Psychologie van de duurzaamheid

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Psychologie van de duurzaamheid"

Transcriptie

1 Date Psychologie van de duurzaamheid Leonie Venhoeven Promovendus Rijksuniversiteit Groningen

2 Date Hoe duurzaam zijn jullie?

3 Date

4 Date Waarom duurzaamheid?

5 Date Waarom duurzaamheid?

6 Date Waarom duurzaamheid?

7 Date Waarom duurzaamheid?

8 Date Waarom niet?

9 Date Omgevingspsychologie

10 Date Waar moet je aan denken? Om antwoord te kunnen geven op de waarom vraag moet je duidelijk hebben wat je precies wil weten wat mogelijke verklaringen voor dit fenomeen/gedrag zijn

11 Date Wat wil je precies weten?

12 Date Mogelijke verklaringen voor (niet-)duurzaam gedrag

13 Mogelijke verklaringen voor (niet-)duurzaam gedrag Date Problem awareness Mensen weten/geloven niet dat er een probleem is Mensen weten niet hoe hun gedrag bijdraagt aan het probleem Mensen weten niet hoe ze het gewenste gedrag moeten uitvoeren

14 Date MAAR

15 Mogelijke verklaringen voor (niet-)duurzaam gedrag Date Attitude: overall evaluatie Voordelen van gewenst en ongewenst gedrag Nadelen van gewenst en ongewenst gedrag + Gewicht van deze voor- en nadelen

16 Date VS

17 Date Voordeel toevoegen: geld Effect op gedrag zelf

18 Date Voordeel toevoegen: geld Effect op gedrag zelf

19 Date Voordeel toevoegen: geld Effect op gedrag zelf - Geld niet altijd zo motiverend als gedacht Effect op spill-over

20 Date Voordeel toevoegen: geld Effect op spill-over

21 Date Voordeel toevoegen: geld Effect op gedrag zelf - Geld niet altijd zo motiverend als gedacht Effect op spill-over - Als geld de reden wordt voor gedrag, is spill-over naar ander milieuvriendelijk gedrag niet waarschijnlijk

22 Date Voor- en nadelen puur egoïstisch? Ook de overweging dat iets het juiste is kan groot voordeel zijn Onder wat voor omstandigheden en hoe kun je dit gevoel versterken?

23 Date Duurzaam geluk Hedonic vs Eudaimonic well-being

24 Date Duurzaam geluk

25 Mogelijke verklaringen voor (niet-)duurzaam gedrag Date Sociale normen Descriptieve normen - Perceptie van in hoeverre anderen gedrag doen Injunctieve normen - Perceptie van in hoeverre anderen gedrag goedkeuren

26 Date Sociale norm Geen graffiti of zwerfafval 13% Graffiti 27% Zwerfafval 25%

27 Date Sociale norm Schone omgeving 40% Oprapen blikje 64% Vegen 82%

28 Date Geen sociale norm

29 Date Andere verklaringen om ook rekening mee te houden Gewoonten Omstandigheden

30 Date Gewoonten Automatisch, onbewust gedrag Zijn niet per definitie slecht Worden vaak zelfs gevormd omdat gedrag als positief gezien werd/positief gevoel opriep

31 Date Gewoonten Hoe kan je gewoonten veranderen? Breek de keten waarvan automatisch gedrag vaak onderdeel is Herinner mensen (bewust) aan het gewenste gedrag op het moment dat ze het ongewenste gedrag vertonen

32 Date Omstandigheden Fysieke omstandigheden Aantal prullenbakken, bereikbaarheid van openbaar vervoer Economische omstandigheden Inkomen

33 Date Maar bedenk ook Verklaringen spelen niet in elke situatie en voor iedereen een rol

34 Date Maar bedenk ook Verklaringen staan niet (altijd) op zichzelf

35 Date Conclusie Verschillende (gedrags)factoren Kennis Attituden Sociale normen Gewoonten Omstandigheden Welke precies hangt af van vraag, context en individu

CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel

CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel Beleidsdoel: 1a Keuze doelgroep 1b Huidig gedrag Wie is de doelgroep? Wat weten we over huidig gedrag? (feiten en cijfers) Is deze groep onder

Nadere informatie

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden CASI MODEL (Pag 122) HOE KANSRIJK IS UW CAMPAGNE? Het Campagne Strategie Instrument (CASI) is een hulpmiddel om tot onderbouwde keuzes te komen voor het opzetten van een campagne. Het gaat hierbij om campagnes

Nadere informatie

Maatschappelijk acceptatie van schaliegas

Maatschappelijk acceptatie van schaliegas Datum 12-06-2013 1 Maatschappelijk acceptatie van schaliegas Linda Steg Rijksuniversiteit Groningen, Vakgroep Psychologie Datum 12-06-2013 2 Datum 12-06-2013 3 Doelframing theorie Doelen bepalen hoe we

Nadere informatie

Meer grondstoffen scheiden in binnensteden

Meer grondstoffen scheiden in binnensteden Meer grondstoffen scheiden in binnensteden door beïnvloeding via automatisch gedrag Henk Klein Teeselink HKT projecten 06-53936085 Kijk ook eens: www.kenniswijzerzwerafval.nl Zwerfafval gedrag : >90% heeft

Nadere informatie

Evidence-Based Gedragsverandering

Evidence-Based Gedragsverandering Doorstroming en Rijgedrag Evidence-Based Gedragsverandering Gerjo Kok Universiteit Maastricht 18-11-2014, ANWB, Den Haag 1 Planning Gedragsverandering Doel Gedragsverandering Programma De moeilijkste veranderingen

Nadere informatie

Opdrachten Schoon Belonen

Opdrachten Schoon Belonen Opdrachten Schoon Belonen De lokale sportclubs Bij lokale sportclubs in jouw gemeente worden grote aantal plastic flesjes verkocht. Sporters die van het sportveld vertrekken, drinken hun flesje op het

Nadere informatie

Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen

Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen Elise van Beeck Maatschappelijke Gezondheidszorg & Medische Microbiologie en Infectieziekten Erasmus MC Rotterdam Overzicht presentatie Introductie: waar is het

Nadere informatie

Kennisoverdracht. Werkingsmechanisme: Communiceer de functionele en affectieve voordelen van het gewenste gedrag. Kennis Houding Kunnen

Kennisoverdracht. Werkingsmechanisme: Communiceer de functionele en affectieve voordelen van het gewenste gedrag. Kennis Houding Kunnen Kennisoverdracht Kennis Houding Kunnen Werkingsmechanisme: Kennisoverdracht Communiceer de functionele en affectieve voordelen van het gewenste gedrag. Bijvoorbeeld: NL-Alert - Informatievoorziening over

Nadere informatie

Het NLP communicatie model

Het NLP communicatie model Het NLP communicatie model Ontdek jouw communicatie waarnemingsfilters Leef je natuurlijk leiderschap 1 Inleiding Op het moment dat veranderingen in een organisatie plaatsvinden is communicatie één van

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

Basissjabloon presentatie CASI

Basissjabloon presentatie CASI A d v i e s Basissjabloon presentatie CASI datum Parkeervak (Noteer hier alle ideeën en inzichten die gedurende het traject uit de groep komen zodat ze niet vergeten worden) 2 Doel van CASI (Omschrijf

Nadere informatie

Wat is gedragsbeïnvloeding?

Wat is gedragsbeïnvloeding? Wat is gedragsbeïnvloeding? Congres Met open vizier!' 19 januari 2016 Kaj Bots & Theodora Boschma, UWV Directie Handhaving Wat is gedragsbeïnvloeding? Wat is gedragsbeïnvloeding? Nudging Burgers een duwtje

Nadere informatie

Als alles goed georganiseerd is en het soms toch niet lukt: De invloed van de menselijke factor. Michel Lambers

Als alles goed georganiseerd is en het soms toch niet lukt: De invloed van de menselijke factor. Michel Lambers Als alles goed georganiseerd is en het soms toch niet lukt: De invloed van de menselijke factor Michel Lambers Erasmus Health Care Logistics, Congres 30 september 2010 Stelling: De reden dat er iets niet

Nadere informatie

Afstemmen van verwachtingen over campagne. Mogelijke indicatie extra onderzoek feiten huidige gedrag. Stap 1: Analyseren

Afstemmen van verwachtingen over campagne. Mogelijke indicatie extra onderzoek feiten huidige gedrag. Stap 1: Analyseren CASI versie Campagne Strategie Instrument 2.0 toelichting Kernboodschap Campagne Strategie Instrument Met campagnes kun je het gedrag van mensen beïnvloeden. Om dit effectief te doen, zijn heldere strategische

Nadere informatie

Theorie. Theorie. Experimenten. Experimenten. Interventies. Interventies. Opdracht. Opdracht

Theorie. Theorie. Experimenten. Experimenten. Interventies. Interventies. Opdracht. Opdracht mm-dd-yy 1 mm-dd-yy 2 Presentatie: Presentatie: Theorie Theorie Experimenten Experimenten Interventies Interventies Opdracht Opdracht mm-dd-yy 3 Broken Windows theory (Kelling & Wilson, 1982) New York,

Nadere informatie

Format inhoudelijk en financieel jaarverslag voor budgetsubsidies vanaf 50.000,--

Format inhoudelijk en financieel jaarverslag voor budgetsubsidies vanaf 50.000,-- Format inhoudelijk en financieel jaarverslag voor budgetsubsidies vanaf 50.000,-- Algemeen Op basis van de Algemene Subsidieverordening Maatschappelijke Ondersteuning 2011 is iedere subsidieontvanger verplicht

Nadere informatie

De motivatiethermometer opbrengsten verhogen door motivatie. Onderwijs Innovatie Groep Datum Kim Schut

De motivatiethermometer opbrengsten verhogen door motivatie. Onderwijs Innovatie Groep Datum Kim Schut De motivatiethermometer opbrengsten verhogen door motivatie Onderwijs Innovatie Groep Datum Kim Schut Goed nieuws! 2 Toch zit u hier. Voor een interactief hoorcollege met de volgende inhoud De onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Gezondheid en werk Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014

Gezondheid en werk Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014 Gezondheid en werk Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014 Jac van der Klink Gezondheid en werk Duurzame inzetbaarheid Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014 Jac van

Nadere informatie

18.00 Veroniqué Swinkels (BBK/DVS) en Natascha Kooiman (Smaackmakers) Aftrap. 18.05 Helene van Zutphen (Nederland Schoon) Samen voor een schone buurt

18.00 Veroniqué Swinkels (BBK/DVS) en Natascha Kooiman (Smaackmakers) Aftrap. 18.05 Helene van Zutphen (Nederland Schoon) Samen voor een schone buurt 18.00 Veroniqué Swinkels (BBK/DVS) en Natascha Kooiman (Smaackmakers) Aftrap 18.05 Helene van Zutphen (Nederland Schoon) Samen voor een schone buurt 18.30 Albert Gast (Think + DO) Design als tool om duurzaam

Nadere informatie

Welkom bij het 30 dagen programma afvallen zonder dieet.

Welkom bij het 30 dagen programma afvallen zonder dieet. Welkom bij het 30 dagen programma afvallen zonder dieet. Je ontvangt de komende 30 dagen mails met tips, opdrachten en inspiratie. Dit gaat je naast het basisprogramma extra ondersteunen bij het realiseren

Nadere informatie

handleiding 1. Inleiding 2. Achtergrondinformatie

handleiding 1. Inleiding 2. Achtergrondinformatie handleiding 1. Inleiding www.twentezonderafval.nl is een website voor groep 1 tot en met 8 over het gescheiden inzamelen van afval in Twente. Op deze website ontdekken de leerlingen hoe ze hun afval zoveel

Nadere informatie

STADSPANEL DEN HAAG MILIEU & DUURZAAMHEID

STADSPANEL DEN HAAG MILIEU & DUURZAAMHEID STADSPANEL DEN HAAG MILIEU & DUURZAAMHEID Publicatiedatum 21 december2011 Stadspanel Den Haag wordt gevormd door een groep inwoners van Den Haag, momenteel ruim 3500, die met enige regelmaat wordt gevraagd

Nadere informatie

Attitudevorming & verandering. dinsdag 6 maart 2012

Attitudevorming & verandering. dinsdag 6 maart 2012 Attitudevorming & verandering H9 Wat vertellen attitudes over consumenten? Wat vertellen attitudes over consumenten? Mensen die van sushi houden zullen het waarschijnlijk eten Wat vertellen attitudes over

Nadere informatie

Social Marketing. in relatie tot de transitie. Astrid Madsen. Gemeente Rotterdam. Contact:

Social Marketing. in relatie tot de transitie. Astrid Madsen. Gemeente Rotterdam. Contact: Social Marketing in relatie tot de transitie Astrid Madsen Gemeente Rotterdam Contact: aj.madsen@rotterdam.nl Inzicht in leven NA transitie Communicatie behoefte Overkoepelende communicatie Landelijk /

Nadere informatie

Cover Page. Author: Beuzekom, Martie van Title: Latent risk factors in operating theatres and intensive care units Issue Date:

Cover Page. Author: Beuzekom, Martie van Title: Latent risk factors in operating theatres and intensive care units Issue Date: Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19916 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Beuzekom, Martie van Title: Latent risk factors in operating theatres and intensive

Nadere informatie

LIVING LAB GRONINGEN AIRPORT EELDE. Philip Broeksma, kwartiermaker

LIVING LAB GRONINGEN AIRPORT EELDE. Philip Broeksma, kwartiermaker LIVING LAB GRONINGEN AIRPORT EELDE Philip Broeksma, kwartiermaker Living Lab Groningen Airport Eelde Onderwijs Overheid Onderzoek Ondernemers Omgeving Gezamenlijk, gelijkwaardig Innovaties, experimenten,

Nadere informatie

Bevlogenheid: Bevlogenheid geeft je vleugels! Arboplaats BV 1

Bevlogenheid: Bevlogenheid geeft je vleugels! Arboplaats BV 1 Bevlogenheid: Bevlogenheid geeft je vleugels! Welkom allemaal Arboplaats BV 1 Wie ben ik? Mizzi Middelweerd: Sociaal- en Gezondheidspsycholoog Wild van positieve psychologie Magisch jaartal: 1997 Richt

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam

Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Duurzame inzetbaarheid in het nieuws Duurzame inzetbaarheid in het nieuws

Nadere informatie

4. In welke twee werelddelen denk je dat de mensen het meest gelukkig zullen zijn?

4. In welke twee werelddelen denk je dat de mensen het meest gelukkig zullen zijn? Op zoek naar geluk.. 1. Ben je zelf gelukkig?. Welk cijfer zou je geven? 2. Waarom zou iemand gelukkig kunnen zijn? Of worden? 3. Wanneer zou iemand juist ongelukkig kunnen zijn? Geluk in de wereld Beantwoord

Nadere informatie

Leerlingenwerkboek Buiten de kaders

Leerlingenwerkboek Buiten de kaders Leerlingenwerkboek Buiten de kaders Door Sanne van de Minkelis Groep: Namen van de groep: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Jullie hebben net gehoord dat jullie een product moeten gaan ontwerpen, maken en presenteren.

Nadere informatie

Waardering open ruimte in woonomgeving

Waardering open ruimte in woonomgeving Waardering open ruimte in woonomgeving 3 regionale studies in de Randstad Jasper Dekkers, Eric Koomen RSA najaarsdag, 26 november 2008 Outline Achtergrond Onderzoeksvraag Methodologie Definitie van open

Nadere informatie

Praktijkvoorbeeld 4. Snoeproute aanpak Veghel. Sandra Borremans Ons Buro

Praktijkvoorbeeld 4. Snoeproute aanpak Veghel. Sandra Borremans Ons Buro Praktijkvoorbeeld 4 Snoeproute aanpak Veghel Sandra Borremans Ons Buro 1 Pilot korte snoeproutes Wie wij zijn Kirsten Ruitenburg Oprichter & gedragsdeskundige Novi Mores is een onderzoeks- en adviesbureau

Nadere informatie

Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW)

Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW) Werkgroep Borging: Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW) November 2013 Deze sheets bevatten achtergrondinformatie bij het plan Borging awareness

Nadere informatie

Menukaart. Participatie op het gebied van zwerfafval stimuleren en vasthouden

Menukaart. Participatie op het gebied van zwerfafval stimuleren en vasthouden Menukaart Participatie op het gebied van zwerfafval stimuleren en vasthouden December 2015 Over Dijksterhuis & van Baaren Prof. dr. Rick van Baaren en prof. dr. Ap Dijksterhuis werken aan de Radboud Universiteit

Nadere informatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Voorlopige resultaten van het onderzoek naar de perceptie van medewerkers in sociale (wijk)teams bij gemeenten - Yvonne Zuidgeest

Nadere informatie

Pathologisch huidpulken

Pathologisch huidpulken Pathologisch huidpulken DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING VAN PATHOLOGISCH HUIDPULKEN (SKIN PICKING DISORDER) BIJ EEN AUTISMESPECTRUMSTOORNIS EVA ENSCHEDE, PSYCHOLOOG IN OPLEIDING TOT GZ-PSYCHOLOOG Skin picking

Nadere informatie

Pda speurtocht: Enkhuizen duurzaam?!

Pda speurtocht: Enkhuizen duurzaam?! Pda speurtocht: Enkhuizen duurzaam?! Wat is duurzaam? Duurzaam betekent letterlijk dat iets lang kan blijven bestaan. En tegenwoordig wordt er vooral mee bedoeld dat de aarde lang kan blijven bestaan.

Nadere informatie

Handhygiene en gedrag: wat werkt wel en wat werkt niet? Ed van Beeck Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC

Handhygiene en gedrag: wat werkt wel en wat werkt niet? Ed van Beeck Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Handhygiene en gedrag: wat werkt wel en wat werkt niet? Ed van Beeck Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC De handen: bron en verspreider van microorganismen Met indicatie voor isolatie

Nadere informatie

De kunst van het veranderen Gedrag van doelgroepen Agentschap NL 2010

De kunst van het veranderen Gedrag van doelgroepen Agentschap NL 2010 De kunst van het veranderen Gedrag van doelgroepen Agentschap NL 2010 De kunst van het veranderen, gedrag van doelgroepen 1 Colofon Dit is een uitgave van Agentschap NL in het kader van het moderatorenteam

Nadere informatie

BESLISSINGS-PROCESSEN EN GEDRAGSBEINVLOEDING.

BESLISSINGS-PROCESSEN EN GEDRAGSBEINVLOEDING. BESLISSINGS-PROCESSEN EN GEDRAGSBEINVLOEDING. DEEL-I. KIEZEN/ OORDELEN/ BESLISSEN. KANS * GEVOLG. TYPOLOGIE VAN BESLISSINGEN. Type-Probleem Aanpak Aard van de keuze STRATEGISCH ANALYSEREN OPTIMAAL TACTISCH

Nadere informatie

VTV-2014: Participatie als rode draad

VTV-2014: Participatie als rode draad 1 VTV-2014: Participatie als rode draad Opzet VTV-2014 Basisinformatie op websites Vier themarapporten Gezondheid en maatschappelijke participatie Preventie in de zorg Maatschappelijke kosten en baten

Nadere informatie

Stappenplan: maken van een beloningskaart Je kind stimuleren door aanmoediging

Stappenplan: maken van een beloningskaart Je kind stimuleren door aanmoediging Info@piresearch.nl www.piresearch.nl Stappenplan: maken van een beloningskaart Je kind stimuleren door aanmoediging Een beloningskaart helpt ouders gericht aandacht te besteden aan gewenst gedrag van hun

Nadere informatie

De beleving van ruimte in de omgeving

De beleving van ruimte in de omgeving De beleving van ruimte in de omgeving Ronald Hamel Introductie De individuele beleving van de omgeving is uiterst complex. De omgevingspsycholoog probeert dit desondanks in kaart te brengen. Ronald Hamel

Nadere informatie

Zorg voor de zorgprofessional. Goed werkgeverschap. 11 mei 2017 Kathelijne van Marken. Aandacht willen geven in plaats van moeten geven

Zorg voor de zorgprofessional. Goed werkgeverschap. 11 mei 2017 Kathelijne van Marken. Aandacht willen geven in plaats van moeten geven Zorg voor de zorgprofessional Goed werkgeverschap Aandacht willen geven in plaats van moeten geven 11 mei 2017 Kathelijne van Marken HR adviseur arbeidsomstandigheden Even voorstellen 20 jaar adviseur

Nadere informatie

Leiderschap. Overzicht: Zonder inhoud

Leiderschap. Overzicht: Zonder inhoud Leiderschap Overzicht: Wat zijn leiders en managers? Macht & Invloed Bronnen van macht Wie kiezen we zelf als leider? Leiderschapsstijlen Wat werkt niet? Volgers dr. Carina J. Wiekens Zonder inhoud De

Nadere informatie

De kunst van het veranderen Gedrag van doelgroepen Agentschap NL 2010

De kunst van het veranderen Gedrag van doelgroepen Agentschap NL 2010 De kunst van het veranderen Gedrag van doelgroepen Agentschap NL 2010 De kunst van het veranderen, gedrag van doelgroepen 1 Colofon Dit is een uitgave van Agentschap NL in het kader van het moderatoren

Nadere informatie

Percepties en attitudes van autobezitters t.a.v. innovatieve auto s

Percepties en attitudes van autobezitters t.a.v. innovatieve auto s Percepties en attitudes van autobezitters t.a.v. innovatieve auto s Mariëtte Pol, Suzanne Brunsting I&M, 31 januari 2012 www.ecn.nl Presentatie Achtergrond en doel van het onderzoek Enquête onderzoek -

Nadere informatie

Checklist trainingen het gesprek in de Wmo en het gehele sociale domein VOOR GEMEENTEN DIE TRAININGSBUREAUS SELECTEREN

Checklist trainingen het gesprek in de Wmo en het gehele sociale domein VOOR GEMEENTEN DIE TRAININGSBUREAUS SELECTEREN Checklist trainingen het gesprek in de Wmo en het gehele sociale domein VOOR GEMEENTEN DIE TRAININGSBUREAUS SELECTEREN Checklist trainingen het gesprek in de Wmo en het gehele sociale domein Voor gemeenten

Nadere informatie

diversiteit in management teams 23 april 2012 Wendy Poppelaars van de Worp

diversiteit in management teams 23 april 2012 Wendy Poppelaars van de Worp diversiteit in management teams 23 april 2012 Wendy Poppelaars van de Worp wat is diversiteit? Inhoudelijk: individuele eigenschappen Structuur: solo, bipolair, etc. Zichtbare eigenschappen Niet direct

Nadere informatie

Welkom aan Eddo onze therapie/sociale hond. Eén hond, aandachtspunten voor iedereen

Welkom aan Eddo onze therapie/sociale hond. Eén hond, aandachtspunten voor iedereen Welkom aan Eddo onze therapie/sociale hond. Eén hond, aandachtspunten voor iedereen Esther, Rosette, Christine en Veerle volgden een bijscholing, die gegeven werd door Dyadis. Zij kregen uitleg over: Lichaamstaal

Nadere informatie

WIKI-Games. Wiki-based games in higher education. Wim Westera Peter van Rosmalen

WIKI-Games. Wiki-based games in higher education. Wim Westera Peter van Rosmalen WIKI-Games Wiki-based games in higher education Wim Westera Peter van Rosmalen SURF Academy: Seminar innovatie en inspiratie, Utrecht, 17 februari 2011 Overzicht Project inbedding Learning Media Progamma

Nadere informatie

Het Mirakel dat Jij Bent

Het Mirakel dat Jij Bent Het Mirakel dat Jij Bent Vervul jouw potentieel (Deel I van III) Struinend door het gras Kijkend naar de horizon Genietend van Alles dat IS Jouw weg... Schrijver: A.M.I. van der Kwast Coverontwerp: in

Nadere informatie

Financiële prikkels en innovatie in de COPD zorg

Financiële prikkels en innovatie in de COPD zorg 11/7/2016 1 Financiële prikkels en innovatie in de COPD zorg Een longitudinale case study Bart Noort (promovendus) Prof dr Kees Ahaus, Dr Taco van der Vaart Maatschap Friese Longartsen De Friesland Zorgverzekeraar

Nadere informatie

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 4. 2.3 Begeleidt een zorgvrager op sociaal-maatschappelijk gebied Antwoordmodellen

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 4. 2.3 Begeleidt een zorgvrager op sociaal-maatschappelijk gebied Antwoordmodellen ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 4 2.3 Begeleidt een zorgvrager op sociaal-maatschappelijk gebied Antwoordmodellen Inhoudsopgave 1 Een zorgvrager begeleiden 5 1.1 Begeleiden 5 Praktijk: Niet meer snoepen

Nadere informatie

Variabelen in enveloppen

Variabelen in enveloppen U UNPLUGGED Variabelen in enveloppen Lestijd: 20 minuten Deze basisles omvat alleen oefeningen. Er kunnen inleidende en afrondende suggesties worden gebruikt om dieper op het onderwerp in te gaan als daar

Nadere informatie

IN BEWEGING. Onderneem! Nietsdoen is geen optie

IN BEWEGING. Onderneem! Nietsdoen is geen optie IN BEWEGING Onderneem! Nietsdoen is geen optie Belang bewegen Emotioneel: plezier, je goed voelen, zelfvertrouwen, eigenwaarde, positieve invloed op emotionele stoornissen Sociaal: participatie, ontwikkeling

Nadere informatie

Persoonlijke OntwikkelingsPlannen (POP): een instrument voor doorstroom PROVINCIALE NETWERKDAG 2 OKTOBER 2014

Persoonlijke OntwikkelingsPlannen (POP): een instrument voor doorstroom PROVINCIALE NETWERKDAG 2 OKTOBER 2014 Persoonlijke OntwikkelingsPlannen (POP): een instrument voor doorstroom PROVINCIALE NETWERKDAG 2 OKTOBER 2014 2 Programma (sessie 23) 1. Wat? 2. Aanleiding 3. POP-Model 4. Inbedding Praktijkcase: Sarah

Nadere informatie

Aanpak van laaggeletterdheid. Jelle Vennik, Stichting Lezen & Schrijven

Aanpak van laaggeletterdheid. Jelle Vennik, Stichting Lezen & Schrijven Aanpak van laaggeletterdheid Jelle Vennik, Stichting Lezen & Schrijven Voorstellen Voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid. Agenderen. Ondersteuningsprogramma voor lokale samenwerking ter bevordering

Nadere informatie

Geluk in werk, maakt organisaties sterk.

Geluk in werk, maakt organisaties sterk. Geluk in werk, maakt organisaties sterk. Inzichten over geluk in werk vanuit organisatorisch en marktgericht perspectief Onderzoeksrapportage d.d. 10 januari 2017 Inleiding Steeds meer organisaties adopteren

Nadere informatie

Langer met goesting aan de slag. Langer met goesting aan de slag. Langer werken : last of lust 28-1-2015

Langer met goesting aan de slag. Langer met goesting aan de slag. Langer werken : last of lust 28-1-2015 Langer met goesting aan de slag Werkwinkel Langer aan de slag: beslag van processen en contexten Marc Thyssen 1 Langer met goesting aan de slag Langer werken: last of lust? Motiveren en stimuleren Organisatie

Nadere informatie

Kennis, Waarden & Milieuvriendelijk Verplaatsingsgedrag

Kennis, Waarden & Milieuvriendelijk Verplaatsingsgedrag Kennis, Waarden & Milieuvriendelijk Verplaatsingsgedrag Verzekeren per Kilometer ΙΙ Werkpakket 2: Communicatie van milieu-effecten Rijksuniversiteit Groningen M. Gorsira E.M. Steg J.W. Bolderdijk K.E.

Nadere informatie

Perceptie. dinsdag 6 maart 2012

Perceptie. dinsdag 6 maart 2012 Perceptie H7 Gestuurde perceptie... Perceptie betekent observatie, hoe je iets waarneemt, je blik zoals in is een glas half vol of half leeg?. Je perceptie wordt beïnvloed door je ervaringen en je basishouding

Nadere informatie

Geef. nooit op! Gods beloften voor jou MIRANDA TOLLENAAR

Geef. nooit op! Gods beloften voor jou MIRANDA TOLLENAAR Geef Gods beloften voor jou nooit op! MIRANDA TOLLENAAR Geef nooit op! Tollenaar, Miranda ISBN 978-90-6353-630-5 NUR 713 Boekverzorging: Studio Vrolijk, Margreet Kattouw De bijbelteksten in deze uitgave

Nadere informatie

PROGRAMMA van de training DE SOCIALE PSYCHOLOGIE VAN VERANDEREN

PROGRAMMA van de training DE SOCIALE PSYCHOLOGIE VAN VERANDEREN PROGRAMMA van de training DE SOCIALE PSYCHOLOGIE VAN VERANDEREN drs. Ad van der Made, psycholoog, coach, docent De training Sociale Psychologie van Veranderen is bedoeld voor professionals voor wie de

Nadere informatie

Eindrapport Rijksuniversiteit Groningen

Eindrapport Rijksuniversiteit Groningen Eindrapport Rijksuniversiteit Groningen ONDERWIJS VRAAG MAXIMALE SCORE BEOORDELING TOELICHTING 1. Aanbod: cursussen/minoren 5 5 Uitstekend, totaal aantal punten toegekend. 2. Aanbod voor grote publiek

Nadere informatie

Neuromarketing in toerisme Wenda Kielstra

Neuromarketing in toerisme Wenda Kielstra Neuromarketing in toerisme Wenda Kielstra Programma Mijn achtergrond Tips voor jullie sector! Consumatics Onbewust gedrag Wetenschap Hospitality Nyenrode Experimenten - Innovatie Wenda Kielstra- Oprichter

Nadere informatie

Hoe dienend is uw gemeente. Gemma Post Dijkstra Managing consultant Berenschot

Hoe dienend is uw gemeente. Gemma Post Dijkstra Managing consultant Berenschot Hoe dienend is uw gemeente Gemma Post Dijkstra Managing consultant Berenschot 1 Hoe dienend is uw gemeente? Programma 8.30 Ontvangst 9.00 Opening - leiderschap 9.10 Presentatie onderzoeksresultaten 9.40

Nadere informatie

Het Leiderdorppanel over

Het Leiderdorppanel over Het Leiderdorppanel over Resultaten peiling 10: beleving openbare ruimte Februari 2014 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 10e peiling met het burgerpanel van Leiderdorp. Deze peiling

Nadere informatie

Physical Activity Centre Brug van zorg naar bewegen

Physical Activity Centre Brug van zorg naar bewegen Symposium Wat u beweegt! 16 mei 2014 Brug van zorg naar bewegen Drs. Servé Huijben (Fontys Sporthogeschool, s.huijben@fontys.nl) Drs. Vivian Backerra (Fontys Sporthogeschool) Boudouin Clairbois (Maastricht

Nadere informatie

WIE IS HET? LVB & Zelfredzaamheid: Een vergelijking tussen 010 & 020. Marie-Jolette Luijks & Leonie Harwig Symposium 2 juli 2015

WIE IS HET? LVB & Zelfredzaamheid: Een vergelijking tussen 010 & 020. Marie-Jolette Luijks & Leonie Harwig Symposium 2 juli 2015 WIE IS HET? LVB & Zelfredzaamheid: Een vergelijking tussen 010 & 020 Marie-Jolette Luijks & Leonie Harwig Symposium 2 juli 2015 Programma workshop Aanleiding onderzoek Doelgroep: Over wie hebben we het?

Nadere informatie

Werken tot 70 jaar, maar tegen welke prijs?

Werken tot 70 jaar, maar tegen welke prijs? Werken tot 70 jaar, maar tegen welke prijs? Gretel Vlogaert Gretel.Vlogaert@Galilei-Randstad.be Huidige Context 2 16/09/16 Galilei, a Randstad company Duurzaam Engagement 100 % In lijn met individuele

Nadere informatie

STANDAARDPROTOCOL MONITORING GEDRAGSMAATREGELEN

STANDAARDPROTOCOL MONITORING GEDRAGSMAATREGELEN STANDAARDPROTOCOL MONITORING GEDRAGSMAATREGELEN Juni 2016 INLEIDING In dit document leggen we stapsgewijs uit waar je op moet letten bij het opzetten van een betrouwbaar onderzoek naar de effectiviteit

Nadere informatie

De leraar als puzzelstuk? Over het belang van (passen in) het schoolteam

De leraar als puzzelstuk? Over het belang van (passen in) het schoolteam De leraar als puzzelstuk? Over het belang van (passen in) het schoolteam www.steunpuntssl.be Chloé Meredith 2 Onderzoeksinteresse In het kader van het Steunpunt SSL onderzoek naar lerarenloopbanen met

Nadere informatie

Mensen Motiveren. door Stephan Vanhaverbeke Certified NLP Trainer. @CoachSteff

Mensen Motiveren. door Stephan Vanhaverbeke Certified NLP Trainer. @CoachSteff Mensen Motiveren door Stephan Vanhaverbeke Certified NLP Trainer @CoachSteff Hoe je mensen in beweging kan zetten Kennismaking Wat wil je graag meenemen? Inhoud De context De perceptie De dip De voorkeuren

Nadere informatie

Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA

Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA Kinderen die een spreekbeurt willen geven Wat een goed idee! Je wilt je spreekbeurt houden over afval, afvalscheiding of recycling. Een super interessant onderwerp

Nadere informatie

Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA

Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA Kinderen die een spreekbeurt willen geven Waar op de wereld wordt het afval nog verwerkt op de manier van vroeger? Wat een goed idee! Je wilt je spreekbeurt

Nadere informatie

De Arbocatalogus op de werkvloer

De Arbocatalogus op de werkvloer De Arbocatalogus op de werkvloer Van weten wat er anders kan Naar daadwerkelijk anders doen Workshop arbo-congres 24 oktober 2011 Aukje van den Bent Programma Inspiratie voor implementatie Je eigen plan

Nadere informatie

a) Waar denk je aan bij het begrip welzijn? Noteer zoveel mogelijk woorden in het onderstaande woordweb. Welzijn

a) Waar denk je aan bij het begrip welzijn? Noteer zoveel mogelijk woorden in het onderstaande woordweb. Welzijn Hoe gelukkig zijn we? In het leven heeft iedereen geluk centraal staan. Maar wat betekent dat nu eigenlijk: gelukkig zijn? Welke elementen bepalen nu eigenlijk of je nu wel of niet gelukkig bent?. Ieder

Nadere informatie

Active Healthy Platform

Active Healthy Platform Active Healthy Platform Gezondheid is een vitale menselijke waarde Statistieken: 25% van de Nederlandse bevolking chronisch ziek..> aantal neemt toe! Ook het aantal 65+ neemt toe De gemiddelde leeftijd

Nadere informatie

Communicatie, discriminatie en conflict

Communicatie, discriminatie en conflict Communicatie, discriminatie en conflict 1 Inhoud Communicatie Het communicatieproces Misverstanden Categorisatie Ingroup/ outgroupdifferentiatie Stereotypen Discriminatie 2 Communicatie (6.2-6.4) Communicatie

Nadere informatie

Spinoza s Visie. Dag 2. Over God en de Natuur

Spinoza s Visie. Dag 2. Over God en de Natuur Spinoza s Visie Dag 2 Over God en de Natuur Opzet cursus Dag 1 Dag 2 Dag 3 Dag 4 Over God Over de mens Over het geluk Inleiding Hoe zit de wereld in elkaar? Hoe verhoudt de mens zich tot de wereld? Waarin

Nadere informatie

Energie besparen als anderen de rekening betalen: Veldexperimenten in The Student Hotel

Energie besparen als anderen de rekening betalen: Veldexperimenten in The Student Hotel Energie besparen als anderen de rekening betalen: Veldexperimenten in The Student Hotel Anouk Griffioen, Gerrit Antonides & Michel Handgraaf Wageningen University 1 Achtergrond Energiebesparing hangt voor

Nadere informatie

Wat is belangrijk bij een onderzoek met een intensieve dagboek methode? Valkuilen en voordelen

Wat is belangrijk bij een onderzoek met een intensieve dagboek methode? Valkuilen en voordelen Wat is belangrijk bij een onderzoek met een intensieve dagboek methode? Valkuilen en voordelen Laura Steenhuis, Hanneke Wigman, Sanne Booij, Roos Willemsen en Marike Fowler Wie zijn wij? Laura Steenhuis

Nadere informatie

Verschillen en overeenkomsten Keurmerk kinderboerderijen vs. Goed voor Elkaar / Prima voor Elkaar

Verschillen en overeenkomsten Keurmerk kinderboerderijen vs. Goed voor Elkaar / Prima voor Elkaar Verschillen en overeenkomsten Keurmerk kinderboerderijen vs. / Prima voor In dit overzicht zijn de criteria uit het Keurmerk Kinderboerderijen per hoofdstuk weergegeven. Aangegeven is welke criteria ook

Nadere informatie

Exposé naar Balancering van Menselijke Waarden

Exposé naar Balancering van Menselijke Waarden Exposé naar Balancering van Menselijke Waarden Léon Evers Ideeënmakelaar Chantal van Esch Social controller Daelzicht Mannelijke en vrouwelijke waarden moeten beter in balans komen. Zowel in de meeste

Nadere informatie

Switching on and off. office hours. Internet is booming. Normen vervagen ;-); The Do s and Don ts of E-mail during jjk

Switching on and off. office hours. Internet is booming. Normen vervagen ;-); The Do s and Don ts of E-mail during jjk Switching on and off De impact van smartphone gebruik op het welzijn van de werknemer Daantje Derks Erasmus Universiteit Rotterdam Opzet presentatie Algemeen theoretisch kader Aanleiding/observaties Begripsverheldering

Nadere informatie

Zwerfvuil in de gemeente Tiel: een analyse van het probleem

Zwerfvuil in de gemeente Tiel: een analyse van het probleem Zwerfvuil in de gemeente Tiel: een analyse van het probleem De gemeente Tiel krijgt uit een landelijk afvalfonds jaarlijks circa 50.000 om extra maatregelen te nemen ter voorkoming van zwerfvuil. Dit geld

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 4: DE WOESTIJN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 4) De Woestijn Opdrachten: Opdracht 1: Opdracht 2: Water in de woestijn Maak een water-bespaar

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

Hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 s Samenvatting Door de hogere participatiegraad van oudere werknemers en de afname van de aanwas van jongere werknemers door daling van het geboortecijfer (ontgroening) vergrijst de beroepsbevolking.

Nadere informatie

Inkoop 2018 en verder. Bestuurlijk Aanbesteden (BA) Wmo Begeleiding Beschermd Wonen en Opvang. Datum: 26 januari 2017 Auteur: Anoek Huigen

Inkoop 2018 en verder. Bestuurlijk Aanbesteden (BA) Wmo Begeleiding Beschermd Wonen en Opvang. Datum: 26 januari 2017 Auteur: Anoek Huigen Inkoop 2018 en verder Bestuurlijk Aanbesteden (BA) Wmo Begeleiding Beschermd Wonen en Opvang Datum: 26 januari 2017 Auteur: Anoek Huigen Kader Kader: - Wmo 2015 - Nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijn

Nadere informatie

Psychologie in food service Hoe de gast onbewust keuzes maakt

Psychologie in food service Hoe de gast onbewust keuzes maakt Psychologie in food service Hoe de gast onbewust keuzes maakt Programma Achtergrond Theorie Consumatics Onbewust gedrag Wetenschap Hospitality Nyenrode Experimenten - Innovatie Wenda Kielstra- Oprichter

Nadere informatie

Gezondheidspsychologie Minisymposium 31 maart 2017

Gezondheidspsychologie Minisymposium 31 maart 2017 Gezondheidspsychologie Minisymposium 31 maart 2017 26 november 2016 Lilian Lechner Programma Minisymposium 14.30 Intro master GP Lilian Lechner 14.40 Lezing Positieve gezondheid Trijntje Völlink 15.20

Nadere informatie

Risk profiling & Behavioral Finance. Ronald Janssen

Risk profiling & Behavioral Finance. Ronald Janssen Risk profiling & Behavioral Finance Ronald Janssen Agenda Introductie, context seminar Definities Wetgeving, MiFID II Risico Risk profiling Vervolg Introductie Risicoprofiel bepalen, van wat? Klant Doel

Nadere informatie

Beter Benutten Behaviourcheck Vragenlijst voor slimme maatregelen gericht op gedragsverandering. 1

Beter Benutten Behaviourcheck Vragenlijst voor slimme maatregelen gericht op gedragsverandering. 1 Vragenlijst versie 1.0-31 maart 2014 1 Beter Benutten Behaviourcheck Vragenlijst voor slimme maatregelen gericht op gedragsverandering. 1 Waar gaat het om? Sinds 2011 werken Rijk, regio en bedrijfsleven

Nadere informatie

C H A N G E A W A R E N E S S

C H A N G E A W A R E N E S S CHANGE AWARENESS We structureren onze verandering rondom context, action en results. 1 Onbewustzijn op één van de onderdelen kent valkuilen in uw organisatieverandering. C C Symptoom bestrijding Kijken,

Nadere informatie

KRIJGER TOVENAAR METGEZEL RIDDER

KRIJGER TOVENAAR METGEZEL RIDDER OD THROUGH BRANDING EVEN VOORSTELLEN KRIJGER TOVENAAR METGEZEL RIDDER BUDDY BINGO ZIJN BINNENWERELD MERKPSYCHOLOGIE & DIEPTEPSYCHOLOGIE ZIJN BINNENWERELD ZIJN BINNENWERELD DE BUITENWERELD ZIJN BINNENWERELD

Nadere informatie

Het kip met de gouden eieren en de wetsuit

Het kip met de gouden eieren en de wetsuit Het kip met de gouden eieren en de wetsuit Dr. Jana Knot-Dickscheit Rijksuniversiteit Groningen/Molendrift http://www.youtube.com/watch?v=u0qxexqw ajo 3 Roadmap Introductie Doel en inhoud workshop 2 min

Nadere informatie

Terug naar de oorsprong

Terug naar de oorsprong Terug naar de oorsprong Zoals jullie ongetwijfeld weten bestaat ons fysieke lichaam binnen een groter geheel, een menselijk energieveld ofwel de AURA. De AURA bestaat uit een 7-tal lichamen die voor een

Nadere informatie