DE ENE KNR: TIEN JAAR GODS FEEST VAN VERBONDENHEID EN LIEFDE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE ENE KNR: TIEN JAAR GODS FEEST VAN VERBONDENHEID EN LIEFDE"

Transcriptie

1 DE ENE KNR: TIEN JAAR GODS FEEST VAN VERBONDENHEID EN LIEFDE Nieuwjaarsbijeenkomst Br. Cees van Dam c.s.a. Moederhuis Congregatie van de Zusters van Liefde, Tilburg, 9 januari 2014 Beste zusters en broeders, en daaronder versta ik als vanouds weer graag en van harte iedereen die hier aanwezig is, Hartelijk welkom op deze nieuwjaarsbijeenkomst van wat ik inmiddels bijna traditioneel met veel waardering en respect aanduid als de werkvloer van de KNR: de commissies, de staf en andere medewerksters en medewerkers, en het bestuur. Voor de al weer vijfde keer heb ik het voorrecht U hier welkom te heten en dat doe ik bijzonder graag, mede namens onze op 14 november j.l. gekozen nieuwe vice-voorzitter, zuster Mary Ringnalda, en alle leden van het bestuur. Twee jaar geleden hebben we met deze bijeenkomst onze zetelstad Den Bosch verlaten en genoten we gastvrijheid in de Abdij van O.L.Vrouw van Koningshoeven in Berkel-Enschot. Op zoek naar kloosterlijke uitstraling waaraan het zo ontbreekt in ons bureau aan het Emmaplein, waren we vorig jaar weer even terug in Den Bosch en wel in het Moederhuis van de Congregatie Dochters van Maria en Joseph in de Choorstraat, en dit jaar mogen we in de bijzonder fraaie en inspirerende omgeving verkeren van het moederhuis van de Congregatie van de Zusters van Liefde hier in Tilburg. Met maar liefst de langste kloostergevel van Nederland, las ik in een artikel in het Brabants Dagblad van 11 september j.l. toen de restauratie van de binnenzijde juist was afgerond. In het artikel staat tevens dat die lange gevel weinig prijs geeft van het leven achter de muren, maar dat dit schatten herbergt. Wat of misschien wel wié die schatten zijn, vermeldt het artikel verder niet, maar we waarderen het bijzonder dat we hier vandaag mogen zijn. Hartelijk dank, zuster Marie-Thérèse, aan U en Uw medezusters voor de gastvrijheid. De gastvrijheid waarvoor U zich vanuit Uw spiritualiteit wilt inzetten lees ik op Uw website onder het hoofdje levensopdracht : Gastvrij in hartelijk zusterschap naar elkaar en in een daadwerkelijke gastvrije houding ten opzichte van anderen. Die levensopdracht behelst ook dat U ernaar streeft een luisterend oor, een open oog en een groot hart te hebben voor de tekenen van de tijd, en U daadwerkelijk daarvoor in te zetten. Daar herkent ook de KNR zich bijzonder in. En we kunnen hier vandaag, op deze zelfde plaats, ook niet zijn zonder zonder terug te denken aan de dag van gisteren, toen we afscheid namen van Uw medezuster Renée Geurts, die de gevoeligheid voor de tekenen van de tijd en dat grote hart op zo n meeslepende en indrukwekkende wijze heeft voorgeleefd. Binnen onze conferentie wist ze velen te inspireren, als voorzitter van de Commissie Missionaire Beweging Religieuzen (CMBR), als jurylid van de religieuzenprijs, maar zeker ook, gewoon, als zuster Renée. We zijn haar buitengewoon erkentelijk voor wie ze was en wat ze daardoor voor ons heeft betekend en nog betekent. We danken ook U, haar medezusters, die immers haar meest nabije omgeving en inspiratiebron vormden en daardoor haar grote, gulle inzet voor de zaken die de religieuzen zo ter harte gaan mede mogelijk hebben gemaakt en haar die kans ook hebben geboden. Wij delen Uw gemis maar we delen evenzeer Uw grote vertrouwen dat haar zo plotseling voltooide leven nu in de handen van onze barmhartige God rust, aan wie zij uiteindelijk haar diepste inspiratie ontleende. En we zouden zeker niet in de geest van Renée handelen als we ons nu vanmiddag zouden laten overmeesteren door een gevoel van neerslachtigheid. Zij zou hier vanmiddag volgens plan ook een reactie gegeven hebben op de inleiding die de heer Thijs Caspers zal houden in verband met 1

2 ons nieuwe jaarthema, en had zich voorgenomen zoals ze in een mailbericht vlak voor Kerstmis aangaf ons daarbij een geweldig 2014 toe te wensen. Ik denk dat we haar nagedachtenis het beste eren als we daar vanmiddag een overtuigend en enthousiast begin mee maken. Dit geldt temeer omdat we vandaag mogen herdenken dat het op de kop af met slechts twee dagen verschil tien jaar geleden is dat de ene KNR werd opgericht. Op 7 januari 2004 vond dit plaats in een algemene vergadering van 126 Hogere Oversten van de op dat moment 130 religieuze instituten die bij de KNR betrokken waren. Vandaar ook dat we vanmiddag zo verheugend veel oude bekenden mogen begroeten, die we speciaal voor deze gelegenheid hebben uitgenodigd. Staat U mij daarom toe dat ik nu eerst enkele personen speciaal welkom heet, overigens zonder dat dit impliceert dat anderen minder welkom zouden zijn. U bent allen bijzonder welkom en we zijn zeer verheugd dat U hier vandaag, ondanks wind en regen, in zo n ruim aantal naartoe heeft willen komen! Allereerst een speciaal woord van welkom aan mgr. Jan van Burgsteden sss. U bent inmiddels weliswaar hulpbisschop-emeritus van het Bisdom Haarlem, maar nog steeds lid van de Bisschoppenconferentie en als zodanig één van de twee voorzitters van het duo-voorzitterschap van de Commissio Mixta, de gezamenlijke commissie die het formele overlegorgaan vormt tussen de Bisschoppenconferentie en Religieuzenconferentie. Hoewel de Commissio Mixta dus geen commissie is ván de KNR zoals de andere commissies hier vandaag vertegenwoordigd dat zijn, is de Commissio Mixta voor ons toch een uiterst belangrijk orgaan, waarvan we de goede geest van overleg en vertrouwen die daar heerst, zeer op prijs stellen. Het gegeven dat U, als lid van de Congregatie van het Allerheiligst Sacrament, op dit moment de enige bisschop bent die ook tot de kring van de religieuzen behoort, benadrukt eens te meer dat we Uw aanwezigheid hier op hoge prijs stellen. Hartelijk welkom. En dat welkom strek ik ook graag uit aan diaken Hans Nijhuis, secretaris-generaal van de Nederlandse Bisschoppenconferentie. Goed U hier te zien! Dan een speciaal woord van welkom aan alle oud-bestuurders van de ene KNR. Sinds 7 januari 2004 heeft de ene KNR 22 bestuurders gekend, om het woord versleten maar niet te gebruiken. Daarvan zijn er op dit ogenblik 9 in functie. Van de oud-bestuursleden wil ik allereerst graag van harte begroeten mijn voorganger pater Tjeu Timmermans, eerste voorzitter van de ene KNR. Fijn, Tjeu, dat je er tóch kunt zijn! En dan noem ik graag en U begrijpt dat Nita de namen discreet in alfabetische volgorde heeft aangereikt zuster Lies Alkemade, de heer ridder Jules Bauduin, pater Bob Bodaar, zuster Greet van der Burg, frater Frans van Pinxteren, pater Theo Scholtes, zuster Truus Sonder en mijn laatste dierbare ex : zuster Tarcies Wijngaard. Door ziekte moeten helaas verstek laten gaan maar laten allen hartelijk groeten zuster Renée de Jong en zuster Angeluccia Vos. Met heel veel waardering en goede herinneringen denken we ook terug aan de zusters Will van Hooijdonk en Dymphna Vanwesenbeeck, die ons inmiddels door de dood zijn ontvallen. Ook uitgenodigd was zuster Rafael Kops, die ruim acht jaar de KNR in haar voorfase, groeiend naar die ene Konferentie, heeft geleid waarin heel wat hobbels moesten worden genomen. Tot haar grote spijt kan ze hier niet zijn omdat ze in het buitenland is, maar ook zij laat U allen hartelijk groeten. Van de zittende bestuursleden moet ik eveneens wegens een buitenlands verblijf verontschuldigen onze jongste aanwinst, broeder Bernardus Peeters. Door zijn aantreden in november j.l. is het bestuur van de KNR een hele generatie jonger geworden, een verheugend gegeven. Graag noem ik in dit verband ook nog de tot nu toe beide opeenvolgende secretarissen van de KNR, de heren Ad Leys en Patrick Chatelion Counet, en de enige echt stabiele factor in die tien jaren, onze immer steun en toeverlaat mevrouw Nita van Bergen. 2

3 Tijdens die Algemene Vergadering nu tien jaar en twee dagen geleden werd, als afsluiting van een lang en intens proces van overleg met de Congregatie voor de Instituten van Gewijd Leven en Sociëteiten van Apostolisch Leven (kort: Congregatie voor de Religieuzen) in Rome, een nieuwe conferentie opgericht, een instelling van pauselijk recht, maar die tegelijkertijd kon worden beschouwd als een fusie van die nieuwe conferentie met de vier bestaande samenwerkingsverbanden van vrouwelijke religieuzen, priesterreligieuzen, broeders en fraters, en monialen, zowel naar kerkelijk als Nederlands recht, waardoor de nieuwe, ene KNR daarvan alle rechten en plichten kon overnemen. Opvallend was daarin dat in het overlegproces met de Romeinse Congregatio de KNR-in-oprichting een belangrijke en bepalende rol heeft kunnen spelen en dat de Congregatio in haar oprichtingsdecreet zelfs de door de KNR aangeleverde tekst vrijwel letterlijk heeft overgenomen. Opmerkelijk was bovendien dat de KNR de eerste conferen-tie ter wereld werd waarvan monialen lid in alle rechten zijn, en dat het mogelijk werd dat religieuzen die geen Hogere Overste zijn lid zouden worden van het dagelijks bestuur van de Konferentie, zelfs ook niet-religieuzen. De heer Jules Bauduin beet daarin het spits af. Die juridische structuur was en is belangrijk, zeker, maar waar het om gaat is wat daarbinnen gebeurt: het samen op weg zijn, het besef van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het religieuze leven, het onderlinge overleg en het overleg met anderen over de feitelijke situatie en de toekomst van het religieuze leven in Nederland, en de permanente gezamenlijke bezinning op de rol van religieus leven in kerk en samenleving. Tien jaar geleden werd dit uitgedrukt in het mission statement dat de roeping verwoordt waar we voor staan en waar we mee leven en werken, en dat ook de historische en actuele context schetst waarbinnen we de kern van het religieuze leven tot uitdrukking willen brengen. Deze kern staat in de werkelijkheid van de nood van mensen. Wij willen biddend en solidair aanwezig zijn. Solidair met armen, behoeftigen, zieken, zwakken, verwaarloosden en gekwetsten. Deze solidariteit krijgt vorm in bewogenheid en inzet, zelfs als leeftijd en ouderdom de actieve participatie vermindert of verhindert. Religieuzen zijn nooit afgeschreven; we hebben de opdracht om de bewogenheid van God te laten zien. De profetische taak om zuster- en broederschap te beoefenen in de werkelijkheid van vandaag wil een antwoord zijn op de verdeeldheid van de wereld in het moeizame proces van gerechtigheid en vrede. Dat mission statement is nog steeds onze leidraad, getuigen ook de jaarthema s van het jaar dat achter ons ligt, de spiritualiteit van de communio, en van het nieuwe jaar waaraan we vanmiddag een start willen geven: geroepen om te delen. Waar staan we nu als koepelorganisatie tien jaar verder? Het bouwwerk van de KNR, waarvan toen gezegd werd dat het nog niet af was, heeft zich verder ontwikkeld. Het aantal leden, toen 130, is inmiddels de 200 gepasseerd. Er is nog maar weinig religieus in Nederland dat niet op de een of andere manier bij de KNR is betrokken. Ik ben heel dankbaar voor de grote onderlinge solidariteit, zoals bijvoorbeeld treffend gebleken is rond de problematiek van het seksuele misbruik van minderjarigen in de instituten van religieuzen. De besluitvorming in de Algemene Vergadering vindt plaats met een grote mate van unanimiteit, wat ik ook graag als heel positief wil duiden. Een breed scala aan terreinen wordt bestreken rond de pijlers bezieling, binding en belangenbehartiging en beheer, en een zeer indrukwekkend aantal bijeenkomsten en andere activiteiten vindt jaarlijks plaats door de inspanningen van de medewerkers en de commissies. Dit alles wordt als uiterst zinvol ervaren en de waardering van de leden van de KNR daarvoor is onverminderd groot. Niet zelden valt het woord onmisbaar. Maar we weten hier allen dat er ook andere ontwikkelingen zijn. Op 7 januari 2004 waren er nog bijna religieuzen in Nederland terwijl we nu, 10 jaar later, onder de 6000 gedaald zijn 3

4 bijna gehalveerd dus die bovendien van een hogere gemiddelde leeftijd zijn. De problematiek van de bestuurbaarheid van de instituten is navenant toegenomen en de afhankelijkheid van met name de belangenbehartigende taak van de KNR is enorm gestegen. Het is daarom een zegen dat we zo n krachtig orgaan als de ene KNR hebben kunnen ontwikkelen en we zijn allen die daar, vaak met grote toewijding en inzet, op een of andere manier een rol in hebben gespeeld van harte dankbaar. Aartsbisschop Joseph Tobin cssr, de toenmalige secretaris van de Congregatie voor de Religieuzen, vertrouwde mij tijdens zijn bezoek aan Nederland in maart 2012 toe de indruk te hebben dat de KNR tot de best georganiseerde religieuzenconferenties van de wereld behoort. Het gegeven van één nationale conferentie is nog steeds betrekkelijk zeldzaam, zoals ook weer zal blijken als in maart a.s. zuster Mary, de heer Patrick Chatelion Counet en ik naar Kiev in de Oekraïne zullen reizen voor de tweejaarlijkse bijeenkomst van de Unie van Europese Conferenties van Hogere Oversten (UCESM), waarin 27 Europese landen zijn vertegenwoordigd. Vaak zijn conferenties nog verdeeld over taalgebieden en/of tussen mannelijke en vrouwelijke religieuzen. Gezamenlijke conferenties vind je wel meer in Oost-Europese landen, maar dat komt omdat deze pas recent zijn opgericht en er voordien nauwelijks of geen conferenties waren. Het thema in Kiev zal overigens zijn: Religious men and women in Europe: Witnesses and Shapers of Communion. U ziet hoe essentieel ons jaarthema van het afgelopen jaar is en ook zal blijven. Interessante ontwikkelingen. We zullen U via de KNR-site graag op de hoogte houden. We kunnen er echter vandaag niet de ogen voor sluiten dat het gegeven van zo n krachtige en bloeiende organisatie ook een lastig dilemma voor de toekomst vormt. In de komende jaren zal het aantal leden van de bij de KNR aangesloten religieuze instituten verder snel afnemen door mortaliteit. De structurele financiering van de KNR voorziet tot In 2020 ontstaat natuurlijk een heel nieuwe situatie. Natuurlijk zullen er religieuzen in Nederland zijn, daar twijfelen we niet aan, maar echter niet meer in die grote aantallen van de achterliggende jaren. En natuurlijk zullen deze samenwerken. Maar of zo n geweldig apparaat als de huidige KNR dan nog nodig zal zijn, of, meer nog, men zich dat zal kunnen en willen permiteren, is maar helemaal de vraag. Daarnaast vormt niet alleen de bestuurbaarheid van vele instituten een probleem, ook de bemensing van commissies vanuit de wereld der religieuzen wordt steeds lastiger, soms zelfs onmogelijk, en in het afgelopen jaar is duidelijk geworden dat ook de bestuurbaarheid van de KNR zelf steeds moeilijker wordt. Met name het probleem van het vinden van bestuurders uit de wereld van de vrouwelijke religieuzen is heel nijpend gebleken. De toekomst van de KNR zal dan ook een belangrijk beleidsgebied zijn voor het B-KNR in 2014 en de jaren daarna. In de Algemene Vergadering van juni j.l. is al een belangrijke stap genomen met het aannemen van de aanbevelingen en voorstellen uit het rapport van de Werkgroep Commissiestructuur, en de daarmee in gang gezette veranderingen zullen in 2014 verder vorm krijgen. Maar laten we vandaag de dankbaarheid over de afgelopen tien jaar overheersen, en vanuit de roeping hier samen te zijn, Gods feest van verbondenheid en liefde met elkaar vieren. De toekomst zullen we ook samen tegemoet gaan. Als ik nog even heel kort terugkijk op het jaar dat achter ons ligt, kan ik niet voorbij het thema dat opnieuw een zware wissel heeft getrokken op zowel leden maar zeker ook op de staf en het bestuur van de KNR. Ik ben mij ervan bewust dat er een toenemende irritatie bestaat om telkens te moeten en horen spreken over het seksueel misbruik van minderjarigen in de kerk er gebeurt immers zoveel meer en zoveel goeds maar zolang we nog niet in staat zijn deze zwarte bladzijde in de geschiedenis van kerk en religieuzen helemaal om te slaan, mogen we en willen we dit onderwerp niet uit de weg gaan. Dat zijn we verschuldigd aan de slachtoffers en alle anderen wier vertrouwen we daarmee zo bijzonder beschaamd hebben. 4

5 Tegelijkertijd mag ik constateren dat de kerk, door inderdaad meer dan de volledige verantwoordelijkheid voor wat gebeurd is, te accepteren en de heling van slachtoffers centraal te stellen, vorderingen heeft gemaakt, die er zelfs toe geleid hebben dat we, in goed overleg met en met instemming van de koepel van slachtoffergroepen, hebben kunnen aankondigen dat er op 1 juli a.s. een einde komt aan de mogelijkheid klachten in te dienen tegen overleden aangeklaagden of klachten die in het normale juridische verkeer als verjaard zouden worden beschouwd. Dat geeft, na een periode van ruim vier jaar, duidelijkheid en rust voor de slachtoffers en minder voortdurende confrontatie met dit verleden, een kans om nu echt een bladzijde in hun leven om te slaan. Ook voor de kerk, voor de religieuzen, moet het de kans geven, niet om wat gebeurd is maar zo gauw mogelijk achter ons te laten en te vergeten, maar in ieder geval te weten, ervan overtuigd te kunnen zijn dat we er meer dan alles aan gedaan hebben om degenen die er op welke manier dan ook door zijn beschadigd, adequaat te hebben bijgestaan. Moge het ons gegeven zijn in goede harmonie met elkaar, met de bisschoppenconferentie, met degenen die bij de uitvoering ervan betrokken zijn, én met de slachtoffers en hun groeperingen dit traject in het komende jaar verder af te leggen tot heil van ieder. Het is goed en bemoedigend te ervaren dat de ingeslagen weg recent heel veel bijval heeft mogen ontvangen, zowel van binnen als buiten de kerk. Zojuist gaf ik aan dat er jaarlijks een zeer indrukwekkend aantal bijeenkomsten en andere activiteiten plaatsvindt en onze immer attente Will van de Ven heeft me weer een zeer uitgebreid overzicht toegestuurd over 2013 met de bedoeling dat ik daarop in deze toespraak zou kunnen terugzien. Ik had het graag gedaan, al was het maar om mijn, om onze waardering te laten blijken voor de commissies, stafleden en anderen die erbij betrokken zijn geweest. Dat zou nu echter veel te veel tijd vragen en daarmee zou ik tekort doen aan onze hoofdspreker van vanmiddag. In plaats daarvan had ik U iets willen vertellen over wat ik als een hoogtepunt van 2013 heb ervaren, voor mijzelf, maar zeker ook voor de religieuzen in het algemeen. Het gaat dan om het drie uur durende gesprek dat ik op 29 november j.l. met 114 collega-algemeen oversten van over de gehele wereld mocht hebben met paus Franciscus over de rol van de religieuzen in kerk en wereld en over leiderschap daarbinnen. Zoals ik in mijn kerstgroet al aangaf en inmiddels ook wereldwijd wordt erkend, gaat er een buitengewoon inspirerende invloed en overtuigingskracht van hem uit, die voortkomt uit de authenticiteit van zijn persoon die woord en daad verbindt en gestoeld is op een diep doorleefd geloof. Ik was de enige deelnemer uit het Nederlandse taalgebied, en ik heb het korte gesprekje dat hij in de pauze wilde hebben met elke individuele deelnemer graag aangegrepen om hem, namens alle Nederlandse religieuzen, te danken voor zijn inspirerende woorden en daden, en hem daarbij moed en inspiratie toegewenst. Ook om wat uitgebreider op deze bijeenkomst in te gaan, ontbreekt nu de tijd en daarom verwijs ik U graag naar de KNR-nieuwssite waar op 1 december j.l. een vertaling van het officiële verslag van deze bijeenkomst is geplaatst. Daar staat natuurlijk lang niet alles in. Wat heel duidelijk was, is dat de paus vanuit een grote praktische ervaring spreekt. In ons geval als religieus, als jezuïet en als oud-provinciaal van een grote provincie. Het mag voor onze 10-jarige ene KNR als heel bemoedigend worden ervaren dat wat er in het mission statement uitgedrukt staat over de kern van het religieus leven, die in de werkelijkheid staat van de nood van mensen, waarbij religieuzen biddend en solidair aanwezig willen zijn en waarbij die solidariteit vorm krijgt in bewogenheid en inzet, zeer nauw aansluit bij de visie van de paus. Overigens, de paus beperkt dat niet tot de religieuzen maar ziet het als de roeping van de kerk in het algemeen. Religieuzen zijn daar echter op een bijzondere manier getuigen van. Aan het einde van de bijeenkomst de paus moest naar de tandarts kondigde hij aan dat, in navolging van het jaar van de priester en het jaar van het geloof, 2015 zal worden uitgeroepen als jaar van het religieus leven. Vanzelfsprekend zal ook de KNR daaraan van harte meewerken. 5

6 Het bezoek aan Rome was ook om andere redenen heel vruchtbaar. Eerder al heb ik aartsbisschop José Rodríguez Carballo, die op 6 april van het afgelopen jaar door paus Franciscus benoemd werd tot secretaris van de Congregatie voor de Religieuzen, en oud-minister generaal van de Minderbroeders Franciscanen, uitgenodigd voor een bezoek aan de Nederlandse religieuzen om zich persoonlijk op de hoogte te stellen van hun situatie. Dat heeft hij inmiddels geaccepteerd en nu hebben we daar concrete afspraken over kunnen maken. Het bezoek zal plaatsvinden van 10 tot en met 13 februari a.s. Mgr. Carballo zal vergezeld zijn van een kleine delegatie van één of enkele medewerkers van de Congregatio. Dit bezoek kan heel belangrijk zijn omdat inmiddels duidelijk is geworden dat er nogal wat misverstanden bestaan over de religieuzen in Nederland bij de huidige leiding van de Congregatio. Dat geldt evenzeer voor de in 2011 aangetreden Prefect van de Congregatio, de Braziliaanse kardinaal João Bráz de Aviz. Daarom was het heel positief dat ik, mede door het ad-limina gesprek van de Nederlandse bisschoppen dat in dezelfde periode plaatsvond, tamelijk plotseling in de gelegenheid werd gesteld met de kardinaal en enkele medewerkers een gesprek te hebben met name over de problematiek van de bestuurbaarheid van religieuze instituten in een fase van voltooiing in Nederland. Het gesprek, samen met Ad Leys die hiertoe in allerijl moest worden ingevlogen, was heel vruchtbaar omdat de ontwikkelingen op dit terrein al heel lang stokken en de behoefte aan oplossingen in individuele instituten intussen heel nijpend is geworden. Of het werkelijk heeft geholpen om zaken te bespoedigen, valt te betwijfelen: Pazienza geduld was een veelgebruikt woord. Nederland is belangrijk voor de Congregatio omdat het in vele opzichten een voorloper is van ontwikkelingen die elders zullen volgen. Daarom wil men de uiterste zorgvuldigheid betrachten. Men toont graag bereid ons te helpen, maar verzocht ons ook uitdrukkelijk hen daarin bij te staan. Of het er, zoals in januari 2004, weer van zal komen dat de aangeleverde teksten van de KNR bijna letterlijk zullen worden overgenomen, valt nog te bezien, maar in ieder geval ligt daar voor onze KNR een mooie en belangrijke taak voor Ik heb al veel te veel van Uw geduld en aandacht gevraagd. Graag wil ik daarom besluiten met U allen nu op deze nieuwjaarsbijeenkomst alle goeds toe te wensen voor een gezegend 2014: Gezondheid, succes en vreugde in de activiteiten, en bovenal geluk, wat we daaronder ook willen verstaan. Dat geldt voor ieder van U persoonlijk, voor Uw dierbaren en eenieder die U daarin wilt betrekken. Voor onze KNR zal, hoe dan ook, het jaar 2014 opnieuw nieuwe uitdagingen in petto hebben. Mogen we die, in dankbaarheid terugziend op tien jaar samen op weg zijn, met hoop en vertrouwen tegemoet treden en Moge de Heilige Geest ons daarin permanent nabij zijn. Graag draag ik nu de vergadering over aan onze dagvoorzitter Patrick Chatelion Counet. Ik dank U voor Uw aandacht. 6

Nieuwjaarsbijeenkomst: terugzien op 2012 en verwachtingen voor 2013

Nieuwjaarsbijeenkomst: terugzien op 2012 en verwachtingen voor 2013 ÉÉN VAN HART EN ZIEL Nieuwjaarsbijeenkomst: terugzien op 2012 en verwachtingen voor 2013 Br. Cees van Dam c.s.a. Moederhuis Congregatie Dochters van Maria en Joseph, s-hertogenbosch, 16 januari 2013 Beste

Nadere informatie

Eucharistieviering van 13 oktober 2013 Achtentwintigste zondag door het jaar (C) Nationale ziekendag

Eucharistieviering van 13 oktober 2013 Achtentwintigste zondag door het jaar (C) Nationale ziekendag Eucharistieviering van 13 oktober 2013 Achtentwintigste zondag door het jaar (C) Nationale ziekendag Intredelied: ZJ 585: Dankt, dankt nu allen God. Begroeting P. In de naam van de Vader, de Zoon en de

Nadere informatie

Bevestiging ouderling-kerkelijk werker (met bijzondere bevoegdheid)

Bevestiging ouderling-kerkelijk werker (met bijzondere bevoegdheid) Bevestiging ouderling-kerkelijk werker (met bijzondere bevoegdheid) Dienstboek 256 Bekendmaking Vertegenwoordiger van de kerkenraad: Tot tweemaal toe heeft de kerkenraad u de naam bekend gemaakt van onze

Nadere informatie

Gebedsviering van 3 februari 2013 Opdracht van de Heer (O.-L.-Vrouw Lichtmis)

Gebedsviering van 3 februari 2013 Opdracht van de Heer (O.-L.-Vrouw Lichtmis) Gebedsviering van 3 februari 2013 Opdracht van de Heer (O.-L.-Vrouw Lichtmis) Intredelied: nr. 530: Zo vriendelijk en veilig als het licht, strofen 1, 2 en 3. Begroeting en openingswoord P. Broeders en

Nadere informatie

Kerkelijk initiatief voor sociale huisvesting in Brussel

Kerkelijk initiatief voor sociale huisvesting in Brussel Kerkelijk initiatief voor sociale huisvesting in Brussel Herman COSIJNS, Adjunct van Mgr De Kesel INLEIDING De problematiek van de sociale huisvesting enerzijds en de wens van de Kerk om mee te werken

Nadere informatie

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1.

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1. Uitvaart voorbede Voorganger: Genadige en barmhartige God. U ziet ons hier bijeen in ons verdriet rond het sterven van N. Hij / zij was één van ons, wij zullen hem / haar missen. Geef ons de kracht samen

Nadere informatie

heeft besloten hierop aanvullend vast te stellen de REGELING MEDIATION BIJ SEKSUEEL MISBRUIK IN DE R.-K. KERK

heeft besloten hierop aanvullend vast te stellen de REGELING MEDIATION BIJ SEKSUEEL MISBRUIK IN DE R.-K. KERK REGELING MEDIATION BIJ SEKSUEEL MISBRUIK IN DE R.-K. KERK Vastgesteld door het Bestuur van de Stichting Beheer & Toezicht i.z. Seksueel Misbruik in de R.-K. Kerk op 7 oktober 2013 en gewijzigd op 11 maart

Nadere informatie

Beleidsplan Diaconie NGK De Pelgrim. Augustus 2016

Beleidsplan Diaconie NGK De Pelgrim. Augustus 2016 Beleidsplan Diaconie NGK De Pelgrim Augustus 2016 Diaconaal beleidsplan NGK De Pelgrim Waar staat de diaconie voor? Als we het bevestigingsformulier erbij halen, dan begint het met de dienst der barmhartigheid.

Nadere informatie

A. Algemene gegevens. B. Samenstelling bestuur

A. Algemene gegevens. B. Samenstelling bestuur Format voor in het kader van de ANBI-transparantie te publiceren gegevens door een Religieus Instituut behorende tot de Rooms Katholieke Kerk in Nederland. A. Algemene gegevens Naam: Congregatie Zusters

Nadere informatie

San Damiano, weg naar het heiligdom

San Damiano, weg naar het heiligdom God, onze Leidsman, de eeuwen spreken van Uw stem, die gehoord werd door mensen die vanuit de diepte van hun hart uitzagen naar Uw licht. Uw roepstem hebben wij verstaan en onbevreesd zijn wij op weg gegeaan.

Nadere informatie

Zembla heeft aartsbisschop Eik uitgenodigd voor een interview op camera. Daarop kwam het volgende antwoord van de persvoorlichter van het bisdom.

Zembla heeft aartsbisschop Eik uitgenodigd voor een interview op camera. Daarop kwam het volgende antwoord van de persvoorlichter van het bisdom. Zembla heeft aartsbisschop Eik uitgenodigd voor een interview op camera. Daarop kwam het volgende antwoord van de persvoorlichter van het bisdom. Hartelijk dank voor uw mail met de vraag of kardinaal Eijk

Nadere informatie

a. Opvolging van de aanbevelingen uit het rapport over seksueel misbruik van en geweld tegen meisjes (motie Van der Steur c.s. nr. 96).

a. Opvolging van de aanbevelingen uit het rapport over seksueel misbruik van en geweld tegen meisjes (motie Van der Steur c.s. nr. 96). 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Noveengebed op voorspraak van de Zalige Paus Johannes Paulus II. Parochietour 2013

Noveengebed op voorspraak van de Zalige Paus Johannes Paulus II. Parochietour 2013 Noveengebed op voorspraak van de Zalige Paus Johannes Parochietour 2013 NOVEENGEBED PAROCHIETOUR 2013 Beste meebidder! Het gebed is van onschatbare waarde. Waarom bidden we dan zo weinig? Dat is een vraag

Nadere informatie

VIERENDE GEMEENSCHAP...

VIERENDE GEMEENSCHAP... ... IN EEN BIDDENDE EN VIERENDE GEMEENSCHAP... KEN JIJ DE EN? 7 is al eeuwenlang een heilig getal. De zevende dag bijvoorbeeld is een rustdag. Zo zijn er ook zeven sacramenten, zeven belangrijke momenten

Nadere informatie

Graag danken wij u voor en reageren wij op uw brief van 6 maart jl. (kenmerk ).

Graag danken wij u voor en reageren wij op uw brief van 6 maart jl. (kenmerk ). ROOMS-KATHOLIEKE BISSCHOPPENCONFERENTIE Utrecht uw kenmerk ons kenmerk afdeling 2 april 2012 BK120256/cvs BK Ministerie van Veiligheid en Justitie t.a.v. Zijne Excellentie I. Opstelten Schedeldoekshaven

Nadere informatie

CONGREGATIO PRO INSTITUTIS VITAE CONSECRATAE ET SOCIETATIBUS VITAE APOSTOLICAE. SPr. N. 1241/14 DECREET

CONGREGATIO PRO INSTITUTIS VITAE CONSECRATAE ET SOCIETATIBUS VITAE APOSTOLICAE. SPr. N. 1241/14 DECREET CONGREGATIO PRO INSTITUTIS VITAE CONSECRATAE ET SOCIETATIBUS VITAE APOSTOLICAE SPr. N. 1241/14 DECREET Het is de taak van de Congregatie voor Instituten van Gewijd Leven en Sociëteiten van Apostolisch

Nadere informatie

Homilie Zo. 21 A 2017 Opening studiejaar Ariënsinstituut Maarssen, H. Hartkerk

Homilie Zo. 21 A 2017 Opening studiejaar Ariënsinstituut Maarssen, H. Hartkerk Homilie Zo. 21 A 2017 Opening studiejaar Ariënsinstituut Maarssen, H. Hartkerk Als je zijn of haar foto ziet, zijn of haar stem weer hoort, dan kan het je ziel diep beroeren, je diep raken, zelfs jaren

Nadere informatie

1. Heer, leven volgens uw wil is een moeilijke opdracht. Heer, ontferm U over ons.

1. Heer, leven volgens uw wil is een moeilijke opdracht. Heer, ontferm U over ons. Beste familieleden. Jullie kunnen de onderstaande teksten gebruiken om een eigen inbreng in de uitvaart te doen. Bespreek steeds vooraf met de voorganger (v/m) welke teksten jullie hebben gekozen of aangepast

Nadere informatie

Eucharistieviering van 15 augustus 2013 Maria Tenhemelopneming

Eucharistieviering van 15 augustus 2013 Maria Tenhemelopneming Eucharistieviering van 15 augustus 2013 Maria Tenhemelopneming Openingslied: ZJ 501: Magnificat, strofen 1 en 2. Begroeting en inleiding P. Op het feest van de ten hemelopneming van Maria, Jezus moeder,

Nadere informatie

het vuur van de liefde pinksteren 2008

het vuur van de liefde pinksteren 2008 het vuur van de liefde pinksteren 2008 + J. van den Hende het vuur van de liefde pinksteren 2008 + J. van den Hende Pinksteren is het feest van de heilige Geest, het is de afronding van de Paastijd. We

Nadere informatie

Toon Uw heerlijkheid Opwekking 505

Toon Uw heerlijkheid Opwekking 505 Hartelijk welkom Toon Uw heerlijkheid Opwekking 505 Vader van de schepping, volvoer uw eeuwige plan. Maak ons een generatie die overwinnen kan. Heer, laat uw koninkrijk komen, waar heel de schepping

Nadere informatie

Handreiking bij een spirituele zoektocht.

Handreiking bij een spirituele zoektocht. Handreiking bij een spirituele zoektocht. Deze handreiking hoort bij: Oud- en nieuw- katholiek. De spirituele zoektocht van die andere katholieken. Door Joris Vercammen. Valkhof pers 2011. Het boek is

Nadere informatie

Mensen brengen hun geloof in praktijk door actie. Er wordt

Mensen brengen hun geloof in praktijk door actie. Er wordt Daden van geloof Heb je naaste lief HDe inzet voor een betere wereld komt voort uit de inspiratie van Jezus van Nazareth. Mensen die lopen in het voetspoor van Jezus hebben van Hem een duidelijke richtingaanwijzer

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Vorige week, op de eerste zondag van advent, zijn we begonnen met de lezingen uit het evangelie van Lukas. En ik heb toen gezegd dat het bij Lukas gaat

Nadere informatie

Het begijnhof van Dominicaanse spiritualiteit van Bethel Brussel, België Het idée om een «uitgebreide Communauteit» van katholieke leken te creëren,

Het begijnhof van Dominicaanse spiritualiteit van Bethel Brussel, België Het idée om een «uitgebreide Communauteit» van katholieke leken te creëren, Het begijnhof van Dominicaanse spiritualiteit van Bethel Brussel, België Het idée om een «uitgebreide Communauteit» van katholieke leken te creëren, dat thans het «Begijnhof van Dominicaanse spiritualiteit»

Nadere informatie

F r a n c i s c u s. v a n. Leven met aandacht. w e g D e. Erfgoed Congregatie Zusters Franciscanessen van Oirschot

F r a n c i s c u s. v a n. Leven met aandacht. w e g D e. Erfgoed Congregatie Zusters Franciscanessen van Oirschot Leven met aandacht Erfgoed Congregatie Zusters Franciscanessen van Oirschot w e g D e v a n F r a n c i s c u s 2 Leven met aandacht Inhoud 1 De weg van Franciscus 9 2 De oprichting van de congregatie

Nadere informatie

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens Voorbede Na de homilie van de diaken of de priester volgt de Voorbede. In de Voorbede bidden we als geloofsgemeenschap voor de intenties die in ons hart zijn. Uiteraard gaan de beden in het geval van een

Nadere informatie

LeefTijd uitdaging tot onderling pastoraat met ouderen

LeefTijd uitdaging tot onderling pastoraat met ouderen LeefTijd uitdaging tot onderling pastoraat met ouderen Inhoudsopgave Voorwoord 4 Inleiding 6 I. Visie 8 I.1 Ouderen in beeld 8 Inleiding 8 Wie is oud? Wat is oud? beeldvorming onder de loep 10 Goed ouder

Nadere informatie

Nederlands Dagblad Priesters zeer ongerust over pastorale lijn paus

Nederlands Dagblad Priesters zeer ongerust over pastorale lijn paus Nederlands Dagblad Priesters zeer ongerust over pastorale lijn paus 14 mei 2016 Hendro Munsterman Nederlandse priesters zijn bezorgd over de pastorale weg die paus Franciscus bewandelt en hebben ook kritiek

Nadere informatie

CHE Band, Opwekking 761, 621 en Sela - U maakt ons een

CHE Band, Opwekking 761, 621 en Sela - U maakt ons een HOF VAN HEDEN DIENST Praisedienst 23 november 2014 18.30 uur Voorganger: ds. Dick Steenks Muzikale medwerking: CHE Live Band Ede *** Muziek voor de dienst CHE Band, Opwekking 761, 621 en Sela - U maakt

Nadere informatie

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG?

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG? WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG? 4 7 8 11 12 17 18 WAAR WE VOOR STAAN Het Apostolisch Genootschap biedt ontmoetingsplaatsen voor

Nadere informatie

Liefde. De sociale leer van de Kerk

Liefde. De sociale leer van de Kerk Liefde De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over de liefde Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet worden, zeker in een

Nadere informatie

Betreft: visie en voorstel op parochie als gemeenschap van gemeenschappen van de locatieraad en pastoraatgroep HH Cosmas en Damianus, Abcoude

Betreft: visie en voorstel op parochie als gemeenschap van gemeenschappen van de locatieraad en pastoraatgroep HH Cosmas en Damianus, Abcoude R.K. Parochie St. Jan de Doper, Vecht en Venen Geloofsgemeenschap HH. Cosmas en Damianus Kerkstraat 23 1391 HB Abcoude 0294 281335 secretariaat@cosmasendamianus.nl www.stjandedoper-vechtenvenen.nl Aan

Nadere informatie

Het project Europa is mede een antwoord op de massamoorden op Europese bodem.

Het project Europa is mede een antwoord op de massamoorden op Europese bodem. Speech van Bisschop de Korte (Groningen-Leeuwarden) BIJ HET AFSCHEID VAN VICTOR SCHEFFERS 30 september 2015 Eminentie, Excellenties, Dames en heren, heel bijzonder natuurlijk Victor, Inleiding De 20 ste

Nadere informatie

Internationale religieuze instituten in Vlaanderen/België: naar een efficiënte en gewaarborgde archiefzorg en -valorisatie

Internationale religieuze instituten in Vlaanderen/België: naar een efficiënte en gewaarborgde archiefzorg en -valorisatie Internationale religieuze instituten in Vlaanderen/België: naar een efficiënte en gewaarborgde archiefzorg en -valorisatie Kristien Suenens (KADOC-KU Leuven) 29/11/2013 1 1. Inleiding DiBIKAV-project:

Nadere informatie

Preek bij de uitvaart van monseigneur Bluyssen

Preek bij de uitvaart van monseigneur Bluyssen Preek bij de uitvaart van monseigneur Bluyssen In de wereld, maar niet van de wereld Broeders en zusters, de Kerk is in de wereld, maar niet van de wereld. Immers, Jezus Christus zit aan de rechterhand

Nadere informatie

Aanhefteksten. voor rouwbrieven

Aanhefteksten. voor rouwbrieven Aanhefteksten voor rouwbrieven Aanhefteksten- Algemeen alg1 alg2 alg3 alg4 alg5 alg6 alg7 alg8 alg9 Heden overleed zacht en kalm Heden is van ons Tot ons aller droefheid is van ons Wij geven u kennis dat

Nadere informatie

PLAATSINGSLIJST VAN HET ARCHIEF UNIE VAN DE RELIGIEUZEN VAN BELGIE (URB)

PLAATSINGSLIJST VAN HET ARCHIEF UNIE VAN DE RELIGIEUZEN VAN BELGIE (URB) KADOC Vlamingenstraat 39 3000 LEUVEN PLAATSINGSLIJST VAN HET ARCHIEF UNIE VAN DE RELIGIEUZEN VAN BELGIE (URB) URB, 2 1. Briefwisseling. 1969. 2. Briefwisseling. 1970. 3. Briefwisseling. 1971. 4. Briefwisseling.

Nadere informatie

Nieuwsbrief 6 September 2015

Nieuwsbrief 6 September 2015 Stichting In de Wingerd Gezinshuis In de Wingerd Hullenweg 6 Hullenweg 6 8191 LB Wapenveld 8191 LB Wapenveld secretarisindewingerd@gmail.com 038-3376189 www.indewingerd.nl indewingerd@gmail.com www.indewingerd.nl

Nadere informatie

1. Met een rechtstreekse aanspreking van God

1. Met een rechtstreekse aanspreking van God De intenties van de voorbede kunnen op heel verschillende manieren geformuleerd worden: 1. Met een rechtstreekse aanspreking van God C. Bidden wij tot de Heer die trouw blijft aan zijn beloften. L. Heer,

Nadere informatie

Eucharistieviering van 30 juni 2013 Dertiende zondag door het jaar (C)

Eucharistieviering van 30 juni 2013 Dertiende zondag door het jaar (C) Eucharistieviering van 30 juni 2013 Dertiende zondag door het jaar (C) Openingslied: koor. Begroeting Pr.: Welkom broeders en zusters, die de stap hebt gezet naar deze wekelijkse eucharistieviering, een

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het echte geluk is voor mensen die verdriet hebben. Want God zal hen troosten.

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het echte geluk is voor mensen die verdriet hebben. Want God zal hen troosten. Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het echte geluk is voor mensen die verdriet hebben. Wat is dat voor uitspraak op een dag als vandaag? We herdenken vandaag onze geliefde doden. Mensen

Nadere informatie

28 maart 2013, 11.00 tot 13.00 uur

28 maart 2013, 11.00 tot 13.00 uur 1 Gespreksnotitie van Willem kardinaal Eijk, voorzitter van de Nederlandse Bisschoppenconferentie, op verzoek van de Vaste Commissie voor Veiligheid en Justitie van de Tweede Kamer, ten behoeve van het

Nadere informatie

Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal

Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal De mensen van voorbij Zij worden niet vergeten De mensen

Nadere informatie

En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze veiligheid de hoogste prijs betaalden.

En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze veiligheid de hoogste prijs betaalden. Toespraak minister A. van der Steur, Tuin van Bezinning, 10 juni 2015, Warnsveld. Majesteit, Dames en heren, Vrijheid kan niet bestaan zonder veiligheid. En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze

Nadere informatie

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Inleiding In de komende maanden willen we als kerkenraad een beleidsplan opstellen voor de komende vijf jaar. Iedereen die op dit moment op de één of andere manier

Nadere informatie

Sint Franciscuscentrum Programmaoverzicht voorjaar 2016 (versie november 2015)

Sint Franciscuscentrum Programmaoverzicht voorjaar 2016 (versie november 2015) Sint Franciscuscentrum Programmaoverzicht voorjaar 2016 (versie november 2015) Voor informatie en opgave E opgave@sintfranciscuscentrum.nl of T 076 5223444 (alleen ochtenden) Beste lezer, VOORWOORD Voor

Nadere informatie

Visie pastoraal in Monsheide

Visie pastoraal in Monsheide Visietekst pastoraal in Monsheide I. Inleiding Onze christelijke levensbeschouwing, ontleend aan de stichtende Congregatie Sint-Vincentius à Paulo, trachten wij een eigentijdse invulling te geven. Vanuit

Nadere informatie

Wij hebben ervaren hoe velen hebben meegeleefd, tijdens de ziekte en na het overlijden van mijn/onze... Voornaam Achternaam

Wij hebben ervaren hoe velen hebben meegeleefd, tijdens de ziekte en na het overlijden van mijn/onze... Voornaam Achternaam Wij hebben ervaren hoe velen hebben meegeleefd, tijdens de ziekte en na het overlijden van mijn/onze... Een ieder koos hiervoor een eigen manier: in de vorm van woorden, bloemen, praktische hulp of een

Nadere informatie

De VREUGDE van onze. issie. God bemint wie met vreugde geeft.

De VREUGDE van onze. issie. God bemint wie met vreugde geeft. De VREUGDE van onze issie God bemint wie met vreugde geeft. (2 Kor 9,7 - cf. Spreuken 22,9 en Sirach 35,8) Weest steeds opgeruimd en blijmoedig, want God wil met een blijmoedig hart gediend zijn. (Mgr.

Nadere informatie

Liturgie. Thema: 167 :1,2,3 310 : :1,2,3 868 :1,2,5 EXO 19:3-6 1PET 2: :2x 705 :1,2, Welkom en Afkondigingen >

Liturgie. Thema: 167 :1,2,3 310 : :1,2,3 868 :1,2,5 EXO 19:3-6 1PET 2: :2x 705 :1,2, Welkom en Afkondigingen > Liturgie Thema: 167 :1,2,3 310 :1-5 834 :1,2,3 868 :1,2,5 EXO 19:3-6 1PET 2:9-12 343 :2x 705 :1,2,3 717 249 Welkom en Afkondigingen > Liturgie 167 :1,2,3 310 :1-5 834 :1,2,3 868 :1,2,5 EXO 19:3-6 1PET

Nadere informatie

Inleidend orgelspel. Welkom en mededelingen. Zingen: Psalm 150 vers 3

Inleidend orgelspel. Welkom en mededelingen. Zingen: Psalm 150 vers 3 Inleidend orgelspel Welkom en mededelingen Zingen: Psalm 150 vers 3 Looft God, naar Zijn hoog bevel, Met het klinkend cimbelspel; Looft Hem, op het schel metaal Van de vrolijke cimbaal; Looft den HEER;

Nadere informatie

Ga uit ben met jullie

Ga uit ben met jullie ROEPINGEN Ga uit IK ben met jullie Voorwoord Roeping. Een woord uit vroeger tijden? Wij, de Commissie Roepen tot Religieus Leven van de Konferentie Nederlandse Religieuzen, ervaren in de praktijk van alle

Nadere informatie

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen vandaag wil ik dit gebod toepassen op het geloofsgesprek onderwerp van de gemeenteavond komende week onze overtuiging is dat zulke gesprekken hard nodig zijn voor de opbouw van onze gemeente tegelijk is

Nadere informatie

Voor de Raad van State als adviseur en bestuursrechter is het van. belang zicht te hebben op wat er leeft in de werelden van recht,

Voor de Raad van State als adviseur en bestuursrechter is het van. belang zicht te hebben op wat er leeft in de werelden van recht, Inleiding Vice-President Raad van State tijdens de bijeenkomst van een delegatie van de Raad met de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling donderdag 12 februari 2009 Dames en heren, Voor de Raad van State

Nadere informatie

Doopsel in een zondagse eucharistieviering

Doopsel in een zondagse eucharistieviering Doopsel in een zondagse eucharistieviering 1. OPENING VAN DE DIENST Intredeprocessie en intredelied Openingswoord met een bijzondere begroeting van de dopeling en zijn / haar familie. Ook de naamgeving

Nadere informatie

Samana 2016: teksten kersttijd en advent

Samana 2016: teksten kersttijd en advent Nota Datum: 30/10/2016 Voor: Werkgroep Zingeving Volg nr.: IH Samana 2016: teksten kersttijd en advent Teksten als bouwstenen voor een bezinning, gebedsdienst of eucharistie Verwachtingen advent gebeurt

Nadere informatie

Homilie van Zijne Eminentie Kardinaal Peter Kodwo Turkson. Vijfentwintigste verjaardag van Sant Egidio in België, zondag 18 april 2010

Homilie van Zijne Eminentie Kardinaal Peter Kodwo Turkson. Vijfentwintigste verjaardag van Sant Egidio in België, zondag 18 april 2010 Homilie van Zijne Eminentie Kardinaal Peter Kodwo Turkson Vijfentwintigste verjaardag van Sant Egidio in België, zondag 18 april 2010 Uwe Excellentie Mgr Bonny, bisschop van Antwerpen, Uwe Excellentie

Nadere informatie

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8)

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8) - Identiteit - Hogeschool Viaa heeft als grondslag de Bijbel. Zij erkent deze als het betrouwbare en geïnspireerde Woord van God, zoals dat verwoord is in het gereformeerde belijden en zij beschouwt de

Nadere informatie

Independent Order of Odd Fellows

Independent Order of Odd Fellows Introductie 1 (IOOF) U heeft deze presentatie geopend om meer te weten te komen over de Odd Fellows. Graag informeren wij u op de volgende pagina s hierover. Het kost u ongeveer 5 minuten. 2 Odd Fellows?

Nadere informatie

Hoe werkt een parochiecluster en wat merken we ervan?

Hoe werkt een parochiecluster en wat merken we ervan? Hoe werkt een parochiecluster en wat merken we ervan? De vertrouwde parochie gaat binnenkort met de buurparochies (in enkele gevallen: wel tien of meer) één nieuwe clusterparochie vormen. Wat gaan we daarvan

Nadere informatie

Middernachtmis van 24 december 2013 In dit kind is God met ons

Middernachtmis van 24 december 2013 In dit kind is God met ons Middernachtmis van 24 december 2013 In dit kind is God met ons Om 11.45 u. zingt het koor kerstliederen. Openingslied: Puer Natus. Begroeting en inleiding Welkom in deze vreugdevolle nacht, van de kou

Nadere informatie

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt. Huwelijk Eucharistische gebeden 2. Eucharistisch Gebed XII-b Jezus, onze Weg. Brengen wij dank aan de Heer, onze God. Heilige Vader, machtige eeuwige God, om recht te doen aan uw heerlijkheid, om heil

Nadere informatie

Suggesties voor de naamopgave van de kandidaat-vormelingen

Suggesties voor de naamopgave van de kandidaat-vormelingen Suggesties voor de naamopgave van de kandidaat-vormelingen In de brochure Pastoraal bij het vormsel. Catechese en gemeenschap, wordt de eerste zondag van de advent gesuggereerd als een geschikt moment

Nadere informatie

VOORBEELDTEKST DANKBETUIGING

VOORBEELDTEKST DANKBETUIGING DANKBETUIGINGEN Rondom het overlijden en tijdens de uitvaart heeft u misschien niet iedereen kunnen bedanken voor hun medeleven. Dat kunt u alsnog doen met een dankbetuiging. Enkele weken na de uitvaart

Nadere informatie

ZEGENING VAN (EEN) ZIEKE(N)

ZEGENING VAN (EEN) ZIEKE(N) ZEGENING VAN (EEN) ZIEKE(N) Keuzemogelijkheid 1 1. Opening In de naam van de Vader, de Zoon en de heilige Geest (kruisteken). Vandaag zijn we hier samen om Gods zegen te vragen over deze zieke(n). Jezus

Nadere informatie

RITUS VOOR DE SLUITING VAN DE DEUR VAN BARMHARTIGHEID BIJ GELEGENHEID VAN HET JUBILEUM-JAAR IN PLAATSELIJKE KERKEN

RITUS VOOR DE SLUITING VAN DE DEUR VAN BARMHARTIGHEID BIJ GELEGENHEID VAN HET JUBILEUM-JAAR IN PLAATSELIJKE KERKEN RITUS VOOR DE SLUITING VAN DE DEUR VAN BARMHARTIGHEID BIJ GELEGENHEID VAN HET JUBILEUM-JAAR IN PLAATSELIJKE KERKEN Drie-en-dertigste zondag door het jaar, 13 november 2016 Nederlandse vertaling: NRL, 2015

Nadere informatie

Jaarverslag 2016 Stichting Inloophuis De Koepel

Jaarverslag 2016 Stichting Inloophuis De Koepel Jaarverslag 2016 Stichting Inloophuis De Koepel Hoorn, februari 2017 Inhoudsopgave Inleiding, visie en doelstelling 3 Oprichting stichting, bestuur 3 Accommodatie en activiteiten 4 Fondsenwerving 5 Contacten

Nadere informatie

Waardevolle arbeid. De sociale leer van de Kerk

Waardevolle arbeid. De sociale leer van de Kerk Waardevolle arbeid De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over arbeid Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet worden, zeker

Nadere informatie

Onderwijs voor de hele mens

Onderwijs voor de hele mens Onderwijs voor de hele mens De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over onderwijs Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet

Nadere informatie

Preek voor Kerstnacht 2015 jaar C

Preek voor Kerstnacht 2015 jaar C Preek voor Kerstnacht 2015 jaar C Welkom allemaal in deze prachtige, versierde kerk om samen de geboorte van onze Heer te vieren. Het is een Groot feest! God komt in de geschiedenis aanwezig als mens,

Nadere informatie

Eucharistieviering van 6 januari 2013 Feest van de Openbaring (C)

Eucharistieviering van 6 januari 2013 Feest van de Openbaring (C) Eucharistieviering van 6 januari 2013 Feest van de Openbaring (C) Openingslied (koor) P. Vooreerst voor ieder van u een zalig Nieuwjaar. Moge het u allen in het komende jaar goed gaan onder de milde zegen

Nadere informatie

Liturgie zondagmorgen 8 januari 2017 Jeugddienst 12-

Liturgie zondagmorgen 8 januari 2017 Jeugddienst 12- Liturgie zondagmorgen 8 januari 2017 Jeugddienst 12- Voorganger: ds W.G. Teeuwissen Samen in de naam van Jezus 1 Samen in de naam van Jezus heffen wij een loflied aan, want de Geest spreekt alle talen

Nadere informatie

Zorg voor elkaar, niet alleen met woorden maar ook met daden.

Zorg voor elkaar, niet alleen met woorden maar ook met daden. Zorg voor elkaar, niet alleen met woorden maar ook met daden. EN JE NAASTE ALS JEZELF VOOR GEMEENTEN IN DE PRO- TESTANTSE KERK IN NEDER- LAND (PKN), IS ER EEN NIEUW DIACONAAL PROGRAMMA: PROJECT 10 27 MET

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Schriftlezing: Handelingen 2 vers 37 t/m 47 Lied 160 vers 1 en 2 Psalm 67 vers 3 (Schoolpsalm) Psalm 31 vers 11, 12 en 17 Psalm 139 vers 1, 2 en 3 (Nieuwe

Nadere informatie

Avond van Barmhartigheid Lourdes 4 mei 2015 Lucas 15, (De Barmhartige Vader)

Avond van Barmhartigheid Lourdes 4 mei 2015 Lucas 15, (De Barmhartige Vader) Avond van Barmhartigheid Lourdes 4 mei 2015 Lucas 15, 11-32 (De Barmhartige Vader) Het was vroeg in de morgen, 25 maart, hoogfeest Maria Boodschap. Voor de 16 e keer zag Bernadette de verschijning, die

Nadere informatie

Eucharistieviering van 7 september ste zondag door het jaar (A)

Eucharistieviering van 7 september ste zondag door het jaar (A) Eucharistieviering van 7 september 2014 23ste zondag door het jaar (A) Openingslied: ZJ 527: Bekleedt u met de nieuwe mens. Begroeting en inleiding P. De genade van God, de liefde van zijn Zoon, Jezus

Nadere informatie

Liturgie. voor de dankdienst voorafgaande aan de begrafenis van. Hendrik Tjoelker. 17 januari februari 2017

Liturgie. voor de dankdienst voorafgaande aan de begrafenis van. Hendrik Tjoelker. 17 januari februari 2017 Liturgie voor de dankdienst voorafgaande aan de begrafenis van Hendrik Tjoelker 17 januari 1928 13 februari 2017 Leek, zaterdag 18 februari 2017 Voorganger: ds. F. de Jong Organist: Niek Schuringa Mededelingen

Nadere informatie

Hen heeft Hij ook geroepen, namelijk ons, niet alleen uit de Joden, maar ook uit de heidenen. Romeinen 9:24

Hen heeft Hij ook geroepen, namelijk ons, niet alleen uit de Joden, maar ook uit de heidenen. Romeinen 9:24 Hen heeft Hij ook geroepen, namelijk ons, niet alleen uit de Joden, maar ook uit de heidenen. Romeinen 9:24 Zendingsreis naar China 07-06 t/m 16-06-2013 Geliefde broeders en zusters, Liefde, hoop, redding,

Nadere informatie

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG?

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG? WAAR WE VOOR STAAN 4 VERWONDERING 7 ONTMOETING 8 LEVENSKUNST 11 RITUELEN 12 RELIGIEUS GEWORTELD 17 WAT DOE JIJ VANDAAG? 18 WAAR WE VOOR STAAN Het Apostolisch Genootschap biedt ontmoetingsplaatsen voor

Nadere informatie

Heer Jezus, ik bied U mijn handen om Uw werk te verrichten, om Uw zegen te verspreiden. Ik bied U mijn voeten om Uw weg te gaan.

Heer Jezus, ik bied U mijn handen om Uw werk te verrichten, om Uw zegen te verspreiden. Ik bied U mijn voeten om Uw weg te gaan. 1 Ik bied U mijzelf Heer Jezus, ik bied U mijn handen om Uw werk te verrichten, om Uw zegen te verspreiden. Ik bied U mijn voeten om Uw weg te gaan. Ik bied U mijn ogen opdat Gij ze zoudt richten en Uw

Nadere informatie

26 oktober 2014 Nationale Bijbelzondag. Echt geluk is voor.. Bij de zaligsprekingen uit de Bijbel in Gewone Taal Mattheüs 5 : 1-12

26 oktober 2014 Nationale Bijbelzondag. Echt geluk is voor.. Bij de zaligsprekingen uit de Bijbel in Gewone Taal Mattheüs 5 : 1-12 26 oktober 2014 Nationale Bijbelzondag. Echt geluk is voor.. Bij de zaligsprekingen uit de Bijbel in Gewone Taal Mattheüs 5 : 1-12 Een initiatief van het Nederlands Bijbelgenootschap om de Bijbel op een

Nadere informatie

Doel van Bijbelstudie

Doel van Bijbelstudie Bijbelstudie Hebreeën 4:12 Want het woord Gods is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard en het dringt door, zó diep, dat het vaneen scheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het

Nadere informatie

Protestantse Gemeente Kralingen Hoflaankerk, 26 juli de zondag van de zomer. PELGRIMAGE NAAR ROME In het spoor van apostel Paulus

Protestantse Gemeente Kralingen Hoflaankerk, 26 juli de zondag van de zomer. PELGRIMAGE NAAR ROME In het spoor van apostel Paulus Protestants Kralingen PELGRIMAGE NAAR ROME In het spoor van apostel Paulus Protestantse Gemeente Kralingen Hoflaankerk, 26 juli 2015 6 de zondag van de zomer VOORBEREIDING verwelkoming en mededelingen

Nadere informatie

Secretariaat bisdomleiding Kenmerk: 047/67/2013 Betreft: Herstructurering bisdomkantoor bisdom van Breda

Secretariaat bisdomleiding Kenmerk: 047/67/2013 Betreft: Herstructurering bisdomkantoor bisdom van Breda Bezoekadres Veemarktstraat 48 4811 ZH Breda Postadres Postbus 90.189 4800 RN Breda T 076-522 34 44 F 076-521 62 44 www.bisdombreda.nl Secretariaat bisdomleiding Secr.bisdomleiding@bisdombreda.nl Aan de

Nadere informatie

Dag 1. Lezen: Johannes 15: 12 13

Dag 1. Lezen: Johannes 15: 12 13 Waaraan herken je een christen? Aan het visje achterop zijn auto? Aan het kruisje om haar hals? Aan de juiste theologie? Waaraan herken je een christen? Aan de leerling herken je de leraar. Jezus is het

Nadere informatie

Thema: Deel je leven. 25 september uur. Medewerking: Jeugdkoor OP WEG met combo uit Hardinxveld-Giessendam o.l.v. Bastiaan van der Pijl

Thema: Deel je leven. 25 september uur. Medewerking: Jeugdkoor OP WEG met combo uit Hardinxveld-Giessendam o.l.v. Bastiaan van der Pijl 25 september 2016-18.00 uur Thema: Deel je leven Medewerking: Jeugdkoor OP WEG met combo uit Hardinxveld-Giessendam o.l.v. Bastiaan van der Pijl Organist: Jan Teeuw Verbindende teksten: Gerard de Haan

Nadere informatie

Beleidsplan Protestantse Gemeente de Woldkerken te Schildwolde-Overschild-Hellum-Noordbroek

Beleidsplan Protestantse Gemeente de Woldkerken te Schildwolde-Overschild-Hellum-Noordbroek Beleidsplan Protestantse Gemeente de Woldkerken te Schildwolde-Overschild-Hellum-Noordbroek Moge het geloof waarin we staan Hoorbaar worden in ons spreken. Moge de hoop die leeft in ons hart Zichtbaar

Nadere informatie

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij: 2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt

Nadere informatie

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één De scholen van Catent - afzonderlijk en gezamenlijk - zijn als een

Nadere informatie

Inleiding door vicaris Albert Van De Kerkhove

Inleiding door vicaris Albert Van De Kerkhove ZIE, IK MAAK IETS NIEUWS! (Js 43, 19-19) Vormingsdag voor dekenale ploegen Gent, zaterdag 19 november 2016 Inleiding door vicaris Albert Van De Kerkhove Open en trouw Een vitale Kerk, open op de wereld

Nadere informatie

Beste Zusters, Met hartelijke groeten, De leden van het Vicariaat en de Religieuzenraad

Beste Zusters, Met hartelijke groeten, De leden van het Vicariaat en de Religieuzenraad Beste Zusters, Hierbij bieden wij u het vormingsprogramma voor 2016-17 aan. Dit programma wil u helpen om ons religieus leven te steunen, zowel op het vlak van de spiritualiteit, het beleid, het leven

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet Haarlem, 5 november Dames en heren,

Toespraak Gerdi Verbeet Haarlem, 5 november Dames en heren, Toespraak Gerdi Verbeet Haarlem, 5 november 2016 (alleen het gesproken woord geldt) Dames en heren, Welkom, wat goed u allen weer te zien. Allereerst veel dank aan de Commissaris, dat wij hier vandaag

Nadere informatie

Eucharistie met ziekenzalving

Eucharistie met ziekenzalving Intredelied: Eucharistie met ziekenzalving Vrede voor jou, hierheen gekomen, zoekend met ons om mens te zijn. Jij maar alleen, jij met je vrienden, jij met je last, verborgen pijn: vrede, genade, God om

Nadere informatie

Tijdens de presentatie van het boek Clara van assisi, GesChrifTen en oudste bronnen op 30

Tijdens de presentatie van het boek Clara van assisi, GesChrifTen en oudste bronnen op 30 IN NAVOLGING VAN CLARA Tijdens de presentatie van het boek Clara van assisi, GesChrifTen en oudste bronnen op 30 januari jl. hield Marieke drent, studente TheoloGie (fhtl, utrecht) een boeiende voordracht

Nadere informatie

Orde III Schrift, zegen en gebed

Orde III Schrift, zegen en gebed Orde III Schrift, zegen en gebed bemoediging en groet Onze hulp is in de naam van de Heer, die hemel en aarde gemaakt heeft, Ps. 124:8 [die trouw houdt tot in eeuwigheid Ps. 146:6 en niet laat varen het

Nadere informatie

God en de naaste. De sociale leer van de Kerk

God en de naaste. De sociale leer van de Kerk God en de naaste De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over de sociale leer Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet worden,

Nadere informatie

Duinzichtkerk Zondag 25 januari 2015. In deze dienst wordt de doop bediend aan Louise Christine Neggers

Duinzichtkerk Zondag 25 januari 2015. In deze dienst wordt de doop bediend aan Louise Christine Neggers Duinzichtkerk Zondag 25 januari 2015 In deze dienst wordt de doop bediend aan Louise Christine Neggers DUINZICHTKERK Wijkgemeente Archipel- Benoordenhout voorganger ds Corrie van Duinen; ouderling van

Nadere informatie

21 februari 2012 mochten we samen vieren in de Basiliek van Sint Pieter

21 februari 2012 mochten we samen vieren in de Basiliek van Sint Pieter 3de aanzet Toen Jezus op zekere dag aan zijn leerlingen vroeg maar gij, wie zegt gij dat Ik ben?, was het Petrus die namens allen antwoordde: Gij zijt de Christus, de Zoon van de Levende God. Petrus sprak

Nadere informatie

De Kracht van het gebed

De Kracht van het gebed PAROCHIE HERZELE HOUTEM 29 e zondag door het jaar C 15-16 oktober 2016 De Kracht van het gebed Intredelied: Heer, laat mij voor uw altaar komen (ZJ522, 1-2) Heer, laat mij voor Uw altaar komen. Gij die

Nadere informatie