Verslag slotbijeenkomst Stookjerijk november 2014, 18.30u- 2030u, Zaalverhuur7 in Utrecht

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslag slotbijeenkomst Stookjerijk 2014 20 november 2014, 18.30u- 2030u, Zaalverhuur7 in Utrecht"

Transcriptie

1 Verslag slotbijeenkomst Stookjerijk november 2014, 18.30u- 2030u, Zaalverhuur7 in Utrecht Welkomstwoord door Michel Jehae Avondvoorzitter en debatleider Michel Jehae heet iedereen van harte welkom op de slotbijeenkomst van het project Stookjerijk2014. Hij schetst het kader van de avond. De resultaten van 12 rondetafels 1 over energiebesparing in de huursector worden vanavond besproken. Ook in dit derde jaar is er zeer veel informatie en inzichten opgehaald. Vanavond de afsluiting met de oogst en een blik op de toekomst met alle spelers in het veld: het ministerie van BZK, de Woonbond, Aedes, de Borgingscommissie van het Energieakkoord en de milieuorganisaties. Grote verschillen in energieprestaties bij corporaties Er zijn grote verschillen in de voortgang van energiebesparing bij corporaties. Sommige corporaties houden vol, ondanks de verhuurders- en vestiaheffing, terwijl andere veel last hebben van deze tegenwind. Dat is één van de conclusies uit de twaalf rondetafelgesprekken die dit jaar zijn gehouden tussen corporaties, huurders, raadsleden en wethouders. De vraag werpt zich dan ook op: waar ligt dat aan? En wat zijn bij anderen de belangrijkste belemmeringen en oplossingen? `t kan en is haalbaar stellen de drie Zwolse corporaties. Een aantal corporaties ligt op koers. Wat zijn de succesfactoren? Ook grote verschillen tussen huursectoren van gemeenten Ook is opvallend dat de voortgang van energiebesparing van huursectoren tussen gemeenten óók sterk verschilt. Wat kunnen daar de oorzaken van zijn? Een aantal gemeenten gaat prestatieafspraken in lijn brengen met de doelen van het Energieakkoord (gemiddeld label B in 2020, monitoring, en driepartijenoverleg). En wat doen de overigen? Wat zijn de ervaringen bij gemeenten? Huurdersverenigingen en raadsleden hechten veel belang aan periodiek driepartijenoverleg. Zij willen dat in 2015 de rondetafels opnieuw plaatsvinden. Hoe wordt dit overleg structureler? Welke rol hebben Aedes en de VNG hierbij? Aedes heeft de handtekening onder het Energieakkoord gezet. VNG ook. Prestatieafspraken niet in lijn met Energieakkoord In prestatieafspraken worden de doelstellingen van het Energieakkoord nog niet opgenomen. Wat doet de Borgingscommissie van het Energieakkoord met de geconstateerde ontwikkelingen (voortgang, monitoring en kwaliteit van de prestatieafspraken)? Bij de rondetafels staat het convenant Energiebesparing uit 2012 en het Energieakkoord 2013 centraal. Het convenant is integraal opgenomen in het Energieakkoord. Doelstelling: 1. Gemiddeld energielabel B in 2020 (gemiddeld energieindex 1.25); 2. Lokale aanpak en afspraken met alle drie partijen (vroeger alleen bilateraal tussen gemeente en corporaties). Huurdersverenigingen gaan ook deelnemen. 3. Monitoring van de jaarlijkse vorderingen (rekenmodel Shaere van Aedes). Programma van de slotbijeenkomst Het programma bestaat uit twee presentaties, interviews en debat, een kort muzikaal intermezzo en 1 Gemeenten van Oost naar West: Enschede, Zwolle, Apeldoorn, Nijmegen, Amersfoort, Utrecht, Helmond, Alkmaar, Haarlem, Leiden, Den Haag, Rotterdam. In Amsterdam loopt al een soort rondetafel.

2 de prijsuitreiking Stookjerijk Kracht van Stookjerijk In een kort interview geeft Volkert Vintges namens de Provinciale Natuur en Milieufederaties (directeur Gelderse Natuur en Milieufederatie) de kracht van het project Stookjerijk aan. Hij stelt dat tijdens de 12 rondetafels zeer goede voorbeelden van samenwerking en voortgang op het gebied van energiebesparing in de huursector zijn besproken. Als voorbeelden noemt hij de corporaties in Zwolle en de eerste nul-op-de-meter renovaties. Er zijn ook vele discussies geweest over knelpunten waarom het niet bij alle corporaties en gemeenten goed loopt. Deze informatie is cruciaal voor het slagen van het Energieakkoord. De uitvoering van het Energieakkoord moet ook juist lokaal plaatsvinden. Daarom is Stookjerijk met de lokale aanpak en rondetafels zo sterk. Het slagen van het Energieakkoord is van groot belang. Aan de verschillende pijlers van het Energieakkoord dient nog hard gewerkt te worden. De pijler van de huursector is daarbij een erg belangrijke. Presentatie Huurdersparticipatie door Robbert Willé van de Woonbond Robbert Willé gaat in op recente ontwikkelingen, stijgende woonlasten voor huurders, oplossingsrichtingen, parlementaire enquetecommissie en het versterken van de positie van de huurders. Zie tevens de power point presentatie van Robbert Willé. Robbert Willé stelt dat de verhuurdersheffing niet als excuus mag worden gebruikt om geen investeringen te doen in bestaande huurwoningen. Het aantal huurders onder de armoedegrens zal stijgen van 28% in 2012 naar 35% in De woonquote voor huurders zal stijgen van 29% in 2012 naar 36% in De verwachting is dat de woonquote zal stijgen tot ca 40%. In de jaren 80 van de vorige eeuw bedroeg de woonquote voor huurders nog ca 20%. Aedes is in een directe deal met minister Blok akkoord gegaan met de verhuurderheffing. Daarmee is de huursector de komende jaren verzekerd van forse jaarlijkse huurverhogingen. Woonlasten blijven stijgen. De koopkracht is de afgelopen jaren afgenomen, zeker in de huursector waar de huren in 2013 en 2014 veel harder stijgen dan de inflatie. Energieprijzen stagneren. Op de korte termijn is het verhaal van het terugverdienen minder gunstig dan voorheen. Toch blijft het van belang om energiemaatregelen in energieonzuinige huurwoningen te nemen, met als argumenten lagere energierekening, meer comfort en het realiseren van de doelstelling van het Energieakkoord. Anders is de woonlastenstijging nog sterker. Betaalbaarheid is het onderwerp van nu in de sector. Als oplossingsrichtingen noemt Robbert Willé ondermeer: * het gericht huurwoningen opknappen met energielabels E, F en G. * een duurzaam meerjarenonderhoudsprogramma (dmjop) en ambitiebestendig renoveren. * inzicht in energierekening bij woningkeuze. * hulp bij besparing op gedrag (huurders tot energiecoach opleiden). * beperkte jaarlijkse huurverhoging bij huurwoningen met energielabel E, F en G. * toepassen woonlastenwaarborg. Er komt 400 miljoen euro vrij voor investeringen in energiebesparing in de huursector in de periode Deze worden pas in 2018 en 2019 uitgekeerd. Maatregelen dienen gericht te zijn op het voorkomen en bestrijden van te hoge woonlasten en energiearmoede. Er is een nieuwe woningwet. Deze ligt al voor in de Eerste Kamer. Daar is een wijziging op voorgesteld door het nieuwe kabinet. De wijziging heet een novelle en die term zie je dus wel eens in het nieuws als het over wonen gaat. Er gaat behoorlijk wat veranderen voor de corporaties, zoals welke (commerciële) activiteiten ze mogen uitvoeren. De exacte einduitkomst is nog onzeker, wellicht 2

3 dat de parlementaire enquête daar ook nog invloed op heeft. Voor huurders is van groot belang dat de prestatieafspraken van twee partijen naar drie partijen gaan: de huurders komen er bij. Bovendien worden de afspraken minder vrijblijvend. Dit zijn behoorlijk zekere onderdelen van de nieuwe wet. De Woonbond adviseert dat nieuwe colleges daar op voorsorteren en dat huurdersverenigingen de prestatieafspraken mee bepalen. De parlementaire enquetecommissie Woningbouwcorporaties heeft ondermeer de volgende aanbevelingen gedaan: *een cultuuromslag bij corporaties; *een beter toezicht; *het versterken van de positie van de huurders. Wat betreft het versterken van de positie van de huurders beveelt de enquetecommissie aan van huurders een volwaardige partij te maken. Het gaat om drie niveau`s van zeggenschap. 1. Zeggenschap op lokaal niveau: prestatieafspraken MET volwaardige positie huurders. 2. Zeggenschap op corporatieniveau: instemmingsrecht bij renovaties. 3. Zeggenschap op huurdersniveau: - Initiatiefrecht voorstel woningverbetering; - Beheer in eigen hand (energie coöperatie). Wat betreft de competenties (bekwaamheden) van bestuursleden van huurdersverenigingen geeft Hans Hans Kregting, voorzitter van de Huurdersbond Ede de volgende aanbevelingen: - Laat je ondersteunen door (externe) deskundigen. - Ondersteun je energiecoaches. - Zoek mensen die het duurzaamheidsvirus in zich hebben. - Neem de tijd maar doe wat je belooft. Tot slot gaat Robbert Willé nog in op het initiatief Reimarkt te Enschede van de corporaties Domijn, De Woonplaats en de gemeente Enschede. Reimarkt is een marktinitiatief met en voor huurders. Het is een winkelformule waar je duurzaam wonen kunt kopen. Het gaat om bewustwording, energiebesparingsproducten en financiering. Het is laagdrempelig en met vrije keuze ook voor huurders. Presentatie Succes- en remfactoren bij energiebesparing in de huursector door Maarten Visschers, Gelderse Natuur en Milieufederatie De oogst van de 12 rondetafels wordt in het kort aangegeven. Maarten Visschers gaat in op de volgende onderwerpen: monitoring van de energieprestaties met rekenmodel Shaere, opgaven van het Energieakkoord, de resultaten van de voortgang van energiebesparing per corporatie en per gemeente in 2013, de kwaliteit prestatieafspraken in relatie tot de doelstellingen van het Energieakkoord, de succes- en remfactoren. Shaererapport per corporatie Het individuele Shaere rapport per corporatie maakt de voortgang van de energiebesparing en van de genomen energiemaatregelen per corporatie goed zichtbaar. Gegevens die uit Shaere worden gehaald zijn de huidige energie-index en jaarlijkse verbetering van de energie-index, de toename van de isolatiegraad en de toename van het percentage energiezuinige ketels. Per gemeente is er een verbetering van de energie-index van de totale huursector in die gemeente vastgesteld aan de hand van een gewogen gemiddelde. Doelstellingen van het Energieakkoord 3

4 De doelstelling van het Energieakkoord is een verbetering van energielabel D (op dit moment) naar -> gemiddeld energielabel B in Uitgedrukt in energieindex is dat een verbetering van de huidige energieindex van 1.69 (eind 2013) van de Nederlandse huursector naar gemiddeld energieindex 1.25 in Dat houdt in een verbetering van de energieindex van 0.44 in 7 jaar oftewel een verbetering van 0.06 per jaar. In 2012 bedroeg de verbetering 0.05 en in Bij een jaarlijks tempo van 0.04 is de verbetering na zeven jaar De energieindex is dan een verbetering van 1.69 minus 0.28 maakt 1.40 oftewel gemiddeld energielabel C. Om energielabel B te halen dient het jaarlijkse tempo met 50% te stijgen. Een tweede doelstelling is een volwaardig driepartijenoverleg meten lokale afspraken. Voortgang bij corporaties De verbetering van de energieindex variëren van 0.00 tot Corporaties in bepaalde steden hebben een goede voortgang (Zwolle, Den Haag, Leiden, Nijmegen). De voortgang ligt boven het tempo van 0.06 dat jaarlijks nodig is om gemiddeld energieindex 1.25 te halen in Corporaties die het goed doen zijn: de drie Zwolse corporaties (SWZ, Openbaar Belang, deltawonen), twee Haagse corporaties (Haag Wonen, Staedion), twee Nijmeegse corporaties (Talis en Standvast) en Bergopwaars uit Helmond. Doelstellingen van het Energieakkoord jaarlijkse verbetering energieindex en ontwikkelingen mbt driepartijenoverleg - en de operationalisatie van de doelstellingen staan niet genoemd in jaarverslagen 2013 van corporaties. Volgens de Natuur en Milieufederaties/ Rotterdams Milieucentrum dienen de corporaties en Aedes in 2014 de volgende zaken te realiseren: 1. Het jaarlijks eigen Shaere-rapport opnemen in het jaarverslag van elke corporatie. Het jaarlijkse individuele Shaererapport dient ook op de website van de corporatie te worden geplaatst en te worden verstrekt aan huurdersvereniging. 2. in december 2013 hierover een handreiking ten behoeve van jaarverslag 2014 vanuit Aedes opstellen en aan alle corporaties versturen. 3. De energieprestaties te verhogen tot een verbetering van de energieindex van 0.06 per jaar. Daarbij dienen corporaties ook een prognose tot 2020 te laten zien. Daarbij dient aangegeven te worden welke financiële ruimte voor energetische verbetering er jaarlijks is. 4. Als corporatie actief mee te werken aan een jaarlijks driepartijenoverleg. Corporaties kunnen dan hun strategie en voortgang laten zien. 4

5 In deze tabel staat de verbetering van de energieindex voor de huursector per gemeente in Voor elke gemeente is een gewogen gemiddelde opgesteld. Deze verbetering varieert van 0.01 tot Tabel: de verbetering van de energieindex voor de huursector per gemeente in 2013 gemeente Verbetering energieindex in 2013 Zwolle Leiden Den Haag Nijmegen Helmond Energieindex voor gehele huursector eind 2013 Enschede (te weinig gegevens) Utrecht 0.04 (excl Mitros) 1.86 Amersfoort Haarlem Rotterdam Apeldoorn Alkmaar - (te weinig gegevens) - Landelijk gemiddelde Noodzakelijk jaarlijkse verbetering om Energieakkoord 2020 te halen 0.06 Kwaliteit prestatieafspraken in relatie tot doelen Energieakkoord De doelstellingen van het convenant Energiebesparing Huursector dd juni 2012 (integraal opgenomen in het Energieakkoord dd september 2013) worden nog niet opgenomen in gemeentelijke Woonvisies, Woonagenda`s en de daarop volgende prestatieafspraken. Per gemeente/ driepartijenoverleg is ook de kwaliteit van de prestatieafspraken beoordeeld en besproken. Hieronder wordt ingegaan op de kwaliteit van prestatieafspraken in relatie tot de doelen van het Convenant/ Energieakkoord. 1. Gemiddeld label B in 2020 In De Haag, Utrecht en Nijmegen zijn duidelijke punten op de horizon gezet. In Den Haag en Utrecht gaat de wethouder gaat voor gemiddeld energielabel B in In Nijmegen staat in het Collegeakkoord van B&W als doelstelling minimaal energielabel B in In 2020 dient dan gemiddeld energielabel B gehaald te worden. De wethouder in deze gemeenten zijn ambassadeurs: Joris Wijsmuller (Den Haag), Paulus Jansen (Utrecht), Bert Frings (Nijmegen). Ook wethouder Berend de Vries (Tilburg) gaat voor een hoge ambitie. Er zijn ook gemeente waar het Energieakkoord bij nieuwe Woonvisies, woonagenda`s en prestatieafspraken niet is opgenomen. Dat is ondermeer het geval bij de nieuwe concept prestatieafspraken van de gemeente Enschede (najaar 2014), en de nieuwe Woonvisie van Eindhoven (2014) en de concept Woonagenda van Arnhem November 2014). Verder zijn in voorbereiding prestatieafspraken van de gemeente Apeldoorn, Helmond en Leiden. Daar liggen kansen. Een aantal prestatieafspraken zijn sterk verouderd. Deze zijn nog gebaseerd op het convenant van 5

6 2008 (Amersfoort, Leiden, Haarlem, Rotterdam) en gaan uit van een doelstelling van 20% CO 2 reductie in de periode In de gemeente Utrecht en Amsterdam zijn de prestatieafspraken gebaseerd op het behalen van een aantal labelstappen per jaar. De betreffende doelstelling ligt op een kwart van de doelstelling die nodig is om de doelstelling die nodig is om het Energieakkoord te halen. 2.Monitoring Geen van de deelnemende gemeenten monitort op de verbetering van de energieindex. Gemeente Nijmegen monitort op de verbetering van het percentage van de afzonderlijke energielabels A t/m G. Gemeente Utrecht en Amsterdam monitoren op het aantal gerealiseerde labelstappen. Monitoring van energieprestaties ontbreekt ondermeer in Alkmaar, Haarlem, Leiden, Rotterdam en Zwolle. 3.Driepartijenoverleg Volwaardig driepartijenoverleg vindt plaats in Leiden (Leids Platform Wonen) en Tilburg (Stedelijk Bewoners Overleg Tilburg met corporaties en gemeente). In Amersfoort en Ede hebben de drie partijen convenanten afgesloten. In Utrecht overlegt de huurdersorganisatie De Bundeling van de corporaties en gemeente. In Nijmegen is een huurdersplatform in oprichting. In Den Haag voert de wethouder overleg met de huurdersverenigingen. Volgens de Natuur en Milieufederaties/ Rotterdams Milieucentrum dienen de gemeenten en VNG in 2014 de volgende zaken te realiseren: 1. de doelstellingen van het Energieakkoord (energieindex 1.25 in 2020; monitoring en driepartijenoverleg) expliciet in Woonvisie (cq Woonagenda) en Prestatieafspraken opnemen, uitwerken en operationaliseren 2. Een handreiking Prestatieafspraken op korte termijn opstellen en versturen naar alle Nederlandse gemeenten. De bestaande handreiking Prestatieafspraken dient geactualiseerd te worden. 3. als gemeente/vng actief mee werken aan een jaarlijks driepartijenoverleg. De gemeente kan daarbij de resultaten van de monitoring van de prestatieafspraken laten zien. Succesfactoren: samenwerking en ambitie Succesfactoren zijn onder meer een ambitieuze wethouder, een actieve raad, als corporatie een duidelijke ambitie hebben en daarbij een duidelijk doel nastreven,. Als succesfactoren worden genoemd: 1. Een actieve wethouder. De wethouder speelt een belangrijke rol. Goede voorbeelden zijn onder meer: - gemeente Tilburg waarbij wethouder Berend de Vries de corporaties betrekt bij het woonlastenbeleid (Tilburg); - gemeente Nijmegen waarbij ex wethouder Jan van der Meer en de huidige wethouder Bert Frings de corporaties bij het klimaatbeleid betrekken; - gemeente Den Haag waarbij wethouder Joris Wijsmuller actief het contact opzoekt met en gesprekken aangaat met de huurdersverenigingen, bij de voorbereiding van de prestatieafspraken. - gemeente Utrecht waarbij wethouder Paulus Jansen actief deelneemt aan de bijeenkomst Stookjerijk en doelstellingen uit het Energieakkoord onderstreept. 2. Een actieve gemeenteraad die haar betrokkenheid bij dit onderwerp laat merken. Goede voorbeelden zijn de gemeenteraden van Rotterdam en Utrecht. 3. een reeds bestaand lokaal driepartijenoverleg. Voorbeelden zijn het Stedelijk Bewoners Overleg Tilburg (SBOT) en het Leids Platform Wonen. 6

7 4. Corporaties die de schouders er onder zetten. Zo gaan de Zwolse corporaties een soort, competitie met betrekking tot de jaarlijkse verbetering van de energieindex aan. Dit onder het motto geen woorden maar daden. 5. Corporaties die actief laten zien wat ze doen en daarbij de jaarlijkse overall-prestaties laten zien. Een aantal corporaties laat daarbij ook de verbetering over meerdere jaren zien (onder meer Portaal Nijmegen en De Sleutels). 6. Huurdersverenigingen die samenwerking met collega huurdersverenigingen opzoeken en driepartijenoverleg initieren Remfactoren Als remfactoren worden genoemd: 1. Geen prestatieafspraken. In Apeldoorn is men in 2010 niet tot nieuwe prestatieafspraken gekomen. Medio 2014 hebben gemeente en corporaties dit weer opgepakt. De verbetering van de energieindex van de Apeldoornse huursector in 2013 is minimaal (0.01 ten opzichte van 0.04 als landelijk gemiddelde). 2. Geen gezamenlijke ambitie, weinig samenwerking, geen monitoring. Zie punt 1 hierboven. 3. Te veel investeringen in andere opgaven zoals maatschappelijk vastgoed (Apeldoorn). Gemeenten vragen corporaties ook om andere maatschappelijke opgaven zoals leefbaarheid, nieuwbouw, maatschappelijk vastgoed (zorgtehuizen, wijkcentra ed). Dat gaat ten koste van investeringen in de bestaande huurwoningen. 4. De verhuurdersheffing. Debat met ministerie BZK, Woonbond en Aedes Jos van Dalen ( Afdelingshoofd Energiebeleid Gebouwde Omgeving bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkszaken), Ronald Paping (directeur Woonbond) en René van Genugten (senior beleidsadviseur huurbeleid en duurzaamheid bij Aedes). Michel Jehae vraagt aan de drie heren om hun visie te geven op de energieprestaties van de corporaties in Aedes: versnelling noodzakelijk René van Genugten geeft aan dat een versnelling noodzakelijk is. Hij geeft aan dat de verhuurdersheffing en de economische crisis versnelling bemoeilijken. Hij ziet een oplossing in De Stroomversnelling, het in één keer renoveren van huurwoningen tot energieneutraal (zgn nul-op-demeter). De eerste prototypes zijn nu gerealiseerd. De Stroomversnelling is een industriële opgave waarbij het doel is sneller, goedkoper en beter te renoveren. Michel Jehae vraagt welke wensen hij heeft richting het ministerie van BZK. Hij geeft aan aan het afschaffen van de verhuurdersheffing en een betere regelgeving. Bij het laatste betreft het onder meer de Stimuleringsregeling energieprestatie huursector (STEP; 400 miljoen euro aan subsidie) en het Fonds energiebesparing huursector (FEH). Het FEH biedt een lening met een lage rente aan alle verhuurders van een renovatieproject met een zeer hoge energiebesparingsambitie. BZK: wethouder aanspreken Jos van Dalen geeft aan dat het huidige tempo te laag is. De corporatiesector heeft een hoog energiebesparingspotentieel. De koplopercorporaties geven aan dat het kan. Bij de Zwolse corporaties zit de verduurzaming op alle niveaus en alle hoeken van de bedrijfsvoering. Belangrijk is ook dat de wethouder van de gemeente op dit onderwerp goed wordt aangesproken. Een actief driepartijenoverleg met de bestuurder er bij is van belang. Huurdersverenigingen dienen hun rol 7

8 effectief te spelen. Hij nodigt de corporaties gebruik te maken van de huidige STEP-subsidie. Woonbond: enkele lichtpuntjes Ronald Paping ziet een aantal lichtpuntjes. Hij vindt overigens dat de verhuurdersheffing zondermeer van tafel moet. Lichtpuntjes die hij ziet zijn: - corporaties zitten nu beter in hun financien. Dit in verband met dalende organisatiekosten. - er is meer aandacht voor prestatieafspraken. Bij de achterban van de Woonbond, de huurders, is minder prioriteit bij energiebesparing. De focus ligt nu op de forse huurverhoging als gevolg van de verhuurdersheffing. De betaalbaarheid heeft de aandacht. Het verhaal van energiebesparing wordt hierdoor moeilijker. De oplossing van een lagere inkomstenbelasting voor huurders als compensatie wordt genoemd. Debat met de Borgingscommissie, Homemates en Finance Ideas Huursector belangrijke partij bij Energieakkoord Rob Weterings is secretaris van de Borgingscommissie van het Energieakkoord. Over twee jaar (in 2016) vindt er een tussenevaluatie van het Energieakkoord plaats. Als de tussendoelen niet worden gehaald, volgen er maatregelen. Er wordt nog even twee jaar de tijd te genomen. Het Energieakkoord (dd september 2013) is gesloten door 47 partijen. Deze partijen borgen ook zelf de voortgang. Het gaat over 159 afspraken. Doelstelling is om in PetaJoule energie te besparen, op een totaal verbruik in Nederland van 3300 PetaJoule. Een derde deel van de besparing dient uit de gebouwde omgeving te komen. De huursector is een zeer belangrijke partij binnen de gebouwde omgeving vanwege de expertise en hoge organisatiegraad bij het onderhoud en de verduurzaming van woningen. Rob Weterings vindt dat de gepresenteerde cijfers duidelijk zijn. Het is niet gemakkelijk voor de corporaties om het gewenste tempo te halen. Echter een aantal corporaties laten zich niet afschrikken. Er is veel creativiteit gewenst. Een voorbeeld daarvan is de industrieële aanpak van De Stroomversnelling. Derde succesfactor: de huurder HomeMates is een onafhankelijk kennisplatform dat tot doel heeft de slagingskans van energiebesparingsprojecten in de bestaande woningbouw te vergroten. Goed functionerende techniek en voldoende budget spelen vanzelfsprekend een grote rol. Maar de derde factor die leidt tot meer succes blijft té vaak onderbelicht. Het draait daarbij om het begrip Samen: Samen willen, Samenbrengen, Samenwerken. Oftewel, bewonersbelangen centraal stellen, het project stevig inbedden in een bredere context en de samenwerking tussen alle partijen goed laten verlopen. HomeMates is een initiatief van de leerstoel Sustainable Building van professor Anke van Hal van Nyenrode Business Universiteit. Zij is tevens verbonden aan de TU Delft. HomeMates richt zich specifiek op deze derde succesfactor. Het platform gaat bestaande kennis ontsluiten en doorontwikkelen. Samen met partijen uit het veld. Anke van Hal doet een oproep om goede voorbeelden voor het voetlicht te brengen. In samenwerking met Cobouw zoekt HomeMates verhalen rond stille helden. Dit zijn mensen die recent met succes energiebesparingsprojecten in de bestaande woningbouw hebben gerealiseerd doordat zij op bijzondere en positieve wijze omgingen met bewoners, de samenwerkingspartners en de opgave. De vijf mooiste verhalen worden in december in Cobouw gepubliceerd. Belangrijk is om aan te geven dat er ook veel goed gaat. Geld lenen is knelpunt voor corporaties Rob Rödscheidt van Finance Ideas heeft doorrekeningen gemaakt van De Stroomversnelling. Bij De 8

9 Stroomversnelling worden huurwoningen zeer verregaand gerenoveerd naar energieneutraal. Volgens Rob is dit economisch erg interessant gebleken. Een nul-op-de-meter renovatie kost nu ongeveer euro. Knelpunt is dat corporaties door strengere regels moeilijker geld kunnen lenen voor energiemaatregelen. Ook bij ASN gaat dit moeilijk. We zijn in een kramp geschoten door de crisis en financieel wanbeheer bij een aantal corporaties. Stookjerijk laat zien dat de kracht van samenwerking belangrijk is. Dat komt onder meer tot uiting in het driepartijenoverleg. Bij een dergelijk overleg dient ook de financiele sector en de bouwsector aanschuiven. De bouwsector kan haar aanbod laten zien. Belangrijk is te laten zien wat er in praktijk gebeurt. Rondetafel met corporaties Aan de rondetafel nemen deel Martin Bleijenberg (senior adviseur programmamanager markt bij delta Wonen te Zwolle; huurwoningen), Gerda van den Berg (directeur bestuurder van De Sleutels (Leiden; huurwoningen), Egbert Dekker (manager vastgoed bij De Alliantie (Amersfoort; huurwoningen) en Pim Thoonen (hoofd projectmatig onderhoud bij Talis (Nijmegen, huurwoningen). Michel Jehae vraagt de corporaties naar hun succesfactoren en strategie daarbij. Martin Bleijenberg geeft aan dat de doelstelling van deltawonen energielabel B in 2023 is. De Zwolse corporatie heeft duurzaamheid goed verankerd tussen de oren. In alle delen van het bedrijf speelt duurzaamheid een belangrijke rol. Duurzaamheid is onderdeel van de strategie. Zwolse corporaties houden als het ware een competitie ten aanzien van de verbetering van de Energieindex. Gerda van den Berg geeft aan dat De Sleutels realistisch te werk gaat. De Sleutels heeft nog veel oud bezit. De corporatie heeft 30% G, F en E labels. Toch is de energieindex aanzienlijk verbeterd (boven het tempo dat nodig is om het Energieakkoord in 2020 te halen). De huren zijn de inkomstenbron van De Sleutels. De extra investering die nodig is voor een labelstap weegt De Sleutels altijd af tegen de wens om zoveel mogelijk woningen te verbeteren. Liever 1000 woningen met 3 labelstappen dan 500 woningen met 5 stappen, aldus Gerda van den Berg. In 15 werkdagen worden huurwoningen gerenoveerd. Hier wordt een huurverhoging voor gevraagd. Er zijn daarbij ook complexen waar de 70% toestemming van de huurders jammergenoeg niet wordt gehaald. De verhuurdersheffing wordt wel als remmende factor gezien. De Sleutels is jaloers op de subsidieregeling voor corporaties in de provincie Overijssel. Egbert Dekker geeft aan dat De Alliantie zo veel mogelijk huurwoningen naar energielabel B renoveert. Pim Thoonen van Talis geeft aan dat de corporaties veel huurwoningen uit de jaren heeft. De gelijksoortigheid maakt complexmatige aanpak gemakkelijker. Subsidies helpen zeker. Alle hulp is meegenomen. Rondetafel met de raadsleden Aan deze rondetafel nemen deel Tobias Dander (raadslid in Den Haag), Pepijn Boekhorst (raadslid in Nijmegen) en Querien Velter raadslid (raadslid in Rotterdam). Tobias Dander geeft aan dat tijdens de bijeenkomst Stookjerijk Den Haag er een flinke discussie was tussen de corporaties en raadsleden. Ook wethouder Joris Wijsmuller, met onder meer portefeuilles Wonen en Duurzaamheid, vindt dat de Haagse corporaties minimaal energielabel B in 2020 moeten 9

10 halen. Dat stelt hij als ambitie, ook als onderdeel om in 2030 energieneutraal te zijn. Haagse corporaties geven aan dat dit moeilijk is te halen. Zij kunnen onder de huidige omstandigheden slechts beperkt geld lenen voor energiemaatregelen en zien technische belemmeringen bij de gestapelde bouw. Zij focussen nu wel meer op verduurzaming van bestaande huurwoningen dan in eerdere collegeperiodes toen op woningproductie werd ingezet. Querien Velter stelt dat er in Rotterdam vanaf nu actief gemonitord dient te worden. De voortgang dient actief gedeeld te worden. Ook de ambities van de corporaties moeten omhoog. Met het huidige tempo komt Rotterdam boven in label C in 2020 (energieindex van ca 1.50 in 2020). Zij vraagt welke steun corporaties hierbij nodig hebben. Pepijn Boekhorst geeft aan dat voor de Nijmeegse raad de betaalbaarheid van het wonen belangrijk is. De raad heeft gekozen voor een lastenverschuiving naar de hogere inkomens. Bij de Nijmeegse corporaties is er geen stop op investeringen in huurwoningen. De aanschaf van zonnepanelen wordt niet gesubsidieerd. Deze verdienen zich in acht jaar terug. Wel wil de raad een investeringsfonds voor zonnepanelen instellen. Rondetafel met huurdersverenigingen Aan de rondetafel nemen deel Miriam Sterk (Huurdersorganisatie De Bundeling, platform van Utrechtse huurdersverenigingen, Jaap Faber (Huurdersvereniging IJsselmonde te Rotterdam) en 4. Max van den Berg (Huurdersvereniging De Klink te Nijmegen). Miriam Sterk geeft aan dat de Bundeling sterk betrokken is bij de ontwikkelingen in de Utrechtse huursector. De Bundeling is als stedelijke koepel een vaste partner in het driepartijenoverleg en heeft meegesproken bij de Utrechtse Prestatieafspraken Bouwen aan de Stad. De Bundeling wil echter meer zeggenschap in dit driepartijenoverleg. Max van den Berg vindt dat er meer inspraak vanuit de huurdersverenigingen gewenst is. Op dit moment werken de Nijmeegse huurdersverenigingen aan een stedelijke koepel, aan een stedelijke huurdersvertegenwoordiging. De Nijmeegse huurdersverenigingen willen aan de slag. In het huurdersblad van De Klink wordt aandacht besteed aan isolatie en zonnepanelen. De aanpak met energiecoaches die huurders kunnen coachen in energiezuinig gedrag, hangt af van de persoon. De coach dient een echte coach te zijn, een echte trekker. Ook Jaap Faber vindt dat Rotterdamse huurdersverenigingen zich meer moeten verenigen. Jaap vindt samenwerking erg belangrijk. Als de corporaties niet willen samenwerken, moet de verantwoordelijke wethouder en de raad zich hier hard voor maken. De Woonbond kan dit in het Rotterdamse goed aanjagen. Uitreiking Stookjerijk Trofee 2014 De winnaars van de StookjeRijk Trofee 2014 worden bekend gemaakt door de juryleden. Deze aanmoedigingsprijs gaat naar de huurdersvereniging, de woningcorporatie en de gemeenteraad die in het project de beste invulling aan de doelstellingen van het convenant Energiebesparing Huursector/ Energieakkoord heeft gegeven. Winnaar gemeenteraad Den Haag Bij gemeenteraden zijn de genomineerden: Den Haag, Enschede, Haarlem, Helmond, Nijmegen, Rotterdam en Utrecht. 10

11 Criteria voor de beoordeling door de jury zijn: a. ambitie 2020 met betrekking tot energiebesparing in de huursector: b. aanpak (smart) en monitoring van energieprestaties en woonlastenontwikkeling in de huursector binnen de gemeente. Jaarlijks overzicht en rapportage aan de raad, ook in relatie tot de doelstellingen van het nieuwe convenant / Energieakkoord (energieindex 1.25 in 2020 cq 33% CO2 reduktie in de periode , lokale aanpak en afspraken, en resultaten monitoring Shaere). c. Energieprestaties in 2013 / tempo. d. het uitvoeren van een woonlastenonderzoek binnen de gemeente. e. interesse en betrokkenheid vanuit de raad. f. mede realisatie van lokaal overleg en lokale afspraken conform nieuw convenant/ Energieakkoord. Jurylid Volkert Vintges maakt de winnaar bekend. Hij geeft aan dat de winnaar een sterke ambitie, een goede voortgang in 2013 en ook nog een woonlastenonderzoek heeft uitgevoerd. Dit woonlastenonderzoek geeft een goed overzicht van de locaties van energieonzuinige huurwoningen in de gemeente. Daarbij zijn ook de energielabels van alle huurwoningen in de gemeente op één kaart gezet. Zo is goed te zien waar de urgentie het hoogst is. De winnaar is de gemeenteraad van Den Haag. Raadslid Tobias Dander neemt de trofee in ontvangst. Een eervolle tweede plaats krijgt de gemeenteraad van Nijmegen. In het collegeakkoord staat als ambitie minimaal energielabel B in 2018 opgenomen. Ook de goede voortgang en de jaarlijkse consequente monitoring op het percentage energielabels is een goed voorbeeld. Winnaar De Sleutels uit Leiden Bij de corporaties zijn de genomineerden: Alckmaer (uit Alkmaar), deltawonen (uit Zwolle), De Alliantie (uit Amersfoort), De Sleutels (uit Leiden), Talis (uit Nijmegen), Vestia (uit Rotterdam), wocom (uit Helmond). Criteria voor de beoordeling door de jury zijn: a. transparantie over het energiebesparingstempo en rapportage energiebesparing in eigen huurvoorraad 2013 aan de hand van de Shaeremonitor (energiemonitor) van Aedes 2. b. hoogte van het jaarlijkse energiebesparingstempo. In termen van daling van de energieindex in 2013 (zie Shaererapport). c. Energiedoelstelling In termen van te behalen energielabel C of B (of energieindex) in d. actieve communicatie met huurders; aangeven op welke manier. e. mede realisatie van lokaal overleg en lokale afspraken. Conform Energieakkoord. Jurylid Jos van dalen maakt de winnaar bekend. Hij geeft aan dat de jury dit jaar een zware opgave heeft gehad aan het kiezen van de winnaars. De koplopers ontliepen elkaar niet veel. Uiteindelijk was onderscheidend voor de winnaar de transparantie over het energiebesparingstempo, de hoogte van het energiebesparingstempo (twee maal zo hoog als het landelijk gemiddelde) en de actieve deelname aan het ingestelde Stedelijk Platform Wonen. De winnaar is De Sleutels uit Leiden. Drie corporaties zijn op de tweede plaats geëindigd, te weten deltawonen, De Alliantie en Talis. Huurdersvereniging De Klink uit Nijmegen Bij huurdersorganisaties zijn de genomineerden: BoKS (uit Utrecht), Centrale Huurdersraad (uit 2 In jaarverslag 2013 (en op website) een heldere rapportage over de overall - gerealiseerde energiebesparing, verbetering van de energieindex. Ook in het jaarverslag een rapportage van de resultaten in relatie tot de doelstellingen van het Energieakkoord (ondermeer verbetering van de energieindex van de huurvoorraad, lokale aanpak en afspraken, resultaten monitoring volgens Shaere). Meerjarentrend aangeven scoort ook punten. Ook een prognose. 11

12 Zwolle), Huurdersvereniging De Peel (uit Helmond), Huurdersvereniging Haag Wonen (uit Den Haag), IJsselmonde (uit Rotterdam), De Klink (uit Nijmegen), Noord-Kennemerland (uit Alkmaar). Criteria voor de beoordeling van de jury zijn: a. inzet met betrekking tot verbeteren ambitie van het energiebeleid van de corporatie en de realisatie daarvan door de corporatie. Idem richting ambitie van Prestatieafspraken in geval van een Platform van Huurdersorganisaties. b. communicatie over energiebesparing richting eigen huurders en richting corporatie. c. huurdersvereniging als ambassadeur voor energiebesparing. d. mede realisatie van lokaal overleg en lokale afspraken conform Energieakkoord. Jurylid Ronald Paping maakt de winnaar bekend. De winnaar is een zeer actieve huurdersvereniging die ook al lang aan het onderwerp energiebesparing werkt. De huurdersvereniging volgt en becommentarieerd het energiebeleid van haar corporatie. De huurdersvereniging is zeer zichtbaar en kent de weg naar de gemeentelijke politiek. De huurdersvereniging heeft het voortouw genomen bij het organiseren van een nieuw stedelijk platform voor huurdersverenigingen. Doel daarvan is sterk te staan bij onderhandelingen zoals bij de nieuwe prestatieafspraken. De winnaar is De Klink uit Nijmegen. Tweede is huurdersvereniging Ijsselmonde uit Rotterdam en derde De Centrale Huurdersraad uit Zwolle en huurdersvereniging Haag Wonen uit Den Haag.. Afsluiting Volkert Vintges sluit af met een korte impressie en een bedankwoord voor de samenwerking met de Woonbond in de persoon van Robbert Willé van het Energieteam, met Bart Jansen van Aedes (monitor Shaere) en voor de leiding van de debatten door Michel Jehae, met zijn actieve inbreng en adviezen. Zij waren mede de constante factoren bij de Rondetafels. Hij bedankt ook de projectmedewerkers van de Natuur en Milieufederaties en het Rotterdams Milieucentrum voor het organiseren van de 12 rondetafels. In 2015 zullen de rondetafels opnieuw worden voortgezet. De organisatie ziet de deelnemers dan weer graag bij de rondetafels. Hij nodigt iedereen uit voor een drankje. Foto: winnaars Stookjerijk Trofee 2014, vlnr Max van den Berg (De Klink), Gerda van den Berg (De Sleutels) en Tobias Dander (gemeenteraad Den Haag). 12

Slotbijeenkomst Stookjerijk 2014 Energiebesparing in de huursector

Slotbijeenkomst Stookjerijk 2014 Energiebesparing in de huursector Slotbijeenkomst Stookjerijk 2014 Energiebesparing in de huursector 12 rondetafels Stookjerijk 2014 Onderwerpen Monitoring voortgang met rekenmodel Shaere Opgaven Energieakkoord Resultaten voortgang energiebesparing

Nadere informatie

Verbetering energetische kwaliteit huurvoorraad in Gelderse steden 2014 en ambities voor 2020

Verbetering energetische kwaliteit huurvoorraad in Gelderse steden 2014 en ambities voor 2020 Verbetering energetische kwaliteit huurvoorraad in Gelderse steden 2014 en ambities voor 2020 Overzicht van de verbetering van de Energie-Index, isolatiegraad en het percentage energiezuinige ketels in

Nadere informatie

ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT

ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT Hoe krijgen we de sociale woningvoorraad energieneutraal in 2030 Terugblik en vooruitblik Donderdag 4 juni 2015 WELKOM! ACHTERGROND VAN DEZE AVOND Samenwerking van diverse

Nadere informatie

ENERGIE BESPARING IN DE AMERSFOORTSE HUURSECTOR

ENERGIE BESPARING IN DE AMERSFOORTSE HUURSECTOR ENERGIE BESPARING Energiebesparing huurwoningen Amersfoort terugblik en vooruitblik Donderdag 16 oktober 2014 WELKOM! IN DE UTRECHTSE HUURSECTOR ACHTERGROND VAN DEZE AVOND www.stookjerijk.nl Samenwerking

Nadere informatie

Energiebesparing in de Leidse huursector

Energiebesparing in de Leidse huursector - Leiden - 2014 Rondetafel 26 juni Energiebesparing in de Leidse huursector Bert Bakker StookjerijkTrofee 2014 prijsuitreiking op slotbijeenkomst do avond 20 november te Utrecht Energieprestaties 2013

Nadere informatie

Agenda van de vergadering in Het Rode Hert van 16 april 2015

Agenda van de vergadering in Het Rode Hert van 16 april 2015 Agenda van de vergadering in Het Rode Hert van 16 april 2015 Hierbij wordt u uitgenodigd voor de openbare vergadering in Het Rode Hert van 16 april 2015 Datum: donderdag 16 april 2015 Aanvang: 19:00 Traject

Nadere informatie

Stook je rijk 2014. Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector. 29 Oktober 2014

Stook je rijk 2014. Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector. 29 Oktober 2014 Stook je rijk 2014 Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector 29 Oktober 2014 Programma 19.00 uur Inloop 19.30 uur Opening en aanleiding 19.40 uur Presentatie Woonbond, Robert Willé 19.50 uur

Nadere informatie

Stookjerijk2015 Apeldoorn. Kansen huurdersparticipatie vanuit de nieuwe Woningwet. Vooroverleg met raadsleden, do 16 april, 19.00u

Stookjerijk2015 Apeldoorn. Kansen huurdersparticipatie vanuit de nieuwe Woningwet. Vooroverleg met raadsleden, do 16 april, 19.00u Stookjerijk2015 Apeldoorn Kansen huurdersparticipatie vanuit de nieuwe Woningwet Vooroverleg met raadsleden, do 16 april, 19.00u Onderdelen presentatie Doel Stookjerijk Beleid SER akkoord 2013 Actuele

Nadere informatie

Verslag Slotbijeenkomst Stookjerijk 2015 Driepartijenoverleg: wondermiddel of niet? 1. Opening

Verslag Slotbijeenkomst Stookjerijk 2015 Driepartijenoverleg: wondermiddel of niet? 1. Opening Verslag Slotbijeenkomst Stookjerijk 2015 Driepartijenoverleg: wondermiddel of niet? 25 november, Stadskantoor Utrecht, 18.30u-20.45u. Foto`s: Bas Fotografie 1. Opening Avondvoorzitter Michel Jehae heet

Nadere informatie

Rotterdam. Stook je rijk 2015. Monitoring Energiebesparing Huursector

Rotterdam. Stook je rijk 2015. Monitoring Energiebesparing Huursector Rotterdam Stook je rijk 2015 Monitoring Energiebesparing Huursector 9-10-2015 Inhoud Nieuwe Woningwet per 1 juli 2015 Doelstellingen landelijke Energieakkoord Stand van Zaken in Nederland Rotterdamse doelstellingen

Nadere informatie

Mitros heeft een nieuwe labelling. Ook Groen West heeft nieuwe energielabels en is het proces van monitoring pas gestart.

Mitros heeft een nieuwe labelling. Ook Groen West heeft nieuwe energielabels en is het proces van monitoring pas gestart. Rondetafel Stookjerijk Utrecht 25 september 2013 Woensdagavond 25 september vond de Utrechtse Ronde tafels met corporaties, raadsleden en huurdersverenigingen plaats. Doel van de avond was om gezamenlijk

Nadere informatie

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT VAN DOM-STAD NAAR NOM-STAD? Hoe krijgen we de sociale woningvoorraad energieneutraal in 2030? Dinsdag 26 mei 2015 WELKOM! LANDELIJK Convenant uit 2012; Woonbond,

Nadere informatie

Verslag Energiebesparing in de Nijmeegse huursector

Verslag Energiebesparing in de Nijmeegse huursector Verslag Energiebesparing in de Nijmeegse huursector Project Stookjerijk2014 13 mei 2014 Inhoud: 1. Interview met Volkert Vintges, directeur GNMF 2. Sociaal huurbeleid, Pepijn Binkhorst van de Woonbond

Nadere informatie

Energiebesparing in de Leidse huursector: bundeling van krachten

Energiebesparing in de Leidse huursector: bundeling van krachten Ronde tafel Leiden 26 juni 2014 Energiebesparing in de Leidse huursector: bundeling van krachten VERSLAG Inhoud 1. Introductie 2. Interview met Alex Ouwehand, directeur Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland

Nadere informatie

Verslag Stook je rijk Den Haag 2014

Verslag Stook je rijk Den Haag 2014 Verslag Stook je rijk Den Haag 2014 Dinsdag 14 oktober 2014 Inhoud Introductie Interview met Alex Ouwehand, directeur Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland Sociaal energiebeleid, Suzanne Schuitemaker,

Nadere informatie

Verslag Rondetafel Helmondse huurders, corporaties en raad Samen verder met energiebesparing in de Helmondse huursector

Verslag Rondetafel Helmondse huurders, corporaties en raad Samen verder met energiebesparing in de Helmondse huursector Verslag Rondetafel Helmondse huurders, corporaties en raad Samen verder met energiebesparing in de Helmondse huursector Woensdag 29 oktober, 19.00 uur zaal open, 19.30 uur start Gemeentehuis Helmond, Raadszaal,

Nadere informatie

Presentatie Monitoring Energiebesparing Huursector Rotterdam

Presentatie Monitoring Energiebesparing Huursector Rotterdam Verslag Stookjerijk Rotterdam 2014 9 oktober 2014 Suzanne Mulder, debatleider van deze avond, heet iedereen welkom. Zij licht het programma toe en interviewt Emile van Rinsum, directeur van het Rotterdams

Nadere informatie

Energiebesparing in de Nijmeegse huursector

Energiebesparing in de Nijmeegse huursector Energiebesparing in de Nijmeegse huursector Op donderdagavond 20 juni vond in de Lindenberg te Arnhem de bijeenkomst Energiebesparing in de Nijmeegse huursector plaats. Corporaties, huurders en gemeenteraadsleden

Nadere informatie

Energiebesparing in de Alkmaarse huursector

Energiebesparing in de Alkmaarse huursector Energiebesparing in de Alkmaarse huursector Project Stook Je Rijk. Alkmaar, 3 juni 2014 Inhoud verslag: 1. Interview met Juriaan Jansen, Milieufederatie Noord-Holland 2. Sociaal huurbeleid, Robbert Willé

Nadere informatie

1. Energiebesparing in de Alkmaarse huursector

1. Energiebesparing in de Alkmaarse huursector Bijlage 1. Verslagen Rondetafelbijeenkomsten Stookjerijk 2014 1. Energiebesparing in de Alkmaarse huursector Project Stook Je Rijk. Alkmaar, 3 juni 2014 Inhoud verslag: 1. Interview met Juriaan Jansen,

Nadere informatie

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT VAN DOM-STAD NAAR NOM-STAD? Hoe krijgen we de sociale woningvoorraad energieneutraal in 2030? Dinsdag 26 mei 2015 WELKOM! LANDELIJK Convenant uit 2012; Woonbond,

Nadere informatie

StookjerijkTrofee 2014 prijsuitreiking op slotbijeenkomst donderdagavond 20 november te Utrecht

StookjerijkTrofee 2014 prijsuitreiking op slotbijeenkomst donderdagavond 20 november te Utrecht StookjerijkTrofee 2014 prijsuitreiking op slotbijeenkomst donderdagavond 20 november te Utrecht Stookjerijk 2014 Rondetafel Energiebesparing in de Haarlemse huursector Systematiek energielabels Waar gaat

Nadere informatie

Verslag Stook je rijk Den Haag 2015

Verslag Stook je rijk Den Haag 2015 Verslag Stook je rijk Den Haag 2015 Maandag 9 november 2015 Inhoud - Introductie - Interview met Alex Ouwehand, directeur Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland - Betaalbaarheid en energiebesparing bij

Nadere informatie

Verslag Energiebesparing in de Tilburgse huursector

Verslag Energiebesparing in de Tilburgse huursector Verslag Energiebesparing in de Tilburgse huursector 6 november 2013, 19.30-22.00u, Boerke Mutsaers Tilburg. Ruim 80 aanwezigen (83) Opening Avondvoorzitter Michel Jehae opent de bijeenkomst, heet iedereen

Nadere informatie

Ambities energiebesparing Utrechtse huursector moeten omhoog

Ambities energiebesparing Utrechtse huursector moeten omhoog Ambities energiebesparing Utrechtse huursector moeten omhoog Woensdagavond 11 juni organiseerde de Natuur en Milieufederatie Utrecht (NMU), dit keer samen met huurdersplatform De Bundeling, voor het derde

Nadere informatie

Woningcorporaties scoren slecht op verduurzaming

Woningcorporaties scoren slecht op verduurzaming Woningcorporaties scoren slecht op verduurzaming In 2020 moeten de huizen van alle woningcorporaties gemiddeld energielabel B hebben, een belofte van koepelorganisatie Aedes. Vooral in de Randstad liggen

Nadere informatie

Verslag Rondetafel Energiebesparing in de huursector in Zwolle

Verslag Rondetafel Energiebesparing in de huursector in Zwolle Verslag Rondetafel Energiebesparing in de huursector in Zwolle Plaats: Dominicanenklooster, Assendorperstraat 29, Zwolle Datum: Woensdag 12 juni 2013 Programma 1. Welkomstwoord 2. Korte interviewronde

Nadere informatie

Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen. 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider

Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen. 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider Wat loopt er allemaal? Duurzaamheid is: Energiebesparing Gezond wonen

Nadere informatie

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN ENERGIEAKKOORD Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN 2 - Wie zijn wij? - Visie Ekwadraat - Beleid - Doelstellingen - Middelen - Financiering Inhoud - Conclusies en aanbevelingen 3 INLEIDING

Nadere informatie

Gewijzigd op: 12-6-2014 10:23. Petten, 4 juni 2014. Het ministerie van BZK. Afdeling Policy Studies ECN-N--14-015. Van Tigchelaar, C. Aan.

Gewijzigd op: 12-6-2014 10:23. Petten, 4 juni 2014. Het ministerie van BZK. Afdeling Policy Studies ECN-N--14-015. Van Tigchelaar, C. Aan. Petten, 4 juni 2014 Afdeling Policy Studies Van Tigchelaar, C. Aan Het ministerie van BZK Kopie Onderwerp Nulmeting subsidieregeling voor verhuurders Aanleiding In het Nationaal energieakkoord is met de

Nadere informatie

Ambities voor energiebesparing in de Utrechtse sociale huursector moeten omhoog

Ambities voor energiebesparing in de Utrechtse sociale huursector moeten omhoog Ambities voor energiebesparing in de Utrechtse sociale huursector moeten omhoog Woensdagavond 11 juni organiseerde de Natuur en Milieufederatie Utrecht (NMU), dit keer samen met bewonersplatform De Bundeling,

Nadere informatie

Kansen huurdersparticipatie vanuit de nieuwe Woningwet 1. Opening met Volkert Vintges, directeur Gelderse Natuur en Milieufederatie

Kansen huurdersparticipatie vanuit de nieuwe Woningwet 1. Opening met Volkert Vintges, directeur Gelderse Natuur en Milieufederatie Kansen huurdersparticipatie vanuit de nieuwe Woningwet Verslag Stookjerijk Apeldoorn 21 april 2015, 20.00u-22.30u. Locatie: oude Ambachtschool, Molenstraat-centrum 1, Apeldoorn. Programma: Opening met

Nadere informatie

VERSLAG STOOKJERIJK AMERSFOORT 4 JUNI 2015

VERSLAG STOOKJERIJK AMERSFOORT 4 JUNI 2015 VERSLAG STOOKJERIJK AMERSFOORT 4 JUNI 2015 De Natuur en Milieufederatie Utrecht en de Woonbond organiseerden op 4 juni alweer de vierde Stookjerijk-bijeenkomst in de gemeente Amersfoort. Deze avond organiseren

Nadere informatie

huurdersparticipatie. Hoe ver zijn we in Zwolle?

huurdersparticipatie. Hoe ver zijn we in Zwolle? Verslag Stookjerijk Zwolle: Energieprestaties, betaalbaarheid en huurdersparticipatie. Hoe ver zijn we in Zwolle? Datum: Dinsdag 16 juni, 19.30 tot 21.30 uur (aansluitend borrel) Locatie: Wijkcentrum Bestevaer,

Nadere informatie

Energiecafé beleid en stand van zaken. Huurders Holland Rijnland

Energiecafé beleid en stand van zaken. Huurders Holland Rijnland Energiecafé Energie in prestatie afspraken Huurders Holland Rijnland 7 september 2016 Oegstgeest Energiecafé beleid en stand van zaken Huurders Holland Rijnland Jaap van Leeuwen, Siem Goede Energieteam

Nadere informatie

Energiebesparing in de huursector van Wageningen en Ede

Energiebesparing in de huursector van Wageningen en Ede Energiebesparing in de huursector van Wageningen en Ede Op donderdagavond 16 mei heeft in het Stadsatelier Ons-Huis te Wageningen de bijeenkomst Energiebesparing in de huursector van Wageningen en Ede

Nadere informatie

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS Colofon Meer informatie over mogelijke ondersteuning op de verschillende onderwerpen: Ieke Benschop, NMU (i.benschop@nmu.nl;

Nadere informatie

Deel 1: plenair deel met korte interviews en de vergelijking van Arnhemse corporaties

Deel 1: plenair deel met korte interviews en de vergelijking van Arnhemse corporaties Energiebesparing in de Arnhemse huursector Rondetafelgesprek tussen Arnhemse huurders, corporaties en gemeenteraad 6 oktober 2011, 20.00-22.30u, Bezoekerscentrum Sonsbeekpark. Versnelling van de energiebesparing

Nadere informatie

Verslag Slotbijeenkomst Stookjerijk2016

Verslag Slotbijeenkomst Stookjerijk2016 Verslag Slotbijeenkomst Stookjerijk2016 29 november 2016, 18.30u-21.00u, Stadskantoor Utrecht Programma 1. Welkom door dagvoorzitter Michel Jehae 2. Belangrijkste resultaten project. Gesprek met netwerkdirecteur

Nadere informatie

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS Colofon Meer informatie over mogelijke ondersteuning op de verschillende onderwerpen: Ieke Benschop, NMU (i.benschop@nmu.nl;

Nadere informatie

De corporaties is gevraagd of hun naam genoemd kan worden in de berichtgeving.

De corporaties is gevraagd of hun naam genoemd kan worden in de berichtgeving. Quick scan investeren in energiebesparing sociale huursector 2 juli 2013 Inleiding De Woonbond heeft via een kort onderzoek geïnventariseerd in hoeverre het kabinetsbeleid invloed heeft op het aantal projecten

Nadere informatie

Verslag Energiebesparing in de Eindhovense huursector

Verslag Energiebesparing in de Eindhovense huursector Verslag Energiebesparing in de Eindhovense huursector 25 april, 19.30-22.00u, gemeentehuis Eindhoven Opening Avondvoorzitter Michel Jehae opent de bijeenkomst, heet iedereen van harte welkom en licht het

Nadere informatie

Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving

Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving Casper Tigchelaar Marijke Menkveld Den Haag, SER 2 oktober 2013 www.ecn.nl Instrumenten gericht op eigenaar-bewoners Bewustwording en informatie

Nadere informatie

Energiebesparing in de Arnhemse huursector

Energiebesparing in de Arnhemse huursector Energiebesparing in de Arnhemse huursector Op donderdagavond 18 april heeft in bezoekerscentrum Sonsbeek te Arnhem de bijeenkomst Energiebesparing in de Arnhemse huursector plaatsgevonden. Corporaties,

Nadere informatie

Spreker: Jaap Groeneveld Voorzitter Huurderscollectief Heuvelrug Wonen 30 november 2015

Spreker: Jaap Groeneveld Voorzitter Huurderscollectief Heuvelrug Wonen 30 november 2015 Huurdersorganisaties en de Woningwet 2015 Spreker: Jaap Groeneveld Voorzitter Huurderscollectief Heuvelrug Wonen 30 november 2015 Opbouw presentatie 1. Huurdersorganisaties in de Utrechtse Heuvelrug 2.

Nadere informatie

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013 Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel 4 maart 2013 Verduurzamingsambitie woningcorporaties onder druk Het belang van verduurzaming van het corporatiebezit wordt erkend: Convenant Energiebesparing

Nadere informatie

Regelingen energiebesparing woningen

Regelingen energiebesparing woningen Regelingen energiebesparing woningen Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord-Holland (Nationale) Energiebespaarlening Stimuleringsregeling energieprestatie huursector (STEP) Fonds energiebesparing

Nadere informatie

Addendum Prestatieafspraken Gemeente Utrecht, corporatie GroenWest en huurdersorganisatie HV Weidelanden

Addendum Prestatieafspraken Gemeente Utrecht, corporatie GroenWest en huurdersorganisatie HV Weidelanden Addendum Prestatieafspraken 2017 2020 Gemeente Utrecht, corporatie GroenWest en huurdersorganisatie HV Weidelanden Utrecht, 23 november 2016 Inhoud 1. INLEIDING... 3 2. INVESTERINGSRUIMTE EN FINANCIËLE

Nadere informatie

Nieuwe woningwaarderingsstelsel. (puntenstelsel) en het energielabel

Nieuwe woningwaarderingsstelsel. (puntenstelsel) en het energielabel 19 april 2010, HBV Maaskant Nieuwe woningwaarderingsstelsel (puntenstelsel) en het energielabel Susan Huijbregts Campagnemedewerker energieteam Waarom energie besparen? Woonlasten verlagen (de afgelopen

Nadere informatie

Stook je rijk 2013. Rondetafel Energiebesparing in de Eindhovense huursector. 25 april 2013

Stook je rijk 2013. Rondetafel Energiebesparing in de Eindhovense huursector. 25 april 2013 Stook je rijk 2013 Rondetafel Energiebesparing in de Eindhovense huursector 25 april 2013 Programma 19.30 uur Inloop 19.45 uur Opening en aanleiding 19.55 uur Vergelijking Eindhovense corporaties 2012

Nadere informatie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en. Koninkrijksrelaties. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Ministerie van Binnenlandse Zaken en. Koninkrijksrelaties. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG Koninkrij ksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Turfmarkt 147 Den Haag Postbus

Nadere informatie

FINANCIËLE HAALBAARHEID DOELSTELLINGEN ENERGIEAKKOORD CORPORATIESECTOR. 12 oktober 2016

FINANCIËLE HAALBAARHEID DOELSTELLINGEN ENERGIEAKKOORD CORPORATIESECTOR. 12 oktober 2016 FINANCIËLE HAALBAARHEID DOELSTELLINGEN ENERGIEAKKOORD CORPORATIESECTOR 12 oktober 2016 MANAGEMENTSAMENVATTING Aanleiding In 2012 is het Convenant Energiebesparing Huursector ondertekend. Hiermee heeft

Nadere informatie

Duurzaamheidsaanpak en de Stroomversnelling. Chris Faro Beleidsadviseur Tiwos

Duurzaamheidsaanpak en de Stroomversnelling. Chris Faro Beleidsadviseur Tiwos Duurzaamheidsaanpak en de Stroomversnelling Chris Faro Beleidsadviseur Tiwos Visie Tiwos: betaalbaarheid centraal! Tiwos staat voor betaalbare woonlasten (huur en energie), comfortkeuze is voor rekening

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 548 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Boxmeer Herzieningswetproof. Annemarieke Sandee FRAEY Partners in Publieke Waarde 3 maart 2016

Boxmeer Herzieningswetproof. Annemarieke Sandee FRAEY Partners in Publieke Waarde 3 maart 2016 Boxmeer Herzieningswetproof Annemarieke Sandee FRAEY Partners in Publieke Waarde 3 maart 2016 Programma Deel 1: Informatie: Woningwet en ontwikkelingen in de volkshuisvesting Deel 2: Discussie: Verkennen

Nadere informatie

Financiële bijdrage van de huurder bij investeringen in verduurzaming en vergroening

Financiële bijdrage van de huurder bij investeringen in verduurzaming en vergroening O P I N I E S T U K Financiële bijdrage van de huurder bij investeringen in verduurzaming en vergroening Bijna iedereen is het er wel over eens dat een significante vermindering van het energieverbruik

Nadere informatie

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw De opgave is groot De Rijksoverheid streeft naar een energieneutrale bebouwde omgeving in 2050. Op weg daar naar toe is de ambitie

Nadere informatie

Overeenkomst uitvoering energiebesparende maatregelen

Overeenkomst uitvoering energiebesparende maatregelen Overeenkomst uitvoering energiebesparende maatregelen Stichting Woningbouw Slochteren, Stichting Bewonersraad Slochteren 1. Doelstelling, aanpak en reikwijdte 1.1 De overeenkomst richt zich op het bereiken

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 256 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

BETAALBAARHEID EN ENERGIEBESPARING

BETAALBAARHEID EN ENERGIEBESPARING BETAALBAARHEID EN ENERGIEBESPARING Dilemma s en (on)mogelijkheden Henk Heeger (Havensteder en OTB, TU DELFT) 12 november 2014 13-11-2014 1 INLEIDING Voorstellen Henk Heeger: werkt zowel bij het OTB (TU-Delft)

Nadere informatie

Energiebesparing in onze huurwoning. ALV De Klink 5 april 2016. Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk

Energiebesparing in onze huurwoning. ALV De Klink 5 april 2016. Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk Energiebesparing in onze huurwoning ALV De Klink 5 april 2016 Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk Onderwerpen Lustrumjaar Stookjerijk Nieuwe Nijmeegse prestatieafspraken Verbetering

Nadere informatie

Armoede en de rol van corporaties vanuit huurdersperspectief

Armoede en de rol van corporaties vanuit huurdersperspectief Armoede en de rol van corporaties vanuit huurdersperspectief kennisbijeenkomst Tympaan 14 oktober 2015 Voostellen Suzanne Schuitemaker consulent Vereniging Nederlandse Woonbond sschuitemaker@woonbond.nl

Nadere informatie

Addendum Prestatieafspraken

Addendum Prestatieafspraken Addendum Prestatieafspraken 2017 2020 Gemeente Utrecht, corporatie Mitros en huurdersorganisatie HNM Utrecht, 23 november 2016 Prestatieafspraken 2017-2020 Mitros Pagina 1 van 7 Inhoud INLEIDING... 3 1.

Nadere informatie

regie thema uit eerdere adviezen van de Leidse Milieuraad

regie thema uit eerdere adviezen van de Leidse Milieuraad regie thema uit eerdere adviezen van de Leidse Milieuraad Jan Pieters Bijeenkomst Wonen, 4 februari 2014, Nieuwe Energie, Leiden Leidse Milieuraad Onafhankelijk adviesorgaan van B&W Eerdere adviezen over

Nadere informatie

In dit Werkplan 2017 wil het bestuur van STOK vier prioriteiten uitwerken;

In dit Werkplan 2017 wil het bestuur van STOK vier prioriteiten uitwerken; Werkplan STOK 2017 De prioriteiten van STOK STOK is de stedelijke organisatie van huurders bij de Utrechtse woningcorporatie Bo-Ex. Bewonerscommissies, actief op de wooncomplexen vormen de leden van vereniging.

Nadere informatie

Onze financiën in 2014

Onze financiën in 2014 Jaa r 20 beric h 14/ 20 t 15 Onze activiteiten in 2014 Onze financiën in 2014 Onze plannen in 2015 Zicht op 2014/2015 Financieel gezien was 2014 een goed jaar. Dat lijkt een vreemde opmerking, omdat in

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag Uw kenmerk 2016Z15884

Nadere informatie

VERSLAG BIJEENKOMST Hervormde Kerk Hollandscheveld

VERSLAG BIJEENKOMST Hervormde Kerk Hollandscheveld VERSLAG BIJEENKOMST Hervormde Kerk Hollandscheveld 12 november 2015 19.30 uur tot ca. 21.00 uur Aanwezig: Bestuur Huurdersvereniging Domesta Hoogeveen - Alya Assen - Karin Koers (Domesta) - Huurders: dhr.

Nadere informatie

Verbetering energieprestatie: een zaak van kleine stapjes?

Verbetering energieprestatie: een zaak van kleine stapjes? Verbetering energieprestatie: een zaak van kleine stapjes? Nico Nieboer 3 november 2015 Delft University of Technology Challenge the future Inleiding Presentatie uitkomsten onderzoek naar verbetering energieprestatie

Nadere informatie

CONVENANT ENERGIEBESPARING HUURSECTOR. 28 juni 2012

CONVENANT ENERGIEBESPARING HUURSECTOR. 28 juni 2012 CONVENANT ENERGIEBESPARING HUURSECTOR 28 juni 2012 Partijen: 1. De Minister voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, te dezen handelend als bestuursorgaan; hierna te noemen het Ministerie ; 2. Aedes

Nadere informatie

Controlerend en krachtig in overleg

Controlerend en krachtig in overleg DE HUURDERSBELANGENVERENIGING Controlerend en krachtig in overleg Jaarverslag van HBV De Woonkoepel over 2015 De Huurdersbelangenvereniging is de wettelijke vertegenwoordiger van de huurders van SWZ. Het

Nadere informatie

Armoede en de rol van corporaties vanuit huurdersperspectief

Armoede en de rol van corporaties vanuit huurdersperspectief Armoede en de rol van corporaties vanuit huurdersperspectief kennisbijeenkomst Tympaan 24 juni 2015 Voostellen Henk Tegels Consulent Vereniging Nederlandse Woonbond htegels@woonbond.nl Onderwerpen 1. Ontstaan

Nadere informatie

Meer huur voor minder huis. Gereguleerde huren in de commerciële sector

Meer huur voor minder huis. Gereguleerde huren in de commerciële sector Meer huur voor minder huis Gereguleerde huren in de commerciële sector Gereguleerde huren in de commerciële sector Meer huur voor minder huis AANLEIDING Corporaties en commerciële verhuurders bieden beiden

Nadere informatie

Monitoring prestatieafspraken woningcorporaties 2013

Monitoring prestatieafspraken woningcorporaties 2013 Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Monitoring prestatieafspraken woningcorporaties 2013 Programma / Programmanummer Wonen / 1021 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting In 2012 zijn met

Nadere informatie

ACTIVITEITENPLAN 2017

ACTIVITEITENPLAN 2017 HUURDERSNETWERK MITROS ACTIVITEITENPLAN 2017 Januari 2017 1 - Inleiding In 2016 heeft HNM zich nadrukkelijk gepresenteerd. Op diverse manieren. Dat doen we ook in 2017, maar we zetten er wel wat tandjes

Nadere informatie

Dag van de energie 8 oktober 2009, Den Haag

Dag van de energie 8 oktober 2009, Den Haag Symposium Dag van de energie 8 oktober 2009, Den Haag Nieuwe Achtergracht 17 1018 XV Amsterdam Telefoon (020) 5517700 Telefax (020) 5517799 E-mail: scholing@woonbond.nl www.woonbond.nl/symposia Symposium

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Groot economisch en maatschappelijk voordeel van energieneutraal renoveren Woningverbetering naar energieneutraal in de sociale huursector is economisch en maatschappelijk zeer

Nadere informatie

CORPORATIES: ZONNESTROOM EN

CORPORATIES: ZONNESTROOM EN CORPORATIES: ZONNESTROOM EN -- FINANCIERING Solar Solutions International, 22 maart 2017 Bart Jansen Atrivé WIE IS ATRIVÉ? Adviesbureau op het gebied van Wonen Woningcorporaties & gemeente/overheid Duurzaamheid:

Nadere informatie

Huishoudboekje Raadscommissie Ontwikkeling 31 oktober 2016

Huishoudboekje Raadscommissie Ontwikkeling 31 oktober 2016 Huishoudboekje 2.0 2.0 Raadscommissie Ontwikkeling 31 oktober 2016 Agenda 1. Aanleiding 2. Waar staan de Haarlemse corporaties voor 3. Het Kasstroommodel door 4. Indicatieve bestedingsruimte door 5. Strategieën

Nadere informatie

Het Nieuwe Renoveren WELKOM

Het Nieuwe Renoveren WELKOM Het Nieuwe Renoveren WELKOM oktober-november 2011 Verzorgd door Bert Bruns, Bridges2Beyond, bert.bruns@bridges2beyond.nl BouwLokalen? Een initiatief van en Informatieve bijeenkomsten Gaat in op vernieuwingen

Nadere informatie

Een overzicht 2015/2016

Een overzicht 2015/2016 Een overzicht 2015/2016 Wij zijn niet passief, wij besparen energie Ik ben niet lui, ik bespaar energie, een mooie Loesje, en helemaal waar. Energiebesparing is al decennialang een sleutelstrategie voor

Nadere informatie

Welkom Lunchdebat Platform31

Welkom Lunchdebat Platform31 Welkom Lunchdebat Platform31 Onder leiding van Anne-Jo Visser (Platform31) 11 oktober 2016 Gesprekspartners - Rien Nagtegaal, directeur stedelijke ontwikkeling gemeente Leiden - Karin van Dreven, directeur

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

VERSLAG STOOKJERIJK UTRECHT 26 MEI 2015

VERSLAG STOOKJERIJK UTRECHT 26 MEI 2015 VERSLAG STOOKJERIJK UTRECHT 26 MEI 2015 De Natuur en Milieufederatie Utrecht, de Woonbond en de Bundeling organiseerden op 26 mei alweer de vierde Stookjerijk-bijeenkomst in de gemeente Utrecht. Deze avond

Nadere informatie

Benut alle kansen van zonnepanelen

Benut alle kansen van zonnepanelen 1 Benut alle kansen van zonnepanelen 2 5 voorbeelden: Pitch 1 3 Vabi Assets dag 2015 Klik om een thema te maken Vabi Assets dag 2015 Goed Wonen Joris Wismans 2650 woningen Toekomst Duurzaam woningbezit

Nadere informatie

Ir. G.N. Sweringa (Truus)

Ir. G.N. Sweringa (Truus) Verduurzaming Woningmarktdebat woningbestand Apeldoorn 15 april 2010 Ir. G.N. Sweringa (Truus) Directeur Bestuurder 7-5-2010 1 MISSIE OFW Het bieden van een kansrijke woon- en leefomgeving voor mensen

Nadere informatie

Samenwerkingsafspraken Enschede 2014-2015 Vanuit een gedeelde visie, onderling vertrouwen en gelijkwaardigheid

Samenwerkingsafspraken Enschede 2014-2015 Vanuit een gedeelde visie, onderling vertrouwen en gelijkwaardigheid Samenwerkingsafspraken Enschede 2014-2015 Vanuit een gedeelde visie, onderling vertrouwen en gelijkwaardigheid Vastgesteld en ondertekend in het bestuurlijk overleg d.d. 26 november 2014 1 Jaarlijks terugkerend

Nadere informatie

23-10-2009 MiddenBeemster. Aanpak tussen gemeente en huurders. Duurzaam Woonbron

23-10-2009 MiddenBeemster. Aanpak tussen gemeente en huurders. Duurzaam Woonbron 23-10-2009 MiddenBeemster Aanpak tussen gemeente en huurders Duurzaam Woonbron Even voorstellen Jan Willem Croon, ambassadeur duurzaamheid Woonbron Ir. Bouwkunde TU Delft 10 jaar Stork contracting. 10

Nadere informatie

Jaarverslag HuurdersBelangenvereniging Van Alckmaer 2016

Jaarverslag HuurdersBelangenvereniging Van Alckmaer 2016 Jaarverslag HuurdersBelangenvereniging Van Alckmaer 2016 1. De vereniging 1.1 Algemeen De HuurdersBelangenvereniging (HBV) Van Alckmaer komt op voor de belangen van de mensen die een huis huren bij de

Nadere informatie

Prestatieafspraken 2017

Prestatieafspraken 2017 Gemeente Hof van Twente Huurdersvereniging Delden Huurdersvereniging Goor en omstreken Huurdersvertegenwoordigers Ambt Delden Stichting bewonersbelangen Diepenheim, Markelo, Rijssen Woningstichting Ambt

Nadere informatie

SAVE. - Verbeterd wooncomfort, lagere woonlasten -

SAVE. - Verbeterd wooncomfort, lagere woonlasten - SAVE - Verbeterd wooncomfort, lagere woonlasten - Introductie 1 Doelstelling SAVE 2 Proces a b c Communicatie met bewoners Woonlastenmodel Energie index SAVE SAmen VErduurzamen Doelstelling: (1) Woningen

Nadere informatie

Woonlasten in Haaglanden. Ron Lazaroms sector Milieu Ludolf de Boer sector Wonen

Woonlasten in Haaglanden. Ron Lazaroms sector Milieu Ludolf de Boer sector Wonen Woonlasten in Haaglanden Ron Lazaroms sector Milieu Ludolf de Boer sector Wonen Opbouw verhaal 1. Achtergrond Woonlastenonderzoek Builddesk/Rigo Stadsregio Rotterdam en Stadsgewest Haaglanden 2. Rapportage

Nadere informatie

Ons kenmerk ML40/13.0009104. Datum uw brief

Ons kenmerk ML40/13.0009104. Datum uw brief Ingekomen stuk D42 (PA 4 september 2013) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 329 95 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postbus 9105 6500 HG Nijmegen

Nadere informatie

Financiering verduurzaming bedrijventerreinen GebiedsESCo, hoe pak je dat aan? 12 juni 2014

Financiering verduurzaming bedrijventerreinen GebiedsESCo, hoe pak je dat aan? 12 juni 2014 #gebiedsesco Financiering verduurzaming bedrijventerreinen GebiedsESCo, hoe pak je dat aan? 12 juni 2014 #gebiedsesco Programma Gijs Schuurhuis (De Urbanisator Plaspoelpolder) Welkomstwoord Hans Korbee

Nadere informatie

VOORBEELD. Woningwet 2015. Tekst en uitleg voor huurdersorganisaties. Eerste druk, mei 2015

VOORBEELD. Woningwet 2015. Tekst en uitleg voor huurdersorganisaties. Eerste druk, mei 2015 Woningwet 2015 Tekst en uitleg voor huurdersorganisaties Eerste druk, mei 2015 WONINGWET 2015 Eerste druk, mei 2015 2015 Nederlandse Woonbond Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Tweede Kamer akkoord met wetsvoorstel energieprestatievergoeding voor nul-op-de-meter-woning

Tweede Kamer akkoord met wetsvoorstel energieprestatievergoeding voor nul-op-de-meter-woning Regelingen en voorzieningen CODE 4.1.7.90 Tweede Kamer akkoord met wetsvoorstel energieprestatievergoeding voor nul-op-de-meter-woning bronnen aedes.nl, Kamer neemt wetsvoorstel energieprestatievergoeding

Nadere informatie

Woningwet Tekst en uitleg voor huurdersorganisaties. Tweede druk, februari 2016

Woningwet Tekst en uitleg voor huurdersorganisaties. Tweede druk, februari 2016 Woningwet 2015 Tekst en uitleg voor huurdersorganisaties Tweede druk, februari 2016 WONINGWET 2015 Tweede druk, februari 2016 2016 Nederlandse Woonbond Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Gemeente Amersfoort BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Reglement van Orde van de Raad 2011 Docs.nr 4402318

Gemeente Amersfoort BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Reglement van Orde van de Raad 2011 Docs.nr 4402318 Gemeente Amersfoort BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Reglement van Orde van de Raad 2011 Docs.nr 4402318 Nr. 2013-99 Vragen van raadslid Frits Schoenmaker (SP), over Huurverhogingen n.a.v. WSW-rapport,

Nadere informatie

Vraag 1 Wat is uw reactie op het artikel Corporaties zoeken geld om heffing Rijk te betalen. Sociale huurwoningen fors duurder geworden?

Vraag 1 Wat is uw reactie op het artikel Corporaties zoeken geld om heffing Rijk te betalen. Sociale huurwoningen fors duurder geworden? 2014Z05130 Vragen van het lid Paulus Jansen (SP) aan de minister voor Wonen en Rijksdienst over woningcorporaties die de huurprijs van sociale huurwoningen fors verhogen (ingezonden 20 maart 2014). Vraag

Nadere informatie

Cursus Volkshuisvesting 2013

Cursus Volkshuisvesting 2013 Cursus Volkshuisvesting 2013 PROGRAMMA DATA: 7 mei, 8 mei, 4 juni en 5 juni 2013 LOCATIE: Villa Jongerius, Kanaalweg 64, Utrecht Versie 14 mrt 2013, Arjan Raatgever, Platform31 Dag 1: Inleiding in de volkshuisvesting

Nadere informatie