Pulsar Natuurkunde 2e vwo 3 Hoofdstuk m/s. 13 6,3 km/h. 14 a = 1, b c d e 2244.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pulsar Natuurkunde 2e vwo 3 Hoofdstuk m/s. 13 6,3 km/h. 14 a = 1, b c d e 2244."

Transcriptie

1 1 Communicatie 1.1 Communicatie met de lichtsnelheid 1 Je verbrandt door de ultraviolette straling van de zon. 2 Infrarode straling (warmtestraling). De delen van het huis die een hogere temperatuur hebben dan andere delen, zenden meer infrarode straling uit. 3 Radiogolven en röntgenstraling. 4 De communicatie gaat over grote afstanden. De golven gaan dwars door muren en ramen. Je hebt geen lange draden nodig. 5 Uv-straling is slecht voor je gezondheid. De straling kan het erfelijk materiaal (DNA) in de huidcellen beschadigen waardoor de kans op huiskanker toeneemt. 6 Bij babyfoons heb je geen nummer dat je kiest. Als iemand in de buurt is met net zo n babyfoon kun je storing krijgen. Op korte afstand is daar niet veel kans op. 7 Infrarode straling gaat niet dwars door je heen. 8 Microgolven verwarmen voedsel in de magnetron. Deze golven zijn in staat om water en vet moleculen hard te laten trillen. Hierdoor wordt het voedsel, dat altijd water of vet bevat, warm. 9 2,6 s. Bereken eerst hoe lang het duurt voor een elektromagnetische golf om met een snelheid van km/s een afstand af te leggen van km. Met een verhoudingstabel: Afst. in km Tijd in s 1 s?? = / = 1,3 s. Die afstand moet twee keer afgelegd worden: eerst van vluchtleider naar de astronauten en dan ook weer terug van astronauten naar de aarde. Het antwoord wordt dan: 2 1,3 = 2,6 s 10 De sprinter heeft de grootste snelheid. Bereken alle snelheden met een verhoudingstabel. Afst. in m 45? = 9 Tijd in s 5 1? 5 = 45 1 dus? = 45 : 5 = 9 snelheid van de poes is 9 m/s Afst. in m 115? = 9,6 Tijd in s 12 1? 12 = dus? = 115 : 12 = 9,6 snelheid van de hond is 9,6 m/s Afst. in m 100? = 10,1 Tijd in s 9,9 1? 9,9 = dus? = 100 : 9,9 = 10,1 snelheid van de sprinter is 10,1 m/s 11 7,5 keer. In 1 seconde legt de radiogolf een afstand af van km. Aantal keer 1? om aarde afstand ? = / = 7, m/s Afst km m? Tijd 1 uur 3600 s 1 s? = / 3600 = 340 m De snelheid is dus 340 m/s. 13 6,3 km/h. Afst. 350 m? = 6300 m 6,3 km Tijd 200 s 3600 s 1 uur = 1h? = / 200 = 6300 m De snelheid is dus 6,3 km/h. 14 a = 1, b c d e a 5,63 m/s Reken eerst de tijd om naar seconden: 2 h 04 min 55 s = = 7495 s en de afstand naar meter: 42,195 km = m Gebruik de formule (verhoudingstabel mag natuurlijk ook) Vul de formule in: = v 7495 En bereken de snelheid v: v = / 7495 = 5,63 m/s 1

2 b 20,3 km/h Met een verhoudingstabel: Afst. 5,63 m? = m 20,3 km Tijd 1 s 3600 s 1 uur (h)? = 5, / 1 = m De snelheid is dus 20,3 km/h. 16 a 2516 m. Met een verhoudingstabel: Afstand in m 340? Tijd in s 1 7,4? = 340 7,4 = 2516 m b 3,4 km Het vliegtuig legt een afstand af van 460 m in 1 s: Afstand in m 460? Tijd in s 1 7,4? = 460 7,4 = 3404 m = 3,4 km. c Op het moment dat het geluid je oor bereikt (na 7,4 s), is het vliegtuig al een heel eind (3,4 km) verder. De tijd die het licht nodig heeft om je oog te bereiken is te verwaarlozen. 17 a 5,5 uur Het radiosignaal legt in 1 s een afstand af van km. Afstand km km Tijd 1 s?? = / = s = 5,5 uur. b km/h Bereken eerst het aantal uur dat de reis geduurd heeft. De tijd is 9 jaar en 6 maanden (9,5 jaar)= 3468 dagen. (We rekenen met: 1 jaar = 365 dag) 19 a 4, km b 4,3 jaar Nu een keer met de formule: Vul de formule in: 4, = t (afstand in km en de snelheid in km/s) Bereken de tijd t (in s): t = 4, / = 1, s 1, s = 3, uur = 1563 dag = 4,3 jaar. c Als je deze ster zou zien ontploffen is dat in werkelijkheid 4,3 jaar eerder gebeurd. Hoe verder een ster weg staat des te langer heeft het licht er over gedaan. d 9, km een lichtjaar is de afstand die het licht in een jaar aflegt. Een jaar is 365 dagen. Een dag is 24 h. Een uur is 3600 s. Een jaar is dus: = s De afstand van één lichtjaar wordt dan: = = 9, km. (snelheid in km/s, de tijd in s en de afstand in km) 20 a km/s Bereken eerst hoe groot 1% van de lichtsnelheid is en daarna hoe groot 42% van de lichtsnelheid is. 1% = / 100 = 3000 km/s 42 % = = km/s b Antwoord B Bij glas is de snelheid 1/3 minder, dus 1/3 van = minder = dus antwoord B. Dit is = uur. De gemiddelde snelheid in km/h wordt dan: Afstand km? km Tijd uur 1 uur 18 a 4,4 s? = / = km/h Afstand 342 m 1500 m Tijd 1 s? s? = / 342 = 4,4 s 2 b Die tijd is zo kort (0, s) dat je die tijd mag verwaarlozen.

3 1.2 Informatie in golven 21 practicum 22 a de waterdeeltjes b de luchtdeeltjes c Bij elektromagnetische golven is er geen stof die trilt. Het bijzondere van elektromagnetische golven is juist dat ze door een ruimte kunnen gaan waar geen enkel deeltje aanwezig is (vacuüm). 23 a Men dacht dat er zonder stof ook niets kon trillen. b De aarde beweegt dan door de ether. De lichtsnelheid tegen deze etherwind in zou dus kleiner zijn. 24 a lichtcel, accu b stopcontact, dynamo. 25 0, s Gebruik de formule f = 1/T f = 1/ = 0, s In het venster van je rekenmachine verschijnt misschien: 1, E -06. Dit betekent dat je de komma 6 plaatsen naar links moet schuiven: 0, s. Waneer je dat afrondt, krijg je: 0, s. Meer details over de notatie van kleine getallen vind je op blz. 117 van je leerboek. 28 FM vind je vaak in de naam van radiozenders: bijvoorbeeld radio 3 fm. 29 a 3, s In 1 seconde zitten 3, trillingen. Eén trilling duurt dan: 1/3, = 3, s De exponent -15 betekent hier dat de komma 15 plaatsen naar links opschuift: 0, s b 6, in 1 s heb je 3, trillingen. Het aantal pulsen vind je door dit getal door 50 te delen: 3, : 50 = 6, a digitaal b Bij digitale signaalverwerking wordt met codes gewerkt. Bij de verwerking van de codes worden storingen verwijderd. 31 B en C 32 practicum 33 a f = 1/T = 1/1,337 = 0,7479 Hz b In de doos zit de ontvanger van de signalen uit de ruimte. De paraboolantenne bundelt de elektromagnetische straling die uit de ruimte komt naar één punt en in dat punt is de doos geplaatst. 26 a 0,020 s Eén patroon duurt 20 ms = 20 milliseconde = 0,020 s. De trillingstijd T is dan ook 0,020 s. b 50 Hz f = 1/T = 1/0,020 = 50 Hz c De frequentie. Het wieltje zal sneller draaien, de tijd T wordt kleiner, dus de frequentie f groter. d 10,8 km/h Als de buitenkant van het wieltje van de dynamo 6 cm aflegt, draait het wiel ook 6 cm en gaat de fiets dus 6 cm vooruit. De fiets gaat 0,06 m vooruit in 0,020 s. De snelheid is weer te berekenen met een verhoudingstabel: Afstand 0,06 m? = 3 m?? = Tijd 0,020 s 1 s 3600 s? = 0,06 1 / 0,020 = 3 m?? = / 1 = m De snelheid in km/h wordt dan m in 1 uur = 10,8 km/h. 27 a Bij wisselstroom verandert de stroom steeds van richting b Bij gelijkstroom loopt de stroom steeds dezelfde kant op c Frequentie is het aantal trillingen per seconde d Trillingstijd is de tijd van één trilling e Modulatie is het meesturen van informatie met een golf f Amplitude is de maximale uitwijking bij een trilling 3

4 1.3 Luidspreker en microfoon 34 a je stembanden b lucht (meestal) c elektrische stroompjes d bij elektromagnetische golven is er geen stof die trilt. 35 a De elektrische trillingen moeten gecodeerd worden en met de wisselstroompjes meegegeven door middel van modulatie. b opslaan van telefoonnummers, kiezen van nummers, opslaan van plaatjes enzovoort. 36 a De frequentie heeft te maken met de toonhoogte van het geluid dat het mobieltje produceert en dat hangt weer af van het signaal dat het mobieltje oppikt. Hoe hoger de toon des te groter is de frequentie. b Wisselstroompjes met informatie (die volgen de trillingen van het geluid dat het mobieltje opvangt) en wisselstroompjes om de elektromagnetische golf te maken (de draaggolf met een zeer hoge frequentie) die de antenne van je mobiel verlaat. 37 Een luidspreker zet elektrische trillingen om in geluid, een microfoon zet geluid om in elektrische trillingen. Dus precies de omgekeerde functie. 38 practicum 39 practicum 40 practicum 41 practicum 42 practicum 43 Hoe dichter je bij de polen komt, des te groter is die afwijking. 44 C 45 IJzer wordt door de magneet zelf magnetisch door influentie. Hierdoor wordt het magneetveld van de aarde verstoord. 48 Een elektromagneet kun je uitzetten. Dat is handig als de kraan het ijzer weer moet loslaten. 49 Door het magneetveld van de spoel worden de elementaire magneetjes in de kern gericht. Er komt dus in feite een extra magneet in de spoel te zitten. Hierdoor wordt het magneetveld versterkt. 50 Elektromagneten kosten elektrische energie. Permanente magneten niet. 51 a geluid microfoon wisselstroompjes gecodeerd signaal elektromagneet bandje. b Door de elektromagneet stuur je een wisselstroom met een hoge frequentie. De hoge frequentie van het magneetveld schudt de elementaire magneetjes op de band weer door elkaar. 52 De elektromagneet van de spoel en de permanente magneet. 53 a Het spoeltje moet licht zijn zodat het makkelijk trilt. b Door het geluid hard te maken: de amplitude van de trillingen van de luchtdeeltjes is dan groot. 54 <pulsje> 55 practicum 56 a Als de magneet die aan het membraan vast zit, trilt, verandert het magneetveld in de spoel ook. Doordoor heb je weer inductie: in het spoeltje gaat een wisselend stroompje lopen. b Een magneet is vrij zwaar, zware voorwerpen zijn moeilijk in beweging te krijgen, zeker door zwakke luchttrillingen. 57 De paraboolspiegel weerkaatst het geluid dat uit één richting komt naar de microfoon. Zwakke geluiden worden zo versterkt. 58 a 500/0,25 = 2000 keer groter b Ja inderdaad, alleen is dat niet veel. c Bij sms en houd je je telefoon niet bij je hoofd. 46 a naar de magneet b hetzelfde, ook naar de magneet c zonder magneet in de buurt: met magneet in de buurt: < illustratie: uit het leerboek blz. 24 > 4 47 practicum

5 1.4 Signalen uit de ruimte b de teruggekaatste lichtstralen: 59 a De golven gaan rechtdoor en door de kromming van de aarde verdwijnen ze van het oppervlak. b Als je de mast boven op de berg zet, kom je verder. 60 a Als je een dwarsdoorsnede maakt, krijg je de vorm van een parabool. b In het brandpunt waar de straling samenkomt. 61 Bevestig de paraboolspiegel zo aan een statief dat je hem richting zon kunt draaien. Zoek uit waar het brandpunt ligt door de spiegel in de zon te houden en met een stuk papier te kijken waar het meeste licht komt. Meet de plaats van dit punt op en maak met statiefmateriaal een glashouder, zo dat het glas in het brandpunt komt. Voor een betere terugkaatsing bedek je de parabool met aluminiumfolie. De spiegel zorgt ervoor dat het op de plaats van het glas zeer heet kan worden. 62 Met paraboolantennes kun je kennelijk ook tvsignalen uitzenden. De paraboolzender zorgt ervoor dat de uitgezonden straling niet alle kanten uitvliegt maar als een strakke bundel uitgezonden wordt in de richting van een ontvangstantenne in Hilversum. De bundel kan ook op een communicatiesatelliet gericht worden. De satelliet zendt de informatie dan weer door naar de plaats van bestemming. 63 Bij spiegelende terugkaatsing kaatst licht in één richting terug, terwijl bij diffuse terugkaatsing licht in alle richtingen terugkaatst. 64 practicum 65 a de normalen: 66 1 A, 2 C, 3 C, 4 A, 5 B 67 0,24 s De totale afstand heen en terug is = km. Afstand km km Tijd 1 s? s? = / = 0,24 s. 68 Omdat een polaire satelliet niet met de aarde meedraait. 69 Als de satelliet stil staat ten opzichte van de aarde, hoef je niet steeds de antenne te blijven richten. 70 a Met de formule: = v 24 v = / 24 = 1667 km/h b Veel groter, want hij legt in dezelfde tijd een veel grotere cirkel af. 71 a Bij een geostationaire satelliet krijg je één stip. b Daar is het dag en het wordt daar donker. De zon gaat van oost naar west. Het verlichte deel schuift daardoor naar rechts. De zon gaat in het westen onder. c De zon staat ten zuiden van de evenaar. Of: op de noordpool wordt het niet licht, dus daar is de poolnacht winter. Dus zomer op het zuidelijk halfrond. d v = 7, m/s De straal van de cirkelbaan van de satelliet is: r = = 6800 km = 6, m. Invullen in de formule: v 2 = / 6, = 5, v = 7, m/s e eigen antwoord 5

6 72 Elke baan van een satelliet moet het centrum van de aarde als middelpunt van de cirkelbaan hebben. Die baan over Nederland kan er zo uit zien: v kleiner. Jan Willem heeft gelijk. v 78 a remweg 0,75 10 remweg in meter en v in km/h. b remweg = 0,75 (50/10) 2 = 19 m In beide richtingen. De provider kan meten dat mobieltjes langzaam van cel A via cel B naar cel C bewegen, maar ook dat er mobieltjes langzaam de andere kant opgaan: van cel C via cel B naar cel A. 73 Op zulke grote hoogtes kun je geen gedetailleerde foto s maken. 74 a 7,70 km/s De straal r van de cirkelbaan van het ISS is: r = = 6750 km Invullen in de formule: v 2 = / 6, = 5, v = 7, m/s = 7,70 km/s b omtrek = π diameter = 2 π straal = km c omloopstijd = omtrek : snelheid = km : 7,70 km/s = 5508 s = 1,53 uur = 1 uur en 32 min. Dat antwoord komt overeen met de omlooptijd uit de tekst. 75 a De zon komt in het oosten op. De zon lijkt van het oosten naar het westen te draaien. In feite staat de zon stil maar draait de aarde van het westen naar het oosten. b De satellieten staan dichter bij dan geostationaire satellieten en bewegen dus sneller dan de aarde. Ze bewegen dus van west naar oost. 76 De straal van de cirkelbaan van de geostationaire satelliet is: r = = km = 4, m v 2 = /4, = 9, v = 3071 m/s. De omtrek van die cirkelbaan is: = 2 π straal = 2π 4, = 2, m. 2, = 3071 t t = 2, /3071 = 8, s 8, s = 8, / 3600 = 24 uur. Klopt dus v r 14 Klopt, als ze verder weg staan is de afstand r groter. Je deelt het getal door een groter getal zodat de uitkomst van de breuk kleiner wordt. v 2 wordt dan ook kleiner en dus wordt de snelheid 6

7 Toepassing De bundel van een zaklantaarn waaiert lekker uit. 80 Amplitudemodulatie. De maximale uitwijking van de trillingen gaan van hoog naar laag (zowat nul) en weer terug. 92 practicum 81 Dolfijnen en sommige walvissen (orka s bijvoorbeeld) 82 0,071 s Het geluid moet heen en weer. De totale afstand is dan 24 m. Met een verhoudingstabel: Afstand 340 m 24 m Tijd 1 s? s? = 1 24 / 340 = 0,071 s 83 a De frequentie moet omlaag. Het geluid van de vleermuis is onhoorbaar omdat het ultrasoon is, dat wil zeggen dat de frequenties die in het geluid voorkomen hoger zijn dan Hz. b Dat de pieptoon die de fietsen veroorzaken een frequentie heeft die voor ons onhoorbaar is. Honden zouden de fietsen al van verre horen aankomen. c Het geluid van een bushokje is een constant zoemen en een vleermuis maakt geen constante toon. Een vleermuis schreeuwt een serie korte pulsjes en dat lijkt een beetje op het tjok tjok geluid van de elektriciteitskast. 84 practicum 85 Internetvraag 86 Ja: licht 87 S O S 88 amplitude modulatie 89 Maak niet uit; beide zijn elektromagnetische golven. 90 a km Het licht legt in 1 s een afstand af van km. Afstand km? km Tijd 1 s 0,3 s? = 0, = km b km c Een seconde lichtstraal heeft een lengte van meter. Dat zijn stukjes licht en stukjes donker. De lamp moet dus keer per seconde aangezet worden en keer uit. Dat is totaal keer = keer. d Nee, dat gaat veel te snel De lichtstraal van de laserpen blijft een zeer dunne bundel, die je alleen kunt zien als hij in je oog valt.

4VMBO H5 LES.notebook January 27, Geluid. BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30. Luidspreker. Drukverschillen

4VMBO H5 LES.notebook January 27, Geluid. BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30. Luidspreker. Drukverschillen Geluid BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30 Luidspreker Drukverschillen Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Oor Trommelvlies met daarachter hamer aambeeld, stijgbeugel trilhaartjes met

Nadere informatie

Newton - HAVO. Elektromagnetisme. Samenvatting

Newton - HAVO. Elektromagnetisme. Samenvatting Newton - HAVO Elektromagnetisme Samenvatting Het magnetisch veld Een permanente magneet is een magneet waarvan de magnetische werking niet verandert Een draaibare kompasnaald draait met zijn noordpool

Nadere informatie

Trillingen en geluid wiskundig

Trillingen en geluid wiskundig Trillingen en geluid wiskundig 1 De sinus van een hoek 2 Radialen 3 Uitwijking van een harmonische trilling 4 Macht en logaritme 5 Geluidsniveau en amplitude 1 De sinus van een hoek Sinus van een hoek

Nadere informatie

Tabellenboek. Gitaar

Tabellenboek. Gitaar 4T versie 1 Natuur- en scheikunde 1, Geluid Werk netjes en nauwkeurig Geef altijd een duidelijke berekening of een verklaring Veel succes, Slj en Zan Tabellenboek 1. Neem de volgende tabel netjes over

Nadere informatie

1. 1 Wat is een trilling?

1. 1 Wat is een trilling? 1. 1 Wat is een trilling? Een trilling is een beweging die steeds wordt herhaald. Bijvoorbeeld een massa m dat aan een veer hangt. In rust bevindt m zich in de evenwichtsstand. Als m beweegt noemen we

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2001-II

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2001-II Eindexamen natuurkunde - havo 00-II 4 Antwoordmodel Opgave Fietsdynamo uitkomst: f = 49 Hz (met een marge van Hz) Twee perioden duren 47 6 = 4 ms; voor één periode geldt: T = Dus f = = = 49 Hz. - T 0,5

Nadere informatie

Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen)

Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen) Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen) Ga na of de onderstaande beweringen waar of niet waar zijn (invullen op antwoordblad). 1) De krachtwerking van een magneet is bij

Nadere informatie

Opgave 3 Staafmagneten, hoefijzermagneten, naaldmagneten en schijfmagneten.

Opgave 3 Staafmagneten, hoefijzermagneten, naaldmagneten en schijfmagneten. Uitwerkingen 1 Opgave 1 IJzer, nikkel en kobalt. Opgave 2 ermanente magneten zijn blijvend magnetisch. Opgave 3 Staafmagneten, hoefijzermagneten, naaldmagneten en schijfmagneten. Opgave 4 Weekijzer is

Nadere informatie

Exact Periode 5 Niveau 3. Dictaat Licht

Exact Periode 5 Niveau 3. Dictaat Licht Exact Periode 5 Niveau 3 Dictaat Licht 1 1 Wat is licht? In de figuur hieronder zie je een elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). Licht is

Nadere informatie

Exact Periode 5. Dictaat Licht

Exact Periode 5. Dictaat Licht Exact Periode 5 Dictaat Licht 1 1 Wat is licht? In de figuur hieronder zie je een elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). Licht is een elektromagnetische

Nadere informatie

1 f T De eenheid van trillingstijd is (s). De eenheid van frequentie is (Hz).

1 f T De eenheid van trillingstijd is (s). De eenheid van frequentie is (Hz). 1. 1 Wat is een trilling? Een trilling is een beweging die steeds wordt herhaald. Bijvoorbeeld een massa m dat aan een veer hangt. In rust bevindt m zich in de evenwichtsstand. Als m beweegt noemen we

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Licht. Natuurkunde VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

Hoofdstuk 3: Licht. Natuurkunde VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Licht Natuurkunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Licht Natuurkunde 1. Mechanica 2. Golven en straling 3. Elektriciteit en magnetisme 4. Warmteleer Rechtlijnige beweging Trilling en

Nadere informatie

Opgave 2 Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand.

Opgave 2 Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand. Uitwerkingen 1 Als dit heen en weer beweegt om de evenwichtsstand. Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand. Een trilling = de beweging van een voorwerp tussen twee opeenvolgende

Nadere informatie

Golven. 4.1 Lopende golven

Golven. 4.1 Lopende golven Golven 4.1 Lopende golven Samenvatting bladzijde 158: Lopende golf Transversale golf http://www.pontes.nl/~natuurkunde/vwogolf164/transversale_golfsimulation.html Longitudinale golf http://www.pontes.nl/~natuurkunde/vwogolf164/longitudinale_golfsimulation.html

Nadere informatie

oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1.

oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1. Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1. Elektrisch veld In de vacuüm gepompte beeldbuis van een TV staan twee evenwijdige vlakke metalen platen

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 vwo II

Eindexamen natuurkunde 1 vwo II Opgave 1 Defibrillator Een defibrillator wordt gebruikt om het hart van mensen met een acute hartstilstand te reactiveren. Zie figuur 1. figuur 1 electroden De borstkas van de patiënt wordt ontbloot, waarna

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Elektromagnetisme

Hoofdstuk 6: Elektromagnetisme Hoofdstuk 6: lektromagnetisme Natuurkunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 6: lektromagnetisme Natuurkunde 1. Mechanica 2. Golven en straling 3. lektriciteit en magnetisme 4. Warmteleer Rechtlijnige

Nadere informatie

4 Geluid 81213-4. Noordhoff Uitgevers bv

4 Geluid 81213-4. Noordhoff Uitgevers bv 4 Geluid 76 81213-4 In een stadion kan het soms heel stil zijn. Je kunt dan even praten met je buurman. Maar vaak is er een zee van geluid. Het publiek moedigt met zingen en spreekkoren de spelers aan.

Nadere informatie

Opgave 1 Geef van de volgende zinnen aan of ze waar (W) of niet waar (NW) zijn. Omcirkel je keuze.

Opgave 1 Geef van de volgende zinnen aan of ze waar (W) of niet waar (NW) zijn. Omcirkel je keuze. Naam: Klas: Repetitie licht 2-de klas HAVO Opgave 1 Geef van de volgende zinnen aan of ze waar () of niet waar () zijn. Omcirkel je keuze. Een zéér kleine lichtbron (een zogenaamde puntbron) verlicht een

Nadere informatie

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12 Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12 Opgaven 7.1 Magneten en elektromagneten 1 a Ongelijke polen trekken elkaar aan. De noordpool van een kompas wordt

Nadere informatie

In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur).

In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). 2.1 Wat is licht? In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). Licht is een elektromagnetische golf. Andere voorbeelden

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Licht. Natuurkunde Havo 2011/2012.

Hoofdstuk 4: Licht. Natuurkunde Havo 2011/2012. Hoofdstuk 4: Licht Natuurkunde Havo 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 4: Licht Natuurkunde 1. Kracht en beweging 2. Licht en geluid 3. Elektrische processen 4. Materie en energie Beweging Trillingen en

Nadere informatie

Werkblad 3 Bewegen antwoorden- Thema 14 (NIVEAU BETA)

Werkblad 3 Bewegen antwoorden- Thema 14 (NIVEAU BETA) Werkblad 3 Bewegen antwoorden- Thema 14 (NIVEAU BETA) Theorie In werkblad 1 heb je geleerd dat krachten een snelheid willen veranderen. Je kunt het ook omdraaien, als er geen kracht werkt, dan verandert

Nadere informatie

2.1 Wat is licht? 2.2 Fotonen

2.1 Wat is licht? 2.2 Fotonen 2.1 Wat is licht? In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). Licht is een elektromagnetische golf. Andere voorbeelden

Nadere informatie

HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet.

HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet. HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet. Op veler verzoek heb ik me verdiept in het fenomeen 8,33 khz. Waarom komt dit op ons af, en wat betekent dit voor de techniek van zenders en ontvangers.

Nadere informatie

Uitwerkingen 1. Opgave 1 Bij mist wordt het licht door de waterdruppeltjes weerkaatst. Opgave 2 Groter Kleiner. Opgave 3

Uitwerkingen 1. Opgave 1 Bij mist wordt het licht door de waterdruppeltjes weerkaatst. Opgave 2 Groter Kleiner. Opgave 3 Uitwerkingen 1 Opgave 1 Bij mist wordt het licht door de waterdruppeltjes weerkaatst. Opgave 2 Groter Kleiner Opgave 3 Opgave 4 Licht, steeds donkerder (bij halfschaduw), donker (kernschaduw), steeds lichter

Nadere informatie

3.1 Magneten en elektromagneten

3.1 Magneten en elektromagneten 3.1 Magneten en elektromagneten 1 a De punt van de magneet die naar het geografische noorden wijst, heet de magnetische noordpool van de magneet. Dat is afspraak. Hij wordt aangetrokken door een ongelijke

Nadere informatie

Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A)

Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A) Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A) Opgave 1 Twee kleine luidsprekers L 1 en L hebben een onderlinge afstand van d = 1,40 m. Zie de figuur hiernaast (niet op

Nadere informatie

NaSk overal en extra opgaven

NaSk overal en extra opgaven NaSk overal en extra opgaven Opg. 1. Extra opgaven Deel 1: Opgave 1: In de les heeft je docent een experiment uitgevoerd, waarbij een metalen liniaal in trilling gebracht werd. Bij het eerste experiment

Nadere informatie

Opgave 1 Koolstof-14-methode

Opgave 1 Koolstof-14-methode Eindexamen havo natuurkunde pilot 04-II Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt scorepunt toegekend. Opgave Koolstof-4-methode maximumscore 3 antwoord: aantal aantal aantal massa halveringstijd

Nadere informatie

Theorie: Snelheid (Herhaling klas 2)

Theorie: Snelheid (Herhaling klas 2) Theorie: Snelheid (Herhaling klas 2) Snelheid en gemiddelde snelheid Met de grootheid snelheid geef je aan welke afstand een voorwerp in een bepaalde tijd aflegt. Over een langere periode is de snelheid

Nadere informatie

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6)

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Vraag 1 Een luidspreker en een microfoon zijn in principe op dezelfde manier opgebouwd. Alleen werken ze in omgekeerde richting. Wat bij een luidspreker

Nadere informatie

Stevin vwo Antwoorden hoofdstuk 10 Elektromagnetisme ( ) Pagina 1 van 9

Stevin vwo Antwoorden hoofdstuk 10 Elektromagnetisme ( ) Pagina 1 van 9 Stevin vwo Antwoorden hoofdstuk 10 Elektromagnetisme (2016-05-22) Pagina 1 van 9 Als je een ander antwoord vindt, zijn er minstens twee mogelijkheden: óf dit antwoord is fout, óf jouw antwoord is fout.

Nadere informatie

Eenparige cirkelvormige beweging

Eenparige cirkelvormige beweging Eenparige cirkelvormige beweging Inleidende proef Begrip eenparige cirkelvormige beweging (ECB) definitie Een beweging gebeurt eenparig cirkelvormig als de beweging in dezelfde zin gebeurt, op een cirkelbaan

Nadere informatie

T1 Wat is licht? FIG. 3 Zo teken je een lichtstraal. De pijl geeft de richting van het licht aan.

T1 Wat is licht? FIG. 3 Zo teken je een lichtstraal. De pijl geeft de richting van het licht aan. T1 Wat is licht? Lichtbron, lichtstraal en lichtsnelheid Licht ontstaat in een lichtbron. Een aantal bekende lichtbronnen zijn: de zon en de sterren; verschillende soorten lampen (figuur 1); vuur, maar

Nadere informatie

Vrijdag 8 juni, 9.00-12.00 uur

Vrijdag 8 juni, 9.00-12.00 uur EXAMEN HOGER ALGEMEEN VOORTGEZET ONDERWIJS IN 1979 Vrijdag 8 juni, 9.00-12.00 uur NATUURKUNDE Dit examen bestaat uit 4 opgaven ft Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van

Nadere informatie

Examen VWO. natuurkunde 1. tijdvak 2 woensdag 24 juni uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VWO. natuurkunde 1. tijdvak 2 woensdag 24 juni uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VWO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.30 uur natuurkunde 1 Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 24 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor

Nadere informatie

Zonnestraling. Samenvatting. Elektromagnetisme

Zonnestraling. Samenvatting. Elektromagnetisme Zonnestraling Samenvatting De Zon zendt elektromagnetische straling uit. Hierbij verplaatst energie zich via elektromagnetische golven. De golflengte van de straling hangt samen met de energie-inhoud.

Nadere informatie

Havo 5 oefen et

Havo 5 oefen et Toetsstof havo 5 et4 volgens PTA: examenjaar 2010/2011 Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Stof volgens het PTA: havo5 h2: Trillingen en golven Havo5 h3: Energie en warmte Havo5 h4: Elektromagnetisme

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde pilot vwo II

Eindexamen natuurkunde pilot vwo II Eindexamen natuurkunde pilot vwo 0 - II Beoordelingsmodel Opgave Wega maximumscore 3 Voor het verband tussen de temperatuur van de ster en de golflengte waarbij de stralingsintensiteit maximaal is, geldt:

Nadere informatie

Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand.

Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand. Uitwerkingen 1 Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand. Opgave 2 Periode Opgave 3 1 f T Opgave 4 Dan is het geluid een zuivere toon. Opgave 5 Een harmonische

Nadere informatie

Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing.

Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing. Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing. Opgave 2 Aardwarmte N2-2002-I -----------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2000-II

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2000-II Eindexamen natuurkunde -2 havo 2000-II 4 Antwoordmodel Opgave Slijtage bovenleiding uitkomst: m =,87 0 6 kg Het afgesleten volume is: V = (98,8 78,7) 0-6 5200 0 3 2 = 2,090 0 2 m 3. Hieruit volgt dat m

Nadere informatie

Door: Laura Kursten Het Nieuwe Eemland Klas: B2d

Door: Laura Kursten Het Nieuwe Eemland Klas: B2d Door: Laura Kursten Het Nieuwe Eemland Klas: B2d 1 Onderwerp: Bladzijde nummer: Geschiedenis 3 Hoe werkt het? 4 Soorten magnetrons 5 Magnetron ongezond? 6 Evaluatie 7 Bronvermelding 8 2 De magnetron is

Nadere informatie

Licht; Elektromagnetische straling een golf Licht; een deeltje (foto-elektrisch effect). Licht; als een lichtstraal Licht beweegt met de

Licht; Elektromagnetische straling een golf Licht; een deeltje (foto-elektrisch effect). Licht; als een lichtstraal Licht beweegt met de Licht; Elektromagnetische straling een golf Licht; een deeltje (foto-elektrisch effect). Licht; als een lichtstraal Licht beweegt met de lichtsnelheid ~300.000 km/s! Rechte lijn Pijl er in voor de richting

Nadere informatie

Hoofdstuk 8 Hemelmechanica. Gemaakt als toevoeging op methode Natuurkunde Overal

Hoofdstuk 8 Hemelmechanica. Gemaakt als toevoeging op methode Natuurkunde Overal Hoofdstuk 8 Hemelmechanica Gemaakt als toevoeging op methode Natuurkunde Overal 8.4 Toepassingen in de ruimtevaart Open banen - E tot = E g + E k 0 - Komen soms voor bij kometen die langs de zon scheren

Nadere informatie

aluminium 2,7 0, ,024 ijzer 7,9 0, ,012

aluminium 2,7 0, ,024 ijzer 7,9 0, ,012 DEZE TAAK BESTAAT UIT 36 ITEMS. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Dichtheid Soortelijke

Nadere informatie

Temperatuur. Verklaring voor het verschijnsel. Bij de verbranding van het aardgas ontstaat waterdamp. Deze condenseert bij het koude glas.

Temperatuur. Verklaring voor het verschijnsel. Bij de verbranding van het aardgas ontstaat waterdamp. Deze condenseert bij het koude glas. Practicum water verwarmen Schenk koud leidingwater in een bekerglas (voor 70% vullen). Verhit het water met een teclubrander. Houd de temperatuur van het water in de gaten met een thermometer. Noteer alle

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2005-I

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2005-I Eindexamen natuurkunde - havo 005-I 4 Beoordelingsmodel Opgave Bedleesbril uitkomst: n, 6 voorbeeld van een bepaling: 5 5 Voor de breking bij het linkervlak geldt: sin i. sin r n Hierin is hoek i gelijk

Nadere informatie

Natuurkunde Practicum II. Nuclear Magnetic Resonance

Natuurkunde Practicum II. Nuclear Magnetic Resonance Natuurkunde Practicum II Nuclear Magnetic Resonance Door: Jiri Tik Djiang Oen 5814685 September 2008 0 Samenvatting In dit verslag is te lezen hoe NMR werkt en hoe de relaxatietijden zich verhouden tot

Nadere informatie

Inleiding opgaven 3hv

Inleiding opgaven 3hv Inleiding opgaven 3hv Opgave 1 Leg uit wat een eenparige beweging is. Opgave De maan beweegt met (bijna) constante snelheid om de aarde. Leg uit of dit een eenparige beweging is. Opgave 3 Geef twee voorbeelden

Nadere informatie

1 Leerlingproject: Relativiteit 28 februari 2002

1 Leerlingproject: Relativiteit 28 februari 2002 1 Leerlingproject: Relativiteit 28 februari 2002 1 Relativiteit Als je aan relativiteit denkt, dan denk je waarschijnlijk als eerste aan Albert Einstein. En dat is dan ook de bedenker van de relativiteitstheorie.

Nadere informatie

1. Zwaartekracht. Hoe groot is die zwaartekracht nu eigenlijk?

1. Zwaartekracht. Hoe groot is die zwaartekracht nu eigenlijk? 1. Zwaartekracht Als een appel van een boom valt, wat gebeurt er dan eigenlijk? Er is iets dat zorgt dat de appel begint te vallen. De geleerde Newton kwam er in 1684 achter wat dat iets was. Hij kwam

Nadere informatie

Wetenschappelijke Begrippen

Wetenschappelijke Begrippen Wetenschappelijke Begrippen Isotoop Als twee soorten atoomkernen hetzelfde aantal protonen heeft (en dus van hetzelfde element zijn), maar een ander aantal neutronen (en dus een andere massa), dan noemen

Nadere informatie

XXX INTERNATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE PADUA, ITALIË THEORIE-TOETS

XXX INTERNATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE PADUA, ITALIË THEORIE-TOETS XXX INTERNATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE PADUA, ITALIË THEORIE-TOETS 22 juli 1999 70 --- 13 de internationale olympiade Opgave 1. Absorptie van straling door een gas Een cilindervormig vat, met de as vertikaal,

Nadere informatie

Eindexamen vwo natuurkunde 2013-I

Eindexamen vwo natuurkunde 2013-I Eindexamen vwo natuurkunde 03-I Beoordelingsmodel Opgave Sprint maximumscore De snelheid is constant omdat het (s,t)-diagram (vanaf 4 seconde) een rechte lijn is. De snelheid is gelijk aan de helling van

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS 1 24 APRIL 2013 11:00 12:45 uur MECHANICA 1 Blok en veer. (5 punten) Een blok van 3,0 kg glijdt over een wrijvingsloos tafelblad met een snelheid van 8,0 m/s

Nadere informatie

Bouwbeschrijving kristalradio

Bouwbeschrijving kristalradio Van harte gefeliciteerd met dit bouwpakket. Je kunt hiermee zelf een radio bouwen die geen batterij nodig heeft. Op de foto hiernaast zie je hoe jouw radio eruit gaat zien. In deze bouwbeschrijving staat

Nadere informatie

* Je kunt natuurlijk ook foto s van de lucht maken met de gedraaide zonnebril voor de lens.

* Je kunt natuurlijk ook foto s van de lucht maken met de gedraaide zonnebril voor de lens. Licht in de lucht Proeven met polarisatie Gerard Stout Nodig: * digitale camera * polaroid zonnebril * zonnige dag Licht lijkt heel gewoon. Je merkt het nauwelijks op. Pas als het donker is, mis je licht

Nadere informatie

We willen dat de magnetische inductie in het punt K gelijk aan rul zou worden. Daartoe moet men door de draad AB een stroom sturen die gelijk is aan

We willen dat de magnetische inductie in het punt K gelijk aan rul zou worden. Daartoe moet men door de draad AB een stroom sturen die gelijk is aan jaar: 1995 nummer: 28 Twee zeer lange draden zijn evenwijdig opgesteld. De stroom door de linkse draad ( zie figuur) is in grootte gelijk aan 30 A en de zin ervan wordt aangegeven door de pijl. We willen

Nadere informatie

Compex natuurkunde 1-2 havo 2003-I

Compex natuurkunde 1-2 havo 2003-I Compex natuurkunde -2 havo 2003-I 4 Antwoordmodel Opgave Verwarmingslint voorbeeld van een antwoord: Ook bij hoge buitentemperaturen (waarbij geen gevaar voor bevriezing is) geeft het lint warmte af. Je

Nadere informatie

Elektro-magnetisme Q B Q A

Elektro-magnetisme Q B Q A Elektro-magnetisme 1. Een lading QA =4Q bevindt zich in de buurt van een tweede lading QB = Q. In welk punt zal de resulterende kracht op een kleine positieve lading QC gelijk zijn aan nul? X O P Y

Nadere informatie

You, Me, Electricity

You, Me, Electricity You, Me, Electricity Jouw werkbladen In NEMO Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! You, Me, Electricity Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 10-2013 1 You, Me, Electricity

Nadere informatie

Eindexamen havo natuurkunde pilot II

Eindexamen havo natuurkunde pilot II Eindexamen havo natuurkunde pilot 0 - II Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag worden scorepunten toegekend. Opgave Parasaurolophus maximumscore antwoord: resonantie maximumscore Voor de grondtoon

Nadere informatie

2 Elektriciteit Elektriciteit. 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn.

2 Elektriciteit Elektriciteit. 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn. 2 Elektriciteit 1 2.1 Elektriciteit 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn. 2 mp3-speler dynamo fiets accu lamp op je kamer stopcontact auto batterij 3

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde pilot havo 2010 - I

Eindexamen natuurkunde pilot havo 2010 - I Eindexamen natuurkunde pilot havo 00 - I Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag worden twee punten toegekend. Opgave Eliica maximumscore uitkomst: De actieradius is 3, 0 km. de

Nadere informatie

NATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE. Tweede ronde - theorie toets. 21 juni beschikbare tijd : 2 x 2 uur

NATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE. Tweede ronde - theorie toets. 21 juni beschikbare tijd : 2 x 2 uur NATIONALE NATUURKUNDE OLYMPIADE Tweede ronde - theorie toets 21 juni 2000 beschikbare tijd : 2 x 2 uur 52 --- 12 de tweede ronde DEEL I 1. Eugenia. Onlangs is met een telescoop vanaf de Aarde de ongeveer

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde / scheikunde 1 compex vmbo gl/tl 2006 - I

Eindexamen natuurkunde / scheikunde 1 compex vmbo gl/tl 2006 - I BEOORDELINGSMODEL Vraag Antwoord Scores Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. PAAL BIJT HOND 1 maximumscore 2 Er heeft een stroom gelopen. (Dus moet de weerstand klein

Nadere informatie

Eindexamen havo natuurkunde II

Eindexamen havo natuurkunde II Eindexamen havo natuurkunde 0 - II Opgave Parasaurolophus maximumscore antwoord: resonantie maximumscore voorbeeld van een berekening: Voor de grondtoon bij een halfgesloten pijp geldt dat de lengte van

Nadere informatie

Examenopgaven. Examencommissie amateurradiozendexamens. Radiotechniek en Voorschriften II N-EXAMEN Voorjaar 2007

Examenopgaven. Examencommissie amateurradiozendexamens. Radiotechniek en Voorschriften II N-EXAMEN Voorjaar 2007 Examenopgaven Examencommissie amateurradiozendexamens Radiotechniek en Voorschriften II N-EXAMEN Voorjaar 2007 1. De betekenis van de Q-codes QRK en QRO is: A. de neembaarheid van uw signalen is ; verhoog

Nadere informatie

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht Examentraining Natuurkunde havo 2015 Subdomein B1. Informatieoverdracht Een trilling is een periodieke beweging rond een evenwichtsstand Kenmerkende grootheden: trillingstijd T (in s). Uit T is de frequentie

Nadere informatie

m 2. De berekening terug uitvoeren met die P en r = 100 m i.p.v. 224 m levert L = 57 db.

m 2. De berekening terug uitvoeren met die P en r = 100 m i.p.v. 224 m levert L = 57 db. Doppler A B PASSERENDE FLUIT Het vriest licht; de maan schijnt door de bomen. Ik sta op 100 m van de kruising van twee wegen. Op de kruisende weg rijdt een open auto. Een inzittende blaast op een fluitje

Nadere informatie

Zon, aarde en maan. Expertgroep 3: De seizoenen. Naam leerling:... Leden expertgroep:...

Zon, aarde en maan. Expertgroep 3: De seizoenen. Naam leerling:... Leden expertgroep:... Expertgroep 3: De seizoenen Naam leerling:.... Leden expertgroep:... Voorbereiding Lente, zomer, herfst en winter zijn seizoenen met elk hun eigen karakter. Jullie gaan onderzoeken hoe het komt dat we

Nadere informatie

1. Een karretje op een rail

1. Een karretje op een rail Natuurkunde Vwo 1986-II 1. Een karretje op een rail Een rail, waarvan de massa 186 gram is, heeft in het midden een knik. De beide rechte stukken zijn even lang. De rail wordt. slechts in de twee uiterste

Nadere informatie

CIRKELBEWEGING & GRAVITATIE VWO

CIRKELBEWEGING & GRAVITATIE VWO CIRKELBEWEGING & GRAVITATIE VWO Foton is een opgavenverzameling voor het nieuwe eindexamenprogramma natuurkunde. Foton is gratis te downloaden via natuurkundeuitgelegd.nl/foton Uitwerkingen van alle opgaven

Nadere informatie

toelatingsexamen-geneeskunde.be

toelatingsexamen-geneeskunde.be Fysica juli 2009 Laatste update: 31/07/2009. Vragen gebaseerd op het ingangsexamen juli 2009. Vraag 1 Een landingsbaan is 500 lang. Een vliegtuig heeft de volledige lengte van de startbaan nodig om op

Nadere informatie

Relativiteitstheorie met de computer

Relativiteitstheorie met de computer Relativiteitstheorie met de computer Jan Mooij Mendelcollege Haarlem Met een serie eenvoudige grafiekjes wordt de (speciale) relativiteitstheorie verduidelijkt. In vijf stappen naar de tweelingparadox!

Nadere informatie

Woensdag 11 mei, uur

Woensdag 11 mei, uur 1 H-ll EXAMEN HOGER ALGEMEEN VOORTGEZET ONDERWIJS IN 1977 Woensdag 11 mei, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit

Nadere informatie

Correctievoorschrift examen VMBO 2002

Correctievoorschrift examen VMBO 2002 Correctievoorschrift examen VMBO 2002 donderdag 16 mei 13.30-15.00 uur NASK 1 BB VMBO BASISBEROEPSGERICHTE LEERWEG NATUURKUNDE EXAMEN BUREAU VBO B-EXAMEN inzenden scores Vul de scores van de kandidaten

Nadere informatie

Trillingen en geluid wiskundig. 1 De sinus van een hoek 2 Uitwijking van een trilling berekenen 3 Macht en logaritme 4 Geluidsniveau en amplitude

Trillingen en geluid wiskundig. 1 De sinus van een hoek 2 Uitwijking van een trilling berekenen 3 Macht en logaritme 4 Geluidsniveau en amplitude Trillingen en geluid wiskundig 1 De sinus van een hoek 2 Uitwijking van een trilling berekenen 3 Macht en logaritme 4 Geluidsniveau en amplitude 1 De sinus van een hoek Eenheidscirkel In de figuur hiernaast

Nadere informatie

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2014 theorietoets deel 1

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2014 theorietoets deel 1 Eindronde Natuurkunde Olympiade 2014 theorietoets deel 1 Opgave 1 Fata Morgana (3p) We hebben een planparallelle plaat met een brekingsindex n(z), die met de afstand z varieert. Zie ook de figuur. a. Toon

Nadere informatie

Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? Linda van de Weerd

Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? Linda van de Weerd Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? 1 Linda van de Weerd Inhoud Moet je horen! 3 Trillingen 4 Luister! 5 Hard en zacht 6 Dichtbij en ver weg 7 Hoog en laag 8 Doof zijn 9 Moeilijke

Nadere informatie

Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen

Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen NATUURKUNDE Havo. Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen Schoolexamen Havo-5: SE4: Na code:h5na4 datum : 11 maart 2009 tijdsduur: 120 minuten. weging: 30%. Onderwerpen: Systematische

Nadere informatie

BEWEGING HAVO. Raaklijnmethode Hokjesmethode

BEWEGING HAVO. Raaklijnmethode Hokjesmethode BEWEGING HAVO Foton is een opgavenverzameling voor het nieuwe eindexamenprogramma natuurkunde. Foton is te downloaden via natuurkundeuitgelegd.nl/foton Uitwerkingen van alle opgaven staan op natuurkundeuitgelegd.nl/uitwerkingen

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl wiskunde 2011 - I

Eindexamen vmbo gl/tl wiskunde 2011 - I OVERZICHT FORMULES: omtrek cirkel = diameter oppervlakte cirkel = straal 2 inhoud prisma = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud kegel = 1 3 oppervlakte grondvlak

Nadere informatie

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3.

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. figuur 3 De schuifweerstand is zo ingesteld dat de stroomsterkte 0,50 A is. a) Bereken het

Nadere informatie

Examen HAVO - Compex. natuurkunde 1,2

Examen HAVO - Compex. natuurkunde 1,2 natuurkunde 1,2 Examen HAVO - Compex Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 24 mei totale examentijd 3 uur 20 05 Vragen 1 tot en met 19 In dit deel staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Communicatie met een ruimtetuig

Communicatie met een ruimtetuig KU Leuven Communicatie met een ruimtetuig Student: Luc Van Leuven Jan Peeters Begeleiders: Patrick Colleman 1 mei 201x Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 Communicatie met een ruimtemissie 5 2.1 Wat is het Deep

Nadere informatie

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Vooraf : expectation management 1. Verwachtingen van deze presentatie (inhoud, diepgang) U = R= R. I = 8 Ω. 0,5 A =

Nadere informatie

Naam : F. Outloos Nummer : 1302

Naam : F. Outloos Nummer : 1302 1 ste bach. burg.ir.-arch. EXAMEN FYSICA 1 2011-2012, 1 ste zittijd 13 januari 2012 Naam : F. Outloos Nummer : 1302 Wie wat vindt heeft slecht gezocht. Rutger Kopland 1.1 1.2 1.3 A B C D A B C D A B C

Nadere informatie

methode 2: Voor de vervangingsweerstand van de twee parallel geschakelde lampen geldt:

methode 2: Voor de vervangingsweerstand van de twee parallel geschakelde lampen geldt: Uitwerkingen natuurkunde Havo 1999-I Opgave 1 Accu 3p 1. Het vermogen van de lampen wordt gegeven door P = VI. Dus de accu moet een stroom leveren van I = P/V = 100/12 = 8,33 A. De "capaciteit" wordt berekend

Nadere informatie

Natuur-/scheikunde Klas men

Natuur-/scheikunde Klas men Natuur-/scheikunde Klas 1 2015-2016 men 1 Wat zie ik? Over fotonen. Je ziet pas iets (voorwerp, plant of dier) wanneer er lichtdeeltjes afkomstig van dat voorwerp je oog bereiken. Die lichtdeeltjes noemen

Nadere informatie

Hierin is λ de golflengte in m, v de golfsnelheid in m/s en T de trillingstijd in s.

Hierin is λ de golflengte in m, v de golfsnelheid in m/s en T de trillingstijd in s. Inhoud... 2 Opgave: Golf in koord... 3 Interferentie... 4 Antigeluid... 5 Staande golven... 5 Snaarinstrumenten... 6 Blaasinstrumenten... 7 Opgaven... 8 Opgave: Gitaar... 8 Opgave: Kerkorgel... 9 1/10

Nadere informatie

TENTAMEN NATUURKUNDE

TENTAMEN NATUURKUNDE CENTRALE COMMISSIE VOORTENTAMEN NATUURKUNDE TENTAMEN NATUURKUNDE tweede voorbeeldtentamen CCVN tijd : 3 uur aantal opgaven : 5 aantal antwoordbladen : 1 (bij opgave 2) Iedere opgave dient op een afzonderlijk

Nadere informatie

Uitwerkingen 1. ω = Opgave 1 a.

Uitwerkingen 1. ω = Opgave 1 a. Uitwerkingen Opgave π omtrek diameter Eén radiaal is de hoek, gemeten vanuit het middelpunt van een cirkel, waarbij de lengte van de boog gelijk is aan de straal. c. s ϕ r d. ϕ ω t Opgave π (dus ongeveer

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

Examen VWO. natuurkunde 1,2. tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VWO. natuurkunde 1,2. tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VWO 009 tijdvak woensdag 4 juni 3.30-6.30 uur natuurkunde, Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 5 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 77 punten te behalen. Voor elk

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 vwo 2004-I

Eindexamen natuurkunde 1 vwo 2004-I - + Eindexamen natuurkunde vwo 2004-I 4 Beoordelingsmodel Opgave Valentijnshart Maximumscore 4 uitkomst: b 2,9 mm Bij het fotograferen van een voorwerp in het oneindige geldt: b f Bij het fotograferen

Nadere informatie

Domein C: Beeld en geluid. Subdomein: Beeld en geluid waarnemen

Domein C: Beeld en geluid. Subdomein: Beeld en geluid waarnemen Domein C: Beeld en geluid Subdomein: Beeld en geluid waarnemen 1 Twee vlakke spiegels S1 en S2 staan loodrecht op elkaar. Voor deze twee spiegels staat een pijl PQ. In de figuur zijn de pijlen P'Q' en

Nadere informatie