Eindrapportage project rouwondersteuning aan allochtonen. Als je verdriet hebt, Kom dan even zeggen Hoe pijn dat doet

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eindrapportage project rouwondersteuning aan allochtonen. Als je verdriet hebt, Kom dan even zeggen Hoe pijn dat doet"

Transcriptie

1 Eindrapportage project rouwondersteuning aan allochtonen Als je verdriet hebt, Kom dan even zeggen Hoe pijn dat doet

2 Inhoud Informatie stichting Leendert Vriel Enschede en Haaksbergen Project diversiteit, voorgeschiedenis, doel en organisatie De voorlichtingen, werkwijze en effecten Werkgroep diversiteit De enquete, samenstelling, respondenten Conclusies Aanbevelingen

3 Stichting Leendert Vriel Enschede Opgericht in 1980 Aangesloten bij de landelijke vereniging Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg (VPTZ) Aangesloten bij het LSR, Landelijk Steunpunt Rouw Voorlichtingen en enquêtes zijn gehouden in Enschede en Haaksbergen

4 Doel LVE Bieden van ondersteuning aan direct betrokkenen, de mantelzorgers tijdens de laatste levensfase en na het verlies van een dierbare, individueel en in groepsverband ER ZIJN voor een ieder met - aandacht - nabijheid - ondersteuning

5 Medewerkers Bestuursleden (vrijwillig) 2 parttime coördinatoren (beroepskrachten) Coördinator Diversiteit (beroepskracht) Vrijwilligers terminale zorg Vrijwilligers rouwondersteuning Coördinator rouw (vrijwillig) Werkgroep diversiteit 10 personen

6 Project rouwondersteuning voorgeschiedenis 2006 pilotproject VPTZ Het gesprek aangaan met de Turkse gemeenschap en de Syrisch-orthodoxe gemeenschap Centrale vraag: welke wensen en behoeften heeft men ten aanzien van de zorg in de laatste levensfase

7 Vervolg pilotproject 2008 voortzetting project door LVE Er vormde zich een werkgroep diversiteit start project rouwondersteuning

8 Doelgroep Turkse gemeenschap en de Syrisch-orthodoxe gemeenschap Later aangevuld met de Marokkaanse gemeenschap door een extra subsidie van de gemeente Enschede

9 Doel project rouwondersteuning Op passende wijze allochtonen ondersteuning bieden na het verlies van een dierbare Centrale vraag : welke wensen en behoeften zijn er ten aanzien van rouwondersteuning

10 Organisatie rouwproject Projectcoördinator rdinator aangesteld voor 2 jaar Taken: - onderzoek rouwondersteuning - voorlichtingen - onderhouden van contacten met het netwerk - initiatieven nemen naar nieuwe groepen

11 Werkwijze rouwproject Twee onderdelen: - Geven van voorlichtingen - Het afnemen van enquêtes

12 Doel voorlichtingen In diverse allochtone groepen het gesprek aangaan over zorg in de laatste levensfase en het verlies van een dierbare Bekendheid geven over het werk van de Stichting Leendert Vriel Zorgen voor een divers vrijwilligersbestand binnen de werkgroep en daarbuiten

13 DVD Terminaal ziek, dilemma s in migrantengezinnen -Slecht nieuws gesprek -Moet je mij nu zien -Hulp van buitenaf -Bezoek -Zo is hij nooit geweest

14 Werkwijze voorlichtingen Contact leggen met diverse allochtone organisaties: moskeeën, welzijnsinstellingen, verenigingen, zorgbureaus en dergelijke Het zoeken naar sleutelfiguren is belangrijk Kennismakingsgesprek, waarna we een voorlichting op maat maken. Dit verhoogt de effectiviteit

15 Werkgroep diversiteit Ontstaan in voorgaande projecten De Leden geven voorlichtingsbijeenkomsten De leden zijn een belangrijke schakel tussen LVE en allochtone groepen Denken mee over nieuwe ontwikkelingen Waar nodig tolken

16 Samenstelling werkgroep Syrisch-orthoxe vrouw Twee Turkse vrouwen Een Marokkaanse vrouw Een Nederlandse man Vier Nederlandse vrouwen

17 Aantal voorlichtingen vanaf voorlichtingen, 289 personen bereikt. 2 gastlessen, 100 personen bereikt. Informatiemarkt Traject routeplan

18 Voorbeelden groepen Stichting welzijn ouderen Enschede (Alifa welzijn ouderen) Alifa, welzijnsinstellingen in de wijken Otivo Olcea Interculturele zorgbureau s Groepen/ besturen van de Moskeeën

19 Effecten voorlichtingen Bekendheid LVE wordt groter Reacties enthousiast Bekendheid wordt groter Vraag naar voorlichtingen en vraag naar vervolg

20 Vervolg effecten voorlichtingen Draagt ertoe bij meningen uit te spreken om op deze wijze meer begrip voor de verschillende standpunten en ervaringen te krijgen: jongeren laveren tussen werk, huishouden en zorgplicht In een dilemma kan men vaak met elkaar verschillende goede oplossingen vinden. Het is niet de bedoeling dat het een ja/nee gevecht wordt Tip: blijf zorgen, maar de last kan verlicht worden

21 Enquête Een enquête bleek een uitstekende ingang te zijn om in gesprek te gaan Voorwaarde voor deelname: een eigen verlieservaring, tot de doelgroep behoren Duurden gemiddeld twee uur Respondenten via netwerk, voorlichtingen, via werkgroep leden

22 Algemene kenmerken respondenten Enquêtes afgenomen bij 18 Turkse, 7 Syrisch- orthodoxe en 4 Marokkaanse personen In totaal zijn er 29 enquêtes afgenomen Een overgrote meerderheid van de respondenten was vrouw

23 Samenstelling enquête Samengesteld aan de hand van de verschillende rouwtaken (LSR, Landelijke Steunpunt Rouw) Thema 1 tijdens en kort na het overlijden Thema 2 - het ervaren van de gevoelens en reacties die volgden op het verlies Thema 3 - Het aanvaarden van het verlies

24 Kenmerken respondenten Leeftijd tussen 19 en 83 jaar Geloof Islam en Syrisch-orthodoxe geloof Allemaal een dierbaar familielid verloren

25 Vervolg kenmerken respondenten Turken en Marokkanen begraven in land van herkomst Syrisch-orthodoxen hebben een eigen begraafplaats in Glane

26 Thema 1: kort na het overlijden Wat gebeurt er in uw gemeenschap als iemand overlijdt, wat gebeurt er in het land van herkomst? - In Turkije verzamelen families zich in het huis van de overledene. e. Zeven dagen lang wordt er voor de familie gezorgd, zeven dagen wordt de Koran gelezen.

27 Vervolg thema 1 - Na het overlijden van mijn vader hier in Nederland wilde men bij mijn moeder thuis 7 dagen de Koran lezen. Elke avond circus en theater. Mijn man vond dit niet goed en zei Jullie hebben rust nodig.. Ik dacht, in Turkije wordt er ook gebeden voor zijn zielenheil. Na een paar dagen werd mijn vader vervoerd naar Turkije en daar hebben alle rouwrituelen plaatsgevonden.

28 Thema 2 Heeft u afscheid kunnen nemen, hoe was de uitvaart? Ik was acht jaar toen mijn vader overleed. Ik ben niet bij de uitvaart geweest. Vader ging weg en kwam nooit meer terug (Turkse vrouw). Nee, het is mij niet verteld dat mijn vader overleden was, omdat ik zwanger was(turkse vrouw).

29 Vervolg thema 2 Mijn moeder heeft zelf aangegeven naar het Hospice te willen. Dat is niet gebruikelijk in onze gemeenschap. Toen we hoorden dat mijn moeder binnen 24 uur zou overlijden besloten we dat alleen directe naasten bij haar mochten komen. We stonden om haar bed toen ze overleed (Marokkaanse vrouw). De uitvaart van de Syrisch-orthodoxen vindt plaats in het klooster in Glane. Velen bezoeken de uitvaart, men komt van ver, met bussen

30 Thema 2: het ervaren van de gevoelens en de reacties die volgden op het verlies Sprak u na de begrafenis met anderen over uw verdriet, hoe reageerden mensen uit uw omgeving en wat zeiden ze tegen u. Ik ben na de begrafenis een maand in Turkije gebleven. Er komt dan veel bezoek en dan praat je wel. Toen ik terug was in Nederland had ik het er erg moeilijk mee.

31 Vervolg thema 2 Het verdriet blijft in je, het is de wil van Allah. Je vraagt Allah je te helpen met je verdriet. Mensen gaan wel met lichamelijke klachten naar de dokter en komen dan bij een psycholoog terecht (Marokkaanse vrouw) Je kunt een Imam vragen stellen, maar er is geen interactie. Dit geldt vooral voor vrouwen (Marokkaanse vrouw)

32 Vervolg thema 2 Heeft u last gehad van lichamelijke of psychische klachten Meer dan de helft van de respondenten kregen lichamelijke en psychische klachten na het overlijden van hun dierbare Ik kom sinds een paar maanden bij Mediant. Ik wist wel dat Mediant bestond, maar wist niet waar het voor was.

33 Thema 3: het aanvaarden van het verlies Hoe bent u verder gegaan, wat zou u helpen, wat heeft u geholpen om uw leven weer op te pakken Waar moeten de vrijwilligers van de LVE aan voldoen, zou u zelf iets voor anderen willen doen Te abstract voor velen: kom met concrete voorbeelden

34 Conclusies De drie gemeenschappen staan open voor hulp van de LVE Men weet echter niet wat men van de hulp kan verwachten Dat is iets voor Nederlanders

35 Vervolg conclusies Een goede opening voor een gesprek verlaagt de drempel: ik ben benieuwd naar wat u heeft ervaren en hoe het nu met u is. Zeker bij de 1 ste generatie heeft de vraag zou de LVE iets voor u kunnen betekenen niet veel effect, te abstract. Toon belangstelling en interesse

36 Vervolg conclusies Men is vaak niet op de hoogte van de rouwfasen/taken. Het is niet gek dat je boos bent of steeds maar weer moet huilen De 1 ste generatie mannen is niet gewend om over gevoelens te praten.

37 Vervolg conclusies De afstand tussen het land van herkomst en Nederland kan het rouwen bemoeilijken: chaos, repatriëring ring Een aantal respondenten hoorden pas later van het overlijden of men kon niet naar de begrafenis

38 Vervolg conclusies Het geloof in een eeuwig leven in het hiernamaals is bij de drie gemeenschappen sterk Allen voelen het als troost dat de overledene nu bij God is Vraag naar de rituelen en het geloof

39 Vervolg conclusies Het samen bidden en Koran lezen geeft veel steun maar daarna blijft men alleen achter met het verdriet en het gemis Meer dan de helft van de respondenten komt dan terecht bij de hulpverlening!!

40 Vervolg conclusies Veel ouderen voelen zich eenzaam als zij weer terug zijn in Nederland Ook ouderen onder de Syrisch-orthodoxe gemeenschap voelen zich vaak eenzaam

41 Vervolg conclusies Er zijn verschillende stromingen in de Islam. Gewoonten en rituelen zijn vergelijkbaar, maar kunnen per stroming verschillen Niet iedereen is praktiserend moslim. Ook binnen de allochtone gemeenschappen zijn er verschillen Een Syrisch-orthodoxe vrouw gaf aan niet altijd naar de kerk te gaan

42 Vervolg conclusies Syrisch- orthodoxe gemeenschap Gewoonten en rituelen zijn vergelijkbaar met die van het katholieke geloof De kerk speelt een grote rol in de periode tijdens en na het overlijden, bezoekers nemen afscheid van de overledene in de kerk Begrafenis wordt bezocht door heel veel mensen uit de verre omgeving De overledene wordt niet dezelfde dag begraven

43 Marokkanen Er is een start gemaakt met contact leggen met de Marokkaanse gemeenschap Twee van de vier ondervraagden kwam bij een psycholoog terecht Het geloof speelde bij drie van de vier respondenten een belangrijke rol

44 Resultaten Door de voorlichtingen en de enquêtes is de LVE bekender geworden zowel bij de respondenten en diverse instellingen Twee respondenten, een Turkse en een Syrisch- orthodoxe vrouw hebben rouwondersteuning gehad van de LVE Respondenten gaven na de enquete regelmatig aan het fijn te hebben gevonden alles te kunnen vertellen

45 Aanbevelingen De vragen uit de enquete gebruiken als leidraad bij een gesprek over de ervaringen tijdens en na het overlijden van een dierbare Vergroten van kennis door: - het verspreiden van het projectverslag - contact zoeken met allochtone organisaties - lezingen, workshop

46 Vervolg aanbevelingen Divers vrijwilligersbestand en/of personeelsbestand, krachten hiervoor inzetten voor de werving Voor de 1ste generatie is het wenselijk een vrijwilliger of beroepskracht te hebben die de eigen taal spreekt De gemeenschappen zijn klein, maak duidelijk dat vrijwilligers en beroepskrachten een geheim houdingsplicht hebben

47 Vervolg aanbevelingen Denk bij de PR aan internet, DVD dilemma s Opgedane ervaringen met elkaar delen

48 Vervolg aanbevelingen Respect voor de cultuur is belangrijk Respect voor het geloof: als ik bijvoorbeeld vertel dat we elkaar in het hiernamaals weerzien hier niet over oordelen Weten dat er verschillen zijn binnen allochtonen zelf Basisinformatie van rituelen is handig, niet noodzakelijk Vraag en wees bovenal nieuwsgierig

49 Dank aan Allen die openhartig hun verhaal hebben willen vertellen tijdens de voorlichtingen en de enquêtes Bestuur stichting LVE De werkgroep diversiteit

50 Ter overdenking Diversiteit --Verschillen, wat moet je daarmee? Soms kan het antwoord zijn: niets, verschillen mogen er zijn. Maar verbinding ook! --In hoeverre moeten zorgaanbieders rekening houden met de etnisch-culturele culturele diversiteit van patiënten en cliënten

Eindrapportage project rouwondersteuning aan allochtonen. Als je verdriet hebt, Kom dan even zeggen Hoe pijn dat doet

Eindrapportage project rouwondersteuning aan allochtonen. Als je verdriet hebt, Kom dan even zeggen Hoe pijn dat doet Eindrapportage project rouwondersteuning aan allochtonen Als je verdriet hebt, Kom dan even zeggen Hoe pijn dat doet Eindrapportage project rouwondersteuning aan allochtonen Als je verdriet hebt, Kom

Nadere informatie

Workshop Sterven en Cultuur

Workshop Sterven en Cultuur Workshop Sterven en Cultuur Berbel Tanck (I) Ruth Ramaker (II) Workshop cultuur Pretoets Theorie Eigen ervaringen Stellingen Pretoets In het Boeddhisme moet de strevende vastgehouden worden door een naaste.

Nadere informatie

We merken dat migrantencliënten anders aankijken tegen een beperking. Hoe kunnen we daarmee omgaan?

We merken dat migrantencliënten anders aankijken tegen een beperking. Hoe kunnen we daarmee omgaan? We merken dat migrantencliënten anders aankijken tegen een beperking. Hoe kunnen we daarmee omgaan? Migranten kunnen anders tegen een beperking aankijken. Zij zien de beperking vaak als ziekte en houden

Nadere informatie

Ziektebeleving en dementie bij migranten

Ziektebeleving en dementie bij migranten Ziektebeleving en dementie bij migranten Gözde Duran coördinator ProMemo, Expertisecentrum Dementie voor Professionals Agenda 1. Kennismaking 2. Waar lopen we tegenaan in de praktijk? 3. Uitleg dementie

Nadere informatie

Palliatieve zorg aan allochtonen Informatie bestemd voor zorgverleners. In deze InZicht ...

Palliatieve zorg aan allochtonen Informatie bestemd voor zorgverleners. In deze InZicht ... Inleiding Waar autochtonen de weg naar de thuiszorg en palliatieve zorg weten te vinden als er meer zorg nodig is, blijven allochtonen langer op het niveau van de mantelzorg steken 1) Enerzijds heeft dit

Nadere informatie

Voorwoord. Voor u ligt het Jaarverslag 2014 van de Stichting VPTZ Leendert Vriel Almelo e.o.

Voorwoord. Voor u ligt het Jaarverslag 2014 van de Stichting VPTZ Leendert Vriel Almelo e.o. Jaarverslag 2014 Voorwoord Voor u ligt het Jaarverslag 2014 van de Stichting VPTZ Leendert Vriel Almelo e.o. De aansluiting van de Stichting Terminale Thuiszorg Almelo e.o. bij de Stichting VPTZ Leendert

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek en dan.? Kennis delen, betere zorg

Ongeneeslijk ziek en dan.? Kennis delen, betere zorg Ongeneeslijk ziek en dan.? Kennis delen, betere zorg Deventer 26-03-2013 Inhoud presentatie doel van de avond wat is palliatieve zorg? Cijfers overeenkomsten en verschillen knelpunten palliatieve zorg

Nadere informatie

Goede zorg voor stervenden van allochtone afkomst

Goede zorg voor stervenden van allochtone afkomst Goede zorg voor stervenden van allochtone afkomst Goede zorg voor stervenden van allochtone afkomst www.vptz.nl Na elkaar een jaar of zes niet gezien te hebben ontmoette ik opnieuw een Nederlandse medestudente

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Afscheid nemen betekent loslaten. We hebben in het afgelopen jaar afscheid moeten nemen van een aantal mensen. We zullen straks hun namen noemen, één

Nadere informatie

Jaarverslag Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg. De Stichting Leendert Vriel Almelo e.o. Is aangesloten bij VPTZ Nederland.

Jaarverslag Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg. De Stichting Leendert Vriel Almelo e.o. Is aangesloten bij VPTZ Nederland. 1 Jaarverslag 2016 Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg dnalreden De Stichting Leendert Vriel Almelo e.o. Is aangesloten bij VPTZ Nederland 2 Inhoudsopgave Voorwoord door voorzitter blz. 3 Bestuursleden

Nadere informatie

NPV-afdeling Bommelerwaard. beleidsplan 2014

NPV-afdeling Bommelerwaard. beleidsplan 2014 NPV-afdeling Bommelerwaard beleidsplan 2014 Ten geleide De Nederlandse Patiënten Vereniging (NPV) is de enige algemeen-christelijke vereniging in Nederland die zich vanuit patiëntenperspectief bezighoudt

Nadere informatie

wil ik het wensen rond overlijden

wil ik het wensen rond overlijden ZO wil ik het wensen rond overlijden Als jij mij vertelt wat je wilt, Zet ik de wereld even stil Om jouw leven gedag te zeggen En jou in ons hart neer te leggen. Wilma van Grieken, teamleider De Vaart(2012)

Nadere informatie

Voorwoord. Voor u ligt het Jaarverslag 2015 van de Stichting VPTZ Leendert Vriel Almelo e.o.

Voorwoord. Voor u ligt het Jaarverslag 2015 van de Stichting VPTZ Leendert Vriel Almelo e.o. Jaarverslag 2015 Voorwoord Voor u ligt het Jaarverslag 2015 van de Stichting VPTZ Leendert Vriel Almelo e.o. In de afgelopen 29 jaar heeft de Stichting haar bestaansrecht ondubbelzinnig bewezen, hetgeen

Nadere informatie

Islam, cultuur en kanker; Zorg aan een moslim patiënt. Fatma Katirci Moslim geestelijk verzorger Farida Ilahi Medisch maatschappelijk werker

Islam, cultuur en kanker; Zorg aan een moslim patiënt. Fatma Katirci Moslim geestelijk verzorger Farida Ilahi Medisch maatschappelijk werker Islam, cultuur en kanker; Zorg aan een moslim patiënt Fatma Katirci Moslim geestelijk verzorger Farida Ilahi Medisch maatschappelijk werker Programma Welkom Voorstellen Fatma: religieuze aspecten v/e moslim

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2015 STICHTING LEENDERT VRIEL HENGELO-BORNE E.O.

JAARVERSLAG 2015 STICHTING LEENDERT VRIEL HENGELO-BORNE E.O. JAARVERSLAG 2015 JAARVERSLAG 2015 STICHTING LEENDERT VRIEL HENGELO-BORNE E.O. Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2015 van de stichting Leendert Vriel Hengelo, Borne e.o. Ook dit jaar zijn wij er in

Nadere informatie

Multiculturele aspecten van palliatieve zorg

Multiculturele aspecten van palliatieve zorg Multiculturele aspecten van palliatieve zorg Casuïstiek bespreking palliatieve zorg Buitenveld 18-11-2014 Marina van Gaans Verpleegkundig specialist longziekten/ palliatieve zorg Immigratie Nederland Nederland

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 STICHTING LEENDERT VRIEL HENGELO-BORNE E.O.

JAARVERSLAG 2014 STICHTING LEENDERT VRIEL HENGELO-BORNE E.O. JAARVERSLAG 2014 JAARVERSLAG 2014 STICHTING LEENDERT VRIEL HENGELO-BORNE E.O. Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2014 van de stichting Leendert Vriel Hengelo, Borne e.o. Ook dit jaar zijn wij er geslaagd

Nadere informatie

Ode aan de doden 2009

Ode aan de doden 2009 Ode aan de doden 2009 Opinieonderzoek over rouw om overleden dierbaren Rapport 593 oktober 2009 Drs. Joris Kregting Dr. Gert de Jong Kaski onderzoek en advies over religie en samenleving Toernooiveld 5

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2016 STICHTING LEENDERT VRIEL HENGELO-BORNE E.O.

JAARVERSLAG 2016 STICHTING LEENDERT VRIEL HENGELO-BORNE E.O. JAARVERSLAG 2016 JAARVERSLAG 2016 STICHTING LEENDERT VRIEL HENGELO-BORNE E.O. Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2016 van de stichting Leendert Vriel Hengelo, Borne e.o. Ook dit jaar zijn wij er in

Nadere informatie

Culturele interview. Introductie

Culturele interview. Introductie Culturele interview De volgende thema s worden besproken tijdens het culturele interview: 1. Biografie (persoonlijke en sociale gegevens) 2. Geschiedenis van de huidige klachten 3. Eerdere trajecten 4.

Nadere informatie

Trends. Het rijksbeleid en het gemeentelijk beleid op het terrein waarmee VPTZ-organisaties te maken hebben,

Trends. Het rijksbeleid en het gemeentelijk beleid op het terrein waarmee VPTZ-organisaties te maken hebben, Jaarverslag 2013 Trends De doelgroep waarvoor VPTZ-organisaties zich inzetten bestaat voor het grootste deel uit oude(re) mensen. Aan eenieder in zijn laatste levensfase en diens naasten, bieden opgeleide

Nadere informatie

Tijd voor de dood. Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen. Beleidsnotitie Palliatieve Zorg

Tijd voor de dood. Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen. Beleidsnotitie Palliatieve Zorg Beleidsnotitie Palliatieve Zorg Tijd voor de dood Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen Beleidsnotitie Tijd voor de dood Auteur(s) A.Trienekens Datum September

Nadere informatie

Geestelijke zorg thuis

Geestelijke zorg thuis Informatiebrochure Geestelijke zorg thuis als je niet meer beter wordt Pastorale hulp binnen Palliatieve zorg Informatief Hartelijk dank dat u deze informatiebrochure wilt lezen. Misschien leest u het

Nadere informatie

Activiteitenplan 2014

Activiteitenplan 2014 Activiteitenplan 2014 Voorwoord Voor u ligt het activiteitenplan van de stichting Hospice en vrijwillige terminale thuiszorg Midden- Holland. Het plan is een afgeleide van het beleidsplan en de activiteiten

Nadere informatie

Project Vilente Onderzoeken 2010

Project Vilente Onderzoeken 2010 Project Vilente Onderzoeken 2010 Ayse Gul Bas, Gul Kapan, Lidia van de Moosdijk, Suzan Huisinga, Marjolein Broekman, Lisa Hijstek, Peter Oosterhoff, Shyma, Kim Inhoud Inleiding dr. Martha van Biene, lector

Nadere informatie

Vooruitziende zorg, een cultuur in ons huis. Inleiding. Inleiding 21/11/2014. De grote impact van het kleine gebaar

Vooruitziende zorg, een cultuur in ons huis. Inleiding. Inleiding 21/11/2014. De grote impact van het kleine gebaar Vooruitziende zorg, een cultuur in ons huis De grote impact van het kleine gebaar Liselotte Van Ooteghem Mia Vervaeck Studiedag Kronkels - 27 november 2014 Wie we zijn en waarom we hier staan Inleiding

Nadere informatie

Verslag het project ABBA /VL/5998 migranten actief betrekken bij mantelzorg 2016 bijeenkomsten Dialooghuis

Verslag het project ABBA /VL/5998 migranten actief betrekken bij mantelzorg 2016 bijeenkomsten Dialooghuis Beeklaan 167 2562AD Den Haag Verslag het project ABBA /VL/5998 migranten actief betrekken bij mantelzorg 2016 bijeenkomsten Dialooghuis Verslag de tweede fase het project migranten actief betrekken bij

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Palliatieve sedatie bij islamitische oncologie patiënten

Palliatieve sedatie bij islamitische oncologie patiënten Palliatieve sedatie bij islamitische oncologie patiënten Drs. Ali Lahdidioui Internist in opleiding Bestuurslid AMAN Mw. Farida Ilahi Medisch maatschappelijk werker Programma Welkom Voorstellen en agenda

Nadere informatie

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010 Senioren ontmoeten elkaar Verslag van 2 oktober 2010 Meer overeenkomsten dan verschillen Dit is, in het kort, de conclusie van de lunchbijeenkomst Senioren ontmoeten elkaar 1 op 2 oktober 2010. De lunchbijeenkomst

Nadere informatie

wensenboek deel cliënten

wensenboek deel cliënten wensenboek deel cliënten Wensenboek Iedereen gaat een keer dood. Weet jij wat doodgaan is? Wat denk jij dat er gebeurt als je dood gaat? Dit boek helpt je hierover te praten en op te schrijven wat voor

Nadere informatie

Eindrapportage VPTZ-Diversiteitsvervolgproject Het gesprek voortzetten Landelijk Steunpunt VPTZ

Eindrapportage VPTZ-Diversiteitsvervolgproject Het gesprek voortzetten Landelijk Steunpunt VPTZ Eindrapportage VPTZ-Diversiteitsvervolgproject Het gesprek voortzetten Landelijk Steunpunt VPTZ Uitgave: Landelijk Steunpunt VPTZ Jos Somsen, Hans Bart en Thea Adlim www.vptz.nl april 2010 VPTZ, Bunnik

Nadere informatie

Wat als ik niet meer beter word...

Wat als ik niet meer beter word... Wat als ik niet meer beter word... 1 Deze folder is bedoeld voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en voor hen die betrokken zijn bij een ziek familielid of een andere zieke naaste waarvan het levenseinde

Nadere informatie

Van loslaten naar VERBINDEN: Hoe we mensen in rouw kunnen uitnodigen om verhalen te vertellen over wat hen dierbaar is.

Van loslaten naar VERBINDEN: Hoe we mensen in rouw kunnen uitnodigen om verhalen te vertellen over wat hen dierbaar is. Van loslaten naar VERBINDEN: Hoe we mensen in rouw kunnen uitnodigen om verhalen te vertellen over wat hen dierbaar is. Anik Serneels Klinisch psychologe, relatie- en gezinstherapeute, specialisatie narratieve

Nadere informatie

Het culturele interview Nederlandse versie Hans Rohlof, Noa Loevy, Lineke Sassen & Stephanie Helmich

Het culturele interview Nederlandse versie Hans Rohlof, Noa Loevy, Lineke Sassen & Stephanie Helmich Het culturele interview Nederlandse versie Hans Rohlof, Noa Loevy, Lineke Sassen & Stephanie Helmich Samenvatting anamnese en ziekte geschiedenis Wordt uit het dossier ingevuld voorafgaand aan het gesprek.

Nadere informatie

Ziekte en dood vanuit de Islam

Ziekte en dood vanuit de Islam Ziekte en dood vanuit de Islam Drs. Mehmet Resit Uygun Moslim Geestelijk Verzorger (imam) Utrecht, 24 April 2012 Ziekte (1) Is geen straf (vergelding) van God / Allah Is een verschijnsel (signaal, feedback)

Nadere informatie

Wanneer en hoe raakt de huisarts betrokken bij een gezin waar jonge kinderen zijn en een van de ouders kanker heeft

Wanneer en hoe raakt de huisarts betrokken bij een gezin waar jonge kinderen zijn en een van de ouders kanker heeft Ervaringen in de huisartsenpraktijk. Cunera Jonker, huisarts in Delft Het was een mooie dag in de herfst. Varkentje plukte appels uit de boom.. toen Kikker aan kwam lopen. Hij keek bezorgd. Ik heb iets

Nadere informatie

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Ernstig zieke mensen voor wie geen genezing meer mogelijk is, willen de laatste fase van hun leven graag thuis doorbrengen in hun eigen vertrouwde omgeving.

Nadere informatie

Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal

Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal De mensen van voorbij Zij worden niet vergeten De mensen

Nadere informatie

Rapportage Onderzoek Mantelzorg

Rapportage Onderzoek Mantelzorg Rapportage Onderzoek Mantelzorg Westelijke Mijnstreek, september 2015 Inhoudsopgave pagina Inleiding - 1-1. Voorbereiding - 2-2. Bevindingen - 3-3. Conclusie & aanbevelingen - 5-4. Dankwoord - 6 - Inleiding

Nadere informatie

Delen is Helen. Wat kan je doen bij verlies van relatie, werk, geliefde of gezondheid

Delen is Helen. Wat kan je doen bij verlies van relatie, werk, geliefde of gezondheid Delen is Helen Wat kan je doen bij verlies van relatie, werk, geliefde of gezondheid Rouw Is een natuurlijk proces, waarbij verdriet en eenzaamheid voorkomende gevoelens kunnen zijn. Verlies van gezondheid

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rouw en verlies Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rouw en verlies Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar DOELSTELLINGEN De deelnemers worden zich bewust van hun eigen omgang met rouw en verlies en de rol die hun geloof of levensoriëntatie hierbij heeft. De deelnemers weten dat ieder op een eigen manier rouwt

Nadere informatie

Wat als ik niet meer beter word?

Wat als ik niet meer beter word? Wat als ik niet meer beter word? Als u te horen heeft gekregen dat u niet meer kunt genezen, is dat een harde boodschap. Deze boodschap roept veel vragen op, zoals: Deze folder is bedoeld voor mensen die

Nadere informatie

Korte historie. Stichting Al-Raza (betekent de tevredenheid) is op 31 december 1999 opgericht.

Korte historie. Stichting Al-Raza (betekent de tevredenheid) is op 31 december 1999 opgericht. Beleidsplan Beleidsplan 2014-2018 Stichting Almeerse Moslims AL-RAZA/Moskee AL-RAZA Adres: Edvard Munchweg 2, 1328 MA Almere Tel: 06-51476180 Korte historie Stichting Al-Raza (betekent de tevredenheid)

Nadere informatie

(Neem echt iemand in gedachten om aan te schrijven, bijv. partner/kind /vriend)

(Neem echt iemand in gedachten om aan te schrijven, bijv. partner/kind /vriend) SCHRIJF EEN BRIEF AAN UW NAASTE(N) - BRIEF, INVULDOCUMENT - Lieve/beste, (Neem echt iemand in gedachten om aan te schrijven, bijv. partner/kind /vriend) De laatste tijd denk ik meer na over mijn laatste

Nadere informatie

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Beschrijving werkwijze 1 Gebaseerd op de eindevaluatie Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis

Nadere informatie

Cursussen en Themabesprekingen

Cursussen en Themabesprekingen Cursussen en Themabesprekingen voor NPV-Thuishulpafdelingen en voor Kerkelijke Thuishulpprojecten Cursussen en Themabesprekingen Cursussen en Themabesprekingen NPV-Thuishulp De NPV-Thuishulp richt zich

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a.

Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a. Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a. Jaarverslag 2013 Inhoudsopgave. Gedicht 3. Voorwoord 4. Doelstelling en werkwijze van de Stichting 5. Verslag van het bestuur 6. Verslag

Nadere informatie

De laatste levensfase doorbrengen in rust en geborgenheid dankzij uw donatie

De laatste levensfase doorbrengen in rust en geborgenheid dankzij uw donatie De laatste levensfase doorbrengen in rust en geborgenheid dankzij uw donatie Hospice De Vier Vogels biedt sinds begin van deze eeuw terminale zorg in Rotterdam Delfshaven aan ongeneeslijk zieken. Het hospice

Nadere informatie

Stervensbegeleiding bij mensen met een Islamitische achtergrond

Stervensbegeleiding bij mensen met een Islamitische achtergrond Stervensbegeleiding bij mensen met een Islamitische achtergrond Fahima Ettaher, huisarts, kaderarts oudergeneeskunde Emete Erarslan, specialist ouderengeneeskunde Cultuursensitieve palliatieve zorg Ziektebeleving

Nadere informatie

Draaiboek bij overlijden

Draaiboek bij overlijden Draaiboek bij overlijden Inhoudsopgave DRAAIBOEK BIJ OVERLIJDEN VAN EEN LEERLING...3 DRAAIBOEK BIJ OVERLIJDEN VAN EEN COLLEGA...8 DRAAIBOEK BIJ OVERLIJDEN VAN EEN OUDER VAN EEN LEERLING...12 DRAAIBOEK

Nadere informatie

Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Venlo e.o. Jaarverslag 2014. Inleiding... 3. Terugblik op 2014... 3

Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Venlo e.o. Jaarverslag 2014. Inleiding... 3. Terugblik op 2014... 3 Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Venlo e.o. Jaarverslag 2014 Inhoud Inleiding... 3 Terugblik op 2014.... 3 Activiteiten VPTZ Venlo e.o.... 4 Financiën... 7 3 Inleiding Voor u ligt het

Nadere informatie

Evaluatie themabijeenkomst Kleur bekennen d.d. 22 maart 2011 bij Raffy te Breda

Evaluatie themabijeenkomst Kleur bekennen d.d. 22 maart 2011 bij Raffy te Breda Evaluatie themabijeenkomst Kleur bekennen d.d. maart 0 bij Raffy te Breda Aantal aanwezige personen: 8 personen Aantal ingevulde formulieren: 7 (3 verpleegkundigen; 3 huisartsen; ergotherapeut/therapeut;

Nadere informatie

Home. Voorbeelden van zorgen over het levenseinde

Home. Voorbeelden van zorgen over het levenseinde Home Coaching bij vragen rondom de laatste levensfase en de dood Ieder leven is eindig. Toch kan praten over het levenseinde lastig zijn. Soms zelfs extra lastig met mensen die u het meest nabij zijn,

Nadere informatie

Stimuleren dat oudere migranten de weg naar voorzieningen voor zorg en welzijn, wonen en inkomen weten te vinden. Dat beoogt Stem van de oudere

Stimuleren dat oudere migranten de weg naar voorzieningen voor zorg en welzijn, wonen en inkomen weten te vinden. Dat beoogt Stem van de oudere Stimuleren dat oudere migranten de weg naar voorzieningen voor zorg en welzijn, wonen en inkomen weten te vinden. Dat beoogt Stem van de oudere migrant. Dit Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderenproject (NUZO;

Nadere informatie

bij avondwake en kerkelijke uitvaart

bij avondwake en kerkelijke uitvaart Informatie bij avondwake en kerkelijke uitvaart Rooms-katholieke parochies van de parochiefederatie Sint Franciscus tussen duin en tuin Maasdijk - Poeldijk Heenweg - s Gravenzande Kwintsheul - De Lier

Nadere informatie

Op weg naar een diverse en toegankelijke zorg!

Op weg naar een diverse en toegankelijke zorg! Op weg naar een diverse en toegankelijke zorg! diversiteit π kleurrijk π bewustwording mantelzorg π netwerken π zorgaanbod kleurrijk π diversiteit π ondersteuning netwerken π mantelzorg π zorgaanbod bewustwording

Nadere informatie

Het Rouwende Kind. een handvat voor de volwassene

Het Rouwende Kind. een handvat voor de volwassene Het Rouwende Kind een handvat voor de volwassene Het Rouwende Kind een handvat voor de volwassene Nina José Verhoeven Elk kind dat oud genoeg is om van iemand te houden, is oud genoeg om te rouwen. Alan

Nadere informatie

O-.L-.Vrouw-Onbevlekt-Ontvangen Kontich-Kazerne

O-.L-.Vrouw-Onbevlekt-Ontvangen Kontich-Kazerne O-.L-.Vrouw-Onbevlekt-Ontvangen Kontich-Kazerne Mensen voor Mensen en Rouwzorg Mensen voor Mensen is een vrijwilligersorganisatie, werkzaam in de wijk Kontic-Kazerne (KOKA), die zich bekommert om de menselijke

Nadere informatie

LEVEN MET LEF Bijbelstudie 6: Een vrouw voor Izak: Op zoek naar de ware Jacob(a)

LEVEN MET LEF Bijbelstudie 6: Een vrouw voor Izak: Op zoek naar de ware Jacob(a) LEVEN MET LEF Bijbelstudie 6: Een vrouw voor Izak: Op zoek naar de ware Jacob(a) Bijbelstudie 6 Leven met lef Een vrouw voor Izak: op zoek naar de ware Jacob(a) Hervormde Gemeente van Enter Contact: Ds.

Nadere informatie

Hertaling augustus 2017 Annemiek Denissen

Hertaling augustus 2017 Annemiek Denissen Hertaling augustus 2017 Annemiek Denissen 1 Het regionaal platform ervaringskennis Wie zijn wij? Wij zijn mensen uit cliëntenraden in Nijmegen en begonnen in 2013.Wij vinden het belangrijk om wat cliënten

Nadere informatie

Jaarverslag. Voor zorg in de laatste levensfase. Voor steun en begrip bij het verwerken van het verlies

Jaarverslag. Voor zorg in de laatste levensfase. Voor steun en begrip bij het verwerken van het verlies Jaarverslag 2012 Voor zorg in de laatste levensfase Voor steun en begrip bij het verwerken van het verlies Inhoudsopgave Bestuursleden en coördinatoren... 3 Vrijwilligers... 4 Missie... 7 Hoofdstuk 1 Bestuursverslag...

Nadere informatie

Verslag Deeltraject campagne Ouderen in veilige handen. - Een veilig thuis, daar maak je je toch sterk voor? -

Verslag Deeltraject campagne Ouderen in veilige handen. - Een veilig thuis, daar maak je je toch sterk voor? - Verslag Deeltraject campagne Ouderen in veilige handen - Een veilig thuis, daar maak je je toch sterk voor? - Stichting Lize Maart 2014 Naar schatting zijn er elk jaar 200.000 ouderen slachtoffer van mishandeling.

Nadere informatie

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Almelo, juli 2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 In 2006 is Scoop gestart met het bezoeken van 75-plussers in de gemeente

Nadere informatie

WELKOM MARKERING VAN DE PALLIATIEVE FASE WORKSHOP COMMUNICATIE MET PATIËNT EN INFORMELE ZORG. door Nelly Troost

WELKOM MARKERING VAN DE PALLIATIEVE FASE WORKSHOP COMMUNICATIE MET PATIËNT EN INFORMELE ZORG. door Nelly Troost WELKOM MARKERING VAN DE PALLIATIEVE FASE WORKSHOP COMMUNICATIE MET PATIËNT EN INFORMELE ZORG door Nelly Troost GEGEVENS UIT DE CASUS Systeem dhr. Jansen 74 jaar MW. JANSEN 75 jaar Medisch/Zorgverlening

Nadere informatie

Mantelzorgondersteuning in de palliatieve zorg

Mantelzorgondersteuning in de palliatieve zorg 1 Mantelzorgondersteuning in de palliatieve zorg In gesprek met de mantelzorger Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt! Doel en globaal programma Doel: - Informeren over en motiveren

Nadere informatie

Communicatie met medische zorgverleners

Communicatie met medische zorgverleners NPV afdeling NPVafdeling Doorn, Driebergen en Wijk bij Duurstede woensdag 11 mei 2016 Communicatie met medische zorgverleners 1 Dineke van Kooten wie? - Geboren op 13 juli 1963 te Huizen (NH) - De zesde

Nadere informatie

Geestelijke verzorging

Geestelijke verzorging Geestelijke verzorging Zorg met aandacht - Aandacht voor wat u gelooft Onlangs bent u opgenomen in het Havenziekenhuis. Opname in een ziekenhuis kan vragen en emoties oproepen. Het kan prettig zijn om

Nadere informatie

Inhoud: 1. Inleiding:

Inhoud: 1. Inleiding: Beleidsplan Hospice en VPTZ de Waterlelie 2013-2017 Inhoud: 1. Inleiding 2. Visie en Missie 3. Inhoudelijke doelen 2013-2017 4. Financiën 4.1 Financiële stromen 4.2 Financiële doelen voor de toekomst 4.3

Nadere informatie

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen.

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. ADHD Wachtkamerspecial Onderbehandeling van ADHD bij allochtonen: kinderen en volwassenen N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. Inleiding

Nadere informatie

Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1

Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1 EENZAAMHEID Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1 Partners 'Aanpak eenzaamheid Hatert' EENZAAMHEID / 2 Programma Wat is eenzaamheid? Signalen Omgaan met EENZAAMHEID / 3 Wat is eenzaamheid?

Nadere informatie

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein Beleid 2012-2013 Inleiding Dit beleidsstuk is geschreven om in beeld te brengen wat onze organisatie doet, waar we voor staan en waar we goed in zijn, hoe we

Nadere informatie

Interculturele jeugd en opvoedhulp

Interculturele jeugd en opvoedhulp Interculturele jeugd en opvoedhulp Op zoek naar vertrouwen en doeltreffendheid Presentatie TriviumLindenhof 9/2012 1 Ary Scheffer. Mignon verlangend naar haar vaderland 1836 2 Cijfertjes Bij TriviumLindenhof

Nadere informatie

Het gesprek aangaan Eind-rapportage van de eerste fase van het diversiteitsproject van de Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg

Het gesprek aangaan Eind-rapportage van de eerste fase van het diversiteitsproject van de Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Het gesprek aangaan Eind-rapportage van de eerste fase van het diversiteitsproject van de Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Na elkaar een jaar of zes niet gezien te hebben ontmoette ik opnieuw een

Nadere informatie

Wat wordt onder nazorg verstaan?

Wat wordt onder nazorg verstaan? Wat wordt onder nazorg verstaan? Jaarbijeenkomst NPZR&o 2016 Rouw en nazorg Rotterdam, 4 februari 2016 Rouw en Nazorg Nazorg bij palliatieve zorg kan beter Rouw (in onze samenleving) Rouwmodellen Tips

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 9. 1. Ik haat de dood 11 Overdenking bij 1 Korintiërs 15: 1-7 42

Inhoud. Woord vooraf 9. 1. Ik haat de dood 11 Overdenking bij 1 Korintiërs 15: 1-7 42 Inhoud Woord vooraf 9 1. Ik haat de dood 11 Overdenking bij 1 Korintiërs 15: 1-7 42 2. Papa, ik ben bang dat jij ook dood gaat 44 Overdenking over 1 Korintiërs 15: 35-49 78 3. Ik ben mijzelf niet meer

Nadere informatie

Wensenboek. cliënten DIT WENSENBOEK IS VAN:

Wensenboek. cliënten DIT WENSENBOEK IS VAN: Wensenboek cliënten DIT WENSENBOEK IS VAN: Beste..., Iedereen gaat een keer dood. Weet jij wat doodgaan is? Wat denk jij dat er gebeurt als je dood gaat? Dit boek helpt je hierover te praten en op te schrijven

Nadere informatie

EEN VERLIES VERWERKEN KAN NIEMAND ALLEEN, OOK NIET OP HET WERK!

EEN VERLIES VERWERKEN KAN NIEMAND ALLEEN, OOK NIET OP HET WERK! EEN VERLIES VERWERKEN KAN NIEMAND ALLEEN, OOK NIET OP HET WERK! Wat doet u als werknemer als u na het overlijden van een geliefd persoon niet in staat bent om te werken? Als u innerlijk volledig in beslag

Nadere informatie

BEOORDELING VERBREDING Kennis en Onderzoek BIJ ONVOLDOENDE MOET DE STUDENT DE VOLGENDE REPARATIEOPDRACHTEN MAKEN:

BEOORDELING VERBREDING Kennis en Onderzoek BIJ ONVOLDOENDE MOET DE STUDENT DE VOLGENDE REPARATIEOPDRACHTEN MAKEN: CODE: KW DIV V BEOORDELING VERBREDING 2009-2010 Kennis en Onderzoek STUDIEPUNTEN: DATUM: juni 2010 Naam: Rianne Smit Studentnummer: Beoordeeld door: RBD BIJ ONVOLDOENDE MOET DE STUDENT DE VOLGENDE REPARATIEOPDRACHTEN

Nadere informatie

DE KERKELIJKE UITVAART

DE KERKELIJKE UITVAART DE KERKELIJKE UITVAART Parochie H. Johannes de Doper Deze brochure over de kerkelijke uitvaart is een uitgave van de parochie H. Johannes de Doper. Jaar van uitgave: 2016 2 Gestorven voor deze wereld Sterven

Nadere informatie

TRAINING ROUWZORG. Tussen afstand en nabijheid

TRAINING ROUWZORG. Tussen afstand en nabijheid TRAINING ROUWZORG Tussen afstand en nabijheid INLEIDING In het leven zijn er vele momenten van verlies. Het omgaan met een verlies kan gepaard gaan met hevige emoties. Rouw is het antwoord dat we (als

Nadere informatie

1001 kracht van mensen samen waar het kan en apart waar het (nog) moet.

1001 kracht van mensen samen waar het kan en apart waar het (nog) moet. Sittard, 17 augustus 2012 Beste heer, mevrouw, Bij deze vragen wij uw aandacht voor de conferentie die het Platform Allochtone Zorgvragers (PAZ), het Huis voor de Zorg 1, Proteion Thuis en het Provinciaal

Nadere informatie

Wie zorgt er voor de oudere migrant? NUZO-UMC Utrecht/ Hogeschool Utrecht Lectoraat Innovaties in de zorgprocessen van de Farmacie

Wie zorgt er voor de oudere migrant? NUZO-UMC Utrecht/ Hogeschool Utrecht Lectoraat Innovaties in de zorgprocessen van de Farmacie Wie zorgt er voor de oudere migrant? NUZO-UMC Utrecht/ Hogeschool Utrecht Lectoraat Innovaties in de zorgprocessen van de Farmacie Bas Steunenberg Bas.Steunenberg@hu.nl 24/11/2016 Publicatie downloadbaar

Nadere informatie

Jaar B - Bouwen aan Zijn Rijk

Jaar B - Bouwen aan Zijn Rijk B I J L A G E B I J J A A R B Gebeden en liederen GEBEDEN GEKEND IN HEEL DE WERELD Onze Vader Onze Vader, die in de Hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in

Nadere informatie

Uitvaartviering in de Emmaüsparochie in Uithoorn

Uitvaartviering in de Emmaüsparochie in Uithoorn Uitvaartviering in de Emmaüsparochie in Uithoorn informatie voorafgaand aan het gesprek over de uitvaart Hij is niet hier, hij is immers opgestaan, zoals hij gezegd heeft. Mt 28,6 Inleiding Het is belangrijk

Nadere informatie

Huwelijkscatechese ds. Willem Smouter, NGK Ede

Huwelijkscatechese ds. Willem Smouter, NGK Ede Huwelijkscatechese ds. Willem Smouter, NGK Ede In de Nederlands Gereformeerde Kerk Ede wordt twee keer per jaar een huwelijkscatechese aangeboden, die vijf avonden duurt. Hieronder volgt een overzicht

Nadere informatie

Draaiboek bij ziekte en overlijden

Draaiboek bij ziekte en overlijden Datum Draaiboek bij ziekte en overlijden Hoe kan de school handelen bij het overlijden van een leerling? In dit overzicht vindt u een samenvatting van deze informatie in een checklist per onderdeel. Dit

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/28740 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Kadrouch-Outmany, Khadija Title: Islamic burials in the Netherlands and Belgium.

Nadere informatie

Pilot Brandveilig Leven in Meerzicht

Pilot Brandveilig Leven in Meerzicht Pilot Brandveilig Leven in rzicht Evaluatie huisbezoeken VERSIEBEHEER Versie Datum Auteur 1. juni 212 RP 1.1 2 juni 212 RP 1 Samenvatting Dit is de evaluatie van de pilot Brandveilig leven in rzicht, die

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

Vertaalde informatie over zorg en cliëntenparticipatie voor migranten. Amsterdam Edouard Buning november 2010

Vertaalde informatie over zorg en cliëntenparticipatie voor migranten. Amsterdam Edouard Buning november 2010 Vertaalde informatie over zorg en cliëntenparticipatie voor migranten Amsterdam Edouard Buning november 2010 Inhoud Opzet van het onderzoek Zorg aan migranten Taalachtergrond migranten Voorlichtingsmateriaal

Nadere informatie

Uitvaart. Orde II Schrift en Gebed. Allen staan terwijl de gestorvene wordt binnengedragen Kaarsen kunnen worden aangestoken

Uitvaart. Orde II Schrift en Gebed. Allen staan terwijl de gestorvene wordt binnengedragen Kaarsen kunnen worden aangestoken Uitvaart Orde II Schrift en Gebed In de kerk intrede Allen staan terwijl de gestorvene wordt binnengedragen Kaarsen kunnen worden aangestoken groet en inleidend woord Genade zij u en vrede van God, onze

Nadere informatie

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien Nummer 1 December 2011 Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien LANDELIJK HEEFT 16% VAN DE JONGEREN PSYCHOSOCIALE PROBLEMEN. Scoop richt zich bij coaching, counseling en training

Nadere informatie

Verlies, verdriet en rouw

Verlies, verdriet en rouw Verlies, verdriet en rouw Albert Schweitzer ziekenhuis november 2013 pavo 0233 Inleiding Iemand die u dierbaar was, waar uw zorg naar uitging, is overleden. Het wegvallen van de overledene brengt wellicht

Nadere informatie

Projectplan: Inzet van VPTZ vrijwilligers en deskundigheid bij palliatieve zorg voor mensen met een verstandelijke beperking

Projectplan: Inzet van VPTZ vrijwilligers en deskundigheid bij palliatieve zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Projectplan: Inzet van VPTZ vrijwilligers en deskundigheid bij palliatieve zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Inleiding Mensen met een verstandelijke beperking die ongeneeslijk ziek zijn,

Nadere informatie

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Palliatieve zorg Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende

Nadere informatie

jongeren vanaf 12 jaar

jongeren vanaf 12 jaar Na de schok... de draad weer oppakken Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar die betrokken zijn geweest bij een schokkende of ingrijpende gebeurtenis. Na de schok de draad weer oppakken Informatie voor

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel 5: Exploreren, verkennen en integreren van de existentiële dimensies

Bijzonder procesdoel 5: Exploreren, verkennen en integreren van de existentiële dimensies Bijzonder procesdoel 5: Exploreren, verkennen en integreren van de existentiële dimensies Eerste leerjaar B 5.1. Herkennen en verkennen van (grens)ervaringen Wat het betekent voor mij - verdriet - pijn

Nadere informatie

Welkom Hoşgeldiniz Assalamu alaikum. Deniz Özkanli Cultuurspecifieke dagvoorzieningen. Migrantengeschiedenis

Welkom Hoşgeldiniz Assalamu alaikum. Deniz Özkanli Cultuurspecifieke dagvoorzieningen. Migrantengeschiedenis Cultuurspecifieke dagvoorzieningen Welkom Hoşgeldiniz Assalamu alaikum Deniz Özkanli Projectleider beweging 3.0 mul?culturele dagbesteding Projectleider Dementelcoach Migrantengeschiedenis Wat weten we

Nadere informatie