INITIATIEFVOORSTEL JONGERENRAAD

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INITIATIEFVOORSTEL JONGERENRAAD"

Transcriptie

1 INITIATIEFVOORSTEL JONGERENRAAD

2 INITIATIEFVOORSTEL JONGERENRAAD 1 Inleiding. De gemeenteraad van Leeuwarden vindt het erg belangrijk dat de jeugd goed geïnformeerd wordt over wat de gemeente en de politiek doet. De kinderraad is een groot succes. De fracties van het CDA en de PvdA vinden politieke participatie van kinderen en jongeren erg belangrijk en willen deze uitbreiden met de doelgroep van 16 tot en met 18 jarigen. Jongeren zijn toekomstige stemmers en het is van groot belang dat zij leren hoe de democratie en de politiek werkt en op welke wijze zij daar invloed op kunnen uitoefenen. Voor de toekomst van onze democratie is het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen en jongeren geïnteresseerd raken in de politiek en dat ze bij verkiezingen bewust gaan stemmen. Om dit te bewerkstelligen zijn wij van mening dat je zo jong mogelijk moet beginnen om kinderen/jongeren in aanraking te laten komen met democratie en politiek. Het spreekwoord Jong geleerd is oud gedaan is naar ons idee hier zeker op van toepassing. Dit is één van de redenen waarom wij een initiatiefvoorstel hebben geschreven voor een jongerenraad. De jongerenraad is een aanvulling op het JAR en is bedoeld om meer jongeren in aanraking te laten komen met de politiek. Aangezien de jongerenraad bedoeld is voor alle jongeren uit het voortgezet onderwijs en het MBO in de gemeente Leeuwarden, heeft de griffie van de Provincie Fryslan ook hun medewerking toegezegd. Er zijn namelijk ook leerlingen die buiten de gemeente Leeuwarden wonen. Onze dank daarvoor. Gea Dames (CDA) en Jelmer Staal (PvdA)

3 2 De Huidige situatie van jeugdparticipatie Op dit moment hebben we in de gemeente Leeuwarden 2 vormen van jongerenparticipatie: 1. De Kinderraad; 2. Het JAR. DE KINDERRAAD. De kinderraad is gestart in Het doel hiervan is dat kinderen op een voor hen aansprekende manier in aanraking komen met de democratie en dat zij leren hoe zij invloed kunnen uitoefenen op hun directe leefomgeving. Kinderen van groep 7/8 van de basisschool krijgen 7 á 8 lessen op school en bedenken een plan ter waarde van 5000 euro. Op de dag van de kinderraad mogen zij hun plan presenteren en gaan ze met elkaar in debat. Het winnende plan wordt daadwerkelijk uitgevoerd. De kinderraad is ieder jaar weer een groot succes en zowel de kinderen als de studenten die meewerken leren hier veel van. De kosten van de kinderraad zijn 7000 euro per jaar. HET JAR. Het JAR is ook in 2004 ingesteld. Onder leiding van een jongerenwerker zitten een aantal jongeren (variërend van 7 tot 15 jongeren) een langere periode in de Jongeren Advies Raad. Het is de bedoeling dat zij een aantal gevraagde en ongevraagde adviezen uitbrengen aan het college en de gemeenteraad over beleidsonderwerpen die van belang kunnen zijn voor jongeren in onze gemeente. In de afgelopen jaren zijn de resultaten van het JAR zeer wisselend geweest. De eerste JAR was een hechte groep die zeer actief was. Daarna is het jaren zeer rommelig geweest. Wisselende ondersteuning, veel wisselingen bij de groep jongeren en weinig uitgebrachte adviezen en activiteiten. Momenteel zit er weer een enthousiaste groep jongeren die graag aan de slag wil gaan voor het JAR. Probleem van het JAR blijft de continuïteit van de deelname van de jongeren. Kosten euro per jaar. Waarom betrokkenheid van de jeugd? Het verhogen van de betrokkenheid van jeugd bij de politiek is zeker nodig. Een BMC onderzoek Tweede Kamerverkiezingen 2010 in zicht toont aan dat van de jongeren tussen 18 en 24 jaar, maar 54% van plan was om te gaan stemmen. Hoeveel jongeren er uiteindelijk hebben gestemd is nog niet duidelijk. Desinteresse en wantrouwen zijn belangrijke redenen voor jongeren om niet te stemmen. Slechts 9% van de 18 tot 34- jarigen is zeer in de politiek geïnteresseerd tegen 17% van de 55 plussers. Een ander onderzoek van de communicatiewetenschapper Maud Adriaansen, onder jongeren tussen 18 en 25 jaar, toont aan dat jongeren belang hebben bij inhoudelijke kennis en berichtgeving over de politiek. Politiek inhoudelijke berichten en kennis leiden bij jongeren tot meer vertrouwen in de politiek. Het advies van haar aan de politieke partijen is om jongeren al vroeg inhoudelijke kennis te laten opdoen. Schoolgaande jongeren kunnen in het vak

4 maatschappijleer op de middelbare school, politiek kennis opdoen, maar dan wel op een manier die hen aanspreekt. Leden van het JAR bevestigen deze uitspraak. Zij geven aan dat zij op scholen graag meer aandacht willen hebben voor de politiek en (burger)jongerenparticiatie. Dit zou een manier kunnen zijn om meer jongeren geïnteresseerd te krijgen voor de politiek. 3 DOEL VAN DE JONGERENRAAD. Uit het voorgaande wordt duidelijk dat desinteresse en wantrouwen in de politiek belangrijke factoren zijn voor jongeren om niet te gaan stemmen. Willen we deze groep niet verliezen, is het duidelijk dat er iets moet gebeuren. De fracties van het CDA en de PvdA zien hierin een taak voor de gemeente in samenwerking met de middelbare scholen, de MBO- opleidingen, het JPF (Jongeren Politiek Fryslan) en de Provincie. In een werkgroep waarin o.a. de middelbare scholen en het JPF vertegenwoordigd waren, hebben we enkele maanden gesproken over de opzet van een jaarlijks terugkerende Jongerenraad. De basisopzet lijkt op de Kinderraad, maar is meer toegespitst op politieke bewustwording. Het doel van de Jongerenraad is de politiek voor jongeren in de leeftijd van 16 tot 20 jaar tastbaar te maken door te laten zien wat je met politiek allemaal kunt bereiken en hoe politieke besluiten tot stand komen. Subdoelen van de Jongerenraad zijn: 1. Jongeren leren bewuster te kiezen bij de verkiezingen 2. Jongeren te laten zien hoe politieke processen ontstaan en verlopen 3. Jongeren inhoudelijke kennis te laten opdoen over de politiek en democratie 4. jongeren te betrekken bij de politiek 5. jongeren te stimuleren door te stromen naar het JAR en/of de jongerenafdelingen van de politieke partijen. 4 OPZET VAN DE JONGERENRAAD. Net zoals bij de Kinderraad zullen de jongeren zich vooraf op school voorbereiden. De Jongerenraad is echter bedoeld voor leerlingen van verschillende schooltypen zoals HAVO, VWO, Gymnasium en het MBO. Dit kan betekenen dat de voorbereiding per schooltype anders ingevuld zal moeten worden. Het is de bedoeling dat het lesmateriaal ontwikkeld en geschreven gaat worden door student(en) van de lerarenopleiding Sociale Vakken (geschiedenis en maatschappijleer).

5 De inhoud zal in nauw overleg met de verschillende schooltypen bepaald worden. Duidelijk is wel dat de inhoud van de lessen interessant moet zijn voor de gehele doelgroep. Er mogen per jaar 6 scholen/schoolgroepen meedoen, verdeeld over de verschillende schooltypen. De lessen zijn bedoeld voor klas 4 van de HAVO/VWO/Gymnasium en jaar 1 van het MBO (3 en 4). De jongeren vallen dan in de leeftijd van 16 tot en met 20 jaar, waardoor ze net al mogen stemmen of dit binnen twee jaar gaan doen. De Jongerenraad bestaat uit drie onderdelen : 1. De voorbereiding; 2. Het jongeren- raadsel; 3. De prijs. DE VOORBEREIDING. De voorbereiding van de Jongerenraad bestaat uit de volgende activiteiten: * een lessenserie waarin democratie, het politiek bestel en de staatsinrichting op een aansprekende manier uitgelegd zal worden; * een interactieve les over de besluitvorming in de gemeenteraad (commissie en raad) over een voor jongeren interessant onderwerp. Dit wordt verder uitgewerkt door de raadsgriffier samen met het JAR en het JPF; * een bezoek aan de Tweede Kamer met rondleiding en uitleg door een Tweede Kamerlid. Lutz Jacobi en Sander de Rouwe hebben dit al toegezegd. Medewerking van andere politieke partijen kan nog worden gezocht; * een Politieke Jongerenmarkt georganiseerd met het JAR en het JPF. Hierbij is het ook uitdrukkelijk de bedoeling dat, bijvoorbeeld via het jongerenwerk, ook andere jongeren dan die al meedoen aan de Jongerenraad, deze politiek Markt gaan bezoeken. Doel van deze markt is dat jongeren hun ideale wereld/mensbeeld gaan koppelen aan een politieke partij die hier de meeste overeenkomsten mee hebben. Hierdoor zullen jongeren leren om bewuster op een politiek partij te kiezen. HET JONGERENRAADSSPEL. In tegenstelling tot de kinderraad, waarbij een deel van de klas meedoet, is het bij dit raadsspel de bedoeling dat de hele groepen meedoen. Het raadsspel zal een soort van rollenspel zijn waarbij jongeren opdrachten krijgen die ze zo goed mogelijk moeten volbrengen. Hierbij komen begrippen als samenwerking, meerderheid zoeken, beleid, oppositie, collegepartijen, debatteren, enz., zeker aan de orde. De groep die de opdrachten het beste heeft gedaan die wint. Het thema van het eerste raadsspel zal zijn: Hoe maak je politiek interessant voor jongeren. De opzet, de rollen en de opdrachten zullen in samenwerking met de griffie, de Provincie en het JPF worden ontwikkeld. Thema s voor de volgende jongerenraden zullen ook in overleg met het JAR worden vastgesteld.

6 DE PRIJS. Die schoolgroep(klas) die het raadsspel wint mag met de hele groep naar het Europees Parlement in Brussel. De prijs is inclusief de busreis, dagje Europees Parlement (in samenwerking met bekende politici aldaar), een warme maaltijd en ontbijt, een avondje uit en de overnachting in Brussel. MEDEWERKING GEMEENTERAADSLEDEN. Bij het raadsspel, het reisje naar Den Haag en eventueel naar Brussel zou het goed zijn als we ook kunnen rekenen op de hulp en medewerking van gemeenteraadsleden van verschillende partijen. 5 HOE VERDER. Als de gemeenteraad een positief besluit neemt over dit initiatiefvoorstel dan zullen de twee initiatiefnemers een nieuwe werkgroep Jongerenraad opstarten. Hierin zijn vertegenwoordigd de afgevaardigden van verschillende scholen en MBO- opleidingen, het JPF, de griffie, student NHL en de twee initiatiefnemers. Uiteraard zullen de leden van het JAR op de hoogte worden gehouden en zal samenwerking met de Provincie gezocht worden. Deze werkgroep zal zich bezig houden met de invulling van de lessen en de invulling van het raadsspel. Tevens worden de verschillende scholen van Piter Jelles en Comenius benaderd op welke wijze zij het liefst hun medewerking willen verlenen. De NHL wordt benaderd voor de levering van studenten voor de lessenserie en eventueel het geven van de lessen.

7 6 DE KOSTEN. Voor het ontwikkeling van de Jongerenraad is in het eerste jaar een bedrag nodig van euro De daaropvolgende jaren kan worden volstaan met een bedrag van 7500 euro. Dit is opgebouwd uit de volgende bedragen: 2011 v.a Bezoek aan de Tweede Kamer 3000, ,00 Drukwerk 1000,00 750,00 Reis naar Brussel 3000, ,00 P.M. 3000, ,00 Dekking: Communicatiebudget van de griffie Bijdrage Provincie Onderuitputting Jeugdbeleid 2011 Bijdrage JAR 3000, , ,00 pm Verder zullen we scholen vragen de MAS- gelden (maatschappelijke stage) bestemd voor burgerschap beschikbaar te stellen voor de reis naar de Tweede Kamer.

8 DE RAAD DER GEMEENTE LEEUWARDEN; Gelezen het initiatiefvoorstel Jongerenraad van de raadsleden mevrouw G. Dames- Bokma (CDA) en de heer J. Staal (PvdA); BESLUIT: 1. In te stemmen met het Initiatiefvoorstel Jongerenraad; 2. In 2011 te starten met de voorbereidingen van een Jongerenraad die in 2012 zal gaan plaatsvinden; 3. De Jongerenraad in de 2 de helft van 2012 te evalueren; 4. Voor het eerste jaar euro beschikbaar te stellen voor het project en dit bedrag te dekken uit communicatiebudget van de griffie, onderuitputting jeugdbeleid 2011 en een mogelijke bijdrage van het JAR. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van..2011, Voorzitter, Griffier,

9 INITIATIEFVOORSTEL JONGERENRAAD Voorstel van Gea Dames (CDA) en Jelmer Staal (PvdA) om jongeren in het voortgezet onderwijs in aanraking te brengen met democratie en politiek.

Initiatiefvoorstel. Status: besluitvormend. Agendapunt: * Instelling Jongerenraad. Datum: 22 juni 2015. Decosnummer: 361

Initiatiefvoorstel. Status: besluitvormend. Agendapunt: * Instelling Jongerenraad. Datum: 22 juni 2015. Decosnummer: 361 Initiatiefvoorstel Status: besluitvormend Agendapunt: * Onderwerp: Instelling Jongerenraad Datum: 22 juni 2015 Portefeuillehouder: drs. H.C.P. Noten Decosnummer: 361 Informant: Jan Rooijakkers j.rooijakkers@dalfsen.nl

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel aan de Raad

Initiatiefvoorstel aan de Raad Initiatiefvoorstel aan de Raad Datum raadsvergadering 28 november 2007 Klik hier voor de reactie d.d. 27 november 2007 van het college van B&W Nummer raadsvoorstel: 241/2007 Onderwerp: Waar zijn de jongeren?

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Leerlingenboek KINDERRAAD

Leerlingenboek KINDERRAAD Leerlingenboek KINDERRAAD K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen

Nadere informatie

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen aan de Kinderraad. Ook als

Nadere informatie

Project Evaluatie Kindergemeenteraad De Wolden 2016

Project Evaluatie Kindergemeenteraad De Wolden 2016 Gemeenteraad Project Evaluatie Kindergemeenteraad De Wolden 2016 Evaluatie Kindergemeenteraad 12 mei 2016 Projectgroepleden: Douwe Oosterveen (Gb) (voorzitter) Karin Brouwer-Dekker (CDA) Suzan Flokstra-Beute

Nadere informatie

Agendanummer: 11-25 Registratienummer: 578767 Onderwerp: Wegwijs op het stadhuis en een vervolgstap. Purmerend, 22 april 2011

Agendanummer: 11-25 Registratienummer: 578767 Onderwerp: Wegwijs op het stadhuis en een vervolgstap. Purmerend, 22 april 2011 Purmerend, 22 april 2011 Aan de gemeenteraad van Purmerend, Inleiding en probleemstelling: In maart 2009 nam de raad met ruime meerderheid het initiatiefvoorstel van meerdere fracties aan om twee projecten

Nadere informatie

Uitkomsten vragenlijst nulmeting Statenverkiezingen 2015

Uitkomsten vragenlijst nulmeting Statenverkiezingen 2015 Uitkomsten vragenlijst nulmeting Statenverkiezingen 2015 Respons Eind augustus 2014 zijn 3500 vragenlijsten naar willekeurige adressen gestuurd met het verzoek mee te werken aan het onderzoek. In totaal

Nadere informatie

Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen

Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen Het Huis voor democratie en rechtsstaat is een nog op te richten instelling. Het Huis wil kennis van burgers over onze

Nadere informatie

Bezoek met je schoolklas DEN HAAG. stad van vrede en recht

Bezoek met je schoolklas DEN HAAG. stad van vrede en recht Bezoek met je schoolklas DEN HAAG stad van vrede en recht Den Haag is het politiek centrum van Nederland en wordt gezien als de wereldhoofdstad van vrede en recht. Naast de Nederlandse regering en ambassades

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Voorbereiding 1. Bepaal hoeveel tijd er is: kies voor 45, 60 of 90 uten versie 2. Deel tijdschema uit en bespreek dit met de leerlingen 3. Verdeel de rollen, zie

Nadere informatie

Jongerenparticipatie in Amersfoort

Jongerenparticipatie in Amersfoort Jongerenparticipatie in Amersfoort gemeente Amersfoort Ben van de Burgwal november 2013 Samenvatting De gemeente wil Amersfoortse jongeren meer betrekken bij zaken die hen aangaan. We hebben via digitaal

Nadere informatie

Jongerengemeenteraad 2011. Uw school doet toch ook weer mee?

Jongerengemeenteraad 2011. Uw school doet toch ook weer mee? Jongerengemeenteraad 2011 Uw school doet toch ook weer mee? Pagina 1 Voorwoord Veel jongeren denken dat politiek alleen voor oudere mensen is. De gemeenteraad van Leidschendam- Voorburg wil daar verandering

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Voorbereiding 1. Bepaal hoeveel tijd er is: kies voor 45, 60 of 90 uten versie 2. Deel tijdschema uit en bespreek dit met de leerlingen 3. Verdeel de rollen, zie

Nadere informatie

Raadsvergadering : 17 mei 2010 Agendanr. 15

Raadsvergadering : 17 mei 2010 Agendanr. 15 Raadsvergadering : 17 mei 2010 Agendanr. 15 Voorstelnr. : R 6769 Onderwerp : subsidie Stichting Leergeld Stadskanaal, Veendam, Winschoten (SLS) Stadskanaal, 29 april 2010 Beslispunten De SLS vanaf het

Nadere informatie

DE RAAD VAN DE GEMEENTE VALKENBURG AAN DE GEUL. Gelezen het voorstel van Burgemeester en Wethouders d.d. 3 januari 2012

DE RAAD VAN DE GEMEENTE VALKENBURG AAN DE GEUL. Gelezen het voorstel van Burgemeester en Wethouders d.d. 3 januari 2012 DE RAAD VAN DE GEMEENTE VALKENBURG AAN DE GEUL Gelezen het voorstel van Burgemeester en Wethouders d.d. 3 januari 2012 Gehoord de commissie Cultuur, sociale zaken, Welzijn en Onderwijs (CSWO) d.d. 23 januari

Nadere informatie

Lesmateriaal voor het (V)MBO

Lesmateriaal voor het (V)MBO Lesmateriaal voor het (V)MBO Binnenkort nemen uw leerlingen deel aan een Jongerengemeenteraad. Het project Jongerengemeenteraad laat jongeren in de leeftijd van 14 19 jaar zien hoe beleid tot stand komt

Nadere informatie

Jongerenparticipatie: niet praten over, maar praten met jongeren

Jongerenparticipatie: niet praten over, maar praten met jongeren Aan burgemeester en wethouders ingekomen: reg.nr.: datum: 9 juli 2008 sector/stafafdeling: samenleving portefeuillehouder: W. A. J. Borgonjen ontworpen door: C. Kerkmans par. par. afd.hfd. par. sectorhfd.

Nadere informatie

This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam

This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam ! De gemeente Appingedam wil jongeren actiever laten participeren in beleidsvorming, zodat ze beter kan inspelen op de behoeften van jongeren. Om dit

Nadere informatie

Overijsselse politick voor Overijsselse jongeren.

Overijsselse politick voor Overijsselse jongeren. Overijsselse politick voor Overijsselse jongeren. PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJ1SEL Reg.nr. Dat. PS/ 1 9 SEP 2006 ad Routing Bijl.: Een advies van de Jongerenraad OverijsseL Interesse voor en betrokkenheid

Nadere informatie

Debat: regionaal en nationaal

Debat: regionaal en nationaal Debat: regionaal en nationaal Korte omschrijving werkvorm In deze werkvorm debatteren leerlingen over het verschil tussen een regionale of lokale partij en een landelijke partij. Leerdoelen Leerlingen

Nadere informatie

Zwerfafval. Projecten waaier Gemeente Kollumerland c.a.

Zwerfafval. Projecten waaier Gemeente Kollumerland c.a. Zwerfafval Projecten waaier Gemeente Kollumerland c.a. Inleiding Met deze projectwaaier kunt u eenvoudig projecten uitzoeken voor leerlingen in het kader van het thema zwerfafval, bijvoorbeeld als invulling

Nadere informatie

Oordeelvormende raad 26 november / 3 december 2015 Besluitvormende raad 17 december 2015 Gemeentebladnummer 79

Oordeelvormende raad 26 november / 3 december 2015 Besluitvormende raad 17 december 2015 Gemeentebladnummer 79 Initiatiefvoorstel Startersregeling Landgraaf Gemeente Landgraaf Verantwoordelijk portefeuillehouder Wethouder mw. Dreissen Oordeelvormende raad 26 november / 3 december 2015 Besluitvormende raad 17 december

Nadere informatie

: Mw F. Langerak- Oostrom

: Mw F. Langerak- Oostrom RAADSVOORSTEL ter besluitvorming in de raad Datum Forum vergadering : 1 december 2015 Zaaknummer :203787 Datum Raadsvergadering : 14 december 2015 Portefeuillehouder Verantwoordelijk MT-lid : Mw F. Langerak-

Nadere informatie

Kinderraad 2014 Docentenhandleiding

Kinderraad 2014 Docentenhandleiding Kinderraad 2014 Docentenhandleiding Docentenhandleiding 1 2 Kinderraad 2013 Docentenhandleiding Voorwoord Dit jaar organiseert de Gemeente Leeuwarden voor de tiende keer de KINDERRAAD. Dit naar aanleiding

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen PROVINCIALE STATEN 18 MAART Inhoud Hoe hebben inwoners van de regio bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten gestemd? Wat zou in de regio de grootste partij zijn en wie is de

Nadere informatie

Raadsvergadering. Onderwerp Verordening jeugdhulp gemeente Bunnik 2015 en Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Bunnik 2015

Raadsvergadering. Onderwerp Verordening jeugdhulp gemeente Bunnik 2015 en Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Bunnik 2015 RAADSVOORSTEL Raadsvergadering Nummer 30 oktober 2014 14-101 Onderwerp Verordening jeugdhulp gemeente Bunnik 2015 en Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Bunnik 2015 Aan de raad, Onderwerp

Nadere informatie

Op naar een Jongerengemeenteraad in Coevorden!

Op naar een Jongerengemeenteraad in Coevorden! Op naar een Jongerengemeenteraad in Coevorden! Verkenning van mogelijkheden Maarten Verheijen, Sg De Nieuwe Veste Bert Kunnen, Griffie Coevorden December 2011 1 1. Wat vooraf ging Op de scholengemeenschap

Nadere informatie

Het gymnasium: iets voor jou?

Het gymnasium: iets voor jou? Het gymnasium: iets voor jou? Stel jezelf eens de vraag... Ben ik nieuwsgierig? Heb ik een brede belangstelling? Hou ik van onderzoeken? Ben ik gek op cultuur? Houd ik van nieuwe dingen leren? Ben ik kritisch?

Nadere informatie

Kinderraad 2014 Leerlingenboek

Kinderraad 2014 Leerlingenboek Kinderraad 2014 Leerlingenboek Leerlingenboek 1 Ferd Crone, burgemeester van Leeuwarden 2 Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel leuk dat jullie meedoen aan de Kinderraad.

Nadere informatie

Bijlage 3 Samenwerkingsovereenkomst Integraal Jeugdbeleid 2012-2016 Heerenveen

Bijlage 3 Samenwerkingsovereenkomst Integraal Jeugdbeleid 2012-2016 Heerenveen Bijlage 3 Samenwerkingsovereenkomst Integraal Jeugdbeleid 2012-2016 Heerenveen CBO/Mεilân Heerenveen,... 2012 Partijen, De gemeente Heerenveen, vanaf heden te noemen de gemeente, en schoolbesturen met

Nadere informatie

Jaarverslag 2010. WSW Raad Amsterdam

Jaarverslag 2010. WSW Raad Amsterdam Jaarverslag 2010 WSW Raad Amsterdam april 2011 Mw. H.J. Gussenhoven Ambtelijk Secretaris WSW Raad Voorwoord van de voorzitter De WSW Raad is op basis van de Verordening WSW in 2009 ingesteld. De raad heeft

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst Maatschappelijke Stage. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein

Samenwerkingsovereenkomst Maatschappelijke Stage. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein Raad VOORBLAD Onderwerp Samenwerkingsovereenkomst Maatschappelijke Stage Agendering Commissie Bestuurlijk Domein x Gemeenteraad Commissie Ruimtelijk Domein Lijst ingekomen stukken x Commissie Sociaal en

Nadere informatie

"Gera Gerritsen"

Gera Gerritsen 1(19-3-2009) Info Info - motie betriffende slemm leiill Van: Aan: Onderwerp: Bijlagen: "Gera Gerritsen" 09.0001277 "Griffie gemeente Renkum" 19-3-200910:11 motie

Nadere informatie

Behandelend ambtenaar: J. van der Meer, 0595-447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Behandelend ambtenaar: J. van der Meer, 0595-447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 23 februari 2010 Agendanummer: 9 Status: Opiniërend Behandelend ambtenaar: J. van der Meer, 0595-447719 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Aan de gemeenteraad, Onderwerp:

Nadere informatie

CDA. Initiatiefvoorstel Jongerenparticipatie in Nijmegen. Opgesteld door: 1. Inleiding class.nr.: NIJMEGEN STERKER & SOCIALER

CDA. Initiatiefvoorstel Jongerenparticipatie in Nijmegen. Opgesteld door: 1. Inleiding class.nr.: NIJMEGEN STERKER & SOCIALER ii CDA NIJMEGEN STERKER & SOCIALER Initiatiefvoorstel Jongerenparticipatie in Nijmegen reg.nr.: CDC_DC) -355 proce-svelantw.: ESA2c_. Opgesteld door: INGEWMEN C. Daemen (GroenLinks), J. M. Rotink (CDA)

Nadere informatie

Voorstelnummer: 2014-048 Houten, 3 juli 2014

Voorstelnummer: 2014-048 Houten, 3 juli 2014 Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2014-048 Houten, 3 juli 2014 Onderwerp: Raadsvoorstel Politiek verlof griffier/werving nieuwe griffier Beslispunten: 1. In te stemmen met het verzoek om politiek verlof (zogenaamd

Nadere informatie

Namens de CDA fractie wil ik u graag het herziene initiatiefvoorstel Jeugdlintjes aanbieden.

Namens de CDA fractie wil ik u graag het herziene initiatiefvoorstel Jeugdlintjes aanbieden. s-hertogenbosch, 20 december 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad, Namens de CDA fractie wil ik u graag het herziene initiatiefvoorstel Jeugdlintjes aanbieden. Marianne van der Sloot 1 Jeugdlintjes

Nadere informatie

VERORDENING PARTICIPATIE SCHOOLGAANDE KINDEREN WET WERK EN BIJSTAND GEMEENTE BORSELE 2012

VERORDENING PARTICIPATIE SCHOOLGAANDE KINDEREN WET WERK EN BIJSTAND GEMEENTE BORSELE 2012 VERORDENING PARTICIPATIE SCHOOLGAANDE KINDEREN WET WERK EN BIJSTAND GEMEENTE BORSELE 2012 De raad van de gemeente Borsele; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Borsele d.d. 21 mei 2012;

Nadere informatie

Onderzoek Stemmen vanaf je 16e?

Onderzoek Stemmen vanaf je 16e? Onderzoek Stemmen vanaf je 16e? 07-06-2012 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 29 mei tot 7 juni 2012, deden 2452 jongeren mee. Hiervan zijn 520 jongeren 16 of 17 jaar. De uitslag

Nadere informatie

Medezeggenschap van kinderen en jongeren en de nieuwe Jeugdwet

Medezeggenschap van kinderen en jongeren en de nieuwe Jeugdwet Medezeggenschap van kinderen en jongeren en de nieuwe Jeugdwet Artikel 12 VN Kinderrechtenverdrag De Staten die partij zijn, verzekeren het kind dat in staat is zijn of haar eigen mening te vormen, het

Nadere informatie

Buddy-plan Handreiking

Buddy-plan Handreiking Buddy-plan Handreiking Inleiding Het CDA staat naast onze ouderen: Wij zijn er voor u! Met die boodschap reiken we ouderen de helpende hand, als ze die nodig hebben. Door naar hun zorgen te luisteren,

Nadere informatie

Verordening participatie schoolgaande kinderen Wet werk en bijstand 2012

Verordening participatie schoolgaande kinderen Wet werk en bijstand 2012 De raad van de gemeente Leusden; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Leusden d.d. 14 februari 2012, nr. 180294 gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel g, van de Wet werk en bijstand;

Nadere informatie

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer?

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? In deze kennissessie vertelden Lisette de Wildt van DTV en Kim Ruijs van XTNT over hun verkeerseducatie projecten om

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad

Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad n.v.t. W.F. Mulckhuijse (SP), R. Pet (GroenLinks), K.G. van Rijn (PvdA), K. Jongejan (VVD) In te vullen door Raadsgriffie Portefeuillehouder nvt nvt RV-nummer: RV-68/2008

Nadere informatie

Kan ik hier stage lopen??

Kan ik hier stage lopen?? Kan ik hier stage lopen?? Mogelijkheden voor maatschappelijke stage in de parochie. Uitgave van: Pastorale Dienstverlening bisdom Rotterdam Informatieve websites www.samenlevenkunjeleren.nl/scholen/praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

20151760547AEEC0F9509496C92EC0EDAAB0D4FFDtxt Aan de leden van de gemeenteraad,

20151760547AEEC0F9509496C92EC0EDAAB0D4FFDtxt Aan de leden van de gemeenteraad, 20151760547AEEC0F9509496C92EC0EDAAB0D4FFDtxt Aan de leden van de gemeenteraad, Ter attentie van de griffier Geachte leden van de gemeenteraad, Graag bieden we u namens het JeugdWelzijnsBeraad, LOC Zeggenschap

Nadere informatie

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek Kindergemeenteraad 2016 Leerlingenboek Inhoudsopgave 3 Voorwoord van de Burgemeester 4 Les 1: Democratie 6 Les 2: Politiek in Nederland 8 Les 3: Politieke Partijen 10 Les 4: De Gemeente 12 Les 5: Politiek

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

Met vriendelijke groet, Griffiesecretariaat, Gera Gerritsen

Met vriendelijke groet, Griffiesecretariaat, Gera Gerritsen ... Oorspronkelijk bericht... Van: Gera Gerritsen [mailto:g.gerritsen@renkum.nl] Verzonden: donderdag 19 maart 2009 10:07 Aan: Griffie gemeente Renkum CC: Bert Verwoert; vngleden@vng.nl Onderwerp: motie

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie Opdracht 1, module 4, les 2 Tijdens hun puberteit maken kinderen verschillende veranderingen door en moeten zij keuzes maken die belangrijk zijn voor hun toekomst. Daarbij hebben

Nadere informatie

Tussenbalans en richten van het vervolgproces

Tussenbalans en richten van het vervolgproces Raadsnotitie Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal: Tussenbalans en richten van het vervolgproces Aan De gemeenteraad van Bloemendaal Van Waarnemend burgemeester van gemeente Bloemendaal

Nadere informatie

WIE BESTUURT DE GEMEENTE?

WIE BESTUURT DE GEMEENTE? WIE BESTUURT DE GEMEENTE? De gemeente dichtbij Dagelijks heeft u met de gemeente te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw vuilnis wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden aangelegd. Bij

Nadere informatie

Rode Draad: Wat is Maatschappijleer?

Rode Draad: Wat is Maatschappijleer? Rode Draad: Wat is Maatschappijleer? MVE Fioretti College Inhoudsopgave... 0 Inleiding... 2 Planning en toetsing... 2 Hoe maak ik de rode draad-opdracht?... 2 Beoordeling... 3 Keuze-opdrachten... 3 Eisen

Nadere informatie

Tweede Kamer in de klas

Tweede Kamer in de klas Tweede Kamer in de klas Workshop Inleiding Hoe leg je democratie en politiek uit in de klas? Door in debat te gaan. Door te debatteren leren leerlingen hoe de parlementaire democratie werkt. Ook stimuleert

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van Gemeenteblad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel 23 oktober 2015 Onderwerp Initiatiefvoorstel ter instemming

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

Jongerenparticipatie bij natuur- en recreatiegebieden. 14 februari 2012 Vlaamse NME-dag, Brussel

Jongerenparticipatie bij natuur- en recreatiegebieden. 14 februari 2012 Vlaamse NME-dag, Brussel Jongerenparticipatie bij natuur- en recreatiegebieden rond de stad 14 februari 2012 Vlaamse NME-dag, Brussel Opbouw Wie ben ik? Uit je stad gaan in het Zuidelijk Randpark (concreet, praktisch voorbeeld)

Nadere informatie

in het geschil tussen: de medezeggenschapsraad van het A College te B, verzoeker, hierna te noemen de MR gemachtigde: mr. E.J.M.

in het geschil tussen: de medezeggenschapsraad van het A College te B, verzoeker, hierna te noemen de MR gemachtigde: mr. E.J.M. S AMENV ATTING 08.023 / 104010 Interpretatiegeschil VO - artikel 4 lid 3, artikel 21 lid 2 en artikel 2 jo 11 onder h WMS m.b.t. de medezeggenschapsstructuur, de procedure van vaststelling van medezeggenschapsdocumenten,

Nadere informatie

Met dit initiatiefvoorstel stel ik u voor het volgende besluit te nemen: II. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel;

Met dit initiatiefvoorstel stel ik u voor het volgende besluit te nemen: II. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel; Gemeenteblad Jaar 2015 Publicatiedatum * Agendapunt * Datum initiatiefvoorstel 02 juni 2015 Onderwerp ter instemming van het raadslid de heer Ernsting van GroenLinks, getiteld: Open aadsinformatie en open

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

draadswijzer week 01 Zwolle

draadswijzer week 01 Zwolle draadswijzer week 01 Zwolle Agenda Raadsplein Maandag 11 januari 2016 Raadzaal Besluitvormingsronde 19.30 uur Start besluitvormingsronde met de volgende hamerstukken: - Nota van Uitgangspunten MPV 2016*

Nadere informatie

11R4663. Initiatiefvoorstel waardering jonge vrijwilligers. Inleiding

11R4663. Initiatiefvoorstel waardering jonge vrijwilligers. Inleiding Initiatiefvoorstel waardering jonge vrijwilligers Inleiding Het jaar 2011 is het Europese jaar van het vrijwilligerswerk. Het doel van het jaar is om aan de vrijwilligers te laten blijken dat hun werk

Nadere informatie

Plan van aanpak. Jongerenraad Moerdijk

Plan van aanpak. Jongerenraad Moerdijk Plan van aanpak Jongerenraad Moerdijk Inhoud Aanleiding... 3 Jongerengemeenteraad 2015... 3 Beleid... 3 Missie... 3 De rol van de jongerenraad in gemeente Moerdijk... 3 Wat heeft de jongerenraad nodig?...

Nadere informatie

Nota van B&W. Onderwerp Verordening Wsw-raad

Nota van B&W. Onderwerp Verordening Wsw-raad Onderwerp Verordening Wsw-raad Nota van B&W Portefeuille H. van der Molen Auteur Dhr. P. Haker Telefoon 5114039 E-mail: phaker@haarlem.nl Reg.nr. SZW/BB/2008/84084 Bijlage A B & W-vergadering van 13 mei

Nadere informatie

U11-003726. Datum Uw brief. A. V.M.J, van de Werfhorst-Verbraak. 0164-277782 Onderwerp: Sociale Zaken, Management Ondersteuning

U11-003726. Datum Uw brief. A. V.M.J, van de Werfhorst-Verbraak. 0164-277782 Onderwerp: Sociale Zaken, Management Ondersteuning Gemeente jf Bergen op Zoom Lijst Linssen T.a.v. Mevrouw M. van Kemenade Postbus 388 ifhhhiiwi'r'himi'h

Nadere informatie

Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016. Dames en heren,

Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016. Dames en heren, Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016 Dames en heren, Allereerst hartelijk dank aan de Rob voor dit lezenswaardige rapport. Het doet me deugd dat de Rob zo veel punten heeft

Nadere informatie

- Mensen met een beperking hebben vaak nog een beperking, ze worden niet begrepen-

- Mensen met een beperking hebben vaak nog een beperking, ze worden niet begrepen- Stichting Kameleon Thomeerstraat 44 5961JS Horst a/d Maas info@stichtingkameleon.org www.stichtingkameleon.org k.v.k. nr. 60864117 Banknr. NL60RABO0184881072 Jaarverslag 2014 - Mensen met een beperking

Nadere informatie

Gemeenteraad Landsmeer

Gemeenteraad Landsmeer Gemeenteraad Landsmeer BESLUITENLIJST RAADSVERGADERING VAN 04 december 2014 Voorzitter Raadsgriffier Aanwezige raadsleden Afwezige raadsleden Aanwezige collegeleden A.N. Nienhuis C.B.H. Heusingveld N.H.W.

Nadere informatie

Stad en raad Een Stadspanelonderzoek

Stad en raad Een Stadspanelonderzoek Stad en raad Een Stadspanelonderzoek Kübra Ozisik 13 Juni 2016 Laura de Jong www.os-groningen.nl BASIS VOOR BELEID Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Inleiding... 2 2. Resultaten... 3 2.1 Respons... 3

Nadere informatie

COORNHERT LYCEUM HAARLEM. INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo

COORNHERT LYCEUM HAARLEM. INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo COORNHERT LYCEUM HAARLEM INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo Zoals jullie weten, krijgen jullie donderdag 14 april 2011 de kans om een dag(deel) mee te lopen met iemand die een beroep uitoefent dat jouw

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

Provinciale Staten van Noord-Holland

Provinciale Staten van Noord-Holland Provinciale Staten van Noord-Holland ` Voordracht Haarlem, Onderwerp: Kaderstelling Europabeleid door Provinciale Staten Inleiding Op 11 juni 2007 jl. is door de commissie FEPO de werkgroep Europa ingesteld.

Nadere informatie

Postbus 30001 7800 RA Emmen G/& 0,epC*. * 1 o.04 3 e 9 5 * bijlage(n) 1. fax (0591)68 53 58

Postbus 30001 7800 RA Emmen G/& 0,epC*. * 1 o.04 3 e 9 5 * bijlage(n) 1. fax (0591)68 53 58 Raadhuisplein 1 7811 APEmmen Telefoon 14 0591 Correspondentieadre gttffi cud Postbus 30001 7800 RA Emmen G/& 0,epC*.. * 1 o.04 3 e 9 5 * Aan de raad van de gemeente Emmen Dienst Beleid ons kenmerk 10.043895

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 8 april 2015 Betreft Derde kennismeting studievoorschot

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 8 april 2015 Betreft Derde kennismeting studievoorschot >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

Werkwijze voor de website projectmatig werken

Werkwijze voor de website projectmatig werken Werkwijze voor de website projectmatig werken De eerste stap Ontdekken hoe de lessenserie projectmatig werken gebruikt moet worden YouTube clips Studie- en beroepsvaardigheden Samenwerkend leren Differentiëren

Nadere informatie

Bestuurslagen in Nederland rijksoverheid provinciale overheid gemeentelijke overheid

Bestuurslagen in Nederland rijksoverheid provinciale overheid gemeentelijke overheid Vak Maatschappijwetenschappen Thema Politieke besluitvorming (katern) Klas Havo 5 Datum november 2012 Hoofdstuk 4 Het landsbestuur (regering en parlement) Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat uit vier

Nadere informatie

Verordening cliëntenparticipatie adviesraad sociaal domein Ede 2015.

Verordening cliëntenparticipatie adviesraad sociaal domein Ede 2015. De raad van de gemeente Ede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 november 2014; gelet op artikel 47 van de Participatiewet artikel 2.1.3, derde lid, van de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Hoe hieraan exact wordt vormgegeven binnen onze school, wordt duidelijk in dit document.

Hoe hieraan exact wordt vormgegeven binnen onze school, wordt duidelijk in dit document. SOCIALE COHESIE EN BURGERSCHAP Inleiding Een school maakt deel uit van de maatschappij en bouwt mee aan de vorming van jonge burgers. Een groot deel van de dag, brengen jongeren door op school. Zij krijgen

Nadere informatie

Reglement Ouderraad Stellingwerf College te Oosterwolde

Reglement Ouderraad Stellingwerf College te Oosterwolde Reglement Ouderraad Stellingwerf College te Oosterwolde Begripsbepalingen Dit reglement verstaat onder: Ouders: Ouderraad: MR: De Wet: School: Schoolbestuur: Schoolleiding: Personeel: Ouders, voogden en

Nadere informatie

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs Informatieboekje Voortgezet Onderwijs 1 2 Voorwoord Dit informatieboekje geeft een overzicht van de belangrijkste gegevens over het VMBO, Havo en VWO. Hoe het VMBO is opgebouwd, welke vakken in de onderbouw

Nadere informatie

05.0. Motie SGP voortzetting verplichte maatschappelijke stage in Houten

05.0. Motie SGP voortzetting verplichte maatschappelijke stage in Houten Inhoudsopgave... 2 Motie SGP, CDA, D66, CU, ITH en GL voortzetting verplichte maatschappelijke stage in Houten... 3 Motie SGP, CDA, D66, CU, ITH en GL voortzetting verplichte maatschappelijke stage in

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel waardering vrijwilligers

Initiatiefvoorstel waardering vrijwilligers Initiatiefvoorstel waardering vrijwilligers Inleiding 2012 is een belangrijk jaar voor het Eindhovense vrijwilligerswerk. Met alle veranderingen binnen het sociaal beleid van onze stad zal de vraag naar

Nadere informatie

Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015

Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 De raad

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Nederlandse internetbronnen over Europa voor jongeren

Nederlandse internetbronnen over Europa voor jongeren Nederlandse internetbronnen over Europa voor jongeren Europa Morgen www.europamorgen.nl Deze site geeft antwoord op vragen als: - Hoe zit de Europese Unie in elkaar? - Wat kan de EU voor de inwoners van

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

De keuze voor wiskunde A of B in 3 Vwo

De keuze voor wiskunde A of B in 3 Vwo DOT wiskunde Friesland De keuze voor wiskunde A of B in 3 Vwo Bert Rijpkema b.rijpkema@lindecollege.nl Workshop Wat hebben we gedaan? Wat hebben we gevonden? Wat vinden jullie er van? Historie Oprichting

Nadere informatie

Datum initiatiefvoorstel

Datum initiatiefvoorstel Gemeenteblad Jaar 2014 Publicatiedatum * Agendapunt * Datum initiatiefvoorstel Onderwerp ter instemming van de raadsleden de heer Glaubitz van D66, mevrouw Moorman van PvdA, de heer Groot

Nadere informatie

Jongerenparticipatie in de gemeente Haren

Jongerenparticipatie in de gemeente Haren Jongerenparticipatie in de gemeente Haren BMO/Ontwikkeling Communicatie Maart 2012 2 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 Hoofdstuk 1 Algemene informatie jongerenparticipatie Blz. 4 1.1 Het begrip jongerenparticipatie

Nadere informatie

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl)

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Examen HAVO Vragenboekje Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 19 juni 9.00 12.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 86 punten te behalen;

Nadere informatie

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 2

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 2 Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 2 De Derde Kamer der Staten-Generaal deel 2 is een interactief lesprogramma over politiek voor leerlingen van groep 7 en 8. Met behulp van het Handboek

Nadere informatie

Commissie Bestuur. Commissie Ruimte. Commissie Sociaal. Informerende Commissie. Bespreken. Kennis van nemen. Kaderstellen.

Commissie Bestuur. Commissie Ruimte. Commissie Sociaal. Informerende Commissie. Bespreken. Kennis van nemen. Kaderstellen. Raad VOORBLAD Onderwerp Beleidskader sociaal cultureel werk Agendering Commissie Bestuur Gemeenteraad Commissie Ruimte Lijst ingekomen stukken Commissie Sociaal Informerende Commissie Behandelwijze Bespreken

Nadere informatie