Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 3. Veilig en onveilig vrijen: Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (soa s)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 3. Veilig en onveilig vrijen: Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (soa s)"

Transcriptie

1 Bovenbouw HAVO / VWO Onderdeel 3 Veilig en onveilig vrijen: Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (soa s)

2 2

3 Toelichting onderdeel 3: De Soa-poli Het derde onderdeel van Lang Leve de Liefde Bovenbouw (LLL-BB) gaat verder door op het thema onveilig vrijen. In dit onderdeel gaat het over seksueel overdraagbare aandoeningen (soa s) en over soa-testen. Dit onderdeel bestaat uit 5 oefeningen verspreid over 2 lessen. In de eerste les wordt de kennis van leerlingen met betrekking tot veilig vrijen en soa s opgehaald door middel van een online kennis-quiz (oef. 1) en een opdracht waarin de verschillende soa s worden besproken (oorzaak, symptomen, behandeling; oef. 2). U kunt deze les afsluiten met een animatie die toont wat chlamydia in je lichaam doet (oef. 3). De tweede les gaat over de soa-poli (oef. 4). Aan de hand van een filmpje zien leerlingen hoe een bezoek aan de soa-poli in zijn werk gaat. In de nabespreking wordt vervolgens dieper in gegaan op hoe en wanneer je zelf een soa-test zou doen. Als thuisopdracht kunnen de leerlingen de online vragenlijst invullen voor een inschatting van hun eigen risico op een soa (oef. 5). Belangrijk bij dit onderdeel Wanneer u te weinig tijd heeft voor alle oefeningen, dan raden wij u aan om in ieder geval oefening 4 (de Soapoli) te doen. In deze oefening komen belangrijke vaardigheden aanbod als het onderhandelen met je partner over het doen van een soa-test. U kunt dan oefening 1 als snelle opfris voor de kennis over soa doen. Op deze manier kost het u maar een lesuur. Programma Les 1: Seksueel Overdraagbare Aandoeningen Oef. 1 Kennisquiz (ca. 15 min.) p. 4 Oef. 2 Soa (ca. 20 min.) p. 4 Oef. 3 Chlamydia (ca. 5 min.) p. 9 Les 2: De Soa-poli Oef. 4 De Soa-poli (ca. 40 min.) p. 10 Oef. 5 Heb jij kans op een soa? (thuisopdracht) p. 13 Benodigdheden Les 1 Oef. 1 & 3: Een of meerdere PC s met internetverbinding. Eventueel digiboard of beamer. Oef. 2: Informatie van of op internet. Kan ook geprint worden. Les 2 Oef. 4: PC met internetverbinding en beamer of digiboard. Oef. 5: PC met internetverbinding (thuisopdracht) 3

4 Les 1 Seksueel Overdraagbare Aandoeningen Les 1 gaat over seksueel overdraagbare aandoeningen (soa); welke zijn er, hoe loop je het op, wat zijn de symptomen en zijn soa behandelbaar? De eerste oefening is een online kennis-quiz waar de verschillende aspecten van soa en veilig vrijen worden behandeld. In de tweede oefening wordt er dieper in gegaan op de verschillende soorten soa. U kunt de les afsluiten met de animatie over Chlamydia (oef. 3). Oefening 1 Kennisquiz (15 min.) Samenvatting van de oefening Leerlingen vullen een (digitale) quiz in met vragen over soa s en veilig vrijen. Na elk antwoord krijgen de leerlingen feedback over of het antwoord goed of fout is en waarom. Wanneer de leerlingen voldoende goede antwoorden hebben gegeven, zijn ze geslaagd. Doel van de oefening - Leerlingen zijn op de hoogte van hun kennis over soa en veilig vrijen Stappen De quiz kan klassikaal, in groepjes, of individueel door de leerlingen via de leerlingenomgeving (bovenbouw) van de website worden ingevuld (onderdeel 3, oef. 1). Oefening 2 SOA (20min.) Samenvatting van de oefening In groepjes of klassikaal worden de verschillende soorten seksuele overdraagbare aandoeningen (SOA) besproken aan de hand van verschillende vragen. Leerlingen worden gestimuleerd om eerst zelf het antwoord op de vragen te bedenken. Daarna klassikaal nabespreken aan de hand van stellingen. Doel van de oefening - leerlingen maken kennis met welke SOA er zijn, wat de symptomen en gevolgen kunnen zijn en hoe ze behandeld kunnen worden - leerlingen weten hoe groot de kans op een soa is - leerlingen erkennen het belang van op tijd behandelen en hulp zoeken Stappen 1. Introductie: Jaarlijks lopen er in Nederland ongeveer mensen een soa op. De precieze aantallen zijn echter niet bekend, en liggen vermoedelijk hoger. Dit komt omdat mensen vaak niet weten dat ze met een soa zijn geïnfecteerd, omdat ze geen klachten hebben. In deze oefening gaan we kijken naar welke soa er zijn, wat mogelijke symptomen zijn, en of soa zijn te behandelen. 2. Via de twee links of het sekswoordenboek op (leerlingenomgeving bovenbouw; onderdeel 3, oef 2) kunnen de leerlingen de informatie vinden. Indien u niet genoeg computers met internetverbinding tot uw beschikking heeft, dan kunt u ook de informatie over de verschillende soa s uitprinten en uitdelen in de klas. 3. Leerlingen in groepjes van 3 à 4 leerlingen verdelen en de vragen laten beantwoorden voor een of meerdere soa s. Indien nodig met behulp van de 4

5 informatie (zie stap 1). Wanneer de situatie in de klas zich hier niet voor leent, dan de leerlingen individueel laten werken of de opdracht geheel klassikaal doornemen. 4. Vervolgens klassikaal nabespreken. Om meer tijd over te houden voor de klassikale (na)bespreking kunt u er ook voor kiezen om de voorbereiding als huiswerkopdracht te laten doen. Vragen De volgende soa kunnen in deze oefening worden besproken: Chlamydia, Herpes, Wratten, Gonorroe, Hepatitis B, HIV, Syfilis, Schaamluis. Bij tijdsgebrek in ieder geval Chlamydia (meest voorkomende soa bij jongeren), HIV en Herpes (behandelbaar, maar niet geneesbaar) behandelen. De leerlingen moeten de volgende vragen beantwoorden: 1. Wat is het? 2. Hoe loop je het op (besmettelijkheid)? 3. Wat zijn de klachten / symptomen? 4. Wat zijn de gevolgen en hoe ga je daar mee om? 5. Hoe is het te behandelen? Voor een uitgebreid antwoord op deze vragen: zie het schema. Nabespreking De nabespreking kunt u algemeen houden door klassikaal te inventariseren: 1. Welke soa zijn er? Chlamydia, Herpes, Hiv, Wratten, Gonorroe, Hepatitis, Syfilis, Schaamluis. 2. Hoe worden soa overgedragen? Door onbeschermd contact (dus zonder condoom) tussen (slijmvliezen van) geslachtsorganen, anus, of mond met iemand die een soa heeft. Kan tijdens het vrijen ook via handen/vingers worden doorgegeven. Virale soa (hiv, hepatitis) ook door bloed-bloed contact. 3. Welke symptomen kunnen wijzen op een soa? Meestal heb je geen symptomen. Mogelijke klachten zijn: verandering in afscheiding vagina (meer, anders van kleur, sterkere geur), afscheiding uit de penis, pijn bij plassen, blaasjes/jeuk/pijn rondom geslachtsorganen of anus, onderbuikpijn, griepverschijnselen. 4. Wat zijn gevolgen en zijn die te behandelen? Stimuleer de leerlingen om niet alleen de lichamelijke gevolgen te benoemen, maar ook de emotionele. Tot slot is het belangrijk dat leerlingen met oplossingen komen: wat doe je als je (denkt dat je) een soa hebt? Bij wie zoek je hulp? En hoe doe je dat? Een soa heeft lichamelijke gevolgen. De meeste soa s zijn goed te behandelen als je er op tijd bij bent. Hoe langer je wacht hoe meer schade aan je geslachtsorganen (wat kan leiden tot onvruchtbaarheid) of aan de rest van je lichaam (ontstekingen, aantasting immuunsysteem). Van sommige soa kun je volledig genezen (o.a. chlamydia, Gonorroe, Syfilis, schaamluis) als je je op tijd laat behandelen. Andere soa zijn niet te genezen maar wel te onderdrukken met medicatie (o.a. hiv, herpes). Let op: soa worden vaak behandeld met antibiotica. Het gebruik van antibiotica vermindert de werking van sommige hormonale anticonceptie. 5

6 Echter, een soa, of het vermoeden dat je een soa hebt, kan ook emotionele gevolgen hebben. Je kunt gevoelens van schaamte krijgen, of je vies voelen. Ook gaat er vaak een schuldvraag spelen: van wie heb ik het gekregen? Heb ik zelf nog anderen besmet? Moet ik het mijn (ex)vriend(in) vertellen? Het is helemaal niet gek dat je met dat soort gevoelens en vragen rondloopt. Zoek iemand die je goed vertrouwt om hier over te praten. Een vriend(in)? Je moeder? Een broer of zus? Je kunt ook terecht bij de verpleegkundige van sense ( ) of je huisarts. Of je kunt bellen of mailen met de Aids Soa Infolijn: of Blijf niet met je twijfels rondlopen, maar praat met iemand. Belangrijk Leerlingen hoeven geen symptomen, gevolgen etc. per soa uit hun hoofd te weten. Wel is belangrijk bij deze oefening dat leerlingen beseffen dat 1) je (vaak) ook een soa kunt hebben zonder dat je er iets van merkt 2) dat op tijd testen belangrijk is voor een goede behandeling 3) dat het goed is om hulp en steun te zoeken wanneer je een soa hebt. Stimuleer de klas om na te denken waar en bij wie ze hulp zouden zoeken of met wie ze erover zouden praten. De soa HIV maakt meestal grote indruk. Men is vaak erg bang voor HIV infectie. Echter, de kans op andere SOA zoals chlamydia is onder jongeren in Nederland veel groter. Leerlingen dus niet onnodig angst aanjagen met de kans op HIV-infectie. Te grote angst kan leiden tot het zich afsluiten van het probleem/ de boodschap en daarmee een averechts effect hebben. Deze oefening is niet bedoeld om leerlingen bang te maken. De boodschap is informatief en dat veilig vrijen in het algemeen belangrijk is; niet alleen ter voorkoming van HIV. Herpes genitalis en herpes labialis (koortslip) zijn verschillende types van het zelfde virus. Recent onderzoek heeft aangetoond dat in enkele gevallen een koortslip, bij orale seks, tot een herpes genitalis infectie kan leiden. Ook andersom kan herpes genitalis, bij orale seks, tot een herpes labialis infectie leiden. 6

7 SOA Schema Wat Besmettelijkheid Symptomen Gevolgen Behandeling Chlamydia (bacterie) In Nederland meest voorkomende soa; vooral ook bij (heteroseksuele) jongeren tot 25 jaar en vooral bij vrouwen. Je loopt chlamydia bacterie op door onveilig seksueel contact; contact tussen (slijmvliezen van) geslachtsorganen of anus met iemand die chlamydia heeft. Meestal merk je er niks van. Toch ben je ook dan besmettelijk en kun je het overdragen Als er wel klachten zijn dan (toegenomen) afscheiding uit vagina, penis of anus (analeseks). Soms branderig gevoel bij plassen of pijn in onderbuik (bij vrouwen). Symptomen die lijken op blaasontsteking of menstruatie klachten. Vrouw: eileiderontsteking die uiteindelijk kan leiden tot chronische onderbuikpijn, onvruchtbaarheid of een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Man: Bijbalontsteking die uiteindelijk ook kan leiden tot onvruchtbaarheid. Chlamydia is goed te behandelen met antibiotica als je er op tijd bij bent. Na infectie treed er geen natuurlijke afweer op; je bent dus niet beschermt tegen nieuwe infecties. Herpes Genitalis (virus) Het virus wordt overgedragen door seksueel contact met iemand die herpes heeft. Vooral tijdens een herpes aanval is het erg Dit kan via het slijmvlies van de mond, penis, vagina of anus. Je kunt het ook via vingers die in contact komen met geslachtsdelen doorgeven. Je kunt herpes hebben zonder het te merken! Je bent dan wel Jeuk, irritatie, pijn en rode plekjes op aangetaste delen. Daarna kunnen er blaasjes komen. De ernst van de klachten verschilt per persoon. Na eerste herpesaanval lijkt het of het virus is verdwenen. Dit is echter niet zo. Er komen terugkerende aanvallen. Hoe vaak en hoe heftig verschilt per persoon en hangt ook af van je weerstand. Herpes is niet te genezen, maar de klachten en verschijnselen van herpes kunnen worden behandeld (onderdrukt) met pillen. Raak ontstoken huid zo min mogelijk aan. Was altijd goed je handen na contact. HIV (virus) HIV is geen erg besmettelijke soa en komt bij jongeren in Nederland heel zelden voor. Het virus wordt overgedragen door onveilig vrijen (zonder condoom), bloed-contact, of zwangerschap (moeder-kind transmissie) Meestal in het begin niks. Hooguit griepverschijnselen die weer verdwijnen. Toch ben je dan Als je je niet hebt laten testen, dan kan het jaren duren voordat je iets merk van je hiv-infectie. Toch ben je dan Vervolgens tast het je afweersysteem aan. AIDS is stadium waarin afweersysteem ernstig is aangetast. Je kunt dan erg ziek worden van gewone infecties als griep. Als je een test hebt gedaan en weet dat je seropositief bent, dan kun je worden behandeld met medicatie. Artsen houden je goed in de gaten. Genezing van HIV is niet mogelijk, maar virus kan wel goed worden afgeremd met medicatie. 7

8 Wat Besmettelijkheid Symptomen Gevolgen Behandeling Genitale Wratten (virus) Onschuldig maar veel voorkomende soa. Virus wordt overgedragen door direct contact tussen geslachtsdelen of met de anus. Kan ook via vingers die in contact komen met geslachtsdelen worden overdragen. Niet iedereen die geïnfecteerd is krijgt ook wratten of klachten. Toch ben je dan wel De wratten zitten op of rond de schaamlippen, ingang van de vagina, op en rond de penis, of de balzak. Of rond de anus. Kan jeuk of pijn geven. Niet iedereen merkt bij zichzelf genitale wratten op; ze zijn soms moeilijk te ontdekken. Wratten kunnen inwendig zitten en daardoor onopgemerkt blijven. Genitale wratten kunnen zich sterk uitbreiden en flink groeien. Wratten kunnen spontaan verdwijnen, maar kan jaren duren. Behandeling met crème. Of bevriezen, wegbranden, wegsnijden door een arts. Je blijft altijd drager. Ondanks behandeling kunnen de wratten terug keren. Je kunt ook besmettelijk blijven Gonorroe (druiper) (bacterie) Hepatitis B (virus) Gonorroe is heel besmettelijk en kan ook overgedragen worden zonder penetratie. Direct slijmvliescontact van de geslachtsdelen kan al voldoende zijn om een infectie op te lopen. Hepatitis B is erg Het virus wordt overgedragen door onveilig vrijen (zonder condoom), bloed-contact, of zwangerschap (moeder-kind transmissie). Een vrouw merkt vaak weinig en soms zelfs helemaal niets van gonorroe. Eventuele klachten bij de vrouw zijn toename in vaginale afscheiding, tussentijds bloedverlies, en pijn bij het plassen. Mannen hebben meestal wel duidelijke klachten van gonorroe; pusachtige afscheiding uit plasbuis en pijn bij het plassen. Meestal merk je niks. Eventuele klachten: griepachtige verschijnselen (moe, koorts, spierpijn). Soms huidafwijkingen, geelzucht. Je kunt ook geïnfecteerd raken in anus (anale seks) of keel (orale seks). In enkele gevallen kan het ook in je bloed komen. Vrouw: eileiders kunnen ontsteken, dit kan uitbreiden, en uiteindelijk leiden tot onvruchtbaarheid of buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Zwangere vrouw kan ook kind infecteren. Man: kan leiden tot prostaat of bijbalontsteking. Na enkele weken tot maanden kunnen klachten verdwijnen. Vermoeidheid kan blijven. Lever kan ontstoken raken, met ernstige gevolgen. Gonorroe is prima te behandelen met antibiotica als je er op tijd bij bent. Acute hepatitis B gaat meestal vanzelf over door rust en gezond eten. Alleen bij chronische hepatitis B virusremmende medicatie. Je kunt je laten vaccineren tegen hepatitis B wanneer je risico loopt (veel onveilige seks, drugsgebruik, of bij reizen in bepaalde landen) 8

9 Wat Besmettelijkheid Symptomen Gevolgen Behandeling Syfilis (bacterie) Je loopt de bacterie op door onveilig seksueel contact met iemand die syfilis heeft. 1 ste stadium: Op plaats van infectie ontstaan zweertjes (penis, vagina, anus, mond) die soms moeilijk te zien zijn. Deze verdwijnen weer, maar de bacterie niet. Je bent ook nog steeds 2 de stadium: via bloed is bacterie over hele lichaam verspreid. Kan leiden tot: huidvlekjes, grieperigheid, haaruitval, wratjes. Zonder behandeling kom je in sluimerstadium. Je hoeft dit niet te merken. Na een tijd, soms na jaren kunnen verschillende organen ernstig beschadig raken. Als je er op tijd bij bent is het goed te genezen met antibiotica. Schaamluis (parasiet) Door lichamelijk contact of besmette kleding. Vervelende, maar ongevaarlijke parasieten Aanhoudende jeuk. Door krabben kan huid irritatie ontstaan. Schaamluizen zijn vrij gemakkelijk te bestrijden met speciale bestrijdingsmiddelen. Wassen met water en gewone zeep of shampoo helpt niet tegen schaamluis. Via de huisarts of bij de drogist of apotheek is een middel tegen luis te verkrijgen. Oefening 3 Chlamydia (5 min.) Samenvatting van de oefening Door middel van een korte animatie zien de leerlingen hoe Chlamydia je lichaam in kan komen en schade kan veroorzaken aan de vagina/eileiders. Doel van de oefening - leerlingen zien hoe een soa in je lichaam komt en schade kan veroorzaken Stappen De animatie kan klassikaal, in groepjes of individueel door de leerlingen via de leerlingenomgeving (bovenbouw) van de Lang Leve de Liefde website worden bekeken. LET OP: DEZE ANIMATIE IS WAARSCHIJNLIJK NOG NIET BESCHIKBAAR 9

10 Les 2 De Soa-poli In les 2 zien leerlingen aan de hand van een filmpje hoe en waar je een soa-test kunt laten doen. Oefening 4 De Soapoli (40min.) Samenvatting van de oefening In deze oefening bekijken leerlingen het filmpje over de soapoli (+- 8min.). In dit filmpje zie je het stelletje Rianna en Ruben, die besluiten een soa-test te gaan doen voordat ze stoppen met condooms. Door middel van dit filmpje zien de leerlingen hoe een soa-test in zijn werk gaat. Na de film volgt een nabespreking waarin leerlingen zelf nadenken over waarom en wanneer zij zelf een soa-test zou doen. Doel van de oefening - leerlingen weten hoe een soa-test in zijn werk gaat, waar je dit kunt laten doen en dat het niet pijn doet. - leerlingen denken na over de voor- en nadelen van een soa-test en hoe je omgaat met de eventuele nadelen - leerlingen erkennen dat een soa-test doen geen teken is van wantrouwen maar van verantwoordelijk zijn voor je eigen en andermans gezondheid Stappen Het filmpje van het bezoek aan de soa-poli kunt u vinden op de leerlingenomgeving (bovenbouw) van de website van (onderdeel 3, oef. 4). Het filmpje kan klassikaal, in groepjes, of individueel door de leerlingen via de website worden bekeken. Vervolgens nabespreken aan de hand van enkele vragen (zie hieronder en bijlage in docentenomgeving bovenbouw). U kunt de leerlingen ook eerst zelf (individueel of in groepjes) de vragen laten beantwoorden en daarna nabespreken (zie suggesties hieronder). Bij tijdgebrek in ieder geval punt 5 en 6 van de nabespreking doen. Vragen voor nabespreking 1. Wist Ruben dat hij een soa had? Wist Rianna het? Hoe kan dat? Antwoord: Nee, zowel Ruben als Rianna wisten niet dat Ruben een soa had. Het is namelijk niet te zien en Ruben had ook helemaal geen klachten. Dit is bij veel soa s het geval. Daarom altijd goed om je te laten testen wanneer je onveilige seks hebt gehad. 2. Waarom hebben Ruben en Rianna allebei een soa-test gedaan? Is dat nodig? En kun je daarna altijd zonder condooms vrijen? Antwoord: Ja, dat is nodig. Je kunt alleen veilig vrijen zonder condooms als de soa/hiv status van jullie allebei bekend is. Echter; je moet dan wel allebei monogaam blijven. Of bij seks buiten de relatie ALTIJD condooms gebruiken. Natuurlijk ga je er vanuit dat je elkaar trouw blijft.maar de realiteit is soms anders, en dan kun je maar beter voorbereid zijn. En natuurlijk niet vergeten om je wel te beschermen tegen zwangerschap! 3. Waar kun je je laten testen en waar zou jij je laten testen op een soa? Antwoord: in dit voorbeeld laten Rianna en Ruben zich testen bij de GGD. Bij de GGD is het anoniem en gratis. Als je bang bent om bekenden tegen te komen, dan kun je ook overwegen om je bij de GGD in een andere stad te 10

11 laten testen. De meeste mensen doen een soa-test bij de eigen huisarts, maar niet iedereen vindt dat prettig. Kijk op sense.info voor een soa-test locatie bij jou in de buurt. Daar kunnen ze je ook precies vertellen of het in jouw geval wel of niet nodig is om een soa-test te doen. 4. Wanneer is het goed om een soa-test te doen? Antwoord: 1) na risicovolle seks; dwz als je onveilige seks (zie oefening 5 uit onderdeel 2) hebt gehad met iemand die een soa heeft of waarvan je niet weet of die een soa heeft 2) bij klachten die kunnen wijzen op een soa (zie oef. 2), 3) Als je in een vaste relatie zit van meer dan 3 maanden en wilt stoppen met condooms, 4) als je gewaarschuwd wordt door een (ex)partner die een soa heeft. 5. Wat zijn de voordelen van een soa-test? Wat zijn de nadelen? Hoe ga je om met de nadelen? Antwoord: De voordelen van een soa-test: geeft rust en zekerheid over je gezondheid, maakt vroege behandeling mogelijk, test als symbool voor echte serieuze relatie, voorkomt uitgebreide gesprekken over seksuele verleden, voorkomt verdere transmissie, in monogame relatie kun je daarna het condoom weglaten (wel zwangerschapspreventie gebruiken!). Nadelen: Wat als iemand er achter komt? >> je kunt je anoniem en in een andere stad laten testen. Wat als ik iets heb? >> je kunt het maar beter weten als je een soa hebt. Dan kun je die goed laten behandelen. Hoe eerder je je laat behandelen, des te kleiner de kans op complicaties. En als je behandeld bent, hoef je ook niet (meer) bang te zijn om anderen te besmetten. Er zijn soa s die niet overgaan (zoals herpes, Hiv, wratten) maar die kunnen met medicijnen wel onderdrukt worden. En er zijn mensen die je kunnen helpen en adviseren hoe om te gaan met soa s. Kijk op sense.info voor betrouwbare adressen. Ik vind het eng. >> een soa-test doet geen pijn. Als je het toch spannend vindt, ga dan samen. Bijv. met je vriend(in). 6. In de film zie je dat Ruben eerst geen soa test wilt laten doen maar dan toch beseft dat het een goed idee is. Er zijn veel smoezen te bedenken om geen soa-test te doen. Hoe kan je een partner overtuigen om allebei een soa-test te doen? Bedenk de juiste feedback bij onderstaande smoezen: a. We zijn toch elkaars eerste? Tja, wat is eerste? Als je allebei nog nooit seksuele handelingen hebt verricht, is de kans op een soa erg klein. Maar dan moet je het wel héél zeker weten. Vergeet niet dat je ook door orale seks of door tijdens het vrijen elkaar met de hand bevredigen een soa kunt doorgeven. b. Ik heb altijd veilig gevreeën Hoe veilig is altijd veilig? Je kunt ook een soa oplopen door orale of anale seks, of via vingers (aftrekken, vingeren) verspreiden. Of door alleen maar met geslachtsdelen tegen elkaar aan te liggen. En is condoom gebruik wel eens mis gegaan? Gescheurd? Te laat om? c. Vertrouw je me niet of zo? Dit heeft niets met vertrouwen te maken. Je kunt toch een soa hebben zonder dat je het weet? En dat geldt ook voor mij. Dus kunnen we ons maar beter laten testen, dan hoeven we ons daar geen zorgen om te maken. Juist omdat ik je vertrouw, durf ik het te vragen. 11

12 d. Doe jij maar een soa test Dat heeft niet zoveel zin als jij je niet ook laat testen. Want misschien heb jij wel een soa en besmet je mij alsnog zodra we zonder condooms gaan vrijen. e. Ik ben hartstikke gezond en heb echt niks Dat is heel fijn voor je, maar je kunt een soa hebben (en aan een ander doorgeven) zonder dat je het weet. Daar kom je alleen achter door je te laten testen. Bij veel soa krijg je geen klachten, of pas na een hele tijd. Ondertussen kun je wel anderen besmetten. f. Ik heb bijna geen andere partners gehad Eén partner is voldoende om een soa op te lopen. Wanneer je allebei gewoon een test laat doen, dan hoef je ook niet uitgebreid te praten over je seksuele verleden. g. Ik heb al eens een test laten doen De uitslag zegt alleen iets over dat moment. Als je daarna onveilige seks hebt gehad, kun je intussen toch een soa opgelopen hebben. Alleen door nu weer te gaan testen weet je of je nu geen soa hebt. h. Heb jij dan soms iets? Niet dat ik weet. Maar dat is het nou net, je kunt iets hebben (en aan een ander doorgeven) zonder dat je het weet. Daar kom je alleen achter door je te laten testen. i. Is dat echt nodig? Heb jij dan zoveel partners gehad? Eén partner is voldoende om een soa op te lopen. j. Ik ken niemand met een soa Mensen die een soa hebben, praten daar niet over. Dat zou jij waarschijnlijk ook niet doen. Het kan dus zijn dat er iemand in jouw omgeving is die een soa heeft of heeft gehad, maar dat zie of merk je niet aan ze. Misschien weten ze het zelf niet eens. Dus het zegt helemaal niets dat je niemand kent met een soa. j. Ik wil het niet weten Je kunt het maar beter wél weten als je een soa hebt. Dan kun je die zo snel mogelijk laten behandelen. Hoe eerder je je laat behandelen, des te kleiner de kans op complicaties. En als je behandeld bent, hoef je ook niet (meer) bang te zijn om anderen te besmetten. Er zijn soa s die niet overgaan (zoals herpes, Hiv, wratten), maar die kunnen wél onderdrukt worden met medicijnen. En er zijn mensen die je kunnen helpen en adviseren hoe om te gaan met soa s die niet overgaan. Kijk voor meer informatie op Tips bij deze oefening U kunt de nabespreking van punt 5 ook doen door iemand in de klas een nadeel te laten noemen en de rest van de klas daar een oplossing voor te laten geven. U kunt de nabespreking van punt 6 ook in de vorm van een rollenspel doen. De ene persoon speelt de partner die zich niet wilt laten testen en met verschillende smoezen komt. De ander moet zijn/haar partner dan overtuigen. Laat de rest van de klas meehelpen om de persoon die zich niet wil laten testen te overtuigen. Voor het overtuigen van de persoon om wel te testen kunt u de klas helpen of bijsturen door gebruik te maken van 12

13 de suggesties die hierboven bij de verschillende smoezen worden genoemd. U kunt de leerlingen er op wijzen dat een deel van de feedback in oefening 6 (argumenten om je partner te overtuigen van een soa-test) ook bruikbaar zijn om je partner te overtuigen van condoomgebruik. Het is belangrijk bij oefening 5 en 6 dat leerlingen weten hoe ze met nadelen en problemen om kunnen gaan en hoe ze een partner kunnen overtuigen. De nadelen en smoezen moeten dus voldoende oplossingen opleveren zodat er geen gevoel van onmacht ontstaat. Aan het eind van de les kunt u eventueel de juiste antwoorden bij onderstaande vragen aan uw leerlingen uitdelen (zie leerlingenomgeving bovenbouw, onderdeel 3, oef. 4). Oefening 5 Heb jij kans op een soa? (10min.) Samenvatting van de oefening Leerlingen vullen een (digitale) vragenlijst in over hun seksuele ervaring. Op basis van de antwoorden krijgen de leerlingen een persoonlijk advies over hun kans op een soa. Doel van de oefening - leerlingen erkennen hun eigen kans op een soa Stappen De leerlingen doen deze oefening individueel en het liefst thuis. Of in ieder geval op een plek waar ze genoeg privacy hebben. De vragen en het advies zijn persoonlijk en privé. De test staat in de leerlingenomgeving (bovenbouw) van (onderdeel 3, oef. 5) 13

Veel voorkomende SOA. Gynaecologie. alle aandacht

Veel voorkomende SOA. Gynaecologie. alle aandacht Veel voorkomende SOA Gynaecologie alle aandacht Veel voorkomende SOA Er zijn virale en bacteriële soa. Virale soa worden veroorzaakt door een virus. Als je er eenmaal een hebt opgelopen, blijft een virale

Nadere informatie

THEMADOSSIER CHLAMYDIA

THEMADOSSIER CHLAMYDIA THEMADOSSIER CHLAMYDIA 1. Soa s Soa s zijn seksueel overdraagbare aandoeningen. Je kan ze dus oplopen door seksueel contact of door contact met het bloed van een besmet persoon. Volgens recent onderzoek

Nadere informatie

Terugkerende aanvallen

Terugkerende aanvallen Genitale herpes Herpes genitalis is een seksueel overdraagbare aandoening (soa), die wordt veroorzaakt door een virus. Dit virus zorgt voor een pijnlijke infectie van de huid en de slijmvliezen in en rond

Nadere informatie

Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 2. Veilig en onveilig vrijen: anticonceptie

Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 2. Veilig en onveilig vrijen: anticonceptie Bovenbouw HAVO / VWO Onderdeel 2 Veilig en onveilig vrijen: anticonceptie 2 Toelichting onderdeel 2: Anticonceptie In het tweede onderdeel van Lang Leve de Liefde Bovenbouw (LLL-BB) wordt het thema veilig

Nadere informatie

Herpes Simplex Genitalis

Herpes Simplex Genitalis Herpes Simplex Genitalis Auteur: Dr. Guy Boeckx Herpes genitalis is een soa (seksueel overdraagbare aandoening) die wordt veroorzaakt door een virus. Dat is in de meeste gevallen het herpes simplex type

Nadere informatie

INFORMATIE OVER EEN CHLAMYDIA- INFECTIE GYNAECOLOGIE

INFORMATIE OVER EEN CHLAMYDIA- INFECTIE GYNAECOLOGIE INFORMATIE OVER EEN CHLAMYDIA- INFECTIE GYNAECOLOGIE FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Chlamydia is een seksueel overdraagbare aandoening (soa). Seksueel overdraagbare aandoeningen zijn infecties die door

Nadere informatie

Gelieve deze vragen te beantwoorden vooraleer de vragenlijst in te vullen. Indien u nee antwoordt op vraag 1, hoeft u geen vragenlijst invullen

Gelieve deze vragen te beantwoorden vooraleer de vragenlijst in te vullen. Indien u nee antwoordt op vraag 1, hoeft u geen vragenlijst invullen BIJLAGE 3 VRAGENLIJST VROUWEN Gelieve deze vragen te beantwoorden vooraleer de vragenlijst in te vullen 1. Hebt u ooit seksueel contact* gehad? Ja Nee Indien u nee antwoordt op vraag 1, hoeft u geen vragenlijst

Nadere informatie

Wat zijn soa s? Voor alle soa s geldt: hoe eerder je erbij bent, hoe beter. Laat je op tijd testen als je risico hebt gelopen!

Wat zijn soa s? Voor alle soa s geldt: hoe eerder je erbij bent, hoe beter. Laat je op tijd testen als je risico hebt gelopen! Wat zijn soa s? Soa s zijn seksueel overdraagbare aandoeningen. Het zijn besmettelijke ziekten (infecties) die worden veroorzaakt door virussen en bacteriën. Ze worden tijdens seks van partner op partner

Nadere informatie

Dermatologie. Patiënteninformatie. Chlamydia. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Patiënteninformatie. Chlamydia. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Chlamydia i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Omschrijving Chlamydia is de SOA die in Nederland het meest voorkomt. Per jaar lopen 60.000 mensen het op. Chlamydia kan een ontsteking

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-NEGATIEVE MAN

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-NEGATIEVE MAN Pagina van 6 AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot 6 maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE VROUW

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE VROUW AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop dat u de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten moeten

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-POSITIEVE MAN

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-POSITIEVE MAN AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop da tu de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten moeten

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen

Seksueel overdraagbare aandoeningen Seksueel overdraagbare aandoeningen Wat zijn soa s? Soa s zijn seksueel overdraagbare aandoeningen. Het zijn ziektes die je kunt krijgen als je onveilig vrijt. Er zijn verschillende soorten soa s. Sommige

Nadere informatie

Condoom. 5j Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa s) Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013

Condoom. 5j Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa s) Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013 5j Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa s) De afkorting SOA staat voor Seksueel Overdraagbare Aandoening. Jaarlijks lopen ongeveer 100.000 mensen een SOA op. SOA s kunnen ernstige gevolgen hebben als

Nadere informatie

Vaginale hygiëne. Wat zijn vaginale klachten?

Vaginale hygiëne. Wat zijn vaginale klachten? Vaginale hygiëne Vaginale hygiëne De vagina is een kwetsbaar lichaamsdeel. Ze is gevoelig voor vocht, warmte en knellende kleding. Deze folder geeft je beknopte informatie over goede hygiënische verzorging

Nadere informatie

S e k s u e e l S e k s u e e l S e O v e r d r a a g b a r e O v e r d A a n d o e n i n g e n A a n d o e. d r a a g b a r e O v e r d r a a g b a r

S e k s u e e l S e k s u e e l S e O v e r d r a a g b a r e O v e r d A a n d o e n i n g e n A a n d o e. d r a a g b a r e O v e r d r a a g b a r k s u e e l S e k s u e e l S e k s u e e a g b a r e O v e r d r a a g b a r e O v n i n g e n A a n d o e n i n g e n A a n s u e e l S e k s u e e l S e k s u e e l g b a r e O v e r d r a a g b a r

Nadere informatie

Hoe krijg je hepatitis B?

Hoe krijg je hepatitis B? Hepatitis B Hepatitis B is een infectie van de lever, veroorzaakt door het hepatitis B-virus. In Nederland wordt dit virus vooral overgedragen door seksueel contact. Het dringt via de slijmvliezen van

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN

OPVOLGVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN Pagina van AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE MAN Pagina van AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Vraag de onderzoeksdeelnemers na hun aanmelding om deze basisvragenlijst in te vullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE MAN

OPVOLGVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE MAN AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Laat de onderzoeksdeelnemers om de tot 6 maanden een opvolgvragenlijst invullen. Let erop dat u de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten moeten

Nadere informatie

Eileiderontsteking. Afdeling Gynaecologie

Eileiderontsteking. Afdeling Gynaecologie Eileiderontsteking Afdeling Gynaecologie Inleiding Een eileiderontsteking is een ontsteking van de eileiders. Deze ontstekingen kunnen heel sluimerend verlopen met weinig klachten. Meestal heeft u acute

Nadere informatie

Activiteit van de maand

Activiteit van de maand Activiteit van de maand Ideaal om de koude wintermaanden door te komen een activiteit om rode oortjes en warme kaken van te krijgen! De Veilig Vrijen Quiz (een uitgave van In Petto: www.jongereninformatie.be)

Nadere informatie

BASISVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE VROUW

BASISVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE VROUW AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Vraag de onderzoeksdeelnemers na hun aanmelding om deze basisvragenlijst in te vullen. Let erop dat u de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE VROUW

BASISVRAGENLIJST HIV-POSITIEVE VROUW Pagina van AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Vraag de onderzoeksdeelnemers na hun aanmelding om deze basisvragenlijst in te vullen. Let erop dat je de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

SOA enquete uitslag 2008

SOA enquete uitslag 2008 pagina 1 van 10 p h p E S P SOA enquete uitslag 2008 Wat weet je over Sexueel Overdraagbare Aandoeningen Deze enquete is strikt geheim!we kunnen niet inzien wie welke gegevens heeft uitgevoerd! 1. In welke

Nadere informatie

Patiëntenversie Richtlijn seksueel overdraagbare aandoeningen voor de tweede lijn

Patiëntenversie Richtlijn seksueel overdraagbare aandoeningen voor de tweede lijn Patiëntenversie Richtlijn seksueel overdraagbare aandoeningen voor de tweede lijn Soorten soa s Soa s zijn seksueel overdraagbare aandoeningen. Die kun je krijgen als je zonder condoom vrijt. Er zijn verschillende

Nadere informatie

Met deze brochure willen wij je informeren over de werking van Gh@pro vzw. Gh@pro staat voor Gezondheidshuis Antwerpse Prostitutie.

Met deze brochure willen wij je informeren over de werking van Gh@pro vzw. Gh@pro staat voor Gezondheidshuis Antwerpse Prostitutie. Gh@pro Met deze brochure willen wij je informeren over de werking van Gh@pro vzw. Gh@pro staat voor Gezondheidshuis Antwerpse Prostitutie. I n h o u d 1. Ontstaan van Gh@pro........................................................................................................

Nadere informatie

BASELINE QUESTIONNAIRE - HIV NEGATIVE MAN

BASELINE QUESTIONNAIRE - HIV NEGATIVE MAN Pagina van 7 BASELINE QUESTIONNAIRE - HIV NEGATIVE MAN AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Vraag de onderzoeksdeelnemers na hun aanmelding om deze basisvragenlijst in te vullen. Let erop dat je de

Nadere informatie

BASISVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE MAN

BASISVRAGENLIJST - HIV-NEGATIEVE MAN AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Vraag de onderzoeksdeelnemers na hun aanmelding om deze basisvragenlijst in te vullen. Let erop dat u de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

De Hormonale anticonceptiepil

De Hormonale anticonceptiepil 1 De Hormonale anticonceptiepil Hoe werkt de pil? De pil bevat de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron. Deze voorkomen op 3 manieren zwangerschap. Wanneer je stopt met de pil zorgen je eigen

Nadere informatie

BASISVRAGENLIJST - HIV-POSITIEVE MAN

BASISVRAGENLIJST - HIV-POSITIEVE MAN AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Vraag de onderzoeksdeelnemers na hun aanmelding om deze basisvragenlijst in te vullen. Let erop dat u de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

SOA en eileiderontsteking

SOA en eileiderontsteking 468.0403 SOA en eileiderontsteking Sexueel Overdraagbare Aandoeningen en eileiderontseking Inhoudsopgave 1. Hoe kunt u deze brochure lezen? 2. SOA: algemeen 2.1. Een SOA, en hoe nu verder? 2.2. Chlamydia

Nadere informatie

Testen op HIV, ja of nee?

Testen op HIV, ja of nee? Afdeling Verloskunde, locatie AZU Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen Wat is HIV, wat is aids en wat zijn de gevolgen tijdens de zwangerschap. HIV is het virus dat de ziekte aids

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. SOA Seksueel Overdraagbare Aandoeningen en eileiderontsteking

GYNAECOLOGIE. SOA Seksueel Overdraagbare Aandoeningen en eileiderontsteking GYNAECOLOGIE SOA Seksueel Overdraagbare Aandoeningen en eileiderontsteking Inhoudsopgave Inleiding 3 SOA: algemeen 3 Een SOA, hoe nu verder? 5 Chlamydia 6 Gonorroe 7 Genitale wratten (condylomata acuminata)

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. Eileiderontsteking

GYNAECOLOGIE. Eileiderontsteking GYNAECOLOGIE Eileiderontsteking Eileiderontsteking Een eileiderontsteking wordt ook wel salpingitis of pelvic inflammatory disease (PID) genoemd. Een eileiderontsteking kan heel sluimerend verlopen, zonder

Nadere informatie

GESLACHTSZIEKTEN, OFWEL SOA S

GESLACHTSZIEKTEN, OFWEL SOA S 10 GESLACHTSZIEKTEN, OFWEL SOA S Geslachtsziekten zijn geniepig. Je merkt niet altijd dat je ze hebt, maar intussen kunnen ze in de verborgenheid toeslaan. En er rust een taboe op. Als één van beide partners

Nadere informatie

9. Soa s. Deze basisstof vervangt de basisstof in je leerwerkboek.

9. Soa s. Deze basisstof vervangt de basisstof in je leerwerkboek. Deze basisstof vervangt de basisstof in je leerwerkboek. 9. Soa s In deze vervangende basisstof maak je met klasgenoten een kwartetspel over seksueel overdraagbare aandoeningen. Daarna kunnen jullie het

Nadere informatie

7. Wel of niet vertellen

7. Wel of niet vertellen Quizvragen hoofdstuk 6 1. Wanneer krijgt iemand een bloedtransfusie? 2. Hoe is het virus in jouw bloed terechtgekomen? 3. Komt een verkoudheid door de kou of door een virus? 4. Kan het virus in flesvoeding

Nadere informatie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Deze brochure geeft informatie over seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking. Een eileiderontsteking wordt nogal eens,

Nadere informatie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking De tekst van de brochure is gebaseerd op de tekst van de brochure Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking van de

Nadere informatie

Ghapro. Newsflash. In dit nummer. Juni 2015 Jaargang 1, nr.1. Nieuwsbrief voor Gerantes. Sekswerkers in Vlaanderen. Medische resultaten

Ghapro. Newsflash. In dit nummer. Juni 2015 Jaargang 1, nr.1. Nieuwsbrief voor Gerantes. Sekswerkers in Vlaanderen. Medische resultaten Ghapro Newsflash Juni 2015 Jaargang 1, nr.1 Nieuwsbrief voor Gerantes In dit nummer Sekswerkers in Vlaanderen Een diverse groep Medische resultaten Wat zijn de trends? Gonorroe in de keel Wat zijn de risico

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking. Informatie over de oorzaken, het onderzoek en de behandeling

Patiënteninformatie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking. Informatie over de oorzaken, het onderzoek en de behandeling Patiënteninformatie Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Informatie over de oorzaken, het onderzoek en de behandeling Inhoudsopgave Pagina 1. SOA: algemeen 7 Wie kan een SOA

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Informatie over de oorzaken, het onderzoek en de behandeling. Deze brochure geeft informatie over seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA)

Nadere informatie

3 SOA en eileiderontsteking

3 SOA en eileiderontsteking 2 3 5 25 Nuttige adressen 29 Deze brochure geeft informatie over seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en een eileiderontsteking. Een eileiderontsteking wordt nogal eens, maar zeker niet altijd, veroorzaakt

Nadere informatie

BASISVRAGENLIJST - HIV-POSITIEVE VROUW

BASISVRAGENLIJST - HIV-POSITIEVE VROUW AANWIJZINGEN VOOR ONDERZOEKSMEDEWERKERS: Vraag de onderzoeksdeelnemers na hun aanmelding om deze basisvragenlijst in te vullen. Let erop dat u de juiste vragenlijst uitdeelt. De ingevulde vragenlijsten

Nadere informatie

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Kinderboeken: Benodigdheden: Filmpje: Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht

en gezinsvorming Voortplanting Werkvormen: Lesdoelen: Kinderboeken: Benodigdheden: Filmpje: Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht II Voortplanting en gezinsvorming Les 7: Voortplanting en veilige seks Lesoverzicht Werkvormen: Lesdoelen: Kinderen weten hoe de bevruchting verloopt, hoe je zwanger kunt raken en hoe je je tegen een zwangerschap

Nadere informatie

Gynaecologie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Gynaecologie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Gynaecologie Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Deze brochure wordt u aangeboden door de afdeling Gynaecologie/Verloskunde. Wij vinden het belangrijk dat patiënten goede voorlichting

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Hoe kunt u deze brochure lezen? Deze brochure geeft informatie over seksueel overdraagbare aan doeningen (soa) en een eileiderontsteking.

Nadere informatie

Veilig vrijen: hoe doe ik dat? Antwoorden

Veilig vrijen: hoe doe ik dat? Antwoorden Veilig vrijen: doe ik dat? Seks kan fijn zijn. Maar er zitten ook gevaren aan. Je kunt zwanger raken zonder dat je dat wilt. Je kunt ook een geslachtsziekte oplopen. Hoe voorkom je een zwangerschap of

Nadere informatie

6 SOA en HIV in de regio Gelre-IJssel

6 SOA en HIV in de regio Gelre-IJssel 6 SOA en HIV in de regio Gelre-IJssel Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) zijn infectieziekten die door intiem seksueel contact kunnen worden overgedragen. Omdat iemand een SOA kan hebben, zonder

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen Overzicht

Seksueel overdraagbare aandoeningen Overzicht Seksueel overdraagbare aandoeningen Overzicht 1. Mythes over soa s 2. Wat zijn soa s? 3. Hoe wordt een soa veroorzaakt? 4. Besmettingswijzen 5. Beschermingsvormen 6. Klachten en symptomen 7. Soa-test 8.

Nadere informatie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Gynaecologie Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe kunt u deze folder lezen?... 3 SOA: algemeen... 3 Een SOA, en hoe nu verder?... 5 Chlamydia...

Nadere informatie

Onderzoek Veilig of niet?

Onderzoek Veilig of niet? Onderzoek Veilig of niet? 06 februari 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 24 januari tot 04 februari 2013, deden 2.261 jongeren mee. Het onderzoek is gehouden in samenwerking

Nadere informatie

Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen

Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen Testen op HIV, ja of nee? Informatie voor zwangere vrouwen Wat is HIV, wat is aids en wat zijn de gevolgen tijdens de zwangerschap HIV is het virus dat de ziekte aids veroorzaakt. HIV kan op meerdere manieren

Nadere informatie

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Inleiding Monteurs van vooral de service en reparatie&renovatie lopen een kans geïnfecteerd te raken met een virus, tengevolge van het (per

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Hoe kunt u deze brochure lezen? Deze brochure geeft informatie over seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en een eileiderontsteking.

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa s) Informatie voor vrouwen

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa s) Informatie voor vrouwen Gynaecologie Patiënteninformatie Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa s) Informatie voor vrouwen U ontvangt deze informatie, omdat u (mogelijk) een seksueel overdraagbare aandoening (soa) heeft. Hierin

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen. (soa) en eileiderontsteking SOA

Seksueel overdraagbare aandoeningen. (soa) en eileiderontsteking SOA Seksueel overdraagbare aandoeningen Deze brochure geeft informatie over seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) en een eileiderontsteking. Een eileiderontsteking wordt nogal eens, maar zeker niet altijd,

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen

Seksueel overdraagbare aandoeningen Overzicht Mythes over soa Wat zijn soa? Hoe wordt een soa veroorzaakt? Besmettingswijzen Beschermingsvormen Klachten en symptomen Soa test Behandeling Overzichtstabel Meest voorkomende soa Jongeren en

Nadere informatie

Urineweginfecties en antibiotica

Urineweginfecties en antibiotica Urologie Urineweginfecties en antibiotica www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Algemene oorzaken urineweginfecties... 3 Blaasontsteking... 4 Verschijnselen kunnen zijn:... 4 Diagnose... 4 Behandeling... 5

Nadere informatie

ANOGENITALE WRATTEN CONDYLOMATA ACUMINATA

ANOGENITALE WRATTEN CONDYLOMATA ACUMINATA ANOGENITALE WRATTEN CONDYLOMATA ACUMINATA Inleiding Zoals u van uw uroloog heeft vernomen, heeft u last van anogenitale wratten. In deze folder kunt u de informatie die uw uroloog met u heeft besproken

Nadere informatie

Geslachtziekten vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Geslachtziekten vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63352 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking

seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking 2 Inhoud 1 Hoe kunt u deze brochure lezen? 4 2. SOA: algemeen 4 2.1 Een SOA, en hoe nu verder? 5 2.2 Chlamydia 7 2.3 Gonorroe 8 2.4 Genitale

Nadere informatie

49 Vaginale schimmelinfectie.indd 6

49 Vaginale schimmelinfectie.indd 6 Vaginale schimmelinfectie WAT IS EEN VAGINALE SCHIMMELINFECTIE WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Nadere informatie

Het bijzondere van een HSV-infectie is dat het virus levenslang in een slapende vorm in het lichaam aanwezig blijft.

Het bijzondere van een HSV-infectie is dat het virus levenslang in een slapende vorm in het lichaam aanwezig blijft. Herpes Uw behandelend arts heeft een herpes infectie bij u geconstateerd. In deze folder vindt u informatie over deze aandoening en de behandelingsmogelijkheden. Wat is herpes? Herpes is een verzamelnaam

Nadere informatie

13. Herpes. Dermatologie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

13. Herpes. Dermatologie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! 13. Herpes Dermatologie Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is herpes? Herpes wordt veroorzaakt door het Herpes Simplex Virus (HSV). Dit is een virus dat veel voorkomt. Twee

Nadere informatie

Kinderdagverblijf. Duckie. Ziektebeleid

Kinderdagverblijf. Duckie. Ziektebeleid Kinderdagverblijf Duckie Ziektebeleid Ziektebeleid Kinderdagverblijf Duckie is niet berekend op de opvang van zieke kinderen. Ziekte is echter een nogal rekbaar begrip. Er ontstaat daardoor voor de ouders

Nadere informatie

Gynaecologie SOA Seksueel overdraagbare aandoeningen

Gynaecologie SOA Seksueel overdraagbare aandoeningen Gynaecologie SOA Seksueel overdraagbare aandoeningen 2 Inhoud 1 Hoe kunt u deze brochure lezen? 2 SOA: algemeen Wie kan een SOA krijgen? SOA als gevolg van onvrijwillig seksueel contact Mogelijke verschijnselen

Nadere informatie

Huiswerkopdrachten. over seks, SOA en anticonceptie. love-control.nl. Opdracht 1

Huiswerkopdrachten. over seks, SOA en anticonceptie. love-control.nl. Opdracht 1 Huiswerkopdrachten Opdracht 1 In de afbeelding worden onder andere enkele delen van het voortplantingsstelsel van de man weergegeven. Enkele organen zijn in de afbeelding aangegeven met letters. Deze organen

Nadere informatie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Gynaecologie HMC (Haaglanden Medisch Centrum) Polikliniek HMC Antoniushove:/HMC Westeinde: 088 979 24 22 1. Hoe kunt u deze brochure lezen?

Nadere informatie

Lang Leve de Liefde Bovenbouw, Onderdeel 2, Oefening 6

Lang Leve de Liefde Bovenbouw, Onderdeel 2, Oefening 6 Lang Leve de Liefde Bovenbouw, Onderdeel 2, Oefening 6 Een condoom Wat is het? Elastisch hoesje, meestal van rubber (latex) Hoe werkt het? Condoom vangt het sperma op Voorkomt dat sperma bij eicel komt

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking. Poli Gynaecologie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking. Poli Gynaecologie 00 Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Patiënteninformatie Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Informatie over de oorzaken, het onderzoek en de behandeling 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina 1. Soa: algemeen

Nadere informatie

ANOGENITALE WRATTEN CONDYLOMATA ACUMINATA

ANOGENITALE WRATTEN CONDYLOMATA ACUMINATA ANOGENITALE WRATTEN CONDYLOMATA ACUMINATA 17611 Inleiding Zoals u van uw uroloog heeft vernomen, heeft u last van anogenitale wratten. In deze folder kunt u de informatie die uw uroloog met u heeft besproken

Nadere informatie

HET PARTNER-ONDERZOEK

HET PARTNER-ONDERZOEK Deelnemersinformatie en geïnformeerde voor de HIV-positieve partner HET PARTNER-ONDERZOEK Het PARTNER-onderzoek is een onderzoek naar stellen, waarbij: (i) de ene partner HIV-positief is en de ander HIV-negatief;

Nadere informatie

SEKSUELE GEZONDHEID JAARVERSLAG 2016

SEKSUELE GEZONDHEID JAARVERSLAG 2016 SEKSUELE GEZONDHEID JAARVERSLAG 2016 WIE ZIJN WIJ? De afdeling Seksuele Gezondheid onderzoekt en behandelt seksueel overdraagbare aandoeningen (soa). Deze GGD-voorziening is aanvullend op die van de huisartsenzorg.

Nadere informatie

Dermatologie. Patiënteninformatie. Herpes. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Patiënteninformatie. Herpes. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Herpes i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Wat is herpes? Herpes is een verzamelnaam voor ziekten die veroorzaakt worden door het Herpes Simplex Virus (HSV). Dit is een van de meest

Nadere informatie

Seks bij kinderdiabetes

Seks bij kinderdiabetes Seks bij kinderdiabetes Seks Het is best moeilijk om over seks te praten of vragen te stellen. Soms lukt het beter er met vrienden over te praten dan met je ouders. Je kunt voor een vertrouwelijk gesprek

Nadere informatie

Hypo's en hypers. Schimmelinfectie

Hypo's en hypers. Schimmelinfectie Seks Seks Het is best moeilijk om over seks te praten of vragen te stellen. Soms lukt het beter er met vrienden over te praten dan met je ouders. Je kunt voor een vertrouwelijk gesprek ook terecht bij

Nadere informatie

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Op de polikliniek van het Universitair Kinderziekenhuis St Radboud ziekenhuis willen wij je met deze folder informatie geven over seksualiteit

Nadere informatie

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking

Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Inhoudsopgave Hoe kunt u deze brochure lezen? SOA: algemeen Wie kan een SOA krijgen? SOA als gevolg van onvrijwillig seksueel contact Mogelijke

Nadere informatie

INSTRUCTIEFOLDER: ANTICONCEPTIE TIGRINYA

INSTRUCTIEFOLDER: ANTICONCEPTIE TIGRINYA Hoe voorkom je een zwangerschap? Informatie over anticonceptiemiddelen die zwangerschap tegengaan. Deze folder is voor iedereen die wil weten hoe je een zwangerschap voorkomt. INSTRUCTIEFOLDER: ANTICONCEPTIE

Nadere informatie

Dit boekje gaat over veilige seks in de prostitutie. De informatie is zowel bedoeld voor beginnende sekswerkers als voor vrouwen & mannen die al

Dit boekje gaat over veilige seks in de prostitutie. De informatie is zowel bedoeld voor beginnende sekswerkers als voor vrouwen & mannen die al Dit boekje gaat over veilige seks in de prostitutie. De informatie is zowel bedoeld voor beginnende sekswerkers als voor vrouwen & mannen die al langer in het vak zitten. Je kan in dit boekje lezen hoe

Nadere informatie

Seksueel overdraagbare aandoeningen SOA

Seksueel overdraagbare aandoeningen SOA Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie Seksueel overdraagbare aandoeningen SOA Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA) en eileiderontsteking Inleiding Door middel van deze brochure wil het Ikazia Ziekenhuis

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking

Patiënteninformatie. Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Patiënteninformatie Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en eileiderontsteking Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 SOA: algemeen 2.1 Een SOA,

Nadere informatie

Controles tijdens de zwangerschap

Controles tijdens de zwangerschap Controles tijdens de zwangerschap Tijdens de zwangerschap worden de volgende onderzoeken uitgevoerd: Beoordelen van de groei van de baarmoeder Bij elk bezoek wordt de groei van de baarmoeder nagegaan.

Nadere informatie

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne VRAAG EN ANTWOORD Hepatitis B aandachtscampagne: Zeg Nee!...Tegen hepatitis B 1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne Q. Wat is het doel van de campagne? A. We willen Chinezen woonachtig in Rotterdam

Nadere informatie

Mocht u vragen hebben dan kunt u terecht bij de leidinggevende van uw locatie.

Mocht u vragen hebben dan kunt u terecht bij de leidinggevende van uw locatie. Informatie aan ouders over zieke kinderen Voorwoord Uitgaande van de richtlijnen van de GGD heeft onze organisatie een beleid ontwikkeld dat handvatten geeft bij eventuele ziekte van uw kind(eren). Dit

Nadere informatie

ORGAANTRANSPLANTATIE SEKSUALITEIT, VEILIG VRIJEN EN KINDERWENS

ORGAANTRANSPLANTATIE SEKSUALITEIT, VEILIG VRIJEN EN KINDERWENS ORGAANTRANSPLANTATIE SEKSUALITEIT, VEILIG VRIJEN EN KINDERWENS UMCG afd. Maag, Darm, Leverziekten Maart 2013 INHOUDSOPGAVE Inleiding 3 Seksualiteit na een orgaantransplantatie 3 Praten over seksualiteit

Nadere informatie

Toelichting bij Vragenlijst vulva-poli

Toelichting bij Vragenlijst vulva-poli Toelichting bij Vragenlijst vulva-poli Geachte mevrouw, Omdat u binnenkort de vulva-polikliniek van het [naam ziekenhuis] bezoekt, wordt u verzocht de vragenlijst die u heeft ontvangen zo volledig mogelijk

Nadere informatie

Brochure_Binnenwerk_NL_EN_FR_V3.indd 1 27/05/13 11:41

Brochure_Binnenwerk_NL_EN_FR_V3.indd 1 27/05/13 11:41 Dit boekje gaat over veilige seks in de prostitutie. De informatie is zowel bedoeld voor beginnende sekswerkers als voor vrouwen & mannen die al langer in het vak zitten. Je kan in dit boekje lezen hoe

Nadere informatie

Wat zijn anogenitale wratten? Waardoor ontstaan anogenitale wratten?

Wat zijn anogenitale wratten? Waardoor ontstaan anogenitale wratten? Anogenitale wratten Wat zijn anogenitale wratten? Wratten ontstaan na een huidinfectie met een virus. Wratten kunnen plat zijn of boven het oppervlak van de huid uitkomen. Ze komen in alle maten voor,

Nadere informatie