Inhoud. Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie? Intro fotosynthese: het belang van CO 2 Onderzoek luie bladeren Discussie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoud. Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie? Intro fotosynthese: het belang van CO 2 Onderzoek luie bladeren Discussie"

Transcriptie

1 Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie? Sander Hogewoning (Plant Lighting BV) i.s.m. Govert Trouwborst (Plant Lighting BV) Sander Pot (Plant Dynamics BV) Stefan Persoon (Inno Agro BV) Ary de Jong, Jeroen Sanders en collega s (Demokwekerij Westland) CO 2 bijeenkomst glasgroenten 29 oktober 2014 Inhoud Intro fotosynthese: het belang van CO 2 Onderzoek luie bladeren Discussie 1

2 Fotosynthese Twee deelreacties: Lichtreactie: Energie wordt opgeslagen Donkerreactie: Energie wordt gebruikt en CO 2 vastgelegd. Lichtreactie Donkerreactie Reactie van fotosynthese op CO 2 Netto fotosynthese ( µmol CO2 m -2 s -1 ) CO2-gehalte bij buitenlucht CO 2 in blad (ppm) CO 2 respons lijkt op lichtrespons! eerst enorme toename fotosynthese, daarna afvlakking 2

3 Licht- en donkerreactie PGA Verhouding rood/groen belangrijk voor productiviteit Verhouding rood/groen is afhankelijk van: CO 2 concentratie in het blad, bepaald door CO 2 concentratie rondom het blad en de huidmondjes-geleidbaarheid Carboxylase/oxygenase verhouding Rubisco Belang CO 2 Hoeveel licht mag je verliezen als je daardoor meer CO 2 in je kas kan houden? 3

4 NB Op de CO 2 middag werden hier 3 grafieken besproken. Die grafieken maakten inzichtelijk dat bij veel instraling veel meer te winnen valt met het behouden van iets meer CO 2 in de kas, dan dat aan productie verloren wordt door een flinke hoeveelheid licht te verliezen. Telers doen er dus goed aan hier rekening mee te houden in voorjaar en zomer met schermen/ coaten/ bevochtigen kasdek, waardoor de kastemperatuur onder controle blijft, ramen verder dicht kunnen, en CO 2 dus beter behouden blijft. De 3 grafieken zijn geen openbare kennis en worden daarom niet meegestuurd. Heeft veel CO 2 ook nadelen? Netto fotosynthese ( µmol CO2 m -2 s -1 ) CO2-gehalte bij buitenlucht CO 2 in blad (ppm) CO 2 respons lijkt op lichtrespons! eerst enorme toename fotosynthese, daarna afvlakking Hoog CO 2 heeft ook nadelen: rookgasverontreiniging luie bladeren 4

5 FACE : Free Air CO 2 Enrichment Tarwe, rijst, soja, mais, bomen..kasgewassen???? Voorbeeld literatuur lange-termijn effect hoog CO 2 Bron: Komatsu et al

6 Luie bladeren Luie bladeren Sluitende huidmondjes (korte termijn) Minder huidmondjes (lange termijn)? Verminderde werking sleutelenzym Rubisco Sleutelenzym RUBISCO: CO 2 -binder 25-50% van alle oplosbare eiwitten in bladeren=rubisco Productie Rubisco op aarde geschat op 1000 kg/ seconde!! Wereldwijde zoektocht naar efficiënter Rubisco gaande Zolang CO 2 hoog is in de kas misschien geen probleem, maar als in het voorjaar de ramen open gaan.? Opzet fundamenteel onderzoek paprika en tomaat 6

7 Proefopzet Cabine 6 Cabine 5 Cabine ppm CO2 continu RV continu hoog 1000 ppm s ochtends s middag 400 ppm RV continu hoog 1000 ppm CO2 continu RV continu hoog 1000 ppm CO2 continu en hoge RV s middag 400 ppm en lage RV 1000 ppm CO2 continu RV continu hoog 400 ppm CO2 continu RV continu hoog Cabine 1 Cabine 2 Cabine 3 Twee meetmomenten: Korte acclimatietijd: (400 en 1000 ppm continu) Rubisco-aanpassing? Bladeren anatomisch gevormd bij plantenkweker dus zelfde bij alle behandelingen Lange acclimatietijd: (alle behandelingen) Rubisco-aanpassing? Bladeren anatomisch gevormd bij verschillend CO 2. Tegelijkertijd meting van CO 2 -opname &verdamping en daaruit te berekenen de fotosynthese en huidmondjes-geleidbaarheid Meting tomaat en paprika in najaar 2013 en paprika nogmaals voorjaar

8 Paprika, aanpassingen op korte termijn? CO 2 -opname (µmol/m 2 /s) Fotosynthese-respons op CO ppm 1000 ppm CO 2 kas (ppm) Korte termijn: al ontwikkelde bladeren blootgesteld aan hoog of laag CO 2 Geen verschil in helling, dus geen verschil Rubisco-capaciteit Rendement CO 2 benutting bij paprika voorjaar: CO 2 kas In ppm 400 ppm bladeren % t.o.v. 400ppm bij 400 ppm blad 1000 ppm bladeren % t.o.v. 400ppm bij 400 ppm blad % 17% % 48% % 76% % 100% % 133% % 140% % 144% % 147% % 146% Vrij snel CO 2 -verzadiging (in tegenstelling tot najaarsmetingen waar huidmondjes slechts halfopen waren) Nb op de meetdagen liep in de namiddag ook de Gs omlaag! 8

9 Paprika: aanpassingen lange termijn van Rubisco? Lange termijn = bladeren volledig ontwikkeld onder laag of hoog CO 2 CO 2 -opname (µmol/m 2 /s) Fotosynthese-respons op CO 2 Dus als de ramen open gaan produceren de 1000-ppm-bladeren minder. Fors verschil in helling curve (n=13)! dus aanpassing in Rubisco-capaciteit 400 ppm 1000 ppm CO 2 rondom blad (ppm) capaciteit Rubisco 30% lager bij permanent hoog CO 2 Rubisco-capaciteit Vcmax Jmax 400 ppm ppm Capaciteit Rubisco 30% lager bij permanent hoog CO 2 9

10 Rendement CO 2 -benutting paprika... CO 2 kas In ppm 400 ppm bladeren % t.o.v. 400ppm bij 400 ppm blad 1000 ppm bladeren % t.o.v. 400ppm bij 400 ppm blad % 8% % 32% % 53% % 73% % 106% % 118% % 127% % 134% % 141% % 151% % 156% 400 ppm-bladeren in voorjaar: 22 tot 28% meer fotosynthese bij een zelfde CO 2 niveau. In het najaar was het effect kleiner (±7%) Najaarsmetingen tomaat: Geen luie bladeren CO 2 kas In ppm 400 ppm bladeren 1000 ppm bladeren CO 2 -opname (µmol/m 2 /s) Fotosynthese-respons op CO ppm ppm CO 2 kas (ppm) % t.o.v. 400ppm % t.o.v. 400ppm % 21% % 54% % 79% % 100% % 125% % 129% % 130% % 130% % 129% Fotosynthese tomaat al bij laag CO 2 verzadigd! Bij tomaat luie bladeren ook minder relevant 10

11 Samenvattend Korte termijn aanpassing: Geen luie bladeren Paprika al bij 700 ppm vrijwel CO 2 verzadigd! In de namiddag werd Gs beperkend! Oorzaak nog onbekend Lange termijn: Tomaat geen luie bladeren (najaar) en al bij ppm CO 2 -verzadigd Paprika voorjaar 30% lagere Rubisco-capaciteit bij continu hoog CO 2 najaar slechts 10% lagere Rubisco-capaciteit. Effect licht? In wisselcabines luiheid niet volledig voorkomen. De so what vraag Niveau CO 2 verzadiging direct praktisch bruikbaar Wie meer doseert dan de verzadigende waarden kan direct besparen. Belang CO 2 versus licht in de zomer goed in de gaten houden! Afstemmen strategie schermen/coaten in voorjaar en zomer: Houd CO 2 in kas! Spectaculair effect luie bladeren paprika gemeten. Wat kunnen we daarmee? Voorkomt een matigere CO 2 concentratie (bijv. 700 pm) luie bladeren? Gaat een alternerende CO 2 concentratie het optreden van luie bladeren tegen? onderzoek wisselcabines duidt erop dat dit ten dele kan. Kunnen luie bladeren weer actief worden? Zo ja, hoe snel gaat dat dan? 11

12 Dank voor uw aandacht! Sander Hogewoning Sander Pot Stefan Persoon

Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie?

Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie? Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie? Sander Pot (Plant Dynamics BV) i.s.m. Govert Trouwborst (Plant Lighting BV) Sander Hogewoning (Plant Lighting BV) Stefan Persoon (Inno Agro BV)

Nadere informatie

Inhoud. Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie? Fotosynthese: de basis van gewasgroei!

Inhoud. Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie? Fotosynthese: de basis van gewasgroei! Netto fotosynthese ( mol CO 2 m -2 s -1 ) Zuiniger met CO 2 bij gelijkblijvende of hogere productie? Govert Trouwborst (Plant Lighting BV) i.s.m. Sander Hogewoning (Plant Lighting BV) Sander Pot (Plant

Nadere informatie

De basisprincipes van de fotosynthese Hoe gaat een plant om met CO 2?

De basisprincipes van de fotosynthese Hoe gaat een plant om met CO 2? De basisprincipes van de fotosynthese Hoe gaat een plant om met CO 2? Govert Trouwborst (Plant Lighting BV) Masterclass CO 2 bij potplanten 12 mei 2016 Team: dr. ir. Sander Hogewoning, dr. ir. Govert Trouwborst

Nadere informatie

Zuiniger met CO2 bij gelijkblijvende of hogere productie?

Zuiniger met CO2 bij gelijkblijvende of hogere productie? Zuiniger met CO2 bij gelijkblijvende of hogere productie? November 2015 S.W. Hogewoning, S.H. Persoon, G. Trouwborst, C.S. Pot en J. Sanders Zuiniger met CO2 bij gelijkblijvende of hogere productie? November

Nadere informatie

Fotosynthese response op licht(kleur), CO 2 en T. Recente ontwikkelingen uit onderzoek.

Fotosynthese response op licht(kleur), CO 2 en T. Recente ontwikkelingen uit onderzoek. Fotosynthese response op licht(kleur), CO 2 en T. Recente ontwikkelingen uit onderzoek. Plant Dynamics B.V. Sander Pot Thema bijeenkomst Energie Bromelia en Potanthurium 12 mei 215 Financiering onderzoek

Nadere informatie

Workshop: Telen op plantbalans

Workshop: Telen op plantbalans Energiek Event Licht op besparing. 7 april 2016. Plant Dynamics, Sander Pot Workshop: Telen op plantbalans DE BASISPRINCIPES VAN HET NIEUWE TELEN ir. P.A.M. Geelen Ir. J.O. Voogt ing. P.A. van Weel Ook

Nadere informatie

Energie en CO 2 besparen bij CAM planten?

Energie en CO 2 besparen bij CAM planten? Workshop Energiek-event 7 april 6 Energie en CO besparen bij CAM planten? Sander Hogewoning Plant Lighting B.V. 7 april 6 Team: Dr. ir. Sander Hogewoning, Dr. ir. Govert Trouwborst, ing. Reinder van der

Nadere informatie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Lisianthus

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Lisianthus Meer rendement uit licht en CO 2 bij Lisianthus Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juni 213 Meer rendement uit licht en CO 2 bij Lisianthus Juni 213 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir. S.W.

Nadere informatie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Snijchrysant

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Snijchrysant Meer rendement uit licht en CO 2 bij Snijchrysant Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juni 2013 Meer rendement uit licht en CO 2 bij Snijchrysant Juni 2013 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir.

Nadere informatie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Potchrysant

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Potchrysant Meer rendement uit licht en CO 2 bij Potchrysant Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juni 2013 Meer rendement uit licht en CO 2 bij Potchrysant Juni 2013 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir. S.W.

Nadere informatie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Gerbera

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Gerbera Meer rendement uit licht en CO bij Gerbera Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juli 015 Meer rendement uit licht en CO bij Gerbera Juli 015 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir. S.W. Hogewoning

Nadere informatie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Spathiphyllum

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Spathiphyllum Meer rendement uit licht en CO 2 bij Spathiphyllum Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juni 2013 Meer rendement uit licht en CO 2 bij Spathiphyllum Juni 2013 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir.

Nadere informatie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Freesia

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Freesia Meer rendement uit licht en CO bij Freesia Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juli 015 Meer rendement uit licht en CO bij Freesia Juli 015 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir. S.W. Hogewoning

Nadere informatie

Luchtbevochtiging in de zomerperiode: Wat wil de plant?

Luchtbevochtiging in de zomerperiode: Wat wil de plant? Luchtbevochtiging in de zomerperiode: Wat wil de plant? Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: WUR Glastuinbouw Leerstoel Tuinbouwproductieketens Met medewerking van: Peter van Weel, Hendrik Jan van

Nadere informatie

Activeren van de fotosynthese door sturing op huidmondjesopening

Activeren van de fotosynthese door sturing op huidmondjesopening Activeren van de fotosynthese door sturing op huidmondjesopening April 215 C.S. Pot, S.J.M. de Vreede, G. Trouwborst en S.W. Hogewoning Activeren van de fotosynthese door sturing op huidmondjesopening

Nadere informatie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Kalanchoë

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Kalanchoë Meer rendement uit licht en CO 2 bij Kalanchoë Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juni 2013 Meer rendement uit licht en CO 2 bij Kalanchoë Juni 2013 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir. S.W.

Nadere informatie

50% energiebesparing door betere lichtbenutting

50% energiebesparing door betere lichtbenutting 50% energiebesparing door betere lichtbenutting Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie, Wageningen Universiteit. Leo.Marcelis@wur.nl Ambitie Doelstelling: 50% minder energie én Verbetering

Nadere informatie

CO 2 bij paprika: wanneer kan ik het beste doseren? Anja Dieleman, Wageningen UR Glastuinbouw

CO 2 bij paprika: wanneer kan ik het beste doseren? Anja Dieleman, Wageningen UR Glastuinbouw CO 2 bij paprika: wanneer kan ik het beste doseren? Anja Dieleman, Wageningen UR Glastuinbouw Wat komt er aan de orde? Resultaten enquêtes Fotosynthese Relaties CO 2, licht en temperatuur Effecten CO 2

Nadere informatie

Minder belichten Phalaenopsis zonder productieverlies?

Minder belichten Phalaenopsis zonder productieverlies? Minder belichten Phalaenopsis zonder productieverlies? September G. Trouwborst, S.W. Hogewoning en C.S. Pot Minder belichten Phalaenopsis zonder productieverlies? September G. Trouwborst, S.W. Hogewoning,

Nadere informatie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Ficus

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Ficus Meer rendement uit licht en CO 2 bij Ficus Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juni 2013 Meer rendement uit licht en CO 2 bij Ficus Juni 2013 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir. S.W. Hogewoning

Nadere informatie

Workshops LichtEvent 9 december Door: André Flinterman

Workshops LichtEvent 9 december Door: André Flinterman Workshops LichtEvent 9 december 2015 Door: André Flinterman Optimalisatie huidige belichting Om de lichtoutput van de lampen te verhogen is onderhoud essentieel. Ook om problemen te voorkomen. Waar moet

Nadere informatie

Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015

Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015 Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015 Plantmonitoring Doet mijn gewas het goed onder deze klimaatomstandigheden?

Nadere informatie

50% energiebesparing door LEDverlichting. Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie

50% energiebesparing door LEDverlichting. Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie 50% energiebesparing door LEDverlichting Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie Glastuinbouw Tuinbouwsector Wereldleider Economisch belangrijk Er is een probleem 10% van nationale gasverbruik

Nadere informatie

Systemen voor buitenluchttoevoer

Systemen voor buitenluchttoevoer Systemen voor buitenluchttoevoer Voor elk gewas en elke kas een oplossing Peter van Weel Wat willen we bereiken? 20-50% energiebesparing op warmte door het meer isoleren met schermdoeken Geen vochtafvoer

Nadere informatie

Het Nieuwe Telen. Basis HNT. Wat is de kern van HNT? en CO 2. Natuurkundige principes oa: Plantfysiologie Plantbalans. Vochtbalans Energie balans

Het Nieuwe Telen. Basis HNT. Wat is de kern van HNT? en CO 2. Natuurkundige principes oa: Plantfysiologie Plantbalans. Vochtbalans Energie balans Het Nieuwe Telen en CO 2 Wat is de kern van HNT? Door Hans Pronk, 12/05/2016 1 Basis HNT Natuurkundige principes oa: Vochtbalans Energie balans Plantfysiologie Plantbalans Assimilatenbalans Vochtbalans

Nadere informatie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Lelie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Lelie Meer rendement uit licht en CO 2 bij Lelie Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juni 2013 Meer rendement uit licht en CO 2 bij Lelie Juni 2013 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir. S.W. Hogewoning

Nadere informatie

Wat is stuurlicht? Wat kunnen we ermee?

Wat is stuurlicht? Wat kunnen we ermee? Wat is stuurlicht? Wat kunnen we ermee? Govert Trouwborst, Plant Lighting B.V. govert@plantlighting.nl www.plantlighting.nl 10 december 2014 Dr. ir. Sander Hogewoning & Dr. ir. Govert Trouwborst Expertise

Nadere informatie

Effecten van luchtvochtigheid, temperatuur en CO2 op de fotosynthese van Cymbidium

Effecten van luchtvochtigheid, temperatuur en CO2 op de fotosynthese van Cymbidium Concept Effecten van luchtvochtigheid, temperatuur en CO2 op de fotosynthese van Cymbidium Rob Baas, Arca Kromwijk (PPO) Ad Schapendonk (Plant Dynamics) Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector Glastuinbouw

Nadere informatie

Workshops LichtEvent 9 december 2015

Workshops LichtEvent 9 december 2015 Workshops LichtEvent 9 december 2015 Door: André Flinterman Optimalisatie huidige belichting Om de lichtoutput van de lampen te verhogen is onderhoud essentieel. Ook om problemen te voorkomen. Waar moet

Nadere informatie

Energiebewust belichten: een hele kunst

Energiebewust belichten: een hele kunst Energiebewust belichten: een hele kunst Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw 10 november, 2009 Belichting in Nederland Tuinbouw onder glas 10 500 ha Glastuinbouw met kunstlicht - 2000 ha (19%) + 1% op

Nadere informatie

Bijeenkomst CO 2 en Venlow Energy Kas. Venlow Energy kas 2 juli 2012 Frank Kempkes, Jan Janse

Bijeenkomst CO 2 en Venlow Energy Kas. Venlow Energy kas 2 juli 2012 Frank Kempkes, Jan Janse Bijeenkomst CO 2 en Venlow Energy Kas Venlow Energy kas 2 juli 2012 Frank Kempkes, Jan Janse Ons energiegebruik (warmte) Redenen om warmte in de kas te brengen 1. Setpoint verwarmen handhaven 2. Gewas

Nadere informatie

Invloed diffuus scherm op klimaat en productie roos.

Invloed diffuus scherm op klimaat en productie roos. Invloed diffuus scherm op klimaat en productie roos. 12 december 2009 Uitvoering: Ing C.S. Pot Verslag: Ing C.S. Pot en Dr ir A.H.C.M. Schapendonk www.plant-dynamics.nl Englaan 8 6703EW Wageningen 06-21983129

Nadere informatie

29-6-2015. PraktijknetwerkVitale Plant Gewasgroep glasgroenten Paprika. Bemesting: One size fits all of uitkienen voor een beter rendement?

29-6-2015. PraktijknetwerkVitale Plant Gewasgroep glasgroenten Paprika. Bemesting: One size fits all of uitkienen voor een beter rendement? PraktijknetwerkVitale Plant Gewasgroep glasgroenten Paprika Door Martin van de Water 11 kwekers 9 gangbare kwekers 3 biologische kwekers 14 bijeenkomsten en excursies naar de bedrijven en demo s Twee demo

Nadere informatie

Licht en planten (onder glas)

Licht en planten (onder glas) Licht en planten (onder glas) Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Masterclass workshop, 17 april 2008 Inhoud Licht en straling Stuurlicht LEDs Diffuus Licht Zonlichtspectrum Straling Golflengte Opmerking

Nadere informatie

Effecten van temperatuur op de fotosynthese van Cymbidium. Ad Schapendonk (Plant Dynamics BV) Arca Kromwijk (PPO)

Effecten van temperatuur op de fotosynthese van Cymbidium. Ad Schapendonk (Plant Dynamics BV) Arca Kromwijk (PPO) Effecten van temperatuur op de fotosynthese van Cymbidium Ad Schapendonk (Plant Dynamics BV) Arca Kromwijk (PPO) Plant Dynamics B.V. Gefinancierd door Productschap Tuinbouw Praktijkonderzoek Plant & Omgeving

Nadere informatie

Energiezuinige teelt Alstroemeria

Energiezuinige teelt Alstroemeria Energiezuinige teelt Alstroemeria Metingen op bedrijven en energiezuinige teeltconcept Energiek 2020 Event 9 maart 2017, Nieves García Feije de Zwart, Peter van Weel, Johan Steenhuizen, Marco de Groot

Nadere informatie

Nieuwe simulatietool voor optimaal CO 2 -doseren Gebruik elke kilogram alsof het de laatste is!

Nieuwe simulatietool voor optimaal CO 2 -doseren Gebruik elke kilogram alsof het de laatste is! Nieuwe simulatietool voor optimaal CO 2 -doseren Gebruik elke kilogram alsof het de laatste is! Op lichtrijke dagen moet in de kas zoveel mogelijk van het fotosynthesepotentieel geprofiteerd worden. De

Nadere informatie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Phalaenopsis

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Phalaenopsis Meer rendement uit licht en CO 2 bij Phalaenopsis Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juni 213 Meer rendement uit licht en CO 2 bij Phalaenopsis Juni 213 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir. S.W.

Nadere informatie

Fotosynthese Avalanche

Fotosynthese Avalanche Fotosynthese Avalanche Metingen 14 mei 2008 Verslag 28 mei 2008 Dr ir A.H.C.M. Schapendonk www.plant-dynamics.nl Englaan 8 6703EW Wageningen 06-21983129 Opdrachtgever: Productschap Tuinbouw Locatie onderzoek:

Nadere informatie

27/11/2015. Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Monitoren fotosynthese: wat is de status? Plantmonitoring.

27/11/2015. Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Monitoren fotosynthese: wat is de status? Plantmonitoring. Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt Masterclass 1 oktober 2015 InHolland Delft BOGO project Klimaat en energie: nieuwe low input teeltsystem in de tuinbouw Anja Dieleman, Wageningen

Nadere informatie

Optimaal gebruik van CO 2

Optimaal gebruik van CO 2 Optimaal gebruik van CO 2 Energiek2020 Event, 17 maart 2011 Anja Dieleman Wageningen UR Glastuinbouw Onderwerpen Trends CO 2 balans van de kas Effecten van CO 2 op groei Fysiologisch effect van CO 2 :

Nadere informatie

Presentatie over kasluchtkwaliteit. Themabijeenkomst CO2 in Glasgroente ENVIRONMENTAL MONITORING SYSTEMS (EMS) B.V.

Presentatie over kasluchtkwaliteit. Themabijeenkomst CO2 in Glasgroente ENVIRONMENTAL MONITORING SYSTEMS (EMS) B.V. ENVIRONMENTAL MONITORING SYSTEMS (EMS) B.V. Presentatie over kasluchtkwaliteit Jan-Kees Boerman / Gertjan Bosman EMS B.V. Themabijeenkomst CO2 in Glasgroente 29-10-2014 Themabijeenkomst CO2 doseren in

Nadere informatie

Near Infrared Radiation (NIR) reflectie:

Near Infrared Radiation (NIR) reflectie: Near Infrared Radiation (NIR) reflectie: Effect op kasklimaat en productie van rozen Frank Kempkes Wageningen UR Glastuinbouw Met dank aan Cecilia Stanghellini en Silke Hemming Eigenschappen van een kasdek

Nadere informatie

LED verlichting in kassen:

LED verlichting in kassen: LED verlichting in kassen: met minder energie meer bloemen en groenten van betere kwaliteit Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie Glastuinbouw: Nederland is wereldleider. Teelt van groenten,

Nadere informatie

CO 2 : op zoek naar het optimum

CO 2 : op zoek naar het optimum 1/31/27 CO 2 : op zoek naar het optimum Wat komt er aan de orde? Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: WUR Glastuinbouw Leerstoelgroep Tuinbouwproductieketens Met medewerking van: Anja Dieleman, Tom

Nadere informatie

Effecten van luchtvochtigheid, temperatuur en CO2 op de fotosynthese van Cymbidium

Effecten van luchtvochtigheid, temperatuur en CO2 op de fotosynthese van Cymbidium Eindverslag Effecten van luchtvochtigheid, temperatuur en CO2 op de fotosynthese van Cymbidium Rob Baas, Arca Kromwijk (PPO), Ad Schapendonk (Plant Dynamics) Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector

Nadere informatie

de plant activiteit sensor Peter Stradiot Energie-InfoDag 12 maart 2009

de plant activiteit sensor Peter Stradiot Energie-InfoDag 12 maart 2009 de plant activiteit sensor Peter Stradiot Energie-InfoDag 12 maart 2009 www.innogreen.be Advies tomatenteelt in Noord en Zuid Proces management in internationale tuinbouwprojecten Internationale nieuwsbrief

Nadere informatie

Invloed van CO 2 -doseren op de productie en kwaliteit bij Alstroemeria

Invloed van CO 2 -doseren op de productie en kwaliteit bij Alstroemeria Invloed van CO 2 -doseren op de productie en kwaliteit bij Alstroemeria F. van Noort Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector glastuinbouw januari 2004 PPO 411724 2003 Wageningen, Praktijkonderzoek

Nadere informatie

nog grotendeels onbekend. Dit proefschrift heeft als doel de genoemde modeluitkomsten experimenteel te toetsen en om het signalerings-mechanisme

nog grotendeels onbekend. Dit proefschrift heeft als doel de genoemde modeluitkomsten experimenteel te toetsen en om het signalerings-mechanisme Samenvatting In het fotosynthese-proces wordt zonlicht benut voor het fixeren van koolstofdioxide, waarbij energie wordt opgeslagen in de vorm van suikers. Die suikers kunnen vervolgens worden benut als

Nadere informatie

ERVARINGEN MET HET NIEUWE TELEN

ERVARINGEN MET HET NIEUWE TELEN ERVARINGEN MET HET NIEUWE TELEN Lezing door Barend Löbker VORTUS bv Programma: Klimaat Praktijkervaringen nieuwe telen Vragen/discussie Introductie Vortus BV: 2007 25 jaar geleden door Simon Voogt opgericht

Nadere informatie

De Meerwaarde van Diffuus Licht voor Gewas & Tuinder

De Meerwaarde van Diffuus Licht voor Gewas & Tuinder De Meerwaarde van Diffuus Licht voor Gewas & Tuinder Zicht op Licht, 29 oktober 2013, Wageningen Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Inleiding Natuurlijk zonlicht is gratis! Gratis licht voor groei,

Nadere informatie

Handleiding gebruik van plantsensoren voor de fotosynthese in de praktijk

Handleiding gebruik van plantsensoren voor de fotosynthese in de praktijk Handleiding gebruik van plantsensoren voor de fotosynthese in de praktijk Januari 2011 Sander Pot, Govert Trouwborst en Ad Schapendonk Handleiding gebruik van plantsensoren voor de fotosynthese in de praktijk

Nadere informatie

Verzilting en verzouting

Verzilting en verzouting Verzilting en verzouting Wat is EC? Maart 2016, Henk van Reuler en Ton Baltissen Inleiding Verzilting ophoping van in water oplosbare zouten (b.v. K +, Ca 2+, Cl -, SO 4 2-, HCO 3- ) Verzouting ophoping

Nadere informatie

Goede middag, Met dezepresentatiewilikprobereneen getalsmatiginzichttegevenin verdampingen ontvochtiging en het energieverbruik dat daarmee gemoeid

Goede middag, Met dezepresentatiewilikprobereneen getalsmatiginzichttegevenin verdampingen ontvochtiging en het energieverbruik dat daarmee gemoeid Goede middag, Met dezepresentatiewilikprobereneen getalsmatiginzichttegevenin verdampingen ontvochtiging en het energieverbruik dat daarmee gemoeid is. 1 Alswe kijkennaar de totaleenergiebalansvan een

Nadere informatie

FOTOSYNTHESE bij PLANTEN

FOTOSYNTHESE bij PLANTEN FOTOSYNTHESE bij PLANTEN INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave Inleiding Doel Theorie Opstelling Uitvoering Waarnemingen en berekeningen Foutenbespreking Conclusie Geraadpleegde literatuur Bijlagen INLEIDING Wij

Nadere informatie

CO 2, temperatuur en energiebesparing

CO 2, temperatuur en energiebesparing 2/14/29 CO 2, temperatuur en energiebesparing Wat komt er aan de orde? Ep Heuvelink & Leo Marcelis Wageningen UR: Leerstoelgroep Tuinbouwketens WUR Glastuinbouw Met medewerking van: Susana Carvalho, Anja

Nadere informatie

Schone rookgassen uit de WKK en schadedrempels. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw

Schone rookgassen uit de WKK en schadedrempels. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Schone rookgassen uit de WKK en schadedrempels Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Rookgassen bij gebruik van de WKK Regelmatig klachten/berichten over gewasschade: bij zichtbare schade vaak storingen

Nadere informatie

Luchtbeweging. Door : Rene Poldervaart, Tim Stolker, Jan en Pieter Reijm

Luchtbeweging. Door : Rene Poldervaart, Tim Stolker, Jan en Pieter Reijm Luchtbeweging Door : Rene Poldervaart, Tim Stolker, Jan en Pieter Reijm Het verloop van de Presentatie Luchtbeweging Wat weten we van luchtbeweging in de kas Luchtbeweging door winddruk en windsnelheid

Nadere informatie

Invloed klimaat op planttemperatuur. toepassing warmtebeeldcamera. PT Projectnummer: 14266.01

Invloed klimaat op planttemperatuur. toepassing warmtebeeldcamera. PT Projectnummer: 14266.01 Invloed klimaat op planttemperatuur potplanten en toepassing warmtebeeldcamera DLV Plant Postbus 71 67 CA Wageningen Agro Business Park 65 678 PV Wageningen PT Projectnummer: 14266.1 Gefinancierd door

Nadere informatie

Meer tomaten produceren met minder energie

Meer tomaten produceren met minder energie Meer tomaten produceren met minder energie Wendy Vanlommel LA-traject 140979 3. 4. LED interlight 5. LED interlight + extra LED 3. 4. LED interlight 5. LED interlight + extra LED 1 Stengeldichtheid 169

Nadere informatie

Grip op licht. Het Nieuwe Telen Potplanten: Meer energie besparing met meer natuurlijk licht en verbeterde monitoring

Grip op licht. Het Nieuwe Telen Potplanten: Meer energie besparing met meer natuurlijk licht en verbeterde monitoring Grip op licht Het Nieuwe Telen Potplanten: Meer energie besparing met meer natuurlijk licht en verbeterde monitoring Filip v Noort, Wageningen UR Glas Financiering Kas als Energiebron van het PT en EZ

Nadere informatie

Licht: betekenis voor 1-jarige zomerbloeiers

Licht: betekenis voor 1-jarige zomerbloeiers Licht: betekenis voor 1-jarige zomerbloeiers Tom Dueck & Filip van Noort, WUR Glastuinbouw December 11, 2008 Inhoud Wat is licht? Licht en planten: groeilicht Licht en planten: stuurlicht LEDs: ervaringen,

Nadere informatie

Sturing vorm en bloei Stuurlicht (Fotomorfogenese) Vorm: Lichtkleur (SON-T, LEDs, folies) Bloei: Daglengte

Sturing vorm en bloei Stuurlicht (Fotomorfogenese) Vorm: Lichtkleur (SON-T, LEDs, folies) Bloei: Daglengte Hendrik-Jan van Telgen 1 Groei Groeilicht (Fotosynthese) Lichtintensiteit Natuurlijk licht, assimilatielicht (SON-T, LEDs) Sturing vorm en bloei Stuurlicht (Fotomorfogenese) Vorm: Lichtkleur (SON-T, LEDs,

Nadere informatie

Innovatie Netwerk Energie Systemen glastuinbouw Oost Brabant (INES) Aardwarmte, WKK en CO 2 10 januari 2013, Peter Vermeulen

Innovatie Netwerk Energie Systemen glastuinbouw Oost Brabant (INES) Aardwarmte, WKK en CO 2 10 januari 2013, Peter Vermeulen Innovatie Netwerk Energie Systemen glastuinbouw Oost Brabant (INES) Aardwarmte, WKK en CO 2 10 januari 2013, Peter Vermeulen Programma Kosten doublet Warmte aardwarmte berekening Warmtebalans aardwarmte

Nadere informatie

GRASDUINEN IN HET GRAS

GRASDUINEN IN HET GRAS Ruraal Netwerk 25 april 2013 GRASDUINEN IN HET GRAS GEBRUIKSDOELSTELLINGEN VAN GRAS VOOR LANDBOUW Geert Rombouts Mathias Abts Departement Landbouw en Visserij Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Voorlichting

Nadere informatie

Energiezuinig telen 10/3/2008. Verloop commodity gasprijs afgelopen 6 jaar. Wat komt er aan de orde? Aanleiding. Energie is heel duur geworden!

Energiezuinig telen 10/3/2008. Verloop commodity gasprijs afgelopen 6 jaar. Wat komt er aan de orde? Aanleiding. Energie is heel duur geworden! Aanleiding Energiezuinig telen Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: WUR Glastuinbouw Leerstoelgroep Tuinbouwketens Met medewerking van: M. Bakker, S. Bakker, F. Buwalda, J. Campen, A. Dieleman, T.

Nadere informatie

Wat is er aan de hand? http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20080701_broeikaseffect02

Wat is er aan de hand? http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20080701_broeikaseffect02 Wat is er aan de hand? http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20080701_broeikaseffect02 Goed nieuws: JIJ kunt verschil maken! Target Onze school gaat een steentje bijdragen! De uitdaging: krijg met de hele

Nadere informatie

Krijtmiddelen en diffuus coatings Hoe kies ik het juiste product?

Krijtmiddelen en diffuus coatings Hoe kies ik het juiste product? Krijtmiddelen en diffuus coatings Hoe kies ik het juiste product? 0 Inhoudsopgave Gebruik van krijtmiddel en diffuus coating p. 2 Wat is een krijtmiddel? p. 3 Soorten krijtmiddelen p. 4 Wat is een diffuus

Nadere informatie

Licht effecten en plant responsen

Licht effecten en plant responsen Licht effecten en plant responsen Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Lezing DLV, Wageningen, 29 juni 2009 Wat is licht? Canadese noorderlicht Inhoud Wat is licht? Het spectrum (in de tijd) Invloeden

Nadere informatie

Innovatie- en democentra (IDC s):

Innovatie- en democentra (IDC s): Innovatie- en democentra (IDC s): demonstratie van duurzame oplossingen voor de glastuinbouw sector Sjaak Bakker Start Innovatie- en democentrum (IDC) in 2007 Eerste Innovatie-en Democentrum opgericht

Nadere informatie

Stuurlicht: Hoe werkt het en hoe reageren gewassen erop?

Stuurlicht: Hoe werkt het en hoe reageren gewassen erop? Stuurlicht: Hoe werkt het en hoe reageren gewassen erop? 1.Introductie: Licht en planten 2.Voorbeelden lichtkleur en plantsturing Sander Hogewoning Plant Lighting B.V. 09 December 2015 Team: dr. ir. Sander

Nadere informatie

Marletta (E20B.4541) Teeltrichtlijnen

Marletta (E20B.4541) Teeltrichtlijnen Teeltrichtlijnen Marletta (E20B.4541) Plantmateriaal uniform plantmateriaal niet gevoelig voor koploosheid geschikt voor alle gangbare zaaidata en teelt-/stengelsystemen resistentie: HR: Tm:0-3 open en

Nadere informatie

Mogelijkheden om vroeg tijdig bladrandproblemen te signaleren met MIPS bij Hortensia

Mogelijkheden om vroeg tijdig bladrandproblemen te signaleren met MIPS bij Hortensia Mogelijkheden om vroeg tijdig bladrandproblemen te signaleren met MIPS bij Hortensia Filip van Noort, Henk Jalink Rapport GTB-1027 2010 Wageningen, Wageningen UR Glastuinbouw Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Fractioneren van de stikstofbemesting in aardappelen 6 jaar proeven

Fractioneren van de stikstofbemesting in aardappelen 6 jaar proeven Fractioneren van de stikstofbemesting in aardappelen 6 jaar proeven V. De Blauwer (Inagro), W. Odeurs (BDB), M. Goeminne (PCA) Samenvatting Het is moeilijk voor een teler om het nitraatresidu na de teelt

Nadere informatie

Ep Heuvelink & Leo Marcelis Wageningen UR: Leerstoel Tuinbouwproductieketens WUR Glastuinbouw

Ep Heuvelink & Leo Marcelis Wageningen UR: Leerstoel Tuinbouwproductieketens WUR Glastuinbouw Haal meer uit licht! Ep Heuvelink & Leo Marcelis Wageningen UR: Leerstoel Tuinbouwproductieketens WUR Glastuinbouw Met medewerking van: Anja Dieleman, Tom Dueck, Sander Hogewoning, Govert Trouwborst Bijeenkomst

Nadere informatie

Licht, belichting & kwaliteit. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw KCB, 16 febr 2011

Licht, belichting & kwaliteit. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw KCB, 16 febr 2011 Licht, belichting & kwaliteit Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw KCB, 16 febr 2011 Licht en Belichting Waarom belichten wij? Jaarrond teelt Productieverhoging -> groeilicht Kwaliteitverbetering -> stuurlicht

Nadere informatie

Het Nieuwe Telen. Het Nieuwe Telen. Wat kan ik er NU mee? Ing René Beerkens

Het Nieuwe Telen. Het Nieuwe Telen. Wat kan ik er NU mee? Ing René Beerkens Het Nieuwe Telen Het Nieuwe Telen Wat kan ik er NU mee? Ing René Beerkens Programma 19:00 Inventarisatie vragen en teeltsoorten Presentatie / discussie Vochtregeling Nieuwe technische toepassingen Adiabatische

Nadere informatie

Praktijkproef LED Alstroemeria. Invloed licht spectrum op bladkwaliteit: bouwsteen voor energiebesparing. Rapport GTB-1337

Praktijkproef LED Alstroemeria. Invloed licht spectrum op bladkwaliteit: bouwsteen voor energiebesparing. Rapport GTB-1337 Praktijkproef LED Alstroemeria Invloed licht spectrum op bladkwaliteit: bouwsteen voor energiebesparing Nieves García Victoria, Frank van der Helm en Mary Warmenhoven Rapport GTB-1337 Referaat Een energiezuinige

Nadere informatie

Energiezuinig telen in de glastuinbouw. Cursus Klimaat 8/02/2012 Kris Goen

Energiezuinig telen in de glastuinbouw. Cursus Klimaat 8/02/2012 Kris Goen Energiezuinig telen in de glastuinbouw Cursus Klimaat 8/02/2012 Kris Goen Toelichting project Overzicht Invloed van verschillend E-besparende maatregelen: Schermen Variëren met plantdatum Zomerstookstop

Nadere informatie

Luchtvochtigheid en temperatuur

Luchtvochtigheid en temperatuur Luchtvochtigheid en temperatuur Een plant moet groeien. Voor die groei heeft de plant onder meer voedingszouten en water nodig uit de bodem of het substraat. De opname van voedingszouten en water gebeurt

Nadere informatie

Verwarming vleeskuikenstallen

Verwarming vleeskuikenstallen Verwarming vleeskuikenstallen Kris De Baere, Jenny Löffel 15 juni 2011 1 Verwarmingssystemen Directe systemen: verbrandingsproces in stal zelf Warmtekanon => meest gebruikte verwarmingssysteem - zonder

Nadere informatie

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Bromelia

Meer rendement uit licht en CO 2 bij Bromelia Meer rendement uit licht en CO 2 bij Bromelia Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juni 213 Meer rendement uit licht en CO 2 bij Bromelia Juni 213 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir. S.W. Hogewoning

Nadere informatie

De ka(n)s voor energie: The Big Picture

De ka(n)s voor energie: The Big Picture De ka(n)s voor energie: The Big Picture Eric Poot, Wageningen UR Glastuinbouw eric.poot@wur.nl Toekomst Glastuinbouw 2 keer meer met 2 keer minder 1 De Ka(n)s voor energie Ondernemers Overheden Kennisinstellingen

Nadere informatie

Experimentele begassingen met etheen en NOx, en paprika. Tom Dueck, Chris van Dijk, Ton van der Zalm & Esther Meinen Wageningen UR Glastuinbouw

Experimentele begassingen met etheen en NOx, en paprika. Tom Dueck, Chris van Dijk, Ton van der Zalm & Esther Meinen Wageningen UR Glastuinbouw Experimentele begassingen met etheen en NOx, en paprika Tom Dueck, Chris van Dijk, Ton van der Zalm & Esther Meinen Wageningen UR Glastuinbouw Begassingsonderzoek in Wageningen Mogelijkheden voor begassingsonderzoek:

Nadere informatie

Als planten konden praten

Als planten konden praten 3/28/28 Als planten konden praten Leo Marcelis & Ep Heuvelink Wageningen UR: WUR Glastuinbouw (Leo.Marcelis@wur.nl) Leerstoelgroep Tuinbouwketens (Ep.Heuvelink@wur.nl) Met medewerking van: J. Bontsema,

Nadere informatie

Verdamping: Hoe reageert mijn gewas? Meer behoefte aan kennis, inzicht in :

Verdamping: Hoe reageert mijn gewas? Meer behoefte aan kennis, inzicht in : Telen onder gewijzigde omstandigheden Het nieuwe telen Bron: Vakblad Groenten & Fruit Telen onder gewijzigde omstandigheden : Hoe reageert mijn gewas? Meer behoefte aan kennis, inzicht in : Invloed van

Nadere informatie

Meer rendement uit belichting en CO 2 -dosering

Meer rendement uit belichting en CO 2 -dosering Meer rendement uit belichting en CO 2 -dosering Govert Trouwborst, Sander Hogewoning & Sander Pot Juni 2013 Meer rendement uit belichting en CO 2 -dosering Juni 2013 Dr. ir. G. Trouwborst 1 Dr. ir. S.W.

Nadere informatie

The lessons learned 2009

The lessons learned 2009 58 Greenportkas: The lessons learned 29 Een belangrijk onderdeel van de Greenportkas is het onderzoek dat Wageningen UR Glastuinbouw uitvoert. Het doel is de teler te ondersteunen, o.a. door het nauwkeurig

Nadere informatie

Hendrix UTD Agro Jaarrond bemesting. Programma: Kringloop Bodem Jaarbemesting Grasland

Hendrix UTD Agro Jaarrond bemesting. Programma: Kringloop Bodem Jaarbemesting Grasland Jaar Rondbemesting Hendrix UTD Agro Jaarrond bemesting Programma: Kringloop Bodem Jaarbemesting Grasland Kringloop Dicht drukken KHK khk - Ca khk - Mg khk - Mg Ca Ca khk Mg khk - Mg khk - Mg Ca Ca khk

Nadere informatie

Eindexamen biologie pilot havo 2011 - II

Eindexamen biologie pilot havo 2011 - II Onderzoek naar het klimaat met behulp van huidmondjes Op een school in Midden-Limburg wordt een vakkenintegratieproject georganiseerd met als thema: mogelijke oorzaken voor en gevolgen van het versterkt

Nadere informatie

19/01/2017. H o e h a a l j e m e e r u i t b e l i c h t e t o m a t e n? V a n t h e o r i e n a a r p r a k t i j k. Meer productie door:

19/01/2017. H o e h a a l j e m e e r u i t b e l i c h t e t o m a t e n? V a n t h e o r i e n a a r p r a k t i j k. Meer productie door: H o e h a a l j e m e e r u i t b e l i c h t e t o m a t e n? Stefaan Fabri 17/01/2017 V a n t h e o r i e n a a r p r a k t i j k Meer productie door: Stengeldichtheid Verhogen lichtniveau Lichtverdeling

Nadere informatie

Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld. 31-10-2014, Arie de Gelder

Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld. 31-10-2014, Arie de Gelder Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld 31-10-2014, Arie de Gelder Opmerkingen vooraf De genoemde punten staan open voor discussie Er is geen prioriteit in de volgorde Als

Nadere informatie

Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses

Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses Landelijke Glasgroente dag De toekomst van de tuinbouw Sjoerd Smits, HortiNova Joan Timmermans NovaCropControl Even voorstellen Sinds 003 bezig met plantsapmengen

Nadere informatie

Het Nieuwe Telen Ines 25-10-2012

Het Nieuwe Telen Ines 25-10-2012 Het Nieuwe Telen Ines 25-10-2012 Vereijken Kwekerijen BV 27 ha. cocktail tomaten waarvan cccc 27 ha. Tasty Tom 50 % groeilicht directie Gerard, Eric en Hans Vereijken Het Nieuwe Telen Algemeen Uitgangspunten

Nadere informatie

Invloed van Stuurlicht op het gewas. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Maart 26, 2015

Invloed van Stuurlicht op het gewas. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Maart 26, 2015 Invloed van Stuurlicht op het gewas Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Maart 26, 2015 Deze projecten zijn gefinancierd vanuit het programma Kas als Energiebron, het innovatie- en actieprogramma van

Nadere informatie

Effecten van luchtvochtigheid op groei en ontwikkeling van tomaat

Effecten van luchtvochtigheid op groei en ontwikkeling van tomaat Effecten van luchtvochtigheid op groei en ontwikkeling van tomaat Anja Dieleman Wageningen UR Glastuinbouw, Wageningen februari 2008 Nota 519 2008 Wageningen, Wageningen UR Glastuinbouw Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen

Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen DLV Plant Postbus 7001 6700 CA Wageningen Agro Business Park 65 6708 PV Wageningen T 0317 49 15 78 F 0317 46 04 00 In opdracht van: Begeleidende groep

Nadere informatie

Plantenpaspoort Roos. Plant Dynamics 31 juli Gefinancierd door Productschap Tuinbouw PT-projectnr12691

Plantenpaspoort Roos. Plant Dynamics 31 juli Gefinancierd door Productschap Tuinbouw PT-projectnr12691 Plantenpaspoort Roos Plant Dynamics 31 juli 2007 Gefinancierd door Productschap Tuinbouw PT-projectnr12691 Plant Dynamics B.V. 1 Ad Schapendonk en Sander Pot Adres : Englaan 8 Tel. : 0317-452241 Fax :

Nadere informatie

Kennis uitwisseling ervaringen met LED verlichting in de aardbeienteelt

Kennis uitwisseling ervaringen met LED verlichting in de aardbeienteelt Kennis uitwisseling ervaringen met LED verlichting in de aardbeienteelt juli 2010 Gefinancieerd door Productschap Tuinbouw Uitgevoerd door: Ing. Bart Vromans Bart.vromans@hortinova.nl Kennis uitwisseling

Nadere informatie

PT projectnummer: 14908

PT projectnummer: 14908 Fytagoras B.V. Sylviusweg 72 Postbus 546 2300 AM Leiden www.fytagoras.nl Fytagoras-rapport T 071 527 47 42 F 071 527 50 85 info@fytagoras.nl Optimale planten voor verbetering van de leef-, werk- en leeromgeving:

Nadere informatie