Samenvatting. Deel 1: Linker ventrikelfunctie na myocardinfarct

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenvatting. Deel 1: Linker ventrikelfunctie na myocardinfarct"

Transcriptie

1 , conclusies en toekomstperspectieven De aanwezigheid van een verminderde functie van het linker ventrikel (LV) van het hart na een doorgemaakt myocardinfarct is van sterk klinisch belang gebleken. In dit proefschrift werd de rol van 2-dimensionele (2D) echocardiografie beschreven voor het onderzoeken van de LV functie bij patiënten met ischemisch hartlijden. In het eerste deel van dit proefschrift werden recent geïntroduceerde echocardiografische parameters om de LV functie te beschrijven en hun prognostische waarde na een myocardinfarct bestudeerd. In het tweede deel van dit proefschrift werd de rol van echocardiografie bestudeerd bij toepassen van cardiale resynchronisatie therapie (CRT) en hartchirurgie bij patiënten met hartfalen. Deel 1: Linker ventrikelfunctie na myocardinfarct In het eerste deel van het proefschrift werd de relatie tussen recent geïntroduceerde parameters om de LV functie te beschrijven, zoals tissue Doppler imaging (TDI) en speckle-tracking strain imaging, en uitkomst na een myocardinfarct onderzocht. In Hoofdstuk 2 werd de waarde van echocardiografie voor het bepalen van de prognose na een acuut myocardinfarct beschreven. Verschillende traditionele echocardiografische parameters werden besproken. De introductie van TDI en speckle-tracking imaging heeft geresulteerd in meerdere parameters met prognostische waarde, zoals strain (rate) en dyssynchronie van het LV. Verder levert contrast echocardiografie waardevolle informatie over de perfusie van het myocard (als maat voor viability van het myocard), hetgeen sterk gerelateerd is aan prognose na een myocardinfarct. Stress echocardiografie verschaft informatie over ischemie en viability. Coronary flow reserve kan worden bepaald met Doppler imaging van de coronairarteriën. Tenslotte kan met behulp van 3D echocardiografie nauwkeurige informatie worden verkregen over volumes, vorm en functie van het LV. Deze parameters zijn belangrijk voor het inschatten van de uitkomst op lange termijn. In Hoofdstuk 3 werd de relatie tussen LV dyssynchronie, met TDI bepaald, en uitkomst na myocardinfarct beschreven. Er werden 124 patiënten bestudeerd die een myocardinfarct doormaakten en werden behandeld met een primaire percutane coronaire interventie. Binnen 48 uur na interventie werd een echocardiogram gemaakt waarbij volumes, ejectiefractie en wall motion score index (WMSI) van het LV werden bepaald (baseline echocardiogram). LV dyssynchronie werd bepaald met color-coded TDI. Na 6 maanden follow-up werden LV volumes en ejectiefractie opnieuw gemeten. Patiënten met substantiële dyssynchronie ( 65 ms) tijdens het baseline echocardiogram (18%) hadden vergelijkbare kenmerken ten opzichte van patiënten zonder substantiële dyssynchronie (82%). Wel kwam meervatslijden vaker voor (p=0.019), was sprake van een hogere WMSI (p=0.042) en hogere piekwaarden van creatine phosphokinase (p=0.021) bij patiënten met substantiële dyssynchronie. Tijdens 6 maanden follow-up ontwikkelde 91% van de patiënten met substantiële dyssynchronie tijdens baseline LV remodeling, 233

2 234 terwijl dit optrad in 2% van de patiënten zonder substantiële dyssynchronie. Het bestaan van dyssynchronie direct na een myocardinfarct bleek sterk gerelateerd aan het optreden van LV dilatatie na 6 maanden follow-up. Hoofdstuk 4 bespreekt de voorspellende waarde van LV dyssynchronie, bepaald met speckle-tracking strain imaging, voor het optreden van LV remodeling na een myocardinfarct. Er werden 178 patiënten bestudeerd die een myocardinfarct doormaakten en werden behandeld met een primaire percutane coronaire interventie. Binnen 48 uur vond echocardiografie plaats waarbij LV volumes, ejectiefractie en WMSI werden bepaald. Tevens werd de doorsnede van het linker atrium, de E/E ratio en de mate van mitralisinsufficiëntie vastgesteld. LV dyssynchronie werd bepaald met speckle-tracking radial strain analysis. Na 6 maanden follow-up werden volumes, ejectiefractie en mate van mitralisinsufficiëntie opnieuw gemeten. Patiënten met LV remodeling na 6 maanden (20%) hadden vergelijkbare kenmerken tijdens baseline in vergelijking met patiënten zonder LV remodeling (80%). Wel hadden patiënten met LV remodeling hogere piekwaarden troponine T (p<0.001) en creatine phosphokinase (p<0.001), en hogere WMSI (p<0.05), E/E ratio (p<0.05) en meer LV dyssynchronie (p<0.001). Tijdens multivariate analyse bleek LV dyssynchronie de beste voorspeller voor het optreden van LV remodeling. Een afkapwaarde van 130 ms maakte het voorspellen van LV remodeling na 6 maanden mogelijk met een sensitiviteit van 82% en een specificiteit van 95%. De relatie tussen de tijd tot reperfusie na primaire percutane coronaire interventie vanwege een acuut myocardinfarct en LV longitudinal strain als mate van myocardschade werd onderzocht in Hoofdstuk 5. De relatie tussen troponine T en regionale strain in patiënten met een acuut myocardinfarct werd beschreven. Daarnaast werd het effect van de symptoms-to-balloon tijd op de hoeveelheid strain onderzocht. Er werd een groep van 157 patiënten bestudeerd die een myocardinfarct doormaakten en werden behandeld met een primaire percutane coronaire interventie. Kort na primaire percutane coronaire interventie werd een 2D echocardiogram vervaardigd. Er werd gebruik gemaakt van speckle-tracking analysis om de hoeveelheid globale en regionale LV longitudinal peak sytolic strain te bepalen. Het geïnfarceerde deel van het myocard werd bepaald op basis van het culprit bloedvat. De gemiddelde LV ejectiefractie bedroeg 47 ± 7%. De globale longitudinal peak systolic strain was ± 3.2%. De longitudinal peak systolic strain van het geïnfarceerde myocard was significant verminderd in vergelijking met de globale longitudinal peak systolic strain (-11.3 ± 4.5%, p<0.001). De longitudinal peak systolic strain van het geïnfarceerde myocard gaf de beste weerspiegeling van het troponine T (β=0.47, p<0.001). De gemiddelde symptoms-to-balloon tijd bedroeg 212 ± 92 minuten. Gebaseerd op deze tijd werd de studiepopulatie verdeeld in 3 tertielen. In de groep met de kortste symptoms-to-balloon tijd waren de globale longitudinal peak systolic strain en de longitudinal peak systolic strain van het geïnfarceerde myocard minder verlaagd in vergelijking met de groepen met de langere symptoms-to-balloon tijden (p<0.01 voor beide). In Hoofdstuk 6 werd de relatie onderzocht tussen globale longitudinal peak systolic strain, bepaald met automated function imaging (AFI), en LV ejectiefractie in patiënten met

3 coronairlijden. De studiepopulatie bestond uit 222 patiënten met coronairlijden (99 patiënten met acute ST-segment elevatie myocardinfarct en 123 patiënten met ischemisch hartfalen) en 20 controle patiënten. LV ejectiefractie werd berekend volgens de Simpson s methode. Globale longitudinal peak systolic strain werd bepaald met behulp van AFI. In de gehele studiepopulatie (gemiddelde leeftijd 65 ± 10 jaar, 77% mannen) bedroeg de gemiddelde globale longitudinal peak systolic strain 11.1 ± 4.8% en de gemiddelde LV ejectiefractie was 37 ± 14%. Lineaire regressie analyse toonde een goede relatie tussen globale longitudinal peak systolic strain en biplane LV ejectiefractie voor de studiegroep als geheel (r=0.83; p<0.001). In patiënten met ST-segment elevatie myocardinfarct en patiënten met hartfalen was de relatie minder sterk (r=0.42 en r=0.62, respectievelijk). Het beloop van globale LV strain na myocardinfarct werd bestudeerd in Hoofdstuk 7. Er werden 341 patiënten met een acuut myocardinfarct onderzocht. 2D Echocardiografie werd verricht tijdens baseline, na 3, na 6 en na 12 maanden. Tijdens baseline werd de LV functie bepaald door gebruik te maken van traditionele parameters en van globale longitudinal peak systolic strain. Globale longitudinal peak systolic strain werd opnieuw bepaald na 3, 6 en 12 maanden. In 72% werd verbetering in LV functie, gebaseerd op toename van globale longitudinal peak systolic strain, vastgesteld. Er werden geen verschillen gevonden tussen patiënten met vroege of late verbetering van de LV functie. De left anterior descending coronairarterie als culprit bloedvat, de hoogte van troponine T, de diastolische hartfunctie en hoeveelheid baseline globale longitudinal peak systolic strain bleken onafhankelijke voorspellers voor het optreden van herstel van LV functie. In Hoofdstuk 8 werd de mogelijkheid om viability van het myocard vast te stellen bij patiënten met chronische ischemische LV dysfunctie vergeleken tussen echocardiografische speckle-tracking strain imaging en contrast-enhanced MRI. Negentig patiënten met chronische ischemische LV dysfunctie werden onderzocht met behulp van transthoracale echocardiografie (globale en regionale longitudinal LV strain bepaald met 2D speckle-tracking) en cine MRI gevolgd door contrast-enhanced MRI (segmentele LV functie en regionale/globale (transmurale) hoeveelheid littekenweefsel). De beste afkapwaarde voor regionale strain waarmee onderscheid kon worden gemaakt tussen LV segmenten met viable myocard en segmenten met transmuraal littekenweefsel werd bepaald. Een significante relatie werd beschreven tussen globale LV strain en de globale hoeveelheid littekenweefsel tijdens contrast-enhanced MRI (r=0.62, p<0.001). De gemiddelde segmentele strain in segmenten zonder littekenweefsel was ± 5.2%, terwijl dit 0.6 ± 4.9% bedroeg in segmenten met transmuraal littekenweefsel (p<0.001). Een afkapwaarde voor strain van -4.5% maakte het mogelijk onderscheid te maken tussen segmenten met viable myocard en segmenten met transmuraal littekenweefsel met een sensitiviteit van 81.2% en een specificiteit van 81.6%. In Hoofdstuk 9 werd de waarde van viability van het myocard, met behulp van globale LV longitudinal strain bepaald, voor het voorspellen van herstel van LV functie na myocardinfarct onderzocht. Er werden 147 patiënten (gemiddelde leeftijd 61 ± 11 jaar) die waren opgenomen 235

4 vanwege een acuut myocardinfarct in de studie geïncludeerd. Alle patiënten ondergingen 2D echocardiografie binnen 48 uur na opname. Er werden significante relaties waargenomen tussen baseline globale LV strain zoals met AFI bepaald en piekwaarden van troponine T (r=0.64), piekwaarden van creatine phosphokinase (r=0.62), WMSI (r=0.52) en viability index zoals bepaald met single photon emission computed tomography (SPECT; r=0.79). Na 1 jaar follow-up werd LV ejectiefractie opnieuw bepaald. Patiënten met een absolute toename van LV ejectiefractie van tenminste 5% na 1 jaar follow-up (n=70; 48%) hadden een hogere (meer negatieve) baseline AFI globale LV strain (p<0.0001). Baseline AFI globale LV strain bleek een voorspeller voor verandering in LV ejectiefractie na 1 jaar follow-up. Een afkapwaarde van -13.7% voor baseline AFI globale LV strain ging gepaard met een sensitiviteit van 86% en een specificiteit van 74% voor het voorspellen van herstel van LV functie na 1 jaar follow-up. In Hoofdstuk 10 werd de prognostische waarde van strain en strain rate na een acuut myocardinfarct onderzocht in een groep van 659 patiënten met een acuut myocardinfarct. Baseline echocardiografie werd verricht om de LV functie met behulp van traditionele parameters en strain en strain rate te bepalen. Gedurende follow-up bereikten 51 patiënten (8%) het primaire eindpunt (all-cause mortality) en 142 patiënten (22%) het secundaire eindpunt (een samengesteld eindpunt van revascularisatie, recidief myocardinfarct en ziekenhuisopname vanwege hartfalen). Strain en strain rate bleken sterk gerelateerd aan beide eindpunten. Na correctie voor klinische en echocardiografische parameters bleek een onafhankelijke relatie te bestaan tussen strain en beide eindpunten. Tevens bleek strain superieur ten opzichte van LV ejectiefractie en WMSI. Bij patiënten met een globale strain en strain rate hoger dan respectievelijk -15.1% en -1.06s -1 bleken hazard ratios van 4.5 (95% CI ) en 4.4 (95% CI ) voor all-cause mortality te bestaan. 236 Deel 2: Linker ventrikelfunctie in hartfalen In het tweede deel van het proefschrift werd de rol van echocardiografie voor het voorspellen van respons op behandeling met CRT in patiënten met vergevorderd hartfalen onderzocht. Tevens, wordt de rol van echocardiografie bij het nemen van therapeutische beslissingen rondom hartchirurgie bij patiënten met hartfalen besproken. Hoofdstuk 11 richt zich op de voorspellende waarde van de QRS duur voor respons op behandeling met CRT in patiënten met eind-stadium hartfalen. Er werden 242 patiënten bestudeerd die behandeld zouden worden met CRT. Selectiecriteria waren: matig tot ernstig hartfalen (NYHA klasse III-IV), LV ejectiefractie 35% en een QRS duur >120 ms. Voor implantatie van een CRT device werden QRS duur en klinische status bepaald en werd een echocardiogram (LV volumes and LVEF) verricht. De klinische status en veranderingen in LV ejectiefractie en LV volumes warden na 6 maanden opnieuw bepaald. Na 6 maanden therapie met CRT bleek 68% van de patiënten klinische respons te hebben vertoond (klinische responders; verbetering met tenminste 1 graad in NYHA klasse) en 60% vertoonde echocardiografische respons (echocardiografische responders; afname van tenminste 10% in LV eind-systolisch volume). Tijdens

5 baseline werden geen significante verschillen gezien in QRS duur tussen klinische responders en non-responders, en tussen echocardiografische responders en non-responders. Geen significante relatie kon worden aangetoond tussen baseline QRS duur en verbetering in zowel klinische als echocardiografische parameters na 6 maanden follow-up. In Hoofdstuk 12 werd de relatie tussen het resynchroniseren van de LV en respons na behandeling met CRT geanalyseerd bij patiënten met LV dyssynchrony tijdens baseline. Honderd patiënten die een CRT device geïmplanteerd zouden krijgen werden onderzocht. De volgende selectiecriteria werden gebruikt: NYHA klasse III-IV, LV ejectiefractie 35%, QRS duur >120 ms en LV dyssynchrony ( 65 ms) met color-coded TDI bepaald. Meteen na CRT implantatie nam de LV dyssynchrony af van 114 ± 36 ms naar 40 ± 33 ms (p<0.001), hetgeen aanhield na 6 maanden follow-up (35 ± 31 ms, p<0.001 versus baseline, p=0.14 versus meteen na implantatie). Na 6 maanden follow-up werd 85% van de patiënten geclassificeerd als responder (gedefinieerd als een afname van tenminste 10% in LV eind-systolisch volume). Meteen na implantatie werd bij de responders een significante afname in LV dyssynchrony van 115 ± 37 ms naar 32 ± 23 ms waargenomen (p<0.001). In de non-responders werd deze afname niet gezien (106 ± 29 ms versus 79 ± 44 ms, p=0.08). Als de acute LV resynchronisatie <20% was, werd na 6 maanden follow-up geen respons waargenomen. Van de patiënten bij wie LV resynchronisatie van tenminste 20% optrad, vertoonde 93% van de patiënten respons op behandeling met CRT. In Hoofdstuk 13 werd de waarde van LV longitudinal strain, als mogelijke maatgever voor littekenweefsel van de LV, voor het voorspellen van respons op behandeling met CRT bestudeerd. De relatie tussen globale LV longitudinal strain (tijdens echocardiografie) en hoeveelheid littekenweefsel van het myocard (tijdens contrast-enhanced MRI) werd onderzocht bij patiënten die worden behandeld met CRT. In 202 patiënten werden de klinische status en echocardiografische parameters bepaald voor implantatie en na 6 maanden follow-up. In een subgroup van 38 patiënten met een ischemische cardiomyopathie werd een MRI verricht voor implantatie om de hoeveelheid littekenweefsel vast te stellen. Globale LV strain bleek sterk gerelateerd aan de LV totale scar score (r=0.72; p<0.05). Met behulp van een afkapwaarde van -6.8% voor baseline globale LV strain bleek het mogelijk respons op CRT te voorspellen met een sensitiviteit en specificiteit van 76%. Tenslotte werd in Hoofdstuk 14 de waarde van LV ejectiefractie bepaald als criterium voor implantatie van een implantable cardioverter-defibrillator (ICD) bij patiënten met hartfalen die chirurgische LV reconstructie ondergaan. Tijdens opname vond 2D echocardiografie plaats (LV volumes en ejectiefractie) voor chirurgie, hetgeen herhaald werd na 3 maanden. Tijdens 18 maanden follow-up werd de incidentie van ICD therapie vastgesteld. De studiegroep bestond uit 37 patiënten (59 ± 11 jaar). Tijdens baseline bedroeg de gemiddelde LV ejectiefractie 23 ± 5%. De gemiddelde LV eind-systolische volume en LV eind-diastolische volume waren respectievelijk 175 ± 73 ml en 225 ± 88 ml. Na 3 maanden follow-up bedroeg de gemiddelde LV ejectiefractie 41 ± 9% (p< versus baseline) en de gemiddelde LV eind-systolische volume en LV eind-diastolische volume waren respectievelijk 108 ± 65 ml en 176 ± 73 ml (p< versus baseline). Gedurende 18 maanden follow-up ontwikkelde 12 (32%) patiënten ventriculaire 237

6 aritmiën leidend tot terechte ICD therapie. Er werden geen significante relaties beschreven tussen baseline LV ejectiefractie (p=0.77), LV ejectiefractie na 3 maanden follow-up (p=0.34), de verandering in LV ejectiefractie tussen baseline en 3 maanden follow-up (p=0.28), en het optreden van ICD therapie gedurende 18 maanden follow-up. Conclusies en toekomstperspectieven Echocardiografie verschaft sterke prognostische informatie bij patiënten die recent een myocardinfarct doormaakten en behoort onderdeel te zijn van het routine onderzoek in deze patiëntengroep. De meeste patiënten met substantiële LV dyssynchrony meteen na acuut myocardinfarct ontwikkelen LV dilatatie na 6 maanden follow-up. Sterker nog, LV dyssynchrony meteen na acuut myocardinfarct voorspelt het optreden van LV remodeling na 6 maanden follow-up. Deze patiënten lopen een verhoogd risico op het ontwikkelen van hartfalen. De mogelijke rol voor CRT om de overgang van LV remodeling naar hartfalen te remmen moet worden onderzocht in toekomstige studies. Globale longitudinal peak systolic strain bepaald met AFI is gerelateerd aan piekwaarden van troponine T en LV ejectiefractie. Globale and regionale longitudinal strain zijn geassocieerd met de globale en regionale hoeveelheid littekenweefsel zoals vastgesteld met contrastenhanced MRI. Door middel van regionale strain is het mogelijk onderscheid te maken tussen LV segmenten met viable myocard en LV segmenten met transmuraal littekenweefsel bepaald met contrast-enhanced MRI. Globale longitudinal peak systolic strain vroeg na een acuut myocardinfarct weerspiegelt viability van het myocard en voorspelt herstel van LV functie na 1 jaar follow-up. Bovendien is globale longitudinal peak systolic strain bepaald met AFI een onafhankelijke voorspeller van herstel van LV functie. Strain en strain rate verschaffen sterke prognostische informatie bij patiënten die een acuut myocardinfarct doormaakten. Toekomstige grote studies zijn nodig om de meest geschikte parameter te verkrijgen voor het vroeg voorspellen van het lange termijn risico van patiënten die een myocardinfarct doormaakten. 238 Baseline QRS duur is niet voorspellend voor klinische en echocardiografische respons op CRT na 6 maanden follow-up. LV resynchronisatie na CRT blijkt een acuut fenomeen en voorspelt wel respons op CRT na 6 maanden follow-up. Bovendien weerspiegelt globale LV longitudinal strain de hoeveelheid littekenweefsel binnen het myocard en voorspelt respons na CRT in patiënten met hartfalen. Toekomstige studies zijn nodig om respons op CRT nauwkeuriger te voorspellen om zo het aantal non-responders verder te verlagen. De waarde van LV ejectiefractie voor en na chirurgische LV reconstructie is beperkt als criterium voor implantatie van een ICD in patiënten met eind-stadium hartfalen. Toekomstige studies

7 zouden zich meer moeten richten op het effect van de chirurgische procedure op het optreden van (terechte) ICD therapie gedurende follow-up. 239

Samenvatting, Conclusies en Toekomstperspectief

Samenvatting, Conclusies en Toekomstperspectief Samenvatting, Conclusies en Toekomstperspectief Samenvatting, Conclusies en Toekomstperspectief Samenvatting De introductie (Hoofdstuk 1) van dit proefschrift geeft een overzicht van de epidemiologie

Nadere informatie

SAMENVATTING, CONCLUSIE EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN

SAMENVATTING, CONCLUSIE EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN SAMENVATTING, CONCLUSIE EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN Samenvatting Ondanks de indrukwekkende resultaten van cardiale resynchronizatie therapie (CRT) in de grote gerandomiseerde studies, blijkt een constant

Nadere informatie

Samenvatting en Conclusies

Samenvatting en Conclusies Samenvatting en conclusies In de introductie van dit proefschrift wordt een overzicht gegeven van de huidige en toekomstige rol van geavanceerde beeldvormende technieken, in het bijzonder RT3DE, strain

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/42799 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Haeck, M.L.A. Title: Right ventricular function assessment in cardiopulmonary

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting 208 Samenvatting Samenvatting 209 Hartfalen is een combinatie van klachten en verschijnselen die direct of indirect het gevolg zijn van een tekortschietende pompfunctie van het hart. Als gevolg van deze

Nadere informatie

SAMENVATTING EN CONCLUSIE

SAMENVATTING EN CONCLUSIE 511 SAMENVATTING EN CONCLUSIE De algemene inleiding van dit proefschrift beschrijft de rol van nieuwe echocardiografische beeldvormende technieken om de eigenschappen van het myocard te karakteriseren,

Nadere informatie

Samenvattingen en Conclusies

Samenvattingen en Conclusies De algemene inleiding van het proefschrift (Hoofdstuk 1) beschrijft de epidemiologie van CAD wereldwijd, en specifiek in Nederland. De onderliggend principes van atherosclerose vorming en progressie worden

Nadere informatie

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 197 198 Samenvatting In het proefschrift worden diverse klinische aspecten van primaire PCI (Primaire Coronaire Interventie) voor de behandeling van een hartinfarct onderzocht.

Nadere informatie

Chapter 8. Samenvatting en conclusie

Chapter 8. Samenvatting en conclusie Chapter 8 Samenvatting en conclusie 110 Doel van het promotieonderzoek was (1) evaluatie van het resultaat van vroege abciximab toediening vóór primaire percutane coronaire interventie (PPCI) in patiënten

Nadere informatie

Samenvatting. Chapter 10

Samenvatting. Chapter 10 Chapter 10 SAMENVATTING Het functioneren van patiënten met een ischemische cardiomyopathie (pompfunctiestoornis van het hart door chronisch zuurstofgebrek) kan verbeteren door revascularisatie van disfunctionele,

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21650 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Shanks, Miriam Title: Evolving imaging techniques for the assessment of cardiac

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19036 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Bommel, Rutger Jan van Title: Cardiac resynchronization therapy : determinants

Nadere informatie

5-jaars Follow-up van de FAME studie

5-jaars Follow-up van de FAME studie 5-jaars Follow-up van de FAME studie WCN Congres 2015, Amsterdam 20-11-2015 Drs. L.X. van Nunen namens de FAME studiegroep Potential conflicts of interest Ik, Lokien X. van Nunen, heb GEEN conflicts of

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Het doel van dit proefschrift was het evalueren en optimaliseren van magnetic resonance imaging (MRI) technieken die gebruikt kunnen worden voor stratificatie

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19082 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Boogers, Johannes Maria Josephus Title: Novel insights into cardiac imaging in

Nadere informatie

Clinical outcome in high-risk STEMI patients with multivessel disease: towards recanalization of CTOs following primary PCI van der Schaaf, R.J.

Clinical outcome in high-risk STEMI patients with multivessel disease: towards recanalization of CTOs following primary PCI van der Schaaf, R.J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Clinical outcome in high-risk STEMI patients with multivessel disease: towards recanalization of CTOs following primary PCI van der Schaaf, R.J. Link to publication

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 100 In dit proefschrift worden diverse klinische en angiografische aspecten belicht die invloed hebben op de prognose en het klinische beloop van patienten, die zich presenteren

Nadere informatie

C h a p t e r 7. Samenvatting, conclusie en toekomstperpectieven

C h a p t e r 7. Samenvatting, conclusie en toekomstperpectieven C h a p t e r 7 Samenvatting, conclusie en toekomstperpectieven SAMENVATTING, CONCLUSIE EN TOEKOMSTPERPECTIEVEN Samenvatting In dit proefschrift werd de toegevoegde prognostische waarde van de functionele

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/38453 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Veltman, Caroline Emma Title: Prognostic value of coronary anatomy and myocardial

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Preprocedurele serum waarden van acute-fase reagentia en de prognose na percutane coronaire interventie

Hoofdstuk 2: Preprocedurele serum waarden van acute-fase reagentia en de prognose na percutane coronaire interventie Samenvatting 111 CHAPTER 10 Ondanks verbeteringen in de techniek van percutane coronaire interventie (PCI), blijft restenose een belangrijk probleem. De reactie van de vaatwand op beschadiging speelt een

Nadere informatie

CHAPTER XII. Nederlandse Samenvatting

CHAPTER XII. Nederlandse Samenvatting CHAPTER XII Nederlandse Samenvatting Dit proefschrift behelst een aantal klinische en translationele studies met betrekking tot de behandeling van het primair operabel mammacarcinoom. Zowel aspecten van

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/18608 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Wijnmaalen, Adrianus Pieter Title: Substrate of ventricular tachycardia Issue

Nadere informatie

Samenvatting 167 Hart- en vaatziekten blijven een van de belangrijkste doodsoorzaken in de westerse samenleving. Tijdens een acuut myocardinfarct onts

Samenvatting 167 Hart- en vaatziekten blijven een van de belangrijkste doodsoorzaken in de westerse samenleving. Tijdens een acuut myocardinfarct onts SAMENVATTING Samenvatting 167 Hart- en vaatziekten blijven een van de belangrijkste doodsoorzaken in de westerse samenleving. Tijdens een acuut myocardinfarct ontstaat door een acute afsluiting van een

Nadere informatie

Indicatorensets Meetbaar Beter

Indicatorensets Meetbaar Beter Indicatorensets Meetbaar Beter 2015 Uitkomstindicatoren Uitkomstindicator Definitie Coronairlijden Aortakleplijden Atriumfibrilleren PCI CB AVR TAVI CB Procedurele 30-daagse 120-daagse 1-jaars 30-daagse

Nadere informatie

nederlandse samenvatting

nederlandse samenvatting Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Inleiding Hartfalen is een syndroom, waarbij de pompfunctie van het hart achteruitgaat en dat onder andere gepaard kan gaan met klachten van kortademigheid

Nadere informatie

CHAPTER 8. Samenvatting

CHAPTER 8. Samenvatting CHAPTER 8 Samenvatting Samenvatting 8. Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene introductie. Doel van dit proefschrift is om de kosten en effectiviteit van magnetische resonantie (MR) te evalueren indien

Nadere informatie

Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen. Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG

Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen. Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG Dhr. A, 48 jaar taxichauffeur s ochtends 06.20 uur acuut pijn op de borst met een zwaar gevoel in

Nadere informatie

Indicatorensets Meetbaar Beter

Indicatorensets Meetbaar Beter Indicatorensets Meetbaar Beter 2016 2015 Uitkomstindicatoren Uitkomstindicator PCI CB AVR TAVI CB Procedurele mortaliteit 30-daagse mortaliteit 120-daagse mortaliteit 1-jaars mortaliteit Lange-termijn

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting. Chapter 5

Nederlandse Samenvatting. Chapter 5 Nederlandse Samenvatting Chapter 5 Chapter 5 Waarde van MRI scans voor voorspelling van invaliditeit in patiënten met Multipele Sclerose Multipele Sclerose (MS) is een relatief vaak voorkomende ziekte

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 121 Nederlandse samenvatting Patiënten met type 2 diabetes mellitus (T2DM) hebben een verhoogd risico op de ontwikkeling van microvasculaire en macrovasculaire complicaties. Echter,

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies en conclusies Samenvatting De behandeling van het myocard infarct (MI) is tegenwoordig gericht op verkorting van ischemie-tijd door herstel van de coronair flow ( open arterie theorie ). Hoewel vroegtijdige

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies 221 SAMENVATTING EN CONCLUSIES In de algemene inleiding (Hoofdstuk 1) wordt een overzicht gegeven van de toepassing van multi-slice computed tomography (MSCT) voor de diagnostiek

Nadere informatie

hoofdstuk 5 wordt een strategie gepresenteerd van adjunctieve thrombus aspiratie vóór

hoofdstuk 5 wordt een strategie gepresenteerd van adjunctieve thrombus aspiratie vóór Samenvatting Hart- en vaatziekte is nog steeds de meest voorkomende doodsoorzaak in de westerse wereld, maar er is belangrijke vooruitgang geboekt in de behandeling en preventie. Dit proefschrift laat

Nadere informatie

Echocardiografie. bij cardiale resynchronisatie therapie. Houthuizen Patrick Catharina ziekenhuis Eindhoven

Echocardiografie. bij cardiale resynchronisatie therapie. Houthuizen Patrick Catharina ziekenhuis Eindhoven Echocardiografie bij cardiale resynchronisatie therapie Houthuizen Patrick Catharina ziekenhuis Eindhoven The basics Linker bundeltak blok normale geleiding linker bundeltak blok Consequenties normale

Nadere informatie

N EDERLANDSE SAMENVATTING EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN. Nederlandse Samenvatting en Toekomstperspectieven

N EDERLANDSE SAMENVATTING EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN. Nederlandse Samenvatting en Toekomstperspectieven N EDERLANDSE SAMENVATTING EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN Nederlandse Samenvatting en Toekomstperspectieven 133 Nederlandse samenvatting In dit proefschrift worden diagnostische en therapeutische benaderingen

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/43967 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Graaf, Michiel A. de Title: Computed tomography coronary angiography : from quantification

Nadere informatie

Prognostic implications of myocardial injury around percutaneous coronary interventions Nienhuis, Marcus Bernardus

Prognostic implications of myocardial injury around percutaneous coronary interventions Nienhuis, Marcus Bernardus Prognostic implications of myocardial injury around percutaneous coronary interventions Nienhuis, Marcus Bernardus IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 198 Het eerste deel van dit proefschrift beschrijft de effectiviteit van clopidogrel en tirofiban in patiënten met een acuut hart infarct verwezen voor een spoed dotter behandeling. In hoofdstuk 1 werd

Nadere informatie

University of Groningen. Primary PCI for acute myocardial infarction Henriques, José Paulo Simão

University of Groningen. Primary PCI for acute myocardial infarction Henriques, José Paulo Simão University of Groningen Primary PCI for acute myocardial infarction Henriques, José Paulo Simão IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite

Nadere informatie

Belangrijke Veiligheidsinformatie over EFIENT (prasugrel)

Belangrijke Veiligheidsinformatie over EFIENT (prasugrel) Belangrijke Veiligheidsinformatie over EFIENT (prasugrel) EFIENT (prasugrel) behoort tot de farmacotherapeutische groep van de bloedplaatjesaggregatieremmers (heparine niet meegerekend), een groep waaronder

Nadere informatie

Samenvatting en Conclusie

Samenvatting en Conclusie amenvatting en Conclusie Hart- en vaatziekten, een verzamelnaam voor aandoeningen die het hart en bloedsomloop aangaan, vormen een groeiend medisch probleem en zijn momenteel doodsoorzaak nummer één in

Nadere informatie

SAMENVATTING bijlage Hoofdstuk 1 104

SAMENVATTING bijlage Hoofdstuk 1 104 Samenvatting 103 De bipolaire stoornis, ook wel manisch depressieve stoornis genoemd, is gekenmerkt door extreme stemmingswisselingen, waarbij recidiverende episoden van depressie, manie en hypomanie,

Nadere informatie

Myocard infarct Diagnostiek en transmurale afspraken OLVG regio. dr. Geert-Jan Geersing Huisarts Buitenhof Prof.dr. Freek Verheugt Cardioloog OLVG

Myocard infarct Diagnostiek en transmurale afspraken OLVG regio. dr. Geert-Jan Geersing Huisarts Buitenhof Prof.dr. Freek Verheugt Cardioloog OLVG Myocard infarct Diagnostiek en transmurale afspraken OLVG regio dr. Geert-Jan Geersing Huisarts Buitenhof Prof.dr. Freek Verheugt Cardioloog OLVG Presentatie vandaag Epidemiologie myocardinfarct Diagnostiek

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies. en toekomstperspectieven

Samenvatting, conclusies. en toekomstperspectieven Samenvatting, conclusies en toekomstperspectieven 175 176 Samenvatting De algemene introductie van dit proefschrift (Hoofdstuk 1) beschrijft hoe de behandeling met een Implanteerbare Cardioverter Defibrillator

Nadere informatie

Clinical applications of positron emission tomography in coronary atherosclerosis Siebelink, Hans-Marc José

Clinical applications of positron emission tomography in coronary atherosclerosis Siebelink, Hans-Marc José Clinical applications of positron emission tomography in coronary atherosclerosis Siebelink, Hans-Marc José IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/33063 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Tan, Melanie Title: Clinical aspects of recurrent venous thromboembolism Issue

Nadere informatie

University of Groningen. Invasive treatment of coronary artery disease Breeman, Arend

University of Groningen. Invasive treatment of coronary artery disease Breeman, Arend University of Groningen Invasive treatment of coronary artery disease Breeman, Arend IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please

Nadere informatie

Samenvatting*en*conclusies* *

Samenvatting*en*conclusies* * Samenvatting*en*conclusies* * Kwaliteitscontrole-in-vaatchirurgie.-Samenvattinginhetnederlands. Inditproefschriftstaankwaliteitvanzorgenkwaliteitscontrolebinnende vaatchirurgie zowel vanuit het perspectief

Nadere informatie

Samenvat ting en Conclusies

Samenvat ting en Conclusies Samenvat ting en Conclusies Samenvatting en Conclusies 125 SAMENVAT TING EN CONCLUSIES In dit proefschrift werd de invloed van viscerale obesitas en daarmee samenhangende metabole ontregelingen, en het

Nadere informatie

Chapter 6 Samenvatting en Conclusies

Chapter 6 Samenvatting en Conclusies Chapter 6 Chapter 6 Samenvatting en Conclusies 165 Chapter 6 Samenvatting en Conclusies De diagnose hartinfarct wordt gesteld aan de hand van klinische, elektrocardiografische en biochemische kenmerken.

Nadere informatie

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX. Samenvatting en Toekomst Perspectieven XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX X IX.II

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX. Samenvatting en Toekomst Perspectieven XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX X IX.II XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX Samenvatting en Toekomst Perspectieven XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX X Tjeerd Germans ITjeerd Germans IX.II (XXXXXX XXXX: XX; xxx-xxx) Samenvatting en toekomst

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Ondanks verbeteringen in behandeltechnieken blijven plotse hartdood en een hartinfarct (door afsluiting van een kransslagader) tot de voornaamste redenen behoren van ziekte en

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22739 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22739 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/22739 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Barzouhi, Abdelilah el Title: Paradigm shift in MRI for sciatica Issue Date: 2013-12-03

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Nederlandse Samenvatting 195 NEDERLANDSE SAMENVATTING DEEL I Evaluatie van de huidige literatuur De stijgende incidentie van slokdarmkanker zal naar verwachting continueren in

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting 9 Nederlandse Samenvatting F.S. de Man 1,2, N. Westerhof 1,2, A. Vonk-Noordegraaf 1 Departments of 1 Pulmonology and 2 Physiology, VU University Medical Center / Institute for Cardiovascular Research,

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Samenvatting Samenvatting In dit proefschrift getiteld Relatieve bijnierschorsinsufficiëntie in ernstig zieke patiënten De rol van de ACTH-test hebben wij het concept relatieve bijnierschorsinsufficiëntie

Nadere informatie

Hartfalen. Duo-avonden 20-4-2015. Jaco Houtgraaf, cardioloog

Hartfalen. Duo-avonden 20-4-2015. Jaco Houtgraaf, cardioloog Hartfalen Duo-avonden 20-4-2015 Jaco Houtgraaf, cardioloog Opbouw presentatie Inleiding Wat is het? Hoe ziet het eruit? Hoe ontstaat het? Behandeling Waar op te letten? Symptomen / klachten / dieet / vocht

Nadere informatie

Cardio-oncologie. Hartfalen en chemotherapie. dr. M.L. (Louisa) Antoni aios cardiologie LUMC. Geen disclosures

Cardio-oncologie. Hartfalen en chemotherapie. dr. M.L. (Louisa) Antoni aios cardiologie LUMC. Geen disclosures Cardio-oncologie Hartfalen en chemotherapie dr. M.L. (Louisa) Antoni aios cardiologie LUMC Geen disclosures Introducing a new subspecialty of Cardiology.. Doel Preventie, diagnosticering en behandeling

Nadere informatie

University of Groningen. Left ventricular function after STEMI Vleuten, Pieter Adriaan van der

University of Groningen. Left ventricular function after STEMI Vleuten, Pieter Adriaan van der University of Groningen Left ventricular function after STEMI Vleuten, Pieter Adriaan van der IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from

Nadere informatie

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Dit proefschrift beschrijft het effect van plasma volume expansie in de behandeling van ernstige

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Bij foetale en neonatale long hypoplasia is het aantal long cellen, luchtwegen en alveoli verminderd hetgeen resulteert in een verminderd long volume en gewicht. Long hypoplasie

Nadere informatie

Samenvatting 129. Samenvatting

Samenvatting 129. Samenvatting Samenvatting 128 Samenvatting 129 Samenvatting Het mammacarcinoom is de meest voorkomende maligniteit bij vrouwen, met wereldwijd een jaarlijkse incidentie van 1,67 miljoen. De prognose van patiënten met

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Dikkedarmkanker is een groot gezondheidsprobleem in Nederland. Het is de derde meest voorkomende vorm van kanker bij mannen en de tweede meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. In 2008

Nadere informatie

INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012

INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012 INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012 Inleiding: Een post-anoxisch coma wordt veroorzaakt door globale anoxie of ischemie van de hersenen,

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting Samenvatting Dit proefschrift bevat de resultaten van enkele wetenschappelijke studies over magnetische resonantie (MR) enteroclyse en video capsule endoscopie (VCE). Deze twee minimaalinvasieve onderzoeksmethoden

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Samenvatting In de diagnose en prognose van hartfalen hebben B-type Natriuretisch Peptide (BNP) en N-terminaal probnp (NT-proBNP) in de afgelopen jaren hun waarde bewezen. Tegenwoordig

Nadere informatie

Myocardperfusiescintigrafie & nucleaire ejectiefractiebepaling. Presentatie (deel I) Presentatie (deel II)

Myocardperfusiescintigrafie & nucleaire ejectiefractiebepaling. Presentatie (deel I) Presentatie (deel II) Myocardperfusiescintigrafie & nucleaire ejectiefractiebepaling Onderwijs Module CCU Afdeling Nucleaire Geneeskunde Universitair Medisch Centrum Utrecht Presentatie (deel I) Indicaties Principe Tracers

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en toekomstperspectief

Samenvatting, conclusies en toekomstperspectief Samenvatting, conclusies en toekomstperspectief 168 Het hoofdonderwerp van dit proefschrift is het beschrijven en evalueren van een intensief zorgprogramma voor patiënten met een acuut hartinfarct: het

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting 12 Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene inleiding en beschrijft de achtergronden en het doel van dit proefschrift. Met het stijgen van de leeftijd nemen de incidentie en prevalentie van hart- en vaatziekten

Nadere informatie

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 SAMENVATTING 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 134 Type 2 diabetes is een veel voorkomende ziekte die een grote impact heeft op zowel degene waarbij

Nadere informatie

Definitie van infarct. Klinische diagnose. Uitgebreidheid van necrose bepaalt de onmiddellijke en laattijdige prognose!

Definitie van infarct. Klinische diagnose. Uitgebreidheid van necrose bepaalt de onmiddellijke en laattijdige prognose! Acuut Myocardinfarct I Dieter Nuyens Cardiologie Definitie van infarct Klinische diagnose Anamnese Cardiale enzymes ECG veranderingen Uitgebreidheid van necrose bepaalt de onmiddellijke en laattijdige

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties document D043528/02 Annex.

Hierbij gaat voor de delegaties document D043528/02 Annex. Raad van de Europese Unie Brussel, 8 maart 2016 (OR. en) 6937/16 ADD 1 TRANS 72 BEGELEIDENDE NOTA van: de Europese Commissie ingekomen: 7 maart 2016 aan: Nr. Comdoc.: Betreft: het secretariaat-generaal

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Ongeveer 20% van alle patiënten die een hartkatheterisatie (CAG) ondergaan wegens pijn op de borst, hebben normale kransslagaderen. Wanneer er bij deze

Nadere informatie

Onderzoek heeft aangetoond dat een hoge mate van herstelbehoefte een voorspellende factor is voor ziekteverzuim. Daarom is in de NL-SH ook de relatie

Onderzoek heeft aangetoond dat een hoge mate van herstelbehoefte een voorspellende factor is voor ziekteverzuim. Daarom is in de NL-SH ook de relatie Samenvatting Gehoor en de relatie met psychosociale gezondheid, werkgerelateerde variabelen en zorggebruik. De Nationale Longitudinale Studie naar Horen Slechthorendheid is een veelvoorkomende chronische

Nadere informatie

Addendum. Nederlandse Samenvatting

Addendum. Nederlandse Samenvatting Addendum A Nederlandse Samenvatting 164 Addendum Cardiovasculaire ziekten na hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap Hypertensieve aandoeningen zijn een veelvoorkomende complicatie tijdens de zwangerschap.

Nadere informatie

Pijn op de borst. Duodagen 2017 Cees van der Spek, huisarts Jasper Bennik, cardioloog

Pijn op de borst. Duodagen 2017 Cees van der Spek, huisarts Jasper Bennik, cardioloog Pijn op de borst Duodagen 2017 Cees van der Spek, huisarts Jasper Bennik, cardioloog Indeling Korte casus Achtergrondinformatie Pre test likelihood Waarde van de inspanningstest Aanvullende diagnostiek

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands

Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands 137 Sinds de jaren zeventig daalt de sterfte aan een beroerte, terwijl de incidentie ongeveer gelijk is gebleven. Uit een scenario-analyse

Nadere informatie

Samenvatting. Hoofdstuk 1. Hoofdstuk 2

Samenvatting. Hoofdstuk 1. Hoofdstuk 2 Samenvatting 125 Samenvatting Hoofdstuk 1 Gedurende de laatste 20 jaar is binnen de IVF de aandacht voornamelijk uitgegaan naar de verbetering van zwangerschapsresultaten. Hierdoor is er te weinig aandacht

Nadere informatie

De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt. Loes Klieverik WES 11-03-2010

De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt. Loes Klieverik WES 11-03-2010 De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt Loes Klieverik WES 11-03-2010 Wat is oud?? Definitie Hartfalen Tekortschieten van de pompwerking van het hart en veranderingen in de neurohumorale activatie

Nadere informatie

Echografie van de RV Rol bij instabiele hemodynamiek

Echografie van de RV Rol bij instabiele hemodynamiek Maatwerk Echografie van de RV Rol bij instabiele hemodynamiek J.G. van der Hoeven Casus (1) Man, 37 Blanco medische voorgeschiedenis Acute pijn op de borst en kortademigheid LO: RR 85/50 mmhg, HF 115/min,

Nadere informatie

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 5 Samenvatting Patiënten met een vernauwing of afsluiting van de voorste halsslagader lopen een verhoogd risico op het krijgen van een herseninfarct, ook wel cerebrale ischemische beroerte genoemd. Hierdoor

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Om de behandeling met intrauteriene inseminaties (IUI) zo optimaal mogelijlk te laten verlopen zijn een aantal factoren noodzakelijk. Deze factoren betreffen 1) voldoende progressief

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies 8 Chapter 8 74 Samenvatting Hoofdstuk 1 geeft een algemene inleiding op dit proefschrift. De belangrijkste doelen van dit proefschrift waren achtereenvolgens: het beschrijven

Nadere informatie

Chapter 12. Samenvatting

Chapter 12. Samenvatting Chapter 12 Samenvatting 223 Dit proefschrift beschrijft een aantal studies over myotone dystrofie type 1 (DM1). In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste bevindingen en conclusies

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Diastolische functie HOUTHUIZEN PATRICK

Diastolische functie HOUTHUIZEN PATRICK Diastolische functie HOUTHUIZEN PATRICK CATHARINA ZIEKENHUIS EINDHOVEN Ik ga op reis en ik neem mee FYSICA IN PRAKTIJK een koffer KOFFER A KOFFER B Compliance volume Compliance C = ΔV ΔP druk mate waarin

Nadere informatie

Chapter 8. Dutch summary

Chapter 8. Dutch summary Chapter 8 Dutch summary Nederlandse samenvatting van het proefschrift Pathofysiologische en therapeutische studies in humane diabetische cardiomyopathie Chapter 8 Samenvatting Het doel van dit proefschrift

Nadere informatie

Samenvatting en Klinische Toepassing van het Proefschrift

Samenvatting en Klinische Toepassing van het Proefschrift Chapter 13.2 Samenvatting en Klinische Toepassing van het Proefschrift Myocardfunctie en microvasculaire schade na percutane coronaire interventie voor een acuut myocardinfarct; evaluatie met behulp van

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Fokkema, M. L. (2013). Outcome after percutaneous coronary intervention Groningen: s.n.

Citation for published version (APA): Fokkema, M. L. (2013). Outcome after percutaneous coronary intervention Groningen: s.n. University of Groningen Outcome after percutaneous coronary intervention Fokkema, Marieke IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it.

Nadere informatie

DEVICE THERAPIE IN HARTFALEN ANNO 2015

DEVICE THERAPIE IN HARTFALEN ANNO 2015 DEVICE THERAPIE IN HARTFALEN ANNO 2015 Dr. TAHMASEB M DIENSTHOOFD CARDIOLOGIE AZ ST. JAN BRUGGE-OOSTENDE CAMPUS H SERRUYS Dr. TAHMASEB MEHRAN OOSTENDE 10/01/2015 HARTFALEN: DEFINITIE PREVALENTIE ETIOLOGIE

Nadere informatie

Chapter 12. Samenvatting

Chapter 12. Samenvatting Salkantay Trek, Peru Chapter 12 Samenvatting 182 I Chapter 12 Radiculaire beenpijn veroorzaakt door een lumbale hernia komt wereldwijd vaak voor en bij de meeste patienten is het natuurlijke beloop gunstig.

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Centraal in dit proefschrift staat de minimaal invasieve slokdarmresectie als behandeloptie voor het slokdarmcarcinoom. In hoofdstuk 2 en 3 belichten wij in twee overzichtsartikelen de in de literatuur

Nadere informatie

Chapter 12 Summary Samenvatting List of publications Curriculum vitae Summary Summary The aim of this thesis was to evaluate magnetic resonance imaging (MRI) techniques for the assessment of myocardial

Nadere informatie

Proximal embolic protection and biomarkers of reperfusion in ST-segment elevation myocardial infarction Haeck, J.D.E.

Proximal embolic protection and biomarkers of reperfusion in ST-segment elevation myocardial infarction Haeck, J.D.E. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Proximal embolic protection and biomarkers of reperfusion in ST-segment elevation myocardial infarction Haeck, J.D.E. Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 101 Chapter 7 SAMENVATTING Maligne tumoren van de larynx en hypopharynx ( keelkanker ) zijn de zesde meest voorkomende type kankers van het hele lichaam, en de meest voorkomende

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het onderwerp van dit proefschrift is depressieve en angst symptomen in chronische dialyse patiënten en andere patiënten. Het proefschrift bestaat uit twee delen (deel A en deel

Nadere informatie

Chapter 7. Summary and General Discussion. Nederlandse Samenvatting

Chapter 7. Summary and General Discussion. Nederlandse Samenvatting Chapter 7 Summary and General Discussion Nederlandse Samenvatting 132 Chapter 7 SAMENVATTING VERTRAGING EN DEPRESSIEVE SYMPTOMEN BIJ OUDERE MENSEN Bij veel diersoorten luidt vertraging het einde van het

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 119 120 Samenvatting 121 Inleiding Vermoeidheid is een veel voorkomende klacht bij de ziekte sarcoïdose en is geassocieerd met een verminderde kwaliteit van leven. In de literatuur

Nadere informatie

Samenvatting. Gezond zijn of je gezond voelen: veranderingen in het oordeel van ouderen over de eigen gezondheid Samenvatting

Samenvatting. Gezond zijn of je gezond voelen: veranderingen in het oordeel van ouderen over de eigen gezondheid Samenvatting Samenvatting Gezond zijn of je gezond voelen: veranderingen in het oordeel van ouderen over de eigen gezondheid 2 2 3 4 5 6 7 8 Samenvatting 161 162 In de meeste Westerse landen neemt de levensverwachting

Nadere informatie

SaMenvatting (SUMMARy IN DUTCH)

SaMenvatting (SUMMARy IN DUTCH) Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting In hoofdstuk 1 wordt de algemene introductie van dit proefschrift beschreven. De nadruk in dit proefschrift lag op patiënten met hoofd-halskanker (HHK) en

Nadere informatie