COLLEGE VAN AIDS-REFERENTIELABORATORIA HIV/AIDS IN BELGIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "COLLEGE VAN AIDS-REFERENTIELABORATORIA HIV/AIDS IN BELGIE"

Transcriptie

1 Avec le soutien de la Communauté française WETENSCHAPPELIJK INSTITUUT VOLKSGEZONDHEID Operationele Directie Volksgezondheid & Surveillance COLLEGE VAN AIDS-REFERENTIELABORATORIA HIV/AIDS IN BELGIE Toestand op 31 december 2009 SEMESTRIEEL RAPPORT N 70 EERSTE DEEL : EPIDEMIOLOGISCHE TOESTAND VAN AIDS EN HIV-INFECTIE 1 I. METHODOLOGIE Er bestaan in België 7 AIDS-referentielaboratoria, erkend door de FOD Volksgezondheid. Eén van hun taken is het uitvoeren van confirmatietesten op sera die positief werden bevonden bij een screeningstest. Omdat enkel deze zeven laboratoria gefinancieerd worden voor de confirmatietesten, geeft de aangifte van de nieuwe HIV-seropositieven een quasi totaalbeeld van het totaal aantal gediagnosticeerde seropositieven in België. De aangifte is anoniem en vaak worden meerdere confirmatietesten uitgevoerd op het bloed van eenzelfde persoon. Daarom bestaat er een risico dat een aantal seropositieven meerdere malen aangegeven worden. Om deze reden worden enkel deze personen in de analyse opgenomen van wie genoeg gegevens voorhanden zijn om dubbeltelling uit te sluiten. Naast het uitvoeren van de confirmatietesten, trachten de AIDS-referentielaboratoria een aantal epidemiologische gegevens van de seropositieven te verzamelen. Dit gebeurt met behulp van een gestandaardiseerd formulier dat wordt gestuurd aan elke arts die een nieuw ontdekte seropositieve persoon in zijn praktijk heeft. Onafhankelijk van deze registratie worden de AIDS patiënten aangegeven door hun behandelende arts. Deze aangiften, die anoniem zijn zoals die van de HIV-registratie, worden op gestandaardiseerde formulieren ingevuld. Zesmaandelijks worden alle nieuwe aangegeven AIDS-gevallen gecontroleerd op conformiteit met de AIDS-definitie. De gebruikte definitie is de Europese gevalsdefinitie. Sinds januari 1993 werden er drie nieuwe diagnoses bijgevoegd als zijnde indicatief voor AIDS: recidiverende pneumonie (2 episodes binnen een periode van maximaal één jaar), pulmonaire tuberculose en baarmoederhalskanker bij een seropositieve persoon. Al deze gegevens, zowel voor seropositieven als voor AIDS-patiënten, worden gevalideerd en geanalyseerd door de Operationele Directie Volksgezondheid & Surveillance van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid te Brussel. Omdat dezelfde registratiecode wordt gebruikt voor seropositieve personen en voor AIDS-patiënten is het mogelijk om de twee bestanden te verbinden en zo te komen tot één bestand dat alle personen bevat die geïnfecteerd werden met HIV, of ze nu in het AIDS-stadium bereikt hebben of niet. 1 De gegevens uit dit rapport kunnen vrij overgenomen worden, op voorwaarde dat de bron duidelijk vermeld wordt

2 II. RESULTATEN HIV/AIDS in België 2 II.1 Evolutie van het aantal nieuwe HIV -diagnoses in België Sinds 1986 zijn de nieuwe HIV -diagnoses in België geëvolueerd van gemiddeld 1,9 naar 3,1 per dag gerapporteerde gevallen. Zoals uit de cijfers blijkt is er slechts een kleine marge in de schommelingen. Tussen 1997 en 2000 heeft men een stijgende trend vastgesteld van het jaarlijkse aantal nieuw gediagnosticeerde HIV -infecties (+ 36 %), gevolgd door een minder grote stijging tussen 2000 en 2003 (+ 11 %) en een tendens naar stabilisatie tussen 2003 en De hoogste pieken ziet men in 2005, 2007, 2008 en 2009 met respectievelijk 1068, 1069, 1082 en 1115 nieuw gediagnosticeerde gevallen en de laagste incidentie in 1997 met 700 geregistreerde infecties. In het tweede semester van 2009 werden 538 nieuwe gevallen van HIV gediagnosticeerd. In het eerste semester van 2009 werden 577 nieuwe gevallen van HIV gediagnosticeerd. Figuur 1 : aantal nieuwe HIV -diagnoses in België, per semester 700 Aantal nieuwe HIV diagnosen II.2 Gecumuleerd totaal van gediagnosticeerde HIV -infecties sinds het begin van de epidemie Tussen het begin van de epidemie in België en 31 december 2009 werden in totaal personen aangegeven als zijnde geïnfecteerd door het HIV-virus. Voor 1144 onder hen zijn er onvoldoende gegevens om een eventuele dubbeltelling uit te sluiten. Dit aantal werd dan ook niet meegeteld in de analyses en figuren van dit rapport. In feite zijn er dus in België tussen en geïnfecteerde personen aangegeven. Op 31 december 2009 werden er 4025 personen gediagnosticeerd als AIDSpatiënten. De leeftijd en het geslacht zijn gekend voor patiënten (96,7 %). Bij de geïnfecteerde personen vindt men 1,7 maal meer mannen dan vrouwen. De sterkst vertegenwoordigde leeftijdsgroep op het ogenblik van de diagnose, is deze van jaar bij de mannen en deze van jaar bij de vrouwen (figuur 2).

3 HIV/AIDS in België 3 Figuur 2 : gecumuleerd totaal van gediagnosticeerde HIV in België ( ): verdeling van de geïnfecteerde personen per geslacht en leeftijd op het ogenblik van de diagnose >=60 Mannen (N=13 707) Vrouwen (N=8244) Leeftijdsgroep Aantal bevestigde HIV geïnfecteerden De nationaliteit, het geslacht en de waarschijnlijke overdrachtswijze zijn gekend voor patiënten (64,8 %). Bij de Belgische mannen bij wie er een risicofactor gekend is, hebben 69,6 % seksuele contacten gehad met een andere man en 3,3 % verklaren intraveneuze drugs te hebben gebruikt. Overdracht via heteroseksuele weg zou verantwoordelijk zijn voor 24,2 % van de HIV-infecties. Voor de vrouwen met Belgische nationaliteit wordt een heteroseksuele overdracht genoemd in 80,9 % van de gevallen. De situatie is erg verschillend bij seropositieve personen van andere nationaliteiten. De heteroseksuele overdracht overheerst er voor beide geslachten, 60,2 % bij de mannen, 88,9 % bij de vrouwen. Tabel 1 : verdeling van de HIV -diagnoses per nationaliteit, geslacht en waarschijnlijke overdrachtswijze ( ) Waarschijnlijke Belgische nationaliteit Andere Nationaliteit Totaal** Overdrachtswijze M V T* M V T* M V T* Homo-/biseksuele contacten IV druggebruik Homos./biseks. + IV drug Hemofilie Transfusie Heteroseksuele contacten Moeder/Kind Onbekend TOTAAL * Patiënten met onbekend geslacht inbegrepen / ** Patiënten met onbekende nationaliteit en/of geslacht inbegrepen (1) Belangrijke opmerking : de vermelding van de categorie transfusie als mogelijke overdrachtswijze wil niet zeggen dat de besmetting van het HIV-virus tengevolge van een transfusie is: Het wil alleen zeggen dat die patiënten vermelden dat zij een bloedtransfusie gekregen hebben. Van de 131 Belgen die een transfusie vermelden als een eventueel risico waren er 84 die ook heteroseksuele contacten als risico vermelden, voor de andere patiënten ontbreekt de verdere informatie. Van de 132 gevallen kregen er 46 een transfusie in België, 28 in Afrika, 10 in andere Europese landen, 6 in een ander continent en voor 42 gevallen ontbreken de gegevens. Van de 46 gekende gevallen die in België een transfusie kregen waren er 38 vóór augustus Wat betreft de personen die een transfusie kreeg na deze datum vermelden er 7 dat er ook heteroseksueel contact was geweest. Wat betreft de twee gedocumenteerde personen, die een transfusie kregen in 1986 en 1998, werd de seroconversie van de donor pas vastgesteld na de transfusie. II.3 Gecumuleerd totaal van alle AIDS-diagnoses sinds het begin van de epidemie In totaal werden in België sinds het begin van de epidemie 4025 AIDS-patiënten gediagnosticeerd. De informatie over het residentschap, dit wil zeggen, minstens 5 jaar in België wonend op het moment van de AIDS -diagnose, is gekend voor 3344 onder hen (83,0 %). Voor de patiënten waarvoor dit bekend is, vertegenwoordigen de residenten 64,6 % van de gediagnosticeerde AIDS-patiënten. De meerderheid hiervan is van Belgische nationaliteit. De niet-residenten, die meer waarschijnlijk geïnfecteerd werden buiten België, vormen 35,4 % van de AIDS-patiënten.

4 HIV/AIDS in België 4 Tabel: 2 : verdeling van de AIDS -patiënten in functie van de residentiestatus en nationaliteit Residenten Niet-residenten Woonplaats onbekend Totaal Belgen Andere nationaliteiten Onbekende nationaliteiten Totaal II.4 Evolutie van het aantal nieuwe AIDS-gevallen De eerste AIDS -patiënten werden in het begin van de jaren tachtig geregistreerd. In figuur 3 wordt de evolutie van het aantal nieuw aangegeven patiënten per jaar weergegeven. Als men de cijfers over de loop der jaren bekijkt ziet men tussen 1991 en 1995 een plateau voor wat betreft het aantal nieuwe AIDS -patiënten met gemiddeld 256 gevallen per jaar gediagnosticeerd. Vanaf 1996 ziet men een significante daling van de incidentie en dit dank zij het gebruik van de nieuwe antiretrovirale therapieën: 218 gevallen zijn gerapporteerd in 1996 en 134 in Tussen 1998 en 2005 is de incidentie gestabiliseerd; deze schommelt tussen 124 en 151 nieuw gerapporteerde gevallen per jaar. Het feit dat we een vertraging zien in de daling van het aantal AIDS -gevallen kunnen we deels verklaren doordat een belangrijk aandeel van de AIDS -patiënten de diagnose van een HIV-infectie pas stellen op het ogenblik van hun ziekte. De verhouding van de AIDS-patiënten die hun seropositiviteit ontdekten bij de diagnose van AIDS was 21 % tussen 1995 en 1996, zij bedraagt 28 % in 2008 en 38 % in Figuur 3 : nieuwe AIDS-patiënten per jaarlijkse aangifte en volgens nationaliteit 300 Onbekend (N=24) III. Aantal nieuwe zieken < Niet-Belgen (N=2159) Belgen (N=1842) NB : de gegevens voor zijn onvolledig t.g.v. laattijdige aangiften CONCLUSIE Dit tussentijdse rapport schetst op een ruwe manier de meest recente beschikbare gegevens. Een meer uitgebreide analyse maakt deel uit van het jaarlijkse rapport. Toch kunnen we enkele punten benadrukken: Na een belangrijke stijging geobserveerd tussen 1997 en 2003 (+ 51 %), lijkt de jaarlijkse incidentie van nieuw gediagnosticeerde HIV-infecties te stabiliseren tussen 2003 en De piek van de epidemie werd echter bereikt in 2009 met 1115 nieuw gediagnosticeerde gevallen. De jaarlijkse incidentie van nieuwe AIDS -patiënten is bijna met de helft verminderd tussen 1995 en 1997 dankzij de meer doeltreffende antiretrovirale behandelingen. Daarna ziet men dat deze evolutie zich niet verder herhaalt en krijgen we een status quo vanaf het jaar 1997.

5 TWEEDE DEEL : EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS EN HIV-INFECTIE IN EUROPA HIV/AIDS in België 5 De informatie is afkomstig van het surveillance rapport HIV/AIDS Surveillance in Europe 2008, gepubliceerd door het European Centre for Disease Prevention and Control 1. In dit rapport vindt men de gegevens over de AIDS- en HIV -gevallen gediagnosticeerd en aangegeven op 31 december 2008 in 53 landen van Europa. Om rekening te kunnen houden met de grote diversiteit binnen Europa worden de gegevens in het rapport besproken volgens drie geografische regio's: West-Europa, Centraal -Europa en Oost -Europa. Aangegeven HIV -infecties op 31 december 2008 in West-Europa In West-Europa werden nieuw gediagnosticeerde gevallen van HIV -infectie gerapporteerd in 2008 in 21 van de 24 landen, een incidentie van 72 per miljoen populatie. De landen waarvan de informatie ontbreekt zijn Oostenrijk, Denemarken en Monaco. In 4 landen is een incidentie van meer dan 100 per miljoen populatie waargenomen (tabel 3): het Verenigd Koninkrijk (119), Portugal (106), Zwitserland (103) en België (101). Tabel 3 : nieuw gediagnosticeerde HIV -infecties en incidentie (aantal nieuwe gevallen per miljoen inwoners) per land en jaar van rapportage ( ), en de cumulatieve totalen; gegevens gerapporteerd op 31 december 2008 Land Jaar van rapportage Cumulatief totaal N (incidentie) N (incidentie) N (incidentie) N (incidentie) N (incidentie) N Duitsland 2223 (26,9) 2505 (30,4) 2663 (32,3) 2774 (33,7) 2806 (34,1) België 1002 (96,2) 1074 (102,5) 995 (94,3) 1052 (99,0) 1079 (101,2) Denemarken 306 (56,6) 264 (48,7) 245 (45,1) 306 (56,0) Finland 122 (23,3) 143 (27,3) 191 (36,3) 190 (35,9) 154 (29,1) 2411 Frankrijk 5735 (91,7) 5950 (94,4) 5645 (89,0) 5592 (87,6) 4068 (63,6) Griekenland 488 (44,1) 526 (47,4) 482 (43,2) 536 (47,9) 543 (48,4) 9336 Ierland 358 (88,0) 326 (78,4) 353 (82,8) 391 (89,7) 405 (92,0) 4874 Italië 1667 (84,3) 1496 (75,1) 1556 (77,6) 1607 (79,6) 1958 (96,6) 8284 Luxemburg 58 (126,6) 46 (98,9) 44 (93,1) 38 (79,2) 47 (97,1) 886 Nederland 1309 (80,4) 1298 (79,5) 1177 (72,0) 1300 (79,4) 1361 (83,0) Noorwegen 251 (54,7) 219 (47,4) 276 (59,2) 248 (52,7) 299 (63,1) 4086 Portugal 1836 (174,8) 1662 (157,5) 1665 (157,3) 1551 (146,2) 1124 (105,9) Spanje 1494 (91,4) 1420 (85,8) 1534 (91,7) 1498 (88,8) 1583 (81,9) 8786 Verenigd Koninkrijk 7849 (131,1) 7975 (132,4) 7608 (125,5) 7495 (122,9) 7298 (119,3) Zweden 410 (45,6) 367 (40,6) 365 (40,2) 444 (48,5) 359 (39,1) 8449 Zwitserland 746 (101,0) 718 (96,5) 755 (100,9) 764 (101,2) 778 (102,5) De meest frequente overdrachtswijze in West-Europa is de heteroseksuele overdrachtswijze (42 %, N=10274). Indien de gevallen afkomstig uit een land waar de HIV -epidemie veralgemeend is worden uitgesloten, valt het aandeel infecties via heteroseksueel contact terug op 30% en is het aandeel infecties toe te schrijven aan homo/biseksueel contact bij mannen groter (43 %, N=8512). Slechts 4 % van de infecties (N=1063) is toe te schrijven aan intraveneus druggebruik. In de 15 landen in West-Europa die consequent HIV -gegevens hebben gerapporteerd sinds 2000, is de incidentie van nieuw gediagnosticeerde HIV- infecties gerapporteerd per miljoen populatie gestegen van 53 in 2000 ( gevallen) naar 72 in 2008 ( gevallen). Belangrijkste observaties in de verschillende regio s in Europa In 2008 werden nieuw gediagnosticeerde gevallen van HIV -infectie gerapporteerd in 48 van de 53 landen van Europa. Sinds 2000 is de incidentie van nieuwe HIV diagnosen per miljoen populatie meer dan verdubbeld, van 44 per miljoen in 2000 naar 89 per miljoen in 2008, gebaseerd op de gegevens van de 43 landen die consequent hebben gerapporteerd. In de 46 landen die consequent AIDS -gegevens hebben gerapporteerd sinds 2000, is het aantal gerapporteerde AIDS -diagnosen gedaald van (19/miljoen) naar 7564 gevallen (12/miljoen). In Oost -Europa blijft de belangrijkste overdrachtswijze intraveneus druggebruik. In Centraal- Europa overweegt het aantal nieuwe HIV-diagnoses door homo/biseksuele contacten onder mannen, gevolgd door heteroseksuele contacten. 1 European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) / WHO Regional Office for Europe : HIV/AIDS surveillance in Europe Stockholm, ECDC, 2009.

6 Besluit HIV/AIDS in België Aanbevelingen voor de surveillance van HIV/AIDS De surveillance van HIV is essentieel om de informatie te bieden nodig voor het opvolgen van de epidemie en het evalueren van interventies om de overdracht van nieuwe infecties onder controle te houden. Daartoe is een volledige rapportage van nieuwe HIV- en AIDS-diagnoses in alle Europese landen nodig. Daarnaast is het verbeteren van de kwaliteit van de gegevens van belang, in het bijzonder m.b.t. de informatie over de vermoedelijke overdrachtswijze. Tenslotte zijn HIV-prevalentiestudies en gedragsstudies aanbevolen. Aanbevelingen voor interventies in de volksgezondheid De interventies moeten gebaseerd zijn op wetenschappelijke gegevens en aangepast zijn aan het land en de geografische regio : In Oost -Europa dient er vooral aandacht te worden besteed aan de groep van intraveneuze druggebruikers, maar ook de preventiemaatregelen om heteroseksuele overdracht tegen te gaan dienen te worden versterkt, vooral gericht op personen met hoog risico -partners. In West-Europa dienen de preventiecampagnes en de behandeling en opvolging te worden aangepast aan migrantenpopulaties. De preventiecampagnes gericht op homo/biseksuele mannen zijn toe aan vernieuwing. In Centraal-Europa moeten interventies worden aangepast aan de specifieke situatie van het land. Aangezien de epidemie zich uitbreidt onder homo/biseksuele mannen, dienen interventies zich prioritair tot deze groep te richten. In alle regio s moet HIV-screening aanbevolen worden om een tijdige toegang tot behandeling en preventiecounseling te kunnen verzekeren en zo verdere verspreiding van de infectie tegen te gaan. Gelijkheid in toegang tot HIV behandeling en zorg moet verzekerd worden voor alle bevolkingsgroepen. 6 Dit rapport is beschikbaar via Internet op het volgende adres : Exemplaren kunnen ook verkregen worden op aanvraag bij : Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) Operationele Directie Volksgezondheid & Surveillance HIV/AIDS Surveillanceprogramma 14, Juliette Wytsmanstraat B-1050 Brussel Tel. : (André Sasse) (Ann Defraye) Fax : SASSE A., DEFRAYE A. HIV/AIDS IN BELGIE. Halfjaarlijks rapport n r 70. Toestand op 31 december 2009 Operationele Directie Volksgezondheid & Surveillance, Juni 2010, Brussel (België) Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid, IPH/EPI REPORTS N 2010/25 Wettelijk depotnummer : D/2010/2505/31

EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS EN HIV- INFECTIE IN BELGIE. Toestand op 31 december 2009

EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS EN HIV- INFECTIE IN BELGIE. Toestand op 31 december 2009 EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS EN HIV- INFECTIE IN BELGIE Toestand op 31 december 2009 Volksgezondheid & Surveillance november 2010 Brussel, België Intern referentienummer: 2010/68 SASSE A. VERBRUGGE R. BUZIARSIST

Nadere informatie

DIENST EPIDEMIOLOGIE VAN INFECTIEZIEKTEN. EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS en HIV INFECTIE IN BELGIË

DIENST EPIDEMIOLOGIE VAN INFECTIEZIEKTEN. EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS en HIV INFECTIE IN BELGIË DIENST EPIDEMIOLOGIE VAN INFECTIEZIEKTEN EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS en HIV INFECTIE IN BELGIË Toestand op 31 december EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS en HIV INFECTIE IN BELGIË Dit project werd gefinancierd door: In

Nadere informatie

EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS EN HIV- INFECTIE IN VLAANDEREN Toestand op 31 december 2009

EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS EN HIV- INFECTIE IN VLAANDEREN Toestand op 31 december 2009 EMBARGO TOT 23 NOVEMBER EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS EN HIV- INFECTIE IN VLAANDEREN Toestand op 31 december 2009 Volksgezondheid & Surveillance Juliette Wytsmanstraat 14 1050 Brussel België www.wiv-isp.be Volksgezondheid

Nadere informatie

DIENST EPIDEMIOLOGIE VAN INFECTIEZIEKTEN. EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS en HIV INFECTIE IN BELGIË

DIENST EPIDEMIOLOGIE VAN INFECTIEZIEKTEN. EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS en HIV INFECTIE IN BELGIË DIENST EPIDEMIOLOGIE VAN INFECTIEZIEKTEN EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS en HIV INFECTIE IN BELGIË Toestand op 31 december 2014 EPIDEMIOLOGIE VAN AIDS en HIV INFECTIE IN BELGIË Dit project werd gefinancierd door:

Nadere informatie

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN APRIL 213 INHOUD Het doel van de thermometer is een eerste berichtgeving over de stand van zaken in 212 over seksuele gezondheid in Nederland. De thermometer bevat nieuwe gegevens van de soa-centra, aangiftecijfers,

Nadere informatie

SOA-SURVEILLANCESYSTEEM VIA EEN PEILNETWERK VAN CLINICI IN BELGIË

SOA-SURVEILLANCESYSTEEM VIA EEN PEILNETWERK VAN CLINICI IN BELGIË SOA-SURVEILLANCESYSTEEM VIA EEN PEILNETWERK VAN CLINICI IN BELGIË Jaarrapport 2008 Afdeling Epidemiologie Juliette Wytsmanstraat 14 1050 Brussel België www.iph.fgov.be Epidemiologie september 2009 Brussel,

Nadere informatie

nr. 126 van JORIS POSCHET datum: 17 november 2014 aan JO VANDEURZEN Preventiebeleid hiv en soa s - Stand van zaken

nr. 126 van JORIS POSCHET datum: 17 november 2014 aan JO VANDEURZEN Preventiebeleid hiv en soa s - Stand van zaken SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 126 van JORIS POSCHET datum: 17 november 2014 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Preventiebeleid hiv en soa s - Stand van zaken Het Wetenschappelijk

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

SOA-SURVEILLANCESYSTEEM VIA EEN PEILNETWERK VAN CLINICI IN BELGIE Resultaten van de vijfde registratieperiode Oktober 2004 Maart 2005

SOA-SURVEILLANCESYSTEEM VIA EEN PEILNETWERK VAN CLINICI IN BELGIE Resultaten van de vijfde registratieperiode Oktober 2004 Maart 2005 Federale Overheidsdienst (FOD) Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Departement Volksgezonheid Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid

Nadere informatie

Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit

Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit In 2012 bereikte het tienerouderschapscijfer in Vlaanderen een historisch laagterecord van 6 bevallingen per 1000 tieners (15-19 jaar). Ook in

Nadere informatie

SOA-SURVEILLANCESYSTEEM VIA EEN PEILNETWERK VAN CLINICI IN BELGIE Resultaten van de vierde registratieperiode Oktober 2003 Maart 2004

SOA-SURVEILLANCESYSTEEM VIA EEN PEILNETWERK VAN CLINICI IN BELGIE Resultaten van de vierde registratieperiode Oktober 2003 Maart 2004 Federale OverheidsDienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Departement Volksgezonheid Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Afdeling

Nadere informatie

Figuren en Tabellen. Tuberculose in Nederland 2011 surveillance rapport. behorend bij. Incidentie 0-2 >2-4 >4-6 >6-10 >10-20 >20-35

Figuren en Tabellen. Tuberculose in Nederland 2011 surveillance rapport. behorend bij. Incidentie 0-2 >2-4 >4-6 >6-10 >10-20 >20-35 Figuren en Tabellen behorend bij Tuberculose in Nederland 2011 surveillance rapport Incidentie 0-2 >2-4 >4-6 >6-10 >10-20 >20-35 december 2012 Figuren en Tabellen behorend bij Tuberculose in Nederland

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

SOA-SURVEILLANCE IN AIDS REFERENTIECENTRA IN BELGIË

SOA-SURVEILLANCE IN AIDS REFERENTIECENTRA IN BELGIË SOA-SURVEILLANCE IN AIDS REFERENTIECENTRA IN BELGIË Jaarrapport 2007 Afdeling Epidemiologie Juliette Wytsmanstraat 14 1050 Brussel België www.iph.fgov.be Epidemiologie september 2008 Brussel, België Intern

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE Arrondissement Brugge HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/11/043 ADVIES NR 10/23 VAN 5 OKTOBER 2010, GEWIJZIGD OP 5 APRIL 2011, BETREFFENDE HET MEEDELEN VAN ANONIEME

Nadere informatie

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen?

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen? Dienst Voogdij Hoe zal deze dienst je helpen? Aankomst in België Je bent nog geen 18 en in België aangekomen zonder je vader of moeder. Je zoekt hulp of opvang, of je werd door de politie onderschept.

Nadere informatie

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012 Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 212 NA KRIMP IN FEBRUARI STOKT EXPORT BLOEMEN EN PLANTEN OP KRAPPE PLUS VAN 1% TOT 915 MILJOEN In februari is de exportwaarde van bloemen en planten vanuit

Nadere informatie

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen HET AANBOD IN 2006 Aantal inrichtingen Gemiddelde grootte Dagcapaciteit Bezettingsgraden 2006 1.900 64 121.662 34,8% Januari

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Oostende Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 België in de Europese informatiemaatschappij Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 Bezit en gebruik van ICT en Internet 1 Luxemburg 2 Litouwen 3

Nadere informatie

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen.

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. Verhoging tabaksaccijnzen : meer inkomsten en minder rokers PERSBERICHT Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. In België werden er in 2009 11.617 miljoen sigaretten

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 6 november 29, week 45 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) wederom

Nadere informatie

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Wanneer gebruiken? Deze instructie is alleen van nut indien u een aanvraag wilt indienen voor een jongere die langer dan 3 maanden in Nederland

Nadere informatie

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2012 van Datum uitgave Januari 2013 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 van 12 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Kerncijfers startende ondernemers... 4 2.1 Meer

Nadere informatie

Preventie van wiegendood bij zuigelingen

Preventie van wiegendood bij zuigelingen Preventie van wiegendood bij zuigelingen Edith Hesse Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 57 71

Nadere informatie

Hepatitis C in penitentiaire inrichtingen Een onderzoek naar prevalentie

Hepatitis C in penitentiaire inrichtingen Een onderzoek naar prevalentie Hepatitis C in penitentiaire inrichtingen Een onderzoek naar prevalentie C.J. Leemrijse M.Bongers M. Nielen W. Devillé ISBN 978-90-6905-995-2 http://www.nivel.nl nivel@nivel.nl Telefoon 030 2 729 700 Fax

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in februari 2015

De arbeidsmarkt in februari 2015 De arbeidsmarkt in februari 2015 Datum: 24 maart 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche februari 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

Bestaande klant. H an dt e k en in g. Nieuwe klant

Bestaande klant. H an dt e k en in g. Nieuwe klant Ik/Wij (vermeld naam) met klantnummer ga/gaan akkoord met de overdracht van mijn contract bij Vodafone onder mobiel nummer(s) Bestaande klant Datum H an dt e k en in g Nieuwe klant Datum H an dt e k en

Nadere informatie

De epidemiologie van Legionellose

De epidemiologie van Legionellose De epidemiologie van Legionellose Het nut van Osiris voor surveillance en onderzoek Petra Brandsema Centrum Epidemiologie en Surveillance, CIB, RIVM. De epidemiologie van Legionellose 12 mei 2014 2 Aantal

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 23 oktober 29, week 43 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) verdubbeld

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

RIVM rapport 441100018/2003. ELM Op de Coul, IGM van Valkengoed 1, AI van Sighem 1, F de Wolf 1, MJW van de Laar

RIVM rapport 441100018/2003. ELM Op de Coul, IGM van Valkengoed 1, AI van Sighem 1, F de Wolf 1, MJW van de Laar RIVM rapport 441118/23 HIV en AIDS in Nederland 1 december 23 ELM Op de Coul, IGM van Valkengoed 1, AI van Sighem 1, F de Wolf 1, MJW van de Laar 1 Stichting HIV Monitoring Dit onderzoek werd verricht

Nadere informatie

Dataverzameling en datakwaliteit. Karakteristieken van de geregistreerde populatie

Dataverzameling en datakwaliteit. Karakteristieken van de geregistreerde populatie Dataverzameling en datakwaliteit De controle op de verzameling en de kwaliteit van de gegevens is cruciaal voor de waarde van observationele gegevens die door de Stichting HIV Monitoring (SHM) verzameld

Nadere informatie

~ :-.~? 'J~ ~ Vlaamse Regering. DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir

~ :-.~? 'J~ ~ Vlaamse Regering. DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir I 'J~ ~ ~ :-.~? Vlaamse Regering DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir Omzendbrief betreffende de toepassing van de Vlaamse zorgverzekering voor Belgisch sociaal verzekerden met:

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks ANNEX Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 21 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks 1. Deelname voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De Nederlandse waarde voor

Nadere informatie

Kortcyclische arbeid, Op de teller!

Kortcyclische arbeid, Op de teller! Kortcyclische arbeid, Op de teller! 1 Doel Doel van dit instrument is inzicht bieden in de prevalentie (mate van voorkomen) en de effecten van kortcylische arbeid. Dit laat toe een duidelijke definiëring

Nadere informatie

Collectieve logiesverstrekkende bedrijven 2 GEWESTEN 2012 2.1 BRUSSEL HOOFDSTEDELIJK GEWEST Kerncijfers

Collectieve logiesverstrekkende bedrijven 2 GEWESTEN 2012 2.1 BRUSSEL HOOFDSTEDELIJK GEWEST Kerncijfers 2 GEWESTEN 212 Kerncijfers 212 - + 212 Aankomsten % Bezettingsgr aad Aandeel in de (%) BRUSSEL HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1, 3.165.92 5.978.378 6.715,1% 1,89 46,2% 8,6% 54,4% 4.815.717 3.25.599 1. Logisvormen

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S EUROPESE COMMISSIE Brussel, 17.6.2011 COM(2011) 352 definitief VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S Tweede

Nadere informatie

SoaSense. Thermometer 2010 GGD en Oost-Nederland

SoaSense. Thermometer 2010 GGD en Oost-Nederland SoaSense Thermometer 1 GGD en Oost-Nederland Risicogroepen steeds beter bereikt Met genoegen bieden wij u de tweede SoaSense Thermometer van Oost- Nederland (Gelderland en Overijssel) aan. Dit jaar met

Nadere informatie

HIP Buitenlandse nummers

HIP Buitenlandse nummers HIP Buitenlandse nummers Dienstbeschrijving Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 6 Inhoud 1 Buitenlandse nummers... 3 1.1 Inkomende oproepen... 3 1.2 Uitgaande oproepen... 3 1.3 Belangrijk: Nooddiensten

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

Jaarcijfers 2012. Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland. GGD Hollands Midden GGD Rotterdam-Rijnmond GGD Zuid-Holland-Zuid

Jaarcijfers 2012. Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland. GGD Hollands Midden GGD Rotterdam-Rijnmond GGD Zuid-Holland-Zuid Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland GGD Hollands Midden GGD Rotterdam-Rijnmond GGD Zuid-Holland-Zuid Juni 2013 Samenstelling: Hannelore Götz, arts Maatschappij en Gezondheid

Nadere informatie

Het RAI-instrument Resident Assessment Instrument Naar een implementatie in België?

Het RAI-instrument Resident Assessment Instrument Naar een implementatie in België? FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DIRECTORAAT-GENERAAL ORGANISATIE GEZONDHEIDSZORGVOORZIENINGEN Symposium 19 februari 2008 Wolubilis - Brussel (Sint-Lambrechts-Woluwe)

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES VERTEGENWOORDIGING & STUDIES EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES Eind 2013 hebben de Onafhankelijke Ziekenfondsen een analyse gemaakt van de concentratie van de uitgaven

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 33704 29 november 2013 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 26 november 2013, kenmerk 169401-113162-Z,

Nadere informatie

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald PERSMEDEDELING VAN JO VANDEURZEN, VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN 4 oktober 2012 Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald De kans dat Vlamingen

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Kant (SP) over de inkomensachteruitgang van remigranten (2050609700).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Kant (SP) over de inkomensachteruitgang van remigranten (2050609700). Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag DBO-K-U-2669635

Nadere informatie

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek?

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek? Deze kaart geeft een overzicht van beschikbare feiten en geneesmiddelenonderzoek. De kaart is tot stand gekomen op basis van literatuuronderzoek, interviews en denksessies met deskundigen. Met dank aan

Nadere informatie

ARMOEDE GEPEILD Een analyse van de EU-SILC cijfers naar aanleiding van 17 oktober Werelddag van verzet tegen armoede

ARMOEDE GEPEILD Een analyse van de EU-SILC cijfers naar aanleiding van 17 oktober Werelddag van verzet tegen armoede ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 16 oktober 9 ARMOEDE GEPEILD Een analyse van de EU-SILC cijfers naar aanleiding van oktober Werelddag van verzet tegen armoede % van de

Nadere informatie

België Bulgarije Cyprus Denemarken. 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u. fluohesje in de auto verplicht ja ja nee nee

België Bulgarije Cyprus Denemarken. 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u. fluohesje in de auto verplicht ja ja nee nee België Bulgarije Cyprus Denemarken 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u van 1/11 tot 1/3 enkel in tunnel bij Antwerpen tol op "Storebæltsbroen" en "Øresundsbroen" Liefkenshoektunnel: 4,60-5,50 naargelang

Nadere informatie

Rapport. van. Kamer v an Koophandel Nederland. Startersprofiel 2013. Datum uitgave Januari 2014. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van. Kamer v an Koophandel Nederland. Startersprofiel 2013. Datum uitgave Januari 2014. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2013 van Kamer van Koophandel Nederland Datum uitgave Januari 2014 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 v an 13 Inhoudsopgave 1 Samenvatting...3 2 Kerncijfers startende

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2014- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

Mobile Connect Pro. Uw account activeren. Inclusief 200 MB data per maand gedurende drie jaar. Mobile Broadband

Mobile Connect Pro. Uw account activeren. Inclusief 200 MB data per maand gedurende drie jaar. Mobile Broadband Mobile Connect Pro Uw account activeren Mobile Broadband Inclusief 200 MB data per maand gedurende drie jaar Welkom bij HP Mobile Connect Pro De simkaart die u voor HP Mobile Connect Pro nodig hebt, is

Nadere informatie

Procedure Erasmus+ 2015-2016

Procedure Erasmus+ 2015-2016 Procedure Erasmus+ 2015-2016 ons kenmerk Erasmus+ beurzenprogramma contactpersoon Klaartje Gosens datum september 2015 telefoon + 3 1 88 525 80 01 onderwerp Procedure Erasmus+ 2015-2016 e-mail internationaloffice@avans.nl

Nadere informatie

Lijst van de bijlagen

Lijst van de bijlagen Lijst van de bijlagen BIJLAGE 1 Uittreksel uit: Council Directive of 29 July 1991 on driving licences (91/439/EEC) BIJLAGE 2 Uittreksel uit: Richtlijn van de Raad van 29 juli 1991 betreffende het rijbewijs

Nadere informatie

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Organisation for Economic Coöperation and Development (2002), Education at a Glance. OECD Indicators 2002, OECD Publications, Paris, 382 p. Onderwijs speelt een

Nadere informatie

Workshop SEPA. Over Congressus. Incasso stappenplan SEPA. Terminologie. Mandaten. Tijdlijn

Workshop SEPA. Over Congressus. Incasso stappenplan SEPA. Terminologie. Mandaten. Tijdlijn SEPA incasso s Workshop LKvV - november 2014 Workshop SEPA Over Congressus Incasso stappenplan SEPA Terminologie Mandaten Tijdlijn Over Congressus Over Congressus Website, ledenadministratie en financiën

Nadere informatie

Wijnimport Nederland naar regio

Wijnimport Nederland naar regio DO RESEARCH Wijnimport Nederland naar regio Sterke opmars wijn uit Chili Jeroen den Ouden 1-10-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I De invoer van wijn in Nederland 1 II De invoer van wijn naar herkomst

Nadere informatie

Jaarcijfers 2013. Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland

Jaarcijfers 2013. Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland GGD Hollands Midden GGD Rotterdam-Rijnmond Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ April 2014 Samenstelling: Hannelore Götz, arts Maatschappij en

Nadere informatie

Gassoorten en bijbehorende gebruiksdrukken als bedoeld in artikel 2, lid 2, van Richtlijn 90/396/EEG van de Raad van 29 juni 1990 - (98/C 69/11)

Gassoorten en bijbehorende gebruiksdrukken als bedoeld in artikel 2, lid 2, van Richtlijn 90/396/EEG van de Raad van 29 juni 1990 - (98/C 69/11) bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C69 van 05/03/98 Gassoorten en bijbehorende gebruiksdrukken als bedoeld in artikel 2, lid 2, van Richtlijn 90/396/EEG van de Raad van 29 juni 1990

Nadere informatie

Berekening zorgtoeslag 2013

Berekening zorgtoeslag 2013 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2013 ib 998 - ib*7pl Berekening zorgtoeslag 2013 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant

Nadere informatie

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29).

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29). In het kader van het onderzoek kreeg de RVA de vraag om op basis van de door het VFSIPH opgestelde lijst van Rijksregisternummers na te gaan welke personen op 30 juni 1997 als werkloze ingeschreven waren.

Nadere informatie

Stand van zaken leven lang leren in Nederland en afspraken over/ aanbevelingen aan O&O-fondsen

Stand van zaken leven lang leren in Nederland en afspraken over/ aanbevelingen aan O&O-fondsen Stand van zaken leven lang leren in Nederland en afspraken over/ aanbevelingen aan O&O-fondsen Stand van zaken leven lang leren in Nederland Om goed mee te kunnen is scholing cruciaal. De snel veranderende

Nadere informatie

Webpakket Sensoa Documentatiecentrum HIV en SOA September 2010

Webpakket Sensoa Documentatiecentrum HIV en SOA September 2010 Webpakket Sensoa Documentatiecentrum HIV en SOA September 2010 documentatiecentrum www.sensoa.be/documentatiecentrum Meersstraat 138d / 9000 Gent / 09 241 54 67 Dit elektronisch informatiepakket geeft

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

Jaarcijfers 2013 Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland

Jaarcijfers 2013 Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland Regionaal Centrum voor Seksuele Gezondheid zuidelijk Zuid-Holland GGD Hollands Midden GGD Rotterdam-Rijnmond Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ 1 Samenstelling: Hannelore Götz, arts Maatschappij en Gezondheid,

Nadere informatie

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2014

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2014 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2014 Berekening zorgtoeslag 2014 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant krijgt, hangt af

Nadere informatie

.bedomeinnamen. & registrars

.bedomeinnamen. & registrars .bedomeinnamen & registrars 2014 2 Aantal nieuwe.be-registraties 193.659 222.919 232.746 257.637 267.780 306.341 299.846 264.930 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Evolutie van de.be-domeinnamen 736.498

Nadere informatie

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2015

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2015 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2015 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant krijgt, hangt af van: de standaardpremie de

Nadere informatie

Surveillance van Seksueel Overdraagbare Aandoeningen bij de algemene bevolking

Surveillance van Seksueel Overdraagbare Aandoeningen bij de algemene bevolking Dienst Infectieziekten in de Algemene populatie Surveillance van Seksueel Overdraagbare Aandoeningen bij de algemene bevolking in België en de Regio s Gegevens van 211 Surveillance van Seksueel Overdraagbare

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Informatie voor grensarbeiders

Inhoudsopgave. Informatie voor grensarbeiders Inhoudsopgave WERKEN IN TWEE LANDEN 2 Wonen in Nederland en werken buiten Nederland Waar verzekerd bij werken in twee landen Voorkom dubbele premiebetaling Werkgevers- en werknemersverklaring DE PROCEDURE

Nadere informatie

Data Only Tarieven en voorwaarden

Data Only Tarieven en voorwaarden Data Only en voorwaarden D at u m 2 5 j un i 2 01 5 V ers i e 1. 2 Inhoudsopgave 1 Basisabonnement... 3 1.1 Abonnementskosten... 3 1.2 Snelheid upgrade... 3 1.3 Boven bundel tarieven... 3 1.4 SMS tarieven...

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Europese octrooiaanvragen

Europese octrooiaanvragen Vereenigde Octrooibureaux N.V. Johan de Wittlaan 7 2517 JR Postbus 87930 2508 DH Den Haag Telefoon 070 416 67 11 Telefax 070 416 67 99 patent@vereenigde.com trademark@vereenigde.com legal@vereenigde.com

Nadere informatie

- Voor bestellingen in België retourneert u uw horloge naar de kleinhandelaar die u aanduidde bij de check-out.

- Voor bestellingen in België retourneert u uw horloge naar de kleinhandelaar die u aanduidde bij de check-out. WEBSHOP FAQ RODANIA GARANTIE Heb ik garantie? U hebt garantie op uw Rodania-horloge voor alle fabricatiefouten gedurende een periode van twee jaar, vanaf de datum van eerste aankoop. U vindt de garantiekaart

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A Naast deze infokaart over hepatitis zijn er ook infokaarten beschikbaar over: infectieziekten algemeen, tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen, jeugd en onveilig vrijen en jeugd en vaccinatie.

Nadere informatie

December 2002. Inleiding

December 2002. Inleiding FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU WETENSCHAPPELIJK INSTITUUT VOLKSGEZONDHEID Afdeling Epidemiologie Web site: www.iph.fgov.be/epidemio/ Eindverslag

Nadere informatie

Alcoholhulpvraag in Nederland

Alcoholhulpvraag in Nederland Alcoholhulpvraag in Nederland Belangrijkste ontwikkelingen van de hulpvraag voor alcoholproblematiek in de verslavingszorg 25-214 Houten, december 215 Stichting IVZ Alcoholhulpvraag in Nederland Belangrijkste

Nadere informatie

Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites

Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites #sweep2013 Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites Brussel, 14 april 2014 In 2013 bleek uit een gezamenlijke, door de Europese Commissie gecoördineerde

Nadere informatie

Algemene Particuliere Huurvoorwaarden Multirent B.V.

Algemene Particuliere Huurvoorwaarden Multirent B.V. Algemene Particuliere Huurvoorwaarden Multirent B.V. Kilometrage De tarieven zijn inclusief het aantal aangegeven vrije kilometers en eventueel geoffreerde extra kilometers. Huur vanaf 1 maand (30 huurdagen).

Nadere informatie

GEMEENTE DESTELBERGEN Dendermondesteenweg 430 9070 Destelbergen (tel. 09/218.92.41)

GEMEENTE DESTELBERGEN Dendermondesteenweg 430 9070 Destelbergen (tel. 09/218.92.41) GEMEENTE DESTELBERGEN Dendermondesteenweg 430 9070 Destelbergen (tel. 09/218.92.41) Het college van burgemeester en schepenen van de gemeente DESTELBERGEN maakt bekend dat er een werfreserve aangelegd

Nadere informatie

Nederland 0,10 0,10. Internationaal 0,10 0,10. Alarmnummer 112 Gratis Gratis

Nederland 0,10 0,10. Internationaal 0,10 0,10. Alarmnummer 112 Gratis Gratis Tarievenkaart Starttarieven Doel Incl. btw Mobiel Nederland 0,10 0,10 Internationaal 0,10 0,10 Tarieven bellen binnen Nederland tarieven in euro/ minuut (doorberekend per hele minuut) Bestemming Incl.

Nadere informatie

Vreemdelingen op wie het Europees Verdrag betreffende sociale en medische bijstand van toepassing is

Vreemdelingen op wie het Europees Verdrag betreffende sociale en medische bijstand van toepassing is Vreemdelingen op wie het Europees Verdrag betreffende sociale en medische bijstand van toepassing is B6 Vreemdelingen op wie het Europees Verdrag betreffende sociale en medische bijstand van toepassing

Nadere informatie

DE BESTE START VOOR UW BELEGGING

DE BESTE START VOOR UW BELEGGING BELEGGEN Optimal Timing 2015 DE BESTE START VOOR UW BELEGGING Instappen op het laagste niveau tijdens het eerste jaar Deelname aan de evolutie van de Dow Jones EuroStoxx Select Dividend 30 Looptijd van

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE KUBUS "AANTAL MIGRATIES NAAR PLAATS VAN HERKOMST EN PLAATS VAN BESTEMMING PER LEEFTIJD, GESLACHT EN NATIONALITEIT"

TOELICHTING BIJ DE KUBUS AANTAL MIGRATIES NAAR PLAATS VAN HERKOMST EN PLAATS VAN BESTEMMING PER LEEFTIJD, GESLACHT EN NATIONALITEIT TOELICHTING BIJ DE KUBUS "AANTAL MIGRATIES NAAR PLAATS VAN HERKOMST EN PLAATS VAN BESTEMMING PER LEEFTIJD, GESLACHT EN NATIONALITEIT" 1. Algemeen Deze tabellen geven aantallen migraties. In de "Inleiding

Nadere informatie

.bedomeinnamen. onder de loep 2011

.bedomeinnamen. onder de loep 2011 1.bedomeinnamen onder de loep 2011 2 Aantal nieuwe.be-registraties Evolutie van de.be-domeinnamen 471.453 602.607 736.498 859.474 977.998 1.101.668 1.219.935 131.588 147.022 193.659 222.919 232.746 257.637

Nadere informatie

Iedereen West-Vlaams!

Iedereen West-Vlaams! Iedereen West-Vlaams! / start: 2009 / West-Vlaamse identiteit + trots op eigen regio / - campagne met niet-west-vlamingen - verkiezing West-Vlaams woord en West-Vlaamse uitdrukking die niet mogen verdwijnen

Nadere informatie

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1 Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen Zohra Chbaral 1 Vooreerst bedanken we de interculturele bemiddelaars, de coördinatoren interculturele bemiddeling die ons de gegevens

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2006: PRIJZEN DRUGS OMLAAG, AANTAL VANGSTEN OMHOOG Drugs in Europa nu goedkoper dan ooit

JAARVERSLAG 2006: PRIJZEN DRUGS OMLAAG, AANTAL VANGSTEN OMHOOG Drugs in Europa nu goedkoper dan ooit JAARVERSLAG 2006: PRIJZEN DRUGS OMLAAG, AANTAL VANGSTEN OMHOOG Drugs in Europa nu goedkoper dan ooit (23.11.2006, LISSABON) De straatprijs van illegale drugs in Europa is de afgelopen vijf jaar gedaald

Nadere informatie

Energieprijzen in vergelijk

Energieprijzen in vergelijk CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 611 HH Delft 611 HH Delft tel: tel: 015 015 150 150 150 150 fax: fax:

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie