de terinzagelegging kunt u formeel bezwaar maken op het projectplan. Na de terinzagelegging en het verwerken van eventuele bezwaren is het projectplan definitief en gaat de dijkverbetering van start. Fase 3: uitvoering dijkverbetering Voor de werkzaamheden beginnen, moet de dijk vrij zijn van objecten. Dat wil zeggen dat alle objecten, zoals schuurtjes, terrastegels, houten vlonders, bomen en struiken, plaats moeten maken. We informeren u hier tijdig over, zodat u van tevoren weet welke objecten u wanneer van de dijk af moet (laten) halen. Wilt u na de werkzaamheden een object op de dijk (terug) plaatsen? Kijk dan op regels of u dit bij ons moet melden of aanvragen. In dat geval kunt u dat namelijk al tijdens de werkzaamheden doen, zodat u uw object gelijk na de werkzaamheden weer (terug) kunt plaatsen. 6 3 VEILIGHEIDSTOETS 2 Planfase IN GESPREK WERKGEBIED VRIJMAKEN BODEMONDERZOEK EN HOOGTEMETING GLOBAAL ONTWERP 3 Uitvoeringsfase VRAAG HET PLAATSEN VAN EEN OBJECT AAN START WERKZAAMHEDEN UITVOERING WERKZAAMHEDEN OBJECTEN IN KAART BRENGEN TERINZAGELEGGING CONCEPT PROJECTPLAN EINDE WERKZAAMHEDEN AANVRAAG IN BEHANDELING OBJECT RESULTAAT DEFINITIEF PROJECTPLAN? NAZORG 14 15

9 Voor we echt aan het werk gaan, leggen we u op een informatiebijeenkomst uit wat we precies gaan doen en wat de planning is. Tijdens de werkzaamheden heeft de aannemer weer toegang nodig tot uw perceel. Eerst komt hij bij u langs om af te spreken wanneer het werk op uw perceel kan beginnen. Ook doen we er alles aan om samen met de aannemer de overlast voor u zo veel mogelijk te beperken. Afsluiting en start onderhoud Als de dijk is verbeterd, begint de onderhoudsperiode. U kunt dan nog even geen objecten (terug)plaatsen. We zaaien eerst een nieuwe grasmat in en die heeft tijd nodig om goed te wortelen. Als er weer gras op de dijk groeit, kunt u de objecten terugplaatsen. Op onze website vindt u per object een overzicht van hoe u uw object veilig op de dijk kunt plaatsen: Wel nodigen we u alvast uit om het project samen af te sluiten. We horen dan graag hoe u de afgelopen periode heeft ervaren. Bent u tevreden met het resultaat? Is de overlast mee- of juist tegengevallen? En hebben we u voldoende op de hoogte gehouden? 16 17

10 Wat kan er misgaan met een dijk? Falen van een dijk kan betekenen dat de dijk bij hoogwater en/of droogte bezwijkt. Rijnland houdt de staat van onze dijken dan ook scherp in de gaten. Tijdig gevaar herkennen Scheuren in de buitenkant van de dijk zijn een duidelijk teken dat de grond te droog is. Is de dijk juist te nat, dan kunnen er op het binnentalud waterstroompjes of natte plekken zichtbaar zijn. Ook een beschadigde grasmat kan erop wijzen dat er iets mis is. U hoeft zich over het algemeen niet gelijk zorgen te maken. Wel vragen we u contact met ons op te nemen als u vermoedt dat er iets niet helemaal in orde is. Hieronder leest u de belangrijkste oorzaken van het falen van een dijk en hoe u deze kunt herkennen. Verzakking Als de grond onder de dijk zakt, kan de dijk meezakken en te laag worden om het water tegen te houden. Een dijk kan om meerdere redenen verzakken: bijvoorbeeld omdat de bodem zacht is, wat vaak bij klei- of veengrond gebeurt. De bodem kan ook zakken omdat er te veel zware bebouwing op de dijk staat. Of omdat er te veel (zwaar) verkeer overheen rijdt. Verzakking kan ook scheuren veroorzaken die de dijk instabiel maken. Overloop en overslag Als de waterstand naast de dijk erg hoog is en we te maken krijgen met extreme weersomstandigheden, kunnen golven voor vervelende situaties zorgen: water loopt over de dijk, zodat het land erachter nat wordt. Dit noemen we overloop. Als de golven erg krachtig zijn, kan het water dat over de dijk heen stroomt ook erosie van het binnentalud veroorzaken. Dit noemen we (golf)overslag. Overloop en overslag zijn eenvoudig te herkennen aan de golven die over de kruin van de dijk heen slaan. Afschuiven binnentalud Het kan voorkomen dat de grond van de dijk zo nat wordt dat de dijk verzadigd raakt. Bijvoorbeeld door heftige regenval, overloop of golfoverslag. De grond neemt dan geen water meer op. Hoe natter de dijk, des te minder de klei- en zanddeeltjes in het binnenste van de dijk elkaar vasthouden. Het kan dan gebeuren dat een deel van de dijk onder zijn eigen gewicht in elkaar zakt. Het binnentalud schuift dan af. Als een dijk tot de kruin vol zit met water, is dat vaak te zien aan kleine waterstroompjes die langs het binnen talud van de dijk lopen. Als het binnentalud van de dijk is afgeschoven, is dat gedeelte van de dijk losgekomen van de rest en een stuk omlaag gezakt. N.A.P. N.A.P. N.A.P

11 120 Verdroging Verdroging is een verschijnsel dat met name bij veendijken waarvan Rijnland er heel veel heeft ongemerkt kan zorgen voor een afnemende stabiliteit. Als een dijk te veel is uitgedroogd, kan het gebeuren dat deze te licht is om het water nog tegen te houden. Een dijk kan dan letterlijk opschuiven en bezwijken. Verdroging was de oorzaak van de bekende dijkdoorbraak bij Wilnis in Omdat vooral veendijken last kunnen krijgen van verdroging, worden dijken in Nederland al lang niet meer van veen gemaakt. Er liggen echter nog altijd duizenden kilometers veendijk in ons land. Een verdroogde dijk is te herkennen aan scheurtjes, vervorming en lekkages. Meld gevaarlijke situaties Ziet u een scheur in de dijk? Is de grond aan het verzakken? Of is er een andere spoedeisende situatie? Bel ons dan direct op (071) Ook als u twijfelt. Is er iets aan de hand in uw omgeving wat geen spoed heeft, maar wel van belang is voor Rijnland? Meld dit dan via ons meldpunt op Of bel op werkdagen tussen en uur naar (071) Uw melding wordt zo snel mogelijk afgehandeld, uiterlijk binnen tien werkdagen. N.A.P

12 Samen werken aan een veilig leven achter de dijk Water speelt niet alleen een centrale rol in de Nederlandse geschiedenis, maar ook in onze cultuur, economie en de natuur. Dijken zijn op al deze gebieden onmisbaar. Ze steunen ons in onze relatie met het water, dat tegelijkertijd onze vriend en onze vijand is. De natuur is grillig Met de dijken is Nederland goed beschermd tegen overstromingen. Toch kunnen we de natuur niet beheersen. Het is dus van belang dat we met zijn allen voorbereid zijn. Want het kan een keer misgaan. En u, omdat u aan de dijk woont, merkt het als eerste. De waterschappen en Rijkswaterstaat werken hard aan uw waterveiligheid. We inspecteren onze dijken regelmatig en verbeteren ze waar nodig. Maar dit kunnen wij niet alleen. Zonder uw hulp blijven we kwetsbaar voor het water. Daarom is het belangrijk dat u weet dat we met zijn allen verantwoordelijk zijn voor een veilig leven achter de dijken. Ook u draagt daar een steentje aan bij, zoals u heeft kunnen lezen op pagina 8 t/m 10. Een goede voorbereiding, een veilig bestaan Het is tegenstrijdig om te praten over een dreigende overstroming. Want het gaat al heel goed met ons land. De dijken beschermen ons, net als alle duinen en alle professionals die met het water werken. Toch is het verstandig juist nu te kijken wat u zelf kunt doen bij een dreigende overstroming. Want in nood is hulp niet altijd direct aanwezig dus is het belangrijk dat u zichzelf die eerste momenten kunt redden. Daarom is het goed om u nu alvast voor te bereiden. Nu heeft u er tijd voor, nu is er geen sprake van een noodsituatie. Betrouwbare en uitgebreide informatie Op het internet zijn verschillende bronnen die u helpen om bewust te blijven van wat het betekent om te leven met het water. Ook vindt u er een schat aan informatie over wat u kunt doen als het toch een keer misgaat: Kijk naar uw eigen situatie en denk na over uw opties, zodat naast Rijnland ook u goed voorbereid bent

Kade-inspectie en uw onderhoudsplicht

Kade-inspectie en uw onderhoudsplicht Kade-inspectie en uw onderhoudsplicht Nederland ligt voor een groot deel onder de zeespiegel. Op sommige plekken in Rijnland tot wel zes meter. Dankzij waterkeringen, zoals dijken, sluizen, stuwen en stormvloedkeringen,

Nadere informatie

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Dijken Kijken naar dijken www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Kijken naar dijken Zonder de duinen en de dijken zou jij hier niet kunnen wonen: bijna de

Nadere informatie

Naar veilige Markermeerdijken

Naar veilige Markermeerdijken Naar veilige Markermeerdijken Naar veilige Markermeerdijken Hoogheemraadschap Hollands Noorder kwartier versterkt 33 kilometer afgekeurde dijk tussen Hoorn en Amsterdam. Tijdens de toetsronde in 2006 zijn

Nadere informatie

Informatieavond. Verbetering dijken langs de Oude Rijn, Harmelen e.o.

Informatieavond. Verbetering dijken langs de Oude Rijn, Harmelen e.o. Informatieavond Verbetering dijken langs de Oude Rijn, Harmelen e.o. 30 juni 2015 Programma Programma van de avond 19:30 21:00 uur Welkom Aanleiding voor de dijkverbetering; Ontwerpopgave; Korte Pauze;

Nadere informatie

Onderdeel 1, basale vragen

Onderdeel 1, basale vragen Introductietekst De risicokaart is een kaart op internet (www.risicokaart.nl) met informatie over risico s in uw omgeving. Denk bijvoorbeeld aan transporten met gevaarlijke stoffen, bedrijven die met gevaarlijke

Nadere informatie

Waterkeringbeheer Hollandse Delta

Waterkeringbeheer Hollandse Delta 1 Waterkeringbeheer Hollandse Delta Waterschap Hollandse Delta is één van de 23 waterschappen in Nederland belast met het beheer en onderhoud van waterkeringen (dijken) Het doel van dit beheer is de bescherming

Nadere informatie

http://www.markermeerdijken.nl/markermeerdijken/ meest-gestelde-vragen_3644/

http://www.markermeerdijken.nl/markermeerdijken/ meest-gestelde-vragen_3644/ http://www.markermeerdijken.nl/markermeerdijken/ meest-gestelde-vragen_3644/ Acht vragen van HHNK Acht antwoorden van HHNK acht halve waarheden fons elders (1) Is versterking nog wel nodig nu het Deltaprogramma

Nadere informatie

WERKBLAD - ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS DIJKEN

WERKBLAD - ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS DIJKEN WERKBLAD - ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS DIJKEN Je woont veilig in Nederland. Dat lijkt heel normaal, maar zo gewoon is dat niet. Een groot deel van Nederland ligt namelijk onder zeeniveau. Dus het gevaar

Nadere informatie

Veilige dijken, dammen, duinen. Werken aan bescherming tegen overstromingen in de Hoogwaterbeschermingsprogramma s

Veilige dijken, dammen, duinen. Werken aan bescherming tegen overstromingen in de Hoogwaterbeschermingsprogramma s Veilige dijken, dammen, duinen Werken aan bescherming tegen overstromingen in de Hoogwaterbeschermingsprogramma s Veilig wonen en werken onder de zeespiegel Foto: Tineke Dijkstra Zwemmen in zee, vervoer

Nadere informatie

WERKBLAD - GROEP 7/8 DIJKEN DIJKEN IN FRYSLÂN

WERKBLAD - GROEP 7/8 DIJKEN DIJKEN IN FRYSLÂN WERKBLAD - GROEP 7/8 DIJKEN Je woont veilig in Nederland. Dat lijkt heel normaal. Maar zo gewoon is dat niet. Een groot deel van Nederland ligt namelijk onder zeeniveau. Het gevaar van een overstroming

Nadere informatie

Mijn koeien moeten zo vroeg mogelijk in het voorjaar de wei in

Mijn koeien moeten zo vroeg mogelijk in het voorjaar de wei in 4 Mijn koeien moeten zo vroeg mogelijk in het voorjaar de wei in Het land mag niet te droog of te nat zijn Het hoogheemraadschap van Rijnland zorgt voor het juiste waterpeil 5 De taak Het hoogheemraadschap

Nadere informatie

Plaatsen en terugplaatsen van objecten op dijken

Plaatsen en terugplaatsen van objecten op dijken Plaatsen en terugplaatsen van objecten op dijken Droge voeten, schoon water Inleiding Grote delen van Rijnland liggen onder de zeespiegel, op sommige plekken zelfs tot wel zes meter. Gelukkig loopt het

Nadere informatie

BOUWSTENEN VOOR HET VERSTERKEN VAN EEN DIJK

BOUWSTENEN VOOR HET VERSTERKEN VAN EEN DIJK BOUWSTENEN VOOR HET VERSTERKEN VAN EEN DIJK Concept november 2016 Inhoud 1. INLEIDING...3 2. OVERZICHT BOUWSTENEN OM HOOGTEPROBLEEM OP TE LOSSEN...5 3. OVERZICHT BOUWSTENEN OM BINNENWAARTSE INSTABILITEIT/

Nadere informatie

INSPECTIEDOCUMENT PROGRAMMA VAN EISEN VISUELE INSPECTIE REGIONALE WATERKERINGEN

INSPECTIEDOCUMENT PROGRAMMA VAN EISEN VISUELE INSPECTIE REGIONALE WATERKERINGEN INSPECTIEDOCUMENT PROGRAMMA VAN EISEN VISUELE INSPECTIE REGIONALE WATERKERINGEN Groningen, november 2004 1. Inleiding De gebeurtenissen in Wilnis en Rotterdam in de zomer van 2003, waarbij wateroverlast

Nadere informatie

Bijlage A. Begrippenlijst

Bijlage A. Begrippenlijst Bijlage A. Begrippenlijst Begrippenlijst dijkverbeteringsplan Aanleghoogte Kruinhoogte van de dijk onmiddellijk na het gereedkomen ervan. Beheer Berm Beroep Beschoeiing Binnendijks Binnentalud Boezem Boezempeil

Nadere informatie

Natuurvriendelijke oevers. Droge voeten, schoon water

Natuurvriendelijke oevers. Droge voeten, schoon water Natuurvriendelijke oevers Droge voeten, schoon water VOOR WIE IS DEZE FOLDER BESTEMD? Deze folder is bestemd voor eigenaren van oevers die in aanmerking komen om hun oever natuurvriendelijk in te richten.

Nadere informatie

Hoog water op het schoolplein?

Hoog water op het schoolplein? Hoog water op het schoolplein? Hoofdstuk 1. Introductie Hoofdstuk 1. Introductie Een rampenbestrijdingsoefening, zin of onzin? Opdracht 1.1: Denk je dat het nuttig is dat er een oefening met een overstromingsramp

Nadere informatie

Dijkwacht 1 Instructie dijkbewaking. Het herkennen van de signalen dat er iets mis dreigt te gaan

Dijkwacht 1 Instructie dijkbewaking. Het herkennen van de signalen dat er iets mis dreigt te gaan Dijkwacht 1 Instructie dijkbewaking Het herkennen van de signalen dat er iets mis dreigt te gaan Basisopleiding Dijkwacht Wat gaan we deze dag doen: 1. Afvragen; wat zie je op de dijk en wat ga je melden.

Nadere informatie

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor?

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water, gezuiverd afvalwater en stevige dijken. De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water,

Nadere informatie

Sloten, oevers en dijken op orde Oplossen Keurovertredingen informatie over grasmatten

Sloten, oevers en dijken op orde Oplossen Keurovertredingen informatie over grasmatten Sloten, oevers en dijken op orde Oplossen Keurovertredingen informatie over grasmatten Inleiding Waterschap Brabantse Delta bewaakt en onderhoudt sloten, oevers en dijken ter voorkoming van wateroverlast

Nadere informatie

Lesbrief. Watersysteem. Droge voeten en schoon water. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Watersysteem. Droge voeten en schoon water. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Watersysteem Droge voeten en schoon water www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Droge voeten en schoon water Waterschappen zorgen ervoor dat jij en ik droge

Nadere informatie

IN DEZE NIEUWSFLITS. De brochures maken de uitleg over de gehanteerde methode en de eerste resultaten eenvoudiger.

IN DEZE NIEUWSFLITS. De brochures maken de uitleg over de gehanteerde methode en de eerste resultaten eenvoudiger. IN DEZE NIEUWSFLITS Publicaties gaan als gebakjes Voortgang fase 1b Fase 1c goed begonnen Kansen en onzekerheden in VNK2 VNK2-beraad 20 september Systeemwerking in VNK2 Meer informatie op locatie Publicaties

Nadere informatie

Nederland Waterland Basisonderwijs

Nederland Waterland Basisonderwijs Nederland Waterland Basisonderwijs Introductie Nederland is een land vol met water. Water in rivieren en meren. De zee klotst tegen onze duinen. En de zachte bodem van Nederland zit ook vol met water.

Nadere informatie

Waterschapsbelasting 2015

Waterschapsbelasting 2015 Waterschapsbelasting 2015 uw bijdrage aan droge voeten en schoon water Het hoogheemraadschap van Rijnland zorgt voor droge voeten en schoon water, en dat kost geld. Om alles te kunnen bekostigen, zijn

Nadere informatie

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk De kust is (niet) veilig! De dijk aan de kust van Petten ziet er zo sterk en krachtig uit, maar toch is hij niet

Nadere informatie

Hoog water op het schoolplein?

Hoog water op het schoolplein? Hoog water op het schoolplein? Hoofdstuk 1. Introductie Hoofdstuk 1. Introductie Een rampenbestrijdingsoefening, zin of onzin? Opdracht 1.1: Denk je dat het nuttig is dat er een oefening met een overstromingsramp

Nadere informatie

HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING

HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING Het Wetterskip Fryslân is gestart met versterkingen en verhogingen van verschillende dijken in het beheersgebied. De werkzaamheden maken deel uit van

Nadere informatie

Nieuwsbrief augustus 2014

Nieuwsbrief augustus 2014 Nieuwsbrief augustus 2014 Reeuwijkse Plassen schoner en mooier Het hoogheemraadschap van Rijnland neemt tot 2015 verschillende maatregelen die samen zorgen voor de verbetering van de waterkwaliteit en

Nadere informatie

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda TNO Kennis voor zaken : Oplossing of overlast? Kunnen we zomaar een polder onder water zetten? Deze vraag stelden zich waterbeheerders, agrariërs en bewoners in de Middelburg-Tempelpolder. De aanleg van

Nadere informatie

Werken aan veilige dijken

Werken aan veilige dijken Werken aan veilige dijken Dijkversterkingen locatie Céramique Waterschap Roer en Overmaas werkt in najaar 2013 en voorjaar 2014 aan het versterken van een deel van de dijken langs de Maas in, in de wijken

Nadere informatie

Dijkwacht in aktie. Instructie voor dijkbewaking bij hoogwater. Door Ger de Vrieze

Dijkwacht in aktie. Instructie voor dijkbewaking bij hoogwater. Door Ger de Vrieze Instructie voor dijkbewaking bij hoogwater Door Ger de Vrieze 24-03-2005 Inhoud van de presentatie: Doel van dijkbewaking Bezwijkmechanismen van de dijk Werkwijze dijkwacht Doel van dijkbewaking Informatie

Nadere informatie

Provincie Noord-Holland

Provincie Noord-Holland Provincie Noord-Holland Gedeputeerde Staten Provinciale Staten van Noord-Holland Provincip Noord-F~oharid luw contactpersoon door tussenkomst van de Statengriffier,_t~ujjJvLJrijbur..,Qj.~L....._~ Florapark

Nadere informatie

Overstromingsrisico van dijkringgebieden 14, 15 en 44

Overstromingsrisico van dijkringgebieden 14, 15 en 44 Overstromingsrisico van dijkringgebieden 14, 15 en 44 November 2012 Veiligheid Nederland in Kaart 2 Overstromingsrisico van dijkringgebieden 14, 15 en 44 Documenttitel Veiligheid Nederland in Kaart 2 Overstromingsrisico

Nadere informatie

Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma

Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma Veiligheid van bewoners voorop Bescherming tegen overstromingen is voor Nederland van levensbelang. Een groot deel van de inwoners woont beneden

Nadere informatie

Presentatie waterschap Brabantse Delta. Conferentie Water en Veiligheid

Presentatie waterschap Brabantse Delta. Conferentie Water en Veiligheid Presentatie waterschap Brabantse Delta Conferentie Water en Veiligheid 19 november 2009 Frank van Beek Calamiteitencoördinator Beheersgebied. Oppervlakte 171.000 ha 21 gemeenten 751.000 inwoners Veiligheidsregio

Nadere informatie

Verantwoord waterbeheer

Verantwoord waterbeheer Verantwoord waterbeheer Laten we geen water gaan rondpompen Droge voeten, schoon water Verantwoord waterbeheer.indd 1 20-2-2014 15:29:38 Het waterpeil in een polder wordt beheerd en geregeld door het hoogheemraadschap

Nadere informatie

Het waterschap heeft de volgende onderzoeken uitgezet om het baggerwerk te kunnen voorbereiden:

Het waterschap heeft de volgende onderzoeken uitgezet om het baggerwerk te kunnen voorbereiden: Vragen en antwoorden baggeren Gekanaliseerde Hollandsche IJssel Waarom is het nodig om te baggeren? Baggeren in de Gekanaliseerde Hollandsche IJssel is nodig om een goede aan- en afvoer van water te kunnen

Nadere informatie

Wijkoverleg Aalsmeer Oost. maandag 6 maart

Wijkoverleg Aalsmeer Oost. maandag 6 maart Wijkoverleg Aalsmeer Oost maandag 6 maart Onderwerp voor vanavond 1. Het hoogheemraadschap van Rijnland 2. Watersystemen en onderhoud 3. KRW2 Westeinderplassen en Bovenlanden 4. Watergebiedsplan Aalsmeer

Nadere informatie

Hoog water op het schoolplein?

Hoog water op het schoolplein? Hoog water op het schoolplein? Hoofdstuk 1. Introductie Hoofdstuk 1. Introductie Een rampenbestrijdingsoefening, zin of onzin? Opdracht 1.1: Denk je dat het nuttig is dat er een oefening met een overstromingsramp

Nadere informatie

Werken aan een waterveilig Nederland. Project Afsluitdijk

Werken aan een waterveilig Nederland. Project Afsluitdijk Werken aan een waterveilig Nederland Project Afsluitdijk 80 jaar De Afsluitdijk beschermt Nederland al meer dan tachtig jaar tegen de zee. De dijk voldoet niet meer aan de huidige normen voor waterveiligheid.

Nadere informatie

Hoog water op het schoolplein?

Hoog water op het schoolplein? Hoog water op het schoolplein? Hoofdstuk 1. Introductie Hoofdstuk 1. Introductie Een rampenbestrijdingsoefening, zin of onzin? Opdracht 1.1: Denk je dat het nuttig is dat er een oefening met een overstromingsramp

Nadere informatie

1.1 Overstromingsscenario s

1.1 Overstromingsscenario s Afgedrukt: 28 november 2016 memorandum Project : Kaartbeelden overstromingsrisico s t.b.v. vitale en kwetsbare infrastructuur Datum : 28 juni 2016 Onderwerp : Duiding scenario s en toelichting op toelichting

Nadere informatie

Hoog water op het schoolplein?

Hoog water op het schoolplein? Hoog water op het schoolplein? Hoofdstuk 1. Introductie Hoofdstuk 1. Introductie Een rampenbestrijdingsoefening, zin of onzin? Opdracht 1.1: Denk je dat het nuttig is dat er een oefening met een overstromingsramp

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Beschadigingen Constructies. Drijfvuil. Menselijke- of dierlijke activiteit. Overloop of golfoverslag. Scheuren.

INHOUDSOPGAVE. Beschadigingen Constructies. Drijfvuil. Menselijke- of dierlijke activiteit. Overloop of golfoverslag. Scheuren. INHOUDSOPGAVE 1. Beschadigingen 2. Constructies 3. Drijfvuil 4. Menselijke- of dierlijke activiteit 5. Overloop of golfoverslag 6. Scheuren 7. Uittredend water 8. Vervormingen Bij welk schadebeeld dient

Nadere informatie

HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING

HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING Wetterskip Fryslân is gestart met versterkingen en verhogingen van verschillende dijken in haar beheergebied. De werkzaamheden maken deel uit van het

Nadere informatie

Hoog water op het schoolplein?

Hoog water op het schoolplein? Hoog water op het schoolplein? Hoofdstuk 1. Introductie Hoofdstuk 1. Introductie Een rampenbestrijdingsoefening, zin of onzin? Opdracht 1.1: Denk je dat het nuttig is dat er een oefening met een overstromingsramp

Nadere informatie

Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid. Waterveiligheid buitendijks

Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid. Waterveiligheid buitendijks Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid Waterveiligheid buitendijks In ons land wonen ruim 100.000 mensen buitendijks langs de rivieren, de grote meren en de kust. Zij wonen aan de waterzijde

Nadere informatie

Memo. Divisie Ruimte, Mobiliteit en Infra

Memo. Divisie Ruimte, Mobiliteit en Infra Aan Gemeente Horst aan de Maas Van drs. F.M. van Schie Telefoon 0302653276 RM193104 Toelichting bij aanvraag vergunningen dijkversterking Grubbenvorst Datum 13 mei 2016 Projectnummer Onderwerp Inleiding

Nadere informatie

Verslag. 2 1400 meter ligt te laag en moet verhoogd worden: is dat zowel aan de west- als oostkant?

Verslag. 2 1400 meter ligt te laag en moet verhoogd worden: is dat zowel aan de west- als oostkant? Aan aan- en afwezigen en tijd bespreking, 20.00 uur Plaats bespreking Het Plashuis, Noorden Projectnummer 01.0638 E-mail noordsedorpsweg @waternet.nl Aanwezig bewoners en geïnteresseerden Onderwerp bespreking

Nadere informatie

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen,

Nadere informatie

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen, zoals China.

Nadere informatie

Hoog water op het schoolplein?

Hoog water op het schoolplein? Hoog water op het schoolplein? Hoofdstuk 1. Introductie Hoofdstuk 1. Introductie Een rampenbestrijdingsoefening, zin of onzin? Opdracht 1.1: Denk je dat het nuttig is dat er een oefening met een overstromingsramp

Nadere informatie

Peilbesluit Waddenzeedijk Texel Auteur Registratienummer Datum

Peilbesluit Waddenzeedijk Texel Auteur Registratienummer Datum Peilbesluit Waddenzeedijk Texel Toelichting bij het Auteur Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Registratienummer 15.18021 Datum April 2015 1. AANLEIDING PEILBESLUIT Het dient herzien te worden vanwege

Nadere informatie

5.19 Bouwwerken in de kern- en beschermingszone van een waterkering

5.19 Bouwwerken in de kern- en beschermingszone van een waterkering 5.19 Bouwwerken in de kern- en beschermingszone van een waterkering Kader Keur Deze beleidsregel gaat over keurartikel 3.1 eerste lid onder b: Zonder vergunning van het bestuur is het verboden gebruik

Nadere informatie

Zoekopdrachten bij Het water komt. **

Zoekopdrachten bij Het water komt. ** Module 1 De geschiedenis van de Delta. 1 Strijd tussen land en water 2 Overstromingen door de eeuwen heen 3 Oorzaken van overstromingen: de mens zelf 4 Waterbeheer. Blz. 4 Achter de duinen had je veengronden

Nadere informatie

22. Het inrichten van particuliere tuinen op de in de bijlage aangegeven waterkeringen

22. Het inrichten van particuliere tuinen op de in de bijlage aangegeven waterkeringen Algemene regel 22 22. Het inrichten van particuliere tuinen op de in de bijlage aangegeven waterkeringen Een algemene regel vervangt de vergunningplicht voor bepaalde activiteiten of werken die in de Keur

Nadere informatie

Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1

Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1 Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1 Kaarten Waterbelangen DM: 303052 1 Wateropgaven 2015 / 2027 Kaart 1. Gebieden met een WB21 wateropgave In 2005 is een studie wateropgave uitgevoerd (conform

Nadere informatie

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast?

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond Grondwater bestaat uit regenwater en oppervlaktewater dat in de bodem is weg gezakt en kwelwater dat onder druk uit lager

Nadere informatie

Droge voeten in de polder

Droge voeten in de polder Droge voeten in de polder Nota veiligheid waterkeringen rond en in polder Bijlmermeer Amsterdam-Rijnkanaal (boezemwater hoger dan land) Maart 2011 Droge voeten in de polder Inleiding In de afgelopen jaren

Nadere informatie

WATER VERSUS WATER Effective flood barrier to prevent damage

WATER VERSUS WATER Effective flood barrier to prevent damage WATER VERSUS WATER Effective flood barrier to prevent damage Wereldwijde toename wateroverlast Natuurrampen nemen toe in aantal en in omvang. Het gaat hierbij vooral om weergerelateerde rampen, zoals stormen

Nadere informatie

Werken bij Waterschap Rivierenland Welke beroepen zijn er?

Werken bij Waterschap Rivierenland Welke beroepen zijn er? Werken bij Waterschap Rivierenland Welke beroepen zijn er? Werken aan Alle medewerkers bij het waterschap.. (of ze nu binnen òf buiten aan het werk zijn)...werken aan: veilig Sterke en veilige dijken

Nadere informatie

Veilige dijken. Hoe veilig woont u?

Veilige dijken. Hoe veilig woont u? Veilige dijken Hoe veilig woont u? Wonen aan de Maas Veel mensen genieten van het wonen aan de Maas. Daar staat tegenover dat de Maas ook haar grillige en gevaarlijke kant kan laten zien. Limburg heeft

Nadere informatie

Assetmanagement bij waterkeringen

Assetmanagement bij waterkeringen Assetmanagement bij waterkeringen Frank den Heijer NVRB symposium Assetmanagement in de publieke sector Assetmanagement bij waterkeringen Historie en context Toetsproces waterkeringen Cases: toetsronden

Nadere informatie

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk)

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk) Voorwoord Voor u ligt de legger van de Primaire Waterkeringen van het hoogheemraadschap van Rijnland. De Primaire Waterkeringen van Rijnland bestaan uit dijken, zandige kust en verholen waterkeringen.

Nadere informatie

Welke informatie wordt bij het risico-oordeel getoond?

Welke informatie wordt bij het risico-oordeel getoond? Welke informatie wordt bij het risico-oordeel getoond? Het risico-oordeel richt zich op primaire en regionale waterkeringen. Primaire waterkeringen beschermen tegen een overstroming uit zee, de grote meren

Nadere informatie

Jaap Spaans licht de nieuwe normering toe

Jaap Spaans licht de nieuwe normering toe Bijeenkomst: 2 e kansensessie dijkversterking in Belfeld, Beesel, Kessel en Buggenum Datum: maandag 3 oktober 2016 Tijdstip: 13.30 16.30 uur Locatie: Herberg/Brasserie de Bongerd aan de Markt 13 in Beesel

Nadere informatie

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk)

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk) Voorwoord Voor u ligt de legger van de Primaire Waterkeringen van het hoogheemraadschap van Rijnland. De Primaire Waterkeringen van Rijnland bestaan uit dijken, zandige kust en verholen waterkeringen.

Nadere informatie

Een lesmodule over veilig, voldoende & schoon water voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs

Een lesmodule over veilig, voldoende & schoon water voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs geschikt voor het Digibord! Een lesmodule over veilig, voldoende & schoon water voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs www.waterwise.nl Inleiding Waterbeheer, Nederland is er goed in. Dat moet

Nadere informatie

Wordingsgeschiedenis van Noord-Holland 2000 v.chr zeegat Bergen / achtste eeuw n.chr strandwallen+dorpen

Wordingsgeschiedenis van Noord-Holland 2000 v.chr zeegat Bergen / achtste eeuw n.chr strandwallen+dorpen Wordingsgeschiedenis van Noord-Holland 2000 v.chr zeegat Bergen / achtste eeuw n.chr strandwallen+dorpen Wordingsgeschiedenis van Noord-Holland Rond 800! veenpakket / 1350! eilanden met duinenrij 3 Landwinning

Nadere informatie

IIIIIHI i. ái 'Brobontse Delta BY

IIIIIHI i. ái 'Brobontse Delta BY Waterschap ái 'Brobontse Delta H i BY22286975 Sloten, oevers en dijken op orde Oplossen Keurovertredingen - informatie voor agrariërs, particulieren en bedrijven ^ WaîPisctiiip 'Brabantse Delta W 7 O Ũ

Nadere informatie

Extreme neerslag 1:100 jaar NAP 1,1 m Apparatuur op NAP -0,6 m Doorbraak dijk boezem 1:300 jaar NAP + 0,0 m Apparatuur op NAP + 0,5 m.

Extreme neerslag 1:100 jaar NAP 1,1 m Apparatuur op NAP -0,6 m Doorbraak dijk boezem 1:300 jaar NAP + 0,0 m Apparatuur op NAP + 0,5 m. MEMO Aan : S. Huvenaars (TenneT B.V.) Van : P. van de Rest Controle: L. de Wit Datum : 4 november 2011 ref : 1649/U11229/PvdR/B betreft : Controle gegevens opstellingshoogte 380kV station Breukelen 1 Inleiding

Nadere informatie

Hoe overstromingsgevoelig is uw collectie? Durk Riedstra Rijkswaterstaat Water Verkeer en Leefomgeving

Hoe overstromingsgevoelig is uw collectie? Durk Riedstra Rijkswaterstaat Water Verkeer en Leefomgeving Hoe overstromingsgevoelig is uw collectie? Durk Riedstra Water Verkeer en Leefomgeving www.overstroomik.nl. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Smallepad 5 te Amersfoort 2 Overstromingskaart veilig

Nadere informatie

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk)

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk) Voorwoord Voor u ligt de legger van de Primaire Waterkeringen van het hoogheemraadschap van Rijnland. De Primaire Waterkeringen van Rijnland bestaan uit dijken, zandige kust en verholen waterkeringen.

Nadere informatie

Werken aan een waterveilig Nederland. Project Afsluitdijk

Werken aan een waterveilig Nederland. Project Afsluitdijk Werken aan een waterveilig Nederland Project Afsluitdijk 80 jaar De Afsluitdijk beschermt Nederland al meer dan tachtig jaar tegen de zee. De dijk voldoet niet meer aan de huidige normen voor waterveiligheid.

Nadere informatie

Nederland leeft met Water

Nederland leeft met Water Nederland leeft met Water Nederland is synoniem met water. Eeuwenlang hielden we de zee en de rivieren met dijken en gemalen in toom. Het hoge water van 1993 en 1995 en de wateroverlast in de jaren daarna

Nadere informatie

Nederland leeft met Water

Nederland leeft met Water Nederland leeft met Water Nederland is synoniem met water. Eeuwenlang hielden we de zee en de rivieren met dijken en gemalen in toom. Het hoge water van 1993 en 1995 en de wateroverlast in de jaren daarna

Nadere informatie

WAT ZIJN GEVOLGEN VAN DELTAPROGRAMMA...T

WAT ZIJN GEVOLGEN VAN DELTAPROGRAMMA...T 4 DELTAPROGRAMMA...T Tekst Dorine van Kesteren Beeld istockphoto WAT ZIJN GEVOLGEN VAN HET Op Prinsjesdag presenteerde het kabinet een nieuw Deltaprogramma om Nederland te beschermen tegen hoogwater en

Nadere informatie

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk)

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk) Voorwoord Voor u ligt de legger van de Primaire Waterkeringen van het hoogheemraadschap van Rijnland. De Primaire Waterkeringen van Rijnland bestaan uit dijken, zandige kust en verholen waterkeringen.

Nadere informatie

Toelichting. 1 Toelichting op aanvraag omgevingsvergunning. 1.1 Inleiding. Onderdeel Maaseikerweg

Toelichting. 1 Toelichting op aanvraag omgevingsvergunning. 1.1 Inleiding. Onderdeel Maaseikerweg Toelichting Betreft Toelichting op vergunningaanvraag Sluitstukkaden Maasdal Cluster B: Grevenbicht Roosteren Onderdeel Maaseikerweg Ons kenmerk WRO115-OV2.0 Datum 16 december 2015 Behandeld door Kragten

Nadere informatie

17 Peilafwijking 17.1 Inleiding

17 Peilafwijking 17.1 Inleiding 17 Peilafwijking 17.1 Inleiding Rijnland is als waterbeheerder verantwoordelijk voor het beheer van het waterpeil. In peilbesluiten legt Rijnland vast welk peil in het betreffende gebied door Rijnland

Nadere informatie

Dijkverbetering Zuidelijke Randmeren en Eem. Aanpak ontwerp en uitvoering Kern Spakenburg

Dijkverbetering Zuidelijke Randmeren en Eem. Aanpak ontwerp en uitvoering Kern Spakenburg Dijkverbetering Zuidelijke Randmeren en Eem Aanpak ontwerp en uitvoering Kern Spakenburg Doel bijeenkomst Bewoners informeren over de aanpak ontwerp en uitvoering waterkering in de kern van Spakenburg

Nadere informatie

Deltawerken. Watersnood. Dijkversterking Dorpsstraat Capelle aan den IJssel. Bewonersavond Capelle aan den IJssel Woensdag 29 augustus 2012

Deltawerken. Watersnood. Dijkversterking Dorpsstraat Capelle aan den IJssel. Bewonersavond Capelle aan den IJssel Woensdag 29 augustus 2012 Bewonersavond Capelle aan den IJssel Woensdag 29 augustus 2012 Dijkversterking Dorpsstraat Capelle aan den IJssel Informatieavond 29 augustus 2012 Programma: 20:00-20:05 Welkom wethouder Jouke van Winden

Nadere informatie

Kadeverbetering Oostring Zoeterwoude-Dorp Veilige kades voor droge voeten. Ophogen. Dijkverbreding

Kadeverbetering Oostring Zoeterwoude-Dorp Veilige kades voor droge voeten. Ophogen. Dijkverbreding Kadeverbetering Oostring Zoeterwoude-Dorp Veilige kades voor droge voeten De kades moeten de veiligheid van nu ook in de toekomst kunnen bieden. De bodemdaling in West-Nederland gaat door en we moeten

Nadere informatie

2.2.1 Noordelijke kust

2.2.1 Noordelijke kust In opdracht van Rijkswaterstaat RIZA is onderzoek gedaan naar de ergst denkbare overstroming voor verschillende regio s. Dit onderzoek is uitgevoerd door adviesbureau HKV in juli en augustus 2007. Hierbij

Nadere informatie

Wijs met water! Verkiezingsprogramma

Wijs met water! Verkiezingsprogramma Wijs met water! Verkiezingsprogramma Waterschap Hollandse Delta Lijst 10 www.wijsmetwaterhollandsedelta.nl In uw handen ligt het verkiezingsprogramma van onze partij. Graag willen wij u kennis laten maken

Nadere informatie

Hoe kwetsbaar zijn onze netwerken?

Hoe kwetsbaar zijn onze netwerken? Hoe kwetsbaar zijn onze netwerken? Hoe kwetsbaar zijn onze infrastructuurnetwerken en op welke manier zijn ze van elkaar afhankelijk? In een simulatie van een overstroming in Rotterdam Noord zochten gebiedsexperts

Nadere informatie

Piekberging Haarlemmermeer

Piekberging Haarlemmermeer Nieuwsbrief Piekberging Haarlemmermeer Maart 2011 Wilt u meepraten over de piekberging? Tijdens de informatieavond hebben we gepeild wie graag wil deelnemen aan een klankbordgroep. In deze groep kunt u

Nadere informatie

Overstromingen en wateroverlast

Overstromingen en wateroverlast Atlasparagraaf Overstromingen en wateroverlast 1/6 In deze atlasparagraaf herhaal je de stof van Overstromingen en wateroverlast. Je gaat extra oefenen met het waarderen van verschijnselen (vraag 4 en

Nadere informatie

sterke dijken schoon water Kijk op de dijk

sterke dijken schoon water Kijk op de dijk sterke dijken schoon water Kijk op de dijk Een andere kijk op de dijk De dijk. Er valt zo op het eerste gezicht weinig aan te zien. Een aarden wal die ons beschermt tegen het water. Een vanzelfsprekend

Nadere informatie

Een wal van zand, klei of steen die mensen beschermt tegen hoog water. De plek waar het rivierwater in de zee uitkomt.

Een wal van zand, klei of steen die mensen beschermt tegen hoog water. De plek waar het rivierwater in de zee uitkomt. Meander Samenvatting groep 5 Thema 3 Waterland Samenvatting Langs de kust Nederland ligt voor de helft onder de zeespiegel. Heel vroeger woonden mensen dicht bij zee op terpen. Langs de kust beschermen

Nadere informatie

Wonen aan. een dijk. Wat betekent dat?

Wonen aan. een dijk. Wat betekent dat? Wonen aan een dijk Wat betekent dat? Ik woon aan een dijk Op welke momenten heb ik contact met het waterschapsbestuur en een medewerker van Waternet? Alle oplossingen worden onderzocht Er vinden gesprekken

Nadere informatie

Waterveiligheid Kampereilanden

Waterveiligheid Kampereilanden Waterveiligheid Kampereilanden Op de Kampereilanden werken wij samen aan de waterveiligheid. Waterschap Groot Salland legt, met een bijdrage van de provincie Overijssel, een robuuste dijk aan langs het

Nadere informatie

Zonder DIJKEN Zwemmen hier VISSEN. Welkom bij de Waddenzeedijk

Zonder DIJKEN Zwemmen hier VISSEN. Welkom bij de Waddenzeedijk Zonder DIJKEN Zwemmen hier VISSEN Welkom bij de Waddenzeedijk Aan het werk voor droge voeten Misschien zag je het al meteen toen je op Texel aankwam met de boot: hier wordt gewerkt aan de dijk. In opdracht

Nadere informatie

Ruimte voor water. in het rivierengebied

Ruimte voor water. in het rivierengebied Ruimte voor water in het rivierengebied Het rivierengebied bestaat bij de gratie van de grote rivieren met daarlangs de zich eindeloos voortslingerende dijken. Daartussen vruchtbare klei, groene weilanden

Nadere informatie

Klimaat kwetsbaarhedenkaart Haaglanden. Kans op hittestress. Kans op overstroming. Kans op wateroverlast. Kans op blauwalg

Klimaat kwetsbaarhedenkaart Haaglanden. Kans op hittestress. Kans op overstroming. Kans op wateroverlast. Kans op blauwalg Klimaat kwetsbaarhedenkaart Haaglanden Kans op hittestress Kans op overstroming Hittestress komt voor bij een periode van uitzonderlijk warm weer en wordt versterkt door het hitte-in-de-stad of urban heat

Nadere informatie

Meten in de Waddenzee

Meten in de Waddenzee Meten in de Waddenzee Bestand tegen superstorm De waterkeringen langs de Waddenzee moeten bestand zijn tegen een superstorm die gemiddeld eens in de 4000 jaar kan optreden. Om de sterkte van de waterkering

Nadere informatie

Deltabeslissing Waterveiligheid

Deltabeslissing Waterveiligheid Deltaprogramma Waterveiligheid Deltabeslissing Waterveiligheid Het Deltaprogramma: een nieuwe aanpak Onze huidige dijknormen dateren grotendeels uit de jaren zestig. Ze zijn opgesteld na de Watersnoodramp

Nadere informatie

een NieuWe leidraad TOeTSeN Op veiligheid regionale WATerkeriNgeN

een NieuWe leidraad TOeTSeN Op veiligheid regionale WATerkeriNgeN 1996-2011: Fina Van EFFLuEnT l re porttot BruikBaar oppervlaktewater een NieuWe leidraad TOeTSeN Op veiligheid regionale WATerkeriNgeN 2015 w03 STOWA 2015-W03 Een nieuwe Leidraad Toetsen op Veiligheid

Nadere informatie

Projectplan Kadeverbetering Trekkade (111_1b) gemeente Vlaardingen

Projectplan Kadeverbetering Trekkade (111_1b) gemeente Vlaardingen Projectplan Kadeverbetering Trekkade (111_1b) gemeente Vlaardingen Opsteller: M. van Amelsvoort Status: Definitief Projectfase: Projectnummer: Realisatiefase 701806 Datum: 17 juni 2015 Kopie: Archief Projectleider

Nadere informatie

Werken aan water in de Nieuwkoopse plassen

Werken aan water in de Nieuwkoopse plassen Werken aan water in de Nieuwkoopse plassen Het hoogheemraadschap van Rijnland werkt aan water van topkwaliteit voor de Nieuwkoopse plassen. De laatste jaren is de kwaliteit van het water al sterk verbeterd,

Nadere informatie