De pensioenmarkt in januari 2012

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De pensioenmarkt in 2020 26 januari 2012"

Transcriptie

1 De pensioenmarkt in januari 2012 RM

2 +31 (0) Atos Consulting Making Strategy Work Logica Business Consulting Partner Financial Services Scenario analyses Innovatie Pensioenen Leven Social Media CRM Business Process Management Business Rule Management Next Best Action New Business Planning Greenfield Business Model Innovation 2

3 Agenda 1. Trends en ontwikkelingen in de pensioenmarkt 2. Verschuivingen in de pensioenmarkt 3. Toekomstscenario s 3

4 Trends & Ontwikkelingen 1. Afkalving solidariteit 2. Afstempelen voor groot deel fondsen 3. Verplichtstelling onder druk 4. Afnemend aantal OPF-en 5. PPI 6. Kostenverlaging en transparantie 7. Europese pensioenmarkt 4

5 Afkalving solidariteit (leeftijd, inkomen, opleiding,..) 5

6 Afstempelen voor groot deel fondsen - De Nederlandsche Bank verlaagt pensioenen bij 125 fondsen (FD, 5 januari 2012) - Ongeveer 40% Nederlanders wordt geraakt - Gemiddelde korting 2,5%, gemaximeerd op 7% 6

7 Verplichtstelling onder druk Verplichtstelling op gespannen voet met IORP-richtlijn Doelstelling IORP richtlijn is om grensoverschrijdende concurrentie op de pensioenmarkt te verwezenlijken. Verplichtstelling staat of valt met een hoge mate van solidariteit Het Europese Hof heeft de noodzaak van de verplichtstelling, en daarmee haar acceptatie, gekoppeld aan het hiermee kunnen verwezenlijken van solidariteit in de regeling. Voor zover de dynamiek, die (mede) ontstaat door de introductie van de PPI, Pensioenakkoord, toename DC-regelingen, solidariteitselementen onder druk zet, ontstaat hier indirect een effect op de houdbaarheid van de verplichtstelling. Andere trends die druk zetten op de verplichtstelling zijn: Individualisering Toenemende arbeidsmobiliteit Transparantie kosten en rendementen van pensioenfondsen 7

8 Afnemend aantal pensioenfondsen Ontwikkeling aantal pensioenfondsen sinds 1997 (van 1060 naar 467 (Q3 2011)) Prognose 8

9 Druk op kostenverlaging en transparantie zal toenemen Opbrengsten zijn onzekerder geworden Pensioenknoppen Uitkering afstempelen cq niet indexeren is last resort Premie verhogen is moeilijk tot niet bespreekbaar Kostenverlaging van 0,25% op een termijn van veertig jaar leidt tot een circa 7,5% hoger collectief pensioenvermogen Premie Kosten Opbrengsten Uitkering 9

10 Druk op kostenverlaging en transparantie zal toenemen 10

11 PPI alternatief pensioenvehikel Substituut voor verzekeraar (nog niet voor BPF) Mogelijk sinds 2011 Nu 6 vergunningen, meer in de wachtkamer Alleen (C)DC mogelijk Streng toezicht DNB voor verkrijgen vergunning ten aanzien van onder andere Eigen Vermogen en Governance Verplichte uitbesteding van risicodekking premievrijstelling & lang leven PPI Optionele uitbesteding Vermogens beheer Administrateur Verzekeraar 11

12 Europese pensioenmarkt De Europese Commissie heeft de Europese toezichthouder voor pensioenen en verzekeringen (EIOPA) verzocht om advies uit te brengen over de Europese pensioenfondsenrichtlijn, IORP IORP II richtlijn zal focussen op het harmoniseren van pensioensystemen in Europa en het bevorderen van grensoverschrijdende (DC) pensioenvoorzieningen Momenteel zijn er >78 cross-border IORP regelingen In Europa zijn er naar schatting arbeidsgerelateerde pensioeninstellingen 12

13 Agenda 1. Trends en ontwikkelingen in de pensioenmarkt 2. Verschuivingen in de pensioenmarkt 3. Toekomstscenario s 13

14 Verschuivingen in de pensioenmarkt Multi- OPF OPF (0,8) PPI BPF (5,0) VZR (1,2) API Witte vlek (0,3) 14

15 PPI heeft een lange termijn NL-markt business case: 5-10 jr voor positief 15

16 De Nederlandse pensioenmarkt veranderd in een slagveld Markt is overvol 6 PPI s met vergunning (stand 4 januari 2012) >4 PPI s aanvragen in behandeling Buitenlandse partijen (herverzekeraars, vermogensbeheerders) zijn geïnteresseerd en treden mogelijk ook toe (BNP, JP Morgan, ) 10 pensioenverzekeraars Levensverzekeraars voor de individuele markt zoeken hun heil op de collectieve markt. Legal & General is al toegetreden. Conclusie: Vraagpotentieel is gelijk gebleven, aanbodzijde is bijna 200% gestegen Nieuwe toetreders moeten het hebben van nieuwe productie Distributiekracht wordt belangrijkste wapen Voorspelling Max. 50% van de nieuwe toetreders zullen over 5 jaar nog bestaan Minimaal 2 van de huidige pensioenverzekeraars zullen over 5 jaar van de markt zijn verdwenen 16

17 Agenda 1. Trends en ontwikkelingen in de pensioenmarkt 2. Verschuivingen in de pensioenmarkt 3. Toekomstscenario s 17

18 Toekomstscenario s Wegvallen verplichtstelling Scenario 1 (geen Europese DC markt, geen verplichtstelling) Scenario 2 (Europese DC-markt, geen verplichtstelling ) Alleen binnenlandse DC markt Europese DC markt Scenario 3 (geen Europese DC-markt, verplichtstelling blijft ) Scenario 4 (Europese DC-markt, verplichtstelling blijft ) Verplichtstelling blijft 18

19 Thank you 2011 Making Strategy Work. information owned by Making Strategy Work, to be used by the recipient only. This document, or any part of it, may not be reproduced, copied, circulated and/or distributed nor quoted without prior written approval from Making Strategy Work. 19

Ontwikkelingen in de levenmarkt Toekomstscenario s voor verzekeraars 22 december 2011

Ontwikkelingen in de levenmarkt Toekomstscenario s voor verzekeraars 22 december 2011 Ontwikkelingen in de levenmarkt Toekomstscenario s voor verzekeraars 22 december 2011 RM T +31 6 23 598 223 E stephan@makingstrategywork.nl T @slinnenb Thank you 2011 Making Strategy Work. Confidential

Nadere informatie

Zaakgericht werken implementaties lukken (niet altijd)!

Zaakgericht werken implementaties lukken (niet altijd)! Zaakgericht werken implementaties lukken (niet altijd)! 17-11-2016 Atos 17-11-2016 Atos Deze track wordt gefaciliteerd door: & 3 17-11-2016 Atos 17-11-2016 Atos Invoeren zaakgericht werken Wat is zaakgericht

Nadere informatie

AANVRAAG Namen en Adressen

AANVRAAG Namen en Adressen AANVRAAG Namen en Adressen Bestandsbeschrijving AVNAWIBA, NAAMIBAN, Definitief Author: equensworldline Document date: 1 augustus 2017 Classification: Open Version: 3.0 Versie historie Version no. Version

Nadere informatie

Platform Outsourcing Nederland. Applicatie migratie 18 mei 2017

Platform Outsourcing Nederland. Applicatie migratie 18 mei 2017 Platform Outsourcing Nederland Applicatie migratie 18 mei 2017 Introductie Even Voorstellen Jaco Zwarts Project manager / Transitie manager bij Atos De laatste 10 jaar alleen maar transitie projecten gedaan.

Nadere informatie

Het speelveld van de Chief Commercial Officer

Het speelveld van de Chief Commercial Officer Het speelveld van de Chief Commercial Officer Omgaan met dilemma s Stephan Linnenbank 28 november 2008 Atos, Atos and fish symbol, Atos Origin and fish symbol, Atos Consulting, and the fish symbol itself

Nadere informatie

Algemene pensioeninstelling(api) & Premiepensioeninstelling (PPI) Pensioenfondsendag Aon 1 oktober 2008

Algemene pensioeninstelling(api) & Premiepensioeninstelling (PPI) Pensioenfondsendag Aon 1 oktober 2008 Algemene pensioeninstelling(api) & Premiepensioeninstelling (PPI) Pensioenfondsendag Aon 1 oktober 2008 Agenda Behoeften werkgever Voldoen huidige uitvoerders aan behoeften? Voldoet API aan behoeften (mogelijkheden

Nadere informatie

(Toekomstige) rol toezicht en PPI. Bert-Jan Bosboom Senior Toezichthouder Transparantietoezicht Financiële Producten AFM

(Toekomstige) rol toezicht en PPI. Bert-Jan Bosboom Senior Toezichthouder Transparantietoezicht Financiële Producten AFM (Toekomstige) rol toezicht en PPI Bert-Jan Bosboom Senior Toezichthouder Transparantietoezicht Financiële Producten AFM Van der Stee: Stempel nu eindelijk eens af Pensioen is hot Toezicht kraakt pensioenvehikel

Nadere informatie

Account Information Services

Account Information Services Account Information Services Gebruikershandleiding webapplicatie Document date: 1 oktober 2016 Classification: Open Version: 7.1 Copyright equensworldline SE and/or its subsidiaries. All rights reserved.

Nadere informatie

NO1 N11 Namen en Adressen 7-cijferige Rekeningnummers

NO1 N11 Namen en Adressen 7-cijferige Rekeningnummers NO N Namen en Adressen 7-cijferige s Definitief Author: equensworldline Document date: Augustus 207 Classification: Open Version: 4.0 Versie historie Version no. Version date Status Edited by Most important

Nadere informatie

Gift & Loyalty card. User Guide v2.1 NL Schema Eigenaar. Laatste update : Mei 2014

Gift & Loyalty card. User Guide v2.1 NL Schema Eigenaar. Laatste update : Mei 2014 Gift & Loyalty card User Guide v2.1 NL Schema Eigenaar Laatste update : Mei 2014 For internal use Inhoud User guide scheme owner - NL Algemene informatie : Controle netwerkinstelling Login Beheer Overzicht

Nadere informatie

Algemeen pensioenfonds in vogelvlucht

Algemeen pensioenfonds in vogelvlucht Algemeen pensioenfonds in vogelvlucht Vlak voor het kerst heeft staatssecretaris Klijnsma het Wetsvoorstel algemeen pensioenfonds naar de Tweede Kamer gestuurd. Onderstaande analyse van AZL biedt u een

Nadere informatie

Wetsvoorstel Algemeen Pensioenfonds

Wetsvoorstel Algemeen Pensioenfonds pggm.nl Wetsvoorstel Algemeen Pensioenfonds PGGM Bestuurlijke Advisering 9 januari 2015 Met minder regels, meer bereiken Quick Scan Voor u ligt onze Quick Scan van het wetsvoorstel algemeen pensioenfonds,

Nadere informatie

CDC & DC BINNEN HET APF

CDC & DC BINNEN HET APF CDC & DC BINNEN HET APF Barbara van Bogaert - Montae Arnout Korteweg - De Nationale APF 13 september 2017 Inhoud Introductie Collectief DC bij een APF Individueel DC bij een APF Conclusie en afronding

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de Nederlandse pensioensector

Ontwikkelingen in de Nederlandse pensioensector Ontwikkelingen in de Nederlandse pensioensector Fieke van der Lecq Olaf Sleijpen VVD Partijcommissie Werk & Inkomen Den Haag, 23 juni 2008 Agenda Overzicht Nederlandse pensioenstelsel Nederland vergrijst

Nadere informatie

Make strategy work! PPI: the next generation. Schiphol, 27 juni 2012. Hoe zorgt de PPI voor een fundamentele verandering in de markt?

Make strategy work! PPI: the next generation. Schiphol, 27 juni 2012. Hoe zorgt de PPI voor een fundamentele verandering in de markt? Schiphol, 27 juni 2012 Make strategy work! PPI: the next generation Frans Liem Partner IG&H Consulting Hoe zorgt de PPI voor een fundamentele verandering in de markt? IG&H Consulting & Interim PPI, de

Nadere informatie

Nationaal. Pensioen Onderzoek. Resultaten deelnemersonderzoek NPO februari 2013

Nationaal. Pensioen Onderzoek. Resultaten deelnemersonderzoek NPO februari 2013 Nationaal Pensioen Onderzoek II Resultaten deelnemersonderzoek NPO februari 2013 Het Nationaal Pensioen Onderzoek is een onafhankelijk initiatief van Financial Marketing-bureau Bridgevest, Pensioen Bestuur

Nadere informatie

PPI: Op weg naar de Nieuwe Wereld

PPI: Op weg naar de Nieuwe Wereld Amsterdam, 28 juni 2011 PPI: Op weg naar de Nieuwe Wereld Frans Liem Partner IG&H Consulting Kansen en uitdagingen in een snel veranderend pensioenlandschap IG&H Consulting & Interim IG&H Consulting &

Nadere informatie

Maakt een PPI pensioen transparanter, goedkoper en eenvoudiger?

Maakt een PPI pensioen transparanter, goedkoper en eenvoudiger? Door Aloys Bart pensioenjurist De Premie Pensioeninstelling (PPI) doet sinds haar intrede, per 1 januari 2011, veel stof opwaaien. Inmiddels is door De Nederlandsche Bank (DNB) de eerste vergunning afgegeven

Nadere informatie

Consolidatie en transitie door de bril van DNB. 10 maart 2016

Consolidatie en transitie door de bril van DNB. 10 maart 2016 Consolidatie en transitie door de bril van DNB 10 maart 2016 Agenda Nr. Onderwerp 1. Introductie en doelstelling 2. Trends en ontwikkelingen op gebied van consolidatie 3. Hoe beoordeelt DNB verzoeken tot

Nadere informatie

Presentatie Vereniging voor Pensioenrecht: Vormgeving en kansen door nieuwe pensioenvehikels. 9 juni 2009, Wilfried Mulder

Presentatie Vereniging voor Pensioenrecht: Vormgeving en kansen door nieuwe pensioenvehikels. 9 juni 2009, Wilfried Mulder Presentatie Vereniging voor Pensioenrecht: Vormgeving en kansen door nieuwe pensioenvehikels 9 juni 2009, Wilfried Mulder Inhoud 1. Introductie APG 2. Vormen samenwerking pensioenfondsen 3. Werking IORP

Nadere informatie

NIEUWE SPELERS SCHUDDEN DE MARKT WAKKER!

NIEUWE SPELERS SCHUDDEN DE MARKT WAKKER! S E E I N G T H I N G S D I F F E R E N T LY NIEUWE SPELERS SCHUDDEN DE MARKT WAKKER! 2011 beslissend voor ontwikkeling Nederlandse pensioenmarkt In 2009 hebben wij, Atos Consulting, een scenario analyse

Nadere informatie

WELKOM. Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016

WELKOM. Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016 WELKOM Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016 Agenda Opening Nieuws vanuit het bestuur Hoe staat het fonds ervoor? Pensioen: wat is er gewijzigd en wat betekent dat?

Nadere informatie

Vereniging voor Pensioenrecht 17 juni Ringfencing

Vereniging voor Pensioenrecht 17 juni Ringfencing Vereniging voor Pensioenrecht 17 juni 2015 Ringfencing Sander Steneker Jan Van Gysegem Programma Bespreking naar Nederlands en Belgisch recht van: - Context en historiek - Nut en noodzaak van ringfencing

Nadere informatie

Marktverkenning Pensioenen

Marktverkenning Pensioenen Marktverkenning Pensioenen December 2016 Voorwoord Beste relatie, Alstublieft! De Marktverkenning Pensioenen 2016 van Centraal Beheer. Voor het 6e jaar op rij alweer! Wij stelden dit rapport met veel

Nadere informatie

Spoorboekje. Pensioenakkoord Waar ging dat ook al weer over? Hoofdlijnen no33e Welke type contracten zijn denkbaar? Lenteakkoord Wat betekent dat?

Spoorboekje. Pensioenakkoord Waar ging dat ook al weer over? Hoofdlijnen no33e Welke type contracten zijn denkbaar? Lenteakkoord Wat betekent dat? Spoorboekje 1 Pensioenakkoord Waar ging dat ook al weer over? 2 Hoofdlijnen no33e Welke type contracten zijn denkbaar? 3 Lenteakkoord Wat betekent dat? 4 Cao onderhandelingstafel Werk aan de winkel! 1

Nadere informatie

AnyLife 2011. Pensioenmodel van de toekomst o.b.v. PPI

AnyLife 2011. Pensioenmodel van de toekomst o.b.v. PPI Pensioenmodel van de toekomst o.b.v. PPI Consolidatie heeft de pensioenmarkt overzichtelijk gemaakt slide 2 3 maar de PPI is aanleiding voor veel nieuwe toetreders. Soort Joint Venture pensioenuitvoerder

Nadere informatie

Hoe verenigen vastgoedbeleggers duurzame en financiële rendementen? Het investeerders perspectief (indirect)

Hoe verenigen vastgoedbeleggers duurzame en financiële rendementen? Het investeerders perspectief (indirect) Hoe verenigen vastgoedbeleggers duurzame en financiële rendementen? Het investeerders perspectief (indirect) VBA Seminar Hoe verenigen vastgoedbeleggers duurzame en financiële rendementen? Matthijs Storm

Nadere informatie

World Class Finance in de Retail

World Class Finance in de Retail World Class Finance in de Retail Jaarcongres Controlling 24 april 2008 Hans Strikwerda Copyright 2008 by Nolan, Norton & Co. Private for the client. This report nor any part of it may not be copied, circulated,

Nadere informatie

Van polarisatie naar versterking collectief belang

Van polarisatie naar versterking collectief belang Van polarisatie naar versterking collectief belang Drie krachten die het pensioenstelsel vormgeven:, vermogen en vaste koers Figuur 1: Drie onderliggende krachten die stakeholders verder van en dichterbij

Nadere informatie

ESB-congres 2007 Duurzame marktwerking in de pensioensector

ESB-congres 2007 Duurzame marktwerking in de pensioensector ESB-congres 2007 Duurzame marktwerking in de pensioensector Fieke van der Lecq EUR & NMa* * Disclaimer / persoonlijke titel etc. De pensioensector als markt Pensioenproductie: verschillende schakels in

Nadere informatie

APF: klinkt goed, maar heb je nu echt een business case?

APF: klinkt goed, maar heb je nu echt een business case? APF: klinkt goed, maar heb je nu echt een business case? Het wetsvoorstel voor het nieuwe Algemeen Pensioen Fonds heeft na een lange hobbelige weg eindelijk de Tweede Kamer bereikt. Bij de invoering van

Nadere informatie

Uitvoeringsaspecten van Pensioenakkoord

Uitvoeringsaspecten van Pensioenakkoord Uitvoeringsaspecten van Pensioenakkoord Willem Eikelboom De 4 e dinsdag in september 2011 2011 Towers Watson. All rights reserved. Wel of geen Pensioenakkoord invulling aanvullend pensioen vindt decentraal

Nadere informatie

Themadag Europa. Europa hoe werkt het? 30/11/2011. Sibylle Reichert Pensioenfederatie Tomas Wijffels Pensioenfederatie

Themadag Europa. Europa hoe werkt het? 30/11/2011. Sibylle Reichert Pensioenfederatie Tomas Wijffels Pensioenfederatie Themadag Europa Europa hoe werkt het? 30/11/2011 Sibylle Reichert Pensioenfederatie Tomas Wijffels Pensioenfederatie 2 Inhoud Europese Instellingen Europees Parlement Europese Raad Raad van de Europese

Nadere informatie

BREAK-OUT SESSIE BESCHIKBARE PREMIEREGELING EN CDC BINNEN EEN APF Rutger de Wit & Claudette Blankestijn. 20 juni 2016

BREAK-OUT SESSIE BESCHIKBARE PREMIEREGELING EN CDC BINNEN EEN APF Rutger de Wit & Claudette Blankestijn. 20 juni 2016 BREAK-OUT SESSIE BESCHIKBARE PREMIEREGELING EN CDC BINNEN EEN APF Rutger de Wit & Claudette Blankestijn 20 juni 2016 Welke onderwerpen komen aan bod? Introductie: Waar passen DC en CDC-regeling in een

Nadere informatie

Zo nee, bestaan er plannen om een Beroeps-, Bedrijfstak of ondernemingspensioenfonds op te starten?

Zo nee, bestaan er plannen om een Beroeps-, Bedrijfstak of ondernemingspensioenfonds op te starten? Collectief Pensioen Aanvullende bedrijfsgegevens Personeel Vul het excelbestand 'Personeelsgegevens' in. Opleidings- en denkniveau personeel Salarisgebouw en carrièrepatroon van toepassing? Zo ja, welke?

Nadere informatie

APF VERSUS ANDERE UITVOERDERS

APF VERSUS ANDERE UITVOERDERS APF VERSUS ANDERE UITVOERDERS Jos van Ophem & Hans Kennis 20 juni 2016 Vergelijking Algemeen Pensioenfonds versus: Verzekerde pensioenregeling Ondernemingspensioenfonds Bedrijfstakpensioenfonds België-route

Nadere informatie

Pensioen vanaf.. Impact sociaal akkoord op pensioenregelingen. drs. Rajish Sagoenie, Actuaris AG. Aon Hewitt Consulting Retirement Actuarial Services

Pensioen vanaf.. Impact sociaal akkoord op pensioenregelingen. drs. Rajish Sagoenie, Actuaris AG. Aon Hewitt Consulting Retirement Actuarial Services Pensioen vanaf.. Impact sociaal akkoord op pensioenregelingen drs. Rajish Sagoenie, Actuaris AG Agenda Waarom Pensioenakkoord? Inhoud Pensioenakkoord Wat doen we ermee? Oplossingsrichtingen Hoe nu verder?

Nadere informatie

Geef elke Nederlander een persoonlijke pensioenrekening. Position paper: Toekomst pensioenstelsel

Geef elke Nederlander een persoonlijke pensioenrekening. Position paper: Toekomst pensioenstelsel Geef elke Nederlander een persoonlijke pensioenrekening Position paper: Toekomst pensioenstelsel Publicatiedatum: juni 2016 Autoriteit Financiële Markten De AFM maakt zich sterk voor eerlijke en transparante

Nadere informatie

AANVRAAG Namen en Adressen

AANVRAAG Namen en Adressen AANVRAAG Namen en Adressen Bestandsbeschrijving AVNAWIBA, NAAMIBAN, NAWIBAN / NAWIKANT Definitief 1 oktober 2013 Classificatie: Open Versie 2.0 Versiegeschiedenis Versie Datum Status Bewerkt door Belangrijkste

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 18 november 2014 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda Opening 2013 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk Beleggingsbeleid

Nadere informatie

Corporate Payment Services

Corporate Payment Services Corporate Payment Services Aansluitgids voor servicebureaus Final Equens S.E. 28 January 2014 Classification: Open Version 2.0 Copyright Equens SE and/or its subsidiaries. All rights reserved. No part

Nadere informatie

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Presentator: Remko Geveke Start webinar: 08:30 uur Agenda Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Verticaal Toezicht vs. Horizontaal Toezicht

Nadere informatie

Toekomst Pensioenfonds AZL & De Nationale APF. Elke Op het Veld Judith Kochen Jos Gubbels

Toekomst Pensioenfonds AZL & De Nationale APF. Elke Op het Veld Judith Kochen Jos Gubbels Toekomst Pensioenfonds AZL & De Nationale APF Elke Op het Veld Judith Kochen Jos Gubbels De toekomst van Pensioenfonds AZL Zeggenschap in bestuur Indexatiepotentieel Kans op pensioenkorting Eigen identiteit

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst

Informatiebijeenkomst Stichting Pensioenfonds DHV Informatiebijeenkomst 24 september 2013 2013 Royal HaskoningDHV, All rights reserved Alleen voor intern gebruik Agenda Opening Jaarverslag 2012 Paul Canisius Actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Nieuwe spelers in de markt: PPI marktontwikkelingen. Paul Geurtsen 17 april 2012

Nieuwe spelers in de markt: PPI marktontwikkelingen. Paul Geurtsen 17 april 2012 Nieuwe spelers in de markt: PPI marktontwikkelingen Paul Geurtsen 17 april 2012 1. Wie wint de slag om de beschikbare premie klant? PPI 20% Uitkomst van de stemming: Verzekeraar 80% 3 Inhoud PPI: de stand

Nadere informatie

APF toekomstbestendige oplossing voor pensioenfondsen 13:30 14:45

APF toekomstbestendige oplossing voor pensioenfondsen 13:30 14:45 APF toekomstbestendige oplossing voor pensioenfondsen 13:30 14:45 1 Agenda Introductie APF Wat is een Algemeen Pensioenfonds? Het nut van een APF Wat zijn de belangrijkste bouwstenen van De Nationale APF?

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten

Pensioenactualiteiten Pensioenactualiteiten Vereniging van DSM Gepensioneerden 27 maart 2013 Toelichting door Gerard Rutten 2013-001773 Nederlandse Pensioenfondsen: sterke daling van de dekkingsgraad 1 Mutation 25 Funding ratio

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

De toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel Dick Sluimers Voorzitter Raad van Bestuur APG

De toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel Dick Sluimers Voorzitter Raad van Bestuur APG De toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel Dick Sluimers Voorzitter Raad van Bestuur APG KNVG Maarssen 4 september 2012 Agenda 1) Wie is APG? 2) Ontwikkelingen van vandaag 3) Uitdagingen voor morgen

Nadere informatie

Pensioen vanaf morgen.

Pensioen vanaf morgen. Pensioen vanaf morgen. Over partijen en stellingen die (n)ooit bewaarheid worden Vereniging voor pensioenrecht Utrecht, 12 september 2012 Mr. C.P.R.M. Dekker Inhoudsopgave Wat achtergrondinformatie Uw

Nadere informatie

Waarom een APF? mr. Marianne M. Zweers Juridische zaken a.s.r.

Waarom een APF? mr. Marianne M. Zweers Juridische zaken a.s.r. Waarom een APF? mr. Marianne M. Zweers Juridische zaken a.s.r. Het APF wordt dé toekomst voor het onderbrengen van pensioen Ja / Nee? 2 APF verruimt pensioenmogelijkheden binnen het arbeidsvoorwaardenoverleg

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever EXIN WORKFORCE READINESS werkgever DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS professional

EXIN WORKFORCE READINESS professional EXIN WORKFORCE READINESS professional DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is

Nadere informatie

Solvency voor pensioenfondsen. Actuariaatcongres 2011 VSAE Agnes Joseph

Solvency voor pensioenfondsen. Actuariaatcongres 2011 VSAE Agnes Joseph Actuariaatcongres 2011 VSAE Agnes Joseph Agenda Pensioenfondsen Huidig toezicht op Nederlandse pensioenfondsen Europees toezicht financiële instellingen Solvency II voor pensioenfondsen Tot slot: Aangekondigde

Nadere informatie

Inhoud Door de Bomen het Bos blijven zien. Fundamentele veranderingen in de Nederlandse pensioensector Door de bomen het bos blijven zien

Inhoud Door de Bomen het Bos blijven zien. Fundamentele veranderingen in de Nederlandse pensioensector Door de bomen het bos blijven zien Inhoud Door de Bomen het Bos blijven zien 1. Fundamentele Veranderingen in de pensioensector 2. Pensioen & Fiscaliteit 3. Lessons to be learned van de energiesector? Fundamentele veranderingen in de Nederlandse

Nadere informatie

PENSIOEN UPDATE In Nederland

PENSIOEN UPDATE In Nederland PENSIOEN UPDATE In Nederland Oktober 2015 Het pensioenlandschap in het algemeen, maar ook hoe werknemers naar pensioen kijken, verandert in rap tempo. Zowel in 2014 als in 2015 zijn grote bezuinigingen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2010 2011 31 891 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en enige andere wetten in verband met de introductie van en het toezicht op premiepensioeninstellingen

Nadere informatie

Toekomstbestendigheid pensioenregelingen

Toekomstbestendigheid pensioenregelingen Zoetermeer, 18 februari 2011 Toekomstbestendigheid pensioenregelingen Marc Heemskerk, Amstelveen Marc.Heemskerk@mercer.com www.mercer.nl Toekomstbestendigheid huidige pensioenregeling Inleiding Demografische

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Outsourcing aanpak. Aanpak en leermomenten bij outsourcing Willem Klinkert

Outsourcing aanpak. Aanpak en leermomenten bij outsourcing Willem Klinkert Outsourcing aanpak Aanpak en leermomenten bij outsourcing Willem Klinkert Atos, Atos and fish symbol, Atos Origin and fish symbol, Atos Consulting, and the fish symbol itself are registered trademarks

Nadere informatie

(Big) Data in het sociaal domein

(Big) Data in het sociaal domein (Big) Data in het sociaal domein Congres Sociaal: sturen op gemeentelijke ambities 03-11-2016 Even voorstellen Laudy Konings Lkonings@deloitte.nl 06 1100 3917 Romain Dohmen rdohmen@deloitte.nl 06 2078

Nadere informatie

Overwegingen en afwegingen bij de PPI en andere pensioenuitvoerders

Overwegingen en afwegingen bij de PPI en andere pensioenuitvoerders Overwegingen en afwegingen bij de PPI en andere In de Pensioenwet is vastgelegd dat een werkgever die met zijn werknemers een pensioenregeling overeenkomt, verplicht is de uitvoering daarvan over te laten

Nadere informatie

Analyse. Teksten op documenten. Microsoft Dynamics NAV dvision Automatiseringsbureau.

Analyse. Teksten op documenten. Microsoft Dynamics NAV dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV 2008 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by

Nadere informatie

Voorlichtingsbijeenkomsten pensioen

Voorlichtingsbijeenkomsten pensioen Voorlichtingsbijeenkomsten pensioen Amsterdam, Doetinchem, Leiden, Zwijndrecht Maart 2014 Agenda 1. Overzicht SPEO 2. Stand van zaken/kortingsmaatregelen 3. Pensioenregeling 2014 4. Vooruitblik 2015 2

Nadere informatie

PENSIOEN IN BEWEGING! KLAAR VOOR DE TOEKOMST? SAMEN DELEN, EEN STERKE KEUZE

PENSIOEN IN BEWEGING! KLAAR VOOR DE TOEKOMST? SAMEN DELEN, EEN STERKE KEUZE PENSIOEN IN BEWEGING! KLAAR VOOR DE TOEKOMST? SAMEN DELEN, EEN STERKE KEUZE PENSIOEN IS AANVULLING OP AOW Lijfrente Salaris 100% Pensioen Staatspensioen (AOW) 2 AOW, VOLKSVERZEKERING (1) Voorziet in MINIMUM

Nadere informatie

Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011

Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011 Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011 Agenda Welkom Notulen vergadering 2 november Performance SPLB Het pensioengebouw en juridisch advies Financiën Communicatie en LinkedIn groep

Nadere informatie

Alles (laten) doen voor een goed pensioen

Alles (laten) doen voor een goed pensioen Alles (laten) doen voor een goed pensioen Den Haag, 5 oktober 2012 Paul Schnabel Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht Een goed idee? Ik ga sparen. Je moet zelf voor je pensioen zorgen Sywert

Nadere informatie

Juridische aspecten van zoetwatertechnieken

Juridische aspecten van zoetwatertechnieken Deltaprogramma Deelprogramma Zoetwater Juridische aspecten van zoetwatertechnieken Amersfoort, 6 februari 2014 Regionale/lokale zoetwatervoorziening in een verziltende omgeving Peter de Putter Copyright

Nadere informatie

Werkgroep Algemene Pensioeninstelling, Stichting Kring van Pensioen-Specialisten

Werkgroep Algemene Pensioeninstelling, Stichting Kring van Pensioen-Specialisten Aan: Dr. B. Ter Haar, Directeur Financiële Markten (ministerie van Financiën) Mr. P.E. van der Poest Clement, directeur Arbeidsverhoudingen (ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) Van: Werkgroep

Nadere informatie

Deelnemersvergadering mogelijkheden PMA. Amsterdam, 26 augustus 2013

Deelnemersvergadering mogelijkheden PMA. Amsterdam, 26 augustus 2013 Deelnemersvergadering mogelijkheden PMA Amsterdam, 26 augustus 2013 Agenda Bestuur De stand van zaken; Vervolgtraject; Onderzochte mogelijkheden; Toelichting op drie mogelijkheden; Vragen. Deelnemersraad

Nadere informatie

Contractrisico s van zorgvastgoed Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Contractrisico s van zorgvastgoed Syntrus Achmea Real Estate & Finance Amsterdam, De Makroon Contractrisico s van zorgvastgoed Syntrus Achmea Real Estate & Finance November 2016 Daan Tettero genda Introductie Syntrus Achmea Real Estate & Finance 7, 5,2 1,4 Zorgvastgoed voor

Nadere informatie

Advies Arnoud W.A. Boot inzake Modernisering van het uitvoeringsmodel voor pensioenregelingen.

Advies Arnoud W.A. Boot inzake Modernisering van het uitvoeringsmodel voor pensioenregelingen. Advies Arnoud W.A. Boot inzake Modernisering van het uitvoeringsmodel voor pensioenregelingen. Amsterdam, 19 maart 2007 Inhoudsopgave Conclusies en samenvatting I Verantwoording 1.1 Onderzoeksvraag 1.2

Nadere informatie

We willen het zelf doen

We willen het zelf doen ABN AMRO MeesPierson Nederland 8 september 2016 We willen het zelf doen Onderzoek ABN AMRO MeesPierson: Welk pensioenstelsel wil Nederland? ABN AMRO MeesPierson 2 We willen het zelf doen 8 september 2016

Nadere informatie

Tijdens het Rondetafelgesprek in bovengenoemd wetsvoorstel kwam de volgende vraag aan bod:

Tijdens het Rondetafelgesprek in bovengenoemd wetsvoorstel kwam de volgende vraag aan bod: Memorandum Aan Vaste Commissie voor Financiën van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Van mr. E.A.M. Bergamin Pensioenjurist Mede auteur mr. dr. H. van Meerten Advocaat Clifford Chance Datum 5 februari

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Jaarvergadering DNP 25 maart 2015 Frans Dooren, directeur 1 Agenda - Even voorstellen - Terugblik 2014 - Organisatie, Dekkingsgraad, Rente, Verplichtingen,

Nadere informatie

Actualiteiten pensioenen. Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur

Actualiteiten pensioenen. Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur Actualiteiten pensioenen Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur 1. Algemeen 2. Rol OR 3. Pensioenregelingen Agenda 4. Fiscale wijzigingen 2015 (rol OR bij compensatiemaatregelen) 5. Pensioenuitvoerders

Nadere informatie

De stand van Mediation in Nederland

De stand van Mediation in Nederland De stand van Mediation in Nederland drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 november 2011 In opdracht van het Nederlands Mediation Instituut (NMI). De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus.

Nadere informatie

Overview. Beveiligde functies. Microsoft Dynamics NAV. 2007 dvision Automatiseringsbureau.

Overview. Beveiligde functies. Microsoft Dynamics NAV. 2007 dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV Overview 2007 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form

Nadere informatie

Wat is er aan de hand moet onze pensioenen?

Wat is er aan de hand moet onze pensioenen? Wat is er aan de hand moet onze pensioenen? Casper van Ewijk, Netspar & University of Amsterdam KNAW Symposium, 9 januari 2014, Amsterdam Agenda Wat is een pensioen? Goed pensioen is een risicovol pensioen

Nadere informatie

Van polarisatie naar versterking collectief belang

Van polarisatie naar versterking collectief belang Van polarisatie naar versterking collectief belang Afgelopen december is er in de Tweede Kamer een akkoord gesloten omtrent de opbouw voor pensioen. De discussie rondom de toekomstbestendigheid van ons

Nadere informatie

Datum 3 juni 2016 Betreft Kamervraag van het lid Lodders (VVD) over het bericht Pensioenfondsen verhuizen naar België

Datum 3 juni 2016 Betreft Kamervraag van het lid Lodders (VVD) over het bericht Pensioenfondsen verhuizen naar België > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector Ir. André ten Damme RC MCM, CFO APG VRC Congres Amsterdam, 17 maart 2011 2 Agenda 1. Het Nederlandse pensioenstelsel

Nadere informatie

Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX

Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX Mprise B.V. Newtonstraat 2 P.O. Box 598 3900 AN VEENENDAAL The Netherlands Copyright 2012 Mprise B.V., Veenendaal, The Netherlands All rights reserved.

Nadere informatie

www.affirmatie.nl Oorspronkelijke titel: I Think, I am! Copyright 2008 by Louise L. Hay Original English language publication in 2008 by Hay House Inc. Ontwerp en redactionele assistentie: Jenny Richards

Nadere informatie

Toelichting crossborder project

Toelichting crossborder project Toelichting crossborder project Informatie sessies januari februari 2016 Ton van der Linden Business Services Manager & Treasurer Gerda Shultz Pension & Benefit Finance Manager Introductie Voorstellen

Nadere informatie

De kwestie van opties en garanties

De kwestie van opties en garanties De kwestie van opties en garanties Een consistente waardering voor alle toepassingen Verzekeringsproducten worden vaak gekenmerkt door garanties of opties die contractueel door de verzekeraar zijn toegezegd

Nadere informatie

Update on Dutch Longevity and Longevity in Het Nieuwe Pensioenstel

Update on Dutch Longevity and Longevity in Het Nieuwe Pensioenstel Update on Dutch Longevity and Longevity in Het Nieuwe Pensioenstel André de Vries VP, Business Development, Global Financial Solutions, EMEA De Actuarisdag 2017 - Zeist - September 26, 2017 Reinsurance

Nadere informatie

Programma Masterclass Adviseur Collectieve Pensioenen

Programma Masterclass Adviseur Collectieve Pensioenen Programma Masterclass Adviseur Collectieve Pensioenen Module 1 PENSIOENWETGEVING 15.00 17.00 uur Introductie en kennismaking s de kennismakingsopdracht introduceren en presenteren de cursisten zichzelf.

Nadere informatie

Belanghebbendenbijeenkomst 12 oktober 2016

Belanghebbendenbijeenkomst 12 oktober 2016 Belanghebbendenbijeenkomst 12 oktober 2016 NBC congrescentrum Nieuwegein 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2 www.bnpf.nl www.vvp-bnpf.nl Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken

Nadere informatie

DE STELSELHERZIENING: TUSSENSTAND EN VOORUITBLIK

DE STELSELHERZIENING: TUSSENSTAND EN VOORUITBLIK DE STELSELHERZIENING: TUSSENSTAND EN VOORUITBLIK FIEKE VAN DER LECQ HOOGLERAAR PENSIOENMARKTEN & KROONLID SER ACTUARISDAG - ZEIST, 26 SEPTEMBER 2017 nr. Het begint met een idee WAAROM STELSELHERZIENING?

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Fryslân

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Fryslân Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Martin Gast. Edmond Halley BV Increase PensioenKnowHow BV. Increase Pensioen KnowHow

Martin Gast. Edmond Halley BV Increase PensioenKnowHow BV. Increase Pensioen KnowHow Martin Gast Edmond Halley BV Increase PensioenKnowHow BV Even voorstellen Wat is er aan de hand in lijfrenteland? Pensioenactualiteiten Kansen 3e pijler Ik ben Martin Gast Edmond Halley BV Pensioenconsultants

Nadere informatie

1 Jaar FOCUS! Linda Hobbelt, afdelingshoofd middelgrote en kleine pensioenfondsen Datum: 30 mei 2013

1 Jaar FOCUS! Linda Hobbelt, afdelingshoofd middelgrote en kleine pensioenfondsen Datum: 30 mei 2013 1 Jaar FOCUS! Linda Hobbelt, afdelingshoofd middelgrote en kleine pensioenfondsen Datum: 30 mei 2013 Agenda 1 jaar Focus! 1. Het gezicht van de T1 & T2 fondsen 2. 1 jaar Focus! 3. Wat brengt de nabije

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Op woensdagmiddag 9 maart, aansluitend aan de jaarbijeenkomst van de Vereniging Gepensioneerden Getronics (VGG), organiseerde Stichting Voorzieningsfonds Getronics

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Zeeland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Zeeland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Gelderland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Gelderland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Drenthe

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Drenthe Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie