Uitwerkingen opgaven hoofdstuk Het magnetisch veld

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Uitwerkingen opgaven hoofdstuk Het magnetisch veld"

Transcriptie

1 Uitwerkingen opgaven hoofdstuk Het magnetisch veld Opgave 1 a Het koperen staafje is het staafje dat geen van de andere staafjes aantrekt en niet door de andere staafjes wordt aangetrokken. Het is het enige staafje dat niet uit magnetiseerbaar materiaal (ijzer, nikkel, kobalt of een mengsel van deze drie) bestaat. b Je weet nu welk staafje van koper is. Van de overige twee is het ene van ongemagnetiseerd ijzer en het andere is de magneet. Voorzie de staafjes van de letters A en B. Houd staafje A horizontaal en breng het uiteinde van staafje B tegen het midden van staafje A (B verticaal; A horizontaal). Zie figuur 4.1. Figuur 4.1 Als staafje A de magneet is, dan valt staafje B naar beneden, want de aantrekkende kracht van een magneet is in het midden klein. Is staafje B de magneet, dan blijft staafje B hangen, omdat ijzer en een magneet elkaar aantrekken. Opgave 2 Opgave 3 Uitgaande van de gebruikelijke naamgeving van de pool van het kompas moeten we zeggen dat er zich in de buurt van het geografische noorden een magnetische zuidpool bevindt. Deze trekt immers de noordpool van het kompas aan. De magnetische noordpool van de aarde ligt dus bij de geografische zuidpool (Antarctica). a Tussen A en B lopen veldlijnen. Omdat A een noordpool is, moet B een zuidpool zijn. Er lopen ook veldlijnen tussen B en C. Omdat B een zuidpool is, is C dus een noordpool. Zie figuur 4.2a. Figuur 4.2a Figuur 4.2b UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 1 van 13

2 Er lopen veldlijnen tussen D en F. D is een noordpool, dus F is een zuidpool, maar ook E is een zuidpool. Als F en E zuidpolen zijn, moet G een noordpool zijn. Behalve A en D zijn dus ook C en G noordpolen. Zie figuur 4.2b. b De veldlijn door P loopt van noordpool D naar zuidpool F. De magnetische inductie B in punt P is dus schuin naar rechtsonder gericht. De richting wordt bepaald door de richting van de raaklijn aan de veldlijn in P. Zie figuur 4.3. Figuur 4.3 Opgave 4 Opgave 5 Opgave 6 a De veldlijnen aan de linker- en rechterkant van de tekening lopen in dezelfde richting en op onderling dezelfde afstanden. De dichtheid van de veldlijnen is een maat voor de veldsterkte B en die is overal gelijk. Het oorspronkelijke veld was dus homogeen. b De grotere veldlijnendichtheid in de ring zelf wijst op een grotere veldsterkte B. Dit geeft aan dat veldlijnen bij voorkeur door ijzer lopen. c Net als binnen de ring kunnen de veldlijnen niet doordringen binnen de onderzeeër. Er is daar dus geen magnetisch veld, zodat de kompasnaald geen voorkeursrichting heeft. a Ja, de naaldkristallen zijn permanente magneetjes. Het magnetisch patroon blijft lange tijd bestaan en moet na verloop van tijd weer afgelezen kunnen worden. b Door het magnetisch veld van de magneet verandert het magnetisch patroon op de magneetband, waardoor de informatie veren gaat. a Van BC bevindt B zich het dichtst bij de noordpool van de magneet. Door influentie ontstaat in BC dus een zuidpool bij B. Aan de andere kant van BC, dus bij C, ontstaat de noordpool. Zie figuur 4.4. b Van DE bevindt D zich het dichtst bij de noordpool van de magneet. D wordt dus een zuidpool en E een noordpool. Zie figuur 4.4. Figuur 4.4 UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 2 van 13

3 c De noordpool bij C en de zuidpool bij D trekken elkaar aan, en C en D maken contact. 4.2 Elektromagnetisme Opgave 7 a De noordpool van het kompasnaaldje wijst naar links, dus de veldlijnen lopen voor de draad langs naar links. Volgens de rechterhandregel loopt de stroom I dan door de draad van boven naar beneden, dus van A naar B. Dan is A met de pluspool van de gelijkspanningsbron verbonden. Zie figuur 4.5a. Figuur 4.5a Figuur 4.5b b In deze stand van de plaat gaat de stroom van je af. De richting is aangegeven met het kruisje. Zie figuur 4.5b. c Zie vraag a en figuur 4.5b voor de richting van de veldlijn. d Het kompasnaaldje in P richt zich langs de raaklijn van de veldlijn door P. De pijlpunt geeft de noordpool van het kompasnaaldje aan. Zie figuur 4.5b. Het kompasnaaldje in Q richt zich langs de raaklijn van de veldlijn door Q. Opgave 8 Opgave 9 a Je gebruikt de rechterhandregel voor spoelen. De stroom loopt van links naar rechts door de windingen van de spoel. Dus de veldlijnen verlaten de spoel aan de rechterkant. De noordpool is de kant van de spoel waar de veldlijnen de spoel verlaten. De noordpool ligt dus bij het rechter uiteinde. b In figuur 4.23b van het kernboek is de spanning gelijk aan die in figuur 4.23a, maar de weerstand in de stroomkring is groter. Daardoor is de stroomsterkte in de stroomkring van figuur 4.23b kleiner. De kleinere stroomsterkte door de spoel veroorzaakt een minder sterk magnetisch veld, dus de magnetische inductie is het grootst in de situatie van figuur 4.23a. c Door de ene draad van de spoel loopt de stroom naar links en door de andere draad loopt de stroom naar rechts. De spoel toont dus geen magnetische werking, want er ontstaan binnen de spoel twee tegengesteld gerichte en even sterke magnetische velden, die elkaar opheffen. a Zie figuur 4.6a. Indrukken van de schakelaar betekent volgens de gegeven figuur dat er een gesloten circuit ontstaat. Er gaat dus stroom door de spoel van de elektromagneet lopen. De spoel wordt magnetisch en trekt het plaatje bij P aan. De klepel gaat naar beneden en tikt tegen de bel (geluid). Tegelijk wordt het contact bij Q verbroken. Er kan dan geen stroom meer lopen. De spoel is niet magnetisch meer, en de veer trekt de klepel terug. Hierdoor wordt het UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 3 van 13

4 stroomcircuit weer gesloten en het hele verhaal begint opnieuw, met een nieuwe tik. Het loskomen en weer sluiten van het contact gaat net zolang door tot er niet meer op de knop gedrukt wordt. Figuur 4.6a Figuur 4.6b b Zie figuur 4.6b. Als er stroom loopt, dan loopt die van beneden naar boven door de spoel. Met de rechterhandregel vind je dan dat de veldlijnen de spoel aan de onderkant verlaten. De noordpool zit dus aan de onderkant van de kern. Opgave 10 a Zie figuur 4.7. Figuur 4.7 b Twee voordelen zijn: je kunt de schakelaar voor het in werking zetten van de elektromotor op grote afstand van de elektromotor bedienen; je kunt de elektromotor, die op een hoge spanning en met een grote stroomsterkte werkt, met een kleine spanning en stroom bedienen. 4.3 Lorentzkracht Opgave 11 a Als er geen stroom door het staafje loopt, wordt de uitslag van de veerunster veroorzaakt door de zwaartekracht die op het staafje werkt. Aangezien de uitslag van de veerunster kleiner wordt bij de stroomdoorgang wijst de entzkracht op het staafje omhoog. Zie figuur 4.8. De richting van het magnetisch veld B is van noord naar zuid (de veldlijnen lopen van links naar rechts.); de richting van de entzkracht is naar boven. De richting van de stroom I vind je met de linkerhandregel. Deze staat F UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 4 van 13

5 loodrecht op het vlak van het magnetisch veld B en de entzkracht F loopt van B naar A. en Figuur 4.8 b De entzkracht werkt op het deel van de stroomdraad dat zich in het magnetisch veld bevindt. Dat deel is niet veranderd. Ook zijn de stand van de draad ten opzichte van het veld en de stroomsterkte niet veranderd. De aanwijzing van de veerunster is dus niet gewijzigd. c Hij kan de stroomrichting in de staaf omdraaien door de aansluitingen op de spanningsbron te verwisselen. Hij kan de hoefijzermagneet omdraaien zodat de noordpool beneden zit. Opgave 12 F a F = B I l B = I l F 0,12 = 0,12 N B = = 0,70 T 0, 75 0,23 l = 23 cm = 0,23 m I = 0,75 A b Zie figuur 4.9. Figuur 4.9 UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 5 van 13

6 De richting van het magnetisch veld B is van boven naar beneden; de richting van de stroom I is van links naar rechts. De richting van de entzkracht F vind je met de linkerhandregel. Deze staat loodrecht op het vlak van het magnetisch veld B en de stroom I (het vlak van tekening) en is van je af gericht. c Nee. Er komt wel een groter draadstuk in het magnetisch veld, maar nu staan de stroomrichting en de richting van het magneetveld niet meer loodrecht op elkaar. Door het laatste wordt de entzkracht per cm draad kleiner. Er is dus sprake van een toename en van een afname van de entzkracht. De entzkracht op de draad in stand b is daarom minder dan 1,3 keer zo groot als in stand a. Nee. Er komt wel een groter draadstuk in het magnetisch veld, maar nu staan de stroomrichting en de richting van het magneetveld niet meer loodrecht op elkaar. De formule F = B I l mag je dus niet zomaar toepassen. In zo n situatie heeft de entzkracht niet de maximale waarde. Per cm draad is de entzkracht nu kleiner. De entzkracht op de draad in stand b is daarom minder dan 1,3 keer zo groot als in stand a. Opmerking Het blijkt dat de entzkracht op de stroomdraad in stand b gelijk is aan die in stand a. Opgave 13 a Op de spoel werkt de zwaartekracht. Die kracht is naar beneden gericht maar wordt in het diagram uitgezet op de positieve Y-as. De zwaartekracht op de spoel veroorzaakt een uitrekking van de veer in de krachtmeter, ook als er geen stroom door de spoel loopt en er dus geen entzkracht is. De grafieklijn gaat daarom niet door de oorsprong. b Zie figuur Figuur 4.10 ΔF 3,17 2,83 De steilheid van de grafiek is = = 0,68 N/A. ΔI 0,50 0 c Voor de totale entzkracht op N draden met lengte l geldt F = N B I l. F N B I l De steilheid van de grafieklijn is = = N B l I I UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 6 van 13

7 d De steilheid van de grafieklijn is N B l = 0,68 N/A. Dan is B = 0,68 = 0,68 = 0,045 T N l 200 0, 075 Opgave 14 a Zie figuur 4.11a en b. In de bovenzijde van de spoel loopt de stroom I naar je toe (het papier uit). (De stip in het rondje geeft aan dat de stroomrichting daar naar je toe is.) Zie figuur 4.11a. De richting van het magnetisch veld B is van noord naar zuid (van beneden naar boven). De richting van de entzkracht vind je met de linkerhandregel. Deze staat loodrecht op het vlak van het magnetisch veld B en de stroom I en is naar links gericht. Zie figuur 4.11b. F Figuur 4.11a Figuur 4.11b Je had ook de onderzijde van de spoel kunnen nemen. In de onderzijde van de spoel loopt de stroom I van je af (het papier in). (Het kruisje in het rondje geeft aan dat de stroomrichting daar van je af is.) Zie figuur 4.11a. De richting van het magnetisch veld B is van noord naar zuid (van boven naar beneden). De richting van de entzkracht F vind je met de linkerhandregel. Deze staat loodrecht op het vlak van het magnetisch veld B en de stroom I en is naar links gericht. Zie figuur 4.11b. b De kracht moet daarvoor steeds van richting wisselen. Omdat we te maken hebben met een permanente magneet kan dat alleen door de stroom steeds van richting te laten wisselen, dus door een wisselstroom te gebruiken. c F = N B I l N = 40 B = 0,035 T 3 I = 50 ma = A 2 lwinding = 2 π r = π d = π 2,5 10 = 0,0785 m F = 40 0, ,0785 = 0,055 N UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 7 van 13

8 Opgave 15 Opgave 16 Bij het vergelijken van de kernboekfiguren 4.39a en 4.39b zie je dat de snelheidsvector op het negatief geladen bolletje dezelfde richting heeft, maar dat de vector voor de entzkracht in figuur 4.39b tegenovergesteld gericht is aan die in figuur 4.39a. Dan moet het magneetveld omgedraaid zijn. De onderste pool is nu dus de noordpool. a De richting van de horizontale afbuiging (naar links of naar rechts) is te beïnvloeden door de richting van de stroom in de spoelen 2 en 4 te veranderen. Omkering van de stroomrichting geeft een omkering van de richting van het magnetisch veld. Als het magneetveld van richting omkeert, dan keert ook de richting van de entzkracht om. De mate van afbuiging (hoe ver naar links of hoe ver naar rechts) is te beïnvloeden door de stroomsterkte in de spoelen 2 en 4 te veranderen. Een grotere stroomsterkte veroorzaakt een grotere entzkracht en dus een sterkere afbuiging. b Zie figuur Figuur 4.12 De afbuiging naar rechts wordt veroorzaakt door de spoelen 2 en 4. Het magnetisch veld van deze spoelen veroorzaakt een entzkracht op de elektronen naar rechts. De elektronen komen naar je toe, dus de stroom is van je af gericht. Pas de linkerhandregel toe op deze stroom. Je vindt dan dat het magnetisch veld van de spoelen 2 en 4 van beneden naar boven gericht moet zijn. Bij de spoelen 2 en 4 zit de noordpool dus aan de bovenkant en de zuidpool aan de onderkant. De afbuiging naar boven wordt veroorzaakt door de spoelen 1 en 3. Het magnetisch veld van deze spoelen veroorzaakt een entzkracht op de elektronen naar boven. De elektronen komen naar je toe, dus de stroom is van je af gericht. Pas de linkerhandregel toe op deze stroom. Je vindt dan dat het magnetisch veld van de spoelen 1 en 3 van rechts naar links gericht moet zijn. Bij de spoelen 1 en 3 zit de noordpool dus aan de linkerkant en de zuidpool aan de rechterkant. UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 8 van 13

9 4.4 Lorentzkrachten op een stroomspoel Opgave 17 a Zie figuur 4.13a. Figuur 4.13a De richting van het magnetisch veld B is van links naar rechts; de richting van de stroom I is van boven naar beneden. De richting van de entzkracht F vind je met de linkerhandregel. Deze staat loodrecht op het vlak van het magnetisch veld B en de stroom I en is naar je toe gericht. AB zal dus naar voren bewegen. b Zie figuur 4.13b. Figuur 4.13b Tijdens het draaien van het draadraam blijft AB loodrecht op de veldlijnen staan; de richting van de entzkracht verandert daardoor tijdens het draaien niet. c F = B I l = 0,30 0,20 0,12 = 7, N = 7,2 mn UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 9 van 13

10 d Zie figuur 4.13c. Figuur 4.13c e Zie figuur 4.13b. De entzkrachten op de zijden AB en DC liggen in elkaars verlengde. Als het draadraam door zou schieten, waarbij zijde AB verder naar rechts zou draaien, dan verandert de richting van de entzkracht op AB evenals die op DC nog steeds niet. De entzkrachten remmen het doordraaien eerst af en trekken het draadraam vervolgens weer terug naar de in figuur 4.13b getekende stand. Als door wrijving het doordraaien telkens minder wordt, zal het draadraam ten slotte in de in figuur 4.13b getekende stand tot rust komen. Opgave 18 a Als de schakelaar gesloten is, dan loopt de stroom van de batterij ( I ) van batterij spoel B naar spoel A en via de weerstand weer naar de spanningsbron. Met de rechterhandregel kun je aantonen dat het magnetisch veld B binnen beide spoel spoelen van links naar rechts loopt. Het magneetveld tussen de spoelen A en B is dus ook naar rechts gericht. Zie figuur 4.14a. Figuur 4.14a Figuur 4.14b UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 10 van 13

11 b Zie figuur 4.14b. Je moet bepalen of de entzkracht op CD naar voren wijst of naar achteren. De richting van de magnetische inductie in de spoel B is spoel van links naar rechts; de richting van de stroom I is van boven naar CD beneden. De richting van de entzkracht vind je met de linkerhandregel. Deze staat loodrecht op het vlak van de magnetische inductie B en de stroom I en is naar je toe gericht. Zijde CD van het draadraam draait dus naar je toe. c F op CD = B I l = 4, ,35 4, = 6, N d Zie figuur 4.14a. Direct na het sluiten van de schakelaar loopt er weliswaar stroom door DE en DE is nu nog evenwijdig aan de veldlijnen van het magneetveld tussen A en B. De entzkracht op DE is dan 0 N. e Na een kwart slag draaien is CD naar je toe gedraaid en EF van je af. De stroom door DE is dus van je af gericht. Met de linkerhandregel kun je dan aantonen dat de entzkracht op DE recht naar beneden is gericht. f Ook zijde FC bevindt zich in het magneetveld. De stroom door FC is telkens tegengesteld gericht aan die in DE. De stroomsterkte in FC is gelijk aan de stroomsterkte in DE en de lengte van FC is gelijk aan de lengte van DE. Omdat de magnetische inductie tussen de spoelen overal gelijk is, is de entzkracht op FC even groot als die op DE. In verticale richting zijn de krachten dus in evenwicht. Er zal dus geen beweging in verticale richting plaatsvinden. F 4.5 De elektromotor Opgave 19 a De entzkracht F staat loodrecht op de stroom I én op het magnetisch veld B. De veldlijnen in de luchtspleet wijzen naar de as van de cilinder of er juist van af. De entzkracht staat dus loodrecht op de straal van de cilinder en loopt daarom evenwijdig aan de raaklijn aan de cilinder. b Zie figuur 4.15 (punt P). Figuur 4.15 De richting van het magnetisch veld B richting van de stroom I entzkracht F in P is schuin omhoog naar rechts; de is van beneden naar boven. De richting van de vind je met de linkerhandregel. Deze staat loodrecht op het vlak van het magnetisch veld B en de stroom I en is gericht schuin omhoog naar links. UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 11 van 13

12 c De dichtheid van de veldlijnen is overal aan de rand van de cilinder (tussen de getekende veldlijnen) gelijk. Dat betekent dat de magnetische inductie daar overal even groot is. Bij gelijkblijvende stroom en draadlengte is dus de entzkracht F = B I l overal even groot. Opgave 20 a Zie figuur Figuur 4.16 De richting van het magnetisch veld B richting van de stroom I entzkracht F is schuin omhoog naar rechts; de is van voor naar achter. De richting van de vind je met de linkerhandregel. Deze staat loodrecht op het vlak van het magnetisch veld B en de stroom I en is gericht langs de raaklijn aan de cilinder naar rechts. De draairichting van de motoras is rechtsom (met de wijzers van de klok mee). b Je kunt óf de richting van het magneetveld omdraaien, dus de magneetpolen verwisselen, óf de stroomrichting omdraaien door de aansluitingen op de koolstofborstels te verwisselen. c Als je de motor op een wisselspanningsbron aansluit, zal de stroom heen en weer lopen. Het spoeltje heeft dan de neiging om heen en weer te gaan. Als de frequentie van de wisselspanning laag is, zal het spoeltje heen en weer bewegen. Als de frequentie hoog is, zal het spoeltje nauwelijks bewegen door de traagheid van het spoeltje met de weekijzeren kern. d De motoras gaat niet draaien, omdat er in deze situatie geen stroom door de spoel loopt. Er werken dus geen entzkrachten. Bovendien bevindt het spoeltje zich buiten het magnetische veld. Dit veld gaat immers van de noordpool naar de cilinder en van de cilinder naar de zuidpool. Aan de bovenen onderkant van de cilinder is geen (of een zeer zwak) magnetisch veld. e Omdat de spoelen onder een hoek van 90 staan, moet de richting van de stroom door het spoeltje om de 90 omkeren. De cirkelschijf van de collector moet dus in vier segmenten van 90 worden verdeeld, die met isolatiemateriaal van elkaar gescheiden moeten zijn. Zie figuur De koolborstels maken contact met twee tegenover elkaar liggende segmenten van de collector, die verbonden zijn met de spoel die het meest horizontaal staat (bij een horizontale stand van de magneetpolen). f De zijkanten van de spoel waar de stroom door loopt, bevinden zich altijd in het magnetisch veld. Bovendien worden de koolborstels breder gemaakt dan de isolatielaag tussen de collectorsegmenten, zodat er ook in een ongunstige stand UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 12 van 13

13 stroom door de spoelen loopt. Er zijn dus altijd entzkrachten aanwezig die niet in elkaars verlengde liggen. Figuur 4.17 Opgave 21 a De vaste spoelen S 2 en S 1 van de elektromagneten zijn in serie geschakeld met de spoelen van het draaiende gedeelte (de rotor). b De draairichting van de seriemotor kan op twee manieren worden omgekeerd: je kunt de richting van de stroom door de spoelen veranderen terwijl de richting van het magneetveld niet verandert. Hiervoor moet je de aansluitingen van de koolborstels K 1 en K 2 verwisselen. Zie figuur 4.18a; ook kun je de richting van het magneetveld omkeren terwijl de stroomrichting door de spoelen niet verandert. Hiervoor moet je magneetspoel S 1 verbinden met de negatieve kant van de spanningsbron en K 1 verbinden met magneetspoel S 2. Zie figuur 4.18b. Figuur 4.18a Figuur 4.18b Maar je kunt ook de richting van het magneetveld omkeren terwijl de stroomrichting door de spoelen niet verandert door magneetspoel S 2 te verbinden met de negatieve kant van de spanningsbron en K 2 te verbinden met magneetspoel S 1. Of je moet magneetspoel S 1 verbinden met de positieve kant van de spanningsbron en K 1 verbinden met magneetspoel S 2. K 2 moet dan verbonden worden met de negatieve kant van de spanningsbron. c Deze motor werkt ook op wisselspanning, want bij omkeren van de stroomrichting in de cilinderspoelen wordt tegelijkertijd de stroomrichting in S 1 en S 2 omgekeerd. Daarmee wordt dus tegelijkertijd de richting van het magnetisch veld van de elektromagneten omgekeerd. Als beide tegelijk worden omgekeerd houdt de entzkracht dezelfde richting en draait de motor in dezelfde richting door. UITWERKINGEN OPGAVEN HAVO 5 HOOFDSTUK 4 13 van 13

Newton - HAVO. Elektromagnetisme. Samenvatting

Newton - HAVO. Elektromagnetisme. Samenvatting Newton - HAVO Elektromagnetisme Samenvatting Het magnetisch veld Een permanente magneet is een magneet waarvan de magnetische werking niet verandert Een draaibare kompasnaald draait met zijn noordpool

Nadere informatie

9 1, 0 1, 0 r. 10 el 0,80. = 0,59 kg r = de afstand tussen de middens = 80 cm 3,9 10

9 1, 0 1, 0 r. 10 el 0,80. = 0,59 kg r = de afstand tussen de middens = 80 cm 3,9 10 Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 6 6.1 Elektrische velden Opgave 1 a De staaf was positief geladen en had dus een elektronentekort. Geleidingselektronen uit de knop van de elektroscoop zullen naar de positief

Nadere informatie

Opgave 3 Staafmagneten, hoefijzermagneten, naaldmagneten en schijfmagneten.

Opgave 3 Staafmagneten, hoefijzermagneten, naaldmagneten en schijfmagneten. Uitwerkingen 1 Opgave 1 IJzer, nikkel en kobalt. Opgave 2 ermanente magneten zijn blijvend magnetisch. Opgave 3 Staafmagneten, hoefijzermagneten, naaldmagneten en schijfmagneten. Opgave 4 Weekijzer is

Nadere informatie

3.1 Magneten en elektromagneten

3.1 Magneten en elektromagneten 3.1 Magneten en elektromagneten 1 a De punt van de magneet die naar het geografische noorden wijst, heet de magnetische noordpool van de magneet. Dat is afspraak. Hij wordt aangetrokken door een ongelijke

Nadere informatie

Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen)

Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen) Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen) Ga na of de onderstaande beweringen waar of niet waar zijn (invullen op antwoordblad). 1) De krachtwerking van een magneet is bij

Nadere informatie

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3.

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. figuur 3 De schuifweerstand is zo ingesteld dat de stroomsterkte 0,50 A is. a) Bereken het

Nadere informatie

VWO Module EM. Elektromagnetisme

VWO Module EM. Elektromagnetisme VWO Module EM1 Elektromagnetisme Bouw een eigen luidspreker of elektromotor. Naam: VWO Module EM P a g i n a 1 30 Titel: Auteur: Eigenfrequentie, VWO module EM1: Elektromagnetisme Simon de Groot Datum:

Nadere informatie

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12 Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12 Opgaven 7.1 Magneten en elektromagneten 1 a Ongelijke polen trekken elkaar aan. De noordpool van een kompas wordt

Nadere informatie

We willen dat de magnetische inductie in het punt K gelijk aan rul zou worden. Daartoe moet men door de draad AB een stroom sturen die gelijk is aan

We willen dat de magnetische inductie in het punt K gelijk aan rul zou worden. Daartoe moet men door de draad AB een stroom sturen die gelijk is aan jaar: 1995 nummer: 28 Twee zeer lange draden zijn evenwijdig opgesteld. De stroom door de linkse draad ( zie figuur) is in grootte gelijk aan 30 A en de zin ervan wordt aangegeven door de pijl. We willen

Nadere informatie

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l Opgave 1 Een kompasnaald staat horizontaal opgesteld en geeft de richting aan van de horizontale r component Bh van de magnetische veldsterkte van het aardmagnetische veld. Een spoel wordt r evenwijdig

Nadere informatie

MAGNETISME. 1 Magneten 2 Magnetische veldlijnen 3 Elektromagneten 4 Inductiespanning 5 Inductiestroom 6 Transformatoren

MAGNETISME. 1 Magneten 2 Magnetische veldlijnen 3 Elektromagneten 4 Inductiespanning 5 Inductiestroom 6 Transformatoren MAGNETISME 1 Magneten 2 Magnetische veldlijnen 3 Elektromagneten 4 Inductiespanning 5 Inductiestroom 6 Transformatoren 1 Magneten Magneten Magneten hebben de eigenschap dat ze drie stoffen kunnen aantrekken,

Nadere informatie

Elektro-magnetisme Q B Q A

Elektro-magnetisme Q B Q A Elektro-magnetisme 1. Een lading QA =4Q bevindt zich in de buurt van een tweede lading QB = Q. In welk punt zal de resulterende kracht op een kleine positieve lading QC gelijk zijn aan nul? X O P Y

Nadere informatie

NATUURKUNDE 8 29/04/2011 KLAS 5 INHAALPROEFWERK HOOFDSTUK

NATUURKUNDE 8 29/04/2011 KLAS 5 INHAALPROEFWERK HOOFDSTUK NATUURKUNDE KLAS 5 INHAALPROEFWERK HOOFDSTUK 8 29/04/2011 Deze toets bestaat uit 3 opgaven (32 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! Opgave 1: Afbuigen van geladen

Nadere informatie

Stevin havo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Elektromagnetisme ( ) Pagina 1 van 10

Stevin havo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Elektromagnetisme ( ) Pagina 1 van 10 Stevin havo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Elektromagnetisme (08-02-2011) Pagina 1 van 10 Opgaven 5.1 Magneten en elektromagneten 1 a Ongelijke polen trekken elkaar aan. De noordpool van een kompas wordt

Nadere informatie

Mkv Magnetisme. Vraag 1 Twee lange, rechte stroomvoerende geleiders zijn opgehangen in hetzelfde verticale vlak, op een afstand d van elkaar.

Mkv Magnetisme. Vraag 1 Twee lange, rechte stroomvoerende geleiders zijn opgehangen in hetzelfde verticale vlak, op een afstand d van elkaar. Mkv Magnetisme Vraag 1 Twee lange, rechte stroomvoerende geleiders zijn opgehangen in hetzelfde verticale vlak, op een afstand d van elkaar. In een punt P op een afstand d/2 van de rechtse geleider is

Nadere informatie

Stevin vwo Antwoorden hoofdstuk 10 Elektromagnetisme ( ) Pagina 1 van 9

Stevin vwo Antwoorden hoofdstuk 10 Elektromagnetisme ( ) Pagina 1 van 9 Stevin vwo Antwoorden hoofdstuk 10 Elektromagnetisme (2016-05-22) Pagina 1 van 9 Als je een ander antwoord vindt, zijn er minstens twee mogelijkheden: óf dit antwoord is fout, óf jouw antwoord is fout.

Nadere informatie

punten toekenning: richting veldlijnen - vervorming tgv. stuk ijzer - veldlijnen snijden elkaar niet - geen andere fouten.

punten toekenning: richting veldlijnen - vervorming tgv. stuk ijzer - veldlijnen snijden elkaar niet - geen andere fouten. Magnetisme PERMNENTE MGNEET Tussen de polen van een hoefijzermagneet leggen we een stuk weekijzer. Schets het veld zoals je dat verwacht. De veldlijnen lopen van N(rood) naar zuid (groen-wit) Het asymmetrisch

Nadere informatie

OOFDSTUK 8 9/1/2009. Deze toets bestaat uit 3 opgaven (31 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes!

OOFDSTUK 8 9/1/2009. Deze toets bestaat uit 3 opgaven (31 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! NATUURKUNDE KLAS 5 INHAALPROEFWERK HOOFDSTUK OOFDSTUK 8 9/1/2009 Deze toets bestaat uit 3 opgaven (31 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! Opgave 1: Afbuiging

Nadere informatie

MAGNETISME. 1 Magneten 2 Magnetische veldlijnen 3 Elektromagneten 4 Inductiespanning 5 Inductiestroom 6 Transformatoren 7 Zelfinductie van een spoel

MAGNETISME. 1 Magneten 2 Magnetische veldlijnen 3 Elektromagneten 4 Inductiespanning 5 Inductiestroom 6 Transformatoren 7 Zelfinductie van een spoel MAGNETISME 1 Magneten 2 Magnetische veldlijnen 3 Elektromagneten 4 Inductiespanning 5 Inductiestroom 6 Transformatoren 7 Zelfinductie van een spoel 1 Magneten Magneten Magneten hebben de eigenschap dat

Nadere informatie

16 Magneetvelden en elektrische velden

16 Magneetvelden en elektrische velden 16 Magneetvelden en elektrische velden 16.1 Magneetvelden 1 a De onderzoekers gebruikten eerstejaars nachtegalen, die nog nooit in Egypte waren geweest. b Het magneetveld van de aarde verandert maar heel

Nadere informatie

7 Elektriciteit en magnetisme.

7 Elektriciteit en magnetisme. 7 Elektriciteit en magnetisme. itwerkingen Opgae 7. aantal 6, 0 9,60 0 8 elektronen Opgae 7. aantal,0 0,0 0 A,60 0 s 9,5 0 6 elektronen/s Opgae 7. O-atoom : +8-8 0 O-ion : +8-0 - Lading O-ion - x,6 0-9

Nadere informatie

oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1.

oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1. Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1. Elektrisch veld In de vacuüm gepompte beeldbuis van een TV staan twee evenwijdige vlakke metalen platen

Nadere informatie

1 Je moet weten welke stand een staafmagneet inneemt, als je hem zó ophangt dat hij vrij kan draaien. [P1, T1]

1 Je moet weten welke stand een staafmagneet inneemt, als je hem zó ophangt dat hij vrij kan draaien. [P1, T1] LEERDOELEN 1 Je moet weten welke stand een staafmagneet inneemt, als je hem zó ophangt dat hij vrij kan draaien. [P1, T1] 2 Je moet de noord- en zuidpool van een staafmagneet kunnen bepalen. [P1, T1] 3

Nadere informatie

Vragenlijst MAGNETISME. Universiteit Twente Faculteit Gedragswetenschappen

Vragenlijst MAGNETISME. Universiteit Twente Faculteit Gedragswetenschappen Vragenlijst MAGETSME Universiteit Twente Faculteit Gedragswetenschappen Antwoordeninstructie Je hebt een heel lesuur om de vragen te beantwoorden. Er zijn in totaal 19 vragen, waarvan 5 open vragen en

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Elektromagnetisme

Hoofdstuk 6: Elektromagnetisme Hoofdstuk 6: lektromagnetisme Natuurkunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 6: lektromagnetisme Natuurkunde 1. Mechanica 2. Golven en straling 3. lektriciteit en magnetisme 4. Warmteleer Rechtlijnige

Nadere informatie

-Zoek de eventuele benodigde gegevens op in het tabellenboek. -De moeilijkere opgaven hebben een rood opgavenummer.

-Zoek de eventuele benodigde gegevens op in het tabellenboek. -De moeilijkere opgaven hebben een rood opgavenummer. Extra opgaven hoofdstuk 7 -Zoek de eventuele benodigde gegevens op in het tabellenboek. -De moeilijkere opgaven hebben een rood opgavenummer. Gebruik eventueel gegevens uit tabellenboek. Opgave 7.1 Door

Nadere informatie

INHOUD LEERDOELEN W4 21. HERHAALSTOF H1 Nieuwe begrippen 22 H2 Magneten 24 H3 Velden en veldlijnen 26

INHOUD LEERDOELEN W4 21. HERHAALSTOF H1 Nieuwe begrippen 22 H2 Magneten 24 H3 Velden en veldlijnen 26 INHOUD BASISSTOF T1 Magneten 8 W1 10 T2 Het magnetisch veld 11 W2 12 T3 Magnetisme en elektrische stromen 14 W3 16 T4 Toepassingen van elektromagneten 18 W4 21 HERHAALSTOF H1 Nieuwe begrippen 22 H2 Magneten

Nadere informatie

De startmotor. Student booklet

De startmotor. Student booklet De startmotor Student booklet De startmotor - INDEX - 2006-04-10-14:04 De startmotor De startmotor is een elektrische motor, en bij een elektrische motor draait het allemaal om magneten en magnetisme:

Nadere informatie

2 Elektriciteit Elektriciteit. 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn.

2 Elektriciteit Elektriciteit. 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn. 2 Elektriciteit 1 2.1 Elektriciteit 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn. 2 mp3-speler dynamo fiets accu lamp op je kamer stopcontact auto batterij 3

Nadere informatie

Opgave 1 Nieuw element Vwo Natuurkunde 1, I. Opgave 3

Opgave 1 Nieuw element Vwo Natuurkunde 1, I. Opgave 3 Telkens is aangegeven als de examenopgaven zijn aangepast of uitgebreid. et 2 training vwo 5 2011 Opgave 1 Nieuw element Vwo Natuurkunde 1,2 2005-I. Opgave 3 Lees het artikel. Kernfysici zien nieuw element

Nadere informatie

VWO. Magnetische velden

VWO. Magnetische velden Inhoud... 2 Magnetische inductie... 3 Magnetische veldlijnen... 4 Richting van veldlijnen in het geval van een spoel en een stroomdraad... 4 Magnetische influentie... 5 Opgave: Permanente magneten... 6

Nadere informatie

Stevin havo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 6 Inductie ( ) Pagina 1 van 10

Stevin havo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 6 Inductie ( ) Pagina 1 van 10 Stevin havo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 6 ndutie (21-03-2010) Pagina 1 van 10 Opgaven 6.1 ndutiespanning 1 a De spanning wordt 2 zo hoog. Ook nu is de spanning 2 zo hoog en de pieken volgen elkaar 2

Nadere informatie

De Permanent Magneet Motor: Thierry Dejaegere. Thinnov Lomolenstraat 2 9880 Aalter Lotenhulle België www.thinnov.be

De Permanent Magneet Motor: Thierry Dejaegere. Thinnov Lomolenstraat 2 9880 Aalter Lotenhulle België www.thinnov.be De Permanent Magneet Motor: door: Thierry Dejaegere Thinnov Lomolenstraat 2 9880 Aalter Lotenhulle België www.thinnov.be I. Voorwoord De zoektocht naar alternatieve energiebronnen is reeds lange tijd aan

Nadere informatie

E3 H3 Elektromagneten. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

E3 H3 Elektromagneten. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur Its Academy Laatst gewijzigd Licentie Webadres 08 May 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/51306 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

VLAKKE PLAATCONDENSATOR

VLAKKE PLAATCONDENSATOR H Electrostatica PUNTLADINGEN In een ruimte bevinden zich de puntladingen A en B. De lading van A is 6,010 9 C en die van B is +6,010 9 C. Om een idee van afstanden te hebben is in het vlak een rooster

Nadere informatie

1.3 Transformator Werking van een dynamo

1.3 Transformator Werking van een dynamo zekering. b. Je gaat twee weken met vakantie en laat al die lampen aanstaan. Hoeveel gaat die stommiteit je kosten? 1 kwh kost 0,12. 1.3 Transformator Magnetische flux (f) is een maat voor het aantal magnetische

Nadere informatie

Magnetische toepassingen in de motorvoertuigentechniek (1)

Magnetische toepassingen in de motorvoertuigentechniek (1) Magnetische toepassingen in de motorvoertuigentechniek (1) E. Gernaat, ISBN 978-90-808907-3-2 1 Magnetisme 1.1 Het magnetische veld Voor de beschrijving van een magnetisch veld gaan we uit van een staafvormige

Nadere informatie

Opgave 1 a Zie figuur 7.1. De veldlijnen zijn getekend als stippen en komen dus uit het vlak van tekening.

Opgave 1 a Zie figuur 7.1. De veldlijnen zijn getekend als stippen en komen dus uit het vlak van tekening. Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 7 7.1 Magnetische flux Opgave 1 a Zie figuur 7.1. De veldlijnen zijn getekend als stippen en komen dus uit het vlak van tekening. Figuur 7.1 b De formule Φ = B A is te gebruiken

Nadere informatie

MAGNETISME & ELEKTRICITEIT

MAGNETISME & ELEKTRICITEIT Hoofdstuk 1 MAGNETISME & ELEKTRICITEIT 1.1 Doelstelling In tegenstelling tot praktisch alle handboeken start je met elektromagnetisme. De reden is eenvoudig omdat alle elektrische toepassingen steeds gepaard

Nadere informatie

Tentamen Natuurkunde I Herkansing uur uur donderdag 7 juli 2005 Docent Drs.J.B. Vrijdaghs

Tentamen Natuurkunde I Herkansing uur uur donderdag 7 juli 2005 Docent Drs.J.B. Vrijdaghs Tentamen Natuurkunde I Herkansing 09.00 uur -.00 uur donderdag 7 juli 005 Docent Drs.J.. Vrijdaghs Aanwijzingen: Dit tentamen omvat 5 opgaven met totaal 0 deelvragen Maak elke opgave op een apart vel voorzien

Nadere informatie

Uitwerkingen KeCo-selectie SET-D HAVO5 1

Uitwerkingen KeCo-selectie SET-D HAVO5 1 Uitwerkingen KeCo-selectie SET-D HAO5 1 KeCo W.2. (A) In een bekerglas wordt 400 ml water geschonken met een begintemperatuur van 1 C. In het water wordt een dompelaar geplaatst met een vermogen van 90

Nadere informatie

V 10.10.23 M.JACOBS INHAALCURSUS SLPL Paardenmarkt Antwerpen

V 10.10.23 M.JACOBS INHAALCURSUS SLPL Paardenmarkt Antwerpen Magnetisme p. 2 INHOUD 17. Magnetisme... 3 17.1. Natuurlijke en kunstmatige magneten... 3 17.2. Soorten magneten... 3 17.3. Enkele begrippen... 4 17.4. Krachtwerking van een magneet... 4 17.5. Magnetisch

Nadere informatie

TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010)

TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010) TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010) 25 april, 2008, 14.00-17.00 uur Opmerkingen: 1. Dit tentamen bestaat uit 4 vragen met in totaal 18 deelvragen. 2. Het is toegestaan gebruik te maken van bijgeleverd formuleblad

Nadere informatie

TENTAMEN NATUURKUNDE

TENTAMEN NATUURKUNDE CENTRALE COMMISSIE VOORTENTAMEN NATUURKUNDE TENTAMEN NATUURKUNDE tweede voorbeeldtentamen CCVN tijd : 3 uur aantal opgaven : 5 aantal antwoordbladen : 1 (bij opgave 2) Iedere opgave dient op een afzonderlijk

Nadere informatie

A ROTOR INLEIDING. Hoe men met primitieve middelen een elektromotor maakt. MATERIALEN. 1 As

A ROTOR INLEIDING. Hoe men met primitieve middelen een elektromotor maakt. MATERIALEN. 1 As INLEIDING De theoretische achtergrond van de moderne elektromotor is zeker niet eenvoudig. Terwijl de natuurkrachten waarop de werking berust in wezen even verwonderlijk en feitelijk nog even onbegrepen

Nadere informatie

Analyse van de Futaba S3003 dc motor

Analyse van de Futaba S3003 dc motor Analyse van de Futaba S3003 dc motor Door Ali Kaichouhi In dit artikel wordt de RF-020-TH dc motor wat nader ondergezocht. Het eerste deel bevat informatie over de constructie en de werking van deze motor.

Nadere informatie

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT Wanneer loopt er stroom? Elektrische apparaten werken alleen als er een stroom door loopt. Om de stroom te laten lopen is er altijd een spanningsbron nodig. Dat kan een

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektromagnetisme. 4 november Brenda Casteleyn, PhD

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektromagnetisme. 4 november Brenda Casteleyn, PhD Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Elektromagnetisme 4 november 2017 Brenda Casteleyn, PhD Met dank aan: Atheneum van Veurne, Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) 1. Inleiding

Nadere informatie

5.1 Opwekking van elektrische energie

5.1 Opwekking van elektrische energie itwerkingen opgaven hoofdstuk 5 Opgave 1 a Zie figuur 5.1. 5.1 Opwekking van elektrische energie Figuur 5.1 De veldlijnen zijn getekend als stippen en komen dus uit het vlak van tekening recht naar je

Nadere informatie

I A (papier in) 10cm 10 cm X

I A (papier in) 10cm 10 cm X Tentamen: Fysica en Medische Fysica 2 Tijd: 15:15-18:00 uur, donderdag 28 mei 2009 Plaats: TenT blok 4 (met bijlage van formules, handrekenmachine is toegestaan) Docent: Dr. K.S.E. Eikema Puntentelling:

Nadere informatie

N 200.664 Elektromotor met permanente magneet

N 200.664 Elektromotor met permanente magneet Elektromotor met permanente magneet Naam: Groep/klas: Inhoud: enodigd gereedschap: 1 triplex 200 x 70 x 10 mm potlood, liniaal, passer 1 triplex 190 / 20 x 10 mm,, 2 x boormachine 1 latje 150 x 10 x 5

Nadere informatie

Vrij Technisch Instituut Grote Hulststraat Tielt tel fax

Vrij Technisch Instituut Grote Hulststraat Tielt tel fax De elektrische installatie in een woning heeft heel wat elektrische circuits. Een elektrisch circuit of een elektrische stroomkring is opgebouwd uit een stroombron, een verbruiker, een schakelaar en geleiders.

Nadere informatie

Havo 5 oefen et

Havo 5 oefen et Toetsstof havo 5 et4 volgens PTA: examenjaar 2010/2011 Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Stof volgens het PTA: havo5 h2: Trillingen en golven Havo5 h3: Energie en warmte Havo5 h4: Elektromagnetisme

Nadere informatie

Handleiding Magnetisme

Handleiding Magnetisme Handleiding Magnetisme Informatie voor de leerkracht De naald van ons kompas wijst altijd naar het noorden. Dat komt omdat het ijzer van die magnetische naald reageert op de ijzeren kern van de aarde.

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur 1 RONDDRAAIENDE MASSA 5pt Een massa zit aan een uiteinde van een touw. De massa ligt op een wrijvingloos oppervlak waar het

Nadere informatie

3HV H1 Krachten.notebook September 22, krachten. Krachten Hoofdstuk 1

3HV H1 Krachten.notebook September 22, krachten. Krachten Hoofdstuk 1 krachten Krachten Hoofdstuk 1 een kracht zelf kun je niet zien maar... Waaraan zie je dat er een kracht werkt: Plastische Vervorming (blijvend) Elastische Vervorming (tijdelijk) Bewegingsverandering/snelheidsverandering

Nadere informatie

Halfgeleiders LDR. experiment -1. gemakkelijk middelmatig moeilijk. demonstratie-experiment leerlingenpracticum

Halfgeleiders LDR. experiment -1. gemakkelijk middelmatig moeilijk. demonstratie-experiment leerlingenpracticum experiment -1 Halfgeleiders LDR 3de graad - Halfgeleiders Onderwerp: LDR LDR, multimeter Meet de weerstand van de LDR zonder dat die afgedekt is. Meet de weerstand als je de LDR afdekt. Waar zou je een

Nadere informatie

Inleiding Elektromagnetisme en het gebruik

Inleiding Elektromagnetisme en het gebruik Inleiding Inleiding...2 Magnetisme (kort)...3 Het Elektromagnetisch Veld...3 Wet van Faraday...3 Wet van Lenz...3 Wet van Coulomb...4 Wet van Ampère...4 De alternator (wisselstroomgenerator)...4 De dynamo

Nadere informatie

TENTAMEN NATUURKUNDE

TENTAMEN NATUURKUNDE CENTRALE COMMISSIE VOORTENTAMEN NATUURKUNDE TENTAMEN NATUURKUNDE datum : vrijdag 28 april 2017 tijd : 13.30 tot 16.30 uur aantal opgaven : 5 aantal antwoordbladen : 1 (bij opgave 1) Iedere opgave dient

Nadere informatie

8 College 08/12: Magnetische velden, Wet van Ampere

8 College 08/12: Magnetische velden, Wet van Ampere 8 College 08/12: Magnetische velden, Wet van Ampere Enkele opmerkingen: Permanente magneten zijn overal om ons heen. Magnetisme is geassociëerd met bewegende electrische ladingen. Magnetisme: gebaseerd

Nadere informatie

EXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELUK ONDERWIJS IN 1979 , I. Dit examen bestaat uit 4 opgaven. " '"of) r.. I r. ',' t, J I i I.

EXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELUK ONDERWIJS IN 1979 , I. Dit examen bestaat uit 4 opgaven.  'of) r.. I r. ',' t, J I i I. .o. EXAMEN VOORBEREDEND WETENSCHAPPELUK ONDERWJS N 1979 ' Vrijdag 8 juni, 9.00-12.00 uur NATUURKUNDE.,, Dit examen bestaat uit 4 opgaven ',", "t, ', ' " '"of) r.. r ',' t, J i.'" 'f 1 '.., o. 1 i Deze

Nadere informatie

Voorkennistoets De Bewegende Aarde Voorkennis voor het basisdeel H1, H2, H3

Voorkennistoets De Bewegende Aarde Voorkennis voor het basisdeel H1, H2, H3 Voorkennistoets De Bewegende Aarde Voorkennis voor het basisdeel H1, H2, H3 A. wiskunde Differentiëren en primitieve bepalen W1. Wat is de afgeleide van 3x 2? a. 3x b. 6x c. x 3 d. 3x 2 e. x 2 W2. Wat

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De éénfasige kwh-meter. Totaal :.../ /.../ Datum van afgifte: .../.../...

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De éénfasige kwh-meter. Totaal :.../ /.../ Datum van afgifte: .../.../... LABO Elektriciteit OPGAVE: De éénfasige kwh-meter Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 3 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../... Evaluatie :.../10 Theorie :.../10 Meetopstelling

Nadere informatie

Nationale Natuurkunde Olympiade. Eerste ronde januari Beschikbare tijd: 2 klokuren

Nationale Natuurkunde Olympiade. Eerste ronde januari Beschikbare tijd: 2 klokuren Nationale Natuurkunde Olympiade Eerste ronde januari 2009 Beschikbare tijd: 2 klokuren Lees dit eerst! OPGAVEN VOOR DE EERSTE RONDE VAN DE NEDERLANDSE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2009 Voor je liggen de opgaven

Nadere informatie

Supergeleidende magneten in LHC. De beperktheid van traditionele magneten dwingen fysici supergeleidende

Supergeleidende magneten in LHC. De beperktheid van traditionele magneten dwingen fysici supergeleidende Supergeleidende magneten in LHC De beperktheid van traditionele magneten dwingen fysici supergeleidende magneten te gebruiken Magnetiserende veldsterkte H, permeabiliteit, magnetische veldsterkte B De

Nadere informatie

Tentamen Elektromagnetisme 1 (NS-103B)

Tentamen Elektromagnetisme 1 (NS-103B) Tentamen Elektromagnetisme (NS-B) woensdag 8 april 5: 8: uur Het gebruik van literatuur of een rekenmachine is niet toegestaan. U mag van navolgende algemene gegevens gebruik maken. Bij de opgaven zelf

Nadere informatie

Woensdag 24 mei, 9.30-12.30 uur

Woensdag 24 mei, 9.30-12.30 uur 'i EXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS IN 1978 Woensdag 24 mei, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit

Nadere informatie

Uitwerkingen 1. ω = Opgave 1 a.

Uitwerkingen 1. ω = Opgave 1 a. Uitwerkingen Opgave π omtrek diameter Eén radiaal is de hoek, gemeten vanuit het middelpunt van een cirkel, waarbij de lengte van de boog gelijk is aan de straal. c. s ϕ r d. ϕ ω t Opgave π (dus ongeveer

Nadere informatie

Schriftelijk examen: theorie en oefeningen Fysica: elektromagnetisme

Schriftelijk examen: theorie en oefeningen Fysica: elektromagnetisme Schriftelijk eamen: theorie en oefeningen 2010-2011 Naam en studierichting: Aantal afgegeven bladen, deze opgavebladen niet meegerekend: Gebruik voor elke nieuwe vraag een nieuw blad. Zet op elk blad de

Nadere informatie

1. Een karretje op een rail

1. Een karretje op een rail Natuurkunde Vwo 1986-II 1. Een karretje op een rail Een rail, waarvan de massa 186 gram is, heeft in het midden een knik. De beide rechte stukken zijn even lang. De rail wordt. slechts in de twee uiterste

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A)

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) OPGAVE 1 Welke spanning leveren de combinaties van 1,5 volt-batterijen? Eerste combinatie: Tweede combinatie: OPGAVE 2 Stel dat alle lampjes

Nadere informatie

www. Fysica 1997-1 Vraag 1 Een herdershond moet een kudde schapen, die over haar totale lengte steeds 50 meter lang blijft, naar een 800 meter verderop gelegen schuur brengen. Door steeds van de kop van

Nadere informatie

Over Betuwe College Oefeningen H3 Elektriciteit deel 4

Over Betuwe College Oefeningen H3 Elektriciteit deel 4 1 Door een dunne draad loopt een elektrische stroom met een stroomsterkte van 2 µa. De spanning over deze draad is 50 V. Bereken de weerstand van de dunne draad. U = 50 V I = 2 µa R = 50V 2µA R = 2,5 10

Nadere informatie

TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010)

TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010) TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010) 2 Juli, 2010, 14:00 17:00 uur Opmerkingen: 1. Dit tentamen bestaat uit 4 vragen met in totaal 19 deelvragen. 2. Werk nauwkeurig en netjes. Als ik het antwoord niet kan

Nadere informatie

Tentamen ELEKTRISCHE OMZETTINGEN (et2 040)

Tentamen ELEKTRISCHE OMZETTINGEN (et2 040) 1 Tentamen ELEKTRISCHE OMZETTINGEN (et2 040) gehouden op vrijdag, 24 augustus 2001 van 14.00 tot 17.00 uur Dit tentamen bestaat uit 6 bladzijden met 6 opgaven. Het aantal punten dat u maximaal per opgave

Nadere informatie

Werkbladen voor leerlingen

Werkbladen voor leerlingen Magneetpolen Leerdoel: Begrijpen hoe de positieve en negatieve magnetische polen duw- en trekkrachten kunnen aantonen. 1 1. Noem vijf voorwerpen die een magneet aantrekt. 2. Hoe worden de uiteinden van

Nadere informatie

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2014 theorietoets deel 1

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2014 theorietoets deel 1 Eindronde Natuurkunde Olympiade 2014 theorietoets deel 1 Opgave 1 Fata Morgana (3p) We hebben een planparallelle plaat met een brekingsindex n(z), die met de afstand z varieert. Zie ook de figuur. a. Toon

Nadere informatie

Magnetische toepassingen in de motorvoertuigentechniek (2)

Magnetische toepassingen in de motorvoertuigentechniek (2) Magnetische toepassingen in de motorvoertuigentechniek () E. Gernaat, ISBN 97-9-97-3- 1 Inductiespanning 1.1 Introductie Eén van de belangrijkste ontdekkingen op het gebied van de elektriciteit was het

Nadere informatie

-0,20,0 0,5 1,0 1,5 0,4 0,2. v in m/s -0,4-0,6

-0,20,0 0,5 1,0 1,5 0,4 0,2. v in m/s -0,4-0,6 Dit oefen et 2 en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl 5vwo oefen-et 2 Et-2 stof vwo5: Vwo5 kernboek: Hoofdstuk 3: Trillingen Hoofdstuk 4: Golven Hoofdstuk 5: Numerieke natuurkunde Hoofdstuk 6: Elektromagnetisme

Nadere informatie

. Vermeld je naam op elke pagina.

. Vermeld je naam op elke pagina. Tentamen: Elektriciteit en Magnetisme Docent: J. F. J. van den Brand R. J. Wijngaarden Datum: 30 Mei 2006 Zaal: Q112/M143 Tijd: 15:15-18.00 uur. Vermeld je naam op elke pagina.. Vermeld je collegenummer..

Nadere informatie

TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010)

TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010) TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010) Opmerkingen: 1. Dit tentamen bestaat uit 4 vragen met in totaal 19 deelvragen. Elke deelvraag levert 3 punten op. 2. Het is toegestaan gebruik te maken van bijgeleverd

Nadere informatie

1 Overzicht theorievragen

1 Overzicht theorievragen 1 Overzicht theorievragen 1. Wat is een retrograde beweging? Vergelijk de wijze waarop Ptolemaeus deze verklaarde met de manier waarop Copernicus deze verklaarde. 2. Formuleer de drie wetten van planeetbeweging

Nadere informatie

Leerlingexperimenten MAGNETISME. Handleiding. www.ntl.at

Leerlingexperimenten MAGNETISME. Handleiding. www.ntl.at & Leerlingexperimenten Handleiding MAGNETISME www.ntl.at INDEX MAGNETISME 1. INTERACTIE TUSSEN MAGNETEN MAS 1.1 MAS 1.2 MAS 1.3 MAS 1.4 Magneten en magneetpolen Interactie tussen magneetpolen Magnetische

Nadere informatie

Tentamen Octrooigemachtigden

Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Opstellen van een octrooiaanvrage (deel A) elektrotechniek/werktuigkunde 6 oktober 2014 09.00 13.00 uur 1 TENTAMENOPGAVE OPSTELLEN VAN EEN OCTROOIAANVRAGE (A) E/W

Nadere informatie

Spijkermotor. Dit moet hem worden:

Spijkermotor. Dit moet hem worden: Spijkermotor Dit moet hem worden: Dit heb je nodig: materialen blok hout (15 bij 15 bij 1,8 cm) twee hoekijzers 18 m koperdraad (gelakt, 0,5) 4 spijkers (65 mm) 1 spijkers (90 mm) 2 spijkers (80 mm) 6

Nadere informatie

Woensdag 30 augustus, 9.30-12.30 uur

Woensdag 30 augustus, 9.30-12.30 uur EXAMEN HOGER ALGEMEEN VOORTGEZET ONDERWIJS IN 1978 Woensdag 30 augustus, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE r Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit

Nadere informatie

Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM

Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM Magnetisme 1. magneten trekken de volgende stoffen aan (zet een cirkel om de goede antwoorden): A. hout B. ijzer C. plastic D.kurk E.staal F. koper G. porselein

Nadere informatie

Vrijdag 8 juni, 9.00-12.00 uur

Vrijdag 8 juni, 9.00-12.00 uur EXAMEN HOGER ALGEMEEN VOORTGEZET ONDERWIJS IN 1979 Vrijdag 8 juni, 9.00-12.00 uur NATUURKUNDE Dit examen bestaat uit 4 opgaven ft Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van

Nadere informatie

Schriftelijk examen 2e Ba Biologie Fysica: elektromagnetisme 2011-2012

Schriftelijk examen 2e Ba Biologie Fysica: elektromagnetisme 2011-2012 - Biologie Schriftelijk examen 2e Ba Biologie 2011-2012 Naam en studierichting: Aantal afgegeven bladen, deze opgaven niet meegerekend: Gebruik voor elke nieuwe vraag een nieuw blad. Zet op elk blad de

Nadere informatie

MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP EN CULTUUR UNIFORM EXAMEN VWO 2015

MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP EN CULTUUR UNIFORM EXAMEN VWO 2015 MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP EN CULTUUR VAK : NATUURKUNDE DATUM : VRIJDAG 19 JUNI 2015 TIJD : 07.45 10.45 UNIFORM EXAMEN VWO 2015 Aantal opgaven: 5 Aantal pagina s: 6 Controleer zorgvuldig of alle

Nadere informatie

Examen HAVO. natuurkunde 1,2 Compex. Vragen 1 tot en met 13. In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt.

Examen HAVO. natuurkunde 1,2 Compex. Vragen 1 tot en met 13. In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt. Examen HVO 2008 tijdvak 1 vrijdag 23 mei totale examentijd 3 uur natuurkunde 1,2 Compex Vragen 1 tot en met 13 In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt. ij dit examen

Nadere informatie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie 4M versie 1 Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen Werk netjes en nauwkeurig Geef altijd een duidelijke berekening of een verklaring Veel succes, Zan Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen,

Nadere informatie

1 Je gaat een elektromotor bouwen. 2 Wat zit er in het bouwpakket? 3 Dit heb je ook nog nodig. Bouwbeschrijving

1 Je gaat een elektromotor bouwen. 2 Wat zit er in het bouwpakket? 3 Dit heb je ook nog nodig. Bouwbeschrijving 1 Je gaat een elektromotor bouwen In dit bouwpakket vind je alle materialen die je nodig hebt om een eenvoudige elektromotor te bouwen. Het is belangrijk dat je nauwkeurig werkt en deze bouwbeschrijving

Nadere informatie

Kernfysica Straling rondom ons

Kernfysica Straling rondom ons experiment -31 Kernfysica Straling rondom ons 3de graad Kernfysica Onderwerp: straling rondom ons Geigermullerteller, radioactieve voorwerpen (paranoten, kaliumsulfaat, oude wekker,...), eventueel computer

Nadere informatie

Schriftelijk examen: theorie en oefeningen Fysica: elektromagnetisme

Schriftelijk examen: theorie en oefeningen Fysica: elektromagnetisme Schriftelijk examen: theorie en oefeningen 2010-2011 Naam en studierichting: Aantal afgegeven bladen, dit blad niet meegerekend: Gebruik voor elke nieuwe vraag een nieuw blad. Zet op elk blad de vermelding

Nadere informatie

Werkend model: elektromotor. Multiplex 1 8x80x80 bodemplaat 1 Magneet 1 Ø15x6 mm 2 Platte strook met 7

Werkend model: elektromotor. Multiplex 1 8x80x80 bodemplaat 1 Magneet 1 Ø15x6 mm 2 Platte strook met 7 is uniek 107.399 Werkend model: elektromotor Stuklijst Aantal Afmetingen (mm) Beschrijving Nummer Multiplex 1 8x80x80 bodemplaat 1 Magneet 1 Ø1x6 mm 2 Platte strook met 7 2 10x70 lagerblok 3 gaten Schroef

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie Jouw werkbladen In de klas Naam: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie op aarde Energie, fossiele brandstoffen, groene

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

Werkbladen In de klas. Energie. Naam. onderbouw havo/vwo School. Klas

Werkbladen In de klas. Energie. Naam. onderbouw havo/vwo School. Klas Werkbladen In de klas Energie Naam onderbouw havo/vwo School Klas Energie op aarde Energie, fossiele brandstoffen, groene stroom en duurzaamheid. Je hoort er vast wel eens iets over. Maar wat betekent

Nadere informatie