Verslag bijeenkomst medicijnresten uit water 10 maart 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslag bijeenkomst medicijnresten uit water 10 maart 2016"

Transcriptie

1 We starten de dag met het teruggeven van de resultaten uit de interviews Vitens en Vallei en Veluwe hebben gesproken met deskundigen, beleidsmakers en bestuurders om meer zicht te krijgen op het probleem, de impact, het krachtenveld en het mogelijke toekomstperspectief om op basis hiervan hun positie en aanpak te bepalen Noor Focken licht de belangrijkste bevindingen uit het voortraject toe aan de hand van drie tekeningen. Het is lastig te bewijzen wat nu precies het probleem is. Nog niet alle aspecten zijn goed in kaart, omdat de technologie dit pas de laatste jaren mogelijk maakt. Ondanks nationaal en internationaal onderzoek, is er discussie over interpretatie van gegevens, lange-termijn effecten van (kleine hoeveelheden) stoffen, de impact van medicijnresten in relatie tot andere stoffen of afbraaksnelheden. De tekening hiernaast toont een schets van meerdere type vervuilingsstromen: van medicijnen tot diergeneesmiddelen, brandvertragende stoffen, maar ook de cocktail van al deze stoffen, en de interactie hier tussen. Ook is er sprake van verschillende routes van ziekenhuis tot woonwijken en zorginstellingen. De spelers in het veld zijn het eens dat deze stoffen niet in drinkwaterbronnen, grond- en oppervlaktewater, moeten voorkomen. Ook zal de impact naar verwachting alleen maar stijgen door toenemend medicijngebruik als gevolg van vergrijzing en door klimaatverandering. Hoeveel en waar is echter onduidelijk. Spelers positioneren zich daarom op het speelveld afhankelijk van waar zij impact verwachten. De keten van humane medicijnen bestaat uit diverse stappen, die niet eenduidig in elkaar over lopen. Ook de verantwoordelijkheden tussen en binnen de stappen zijn diffuus. Soms worden kosten bij de ene partij gemaakt en vallen de baten bij de andere partij. Veel van de methoden die nu bestaan om medicijnresten aan te pakken zijn bovendien duur. Ook verschilt de impact per regio, afhankelijk van invloeden van rivierwater, de verhouding grondwater ten opzichte van oppervlaktewater, het type grond (zand of veen) dat bepalend is voor de doorlatendheid van stoffen en meer of minder invloed van het afvalwater op het watersysteem. De impact is in sommige gebieden zelfs grensoverschrijdend door instroom van water uit rivieren vanuit België en Duitsland of indirect vanuit meerdere landen. 1

2 De overtuiging dat het schoner kan en moet! Verbeter de wereld, begin bij een ander Medicijnresten zijn een spiegel voor de maatschappij en de manier waarmee wij met onze gezondheid omgaan. Kortom, voor een gezondere samenleving Schoon water! Ik wil niet dat mijn kinderen dit probleem hebben. Goed rentmeesterschap! Hoe kan ik een steentje bijdragen? Het besef dat iets nu als bedreiging wordt gezien en straks misschien een onomkeerbaar probleem kan zijn. Voorkomen is beter dan genezen. Tijdens de lunch bespreken we de uitgangspunten voor het traject Wat zou ermee bedoeld worden? 1. Op elkaar schouders staan geen dingen dubbel doen; doorbouwen op eerdere ervaringen en bestaande kennis. 2. Grensontkennend samenwerken een andere manier van denken én handelen; over (bestuurlijke) grenzen heen richting oplossing; verdeling kosten en taken zijn ondergeschikt. 3. Niets is van ons alle kennis open en beschikbaar voor iedereen; uitnodiging: voortbouwen op wat wij doen of aanhaken. Niets is van ons? Of alles is van iedereen? Laten we vooral het wiel niet opnieuw uitvinden 4. Parallel werken gezamenlijk door de watersector breed gedragen aanpak; concrete stappen binnen werkgebied. Parallel werken? Moeten we niet samenwerken in plaats van langs elkaar heen? We moeten écht grensontkennend samenwerken: zonder dat grenzen in de gaten worden gehouden. Ook door systemen 2

3 Na de lunch lichten Henry van Veldhuizen en Lize Beekman de lokale aanpak toe Even terug: waarom zijn we aan de slag gegaan? 1. Een maatregelenpakket op basis van zekerheid of eenduidigheid is niet mogelijk. Maar er kan wél al een aantal concrete stappen gezet worden om sneller tot een oplossing te komen of de impact van medicijnresten op ons drinkwater nu al te verminderen. Dus gaan we aan de slag met quick wins en actie! 2. Stilstaan is geen optie, ondanks het feit dat er veel complexiteit is. Vitens en waterschap Vallei en Veluwe willen nu regionaal al stappen zetten ook omdat naar verwachting de impact alleen maar zal stijgen. Zij willen hierbij de krachten bundelen, aangezien waterkwaliteit van de onder- en bovengrond nauw verbonden zijn. Door tijdig voor te sorteren, kunnen eventuele maatregelen goed landen. MOTTO Drinkwaterbedrijf Vitens en waterschap Vallei en Veluwe streven naar een situatie waarin het oppervlaktewater en de grondwaterwinningen vrij zijn van medicijnresten. Zij doen dit onder het motto: wat er in niet in komt, hoeft er ook niet uit. We werken de komende jaren aan een nationale ketenaanpak Oftewel: gezamenlijk met alle partijen in de geneesmiddelenketen onderschrijven van de urgentie en in beeld brengen van opgaven en mogelijke oplossingen per fase (ontwikkeling & toelating, voorschrijven & gebruik, afval & zuivering) beweging die nodig is: van moeten naar kunnen Van papier naar actie Er worden al pilots en no regret maatregelen gestimuleerd, gefaciliteerd en in uitvoering genomen De nationale aanpak moet in 2017 tot een uitvoeringsprogramma leiden, gericht op uitvoering vanaf 2018 De aanpak is onderdeel van de Deltaaanpak 3

4 Verslag bijeenkomst medicijnresten uit water We gaan in 3 groepen aan de slag We geven antwoord op de vragen: 1. Wat wil jij dat er gebeurt? Wat wil je opgelost zien? 2. Wat heb je daarvoor nodig? 3. Wat zou je anderen kunnen bieden? WAT WIL JE DAT ER GEBEURT? WAT KAN JE ANDEREN BIEDEN? WAT HEB JE DAARVOOR NODIG? V3 4

5 Jan Selen vat de dag samen in beeld We gebruiken steeds meer geneesmiddelen. Deze komen via de ontlasting en urine in het riool-, oppervlakte- en grondwater. Maatschappelijk groeit de aandacht voor medicijnen in ons (drink)water. Natuurorganisaties waarschuwen voor verstoring van ons ecosysteem. Politiek groeit de roep om de belasting terug te dringen. Over de exacte impact van medicijnresten in water bestaat echter nog veel discussie, ook al zijn ecologische effecten zichtbaar. wil zich proactief opstellen en een voorbeeldrol pakken binnen het thema medicijnresten om richting het veld te laten zien dat samenwerking in de keten mogelijk is. Door te werken aan een succesvolle regionale aanpak, die landelijk impact kan hebben, ontstaat er zo snel mogelijk beweging. Dit is een soort van ripple effect. werkt volgens 4 uitgangspunten die in de groep uitgebreid besproken zijn. de landelijke ketenaanpak is onderdeel van de Delta aanpak. De aanpak heeft veel interferenties met de regionale initiatieven. We moeten dan ook slim samenwerken. Van moeten naar kunnen. Waar het kan en nuttig is. maar in parallelle werkstomen waar nodig. 5

6 Jan Selen vat de dag samen in beeld We voeren een gesprek over samenwerking. Oftewel: het ripple effect in het klein. Ketenpartners hebben elkaar breed nodig en werken nu al slim samen daar waar kan. De kunst is om deze samenwerking zo slim mogelijk te blijven inrichten. Het is belangrijk dat er op alle plekken in de keten wordt geacteerd. Bij ontwikkeling en toelating, bij voorschrijven en gebruik, en bij afval en zuivering. Verbinding maken tussen verschillende sectoren, beleid, bedrijfsleven, wetenschap en uitvoering. Oftewel: écht grensontkennend samenwerken. Vervolgstappen We voeren een gesprek over de vervolgstappen. We gaan komende tijd samen aan de slag, vandaag was eerste stap. We doen samen wat nuttig en nodig is, maar we vertragen elkaar niet. We gaan op elkaars schouders staan dus. En we organiseren in de nabije toekomst nog een soortgelijke sessie! COLOFON Op donderdag 10 maart vond de oploop medicijnresten plaats in Utrecht. Medewerkers van het Ministerie I&M, de provincie Gelderland, RIWA, de STOWA, Vewin, Waterschap Vechtstromen, Waterschap Aa en Maas. Grontmij, de Unie van Waterschappen, Rijkswaterstaat, de provincie Utrecht, de STOWA, het RIVM, de Gemeente Ede, Waterschap Rijn en Ijssel en Evides bespraken op uitnodiging van en onder begeleiding van p2 de samenwerking op het gebied van medicijnresten. Heeft u vragen op opmerkingen? Of wilt u aanhaken? Neem dan contact op met Henry van Veldhuizen (Vallei en Veluwe) en Lize Beekman (Vitens) 6

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 25 juni 2013 Betreft Geneesmiddelen in drinkwater en milieu

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 25 juni 2013 Betreft Geneesmiddelen in drinkwater en milieu > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Impact van rwzi s op geneesmiddelconcentra5es in kwetsbaar oppervlaktewater

Impact van rwzi s op geneesmiddelconcentra5es in kwetsbaar oppervlaktewater Impact van rwzi s op geneesmiddelconcentra5es in kwetsbaar oppervlaktewater Lieke Coppens (KWR; Copernicus Ins4tuut Universiteit Utrecht), Jos van Gils (Deltares), Thomas ter Laak (KWR; Wageningen Universiteit),

Nadere informatie

VOORSTEL. Documentnummer Programma Waterketen Projectnummer. Afdeling Planvorming Bijlage(n) 1 Onderwerp Beleidskader nieuwe stoffen

VOORSTEL. Documentnummer Programma Waterketen Projectnummer. Afdeling Planvorming Bijlage(n) 1 Onderwerp Beleidskader nieuwe stoffen Aan algemeen bestuur 18 februari 2015 VOORSTEL Datum 6 januari 2015 Portefeuillehouder B.J. van Vreeswijk Documentnummer 661410 Programma Waterketen Projectnummer Afdeling Planvorming Bijlage(n) 1 1. Voorstel

Nadere informatie

Samenwerking voor een betere waterkwaliteit

Samenwerking voor een betere waterkwaliteit Dossier Medicijnresten uit water Ontwikkeling Toelating Fabrikage Distributie/ Opslag Voorschrijven Afleveren Gebruik Afval Zuivering Riool Zuivering Drinkwater wijze van toediening, dosering Overstort

Nadere informatie

Water nu en... KRW De Europese. Kaderrichtlijn water. Een grote kans voor. de verbetering van de. waterkwaliteit. en daarmee ook voor de

Water nu en... KRW De Europese. Kaderrichtlijn water. Een grote kans voor. de verbetering van de. waterkwaliteit. en daarmee ook voor de KRW De Europese Kaderrichtlijn water Een grote kans voor de verbetering van de waterkwaliteit en daarmee ook voor de drinkwatervoorziening. Water nu en... Vereniging van Waterbedrijven in Nederand KRW

Nadere informatie

Hoe groen zijn uw evenementen?

Hoe groen zijn uw evenementen? Even voorstellen... GMB introduceert SaNiPhos : Europa s eerste urineverwerkingsfabriek voor het verwerken en winnen van nuttige meststoffen uit urine. Terugwinning van fosfaat en stikstof uit urine levert

Nadere informatie

Medicijnresten in drinkwater Voorkomen is beter dan genezen. Gezonde Lunch, 7 april 2014 Martien den Blanken, directeur PWN

Medicijnresten in drinkwater Voorkomen is beter dan genezen. Gezonde Lunch, 7 april 2014 Martien den Blanken, directeur PWN Medicijnresten in drinkwater Voorkomen is beter dan genezen Gezonde Lunch, 7 april 2014 Martien den Blanken, directeur PWN Drinkwaterland In Nederland 10 drinkwaterbedrijven Sinds 1950 sterke concentratie

Nadere informatie

> Retouradres Postbus EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

> Retouradres Postbus EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Delta-aanpak Waterkwaliteit en Zoetwater. Emissiesymposium 6 april 2017

Delta-aanpak Waterkwaliteit en Zoetwater. Emissiesymposium 6 april 2017 Delta-aanpak Waterkwaliteit en Zoetwater Emissiesymposium 6 april 2017 1 Ministerie van 11 april Infrastructuur 2017 en Milieu Waarom een Delta-aanpak? Waterkwaliteit is verbeterd, maar nog niet voldoende

Nadere informatie

Samenwerking in het grondwaterbeheer

Samenwerking in het grondwaterbeheer Samenwerking in het grondwaterbeheer in de praktijk In verband met de evaluatie van de Waterwet is onlangs in opdracht van het ministerie van IenM een onderzoek afgerond naar de verdeling van bevoegdheden

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20906 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Geachte gasten, beste collega s

Geachte gasten, beste collega s Geachte gasten, beste collega s Ik heet u allen van harte welkom bij de officiële ingebruikname van de volledig nieuwe voorzuivering voor ons Productiebedrijf Andijk. In het bijzonder wil ik verwelkomen,

Nadere informatie

Vraag 1 Wat is uw reactie op de berichten in het Algemeen Dagblad over het aantreffen van GenX in drinkwater op meerdere locaties?

Vraag 1 Wat is uw reactie op de berichten in het Algemeen Dagblad over het aantreffen van GenX in drinkwater op meerdere locaties? > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456 0000

Nadere informatie

BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN

BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN Aanpak De opdracht Afstemmen investeringen is voortvarend opgepakt door de werkgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de Gelderse waterschappen en

Nadere informatie

Zandwinputten. Baggernet Thema-ochtend over Zandwinputten. Een overzicht. Afdelingsoverleg Bodem & Water 22 juni John Maaskant.

Zandwinputten. Baggernet Thema-ochtend over Zandwinputten. Een overzicht. Afdelingsoverleg Bodem & Water 22 juni John Maaskant. Zandwinputten Een overzicht Afdelingsoverleg Bodem & Water 22 juni 2009 Baggernet Thema-ochtend over Zandwinputten John Maaskant Ministerie van Verkeer & Waterstaat Marc Pruijn Ministerie van Volkshuisvesting,

Nadere informatie

Water verbindt Bestuursakkoord Waterschap Rijn en IJssel

Water verbindt Bestuursakkoord Waterschap Rijn en IJssel Water verbindt Bestuursakkoord Waterschap Rijn en IJssel 2015 2019 Water verbindt Bestuursakkoord Waterschap Rijn en IJssel 2015 2019 Inleiding Water is voor iedereen van levensbelang. We staan er misschien

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 19 oktober 2017 Betreft Ketenaanpak medicijnresten uit water

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 19 oktober 2017 Betreft Ketenaanpak medicijnresten uit water > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456 0000

Nadere informatie

FOSFAATFABRIEK. Coert Petri (Waterschap Rijn en IJssel) Green Deal en Ketenakkoord Fosfaat

FOSFAATFABRIEK. Coert Petri (Waterschap Rijn en IJssel) Green Deal en Ketenakkoord Fosfaat FOSFAATFABRIEK Green Deal en Ketenakkoord Fosfaat Coert Petri (Waterschap Rijn en IJssel) (Rafaël Lazaroms, coördinator klimaat en energie Unie van Waterschappen) 1 mei 2012 1 Inhoud presentatie Green

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

Water in Eindhoven. Studiedag Lokaal waterbeleid water in balans. 28 september Water in Eindhoven - Studiedag Lokaal waterbeleid, Antwerpen

Water in Eindhoven. Studiedag Lokaal waterbeleid water in balans. 28 september Water in Eindhoven - Studiedag Lokaal waterbeleid, Antwerpen Water in Eindhoven Studiedag Lokaal waterbeleid water in balans 28 september 2010 Aanleiding voor de stedelijke wateropgaven Maatregelen Effecten van maatregelen Omgaan met nieuwe extremen 1835 1921 2004

Nadere informatie

WORKSHOP: Bronnenanalyse: een uitdaging voor de regio!

WORKSHOP: Bronnenanalyse: een uitdaging voor de regio! WORKSHOP: Bronnenanalyse: een uitdaging voor de regio! Welke vragen dienen beantwoord te worden in de regio voor de volgende generatie SGBP s? Hoe worden beschikbare informatie en kennis zo goed mogelijk

Nadere informatie

JONGERENCAMPAGNE VOOR DE WATERSECTOR

JONGERENCAMPAGNE VOOR DE WATERSECTOR JONGERENCAMPAGNE VOOR DE WATERSECTOR ACHTERGROND De instroom in de watersector moet worden vergroot. Maar jongeren denken niet snel aan een carrière in deze sector. Daarom is het nodig om jongeren op een

Nadere informatie

INZAMELING MEDICIJNAFVAL

INZAMELING MEDICIJNAFVAL KNMP ONDERZOEK INZAMELING MEDICIJNAFVAL 2017 KONINKLIJKE NEDERLANDSE MAATSCHAPPIJ TER BEVORDERING DER PHARMACIE KNMP ONDERZOEK IN EEN KWART VAN DE GEMEENTEN BETAALT APOTHEEK NOG STEEDS VOOR MEDICIJNAFVAL

Nadere informatie

Helder, schoon... Rivierwater. Het belang van schoon oppervlaktewater in Nederland

Helder, schoon... Rivierwater. Het belang van schoon oppervlaktewater in Nederland Helder, schoon... Rivierwater Het belang van schoon oppervlaktewater in Nederland Introductie door Peter Stoks, directeur RIWA Het belang van schoon oppervlaktewater Schoon water. We kunnen niet zonder.

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456 0000

Nadere informatie

Geneesmiddelen in de afvalwaterketen

Geneesmiddelen in de afvalwaterketen Geneesmiddelen in de afvalwaterketen Barry Pieters Grontmij B.V., Team Ecologie, Amsterdam Barry.Pieters@grontmij.nl 1 Geneesmiddelen in milieu: veel aandacht 2 Geneesmiddelen in Nederland Grote diversiteit:

Nadere informatie

Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming. Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen

Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming. Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen Blad 2 van 6 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Huidige situatie; wat is er al bereikt?... 4

Nadere informatie

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014 MENS Staat van Utrecht 204 Bodemsanering Hoeveel humane spoedlocaties zijn nog niet volledig gesaneerd? 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd Kaart (Humane spoedlocaties bodemverontreiniging

Nadere informatie

Werk aan de grote wateren

Werk aan de grote wateren Werk aan de grote wateren Op weg naar duurzaam beheer en ecologische kwaliteit Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. Transitie naar duurzaam waterbeheer Vispassages, natuurlijke oevers, aanpak van verontreinigende

Nadere informatie

een veelzijdige aak Stansvorm

een veelzijdige aak Stansvorm S c h o o n d r i n k w at e r een veelzijdige aak Stansvorm Schoon drinkwater, een veelzijdige taak Oppervlaktewater speelt een belangrijke rol in vele economische en maatschappelijke facetten van onze

Nadere informatie

Geachte heer Kuks, geachte heer Dijk, geachte heer Kolkman, geachte heer Odding, geachte dames en heren,

Geachte heer Kuks, geachte heer Dijk, geachte heer Kolkman, geachte heer Odding, geachte dames en heren, Toespraak van CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de ondertekening van de waterovereenkomst Vechterweerd op Vrijdag 20 januari 2012 van 14.00 16.00 uur in t Boerhoes, Koepelallee 8 te Dalfsen HET GESPROKEN

Nadere informatie

Factsheet Vertex - Pilot Slim Waterbeheer ten behoeve van de Waterinfodag.

Factsheet Vertex - Pilot Slim Waterbeheer ten behoeve van de Waterinfodag. Factsheet Vertex - Pilot Slim Waterbeheer ten behoeve van de Waterinfodag. Tijdens de bijeenkomst voor de Fysieke Digitale Delta bij onze samenwerkingspartner het Hoogheemraadschap van Delfland zijn de

Nadere informatie

ADVIES KLANKBORDGROEP RIJN- WEST AAN REGIONAAL BESTUURLIJK OVERLEG inzake opzet en inhoud gebiedsprocessen, op weg naar 2e Stroomgebiedbeheerplan

ADVIES KLANKBORDGROEP RIJN- WEST AAN REGIONAAL BESTUURLIJK OVERLEG inzake opzet en inhoud gebiedsprocessen, op weg naar 2e Stroomgebiedbeheerplan ADVIES KLANKBORDGROEP RIJN- WEST AAN REGIONAAL BESTUURLIJK OVERLEG inzake opzet en inhoud gebiedsprocessen, op weg naar 2e Stroomgebiedbeheerplan Inleiding Het RBO Rijn- West heeft procesafspraken gemaakt

Nadere informatie

Drinkwater - Mavo 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Drinkwater - Mavo 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Drinkwater - Mavo 2 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Ruben Eisses 20 March 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73903 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving

ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving Voorzichtig herstel bedreigde soorten Verdere achteruitgang functioneren van ecosystemen en biodiversiteit Meer aandacht voor natuur als basisvoorwaarde

Nadere informatie

JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN

JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN INLEIDING Foto: Timo Tijhof, Creative Commons OP PEIL BRENGEN Voor iedereen is het belangrijk dat er genoeg schoon water

Nadere informatie

OMGEVINGSWET OMGEVINGSWET

OMGEVINGSWET OMGEVINGSWET OMGEVINGSWET OMGEVINGSWET Saskia Engbers strateeg Ruimte gemeente Zwolle 25 februari 2016 24-2-2016 wij presenteren u... 2 Opzet presentatie 1. Hoofdlijnen Omgevingswet 2. Hoe past OGW in transformatie

Nadere informatie

Samen werken aan waterkwaliteit. Voor schoon, voldoende en veilig water

Samen werken aan waterkwaliteit. Voor schoon, voldoende en veilig water Samen werken aan waterkwaliteit Voor schoon, voldoende en veilig water D D Maatregelenkaart KRW E E N Z D E Leeuwarden Groningen E E W A IJSSELMEER Z Alkmaar KETELMEER ZWARTE WATER MARKER MEER NOORDZEEKANAAL

Nadere informatie

Een Medicijn voor Schoon Water - Verslag ketenbijeenkomst 30 oktober 2014

Een Medicijn voor Schoon Water - Verslag ketenbijeenkomst 30 oktober 2014 Een Medicijn voor Schoon Water - Verslag ketenbijeenkomst 30 oktober 2014 Aanleiding De laatste decennia heeft de aanpak van de waterkwaliteit al veel opgeleverd. Om een volgende stap te zetten in de verbetering

Nadere informatie

Samenwerking in de waterketen Leren van lessen uit de waterpraktijk Het succes van de 44 regio s

Samenwerking in de waterketen Leren van lessen uit de waterpraktijk Het succes van de 44 regio s Samenwerking in de waterketen Leren van lessen uit de waterpraktijk Het succes van de 44 regio s Jeroen Smarius: covoorzitter kernteam samenwerking waterketen namens VNG Gemeentesecretaris Uden Harm Küpers:

Nadere informatie

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement.

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. OVERHEID & PUBLIEKE DIENSTEN www.hydrorock.com Overheden en watermanagement Watermanagement in stedelijke gebieden is zeer actueel. Klimaatverandering

Nadere informatie

Wie bestuurt het waterschap?

Wie bestuurt het waterschap? Wie bestuurt het waterschap? Nederland waterland. Rivieren, kanalen, sloten, beken, meren, grachten Nederland is er vol mee. Bovendien ligt Nederland aan de Noordzee. Al dat water in en om Nederland moet

Nadere informatie

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 2 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Bestuurlijke overeenkomst voor Samenwerking

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

4. In het protocol staat dat het opruimen van het afval in de meeste gevallen gebeurt door erkende bedrijven.

4. In het protocol staat dat het opruimen van het afval in de meeste gevallen gebeurt door erkende bedrijven. Provinciale Statenfractie Noord-Brabant Statenvragen Sint-Michielsgestel, 27 mei 2014 Betreft: Statenvragen dumping drugsafval Geacht college, In Noord-Brabant vinden veel dumpingen van drugsafval plaats.

Nadere informatie

In de beslisnota wordt aan u gevraagd in te stemmen met de vastgestelde doelen en maatregelen.

In de beslisnota wordt aan u gevraagd in te stemmen met de vastgestelde doelen en maatregelen. Nummer Onderwerp : B-3.11.2008 : Beslisnota Kaderrichtlijn Water Korte inhoud : Water Beheer 21 e eeuw, 2008, Schoon en gezond water in Noord-Nederland 1. Implementatie Europese Kaderrichtlijn Water in

Nadere informatie

Drinkwater voor nu en later

Drinkwater voor nu en later Drinkwater voor nu en later PAL lunchlezing Provincie Zuid-Holland 19 december 2014 Mirja Baneke Consultant drinkwatervoorziening en waterbeheer Afdeling Strategie Water Inhoud Drinkwatervoorziening in

Nadere informatie

Cruquius Manifest. Strategische discussie over toekomstig waterbeheer in Nederland. Museumgemaal Cruquius, Dinsdag 28 Januari 2014

Cruquius Manifest. Strategische discussie over toekomstig waterbeheer in Nederland. Museumgemaal Cruquius, Dinsdag 28 Januari 2014 Cruquius Manifest Strategische discussie over toekomstig waterbeheer in Nederland Museumgemaal Cruquius, Dinsdag 28 Januari 2014 Waterbeheer in Nederland staat voor een groot uitdaging: Waterbeheerders

Nadere informatie

Samenwerking voor een betere waterkwaliteit

Samenwerking voor een betere waterkwaliteit Dossier Medicijnresten uit water Ontwikkeling Toelating Fabrikage Distributie/ Opslag Voorschrijven Afleveren Gebruik Afval Zuivering Riool Zuivering Drinkwater wijze van toediening, dosering Overstort

Nadere informatie

Hein van Stokkom (waterschap Brabantse Delta, links) en Jeroen Smarius (gemeente Uden).

Hein van Stokkom (waterschap Brabantse Delta, links) en Jeroen Smarius (gemeente Uden). Hein van Stokkom (waterschap Brabantse Delta, links) en Jeroen Smarius (gemeente Uden). 6 Waterspiegel / oktober 2017 BAW naar de toekomst toe Samenwerking in de waterketen loont In 2020 moeten de doelen

Nadere informatie

Rob van Veen. 22 mei 2013. Algemeen Bestuur waterschap De Dommel

Rob van Veen. 22 mei 2013. Algemeen Bestuur waterschap De Dommel Rob van Veen 22 mei 2013 Algemeen Bestuur waterschap De Dommel Waarom ook al weer Winnend Samenwerken? In het verlengde van de actie Storm zochten ook de waterschappen Brabantse Delta, De Dommel en Aa

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

datum 2 februari 2012

datum 2 februari 2012 WAT Cr,. NO. 2012.03543,NGEK - 9 - FEB 2012 ij Ê Stichting RIONED Postbus 133, 6710 BC Ede Galvanistraat 1, 6716 AE Ede Waterschap Peel en Maasvallei het Algemeen Bestuur Postbus 3390 5902 RJ VENLO t 0318

Nadere informatie

Programma Uitleg waarom deze bijeenkomst JC Vogelaar en stukje historie Geesje Rotgers normstellingen in naam van de ecologie aan KRW-wateren Vragen A

Programma Uitleg waarom deze bijeenkomst JC Vogelaar en stukje historie Geesje Rotgers normstellingen in naam van de ecologie aan KRW-wateren Vragen A Welkom Programma Uitleg waarom deze bijeenkomst JC Vogelaar en stukje historie Geesje Rotgers normstellingen in naam van de ecologie aan KRW-wateren Vragen Aanbeveling Mesdagfonds Mestbeleid 33 jaar 1984

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. B.K. Potjer (GroenLinks) (d.d. 18 april 2017) Nummer Onderwerp Gifvrij drinkwater

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. B.K. Potjer (GroenLinks) (d.d. 18 april 2017) Nummer Onderwerp Gifvrij drinkwater van Gedeputeerde Staten op vragen van B.K. Potjer (GroenLinks) (d.d. 18 april 2017) Nummer 3289 Onderwerp Gifvrij drinkwater Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting vragensteller De afgelopen periode

Nadere informatie

Afvalwaterplan DAL/W 2 In vogelvlucht. Gemeente Delfzijl Gemeente Appingedam Gemeente Loppersum Waterschap Noorderzijlvest Waterschap Hunze en Aa s

Afvalwaterplan DAL/W 2 In vogelvlucht. Gemeente Delfzijl Gemeente Appingedam Gemeente Loppersum Waterschap Noorderzijlvest Waterschap Hunze en Aa s In vogelvlucht Gemeente Delfzijl Gemeente Appingedam Gemeente Loppersum Waterschap Noorderzijlvest Waterschap Hunze en Aa s watersysteem De afvalwaterketen Wij beschouwen de afvalwaterketen als één geheel,

Nadere informatie

Antwoordenboekje Lespakket bezoek rioolwaterzuivering Juni 2016

Antwoordenboekje Lespakket bezoek rioolwaterzuivering Juni 2016 Antwoordenboekje Lespakket bezoek rioolwaterzuivering Juni 2016 Vragen/opdrachten voorafgaand aan het bezoek Vraag 1 Grof vuil halen we met een rooster uit het afvalwater. Noem 4 dingen die je verwacht

Nadere informatie

Monitor waterbewustzijn in Nederland. Korte samenvatting. THEMA: Waterveiligheid

Monitor waterbewustzijn in Nederland. Korte samenvatting. THEMA: Waterveiligheid Monitor waterbewustzijn in Nederland Korte samenvatting 2016 THEMA: Waterveiligheid Waterbewustzijn in Nederland De mate van waterbewustzijn kent grote regionale en lokale verschillen Bron: SAMR 2016 Wat

Nadere informatie

Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad. 30 mei ECFD/U Lbr. 17/031 (070) Voortgang regionale samenwerking waterketen

Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad. 30 mei ECFD/U Lbr. 17/031 (070) Voortgang regionale samenwerking waterketen Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad Datum 30 mei 2017 Ons kenmerk ECFD/U201700422 Lbr. 17/031 Telefoon (070) 373 8393 Bijlage(n) 1 Onderwerp Voortgang regionale samenwerking waterketen Samenvatting

Nadere informatie

Grondwater in Rijn West. René Hilhorst Procestrekker grondwater

Grondwater in Rijn West. René Hilhorst Procestrekker grondwater Grondwater in Rijn West René Hilhorst Procestrekker grondwater 1 Doel en Opzet Doel: meanderen door provinciale rol en stand van zaken aangeven 1. Provinciale taak 2. Gebiedsdossiers 3. Natura 2000 4.

Nadere informatie

wij presenteren u kijk 1

wij presenteren u kijk 1 wij presenteren u... 18-4-2016 kijk 1 OMGEVINGSWET OMGEVINGSWET Impact Saskia Engbers strateeg Ruimte gemeente Zwolle 14 april 2016 18-4-2016 wij presenteren u... 2 Opzet presentatie 1. Hoe past OGW in

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

Voorkomen is beter dan genezen.

Voorkomen is beter dan genezen. Voorkomen is beter dan genezen. Veiligheid, een gezamenlijke verantwoordelijkheid Razendsnelle ontwikkelingen Veiligheid is een van de belangrijkste aspecten in ons leven. In eerste instantie is dat natuurlijk

Nadere informatie

Geneesmiddelen en waterkwaliteit. Caroline Moermond Els Smit Robin van Leerdam Monique van der Aa Mark Montforts

Geneesmiddelen en waterkwaliteit. Caroline Moermond Els Smit Robin van Leerdam Monique van der Aa Mark Montforts Geneesmiddelen en waterkwaliteit Caroline Moermond Els Smit Robin van Leerdam Monique van der Aa Mark Montforts Geneesmiddelen zijn waardevol voor de volksgezondheid maar de resten van geneesmiddelen kunnen

Nadere informatie

Bestuursopdracht Internationale Zaken Noord- en Midden Limburg. Herijkingsvoorstel

Bestuursopdracht Internationale Zaken Noord- en Midden Limburg. Herijkingsvoorstel Bestuursopdracht Internationale Zaken Noord- en Midden Limburg Herijkingsvoorstel op basis van afstemming tussen Weert, Roermond, Venray, Venlo en consultatie overige gemeenten gepresenteerd op 3 juni

Nadere informatie

Ons kenmerk 1220039-005-VEB-0007. Aantal pagina's 5

Ons kenmerk 1220039-005-VEB-0007. Aantal pagina's 5 Verslag Datum verslag Project 1220039-005 Opgemaakt door Eric Huijskes Datum bespreking 16 juni 2015 Aantal pagina's 5 Vergadering Bijeenkomst "Noodmaatregelen bij hoogwater" - 16 juni 2015 Aanwezig Zie

Nadere informatie

Nieuwe stoffen. in ons water. Wat weten we ervan? Wat moeten we ermee? Wat doen we ermee? 2009

Nieuwe stoffen. in ons water. Wat weten we ervan? Wat moeten we ermee? Wat doen we ermee? 2009 Nieuwe stoffen in ons water Wat weten we ervan? Wat moeten we ermee? Wat doen we ermee? 2009 07 Perceptie belangrijker dan risicoberekening Prozac bij de vis Hormonen in water nachtmerrie voor natuur

Nadere informatie

Inleiding KNAG 7 december 2012. Dijkgraaf Herman Dijk

Inleiding KNAG 7 december 2012. Dijkgraaf Herman Dijk Inleiding KNAG 7 december 2012 Dijkgraaf Herman Dijk WATERSCHAPPEN IN NEDERLAND 25 GEBIED GROOT SALLAND oppervlakte: 120.000 ha, inwoners: 360.000 26% onder zeeniveau Wanneer geen dijken/duinen: 66% regelmatig

Nadere informatie

Brug tussen chemische en biologische beoordeling waterkwaliteit

Brug tussen chemische en biologische beoordeling waterkwaliteit Brug tussen chemische en biologische beoordeling waterkwaliteit Bioassays meten de risico s van stoffen voor het ecosysteem in oppervlaktewater 1 Brug tussen chemische en biologische beoordeling waterkwaliteit

Nadere informatie

Voor doelmatig beheer van stedelijk water en waterketen. Kenniscoaches: wie, wat en hoe?

Voor doelmatig beheer van stedelijk water en waterketen. Kenniscoaches: wie, wat en hoe? Voor doelmatig beheer van stedelijk water en waterketen Kenniscoaches: wie, wat en hoe? Voor doelmatig beheer van stedelijk water en waterketen Kenniscoaches: wie, wat en hoe? In het Bestuursakkoord Water

Nadere informatie

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën Koepel van het Nederlandse grondstofwinnende bedrijfsleven De leden van FODI zijn in principe brancheorganisaties. Zand (beton, wegfundering)

Nadere informatie

Quick scan geneesmiddelen Provincie Gelderland

Quick scan geneesmiddelen Provincie Gelderland Quick scan geneesmiddelen Provincie Gelderland Grond- en oppervlaktewaterkwaliteit geneesmiddelen Definitief Provincie Gelderland Grontmij Nederland B.V. De Bilt, 11 september 2014, revisie D1 Verantwoording

Nadere informatie

Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen

Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 2 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Bestuurlijke overeenkomst voor Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 3 Samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

Denk mee met Rijnland

Denk mee met Rijnland Denk mee met Rijnland weergave conferentie 2 juni ten behoeve van waterbeheerplan 5 IJMUIDEN AMSTERDAM WEST WASSENAAR GOUDA Droge voeten, schoon water Inhoudsopgave: Inleiding 3 Een nieuw waterbeheerplan

Nadere informatie

Goede zorg voor afvalwater, regenwater en grondwater. Stichting RIONED

Goede zorg voor afvalwater, regenwater en grondwater. Stichting RIONED Goede zorg voor afvalwater, regenwater en grondwater Stichting RIONED Het riool: meer dan een buis Het riool zorgt voor droge voeten door de afvoer van regen - water en een schoon milieu door de afvoer

Nadere informatie

Een open haven in een natuurlijke delta

Een open haven in een natuurlijke delta Een open haven in een natuurlijke delta Het Wereld Natuur Fonds en Havenbedrijf Rotterdam gaan een bijzondere samenwerking aan in de Nederlandse delta waar de Rijn, Schelde en Maas uitkomen. Deze rivieren

Nadere informatie

Goede. Goed voor landbouw, natuur én waterbeheer 19A

Goede. Goed voor landbouw, natuur én waterbeheer 19A Goede grond Goed voor landbouw, natuur én waterbeheer 2015 19A goed bodembeheer - Goede grond BETER VASTHOUDEN REGENWATER BETERE GEWASGROEI EN BEWORTELING GEZOND BODEMLEVEN BETER VASTHOUDEN VOEDINGSSTOFFEN

Nadere informatie

16-7-2014. Uitgangssituatie. Uitgangssituatie. Waterkwaliteit is verbeterd, maar doelstelling nog niet voltooid.

16-7-2014. Uitgangssituatie. Uitgangssituatie. Waterkwaliteit is verbeterd, maar doelstelling nog niet voltooid. Uitgangssituatie Evaluatie Nota duurzame gewasbescherming 2004-2010 Doel Doelstelling 2010 Resultaat ACTIEPLAN Gezond gewas, Schoon water Ecologische kwaliteit oppervlaktewater Drinkwaterkwaliteit Reductiemilieubelasting

Nadere informatie

Informatiehuis Water. houwen en bouwen. 18 mei 2017 Ruud Kersten en Paul Latour

Informatiehuis Water. houwen en bouwen. 18 mei 2017 Ruud Kersten en Paul Latour Informatiehuis Water houwen en bouwen 18 mei 2017 Ruud Kersten en Paul Latour Agenda Wat is het huidige Informatiehuis Water? Belanghebbenden en governance Huidige resultaten/meerwaarde/functionaliteit

Nadere informatie

Water is onmisbaar! actieve mkb/kmo s. Dankzij EU-beleid meer banen en groei in de watersector. JOUW MENING TELT EN JOUW ACTIES OOK

Water is onmisbaar! actieve mkb/kmo s. Dankzij EU-beleid meer banen en groei in de watersector. JOUW MENING TELT EN JOUW ACTIES OOK Dankzij EU-beleid meer banen en groei in de watersector. 9 000 actieve mkb/kmo s bijna 500 000 banen JOUW MENING TELT Met het waterbeleid en de maatregelen van de EU krijgt iedereen inspraak door middel

Nadere informatie

Op het voornemen tot opstellen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 en Beheer- en Ontwikkelplan voor de rijkswateren 2016-2021

Op het voornemen tot opstellen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 en Beheer- en Ontwikkelplan voor de rijkswateren 2016-2021 Hoofdlijnen uit de zienswijzen Op het voornemen tot opstellen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 en Beheer- en Ontwikkelplan voor de rijkswateren 2016-2021 Zienswijzeperiode: 3 juni tot en met 30 juni

Nadere informatie

Bij brief van 27 mei 2014, ingekomen op 27 mei 2014, heeft u namens de D66 fractie schriftelijke vragen gesteld.

Bij brief van 27 mei 2014, ingekomen op 27 mei 2014, heeft u namens de D66 fractie schriftelijke vragen gesteld. Statenfractie Democraten 66 Mevrouw M.J.G. Spierings Postbus 90151 5200 MC S-HERTOGENBOSCH Brabantlaan 1 Postbus 90151 5200 MC s-hertogenbosch Telefoon (073) 681 28 12 Fax (073) 614 11 15 info@brabant.nl

Nadere informatie

Drinkwater hv123. banner. AK sectie RSG Slingerbos Levant. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.

Drinkwater hv123. banner. AK sectie RSG Slingerbos Levant. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs. banner Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres AK sectie RSG Slingerbos Levant 28 maart 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/81465 Dit lesmateriaal is

Nadere informatie

Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1

Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1 Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1 Kaarten Waterbelangen DM: 303052 1 Wateropgaven 2015 / 2027 Kaart 1. Gebieden met een WB21 wateropgave In 2005 is een studie wateropgave uitgevoerd (conform

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

De Friese Waterketen: samen besparen!

De Friese Waterketen: samen besparen! De Friese Waterketen: samen besparen! Weet u het antwoord? Drinkwater; waar halen we dit vandaan? Hoeveel water gebruikt u per dag? Auto naar de wasstraat of zelf wassen? Waterbelasting, rioolheffing,

Nadere informatie

WaterWerkplaatsen. Slimme oplossingen voor een klimaatrobuuster watersysteem. WaterWerkplaats voor bestuurders 1 november 2016

WaterWerkplaatsen. Slimme oplossingen voor een klimaatrobuuster watersysteem. WaterWerkplaats voor bestuurders 1 november 2016 WaterWerkplaatsen Slimme oplossingen voor een klimaatrobuuster watersysteem WaterWerkplaats voor bestuurders 1 november 2016 Programma vandaag Deel 1: bijpraten (tot 16.30 uur) opening (Sander Groenen)

Nadere informatie

Naar een duurzame industriewatervoorziening in de Eemshaven

Naar een duurzame industriewatervoorziening in de Eemshaven Naar een duurzame industriewatervoorziening in de Eemshaven Verwachte groei vraagt In totaal nemen de bedrijven in de Eemshaven nu 300.000 m 3 drinkwater af voor industriële activiteiten. Waterbedrijf

Nadere informatie

VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013

VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013 VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. Vergadering : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013 Plaats : Harderwijk Opdrachtgever : Provincie Gelderland Project :

Nadere informatie

DE FLEXIBELE WATER BEHEERDER

DE FLEXIBELE WATER BEHEERDER DE FLEXIBELE WATER BEHEERDER Klimaatverandering, adaptatie, mitigatie. Veranderende opgaven stellen waterschappen voor grote uitdagingen. In een veranderende maatschappij die steeds vaker zelf initiatief

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. B. Canton (PvdD) (d.d. 14 augustus 2017) Nummer Onderwerp Drinkwaterkwaliteit Zuid-Holland

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. B. Canton (PvdD) (d.d. 14 augustus 2017) Nummer Onderwerp Drinkwaterkwaliteit Zuid-Holland van Gedeputeerde Staten op vragen van B. Canton (PvdD) (d.d. 14 augustus 2017) Nummer 3319 Onderwerp Drinkwaterkwaliteit Zuid-Holland Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting vragensteller In 2016

Nadere informatie

InHouD. Leeswijzer 15

InHouD. Leeswijzer 15 InHouD Leeswijzer 15 Deel I: DENKEN Hoofdstuk 1 Positief de toekomst in 21 1.1 Duurzaamheid, wat moet je ermee? 1.2 Van denken naar doen 1.3 Duurzaamheid van alle tijden 1.4 Mijlpaal 1.5 Duurzaamheid is

Nadere informatie

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein Beleid 2012-2013 Inleiding Dit beleidsstuk is geschreven om in beeld te brengen wat onze organisatie doet, waar we voor staan en waar we goed in zijn, hoe we

Nadere informatie

Waterschap Hollandse Delta. dynamiek in de delta

Waterschap Hollandse Delta. dynamiek in de delta Waterschap Hollandse Delta dynamiek in de delta Inhoud De dynamiek in de tijd Een dynamische ruimte De opgaven nu en voor de toekomst Water besturen Functionele overheid Algemeen belang en specifiek belang

Nadere informatie

Forum relinen 2014. "Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid" Huidige situatie. Opbouw. Visitatiecommissie.

Forum relinen 2014. Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid Huidige situatie. Opbouw. Visitatiecommissie. Forum Relinen & Rioolbeheer 2014 Datum: 20 november 2014 in Hotel Vianen Organisatie: Stichting Kenniscentrum Rioolrenovaties "Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid" Wat is doelmatigheid?

Nadere informatie

Hoog Robuust Organiseren bij Project U-centRaal

Hoog Robuust Organiseren bij Project U-centRaal Project U-centRaal en HRO APOLLO13 Hoog Robuust Organiseren bij Project U-centRaal Mindful Organiseren in de praktijk achtergrond en aanpak 22 januari 2015 Ben Hendriks U-centRaal Bert Slagmolen Apollo13

Nadere informatie

Aangenomen dat alleen de waarde voor natrium niet gemeten is, is de concentratie natrium in mg/l van het bovenstaande water.

Aangenomen dat alleen de waarde voor natrium niet gemeten is, is de concentratie natrium in mg/l van het bovenstaande water. Page 1 of 9 CT011 INLEIDING WATERMANAGEMENT (20082009 Q1) (9805080901) > TEST MANAGER > TEST CANVAS Test Canvas Add, modify, and remove questions. Select a question type from the Add dropdown list and

Nadere informatie

Goede zoetwatervoorziening en goede waterkwaliteit

Goede zoetwatervoorziening en goede waterkwaliteit Goede zoetwatervoorziening en goede waterkwaliteit Strategisch Programma 2016-2021 van de samenwerkende regionale overheden in deelstroomgebied Rijn-Oost Rijn-Oost, partners door water verbonden Versie:

Nadere informatie

Helder water door quaggamossel

Helder water door quaggamossel Helder water door quaggamossel Kansen en risico s Een nieuwe mosselsoort, de quaggamossel, heeft zich in een deel van de Rijnlandse wateren kunnen vestigen. De mossel filtert algen en zwevend stof uit

Nadere informatie

Nieuwe sanitatie in Nederland. Bert Palsma

Nieuwe sanitatie in Nederland. Bert Palsma Nieuwe sanitatie in Nederland Bert Palsma Conventioneel is fantastisch! Drinkwater; 125 l/p/dag 180 /jr Riolering 125/ jr RWZI 135/ jr 440,- / huishouden /jr 1 toilet spoeling (5 l) ~ 0,025 1 toilet spoeling

Nadere informatie