Gnosis en de katharen Kristin Vanschoubroek Viering, 16 september 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gnosis en de katharen Kristin Vanschoubroek Viering, 16 september 2012"

Transcriptie

1 Gnosis en de katharen Kristin Vanschoubroek Viering, 16 september 2012 Bij de voorbereiding van deze viering besefte ik dat het thema 'Gnosis en de katharen' zo ruim is dat het haast onmogelijk is om er een helder beeld van te schetsen. Vooral met betrekking tot de katharen bleek uit wat ik las en uit de gesprekken die ik had met Mieke Felix, die al 40 jaar historisch-wetenschappelijk onderzoek doet naar de katharen, dat er nogal wat tegenstrijdige informatie bestaat. Waarom heb ik toch voor dit thema gekozen? De aanleiding was een vakantie drie weken geleden in Joia, een centrum in Montbel, Zuid- Frankrijk, aan de voet van de Pyreneeën. Ik wou al lang eens naar het mysterieuze katharenland gaan in de hoop de spirituele uitstraling ervan te kunnen proeven. Met de gnostiek was ik al eerder vertrouwd. Een goeie twintig jaar geleden volgde ik een meerdaagse over het Tomasevangelie onder leiding van Nand Cuvelier. Zijn boek 'Jezus Mysticus, naar het herontdekte Tomasevangelie' was toen net verschenen. Gnostische geschriften Het was destijds voor mij een verrassing om te horen dat er meer evangeliën bestaan dan de vier die wij kennen uit het Nieuwe Testament, namelijk dat van Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes. Ik wist niet dat er uit die tijd ook geschriften over Jezus waren van de hand van Tomas, Filippus, Maria Magdalena, en nog vele andere teksten, waaronder visioenen en mystieke verhalen. Ze waren bekend in de primitieve christenheid, maar bevatten controversen. In die ontstaansperiode werd het christendom immers gekenmerkt door een grote verscheidenheid aan standpunten. Het ware christendom bestaat dus eigenlijk niet. Toen rond het jaar 170 de geloofsleer werd vastgelegd en de voornaamste dogma s werden geformuleerd door de eerste bisschoppen, werd ook een officiële lijst opgesteld van de teksten die men als richtsnoer of canon beschouwde. Alleen wat wij kennen uit de Bijbel werd aanvaard als goddelijk geïnspireerd. In de eeuwen daarna werd men steeds fanatieker omtrent de juistheid van de leer en moest alles wat zogenaamd ketters was vernietigd worden om de eenvoudigen niet in verwarring te brengen. Zo werden ook alle exemplaren van het Tomasevangelie verbrand op één na. Ik licht dat kort toe. In Zuid-Egypte waren in het begin van de vierde eeuw de eerste kloostergemeenschappen ontstaan. In hun bibliotheken werden de zogenaamde niet-canonische evangeliën in ere gehouden en zorgzaam gekopieerd. Het hoogste kerkelijk gezag drong echter door tot in de verst afgelegen kloosters en ze kregen algauw het bevel om die geschriften te verbranden. De monniken van een klooster nabij de stad Nag Hammàdi verzamelden 52 teksten, geschreven op papyrus, en bonden ze samen tot 13 boeken met leren kaft. Die begroeven ze in een grote stenen kruik. 1

2 De ontdekking van deze geschriften dateert van het jaar Een boer die in het Nijlzand aan het graven was, op zoek naar teelaarde, vond heel toevallig de bewuste kruik met de boeken. Hij besefte totaal niet welke waarde ze hadden. Een deel ervan werd door zijn vrouw als rommel verbrand en andere teksten werden versjacherd aan antiquairs. Na een aantal omzwervingen werd de waarde van deze geschriften gezien en belandden ze uiteindelijk in het Koptisch museum in Kaïro. Het is pas in 1956 (dus 11 jaar na hun ontdekking) dat ze door de Nederlandse hoogleraar Quispel werden bestudeerd en de wereld ingingen als de gnostische evangeliën van Nag Hammàdi. Ze waren 16 eeuwen lang onaangeroerd in het Nijlzand begraven geweest. In deze geschriften wordt de figuur van Jezus op een andere manier belicht dan in de evangeliën die wij kennen uit de Bijbel. Jezus komt hier meer naar voor als een mysticus, iemand die de innerlijke weg gaat. De meningen over de figuur van Jezus liepen dus uiteen. Voor sommigen was hij de eniggeboren zoon van God en aan hem gelijk, voor anderen was hij een profeet en dus een mens. In het concilie van Nicea, dat plaatsvond in 325, werd beslist dat er een einde moest komen aan de verdeeldheid en verwarring hieromtrent. De kerk koos voor één standpunt: Jezus was de zoon van God, de vleesgeworden Christus wiens komst voorspeld was in het Oude Testament. Het verhaal van de lege kruik We luisteren nu naar een fragment uit een van de gnostische evangeliën: het Tomasevangelie. Naar alle waarschijnlijkheid is het Tomasevangelie ouder en Jezusgetrouwer dan alle andere evangeliën. Het bevat 114 uitspraken die peilen naar de diepere betekenis van het mens-zijn. De lege kruik Jezus zei: Het heilsrijk van de Vader is te vergelijken met een vrouw die een kruik vol meel droeg en een lange weg aflegde. Het oor van de kruik brak af. Het meel verspreidde zich achter haar op de weg. Daar zij zich er niet van bewust was, kon ze er niet verveeld om zijn. Toen zij binnenin haar huis was aangekomen, zette zij de kruik op de grond. Zij ontdekte dat ze leeg was. Als je dit verhaal leest of hoort, kan op het eerste gezicht de schrik toeslaan: oei, die vrouw verliest wat voor haar waardevol is. Je kan medelijden krijgen met de vrouw op haar tocht. Maar je kan dit verhaal ook anders lezen en het meel zien als het symbool van onze aardse bekommernissen. Dan wordt de laatste zin 'zij ontdekte dat zij leeg was' een beloning. Door haar levensweg te gaan is de vrouw als vanzelf vrij geworden. De leegte is geen verlies maar een bevrijding. Deze parabel is dan een uitnodiging om de geestelijke weg te bewandelen en houdt de belofte in van het vrij worden van wereldse beslommeringen. In de zin toen ze binnenin haar huis was aangekomen, ontdekte ze dat de kruik leeg was staat het huis symbool voor het thuiskomen in je eigen wezen. 2

3 Mij treft ook de zin: 'daar zij zich er niet bewust van was, kon ze er ook niet verveeld om zijn. Ik vind dit een prachtige uitspraak. Ik begrijp het zo: als je de geestelijke weg gaat, dan onthecht je je vanzelf. Onthechten is dus geen doel. De onthechting, het vrij worden, gebeurt vanzelf als je je geestelijk ontwikkelt. Dan kan je opeens ontdekken: dit heb ik niet meer nodig, dit heb ik gaandeweg losgelaten. De geestelijke rijkdom vervult je zo dat je steeds vrijer wordt. Je ervaart meer en meer dat het leeg worden, het verdwijnen van wereldse beslommering een weldaad is. Enkele kenmerken van de gnostiek Met bovenstaande tekst komen we in het hart van de gnostiek terecht. Gnostiek staat voor een brede waaier aan religieuze stromingen binnen het vroege christendom. Ze kenden een bloeitijd in de eerste drie eeuwen na Christus. De term is afkomstig van het Griekse woord gnosis (kennis). Hiermee werd verwezen naar de mystieke kennis over de verborgen aard van de werkelijkheid en van de mens. Gnosis en geloof staan lijnrecht tegenover elkaar en vormden dan ook twee religieuze tegenpolen onder de volgelingen van Jezus in de begintijd van het christendom. Vanaf halverwege de tweede eeuw werd de gnostiek fel bestreden en als ketterij veroordeeld door het zich toen vormende, op geloof gebaseerde, kerkelijke christendom. Eén van de belangrijkste thema's van de gnostiek is dat de mens van zichzelf vervreemd kan raken, dat hij kan vergeten wie hij werkelijk is. Gnostici benadrukken hoe belangrijk het is bij jezelf thuis te komen, je te herinneren wie je bent. Voor hen is de onverloste mens de mens die zichzelf kwijt is geraakt. Ik denk dat het daarom is dat de gnostiek en ook de spiritualiteit van de katharen ons de dag van vandaag zo aanspreekt. Ook bij ons leeft het verlangen om onszelf te vinden, om vanuit ons wezen, ons hart te kunnen leven. Gnostische teksten duiden de toestand van vervreemding, waarin velen verkeren, aan als vergetelheid, dronkenschap, blindheid, verlamming, dood. Gnostici zien de genezingsverhalen van Jezus dan ook als symbolische verhalen die beschrijven hoe mensen aan zichzelf worden teruggegeven. In het boek van Jacob Slavenburg over de gnosis staat een mooi verhaal uit de gnostische traditie 'Het verhaal van de parel'. Je kan het als volgt samenvatten. Een koningszoon wordt door zijn ouders naar een ver land gestuurd. Hij krijgt de opdracht in het verre land een parel te zoeken. Als hij in het land is aangekomen, vergeet hij echter zijn opdracht. Hij neemt de zeden van het vreemde land over en wordt een zoon van het land'. Daardoor vergeet hij ook wie hij in oorsprong is, waar hij vandaan komt en wat zijn opdracht is. Maar dan komt er een boodschapper van zijn ouders. Die herinnert hem aan zijn afkomst. Nu weet hij weer wie hij is en hij herinnert zich ook zijn opdracht. Hij slaagt erin de parel te vinden en hij keert terug naar zijn geboorteland en wordt daar koning. Dit verhaal kunnen we in ons leven herkennen. 3

4 Vaak passen we ons aan, aan de samenleving, aan wat van ons wordt verwacht. Net als die zoon nemen we de gebruiken van het land over. Tot we beseffen hoezeer we afgedwaald zijn. Soms uit dit dwalen zich in opgejaagdheid of een knagende onrust. Het kan ook tot uitdrukking komen in: jezelf niet meer herkennen, niet meer weten wie je bent; of in een depressie, of niet meer willen leven. Dan begint de zoektocht naar wie je bent. De geschiedenis van de katharen Het item zoektocht naar een dieper bewustzijn brengt me bij de leer van de katharen. De katharen of Albigenzen (naar de stad Albi) vormden een religieuze groepering die actief was in de twaalfde en dertiende eeuw, vooral in Zuid-Frankrijk en Noord-Italië, maar ook in de Champagnestreek, Bourgondië, het Duitse Rijnland, Spanje, de Balkan en Vlaanderen. De herkomst van de naam is onzeker. We herkennen er het Griekse woord catharsis (rein) in. Maar wellicht vormt het Duitse Katze, als scheldwoord, de oorsprong van de naamgeving. Van kathaar is later ketter afgeleid. Halverwege de twaalfde eeuw duikt het woord voor de eerste keer op in een preek van een Duitse monnik. Hij heeft het dan over christenen die afgeweken zijn van de rechte leer. De katharen beschouwden zichzelf als de ware christelijke kerk. Christus nam er de centrale plaats in. Ze baseerden zich op het zuivere' oorspronkelijke christendom en zetten zich af tegen het rooms-katholicisme dat in de middeleeuwen zijn boekje te buiten ging aan excessen. In Occitanië (Zuid-Frankrijk) groeiden de katharen aanvankelijk uit tot een echte tegenkerk. Daar heerste toen een klimaat van openheid en verdraagzaamheid. In het midden van de 12de en het begin van de 13de eeuw werden enkele monniken naar die streek gestuurd om door prediking de katharen te overhalen om zich bij de officiële katholieke kerk aan te sluiten. Tevergeefs echter, waarna de toenmalige paus in 1209 besloot dat er krachtiger moest worden opgetreden. Hij verzamelde een leger en organiseerde een kruistocht om de katharen met geweld te bestrijden. Toen ook dat niet hielp, werden 140 katharen levend verbrand. In de jaren daarna volgden nog een tweede en derde kruistocht, waarbij naar schatting een miljoen mensen om het leven kwamen. Vanaf 1232 gebruikte de kerk een nieuw strijdmiddel: de inquisitie. Nadat in 1244 het bekendste bolwerk van de katharen, château Montségur, werd ingenomen, ging het katharisme ondergronds. De vervolging via de inquisitie ging volop door en de overblijvende katharen werden opgespoord en gedood. Dat duurde tot het begin van de 14de eeuw. Men gaat ervan uit dat het katharisme volledig was uitgedoofd rond Rond de jaren werd gepoogd om het nieuw leven in te blazen, vooral door romantici. Dat lukte niet. Rond 1960 ontstond opnieuw een beweging om het katharisme in de belangstelling te brengen, ditmaal vanuit de esoterie. Het is pas de laatste jaren dat dit vergeten gedachtegoed weer aandacht krijgt. Wereldbeeld en godsbeeld van de katharen Het is niet gemakkelijk om het wereldbeeld en het godsbeeld van de katharen precies te achterhalen. De enige kennis die we over hen hebben, komt uit verslagen van de 4

5 inquisiteurs. Zij ondervroegen hen over hun zienswijzen en hun manier van leven. De kans is echter zeer groot dat deze verslaggeving een vertekend beeld geeft. Wat algemeen wordt aangenomen is dat het wereldbeeld van de katharen dualistisch is. De goede God in de hemel is voor hen van een heel andere orde dan wat wij hier op aarde kennen. Alle materie is slecht en God heeft met de aardse werkelijkheid niets gemeen. De wereld is ontstaan uit het kwade, het is een schepping van de satan en dus verwerpelijk. Daarom is het belangrijk je geestelijk te ontwikkelen en vrij te worden van alles wat je aan het aardse bindt. Dat kan door je te onthechten, streng te vasten en een celibatair leven te leiden. Al het zintuiglijke, dus ook de seksualiteit, is immers van een lagere orde. Vanuit die zienswijze was het voor de katharen ondenkbaar dat God zijn eigen zoon naar de aarde zou sturen om door zijn lijden en dood de mensen te verlossen van hun zonden. In hun opvatting wordt de mens niet gered door de kruisdood van Jezus, maar wel door de weg van bevrijding te gaan. Het enige sacrament dat de katharen kenden was het consolamentum. Dat was een echte 'rite de passage', een wijding die plaatsvond door handoplegging. Het was de bevestiging van de keuze voor een leven van geweldloosheid en waarheid, en het was voorbehouden aan de verst gevorderden. Eens je die wijding had ontvangen, moest je je aan strenge regels houden, bijvoorbeeld totaal geweldloos leven, altijd de waarheid spreken, vegetarisch eten, celibatair leven. Voor degenen die op die manier waren gereinigd, zou de dood een verlossing van de materie teweegbrengen. Waarom die vervolgingen? De dualistische opvatting dat goed en kwaad twee gescheiden werkelijkheden zijn, is niet typisch voor de katharen. Het was kenmerkend voor de hele middeleeuwen. We vinden deze opvatting o.a. ook terug bij Franciscus van Assisi. Ook hij predikte dat we ons zoveel mogelijk moeten onthechten van dit aardse leven. Zijn radicale keuze voor armoede moet in dat licht worden gezien. Armoede werd als een ideaal voorgesteld en niet als iets dat bestreden moest worden. Franciscus ging zelfs nog verder dan de katharen: zijn broeders mochten niets bezitten en moesten bedelen. Het dualisme was dus niet uitzonderlijk. Wat Franciscus en zijn volgelingen ook gemeen hadden met de katharen was het misprijzen voor de rijkdommen en de wereldse macht die de kerk van Rome in die tijd verwierf. Beide groepen hadden daar veel kritiek op. De vraag heeft mij dan ook beziggehouden waarom de kerk Franciscus in de armen heeft gesloten en hem vlak na zijn dood heilig heeft verklaard en waarom de katharen werden uitgemoord, terwijl ze in hun manier van leven en in hun kritiek op de kerk dicht bij Franciscus stonden. Wellicht komt het door de loyauteit van Franciscus aan de kerk, hij erkende de paus als opperste gezag en stelde de dogma's niet in vraag. Voor Franciscus was Jezus de eniggeboren zoon van God. Hij geloofde dat Jezus geleden had voor de mensen. Ook Franciscus wou lijden. Zelfs meer dan dat: hij verheerlijkte het lijden. Het is pas op het einde van zijn leven dat hij iets milder werd. 5

6 De katharen zagen het anders. Voor hen was Jezus ook zeer belangrijk. Ze noemden zich ook 'chrétiens' en 'les amis de Dieu', maar ze zagen Jezus vooral als een mens met een boodschap, een mens die zich onthecht had en los was gekomen van het rad van geboorte en wedergeboorte en dus de aardse werkelijkheid was ontstegen. De katharen gingen ervan uit dat een mens het koninkrijk op aarde kon realiseren door een proces van evolutie door verschillende levens heen. Zo kon iedereen verlost worden. Ze geloofden dus in reïncarnatie. Waarschijnlijk waren ze daarom zo bedreigend. Als iedereen, zonder onderscheid, de verlossing kon bereiken, dan had de kerk geen betekenis. Als iedereen de goddelijke vonk in zich droeg en zonder bemiddeling van de kerk tot verlossing kon komen, dan werd de kerkelijke hiërarchie ondermijnd. Deze standpunten waren de kerk een doorn in het oog en werden als zeer gevaarlijk bestempeld. De kerk hield vast aan het beeld van Jezus als zoon van God en aan de verlossingstheorie: Jezus was aan het kruis gestorven zoals voorspeld in het Oude Testament om ons op die manier van onze zonden te verlossen. Daar kwam nog bij dat de katharen geen onderscheid maakten tussen mannen en vrouwen. Beiden waren voor hen perfect gelijkwaardig want hun geest was van goddelijke oorsprong. De uiterlijke verschillen waren dus van geen belang. Die gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen was bedreigend voor een hiërarchische, mannelijke kerk met regels en dogma's. Het resultaat kennen we: de katharen werden op een gewelddadige manier uitgeroeid. In de katharenstreek Ter gelegenheid van een bezoek aan het mooie stadje Rennes-le-Château zagen Peter en ik de berg Bugarach. We hadden vernomen dat hij de lichtberg wordt genoemd en dat allerlei verhalen erover de ronde doen. Zo wordt verteld dat er rond de berg een sterk magnetisch veld aanwezig is met een aantrekkingskracht voor buitenaardse wezens. De bewuste berg is voor velen een goede plaats om op 21 december 2012 de overgang naar een nieuw tijdperk te vieren. Talrijke pelgrims zullen er op die dag verzamelen. De hotelkamers in de hele buurt zijn allemaal voor een hoog bedrag gereserveerd en de aarde van de berg zou per gram worden verhandeld. Iedereen zou daar dan ook veilig zijn voor het onheil dat op die dag zou kunnen gebeuren. Voor mij zijn dit verhalen. Ik hecht er niet veel waarde aan, maar ik vind het wel boeiend om ze eens te horen. Verhalen zijn immers spiegels van de diepe hunker die in mensen leeft. Feit is dat het een bijzondere streek is met talrijke, uitgestrekte bossen. We bezochten er een mythisch bos waar elfen zouden leven. Sommige mensen zien elfen, ik niet, maar het was er wel mysterieus en er ging een kracht van uit. Er zijn ook vele meren en talrijke grotten waarvan wordt gezegd dat het inwijdingsplaatsen waren van de katharen. Samen met de vele pittoreske dorpjes vormt dit alles een prachtig decor voor de herleving van oude verloren gegane kennis. Op een dag gingen we met onze groep uit Joia drie grotten bezoeken. Het was niet mijn beste dag, en daarenboven was het koud en regende het. Ik had er echt geen zin in. Ik weet nooit goed of mijn weerstand ook te maken heeft met angst voor het onbekende. Maar goed, toen we na een lange rit met de auto op onze bestemming waren, 6

7 kwam een speleologe op ons af en zei dat het veel te gevaarlijk was om de grot van Bethlehem, een van de grotten die op ons programma stond, te bezoeken. Door de vochtigheid zouden er stenen naar beneden kunnen komen. Deze melding was niet van aard om mij beter te doen voelen. De twee andere grotten bleven wel op het programma staan. Bij het binnengaan in de rots bleef ik angstvallig in de buurt van een vrouw uit de groep die sterk was en veiligheid uitstraalde. We spraken af dat ze me een hand zou reiken als het nodig was. Met behulp van een zaklamp klauterden we op de rotsen naar boven. We kwamen op een plaats die 'de baarmoeder' wordt genoemd. Daar installeerden we ons. De lampen werden gedoofd en enkel een klein kaarsje zorgde ervoor dat we in de duisternis de contouren van de rotsen konden onderscheiden. Het was een echte baarmoeder. We mediteerden en zongen samen. Er kwam een weldadige rust over mij. Toen ik daar zo een tijdje zat, drong het tot mij door dat ik dag op dag 35 jaar geleden voor het eerst moeder was geworden. Ik voelde een heel sterke verbinding met het leven. Die strekte zich uit tot ik voelde hoe ik één werd met het Al, ook met het leven na de dood. Ik beleefde hoe ik thuiskwam in moeder Aarde. Al mijn vrees was verdwenen en een diepe vreugde en vertrouwen kwamen over mij. Toen ik later die plaats moest verlaten, was mijn angst volledig weg en vond ik moeiteloos en licht huppelend de weg terug naar buiten, naar het licht. Het was een onverwachte en bijzondere ervaring. Het is voor mij niet verwonderlijk dat deze streek stof biedt voor allerlei verhalen, voor het doorgeven van geheime kennis, voor het in ere herstellen van het vrouwelijk bewustzijn. Maria Magdalena is er trouwens sterk aanwezig in afbeeldingen en er is een Maria Magdalena-grot. Er wordt gezegd dat zij in die streek heeft geleefd. Heel veel boeiende verhalen doen de ronde en er is een hele markt aan boeken die geheimen proberen te ontraadselen. Wat daarvan waar is en wat niet, is vaak niet te achterhalen. In een gesprek met Mieke Felix zei ik heel voorzichtig: Er wordt verteld dat op het moment dat de katharen uit Montségur zijn verdreven en beneden de brandstapel wachtte, vier van hen met een schat zijn gevlucht. Tot mijn verwondering antwoordde Mieke: Ja, het is historisch bewezen dat dit juist is en er is al heel veel grond omgespit om die schat te vinden. Naar aanleiding daarvan moest ik denken aan de Nag Hammàdi-geschriften. Die zijn ook realiteit. Wie had kunnen denken dat ze 16 eeuwen nadat ze verstopt waren, gevonden zouden worden? De katharen voor mensen van deze tijd De katharen oefenen een sterke aantrekkingskracht uit op mensen van deze tijd. De Languedoc, het gebied in Frankrijk waar ze het langst hebben standgehouden, wordt druk bezocht. Eigenlijk is het heel bijzonder dat een beweging die volledig uitgeroeid werd in de middeleeuwen, nu opnieuw in de aandacht komt. Waar heeft dit mee te maken? Volgens mij komt het in de eerste plaats doordat de spiritualiteit van de katharen naadloos aansluit bij het levensgevoel van mensen van vandaag. Elke vorm van dogmatiek wordt verworpen en de nadruk wordt gelegd op innerlijke bevrijding. 7

8 De katharen worden ook gelinkt aan een nieuw bewustzijn waar momenteel veel over te doen is en dat volgens velen in de loop van 2012 zijn intrede deed. Het gaat daarbij om een oproep tot meer geestelijke ontwikkeling, verantwoordelijkheid opnemen en bewuste keuzes maken. Dit sluit nauw aan bij het gedachtegoed van de katharen. Toch kunnen we hun denken niet volledig overnemen. Vooral het dualisme met de radicale minachting voor het aardse is achterhaald. Wij evolueren naar een eenheidsdenken. We beseffen dat we het kwade niet moeten afstoten, maar het integendeel in liefde opnemen, zodat het kan transformeren naar licht. In dat bewustzijn kunnen we God zien als het overstijgen van goed en kwaad. Dat geldt ook voor de aardse werkelijkheid met de zintuiglijkheid die daarmee samenhangt. We moeten ons er niet trachten aan te onttrekken en ons erboven plaatsen. Integendeel, via onze zintuigen kunnen we sterker in verbinding komen met ons wezen en groeien in geestkracht. Concreet denk ik dan bijvoorbeeld aan het belang van lichamelijkheid, aan het verkwikkende van natuurbelevingen, aan het effect van muziek op onze gemoedsgesteldheid,... De hemel en de aarde, ze hoeven geen gescheiden werkelijkheden te zijn. Het is aan ons om ze bij elkaar te brengen. 8

F r a n c i s c u s. v a n. Leven met aandacht. w e g D e. Erfgoed Congregatie Zusters Franciscanessen van Oirschot

F r a n c i s c u s. v a n. Leven met aandacht. w e g D e. Erfgoed Congregatie Zusters Franciscanessen van Oirschot Leven met aandacht Erfgoed Congregatie Zusters Franciscanessen van Oirschot w e g D e v a n F r a n c i s c u s 2 Leven met aandacht Inhoud 1 De weg van Franciscus 9 2 De oprichting van de congregatie

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Kingdom Faith Cursus KF02 ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Colin Urquhart ----------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

De lessen. Hieronder vind je een uitwerking van de lessen die komen gaan.

De lessen. Hieronder vind je een uitwerking van de lessen die komen gaan. De lessen Hieronder vind je een uitwerking van de lessen die komen gaan. Voor de lessen over het christendom heb je het lesboek Wegen van navolging nodig. Daarnaast neem je elke les het bronnenboek, een

Nadere informatie

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 1. Als vervulling van Gods beloften En Ik zal vijandschap teweegbrengen tussen u en de vrouw, en tussen uw nageslacht en haar Nageslacht; Dat zal u de kop vermorzelen,

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

Geloven in Jezus Christus

Geloven in Jezus Christus Geloven in Jezus Christus Zoon van God Jezus krijgt God een menselijk gezicht. Immanuel wordt Hij genoemd: God met ons. Het is de naam die Hij bij zijn geboorte krijgt. ZIn Daar begint zijn bijzondere

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom Naam: Het Christendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden

Nadere informatie

a. Deze Schrifttekst vertelt hoe bij Jezus doopsel de hemel openging en de Geest

a. Deze Schrifttekst vertelt hoe bij Jezus doopsel de hemel openging en de Geest Homiletische suggesties bij het doopsel van kinderen Inleiding Dit document biedt enige homiletische suggesties aan die gebruikt kunnen worden in een doopviering. Elke suggestie tracht aan de hand van

Nadere informatie

Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen zien. Wie wil dat niet.

Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen zien. Wie wil dat niet. 5 e zondag van Pasen - Een woning met vele kamers Bij Johannes 14 : 1-14 Hoe dorsten wij te weten wie Gij zijt. Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen

Nadere informatie

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf?

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? Les 5 - Redding Vier feiten die je moet kennen om het Evangelie goed te begrijpen In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? In

Nadere informatie

AANTEKENINGEN WAAROM WERD GOD EEN MENS?

AANTEKENINGEN WAAROM WERD GOD EEN MENS? AANTEKENINGEN Alles draait om de visie op Jezus Christus. Door de eeuwen heen is er veel discussie geweest over Jezus. Zeker na de Verlichting werd Hij zeer kritisch bekeken. De vraag is waar je je op

Nadere informatie

HOOP en TROOST. Daar is het Evangelie vol van. En wie het Evangelie aanvaart, ontvangt hoop en troost. Dat zien we vandaag.

HOOP en TROOST. Daar is het Evangelie vol van. En wie het Evangelie aanvaart, ontvangt hoop en troost. Dat zien we vandaag. Lezen Marcus 16:9-20 Lieve gemeente, Hoop, daar heeft elk mens behoefte aan. Toen op vrijdag 24 februari het vreselijke nieuws bekend werd dat prins Friso hersendood was, kwam dat fors aan. Dat voelden

Nadere informatie

OPENING VAN DE VIERING

OPENING VAN DE VIERING OPENING VAN DE VIERING KRUISTEKEN EN BEGROETING INLEIDING GEBED Pastor: Laat ons samen bidden tot God, in wiens Naam wij hier samengekomen zijn, en in wiens Naam deze kinderen zullen worden gedoopt. Heer

Nadere informatie

Les 5 God: Zoon Ketters over Jezus

Les 5 God: Zoon Ketters over Jezus Les 5 God: Zoon Doelstelling: de catechisant kan in 1 minuut aan een ander uitleggen wie Jezus voor hem/haar is, weet welke afwijkende meningen er in de loop der tijd geweest is m.b.t. de Here Jezus en

Nadere informatie

Volgens mij is Jezus op deze manier de weg. Daarover gaat de preek.

Volgens mij is Jezus op deze manier de weg. Daarover gaat de preek. Lezen: Johannes 13:1-14:6 Tekst: Johannes 14:6 Jongens en meisjes, Jezus zegt: ik ben de weg. En ik heb na zitten denken. Als Jezus een weg is, wat voor weg is hij dan? Ik heb vier plaatjes van wegen.

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus, broeders en zusters, jongens en meisjes,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, broeders en zusters, jongens en meisjes, Het Kerstpakket Liturgiesuggesties: Gezang 124: 1-5; Gezang 145: 1-3 Gezang 146: 1, 2, 4 en 6 Gezang 26: 1, 3 en 4 Jesaja 8:23-9:6 Zingende Gezegend 135: 1 en 2 Johannes 3:16-21 Gezang 160: 1 en 2 Na verkondiging:

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 40 (12-10)

De Bijbel open 2013 40 (12-10) 1 De Bijbel open 2013 40 (12-10) Er was eens een man die de studeerkamer van een predikant binnenkwam. Hij keek om zich heen en zag al die boeken staan die je in een studeerkamer aantreft. Toen zei die

Nadere informatie

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één De scholen van Catent - afzonderlijk en gezamenlijk - zijn als een

Nadere informatie

Van Bethlehem tot Golgotha

Van Bethlehem tot Golgotha Van Bethlehem tot Golgotha Het Mysterie van Inwijding Esoterische Begrippen Elly Lichtenberg De Bijbel, een mystiek verhaal of..? Deel I De Bijbel: een mystiek verhaal of..? Is het evangelieverhaal juist?

Nadere informatie

376. Uitleg van het Scheppingsverhaal (1) 9-11-2014

376. Uitleg van het Scheppingsverhaal (1) 9-11-2014 Uitleg van het Scheppingsverhaal (376, 377, 378, 393, 394) 376. Uitleg van het Scheppingsverhaal (1) 9-11-2014 Deze preek is mede gebaseerd op Het Geheime boek van Johannes (Codex II, Boek 1, pag. 1 en

Nadere informatie

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 De teksten gelezen De twee schriftlezingen geven twee manieren van kijken naar God : Spreuken (het lied van de wijsheid)

Nadere informatie

LESONDERWERP - LESINHOUD ALGEMENE DOELSTELLINGEN WERKVORMEN MEDIA

LESONDERWERP - LESINHOUD ALGEMENE DOELSTELLINGEN WERKVORMEN MEDIA ORTHODOXE GODSDIENST MINISTERIE VLAAMSE GEMEENSCHAP DEPARTEMENT ONDERWIJS School: Titularis: Klas: 2 Lestijden/week: 2 Studierichting: JAARPLAN Sept. LISEERD LESONDERWERP - LESINHOUD ALGEMENE DOELSTELLINGEN

Nadere informatie

Een Visioen van Liefde

Een Visioen van Liefde Een Visioen van Liefde Orthen, april 2012 WIE ZIJN WIJ? De oorsprong van de gemeenschap San Salvator ligt in de rooms-katholieke traditie, en voelt zich van daaruit verbonden met de Bijbel, geïnspireerd

Nadere informatie

Jezus, de gnosis en het dogma

Jezus, de gnosis en het dogma Jezus, de gnosis en het dogma Riemer Roukema Jezus, de gnosis en het dogma Uitgeverij Meinema, Zoetermeer www.uitgeverijmeinema.nl Ontwerp omslag: Studio Anton Sinke, Nieuwerkerk a/d IJssel Illustratie

Nadere informatie

Onderzoeksvraag; welke motieven leidden in de middeleeuwen tot de kruistochten?

Onderzoeksvraag; welke motieven leidden in de middeleeuwen tot de kruistochten? Onderzoeksvraag; welke motieven leidden in de middeleeuwen tot de kruistochten? Rond 1080 bedreigen de minder tolerante Seldjoeken Constantinopel. Het werd voor christelijke pelgrims steeds moeilijker

Nadere informatie

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties.

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties. Maria, leer ons bidden! Het gebed is er niet in de eerste plaats om ons te voldoen. Ze is onteigening van onszelf om ons in de gesteltenissen te plaatsen van de Heer, Hem in ons te laten bidden. In een

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Kingdom Faith Cursus KF09 ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Willibrord Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

De daden van de vergoddelijkte Augustus, met welke hij de wereld aan het oppergezag van het Romeinse volk onderwierp.

De daden van de vergoddelijkte Augustus, met welke hij de wereld aan het oppergezag van het Romeinse volk onderwierp. Het leven van Jezus 2.0 Preek over Handelingen 1:1-5 [dia 1] Pas kregen we van mijn schoonmoeder een foto. Een foto van vroeger, van het gezin van de opa van mijn schoonmoeders moeder. Er staat geen jaartal

Nadere informatie

Menze Fernandus van Houten

Menze Fernandus van Houten Liturgieboekje bij het afscheid van Menze Fernandus van Houten * Groningen, 10 februari 1931 Tolbert, 21 februari 2016 in een samenkomst op donderdag 25 februari 2016, om 11.00u in de Gereformeerde Kerk

Nadere informatie

10. Het laatste woord

10. Het laatste woord 10. Het laatste woord DOELSTELLINGEN De kinderen maken kennis met de zeven kruiswoorden: Jezus laatste woorden vóór Zijn kruisdood. De kinderen leren dat de kruiswoorden een soort samenvatting van Jezus

Nadere informatie

LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels

LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels Zoals de Vader mij zond, zend ik ook jullie. Jezus We houden van iemand wanneer we het goede voor hen zoeken als doel op zich. Dallas Willard

Nadere informatie

Deze keer maar liefst 4 preken in een. Veel leesplezier!

Deze keer maar liefst 4 preken in een. Veel leesplezier! Deze keer maar liefst 4 preken in een. Veel leesplezier! Preek op de Witte Donderdag jaar C - 2016 Welkom beste mensen bij deze heilige mis op Witte donderdag. Beste mensen Vanavond op de witte donderdag

Nadere informatie

De schepping van de mens Studieblad 6

De schepping van de mens Studieblad 6 -1- GODS PLAN MET MENSEN Dit is een uitgave van de Volle Evangelie Gemeente Immanuël Breda Auteur: Cees Visser (voorganger) De schepping van de mens Studieblad 6 Inleiding Mensbeeld Uitgangspunt Stof In

Nadere informatie

HC zd. 6 nr. 32. dia 1

HC zd. 6 nr. 32. dia 1 HC zd. 6 nr. 32 wie Jezus wil kennen moet de verhalen over hem lezen beschreven door Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes terecht worden ze evangelisten genoemd ze beschrijven het evangelie ze vertellen

Nadere informatie

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek

RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding. Resultaten. 1. Kerklidmaatschap en kerkbezoek RESULTATEN VAN DE ENQUETE 'GELOVEN IN BENNEKOM' - eerste wijk - Inleiding De enquête waarvan de resultaten hier gepresenteerd worden, is georganiseerd door de Christelijke Gereformeerde Kerk en de Vrije

Nadere informatie

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij: 2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt

Nadere informatie

Begrijp je wel waarom je bidt? (Mc.8,16-17)

Begrijp je wel waarom je bidt? (Mc.8,16-17) Begrijp je wel waarom je bidt? (Mc.8,16-17) Collecte voor Benin vanavond. Flyer in postvakjes: Benin bidt! (achterkant: bidt u mee?) Eerste aandacht hierin naar groei in geloof / kerk-zijn / uitstraling.

Nadere informatie

Openbaring 1. Openbaring van God Jezus Christus Openbaring 1:1-3. Jezus. Johannes Wij

Openbaring 1. Openbaring van God Jezus Christus Openbaring 1:1-3. Jezus. Johannes Wij Openbaring 1 Bijna alle vertalingen noemen dit laatste Boek in de Bijbel Openbaring van Johannes, terwijl dit niet de oorspronkelijke titel is. Openbaring begint namelijk met de woorden Openbaring van

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Afgelopen maandag hebben we met de deelnemers van de kring Eigentijds Bijbellezen Paasverhalen gelezen. Vier verhalen van de opstanding, verteld door

Nadere informatie

Jezus en jij. Tekst: Willem de Vink. Illustraties: Arjan Wilschut, Timo Visser en Willem de Vink

Jezus en jij. Tekst: Willem de Vink. Illustraties: Arjan Wilschut, Timo Visser en Willem de Vink Jezus en jij Tekst: Willem de Vink Illustraties: Arjan Wilschut, Timo Visser en Willem de Vink Vooraf Jezus en jij Minidagboek Vink, Willem de ISBN 978-90-8601-101-8 NUR 248, 707 Boekverzorging: Marian

Nadere informatie

De veelvormigheid van het vroegste christendom

De veelvormigheid van het vroegste christendom opm veelvormigheid12aug 16-08-2005 11:54 Pagina 3 De veelvormigheid van het vroegste christendom G.P. LUTTIKHUIZEN opm veelvormigheid12aug 16-08-2005 11:54 Pagina 5 Inhoud Woord Vooraf 9 1. Inleiding 11

Nadere informatie

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als slaven in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods kinderen

Nadere informatie

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent De Bijbel Een geloofsboek EWe kunnen vele wegen gaan met de Bijbel. De één ervaart het vooral als een mooi kunstobject. Vele kunstenaars hebben er inspiratie in gevonden om een kunstwerk te maken. We kennen

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Zondag 1 februari 2015 Paulus brief aan de Kolossenzen

Zondag 1 februari 2015 Paulus brief aan de Kolossenzen Zondag 1 februari 2015 Paulus brief aan de Kolossenzen Het is nog niet eens zo lang geleden dat een gemeentelid mij vroeg of het niet als een keurslijf voelde om steeds de lezingen van het leesrooster

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Geestelijk Klimaat onze identiteit. Pagina 1

Geestelijk Klimaat onze identiteit. Pagina 1 Geestelijk Klimaat onze identiteit Pagina 1 Adresgegevens Stichting Hervormde Scholen De Drieslag Lange Voren 88 3773 AS Barneveld Contactgegevens Dhr. A. van den Berkt (Algemeen Directeur) Telefoon: 0342-478243

Nadere informatie

Gemeente van Christus, mensen van God,

Gemeente van Christus, mensen van God, Gemeente van Christus, mensen van God, Het lijkt vanmorgen over kloven te gaan, kloven tussen mensen. Mensen die niet meer bij elkaar kunnen komen, die elkaar niet meer kunnen bereiken. Geen weg meer terug,

Nadere informatie

Christus als leerling volgen

Christus als leerling volgen Christus als leerling volgen Voorbereiding voor de huisbezoeken van 2014/2015 Het was in Antiochië dat de leerlingen voor het eerst christenen werden genoemd. In onze verhouding tot de Heer kan het waardevol

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

Levende stenen. Lezen: 1 Petrus 2:1-5

Levende stenen. Lezen: 1 Petrus 2:1-5 Levende stenen In het NT wordt de gemeente vergeleken met verschillende zaken: een huis, een kudde, een tempel, een lichaam. Als de gemeente vergeleken wordt met een huis, dan wordt er gezegd dat dat huis

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 14-10-15

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 14-10-15 De Bijbel open 14-10-15 Mijn hoop is op U Heer, G mijn kracht is in U Heer, mijn hart is van U Heer, van U. Ik prijs U met heel mijn hart, ik prijs U met al mijn kracht. Met heel mijn hart, met al mijn

Nadere informatie

Het verschil tussen veiligheid en zekerheid Ben ik een echte gelovige?

Het verschil tussen veiligheid en zekerheid Ben ik een echte gelovige? Les 13 Eeuwige zekerheid Het verschil tussen veiligheid en zekerheid Ben ik een echte gelovige? In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Mijn persoonlijke zekerheid en het

Nadere informatie

Waarom zou ik geloven?

Waarom zou ik geloven? Waarom zou ik geloven? Een uitnodiging om na te denken over je geloof Philip Nunn - De Bron Deel #1: 1 nov 2015 Deel #2: 22 nov 2015 Mijn doel met de 2 toespraken Ik probeer je te laten zien dat het christelijke

Nadere informatie

Leerplan Orthodoxe Godsdienst Secundair Onderwijs - 1 e jaar BSO

Leerplan Orthodoxe Godsdienst Secundair Onderwijs - 1 e jaar BSO Leerplan Orthodoxe Godsdienst Secundair Onderwijs - 1 e jaar BSO Bij 1 BSO worden sommige benadering door elkaar verweven. Het leven van Jezus uit de bijbelse benadering wordt geïntegreerd in het onderdeel

Nadere informatie

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente,

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, We zijn er doorheen gegaan, Veertig dagen en nachten, Tijd van voorbereiding...

Nadere informatie

De eerste liefde van God

De eerste liefde van God De eerste liefde van God Trouwpreek over 1 Johannes 3:16 (ds. Jos Douma) gehouden in de trouwdienst van Jeroen en Marjoke Wij hebben Gods liefde, die in ons is, leren kennen en vertrouwen daarop. God is

Nadere informatie

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1.

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1. Uitvaart voorbede Voorganger: Genadige en barmhartige God. U ziet ons hier bijeen in ons verdriet rond het sterven van N. Hij / zij was één van ons, wij zullen hem / haar missen. Geef ons de kracht samen

Nadere informatie

H. Geest. Sint Niklaas 05/10/14

H. Geest. Sint Niklaas 05/10/14 H. Geest Sint Niklaas 05/10/14 Thalys Thalys techniek 383 ton 200m lang 320km/u 25 KV 8800 KW 120 Eerste klasse, 257 tweede klasse Brussel - Marseille: 4u30 De H. Geest als merkteken Joël 3,1 Daarna zal

Nadere informatie

Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12?

Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12? Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12? Romeinen 7:7. Paulus stelt weer een vraag, die het voorafgaande mogelijk oproept bij mensen. Hij zei immers, dat de wet (vroeger) zondige hartstochten in ons opriep

Nadere informatie

Kerstmis 2015. Gebed om ontferming. Gloria. Gebed

Kerstmis 2015. Gebed om ontferming. Gloria. Gebed 1 Kerstmis 2015 + Welkom, u allen die in de Antonius van Padua kerk bij elkaar gekomen bent om de geboorte van Jezus te vieren. In onze verscheidenheid zijn wij een kleine afspiegeling van onze dagelijkse

Nadere informatie

Pasen I. Preek over Romeinen 1:4 Wat betekent Pasen? Lezen: Johannes 20:1-23 en Romeinen 1:1-7

Pasen I. Preek over Romeinen 1:4 Wat betekent Pasen? Lezen: Johannes 20:1-23 en Romeinen 1:1-7 Pasen I. Preek over Romeinen 1:4 Wat betekent Pasen? Lezen: Johannes 20:1-23 en Romeinen 1:1-7 Jezus stond op uit de dood, uit het graf. Maar waarom is dat paasgebeuren nu belangrijk voor u/jou? Als iemand

Nadere informatie

DOPEN. Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t. Geloven = dopen

DOPEN. Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t. Geloven = dopen Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t DOPEN Geloven = dopen Op veel plekken in de bijbel wordt gesproken over dopen. Maar als je onbekend bent met dopen, waar moet je dan beginnen? We hopen dat

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, Gemeente van onze Here Jezus Christus, Echt gelukkig! Dat is het thema waar we vanochtend over na gaan denken. En misschien denkt u wel: Wat heeft dat thema nu met deze tekst te maken, Die gaat toch over

Nadere informatie

Johannes 1 : 12. wij noemen God onze Vader en wijzelf zijn dan zijn kinderen maar wat bedoelen we daarmee?

Johannes 1 : 12. wij noemen God onze Vader en wijzelf zijn dan zijn kinderen maar wat bedoelen we daarmee? wij noemen God onze Vader en wijzelf zijn dan zijn kinderen maar wat bedoelen we daarmee? vaak wordt gezegd: God zorgt voor ons als een Vader dat is waar maar het is meer Johannes legt het uit in vers

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

Bij het gekozen thema: Het verlangen van God heb ik mij in de afgelopen dagen afgevraagd wat is mijn verlangen naar God?

Bij het gekozen thema: Het verlangen van God heb ik mij in de afgelopen dagen afgevraagd wat is mijn verlangen naar God? Geliefde mannen, Nog een poosje en dan wordt de mannenconferentie van 2015 gehouden. Bij het gekozen thema: Het verlangen van God heb ik mij in de afgelopen dagen afgevraagd wat is mijn verlangen naar

Nadere informatie

Vijf redenen waarom dit waar is

Vijf redenen waarom dit waar is Les 14 Eeuwige zekerheid Vijf redenen waarom dit waar is In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Is de echte (ware) gelovige voor eeuwig veilig en geborgen in Christus? Voor

Nadere informatie

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8 [1] [2] [3] Johannes 3:16 1 Korintiёrs 1:9 Johannes 3:19 God wil met ons omgaan God wil met ons omgaan Zonde brengt scheiding [4] [5] [6] Romeinen 3:23 Marcus 10:45 Romeinen 5:8 Zonde brengt scheiding

Nadere informatie

Zondag 12 januari - de doop van Jezus

Zondag 12 januari - de doop van Jezus Zondag 12 januari - de doop van Jezus Zoals Nederland een waterland is, zou je kunnen zeggen dat de Bijbel een waterboek is. Het begint al in Genesis 1: Gods Geest zweefde over het water. Er lijkt al water

Nadere informatie

San Damiano, weg naar het heiligdom

San Damiano, weg naar het heiligdom God, onze Leidsman, de eeuwen spreken van Uw stem, die gehoord werd door mensen die vanuit de diepte van hun hart uitzagen naar Uw licht. Uw roepstem hebben wij verstaan en onbevreesd zijn wij op weg gegeaan.

Nadere informatie

Preek bij de uitvaart van monseigneur Bluyssen

Preek bij de uitvaart van monseigneur Bluyssen Preek bij de uitvaart van monseigneur Bluyssen In de wereld, maar niet van de wereld Broeders en zusters, de Kerk is in de wereld, maar niet van de wereld. Immers, Jezus Christus zit aan de rechterhand

Nadere informatie

De vreugde van ons gebed

De vreugde van ons gebed De vreugde van ons gebed De vreugde waarmee wij God en onze medemensen dienen, is een onmiskenbaar teken: ze laat zien hoe spontaan, belangeloos en authentiek onze liefde is. (Franciscus van Sales) Wie

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het is bijzonder om te ontdekken, hoe veel overeenkomsten er zijn, tussen het verhaal van de opstanding zoals Matteüs dat vertelt, en het boek Daniël,

Nadere informatie

Mag ik jou een vraag stellen?

Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou, die dit leest, een zeer belangrijke vraag stellen? Stel dat je vandaag zou sterven, doordat er iets verschrikkelijks gebeurt, bijvoorbeeld een auto ongeluk of

Nadere informatie

L E N N Y V A N G E N D E R E N

L E N N Y V A N G E N D E R E N L ENNY VAN G ENDEREN 2 Kinderen van het licht 3 4 Lenny van Genderen Kinderen van het licht Afbeelding 1. De Boodschapper (schilderij door Lenny van Genderen). 2015 Lenny van Genderen 2015 Quint Essence

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ ONZE RIJKE ERFENIS

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ ONZE RIJKE ERFENIS Kingdom Faith Cursus KF13 ------------------------------------------------------------------------------------------------ ONZE RIJKE ERFENIS Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Johannes 3,3-8 - Zoek elkaars hart, zoek echt geestelijk leven

Johannes 3,3-8 - Zoek elkaars hart, zoek echt geestelijk leven Johannes 3,3-8 - Zoek elkaars hart, zoek echt geestelijk leven Liturgie Voorzang Gez 121,1.2.3 Stil gebed Votum / groet Zingen Gez 121,4.7.9 Wet Zingen: Ps 96,1.4 Gebed Schriftlezing: - Joh 2,23-3,21 -

Nadere informatie

www.debijbelvoorjou.nl /.be in samenwerking met Uit het Woord der Waarheid Laat u dopen! De doop mijlpaal in het leven van de Christen

www.debijbelvoorjou.nl /.be in samenwerking met Uit het Woord der Waarheid Laat u dopen! De doop mijlpaal in het leven van de Christen Laat u dopen! De doop mijlpaal in het leven van de Christen Ernst-August Bremicker deel 2: De doop in de evangeliën Uit het Woord der Waarheid Postbus 260; 7120 AG Aalten, Nederland Tel. 0543 47 17 46

Nadere informatie

Liturgie voor de middagdienst van 10 januari 2016, Zwijndrecht

Liturgie voor de middagdienst van 10 januari 2016, Zwijndrecht Liturgie voor de middagdienst van 10 januari 2016, Zwijndrecht Votum en zegengroet Zingen: Psalm 21: 1, 2 en 3 Gebed Lezen: Lucas 24: 13-53 Zingen: Gezang 98: 1-3 Tekst: Zondag 17 HC Preek Thema: Opstanding:

Nadere informatie

Wie heeft de sleutel? Zondag 07 december - thema: Wie heeft de sleutel? - Romeinen 8

Wie heeft de sleutel? Zondag 07 december - thema: Wie heeft de sleutel? - Romeinen 8 Wie heeft de sleutel? Romeinen 8: 1 Dus wie in Christus Jezus zijn, worden niet meer veroordeeld. 2 De wet van de Geest die in Christus Jezus leven brengt, heeft u bevrijd van de wet van de zonde en de

Nadere informatie

Gedroomd Gedragen Geboren Gedoopt

Gedroomd Gedragen Geboren Gedoopt Gedroomd Gedragen Geboren Gedoopt 15/10/2008 BEGROETING (door de priester) Sofie : Welkom, lieve Vital. Maandenlang hebben we naar jou komst uitgekeken. Vol verwachting, vol hoop en zeker vol liefde. Iedere

Nadere informatie

Geloven is vertrouwen. Ik geloof het wel. de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het

Geloven is vertrouwen. Ik geloof het wel. de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het Geloven Geloven is vertrouwen GGeloven is ten diepste je vertrouwen hechten aan iets of iemand, de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het geloven in God zegt de Bijbel: Het geloof is de vaste

Nadere informatie

Epifanie: Feest van de Verschijning in de Vroege kerk werd dit feest gevierd en niet Kerst. Het Feest van de verschijning van Jezus onder de mensen.

Epifanie: Feest van de Verschijning in de Vroege kerk werd dit feest gevierd en niet Kerst. Het Feest van de verschijning van Jezus onder de mensen. Inleiding: Epifanie: Feest van de Verschijning in de Vroege kerk werd dit feest gevierd en niet Kerst. Het Feest van de verschijning van Jezus onder de mensen. Wat ik u graag zou willen geven is verwondering

Nadere informatie

Romeinen 14 : 12. Romeinen 14 wordt vaak genoemd en gelezen speciaal als het gaat om het samenleven in de kerk

Romeinen 14 : 12. Romeinen 14 wordt vaak genoemd en gelezen speciaal als het gaat om het samenleven in de kerk Romeinen 14 wordt vaak genoemd en gelezen speciaal als het gaat om het samenleven in de kerk toch bekruipt je telkens het gevoel dat het niets uithaalt mooi om de Bijbel open te doen maar in de praktijk

Nadere informatie

Vorige week bekeken we hoe je naar jezelf kijkt. Hoe zie jij jezelf in het licht van God? We hebben het toen van drie kanten benaderd.

Vorige week bekeken we hoe je naar jezelf kijkt. Hoe zie jij jezelf in het licht van God? We hebben het toen van drie kanten benaderd. UITGENODIGD EN UITGEDAAGD (2 VAN 2) Lezen tijdens de preek: Jakobus 1:22-24 Preek begint met een filmpje van de VEZ: https://www.youtube.com/watch?v=sewweny1ahc Uitgenodigd en uitgedaagd (2) Vorige week

Nadere informatie

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven.

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven. Doel B: Relatie met Jezus de Koning : studenten ontwikkelen zich, vanuit een persoonlijke overtuiging, als leerling, vertrouweling en toegewijde volgeling van Jezus op elk terrein van hun leven. Doel van

Nadere informatie

assie voor het leven Noteer voor jezelf een aantal opmerkingen en kernwoorden Lees de tekst nog eens door en bespreek met elkaar als groep

assie voor het leven Noteer voor jezelf een aantal opmerkingen en kernwoorden Lees de tekst nog eens door en bespreek met elkaar als groep Galaten 5: 13 en 14, 16 en 17, 22 tot 25 Broeders en zusters, u bent geroepen om vrij te zijn. Misbruik die vrijheid niet om uw eigen verlangens te bevredigen, maar dien elkaar in liefde, want de hele

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen Lieve gemeente, Afgelopen donderdag was het Hemelvaartsdag. Een feest waar we ons als vrijzinnigen niet zo heel veel bij voor kunnen stellen. Wat moeten we van dit verhaal nog geloven en wat heeft het

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Weet je wel hoeveel God van je houdt? Het evangelie, het optreden van Jezus, laat ons dat steeds weer opnieuw zien. Een paar weken geleden zijn we begonnen

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen van God,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen van God, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen van God, We zijn vandaag bij elkaar om onze doden te herdenken. Vier namen zullen worden genoemd, vier mensen uit onze gemeente, die in het afgelopen

Nadere informatie

Over de website en de boodschappen

Over de website en de boodschappen Over de website en de boodschappen De website De website is opgericht om een reeks goddelijke boodschappen te publiceren waarvan een getrouwde moeder van een jong gezin, woonachtig in Europa, zegt dat

Nadere informatie

Kruistocht van gebed (22) Katholieke priesters handhaaf de Leer van de Kerk

Kruistocht van gebed (22) Katholieke priesters handhaaf de Leer van de Kerk Kruistocht van gebed (22) Katholieke priesters handhaaf de Leer van de Kerk Vrijdag 28 januari 2012 23.50u Mijn dochter, Ik geef de wereld dit kruistochtgebed (22) om gebeden te worden door de katholieke

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie