NEDERLANDSE HERSENBANK. De oplossing zit in de hersenen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NEDERLANDSE HERSENBANK. De oplossing zit in de hersenen"

Transcriptie

1 NEDERLANDSE HERSENBANK De oplossing zit in de hersenen

2 Onderzoek doet leven Het wetenschappelijk onderzoek is de laatste jaren in een stroomversnelling geraakt. Nieuwe technieken maken het mogelijk om de werking van de hersenen te ontrafelen en het onstaan van hersenziekten te begrijpen. Door de complexiteit van menselijke hersenen hebben studies met proefdieren slechts een beperkte waarde. Om vooruitgang van het wetenschappelijk onderzoek te waarborgen, is het noodzakelijk dat onderzoekers kunnen beschikken over humaan hersenweefsel dat na overlijden van een donor verkregen wordt. Hoe meer onderzoek kan worden gedaan, des te sneller kunnen hersenziekten ontrafeld worden en effectieve behandelingen worden ontwikkeld. Hersendonatie is hiervoor van essentieel belang. Onderzoek naar aandoeningen van het centrale zenuwstelsel Ons brein, dat samen met het ruggenmerg het centrale zenuwstelsel vormt, is het orgaan dat alle hogere functies in het lichaam, zoals geheugen en cognitie [denken] aanstuurt. Zenuwen, die voortkomen uit de hersenen en het ruggenmerg, verzorgen de communicatie tussen hersenen en lichaam, sturen onze bewegingen en zorgen voor onze [zintuiglijke] waarnemingen. Aandoeningen van het zenuwstelsel kunnen leiden tot ernstige verstoringen van een van deze functies, met mogelijk verstrekkende gevolgen voor de patient. Aandoeningen van het zenuwstelsel zijn zeer divers en kunnen op verschillende leeftijden optreden.

3 1 Plakjes hersenweefsel snijden 2 Plakje bevestigen op glaasje 3 Kleuren Bekijken ander microscoop Veel aandoeningen van het zenuwstelsel, zoals de ziekte van Parkinson of dementie, beginnen op latere leeftijd. Multiple sclerose echter treft vaak jongvolwassenen. Psychiatrische aandoeningen kunnen zowel op jongere als oudere leeftijd ontstaan. Al deze aandoeningen hebben ben ding gemeen: er zijn beperkte behandelmogelijkheden die zelden tot volledig herstel leiden. Onderzoek met humaan weefsel is veelbelovend Onderzoek met humaan weefsel is een van de meest effectieve methoden om ziekteprocessen te bestuderen en te begrijpen. Weten wat er mis gaat betekent een stap dichter bij preventie of herstel. De beste manier om erachter te komen wat er mis gaat tijdens het ziekteproces, is de normale situatie te vergelijken met die waarin ziekte is opgetreden. Om dit te kunnen doen moeten de onderzoekers de beschikking hebben over gezond weefsel, zogenaamd (controleweefser. Hersendonaties van mensen zonder aandoeningen van het centrale zenuwstelsel zijn daarom net zo belangrijk als hersendonaties van patienten die door een hersenziekte zijn getroffen.

4 1 Plakjes hersenweefsel snijden 2 Plakje bevestigen op glaasje 3 Kleuren Li Bekijken onder microscoop Veel aandoeningen van het zenuwstelsel, zoals de ziekte van Parkinson of dementie, beginnen op latere leeftijd. Multiple sclerose echter treft vaak jongvolwassenen. Psychiatrische aandoeningen kunnen zowel op jongere als oudere leeftijd ontstaan. Al deze aandoeningen hebben ben ding gemeen: er zijn beperkte behandelmogelijkheden die zelden tot volledig herstel leiden. Onderzoek met humaan weefsel is veelbelovend Onderzoek met humaan weefsel is een van de meest effectieve rnethoden om ziekteprocessen te bestuderen en te begrijpen. Weten wat er mis gaat betekent een stap dichter bij preventie of herstel. De beste manier om erachter te komen wat er mis gaat tijdens het ziekteproces, is de normale situatie te vergelijken met die waarin ziekte is opgetreden. Om dit te kunnen doen moeten de onderzoekers de beschikking hebben over gezond weefsel, zogenaamd rcontroleweefsel'. Hersendonaties van mensen zonder aandoeningen van het centrale zenuwstelsel zijn daarom net zo belangrijk als hersendonaties van patienten die door een hersenziekte zijn getroffen.

5 Hersendonor worden De waardevolle gift van hersendonoren is zeer belangrijk en levert een cruciale bijdrage aan de medische vooruitgang op het gebied van hersenziekten. lndien u hersendonatie wilt overwegen, kunt u de aangehechte antwoordkaart gebruiken om bij de Nederlandse Hersenbank [NHB] een uitgebreid informatiepakket aan te vragen. Als u een hersenaandoening heeft, kunt u lezen op of de NHB op dit moment nieuwe registraties van deze aandoening nodig heeft. Het registratiebeleid van de NHB kan veranderen, afhankelijk van de vraag vanuit de onderzoekswereld. De registratie en toestemming voor hersendonatie kan te allen tijde worden ingetrokken. De NHB verzoekt om bij de beslissing om hersendonor te worden altijd rekening te houden met de mening van de familie. Wat gebeurt er tijdens de obductie? Het doneren van de hersenen [door middel van hersenobductie, de hersenen worden dan operatief verwijderd] vindt alleen plaats nadat de dood door een arts is vastgesteld. Vervolgens treft een medewerker van de NHB alle noodzakelijke maatregelen. De hersenobductie wordt met de grootst mogelijke zorg uitgevoerd en achteraf is er in principe vrijwel niets van te zien. Na de hersenobductie vindt de uitvaart op normale wijze plaats en ook opbaring is gewoon mogelijk. Wat gebeurt er met het uitgenomen weefser? Een gespecialiseerd arts [neuropatholoog] onderzoekt de hersenen en schrijft een diagnostisch verslag. Dit rapport gaat naar de behandelend arts van de donor, zodat nabestaanden op de hoogte kunnen worden gesteld van de uitkomsten van het neuropathologisch onderzoek. Voor de donor en nabestaanden zijn hieraan geen kosten verbonden. Het weefsel en de medische gegevens van de donor worden bewaard bij de NHB voor verder neurowetenschappelijk onderzoek. Om vertrouwelijkheid te waarborgen worden weefsel en data dusdanig aan onderzoekers verstrekt dat de identiteit van de donor er niet uit af te leiden is. Het werk van de NHB De NHB is een afdeling van het Nederlands Herseninstituut, een instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen [KNAW]. De NHB faciliteert neurobiologisch en medisch onderzoek door het verstrekken van goed gedocumenteerd hersenweefsel van patienten en controles. De NHB werkt nauw samen met het VU medisch centrum, waar zowel de hersenobducties als de diagnostiek worden verricht.

6 a ik ben geinteresseerd in hersendonatie: \"' Graag ontvang <van no Non erlanc se arson ban eon uitgebreic informatiepa <et over iersenc onatie, Naam en voorletters Straatnaam en huisnummer Postcode en woonplaats NEDERLANDSE HERSENBANK

7 NHB Psy De NHB faciliteert al jaren onderzoek naar neurologisch andoeningen zoals verschillende vormen van dementie, multiple scleri e en de ziekte van Parkinson. Echter, de hoeveelheid beschikbaar herse eefsel van psychiatrische aandoeningen zoals schizofrenie, depressk uipolaire NHB stoornis, autisme, obsessief compulsief gedrag, ADHD en p trauma- PSY tische stressstoornis is momenteel helaas onvoldoende om n de vraag vanuit de onderzoekswereld te kunnen voldoen. BB PSY In 2012 ontving de NHB samen met vijf universitair medische cent [UMC Utrecht, VUmc & AMC Amsterdam, UMC St. Radboud Nijmege en Erasmus MC Rotterdam] een bijdrage van 3,L-15 miljoen euro van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek [NWO] om hier verandering in te brengen. Met deze bijdrage zal de NHB samen met de vijf universitaire onderzoeksgroepen de komende jaren een nationale infrastructuur opzetten om hersenweefsel van goed gediagnosticeerde patienten met psychiatrische aandoeningen te verzamelen voor onderzoek. Directe toegang tot hersenweefsel kan voor een doorbraak zorgen in het onderzoek naar het ontstaan van psychiatrische aandoeningen. Belangrijk, omdat psychiatrische ziektebeelden nog steeds veel vragen oproepen, die op dit moment nog onvoldoende beantwoord kunnen worden. Hersenweefsel van uitstekende kwaliteit Door een donorprogramma waarbij mensen zich tijdens leven registreren, snelle, goed gecoordineerde obducties en specialistische diagnostiek, is het hersenweefsel dat door de NHB voor onderzoek wordt uitgegeven van uitstekende kwaliteit. Meer informatie kunt u vinden op onze website: Nederlandse Hersenbank Meibergdreef BA Amsterdam T L199 E

8 Ontwerp : Room for ID's, Druk: True Colours Fete: Renate Beense name ns stichting MS Research De Nederlandse Hersenbank is een afdeling van het Nederlands Herseninstituut, een instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. NEDERLANDSE HERSENBANK NEDERLANDS maesrtes H ErtNeINSTUUT KO N INK L IJ K NED E R AN DS E AKADEMIE VAN WETENSCHAPPEN

Hersenweefsel voor onderzoek

Hersenweefsel voor onderzoek Hersenweefsel voor onderzoek De Nederlandse Hersenbank voor Psychiatrie Psychiatrische ziekten zijn aandoeningen die gepaard gaan met veel lijden, niet alleen van de getroffenen zelf, maar ook van hun

Nadere informatie

Wat u moet weten. Hersendonatie aan de

Wat u moet weten. Hersendonatie aan de versie 15-09-2015 Hersendonatie aan de Wat u moet weten Wij danken u voor uw belangstelling en stellen het zeer op prijs dat u donatie van hersenweefsel voor wetenschappelijk onderzoek wilt overwegen.

Nadere informatie

Wat u moet weten. Hersendonatie aan de

Wat u moet weten. Hersendonatie aan de Hersendonatie aan de Wat u moet weten Wij danken u voor uw belangstelling en stellen het zeer op prijs dat u donatie van hersenweefsel voor wetenschappelijk onderzoek wilt overwegen. Deze folder is samengesteld

Nadere informatie

Hersendonatie aan 100-plus onderzoek

Hersendonatie aan 100-plus onderzoek Hersendonatie aan 100-plus onderzoek Het 100-plus onderzoek van het VUmc Alzheimercentrum stelt zich tot doel te achterhalen hoe het komt dat sommige mensen een hoge leeftijd bereiken en geen last krijgen

Nadere informatie

Toestemmingsformulier Nederlandse Hersenbank

Toestemmingsformulier Nederlandse Hersenbank Print Form ToestemmingsformulierNederlandseHersenbank Voorvertegenwoordigersvanwilsonbekwamepersonen Nietinvullen Codicilcode: Codicilnummer: Naamdonor Man Vrouw Voornamen Geboortedatum Naamverblijfplaats

Nadere informatie

Post-mortem hersenonderzoek: kans om zorg te verbeteren

Post-mortem hersenonderzoek: kans om zorg te verbeteren 3 juni 2015 Post-mortem hersenonderzoek: kans om zorg te verbeteren Marleen Rademaker Informatiefilm over hersendonatie Motivatie vanuit de kliniek Waarom postmortem onderzoek? Beperkingen huidig onderzoek

Nadere informatie

De Nederlandse Hersenbank voor Psychiatrie en post-mortem hersenonderzoek: kans om zorg te verbeteren

De Nederlandse Hersenbank voor Psychiatrie en post-mortem hersenonderzoek: kans om zorg te verbeteren 16 december 2015 Nascholing Trajectum De Nederlandse Hersenbank voor Psychiatrie en post-mortem hersenonderzoek: kans om zorg te verbeteren ADHD Netwerk meeting 16 maart 2016 Mark Mizee Disclosure belangen

Nadere informatie

Obductie Radboud universitair medisch centrum

Obductie Radboud universitair medisch centrum Obductie Kort na het overlijden van een familielid of verwante kan het gebeuren dat de arts vraagt of u instemt met het verrichten van obductie. Obductie, ook wel sectie of postmortaal-onderzoek genoemd,

Nadere informatie

Geachte lezer, Dr. Inge Huitinga Directeur Nederlandse Hersenbank

Geachte lezer, Dr. Inge Huitinga Directeur Nederlandse Hersenbank Geachte lezer, Dit is de tweede nieuwsbrief van de Nederlandse Hersenbank (NHB). Met de tweejaarlijkse nieuwsbrief brengen wij u op de hoogte van onze activiteiten en resultaten. We brengen een donor in

Nadere informatie

Als u naar aanleiding van deze informatie nog vragen heeft, kunt u deze altijd met uw arts of dokter de Vries bespreken.

Als u naar aanleiding van deze informatie nog vragen heeft, kunt u deze altijd met uw arts of dokter de Vries bespreken. Patiënten informatie en toestemmingsformulier voor hersenobductie en wetenschappelijk onderzoek bij SpinoCerebellaire Ataxie (SCA) en de ziekte van Huntington. 1 Achtergrond Spinocerebellaire ataxie (spino=

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek en MS bij kinderen. Kinder MS dag 2014 Efteling Kaatsheuvel Daniëlle van Pelt, Arts-onderzoeker. ErasMS

Wetenschappelijk onderzoek en MS bij kinderen. Kinder MS dag 2014 Efteling Kaatsheuvel Daniëlle van Pelt, Arts-onderzoeker. ErasMS Wetenschappelijk onderzoek en MS bij kinderen Kinder MS dag 2014 Efteling Kaatsheuvel Daniëlle van Pelt, Arts-onderzoeker Kinder MS dag 2013 Blijdorp Rotterdam Kinder MS dag 2013 Onderzoek Risicogenen

Nadere informatie

Obductie. Informatie voor nabestaanden

Obductie. Informatie voor nabestaanden Obductie Informatie voor nabestaanden 2 U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie (ook wel autopsie, lijkschouwing

Nadere informatie

Obductie na het overlijden

Obductie na het overlijden Obductie na het overlijden Samenvatting Een obductie is een uitgebreid uit- en inwendig onderzoek na het overlijden van een patiënt. Alle organen worden uit het lichaam genomen en na onderzoek teruggeplaatst,

Nadere informatie

Informatie over obductie voor nabestaanden

Informatie over obductie voor nabestaanden Informatie over obductie voor nabestaanden Informatie voor patiënten F0244-3415 juli 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK

Nadere informatie

Meer mensen met MS, beter helpen

Meer mensen met MS, beter helpen Meer mensen met MS, beter helpen De progressie van de zenuwslopende ziekte multiple sclerose (MS) stoppen door het voorkomen van beschadiging aan de hersencellen bij mensen MS. Achtergrond MS werd tot

Nadere informatie

Obductie. Laboratorium voor pathologie. Wat is een obductie? Waarom obductie?

Obductie. Laboratorium voor pathologie. Wat is een obductie? Waarom obductie? Obductie Laboratorium voor pathologie U krijgt deze informatie, omdat iemand die u lief heeft overleden is. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie verricht mag worden. Deze vraag roept vaak andere

Nadere informatie

7 maart 2015. De Nederlandse Hersenbank voor Psychiatrie

7 maart 2015. De Nederlandse Hersenbank voor Psychiatrie 7 maart 2015 De Nederlandse Hersenbank voor Psychiatrie Donoren Mo7va7e vanuit de kliniek Waarom postmortem onderzoek? Beperkingen huidig onderzoek Beeldvorming (MRI): globale veranderingen (vorm, groobe,

Nadere informatie

MEDISCHE VRAGENLIJST BIJ AANMELDING ALS HERSENDONOR

MEDISCHE VRAGENLIJST BIJ AANMELDING ALS HERSENDONOR MEDISCHE VRAGENLIJST BIJ AANMELDING ALS HERSENDONOR Deze vragenlijst geeft de NHB de benodigde informatie om te bepalen of u in aanmerking komt voor registratie als hersendonor. Wij vragen u de vragenlijst

Nadere informatie

Obductie onderzoek van een overledene

Obductie onderzoek van een overledene Obductie onderzoek van een overledene Stichting Laboratoria voor Pathologische Anatomie en Medische Microbiologie (PAMM) Naar aanleiding van het overlijden van één van uw dierbare naasten heeft de behandelend

Nadere informatie

MEDISCHE VRAGENLIJST BIJ AANMELDING ALS HERSENDONOR

MEDISCHE VRAGENLIJST BIJ AANMELDING ALS HERSENDONOR MEDISCHE VRAGENLIJST BIJ AANMELDING ALS HERSENDONOR Deze vragenlijst zal helpen om informatie te verzamelen die belangrijk is om te documenteren. Wij vragen u de vragenlijst zo volledig mogelijk in te

Nadere informatie

Obductie. Informatie over obductie voor nabestaanden. Obductie

Obductie. Informatie over obductie voor nabestaanden. Obductie Obductie Informatie over obductie voor nabestaanden Obductie Inleiding 3 Wat is een obductie of autopsie? 3 Waarom obductie? 4 Wat gebeurt er bij een obductie? 4 Het bewaren van weefsel en organen 5 Hoe

Nadere informatie

Algemeen. Patiënteninformatie. Obductie. Slingeland Ziekenhuis

Algemeen. Patiënteninformatie. Obductie. Slingeland Ziekenhuis Algemeen Obductie i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft deze folder gekregen omdat één van uw naasten is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie verricht mag

Nadere informatie

Obductie Informatie voor nabestaanden

Obductie Informatie voor nabestaanden 00 Obductie Informatie voor nabestaanden 1 Inleiding U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie gedaan mag worden.

Nadere informatie

VUMC PROTOCOL HERSENOBDUCTIE PONSGLIOMEN BIJ KINDEREN INFORMATIE OUDERS

VUMC PROTOCOL HERSENOBDUCTIE PONSGLIOMEN BIJ KINDEREN INFORMATIE OUDERS VUMC PROTOCOL HERSENOBDUCTIE PONSGLIOMEN BIJ KINDEREN INFORMATIE OUDERS Prof. dr. G.J.L. Kaspers, kinderarts, oncoloog/ hematoloog Prof. dr. P. van der Valk, patholoog Drs. D.G. van Vuurden, kinderarts,

Nadere informatie

Algemeen. Obductie.

Algemeen. Obductie. Algemeen Obductie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG038 / Obductie / 14-08-2013 2 Obductie Naar aanleiding van het overlijden van één van

Nadere informatie

De patholoog. Klinische Pathologie. In het ziekenhuis

De patholoog. Klinische Pathologie. In het ziekenhuis Klinische Pathologie De patholoog In het ziekenhuis Inleiding In deze folder kunt u meer lezen over het specialisme Klinische Pathologie en de rol die de patholoog speelt bij ziekte en behandeling. Daarnaast

Nadere informatie

Toestemming voor obductie bij kinderen. Informatie voor nabestaanden

Toestemming voor obductie bij kinderen. Informatie voor nabestaanden Toestemming voor obductie bij kinderen Informatie voor nabestaanden Universitair Medisch Centrum Groningen Inleiding Een arts heeft met u gesproken om uw overleden zoon of dochter te laten onderzoeken.

Nadere informatie

Toestemming voor obductie. Informatie voor nabestaanden 1

Toestemming voor obductie. Informatie voor nabestaanden 1 Toestemming voor obductie Informatie voor nabestaanden 1 1 Voor de nabestaanden van overleden kinderen bestaat een aparte informatiefolder Universitair Medisch Centrum Groningen Inleiding Een arts heeft

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Toestemming voor obductie bij kinderen. Informatie voor nabestaanden

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Toestemming voor obductie bij kinderen. Informatie voor nabestaanden Toestemming voor obductie bij kinderen Informatie voor nabestaanden TOESTEMMING VOOR OBDUCTIE BIJ KINDEREN INFORMATIE VOOR NABESTAANDEN INLEIDING Een arts heeft met u gesproken om uw overleden zoon of

Nadere informatie

PATHOLOGIE. Obductie Informatie voor nabestaanden

PATHOLOGIE. Obductie Informatie voor nabestaanden PATHOLOGIE Obductie Informatie voor nabestaanden Obductie U hebt deze folder gekregen omdat iemand die u dierbaar is, is overleden. De behandelend arts heeft u toestemming gevraagd voor obductie. De omstandigheden

Nadere informatie

Voorop prof.cir. Bernard Uitdehaag,

Voorop prof.cir. Bernard Uitdehaag, De gezichten achter MS-onderzoek Veel nieuwe antwoorden, maar ook steeds nieuwe vragen ln Nederland is sprake van hooggekwalificeerd onderzoek naar MS. Daarbij zijn - niet in het minst door de financiële

Nadere informatie

Voorlichtingsfolder autopsie (obductie), gericht aan de nabestaanden

Voorlichtingsfolder autopsie (obductie), gericht aan de nabestaanden Voorlichtingsfolder autopsie (obductie), gericht aan de nabestaanden U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie

Nadere informatie

ALS Centrum Nederland

ALS Centrum Nederland ALS Centrum Nederland In deze brochure vertellen wij over ALS (amyotrofische laterale sclerose) en over ALS Centrum Nederland. Wij spreken over ALS maar bedoelen dan ook PSMA (progressieve spinale musculaire

Nadere informatie

Hand-out perspectief Vetzuuroxidatiestoornissen 20-08-2013

Hand-out perspectief Vetzuuroxidatiestoornissen 20-08-2013 Hand-out perspectief Vetzuuroxidatiestoornissen 20-08-2013 Het perspectief van patiënten met een vetzuuroxidatie stoornis is door middel van een online enquête onderzocht. 1. Expertise in kaart, augustus

Nadere informatie

Het neuropsychologisch onderzoek. Informatie voor de patiënt en verwijzer

Het neuropsychologisch onderzoek. Informatie voor de patiënt en verwijzer Het neuropsychologisch onderzoek Informatie voor de patiënt en verwijzer Wat is neuropsychologie en wat is een neuropsycholoog? De neuropsychologie is het vakgebied dat de relatie bestudeert tussen het

Nadere informatie

Over de toekomst van de psychiatrische diagnostiek

Over de toekomst van de psychiatrische diagnostiek Over de toekomst van de psychiatrische diagnostiek Wetenschappelijk symposium ter gelegenheid van het afscheid van prof. dr. Michiel W. Hengeveld als afdelingshoofd psychiatrie bij het Erasmus MC Rotterdam

Nadere informatie

ALS Onderzoek. ALS biobank en database. ALS Onderzoek. Onderzoeksprojecten

ALS Onderzoek. ALS biobank en database. ALS Onderzoek. Onderzoeksprojecten ALS Onderzoek ALS Centrum Nederland doet onderzoek naar ALS, PLS en PSMA met als doel om zo snel mogelijk een behandeling voor deze ziektes te vinden. We verzamelen gegevens van zoveel mogelijk patiënten.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Informatie over. obductie

PATIËNTEN INFORMATIE. Informatie over. obductie PATIËNTEN INFORMATIE Informatie over obductie Inleiding U heeft deze folder gekregen, omdat één van uw naasten is overleden. Een arts heeft u gevraagd of obductie (onderzoek) verricht mag worden. De omstandigheden

Nadere informatie

Neemt u de tijd om deze informatie goed te lezen en spreekt u met de arts het tijdstip af waarop u uitsluitsel geeft over uw beslissing.

Neemt u de tijd om deze informatie goed te lezen en spreekt u met de arts het tijdstip af waarop u uitsluitsel geeft over uw beslissing. Pathologie Patiënteninformatie Autopsie (obductie) U ontvangt deze informatie, omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of een obductie (ook wel autopsie

Nadere informatie

Mobiliteitspoli Nijmegen. Diagnostiek en behandeling op maat bij loop- en balansproblemen door een chronische neurologische aandoening

Mobiliteitspoli Nijmegen. Diagnostiek en behandeling op maat bij loop- en balansproblemen door een chronische neurologische aandoening Mobiliteitspoli Nijmegen Diagnostiek en behandeling op maat bij loop- en balansproblemen door een chronische neurologische aandoening Achtergrond De Mobiliteitspoli Nijmegen is opgericht door de afdeling

Nadere informatie

100-plus onderzoek: wel oud maar niet dement. informatiefolder

100-plus onderzoek: wel oud maar niet dement. informatiefolder 100-plus onderzoek: wel oud maar niet dement informatiefolder 1 Juist u, de 100-plusser die niet dement is Bent u ouder dan 100 jaar en helemaal helder, of kent u misschien iemand voor wie dit opgaat?

Nadere informatie

Obductie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Obductie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Obductie U heeft deze folder gekregen omdat iemand die u liefheeft, is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie verricht mag worden. Deze vraag roept vaak andere vragen op zoals: Wat

Nadere informatie

Mitochondriële ziekten

Mitochondriële ziekten Mitochondriële ziekten Een inleiding NCMD Het Nijmeegs Centrum voor Mitochondriële Ziekten is een internationaal centrum voor patiëntenzorg, diagnostiek en onderzoek bij mensen met een stoornis in de mitochondriële

Nadere informatie

Informatie over Exoom sequencing

Informatie over Exoom sequencing Informatie over Exoom sequencing Exoom sequencing is een nieuwe techniek voor erfelijkheidsonderzoek. In deze folder vindt u informatie over dit onderzoek. De volgende onderwerpen komen aan bod: Om de

Nadere informatie

AlzheimerActueel. SPECIAL presentatiemiddag. Informatie voor donateurs van de Internationale Stichting Alzheimer Onderzoek

AlzheimerActueel. SPECIAL presentatiemiddag. Informatie voor donateurs van de Internationale Stichting Alzheimer Onderzoek nummer 3 / oktober 2011 AlzheimerActueel Informatie voor donateurs van de Internationale Stichting Alzheimer Onderzoek SPECIAL presentatiemiddag Wetenschappelijke adviesraad Dr. Geert-Jan Biessels Vaatschade

Nadere informatie

obductie informatie voor nabestaanden patiënteninformatie

obductie informatie voor nabestaanden patiënteninformatie patiënteninformatie obductie informatie voor nabestaanden U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie verricht

Nadere informatie

Obductie. gemini-ziekenhuis.nl

Obductie. gemini-ziekenhuis.nl Obductie gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Obductie 3 Wat is obductie? 3 Waarom is obductie soms wenselijk of nodig? 3 De gang van zaken rond obductie 3 Hoe wordt een obductie uitgevoerd? 4 Uitslag van

Nadere informatie

gebruik van niet-humane primaten (nhp) als proefdier nut en noodzaak?

gebruik van niet-humane primaten (nhp) als proefdier nut en noodzaak? gebruik van niet-humane primaten (nhp) als proefdier nut en noodzaak? publiekssamenvatting 2014 Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) Sommige rechten zijn voorbehouden / Some rights

Nadere informatie

de Nederlandse Studie naar Depressie bij Ouderen

de Nederlandse Studie naar Depressie bij Ouderen de Nederlandse Studie naar Depressie bij Ouderen Nieuwsbrief 2016 1 2 Alle NESDO medewerkers wensen u een heel goed 2017! De NESDO dataverzameling is afgerond! Velen van u hebben in de afgelopen 10 jaar

Nadere informatie

Ik geef om VUmc... ook in de toekomst. Nalaten aan Stichting VUmc Fonds

Ik geef om VUmc... ook in de toekomst. Nalaten aan Stichting VUmc Fonds Ik geef om VUmc... ook in de toekomst Nalaten aan Stichting VUmc Fonds De receptioniste bij de balie, de verpleegkundige op de IC, de kinderarts, het personeel in de traumahelikopter allemaal geven we

Nadere informatie

Dutch summary. Mitochondriaal dysfunctioneren in multiple sclerosis

Dutch summary. Mitochondriaal dysfunctioneren in multiple sclerosis Mitochondriaal dysfunctioneren in multiple sclerosis Multiple sclerose (MS) is een ingrijpende aandoening van het centraal zenuwstelsel en de meest voorkomende oorzaak van niet-trauma gerelateerde invaliditeit

Nadere informatie

Wat is dementie? Radboud universitair medisch centrum

Wat is dementie? Radboud universitair medisch centrum Wat is dementie? Bij de diagnostiek en behandeling van mensen met dementie werkt het Jeroen Bosch Ziekenhuis nauw samen met het Radboud Alzheimer Centrum in het Radboudumc te Nijmegen. We wisselen voortdurend

Nadere informatie

2009 over de Universit Feiten en cijfers air Medische Centra

2009 over de Universit Feiten en cijfers air Medische Centra In één oogopslag Feiten en cijfers over de Universitair Medische Centra 2009 Bronvermelding: voor deze uitgave zijn de meest recente gegevens gebruikt van Prismant, Price Waterhouse Coopers, VSNU en NFU.

Nadere informatie

De huid en het brein. Multidisciplinaire expertise bij ontwikkeling, leren en gedrag van kinderen en jongeren met neurofibromatose type 1

De huid en het brein. Multidisciplinaire expertise bij ontwikkeling, leren en gedrag van kinderen en jongeren met neurofibromatose type 1 De huid en het brein Multidisciplinaire expertise bij ontwikkeling, leren en gedrag van kinderen en jongeren met neurofibromatose type 1 Het Centrum voor Neurologische Leer- en ontwikkelingsstoornissen

Nadere informatie

Begrafenis, crematie of... schenken aan de wetenschap?

Begrafenis, crematie of... schenken aan de wetenschap? Begrafenis, crematie of... schenken aan de wetenschap? Informatie over ter beschikking stellen aan onderwijs en wetenschap 2 Begrafenis, crematie... of schenken aan de wetenschap? In Nederland zijn wij

Nadere informatie

Stand van het Onderzoek naar Dementie en Alzheimer

Stand van het Onderzoek naar Dementie en Alzheimer Stand van het Onderzoek naar Dementie en Alzheimer Christine Van Broeckhoven Neurodegeneratieve Hersenziekten Groep, Department Moleculaire Genetica, VIB, Laboratorium voor Neurogenetica, Instituut Born-Bunge,

Nadere informatie

Bent u al donor? Ja Nee

Bent u al donor? Ja Nee Nederland zegt Bent u al donor? Ja Nee Wist u dat u als donor in één keer acht levens kunt redden? En dat het heel makkelijk is om u als donor te registreren? Of u nu oud, jong, groot, klein, dik, dun,

Nadere informatie

Obductie. Onderzoek na overlijden

Obductie. Onderzoek na overlijden Obductie Onderzoek na overlijden Inleiding Als iemand overlijdt kunnen artsen niet altijd verklaren wat er precies met hem of haar aan de hand was. Onderzoek van de overledene kan helpen om beter te begrijpen

Nadere informatie

Gebruik van medische gegevens en/of resterend lichaamsmateriaal

Gebruik van medische gegevens en/of resterend lichaamsmateriaal Gebruik van medische gegevens en/of resterend lichaamsmateriaal Belangrijke telefoonnummers Algemeen nummer UMCG (050) 361 61 61 U kunt hier terecht met algemene vragen over het UMCG. Bijvoorbeeld over

Nadere informatie

Informatieblad voor deelnemers gedurende opvolging. De CENTER-TBI studie

Informatieblad voor deelnemers gedurende opvolging. De CENTER-TBI studie Informatieblad voor deelnemers gedurende opvolging De CENTER-TBI studie Tijdens de acute fase na uw ongeval, heeft u deelgenomen aan een multicenter onderzoek, gefinancierd door de Europese unie (The Collaborative

Nadere informatie

Het verzamelen van Pompe patiënten informatie

Het verzamelen van Pompe patiënten informatie Het verzamelen van Pompe patiënten informatie Toegang tot goede en recente medische informatie is van groot belang voor u en uw arts. Om deze informatie te verkrijgen hebben wetenschappers, patiënten en

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek Patiënteninformatie Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek U bent door een specialist van het ziekenhuis verwezen

Nadere informatie

Informatie na overlijden. Wat u moet weten en doen als een familielid of directe naaste in het Waterlandziekenhuis is overleden

Informatie na overlijden. Wat u moet weten en doen als een familielid of directe naaste in het Waterlandziekenhuis is overleden Informatie na overlijden Wat u moet weten en doen als een familielid of directe naaste in het Waterlandziekenhuis is overleden Inhoud Inleiding 4 Eigen keuze 4 Verblijf in het mortuarium 4 Verzorging en

Nadere informatie

Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven

Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven Dokter op Dinsdaglezing 24 september 2013 Dr. Brigit de Jong, neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis en UMC St Radboud Programma + MS + Verschijnselen van MS + Medicamenteuze

Nadere informatie

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank TiN

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank TiN Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank TiN Geachte mevrouw/mijnheer, In het kader van de Trombocytopathie in Nederland studie wordt een gedeelte van het extra afgenomen bloed opgeslagen in een

Nadere informatie

UMC Utrecht Hersencentrum

UMC Utrecht Hersencentrum Hersencentrum UMC Utrecht Hersencentrum Informatie voor studenten Geneeskunde, SUMMA en Biomedische Wetenschappen UMC Utrecht Hersencentrum Informatie voor studenten Geneeskunde, SUMMA en Biomedische

Nadere informatie

de vraag is niet of we de strijd tegen MS gaan winnen... maar wanneer

de vraag is niet of we de strijd tegen MS gaan winnen... maar wanneer de vraag is niet of we de strijd tegen MS gaan winnen... maar wanneer belofte Onze belofte aan mensen met MS Al meer dan drie decennia neemt Biogen Idec het voortouw in de strijd tegen multiple sclerose.

Nadere informatie

Stichting Samenwerkende Centra voor Primaire Immuundeficiënties (SSPID) Beleidsplan

Stichting Samenwerkende Centra voor Primaire Immuundeficiënties (SSPID) Beleidsplan Stichting Samenwerkende Centra voor Primaire Immuundeficiënties (SSPID) Beleidsplan P.M. Ellerbroek 1 Inhoud I. Inleiding 3 II. Strategie II.1 Statutaire doelstelling en missie 4 II.2 Afwezigheid winstoogmerk

Nadere informatie

De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen

De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen 3 Parnassia Groep is specialist in geestelijke gezondheid Psychische klachten, een psychische stoornis of ziekte: ze kunnen iedereen treffen en ernstig

Nadere informatie

Is er een expertisecentrum?

Is er een expertisecentrum? Hand-out perspectief lysosomale stapelingsziekten 05-06-2014 De ervaringen met de zorg van patiënten met lysosomale stapelingsziekten zijn door middel van een online enquête onderzocht, in het kader van

Nadere informatie

Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs Geen bezwaar?

Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs Geen bezwaar? Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs Geen bezwaar? U bezoekt VU medisch centrum (VUmc) voor onderzoek en/of behandeling. In een ziekenhuis

Nadere informatie

Thema: Beroerte. Nieuwe ontwikkelingen. Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding. 3 maart 2010 16-3-2010 2

Thema: Beroerte. Nieuwe ontwikkelingen. Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding. 3 maart 2010 16-3-2010 2 Thema: Beroerte Nieuwe ontwikkelingen Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding 3 maart 2010 16-3-2010 2 Inhoud Behandeling acuut herseninfarct: - stroke unit - trombolyse - dotteren - schedeldaklichting

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting 2016489

Niet-technische samenvatting 2016489 Niet-technische samenvatting 2016489 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Van buik naar brein: de rol van darm-bacteriën in autisme en attentie-stoornissen. 1.2 Looptijd van het project 21-4-2016-21-4-2021

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting GENETISCHE EN RADIOLOGISCHE MARKERS VOOR DE PROGNOSE EN DIAGNOSE VAN MULTIPLE SCLEROSE Multiple Sclerose (MS) is een aandoening van het centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg)

Nadere informatie

Een EEG-onderzoek naar de verwerking van gesproken taal bij volwassenen met ASS

Een EEG-onderzoek naar de verwerking van gesproken taal bij volwassenen met ASS Inhoudsopgave p. Een EEG-onderzoek naar de verwerking van gesproken taal bij volwassenen met ASS Inleiding 2 Wie kunnen er mee doen? 2 Achtergrond 3 Het verloop van het EEG-onderzoek 4 Studiedoel 5 Wat

Nadere informatie

Zorg na overlijden. Informatie voor nabestaanden over de verzorging van de overledene in CWZ

Zorg na overlijden. Informatie voor nabestaanden over de verzorging van de overledene in CWZ Zorg na overlijden Informatie voor nabestaanden over de verzorging van de overledene in CWZ Omdat een naaste uit uw familie- of kennissenkring is overleden en het u moeilijk zal vallen nu uw aandacht te

Nadere informatie

Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal. Heeft u bezwaar?

Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal. Heeft u bezwaar? Gebruik van uw medische gegevens en lichaamsmateriaal Heeft u bezwaar? Inleiding U bezoekt het Radboudumc voor onderzoek en/of behandeling. Om u zo goed mogelijk te kunnen onderzoeken en/of behandelen

Nadere informatie

Dagelijks Bestuur. adres De Boelelaan 1117 De Boelelaan 1117. telefoon 020-4440393 020-4441684 mobiel 06-52046672 06-28595910

Dagelijks Bestuur. adres De Boelelaan 1117 De Boelelaan 1117. telefoon 020-4440393 020-4441684 mobiel 06-52046672 06-28595910 Dagelijks Bestuur Evan van Egmond Ronald Gabel instelling VU medisch centrum VU medisch centrum adres De Boelelaan 1117 De Boelelaan 1117 postcode 1081 HV 1081 HV plaats Amsterdam Amsterdam e.vanegmond@vumc.nl

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Afdeling. Klinische Pathologie

PATIËNTEN INFORMATIE. Afdeling. Klinische Pathologie PATIËNTEN INFORMATIE Afdeling Klinische Pathologie Waarover gaat deze folder en waarover niet? Soms neemt een arts bij u wat lichaamsmateriaal af, bijvoorbeeld: een klein stukje uit uw huid, uw borstklier,

Nadere informatie

PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE

PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE BEHANDELING OP DE GEZONDHEIDSTOESTAND BIJ EEN HERSENINFARCT Geachte heer / mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch

Nadere informatie

Geheugenproblemen: Wat kunnen wij voor u betekenen?

Geheugenproblemen: Wat kunnen wij voor u betekenen? Geheugenproblemen: Wat kunnen wij voor u betekenen? Dit product is een samenwerkingsverband tussen Dijk en Duin, Zorgbalans Velsen en ViVa! Zorggroep. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Informatie

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/39720 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Hafkemeijer, Anne Title: Brain networks in aging and dementia Issue Date: 2016-05-26

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Beroerte. Aantal nieuwe patiënten met een beroerte. Definitie. Uitgave van de Nederlandse Hartstichting.

Feiten en cijfers. Beroerte. Aantal nieuwe patiënten met een beroerte. Definitie. Uitgave van de Nederlandse Hartstichting. Feiten en cijfers Uitgave van de Nederlandse Hartstichting November 211 Beroerte Definitie Beroerte (in het Engels Stroke ), ook wel aangeduid met cerebrovasculaire aandoeningen/accidenten/ziekte (CVA),

Nadere informatie

Informatie voor nabestaanden

Informatie voor nabestaanden Informatie voor nabestaanden Haarlem U heeft zojuist een begin moeten maken met het afscheid van uw naaste. De komende tijd zal niet makkelijk zijn voor u. U krijgt veel informatie. En er moeten praktische

Nadere informatie

Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte

Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte NEUROLOGISCHE LEER- EN ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte Het centrum

Nadere informatie

Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over.

Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over. Multiple Sclerose Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over. Wat is multipele Sclerose (MS) MS is een

Nadere informatie

Het bewaren van lichaamsmateriaal door Pathologie laboratoria.

Het bewaren van lichaamsmateriaal door Pathologie laboratoria. Het bewaren van lichaamsmateriaal door Pathologie laboratoria. Waarover gaat deze folder en waarover niet? 1. Soms neemt een arts bij u wat lichaamsmateriaal af, bijvoorbeeld: - een klein stukje uit uw

Nadere informatie

80 jaar Reumafonds Jubileumcongres

80 jaar Reumafonds Jubileumcongres 80 jaar Reumafonds Jubileumcongres zaterdag 7 oktober 2006 De Doelen Rotterdam Samen resultaat boeken Succes behalen in de strijd tegen reuma. Dat is de missie van het Reumafonds, dat dit jaar tachtig

Nadere informatie

Stichting MS Research Nummer 30-2008 MAGAZINE

Stichting MS Research Nummer 30-2008 MAGAZINE ROND M MS Stichting MS Research Nummer 30-2008 MAGAZINE WOORDEN OVER MS Dromen MS Research heeft veel dromen. In de eerste plaats staan die in relatie tot het oplossen van multiple sclerose. Maar onze

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek Patiënteninformatie Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek U bent door een specialist van het ziekenhuis verwezen

Nadere informatie

Probleem 1 11-12-13. Ontwikkelingen bij Alzheimer. Dementie! Meer dan een hersenziekte! Dementie op Google afbeeldingen

Probleem 1 11-12-13. Ontwikkelingen bij Alzheimer. Dementie! Meer dan een hersenziekte! Dementie op Google afbeeldingen Dementie op Google afbeeldingen Dementie Meer dan een hersenziekte Prof Frans Verhey Maastricht University Medical Center Alzheimer Centrum Limburg Dementie: een hersenziekte Ziekte van Alzheimer Meest

Nadere informatie

Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden

Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden Formaliteiten bij overlijden versie VMG / 9 1 2017 1 Inhoud Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2. Zorg voor de overledene en de hiervoor geldende tarieven...

Nadere informatie

Transparant over uitkomsten van hartchirurgie (2)

Transparant over uitkomsten van hartchirurgie (2) Transparant over uitkomsten van hartchirurgie (2) De sterfte in de 3 grote zorggroepen per hartchirurgisch centrum in de periode 2013-2015 Elders op deze website vindt u de gemiddelde sterfte na hartchirurgische

Nadere informatie

Met MRI kijken naar neuropsychiatrische SLE

Met MRI kijken naar neuropsychiatrische SLE Prof. dr. Tom Huizinga (l) en prof dr. Mark van Buchem leiden al jaren het onderzoek naar NPSLE Martijn Steenwijk, Bsc; prof. dr. Mark van Buchem, neuroradioloog; drs. Margreet Steup-Beekman, internist-reumatoloog;

Nadere informatie

Neuropsychologie en neuropsychologisch onderzoek

Neuropsychologie en neuropsychologisch onderzoek Neuropsychologie en neuropsychologisch onderzoek Inleiding Neuropsychologie is het vakgebied dat de relatie bestudeert tussen gedrag en de werking van de hersenen. De neuropsycholoog stelt met een psychologisch

Nadere informatie

Samen voor een gezonde toekomst

Samen voor een gezonde toekomst business friends Samen voor een gezonde toekomst Business Friends De Business Friends van het Erasmus MC Vriendenfonds is een groep van zakelijke relaties en bedrijven in de regio die we regelmatig uitnodigen

Nadere informatie

Chapter 14. Samenvatting

Chapter 14. Samenvatting Samenvatting Inleiding Schizofrenie is een chronische en ernstige psychiatrische aandoening die wordt gekenmerkt door abnormale gedachten en verstoord gedrag. De eerste beschrijving van schizofrenie dateert

Nadere informatie

Leeropdracht Contextuele neuropsychologie

Leeropdracht Contextuele neuropsychologie Jos Egger Het is natuurlijk TOP om hoogleraar te mogen zijn. Een positie van waaruit je jonge collega s wegwijs kan maken in het vak en onderzoek kan aanzwengelen. Bovendien kun je helpen om bevindingen

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting NEDERL ANDSE SAMENVAT TING HET OOG ALS WEERSPIEGELING VAN HET BREIN Optische coherentie tomografie in MS Meer dan een eeuw geleden schreef een van de eerste neurologen die gebruik maakte van de oogspiegel,

Nadere informatie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie 20135014 PP bavo Neuro algemeen brochure.indd 1 24-09-13 13:48 Behandel- en expertise centrum NAH/neuropsychiatrie Het

Nadere informatie