De post-hbo-opleiding Cultuurbegeleider

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De post-hbo-opleiding Cultuurbegeleider"

Transcriptie

1 MARJO BERENDSEN (PLEIN C) De post-hbo-opleiding Cultuurbegeleider Na een pilot en een daaropvolgend eerste opleidingstraject zijn er nu vijftien officieel opgeleide Cultuurbegeleiders. In dit artikel een terugblik op het ontstaan van deze post-hboopleiding en een schets van de ervaringen met de eerste cursusgroepen. Ontstaan en doel van de opleiding Icc ers ervaren het vaak als lastig om goed uitvoering te geven aan hun cultuurbeleidsplan in de school en draagvlak te bereiken bij hun team. Tijdgebrek, handelingsverlegenheid bij het team om kunstlessen te geven en de lage prioriteit van dit leergebied spelen hierin mee. 143 De Onderwijsraad en de Raad voor Cultuur (2012) constateerden een behoefte aan meer deskundigheidsbevordering. Een van hun aanbevelingen was het ontwikkelen van een functie cultuurexpert : een gespecialiseerde leraar die de visie van de school op cultuureducatie kan vertalen naar het leerplan van de school, doorlopende leerlijnen kan ontwerpen en de opbrengsten kan evalueren. 144 Zo n specialisatie kan zich richten op het primaire proces van lesgeven of op een versterking van de rol van de icc er in de school. 145 Een post-hbo-opleiding als stevig vervolg op de icc-cursus leek een logische stap, ook in vergelijking met de opleidingstrajecten voor de specialisaties in het basisonderwijs, zoals taalcoördinator, 146 die allemaal bestaan uit langere post-hbo-opleidingen. De regeling Cultuureducatie met Kwaliteit bood Plein C, het provinciale bureau voor cultuureducatie in Noord-Holland, in 2013 de mogelijkheid samen met Inholland Academy een dergelijke langere opleiding te ontwikkelen: de post-hbo-opleiding Cultuurbegeleider. Deze opleiding werd met het Landelijk Platform Nascholing Primair Onderwijs (LPNPO) gecertificeerd en uitgerold naar andere hogescholen. Opzet en toegevoegde waarde van de opleiding In de huidige pabo-opleiding wordt de student opgeleid voor vier rollen: onder wijsuitvoerder, onderwijsontwerper, teamlid en onderzoeker. De icc-cursus maakt een begin met het ontwikkelen van de rol van beleid- 143 Zoals in het voorgaande artikel uitgebreider wordt geanalyseerd. 144 Onderwijsraad & Raad voor Cultuur (2012). Cultuureducatie: leren, creëren, inspireren! Den Haag: Onderwijsraad. 145 Beide vormen zijn ook ontwikkeld; voor een vergelijking van de trajecten Cultuurexpert en Cultuurbegeleider, zie geraadpleegd op Ondanks de verwarrende diversiteit in naamgeving coördinator, expert, begeleider hebben de specialisaties een inhoudelijke expertise en een begeleidende rol in het team. 121

2 smaker, door het schrijven van een cultuurbeleidsplan. Deze rol wordt in de post-hbo-opleiding versterkt door verdere visieontwikkeling op cultuuronderwijs, verdieping van de inhoudelijke kennis en curriculaire vaardigheden. Daarbij komt dan de nieuwe rol van begeleider, waarin kennis wordt opgedaan op het gebied van verandermanagement en teambegeleiding in dit specifieke leergebied. De opleiding duurt in totaal anderhalf jaar. De icc-basiscursus is een instapeis. Het eerste jaar bestaat uit zeventien bijeenkomsten van drie uur op woensdagmiddag, onderverdeeld in vijf modules. Drie modules dienen om inhoudelijke kennis en de beleidsrol te verstevigen, de overige twee zijn gewijd aan verandermanagement en teambegeleiding. In het laatste halfjaar sluiten de Cultuurbegeleiders de opleiding af met een onderzoek in de praktijk, waarvan zij verslag doen in hun Meesterproef. 122 Aandachtspunten uit de evaluatie De vijftien verse Cultuurbegeleiders geven aan de opleiding zeer nuttig te hebben gevonden en persoonlijk een grote groei te hebben doorgemaakt in vergelijking met hun eerdere positie als icc er. Opvallend genoeg is het niet de verdieping in cultuur-inhoudelijke aspecten, maar de theorie van verandermanagement en teambegeleiding die voor hen de hoogste urgentie heeft. Daarbij is met name het steeds verbinden van de theorie met de eigen schoolpraktijk belangrijk. Houdt de Cultuurbegeleider zich vaak bezig met handelingsverlegenheid of overtuigingen van de teamleden op het gebied van bijvoorbeeld een kunstdiscipline of creativiteitsontwikkeling, 147 zelf kan hij of zij ook een handelingsverlegenheid hebben, namelijk in het begeleiden. Ook op dit niveau speelt self-efficacy 148 een rol. De Cultuurbegeleider moet de nieuwe rol kunnen en dúrven innemen in het team. Concrete voorbeelden van hoe met het team kan worden gewerkt, helpen daarbij en kunnen nu op basis van de Meesterproeven worden verzameld. In het kader twee voorbeelden van onderwerpen die studenten in hun Meesterproef hebben onderzocht. De opleiding mondt uit in een onderzoek passend bij het niveau van post-hbo. Terwijl in de huidige pabo-opleiding vanaf het eerste leerjaar een leerlijn onderzoeksvaardigheden zit, heeft het overgrote deel van deze leerkrachten daar niet eerder mee te maken gehad. Daarom is het ontwikkelen van onderzoeksvaardigheden een aandachtspunt vanaf de eerste bijeenkomst. Einddoel is echter het stimuleren van een onderzoekende houding, om de Cultuurbegeleider toe te laten groeien naar onderzoekend handelen in de praktijk. 149 EEN KLEURRIJKE BASIS 147 Uitgangspunt van begeleiding is het teamniveau. De coachings- en gespreksvaardigheden in module 5 zijn bedoeld om aanvullende gesprekken met individuele leerkrachten te kunnen voeren. 148 Zie voorgaande artikel; en Hoorn, M. van & Hagenaars, P. (2012). Kunstzinnige oriëntatie: de kwaliteit van de leerkracht. In M. van Hoorn (Ed.), Cultuureducatie: een kwestie van onderwijskwaliteit. (pp ). (Cultuur+Educatie 33). Utrecht: Cultuurnetwerk. 149 Steen, J. van der & Peters, M. (2014). Onderzoekend handelen in de dagelijkse praktijk van leraren en docenten. Tijdschrift voor Lerarenopleiders, 35(1),

3 Foto: Rolf Resink 123

4 Twee voorbeelden van Meesterproeven Bart Smulders en Jeanet Donker van basisschool Klavertje vier in Hoofddorp onderzochten in hun Meesterproef hoe cultuuronderwijs een bijdrage kan leveren aan een grotere onderwijsvernieuwing in hun school; het veranderproces naar boeiend onderwijs en de ontwikkeling van 21e-eeuwse vaardigheden. Jeanet nam daarbij twee specifieke 21e-eeuwse vaardigheden onder de loep, creativiteitsontwikkeling en samenwerken, terwijl Bart zich richtte op de bijdrage van erfgoededucatie aan boeiend onderwijs. Bart: We hebben door deze opleiding een grote stap gemaakt richting het professionaliseren van cultuuronderwijs op Klavertje vier. Wij zijn nu in staat een doorgaande lijn te ontwikkelen die past bij het boeiend onderwijs dat we voor ogen hebben. 124 Op de Dreefschool in Haarlem is de schoolvisie dat onderwijs moet bijdragen aan de 3 O s, te weten Ontmoeten, Ontdekken en Ontplooien. In haar Meesterproef beschreef Saskia van der Putten hoe zij haar team heeft begeleid om gezamenlijk te komen tot een leerlijn beeldende vorming volgens deze drie principes én het Leerplankader kunstzinnige oriëntatie van SLO. Plus hoe hierbij in de toekomst de ontwikkeling van kinderen zichtbaar kan worden gemaakt. Saskia: Door het inzetten van de vier lesfasen (oriënteren, onderzoeken, uitvoeren en evalueren) bij een les beeldende vorming, zijn mijn collega s gaan inzien wat het effect is op de betrokkenheid en de resultaten van de kinderen. Er worden doelen gesteld, er wordt naar het hele proces gekeken (niet alleen naar het eindresultaat), er wordt gereflecteerd en de kinderen zijn meer gemotiveerd. EEN KLEURRIJKE BASIS

5 De Cultuurbegeleider moet meer dan de groepsleerkracht en de icc er op metaniveau kunnen reflecteren, niet alleen op het eigen professionele handelen in de klas, maar ook op wat er speelt in de school en de eigen begeleidende rol daarbij. Hulpvragen om steeds bij stil te staan zijn: Herken je dit vanuit je ervaring? Wat betekent het voor jou? Hoe kun je het toepassen in je begeleidende rol in je team? Wat is er verder nodig? Voor de doorontwikkeling van de opleiding is randvoorwaardelijk een aantal zaken van belang. Allereerst is een sterkere communicatie over de opleiding noodzakelijk. De urgentie bij scholen voor deskundigheidsbevordering op het gebied van cultuuronderwijs is niet erg hoog, en post-hbo-opleidingen op dit gebied zijn nog weinig bekend. 150 Cultuurbegeleider moet een merk worden, net als icc, en een logische stap als je door wilt groeien als cultuurcoördinator. Essentieel is daarnaast uitwisseling tussen de verschillende hogescholen die nu met de opleiding zijn gestart, en de vorming van een kennisnetwerk. Ten slotte is een voortdurende spiegeling aan de actualiteit nodig. In januari 2014 startte de pilot, anticiperend op de SLO-leerplankaders Kunstzinnige oriëntatie en Cultuur in de Spiegel. 151 Het (cultuur)educatieve veld blijft echter sterk in beweging, zoals ook blijkt uit het Eindadvies van het Platform Onderwijs2032 of de oprichting van de Vereniging Cultuurprofielscholen PO. Samenvatting en discussie De post-hbo Cultuurbegeleider is gericht op brede visieontwikkeling op cultuuronderwijs en het begeleiden van het team. De opleiding besteedt veel aandacht aan verandermanagement en teamcoaching in relatie tot dit specifieke leergebied, en aan het ontwikkelen van een onderzoekende houding die nodig is om de nieuwe begeleiderrol te kunnen innemen. De eerste resultaten van de opleiding zijn veelbelovend. Intussen zijn op verschillende hogescholen in het land post-hbo-opleidingen Cultuurbegeleider van start gegaan. De ervaringen uit deze groepen én de actuele ontwikkelingen op het gebied van (cultuur)onderwijs moeten een vertaling krijgen in het opleidingsprogramma. In het voorgaande artikel wordt de vraag gesteld naar de relatie met schoolontwikkeling. Cultuuronderwijs kan zeker bijdragen aan onderwijsvernieuwing of aan bredere verandertrajecten die al in een school plaatsvinden. Hier ligt een geschikte taak voor Cultuurbegeleiders, samen met directie en team Hoogeveen, K., Beekhoven, S., Kieft, M., Donker, A., & Grinten, M. van den (2014). Monitor cultuuronderwijs in het primair onderwijs & programma Cultuureducatie met kwaliteit ( ). Utrecht: Sardes/Oberon. 151 Hoeven, M. van der, Jacobse, A., Lanschot Hubrecht, V. van, Rass, A., Roozen, I., Sluijsmans, L., Vorle, R. van de, Copini, E., Dorsten, T. van & Ekster, W. (2014). Cultuur in de spiegel. Een leerplankader voor cultuuronderwijs. Enschede: SLO.

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Hoe breng je meer lijn en structuur in je cultuureducatie en hoe werk je gericht aan de persoonlijke (creativiteits)- ontwikkeling van leerlingen? Basisscholen

Nadere informatie

Fianne Konings en Marjo Berendsen over Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs door Jacolien de Nooij

Fianne Konings en Marjo Berendsen over Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs door Jacolien de Nooij Fianne Konings en Marjo Berendsen over Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs door Jacolien de Nooij De publicatie van Fianne Konings, Culturele instellingen en een doorlopende

Nadere informatie

Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk. SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Onderwijs

Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk. SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Onderwijs Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Onderwijs Inleiding De MoccaAcademie biedt iedereen die werkzaam is in cultuureducatie in Amsterdam de mogelijkheden om zich verder

Nadere informatie

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen 1 en 2 oktober 2013 Bezoek aan Groningen programma 1-2 oktober 2013 www.cultuurindespiegel.be 1. Stavaza van CIS Nederland 2. Emiel Copini (14-18jaar) en Theisje van Dorsten (4-10 jaar) 3. Astrid Rass

Nadere informatie

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE Keizersgrach T 020-6 info@mocca-amsterdam.nl Factsheet Basispakket, Overgangsregeling Kunstkijkuren en de Cultuurbus Amsterdam Juli 2014 Inhoud Het Basispakket Kunst- en Cultuureducatie 2 MoccaAcademie

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Bron: De duizendpoot onder de loep / P. van der Zant, 2009 Cultuurnetwerk Nederland voert in opdracht van het ministerie van OCW een vierjarig project (2009-2012) uit met als

Nadere informatie

PostHBO CultuurBegeleider

PostHBO CultuurBegeleider PostHBO CultuurBegeleider Vervolg op ICC en CQ / ICQ; Functiemix: 2014: 40% LB schaal; Doorlopende lijn professionalisering leraren: bachelor Post HBO master Verbinding kunst- en cultuurinstellingen en

Nadere informatie

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen 1 en 2 oktober 2013 Bezoek aan Groningen programma 1-2 oktober 2013 www.cultuurindespiegel.be - Barend geeft een stavaza van CIS Nederland - Emiel Copini (10-14 jaar) - Theisje van Dorsten (4-10 jaar)

Nadere informatie

Basispakket Kunst- en Cultuureducatie. Naam spreker: Dick Bentvelzen Functie spreker: beleidsadviseur Jeugd en Onderwijs Amsterdam, 20 maart 2013

Basispakket Kunst- en Cultuureducatie. Naam spreker: Dick Bentvelzen Functie spreker: beleidsadviseur Jeugd en Onderwijs Amsterdam, 20 maart 2013 Basispakket Kunst- en Cultuureducatie Naam spreker: Dick Bentvelzen Functie spreker: beleidsadviseur Jeugd en Onderwijs Amsterdam, 20 maart 2013 Voor alle kinderen in Amsterdam Een gemeenschappelijke visie

Nadere informatie

KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID

KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID Aanleiding: Scholen in de regio hebben geen behoefte aan een verruiming van het aanbod, maar aan het inzichtelijk maken van het aanbod en de keuzemogelijkheden,

Nadere informatie

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Cultuuruitingen spelen een belangrijke rol in de samenleving en in het leven van mensen. Cultuur vertegenwoordigt daarbij zowel een maatschappelijke, een artistieke

Nadere informatie

Beweging die nu te zien is m.b.t. cultuureducatie binnen het primair onderwijs

Beweging die nu te zien is m.b.t. cultuureducatie binnen het primair onderwijs Bijlage 2 Aanvraag Cultuureducatie met Kwaliteit in het Primair Onderwijs 2013 2016 Opgesteld door Cultura in samenwerking met de en besproken met Fonds Cultuurparticipatie. Lokale Situatie en context

Nadere informatie

Alvast hartelijk dank voor het invullen! De teams van Kunststation C, IVAK de Cultuurfabriek, Cultuur Educatie Stad en Museumhuis Groningen

Alvast hartelijk dank voor het invullen! De teams van Kunststation C, IVAK de Cultuurfabriek, Cultuur Educatie Stad en Museumhuis Groningen Wij verzoeken u vriendelijk de volgende vragen over cultuureducatie op uw school te beantwoorden. Uw antwoorden zijn voor ons van groot belang om de ondersteuning van cultuureducatie op de scholen de komende

Nadere informatie

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek - Staat talentherkenning en ontwikkeling bij u op school de komende jaren op de agenda? - Wilt u een rijke

Nadere informatie

Cultuureducatie in het basisonderwijs

Cultuureducatie in het basisonderwijs Cultuureducatie in het basisonderwijs Gemeente Westland Nulmeting Inleiding Teneinde aan het einde van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) vast te kunnen stellen wat de bereikte resultaten

Nadere informatie

Leren van gisteren en vandaag voor de cultuureducatie van morgen

Leren van gisteren en vandaag voor de cultuureducatie van morgen NIEUWSBRIEF nummer 4, 28 januari 2014 Leren van gisteren en vandaag voor de cultuureducatie van morgen Waarom ontvangt u deze nieuwsbrief? Omdat Museumgroep Leiden, BplusC en Kunstgebouw samen met lokale

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus!

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus! Drama Dans Muziek Beeldend Media Erfgoed & Minitheater-Blikopener Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus! Kunst- en erfgoededucatie

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

Cultuureducatie, geen vak apart

Cultuureducatie, geen vak apart Cultuureducatie, geen vak apart Uitvoeringsplan Theo Thijssen Inleiding Op Educatief Centrum Theo Thijssen wordt gewerkt aan een ononderbroken ontwikkeling van kinderen van 0-13 jaar. Het ondernemend leren

Nadere informatie

Stapt cultuuronderwijs uit de schaduw van taal en rekenen?

Stapt cultuuronderwijs uit de schaduw van taal en rekenen? Stapt cultuuronderwijs uit de schaduw van taal en rekenen? Kwaliteit van cultuuronderwijs op de basisschool Door Eeke Wervers Cultuureducatie hoort thuis in het hart van het onderwijs: daar wordt het fundament

Nadere informatie

Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO.

Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO. VO-PO samenwerking Kandinsky - Talent Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO. VO-PO samenwerking Kandinsky - Talent Wetenschap en Technologie, Science,

Nadere informatie

De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs

De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs Congres Huiselijk geweld en kindermishandeling 18 november 2013, NBC Nieuwegein Chaja Deen en Marij Bosdriesz Programma Meldcode in de

Nadere informatie

Onderwijs van de 21ste eeuw:

Onderwijs van de 21ste eeuw: Onderwijs van de 21ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Onderwijs van de 21 ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie Professionaliseringsaanbod

Nadere informatie

Jaarplan SOPOH 2014-2018. Personeel. Onderwijs. Organisatie. Voor ieder kind het beste bereiken, met passie, plezier en professionaliteit.

Jaarplan SOPOH 2014-2018. Personeel. Onderwijs. Organisatie. Voor ieder kind het beste bereiken, met passie, plezier en professionaliteit. SOPOH Jaarplan 2014-2018 Voor ieder kind het beste bereiken, met passie, plezier en professionaliteit Personeel Onderwijs Organisatie Huisvesting Pr-Marketing Financiën 1 Voorwoord Stichting Openbaar Primair

Nadere informatie

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren.

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Basisschool De Buitenburcht Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Dit is de beknopte versie van het schoolplan 2015-2019 van PCB de Buitenburcht in Almere. In het schoolplan

Nadere informatie

Monitor Kek! Kultueredukaasje mei Kwaliteit Eerste meting, 2013

Monitor Kek! Kultueredukaasje mei Kwaliteit Eerste meting, 2013 Monitor Kek! Kultueredukaasje mei Kwaliteit Eerste meting, 2013 Onderzoeksafdeling Cedin Lianne Bleker Bernadet de Jager In opdracht van Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2 Resultaten 5 2.1

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool.

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool. Drama Dans Muziek Beeldend Media Erfgoed Het KunstKabinet & Minitheater-Blikopener Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool. Kunst- en erfgoededucatie Kunstzinnige

Nadere informatie

Doel van de workshop. Gezamenlijk meer inzicht krijgen in de vraag:

Doel van de workshop. Gezamenlijk meer inzicht krijgen in de vraag: Kennis en onderzoek Theo Wubbels (hoogleraar, Universiteit Utrecht), Anje Ros (lector, Fontys Hogescholen) Diane Middelkoop (CvB, Asko scholengroep) Hester Edzes (Coördinator onderzoek ASKO) Doel van de

Nadere informatie

Aan de slag met een leerlijn Erfgoededucatie. 13 Juni 2013 World Trade Center Rotterdom

Aan de slag met een leerlijn Erfgoededucatie. 13 Juni 2013 World Trade Center Rotterdom Aan de slag met een leerlijn Erfgoededucatie 13 Juni 2013 World Trade Center Rotterdom Op zoek naar mogelijkheden en kansen voor een leerlijn erfgoededucatie in het Rotterdamse basisonderwijs Opzet presentatie

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 23 maart 2016

NIEUWSBRIEF 23 maart 2016 TRAININGEN (WERK)BIJEENKOMSTEN INTERVISIES Intervisie De intervisie van maart stond in het teken van het moment. Waar staat iedereen met Culturage op elke school? Het was zeer zinvol om dit met elkaar

Nadere informatie

Nieuw in Amsterdam. De IB academie van het openbaar basisonderwijs. Ben je IB-er en wil je verder of heb je de ambitie IB-er te worden?

Nieuw in Amsterdam. De IB academie van het openbaar basisonderwijs. Ben je IB-er en wil je verder of heb je de ambitie IB-er te worden? Nieuw in Amsterdam De IB academie van het openbaar basisonderwijs Ben je IB-er en wil je verder of heb je de ambitie IB-er te worden? Meld je dan nu aan! Stilstaan is achteruit gaan Paul Beke,57 jaar,

Nadere informatie

Verslag Netwerkbijeenkomst Erfgoedinstellingen

Verslag Netwerkbijeenkomst Erfgoedinstellingen Verslag Netwerkbijeenkomst Erfgoedinstellingen 12 november 2014 Speciaal M voor erfgoedinstellingen CCA in Amsterdam organiseerde de MoccaAcademie op 12 november een netwerkbijeenkomst. In een eerder verstuurde

Nadere informatie

Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl. Stappenplan cultuureducatiebeleid

Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl. Stappenplan cultuureducatiebeleid Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl Stappenplan cultuureducatiebeleid Inleiding Dit stappenplan is een handreiking om te komen tot

Nadere informatie

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw inspireren motiveren realiseren Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw primair onderwijs Klassewijzer BV Lageweg 14c 9698 BN Wedde T 0597-464483 www.klassewijzer.nl info@klassewijzer.nl

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

Cursus cultuureducatie voor ambtenaren

Cursus cultuureducatie voor ambtenaren Cursus cultuureducatie voor ambtenaren Algemeen De cursus bestaat uit drie maal twee dagdelen en een terugkomdag van één of twee dagdelen. Tussen de cursusdagen zitten gemiddeld vier weken. In deze periode

Nadere informatie

Workshop Leerlijnen dag Cultuureducatie Amsterdam 20 maart 2013

Workshop Leerlijnen dag Cultuureducatie Amsterdam 20 maart 2013 Workshop Leerlijnen dag Cultuureducatie Amsterdam 20 maart 2013 Presentatie over: Leerlijnen, definities, lijn naar de toekomst kerndoelen onderwijs SKVR Rotterdam leerlijn cultuureducatie Cultuur in de

Nadere informatie

Cultuurbeleidsplan 2015-2019

Cultuurbeleidsplan 2015-2019 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Cultuurbeleidsplan 2015-2019 1. Inleiding Dit is het cultuureducatieplan van de CBS Maranatha in Winschoten. Een plan dat is opgesteld om een bijdrage te leveren

Nadere informatie

Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015

Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015 Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015 Bernard Teunis & Nienke van der Steeg b.teunis@poraad.nl n.vandersteeg@poraad.nl Opzet workshop 1. Voorstellen 2. Answergarden

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen!

Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! Ondersteuning vanuit het Expertisecentrum Wetenschap & Technologie Zuid-Holland Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! In 2020 moeten

Nadere informatie

kultueredukaasje mei kwaliteit programma 2016-2017 Inspiratieprojecten en deskundigheidsbevordering voor leerkrachten

kultueredukaasje mei kwaliteit programma 2016-2017 Inspiratieprojecten en deskundigheidsbevordering voor leerkrachten kultueredukaasje mei kwaliteit programma 2016-2017 Inspiratieprojecten en deskundigheidsbevordering voor leerkrachten 1 Wy Dûnsje Inspiratiecursus voor leerkrachten uit het primair onderwijs. Ontdek in

Nadere informatie

Onderwi Leren en Levensb

Onderwi Leren en Levensb Onderwi Leren en Levensb Leren en Innoveren Masteropleiding deeltijd Amsterdam Den Haag Onderwijs, Leren en Levensbeschouwing Masteropleiding Leren en Innoveren Het onderwijs is altijd in beweging. Kinderen

Nadere informatie

Cultuuronderwijs: kwaliteit door kennis

Cultuuronderwijs: kwaliteit door kennis faculteit der letteren cultuur in de spiegel prof.dr.b.p. (Barend) van Heusden Oude Boteringestraat 23 9712 GC Groningen E b.p.van.heusden@rug.nl T 050 363 6018 Contactpersoon M.C.H.(Hadewijch) de Jong

Nadere informatie

Onderwijskundig Expert Wetenschap en Techniek en Onderzoekend en Ontwerpend Leren (W&T/OOL)

Onderwijskundig Expert Wetenschap en Techniek en Onderzoekend en Ontwerpend Leren (W&T/OOL) Onderwijskundig Expert Wetenschap en Techniek en Onderzoekend en Ontwerpend Leren (W&T/OOL) Post HBO-opleiding voor leerkrachten basisonderwijs Ontwikkeld door Hogeschool Ipabo 1, Hogeschool van Amsterdam

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart 1. Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 820 Nieuwe visie cultuurbeleid Nr. 108 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

Cultuur in de Spiegel Vlaanderen-Nederland. Barend van Heusden met Emiel Copini en Astrid Rass Groningen, 1 oktober 2013

Cultuur in de Spiegel Vlaanderen-Nederland. Barend van Heusden met Emiel Copini en Astrid Rass Groningen, 1 oktober 2013 Cultuur in de Spiegel Vlaanderen-Nederland Barend van Heusden met Emiel Copini en Astrid Rass Groningen, 1 oktober 2013 Het CiS-project: - Vraagstelling: tegemoet komen aan beoefte aan houvast m.b.t. -

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA..DEN HAAG. Datum 20 juni 2014 Voortgangsrapportage cultuuronderwijs

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA..DEN HAAG. Datum 20 juni 2014 Voortgangsrapportage cultuuronderwijs >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA..DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Basispakket Kunst- en Cultuureducatie

Basispakket Kunst- en Cultuureducatie Basispakket Kunst- en Cultuureducatie Convenant Basispakket Kunst- en Cultuureducatie Het Basispakket Cultuureducatie: Biedt een kader voor het invullen van de landelijke kerndoelen voor cultuur educatie

Nadere informatie

Programma Cultuureducatie met Kwaliteit in Noord-Holland

Programma Cultuureducatie met Kwaliteit in Noord-Holland Activiteitenplan 2013-2016 Programma Cultuureducatie met Kwaliteit in Noord-Holland Tekst en eindredactie: Ellen Snoep en Vibeke Roeper Met medewerking van: Marjo Berendsen, Daniëlle Bijsmans, Ellie van

Nadere informatie

De ontwikkelcirkel 1/6

De ontwikkelcirkel 1/6 1/6 3D www.leren en organiseren.nl De ontwikkelcirkel voor (school)organisaties De ontwikkelcirkel Een 'Opleiden in de school'-traject kan vanuit de eigen organisatie geïnitieerd worden, maar kan ook gebeuren

Nadere informatie

REGIO S. Overzicht onderzoeksmogelijkheden van het KEK! programma 2014

REGIO S. Overzicht onderzoeksmogelijkheden van het KEK! programma 2014 Overzicht onderzoeksmogelijkheden van het KEK! programma 2014 REGIO S Regio 1 Traject 1 Mijn terugblik Akte2: Ontwikkeling van een persoonlijk Annemarie van der reflexie-instrument van leerlingen Reijden

Nadere informatie

Monitor cultuuronderwijs in het primair onderwijs & programma Cultuureducatie met kwaliteit (2013-2014)

Monitor cultuuronderwijs in het primair onderwijs & programma Cultuureducatie met kwaliteit (2013-2014) Monitor cultuuronderwijs in het primair onderwijs & programma Cultuureducatie met kwaliteit (2013-2014) Sardes Karin Hoogeveen Sandra Beekhoven Oberon Marleen Kieft Afke Donker Michiel van der Grinten

Nadere informatie

kultueredukaasje mei kwaliteit programma 2015-2016 Inspiratieprojecten en deskundigheidsbevordering voor leerkrachten

kultueredukaasje mei kwaliteit programma 2015-2016 Inspiratieprojecten en deskundigheidsbevordering voor leerkrachten kultueredukaasje mei kwaliteit programma 2015-2016 Inspiratieprojecten en deskundigheidsbevordering voor leerkrachten 1 Wy Dûnsje KEK! staat voor Kultueredukaasje mei kwaliteit. Dat is de verzamelnaam

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

Toekomstgerichte evaluatie Excellentieprogramma Basisonderwijs 2009-2010

Toekomstgerichte evaluatie Excellentieprogramma Basisonderwijs 2009-2010 Toekomstgerichte evaluatie Excellentieprogramma Basisonderwijs 2009-2010 Na een jaar samenwerken binnen het excellentieprogramma volgt nu een beschrijving van de behaalde resultaten en voornemens voor

Nadere informatie

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Leiding geven aan leren Waarom en voor wie Onderwijsgevenden in het primair onderwijs (regulier en speciaal onderwijs),

Nadere informatie

Begeleiding Startende Leraren

Begeleiding Startende Leraren Begeleiding Startende Leraren Afgestudeerd en minder dan twee jaar bevoegd (2015 2017) Melanchthon christelijke scholengemeenschap voor voortgezet onderwijs Rotterdam en Lansingerland Postbus 28211 3003

Nadere informatie

Onderwijs van de 21ste eeuw:

Onderwijs van de 21ste eeuw: Onderwijs van de 21ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Onderwijs van de 21 ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie Professionaliseringsaanbod

Nadere informatie

landelijk overleg lerarenopleiding basisonderwijs

landelijk overleg lerarenopleiding basisonderwijs landelijk overleg lerarenopleiding basisonderwijs Toelichting bij het Format Wetenschap en Technologie in de pabo Inleiding Van leraren in het basisonderwijs wordt verwacht dat ze de bètatalenten van hun

Nadere informatie

/VVE Opleidingen, trainingen en maatwerk voor docenten en leidinggevenden. Overzicht Nascholing 2015 2016. Leren in verbinding

/VVE Opleidingen, trainingen en maatwerk voor docenten en leidinggevenden. Overzicht Nascholing 2015 2016. Leren in verbinding Leren in verbinding De Professionele Leergemeenschap: Leren in teams Coaching en Supervisie Beleidsontwikkeling Leiderschap Overzicht Nascholing 2015 2016 /VVE, trainingen en maatwerk voor docenten en

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Sprekende Portretten Sprekende Portretten Jacob Cuyp, Michiel Pompe van Slingelandt, 1649 Primair Onderwijs Groep 4 t/m 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling programma..

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8 Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851 Primair Onderwijs groep 7 en 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling

Nadere informatie

14 april 2008 PO/B&B/2008/9198

14 april 2008 PO/B&B/2008/9198 Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 14 april 2008 PO/B&B/2008/9198 Onderwerp verlichting leergang bewegingsonderwijs Inleiding

Nadere informatie

Van Entreetoets naar eindtoets; met gebruik van voortgangstoetsing?

Van Entreetoets naar eindtoets; met gebruik van voortgangstoetsing? Onderwijs, leren en levensbeschouwing Van Entreetoets naar eindtoets; met gebruik van voortgangstoetsing? Gezamenlijk digitaal toetsen met meerdere instellingen Special Interest Group Digitaal Toetsen

Nadere informatie

Cultuurbegeleider. Post-HBO registeropleiding

Cultuurbegeleider. Post-HBO registeropleiding Cultuurbegeleider Post-HBO registeropleiding Programmagids 2015-2016 Cultuurbegeleider Post-HBO registeropleiding 2015/2016 Inhoud pagina 1. Inleiding 2 1.1 Algemeen 2 1.2 Aanleiding en visie 2 1.3 Doelgroep

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Leren en lesgeven met ict: wie is het rolmodel? Dana Uerz Senior onderzoeker Leren met ict Marijke Kral Lector Leren met ict

Leren en lesgeven met ict: wie is het rolmodel? Dana Uerz Senior onderzoeker Leren met ict Marijke Kral Lector Leren met ict Leren en lesgeven met ict: wie is het rolmodel? Dana Uerz Senior onderzoeker Leren met ict Marijke Kral Lector Leren met ict Leren en lesgeven met ict Wat moet een leraar daarvoor kunnen? Wat kunnen en

Nadere informatie

32. Promotiebeurs voor leraren verbinding tussen twee werelden

32. Promotiebeurs voor leraren verbinding tussen twee werelden 32. Promotiebeurs voor leraren verbinding tussen twee werelden Promotiebeurs voor Leraren Brug tussen twee werelden Marietje Beemsterboer, Frederike Groothoff, Isabel van der Heiden Nederlandse Organisatie

Nadere informatie

Format aanvragen subsidieregeling cultuureducatie cultuur voor ieder kind

Format aanvragen subsidieregeling cultuureducatie cultuur voor ieder kind Format aanvragen subsidieregeling cultuureducatie cultuur voor ieder kind Dit format is bedoeld voor scholen die in 2015 een tweede aanvraag doen voor de subsidieregeling cultuur voor ieder kind van de

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB Personeel 31-05-2015 17-06-2015 22-06-2015 3.13 Taakbeleid Personeel/Taakbeleid Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Taakomvangsbeleid 4 3. De taak van de

Nadere informatie

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl Samen werken aan stevige ambities www.schoolaanzet.nl School aan Zet biedt ons kennis en inspiratie > bestuurder primair onderwijs Maak kennis met School aan Zet School aan Zet is de verbinding tussen

Nadere informatie

Samenwerkingsverbanden RSG Wolfsbos Locatie Groene Driehoek (vmbo, havo, atheneum)

Samenwerkingsverbanden RSG Wolfsbos Locatie Groene Driehoek (vmbo, havo, atheneum) Samenwerkingsverbanden RSG Wolfsbos Locatie Groene Driehoek (vmbo, havo, atheneum) Partnerschap Betatechniek en ICT, samenwerkingsverband met de Hanzehogeschool Groningen (sinds november 2010) Deze samenwerking

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en Organisatie - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum

Nadere informatie

Instellingstoets: vloek of zegen?

Instellingstoets: vloek of zegen? Instellingstoets: vloek of zegen? VLOHRA-congres Hogescholen in beweging 10 februari 2014 De Hanzehogeschool Groningen Achtergrond De oudste (1798) multisectorale hogeschool van Nederland Centrale waarden:

Nadere informatie

Nieuwsbrief. jaargang 20 nummer 2 oktober 2015

Nieuwsbrief. jaargang 20 nummer 2 oktober 2015 Nieuwsbrief jaargang 20 nummer 2 oktober 2015 Bouwcoördinator onderbouw: groepen 1 en 2 Mijn naam is Trudy Scharroo, leerkracht van groep 1 2a. In januari 2003 ben ik op Daltonschool Rijnsweerd gaan werken

Nadere informatie

Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties

Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties 30 november Jos Thys Instellingen & Leerlingen Basisonderwijs & Deeltijds Kunstonderwijs Ine Vos CANON Cultuurcel Kunst- en cultuureducatie & beleid Beleidstraject

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

A. Persoonlijke gegevens

A. Persoonlijke gegevens Windesheim, Gesprek op afstand Zelfevalutie/feedbackformulier Beste (aankomende) student, Hartelijk dank voor het invullen en versturen van het Intakeformulier Afstandsleren School of Education. Per e-mail

Nadere informatie

Doorkijkjes W&T in de Pabo

Doorkijkjes W&T in de Pabo Doorkijkjes W&T in de Pabo Pabo Hogeschool Rotterdam mei 2015 Algemeen De pabo van de Hogeschool van Rotterdam kent een voltijd, deeltijd en een academische variant en verzorgt daarmee onderwijs voor circa

Nadere informatie

CONVENANT OPLEIDING LERAARPLUS

CONVENANT OPLEIDING LERAARPLUS CONVENANT OPLEIDING LERAARPLUS Onderwijsstichting Arcade (openbaar primair onderwijs Coevorden Hardenberg) Openbaar primair onderwijs gemeente Emmen Stenden Hogeschool (PABO Emmen) 1 INHOUDSOPGAVE PREAMBULE...3

Nadere informatie

Docentevaluaties: zó geef je studenten een stem

Docentevaluaties: zó geef je studenten een stem Docentevaluaties: zó geef je studenten een stem Docentevaluaties worden gebruikt om studenten feedback te laten geven op de kwaliteit van de docenten. In dit artikel wordt ingegaan op de randvoorwaarden

Nadere informatie

Pilot Protocol Afstuderen

Pilot Protocol Afstuderen Welkom! Pilot Protocol Afstuderen Mirjam Snel: Christine Prast: Lectoraat Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek InHolland Achtergronden project protocol afstuderen - Vreemde ogen dwingen (2012) Aanbevelingen

Nadere informatie

Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier

Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier Dario Fo, ondernemers in de kunst Poeldijk, 13 december 2012 Inleiding Op de vraag van de gezamenlijke basisscholen uit De Lier voor een

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011 Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie

Nadere informatie

Trainingen en workshops

Trainingen en workshops Trainingen en workshops 2014-2015 Voor professionals in de Kindcentra 0-13 in s-hertogenbosch (kinderopvang, peuterarrangement en basisonderwijs) Inhoud Algemene informatie Algemene informatie 2 Aanbod

Nadere informatie

Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Montessori Zuid-Nederland Professionele ontwikkeling 2014-2015 Het menselijke individu kan zich zonder

Nadere informatie

Nieuwsbrief Samenwerkingsverband PO-VO Weert e.o. 2014-2015, nr. 2

Nieuwsbrief Samenwerkingsverband PO-VO Weert e.o. 2014-2015, nr. 2 Inhoud Voorwoord Afscheid Renate Kohl Kengetallen Loket Passend Onderwijs Platform Passend onderwijs Het havo-initiatief Redactie Thijs Stroeks, directeur SWV PO-VO Weert Annemarie Moolenaar, managementassistent

Nadere informatie

Protocol Advies keuze voortgezet onderwijs

Protocol Advies keuze voortgezet onderwijs Protocol Advies keuze voortgezet onderwijs Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Protocol Advies schoolkeuze Voortgezet Onderwijs Aanmelding

Nadere informatie

STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS

STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS INHOUD // INLEIDING 4 ORIENTATIEDOCUMENT 5 FACTSHEET 6 LEERDOELEN 7 STARTVERSLAG

Nadere informatie

waarbij de leerkracht er toe doet

waarbij de leerkracht er toe doet Een geïntegreerde socioemotionele leerlingenbegeleiding waarbij de leerkracht er toe doet Workshop Ontmoetingsdag HGW 16 september 2010 Gent Karen Jacobs, Universiteit Antwerpen 1. De SEG-vragenlijst WERKMOMENT

Nadere informatie

Met meer dan dertig basisscholen in den Bosch e.o.

Met meer dan dertig basisscholen in den Bosch e.o. Talentontwikkeling voor en door jongeren www.oho-t.nl Onderwijs helpt Onderwijs bij talentontwikkeling (OhO-t) bestaat alleen in een krachtig, regionaal onderwijsnetwerk, liefst met betrokkenheid van bedrijfsleven

Nadere informatie