Hoe begeleid je als ouder je kind met anorexia? Informatiebrochure voor een oplossingsgerichte benadering. (Nadine Bral)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe begeleid je als ouder je kind met anorexia? Informatiebrochure voor een oplossingsgerichte benadering. (Nadine Bral)"

Transcriptie

1 Hoe begeleid je als ouder je kind met anorexia? Informatiebrochure voor een oplossingsgerichte benadering. (Nadine Bral)

2 Dit is een werkdocument van Vzw Empathie. Dit document mag onder geen enkel geding gebruikt worden zonder toelating van de auteur. 2

3 Inhoudstafel p2 A. Inleiding tot een oplossingsgerichte benadering. Je kind en de eetstoornis. De eetstoornis als symptoom van het probleem. p3 Een oplossingsgerichte denkoefening: - Hoe help ik mijn kind? - Wat heeft mijn kind nodig? - Wat is nuttig voor mijn kind? B. VZW EMPATHIE en een andere kijk op de begeleiding van eetstoornissen. 1. Van eetgewoonte naar eetstoornis? 2. Anorexia en boulimia: enkele fysieke en mentale verschillen en gelijkenissen? 3. Hoe start een eetstoornis? 4. Hoog Sensitieve Personen(HSP) en kans tot evolueren naar een eetstoornis? 5. Behagen en kans tot evolueren naar een eetstoornis? 6. Perfectionisme en kans tot evolueren naar een eetstoornis? 7. De Innerlijke Criticus( I CR) en het gevecht van een eetstoornis? 8. Een eetstoornis en de groei naar volwassen worden? 9. Een eetstoornis en leeg van binnen? De valkuilen van anorexia? Vzw Empathie en het oplossingsgericht begeleiden van eetstoornissen? p5 C. Wat is oplossingsgericht denken? D. Hoe krijg je als ouder contact met je kind in de richting van een oplossing? 1. algemeen 2. concreet p15 p19 E. Woorden, zinnen en vragen die je kind met een eetstoornis helpen. F. Uit het leven van elke dag als ouder van een kind met een eetstoornis. p28 p30 Schema s bibliografie dankwoord p32 3

4 A. INLEIDING TOT EEN OPLOSSINGSGERICHTE BENADERING. Je kind en de eet stoornis. De eetstoornis als symptoom van het probleem. - Als ouder word je uitgenodigd tot een oplossingsgerichte denkoefening: Hoe help ik mijn kind? Wat heeft mijn kind nodig? Wat is nuttig voor mijn kind? om - te durven door de angst van de anorexia te stappen. - te durven de anorexia los te laten. - te herstellen, te genezen van de anorexia. Herstellen en genezen is emotioneel inhalen. Herstellen en genezen is een proces: stapje/ stapje. Herstellen en genezen kan je kind in een veilige, warme omgeving en niet alleen. Herstellen en genezen kan je kind samen met veilige bondgenoten. Herstellen en genezen evolueert op het ritme van je kind. - Een eetstoornis geeft je weinig of geen kans om ouder te zijn. Niet geuite gevoelens bij je kind geven je als ouder geen kans om je kind bij te sturen. 4

5 Je helpt als ouder het eetstoornisprobleem op te lossen door: - de taal van het anorectisch systeem te leren kennen en de anorexia te leren herkennen - te leren denken in oplossingen - je kind met een eetstoornis te leren denken in oplossingen. De weg naar genezing van een eetstoornis is de concrete oplossingsgerichte zoektocht naar: - een positief zelfbeeld van je kind - een positieve lichaamsbeleving van je kind - een positief sociaal functioneren van je kind Die concrete oplossingsgerichte zoektocht kan je als ouder ondersteunen door zelf te denken in oplossingen. NOOT: belangrijke zelfreflectie voor elke ouder: kan/ durf ik zelf denken in de richting van een oplossing? 5

6 B. VZW EMPATHIE EN EEN ANDERE KIJK OP DE BEGELEIDING VAN EETSTOORNISSEN. 1. Van eetgewoonte naar eetstoornis? Normaal eetgedrag wordt een eetstoornis als het gevoel over het uiterlijk een obsessie wordt en de basis wordt van alle beslissingen, met andere woorden - als het uiterlijk belangrijker wordt dan de be leving van het moment - als alle dagelijkse handelingen bepaald worden door: o o wat heb ik wel of niet gegeten? een cijfer op de weegschaal! 2.Anorexia en Boulimia: fysieke en mentale gelijkenissen en verschillen? Anorexia ondergewicht Intense angst voor gewichtstoename Mogen niet genieten Perfectionisme+++ Extreme zelfcontrole Verbergen van gevoelens Ontkennen van probleem Boulimia Meestal normaal, maar schommelend gewicht Angst voor gewichtstoename Mogen genieten, maar moeite met grenzen Chaos/impulsief weinig zelfcontrole Humeurschommelingen Schuld- en schaamtegevoel De gevolgen van dit gedrag creëren bij je kind een fysisch en mentaal probleem. 6

7 3. Hoe start een eetstoornis? Niemand kiest ervoor om in een eet stoornis te stappen. Niemand heeft schuld aan een eetstoornis. De aanzet tot anorexia is: - vaak zoeken naar iets waar je als kind zelf kan over beslissen. - vaak zoeken naar iets waar je als kind zelf controle over hebt, meestal controle over eten. Door ongezond eten en/of selectief eten kan je kind gewicht verliezen, waardoor het zich beter voelt. Dergelijk eetgedrag kan evolueren tot eetstoornis- trigger. Een eetstoornis kan een oplossing zijn om met moeilijk te plaatsen gevoelens om te gaan. Anorexia: het lichaam en de gevoelens van je kind worden tijdelijk bevroren. De gevoelens van je kind zijn ahw ondergesneeuwd. Boulimia: de gevoelens van je kind worden tijdelijk stilgelegd. Je kind met anorexia eet zijn bord niet leeg eet niet. Niet-eten = controle hebben over. Niet-eten = kiezen voor controle over eten, vet en calorieën om via het slank zijn door de anderen aanvaard te worden, graag gezien te worden. Vermageren: toch nog iets dat je kind ervaart als lukken, al is het niet de mooiste, slimste of grappigste zijn. De oorzaken zijn een complex samenspel van - genetische aanleg 7

8 - lichamelijke kwetsbaarheid - psychische kwetsbaarheid - persoonlijke ervaringen - familiale context - culturele invloeden Culturele invloeden zijn oa: - model figuren - slagen in het leven - schuldgevoelens - behoefte aan bevestiging - huisregels en rituelen - hoog sensitieve personen (HSP) 4. Hoog Sensitieve Personen (HSP) en kans om te evolueren naar een eetstoornis? Je kind met een eetstoornis is vaak een gemakkelijk, onopvallend kind. Je kind met een eetstoornis is vaak een heel gevoelig kind, vaak een Hoog Sensitief Persoon (HSP). De zintuigen van een HSP zijn bijzonder sterk ontwikkeld. Ze worden meer dan doorsnee geprikkeld, vaak overprikkeld. De wereld overweldigt hen( Aron, E.(2009)) HSP slorpen via hun gevoeligheidsantennes alle gevoeligheden van een ander op. Als een spons zuigt een HSP alles van een ander op en maakt het de ander continu naar zijn zin. Hoog Sensitieve Personen behagen continu een ander.(cfr schema Karaktertrekken Dr P. Annicq, pag. 32 schema 1) 8

9 Elke volwassene, elk kind heeft energiegevende en energieopslorpende karaktertrekken in zich. Bij je kind met een eetstoornis overheersen energieopslorpende karaktertrekken. Dit uit zich in: - het denken. - het voelen. - het gedrag. 5. Behagen en kans tot evolueren naar een eetstoornis? Je kind met een eetstoornis richt continu zijn gedrag naar een ander. Alle verlangens van een ander worden extreem ingevuld. Dergelijk gedrag is aandacht- en energie- opslorpend. Je kind ervaart niet een keuze te hebben in het mogen en kunnen streven naar een evenwicht tussen energie opslorpende ervaringen en energiegevende ervaringen. Je kind toetst niet of een ander dit zogenaamd behagen (bvb ongevraagd elke dag opruimen, stofzuigen ) wel voortdurend verwacht. Bovendien kan het behagen van de HSP het appreciatiegedrag van een ander, die behaagd wordt stimuleren. (dagelijkse ongevraagde hulp is leuk)) Dit gedrag kan ook verstikkend werken voor de ander waardoor de HSPpatiënt vol goeie bedoelingen, de afwijzing van de ander niet begrijpt. Behagen is heel moeilijk zichzelf en een ander kunnen ontgoochelen 6. Perfectionisme en kans tot evolueren naar een eetstoornis? 9

10 Bijna alle mensen in gevecht met een eetstoornis zijn (vaak heel sterk) perfectionistisch. Perfectionisme is een extreme veeleisendheid naar zichzelf. Een toets moet een 10 krijgen, een wedstrijd moet goud verdienen. Dergelijk veeleisend gedrag naar zich zelf stimuleert een negatief denken en laat geen milde zelfkritiek meer toe. Dit evolueert naar een tegen zichzelf gekeerd zijn. Wat goed gedaan wordt, wordt als een evidentie beschouwd en eigenlijk kan het altijd beter. 7. Een Innerlijke Criticus( I CR) en het gevecht van een eetstoornis? Iedereen heeft een Innerlijke Criticus(I CR): hij fluistert, scheldt, jammert en dramt. Het oorspronkelijk doel van de I Cr is beschermen en veiligheid geven: - slagen in het leven - de anderen zullen ons aanvaarden - de anderen zullen ons aardig vinden maw onze I Cr helpt om ons aan te passen aan de omgeving. De I CR controleert je denken, je gedrag en weerhoudt je er vaak van om constructief actie te ondernemen. Alhoewel hij denkt je zo te beschermen tegen afkeuring, pijn en eenzaamheid, houdt deze innerlijke stem je behoorlijk klein. De I Cr bij je kind weet soms niet van ophouden. 10

11 Het gezond denken van je kind is geblokkeerd. Een negatief denken installeert zich als een Innerlijke Criticus (I Cr). In het hoofd van je kind evolueert dit naar een zelfdestructieve stem: alles moet en het is nooit goed genoeg. Het kan altijd beter is dé regel van de I Cr en dit dag en nacht, zonder time out. De I Cr beveelt je kind zowel zijn gedrag, zijn bezigheden als zijn omgang met eten, te controleren. De I Cr ontneemt je kind de capaciteit om juist te denken, juist te interpreteren. Dit negatief zelfdestructief denken blijft in stand gehouden door het continu maken van denkfouten: eten wordt niet meer als vast recht ervaren, eten moet je verdienen. Daarbij ontzegt je kind zichzelf ook de toelating om te eten en dit uit angst om dik te worden. Tezelfdertijd wil je kind de omgeving niet ontgoochelen door niet te eten. Dit alles bouwt een spanning op naar de volgende maaltijd. Deze spanning wordt maximaal op het afgesproken maaltijduur. De I CR vult je kind met angst. Dit zelfdestructief gedrag maakt van de I CR een negativist. Een negativist domineert het hoofd van je kind: hyperkritisch tiranniek destructief. De I Cr als negativist wordt als autonome stem ervaren in het hoofd van je kind. 8. Een eetstoornis en de persoonlijke groei tot stop? Het voor elk kind zo noodzakelijke zoeken naar vragen als - wie ben ik? - hoe kan ik groot worden, groeien? - hoe kan ik volwassen worden? krijgen geen plaats meer. 11

12 Je kind durft niet stappen in de zoektocht naar zijn eigen identiteit. Je kind durft de ontdekkingstocht naar zichzelf niet aanpakken. Je kind meent weinig of geen goed gevoel ervaringen te mogen verdienen. Je kind evolueert naar een zichzelf niet meer voelen en eigen behoeften niet meer kennen. De gezonde leeroefening naar groot worden is uit evenwicht. Je kind ervaart niet een keuze te hebben tussen zelf aandacht en energie aan een ander geven en zelf energie en aandacht krijgen. 9. Een eetstoornis en leeg van binnen? Een evolutie naar niet meer weten wat je zelf graag doet, zelf leuk en tof vindt, creëert een bepaalde leegte. Leeg van binnen is heel beangstigend. Heel weinig volwassenen en kinderen kunnen met die leegte omgaan. Leegte bij je kind wordt opgevuld met continu( ook tussen de maaltijden) denken aan eten, vet en calorieën. Je kind is gevuld met de valse hoop geen leegte- angst meer te voelen. Het contact met het eigen ik raakt verstoord. Alle aandacht en energie gaat naar gedachten en angst rond eten. Je kind evolueert naar een vervreemding van zichzelf. 12

13 10. Valkuilen van een eetstoornis - Je kind evolueert naar een zeer voorspelbaar negatief gevoel van: het is nooit goed genoeg. - Dagelijkse verwijten van je bent dik, stom, een nul is je kind evenzeer gewoon. Zo ervaart je kind deze negativiteit als een evidentie en waant zich veilig in deze negativiteit. Je kind zit vast, gevangen in een extreme negatieve gedachtegang. en ervaart niet de werkelijke bedreiging. Je kind loopt in de valkuil van de I CR. Je kind ervaart een veilige hel. ( Vervaet, M. (2009)). Even niet toegeven aan de dictatuur van de I CR, door bvb iets meer of een gezonde portie te eten, wordt onmiddellijk bestraft: een geweldige terugbots van het negatief systeem in het hoofd van je kind. Dit bezorgt je kind een heel grote angst vaak nà!!! de maaltijden, vaak na een warme maaltijd, vaak na even de dagdagelijkse vaste (eet) structuur te doorbreken. Leven met een eetstoornis is een hel, veilig is een valkuil. Leven met een eetstoornis is niet gelukkig mogen zijn. 13

14 11. Vzw Empathie en het oplossingsgericht begeleiden van je kind met een eetstoornis? Vzw Empathie is een privé-initiatief voor het behandelen van kinderen en volwassenen met een eetstoornis, waaronder anorexia en boulimia nervosa. De aanpak van vzw empathie is multidisciplinair. En voor zover medisch verantwoord, staat het team voor ambulante verzorging. Je kind is bij voorkeur niet uit het gezin verwijderd. Indien medisch noodzakelijk, ruilt je kind tijdelijk de familiale context voor een ziekenhuisverblijf. Soms is een opname als time- out, zowel nuttig als nodig voor je kind. Er wordt ruime aandacht besteed aan de begeleiding van de dichte leefwereld van de patiënt. Dit helpt de interne loyauteit maw trouw, eerlijkheid, oprechtheid in het gezin te versterken en tegelijkertijd ieders persoonlijkheid te ontplooien. Vzw Empathie: - geeft je kind inzicht in zijn eigen ziekte - geeft je als ouder inzicht in de eetstoornis van je kind Vzw Empathie: - leert de omgeving begrijpen in welke mate je kind danst naar de pijpen van de negativist - leert de omgeving de geheime taal van de eetstoornis kennen 14

15 De geheime taal van de eetstoornis: Ik voel me dik = ik ben niets waard Gevoelens uiten= teken van zwak zijn Als ik ja zeg denk ik dat men dat verwacht en als ik neen zeg denk ik dat men mij niet graag zal zien. 15

16 C.WAT IS OPLOSSINGSGERICHT DENKEN? Oplossingsgericht denken is denken in de richting van een oplossing. Oplossingsgericht denken is constructief denken en stuurt in de richting van stabiliteit en/of verandering. Oplossingsgericht denken is positief gericht zijn en betekent niet altijd vrolijk en blij. Oplossingsgericht denken inspireert tot bewust en doelgericht in het leven staan. Oplossingsgericht denken nodigt uit een keuzevrijheid te ervaren. Oplossingsgericht denken moedigt aan om nieuwe gewoontes te durven ontwikkelen. Oplossingsgericht denken maakt sterker om met voldoende eigen hulpbronnen oplossingen te zoeken voor problemen uit het verleden. Oplossingsgericht denken stimuleert om keuzes te durven maken in het nu. Oplossingsgericht denken bevordert een positief taalgebruik: woorden als niet - ja, maar - nooit - altijd. worden beperkt. Oplossingsgericht denken helpt normaliseren en relativeren. Oplossingsgericht denken geeft hoop, zonder druk. Oplossingsgericht denken prikkelt de zelfwerkzaamheid. Oplossingsgericht denken is weten dat de meeste problemen een oplossing hebben.( cfr schema dr. Annicq, pag 32 schema 2) Vaak kan je een oplossing zelf zoeken en zelf vinden. Een kracht, aanwezig in elke mens, helpt ons in die concrete, gedetailleerde zoektocht naar oplossingen. Oplossingen vinden is vaak het ontwikkelen en versterken van vaardigheden. Oplossingen sturen ons in de richting van verandering en/of stabiliteit. Flexibiliteit en eigen draagkracht zijn hierbij nodig en nuttig. 16

17 Op eigen maat, op eigen ritme hebben we de keuze hoe we gewoontes mogelijks veranderen, hoe hoog of laag we onze levenslat leggen in wisselende, veranderende levensfasen. Verandering stelt vragen: welk doel heb ik voor ogen? hoe kan het anders?- wat in de plaats?- wat wil ik behouden? Oplossingsgericht denken is weten dat we als mens de vrijheid hebben om zelf keuzes te maken. Onze eigen keuzevrijheid stuurt onze gedachten in de richting van een oplossing of aanvaarding. De vrije keuzes, die we constant bewust en onbewust maken, leren onszelf te ervaren als architect van het eigen leven. Oplossingsgericht denken is weten dat ieder individu capaciteiten, kracht heeft om reële beperkingen te leren aanvaarden.(cfr schema Dr P. Annicq, pag.?) Beperkingen kan je niet oplossen, ook niet veranderen. Onze sterke kanten, onze eigen hulpbronnen helpen ons op een voor zichzelf juist aanvoelende manier om te gaan met wat niet kan veranderen. Onze zelfhelende kracht leert ons met onzekerheden en ontgoochelingen omgaan. Oplossingsgericht denken is weten dat met onzekerheid leren omgaan, een oefening is in het opbouwen van zelfvertrouwen. Durven risico nemen en in de onzekerheid van dagelijkse gewoontes durven stappen stuurt ons denken in de richting van een oplossing. Oplossingsgericht denken is weten dat problemen en beperkingen als lastig en moeilijk kunnen aangevoeld worden. Erkennen dat deze moeilijke ervaring op dit moment normaal is, helpt te denken in de richting van een oplossing of aanvaarding. 17

18 Oplossingsgericht denken nodigt uit zichzelf de vraag te stellen: Wat heb ik nu nodig om het nu als minder lastig te ervaren? Deze concrete denkoefening helpt eigen kracht op te bouwen om ervaringen uit het verleden aan te pakken en om projecten in de toekomst aan te pakken. Oplossingsgericht denken is weten dat elke mens nood kan hebben aan een duwtje in de rug voor zelfhulp. Het durven delen van lief en leed is een uitnodiging, een aanmoediging om te denken in de richting van oplossing of in de richting van aanvaarden. Oplossingsgericht denken nodigt uit onze eigen barometer, onze eigen handvaten, onze eigen bijsluiter te ontdekken. Onze persoonlijke zoektocht stuurt in de richting van zelfwerkzaamheid. Oplossingsgericht denken triggert om te toetsen: welke betekenis hebben woorden en gedragingen: wat horen we iemand zeggen; wat zien we iemand doen? hoe komen boodschappen, signalen over? Oplossingsgericht denken nodigt uit onszelf en een ander ernstig te nemen. Bewust, op maat, in volle respect mild zijn voor onszelf en een ander nodigt uit te evolueren richting oplossing of aanvaarding. Oplossingsgericht denken doet ons een veerkracht in onszelf ervaren. - Wie of wat hielp ons toen onze veer even niet brak? - Wat probeerden we in moeilijke tijden? - Hoe kunnen we de kracht van de veer in elk van ons vergroten? ( Baeijaert,L. en Stellamans, A. (2010)) 18

19 Veerkracht is de kunst om mee te deinen op de golven van verandering, om tegenslagen te boven te komen en zelfs te zien als groeimogelijkheden. Oplossingsgericht denken nodigt uit om te durven authentiek zijn: hoe durf ik mezelf zijn?- het beste uit mezelf halen en groeien? Tegelijkertijd volgt een oplossingsgerichte denkoefening: hoe kan ik omgaan met mijn tekorten en die van een ander? Oplossingsgericht denken leert wandelen in ons hoofd: met volle aandacht, in alle rust denken in het hier en het nu prikkelt onze nieuwsgierigheid, inspireert en voedt onze creativiteit. Oplossingsgericht denken nodigt uit om het leven te ontdekken. Oplossingsgericht denken maakt lichter. Oplossingsgericht denken maakt los. Oplossingsgericht denken nodigt uit om zich vrij te voelen. Oplossingsgericht denken nodigt uit om te leven. - De kunst van een vervuld leven is: - het loslaten - het weglaten - het toelaten 19

20 D. HOE KRIJG JE CONTACT MET JE KIND IN DE RICHTING VAN EEN OPLOSSING? 1. Algemeen Oplossingsgericht contact met je kind krijgen, kan je door: Het negatief denken bij je kind te herkennen en het gezonde denken te voeden. Het gezond denken voeden is een oefening in het antwoorden geven op het negatieve denken. Het gezond denken voeden is een zoektocht naar het ontmaskeren van de I Cr.( Stone,H en S (2006)) Belangrijke denkoefening: hoe anders omgaan met de eetstoornis? -wat in de plaats van de eetstoornis? Oplossingsgericht contact met je kind krijgen door te weten dat angst je kind vult: De negativist bepaalt het gedrag van je kind. Elk gedrag van je kind is een gedrag uit angst. De angst bij je kind leren herkennen en erkennen is cruciaal. Oplossingsgericht contact kan je krijgen door de ontreddering, het dansen naar de pijpen van de negativist bij je kind te herkennen. - Het controlerend gedrag van je kind is een poging tot houvast vinden. - Je kind dat zich isoleert en eenzaam is, streeft naar afwijzing: de I CR laat geen hulp toe. - Je kind gebruikt listen en trucjes als oplossing voor het loyauteitsconflict (trouw, eerlijkheid, oprechtheid): je kind wil zowel de ouders als de I CR behagen. Dit gedrag veroordelen tot liegen en manipuleren is de ICR versterken. 20

21 Oplossingsgericht contact met je kind krijgen, kan je door: Je kind aan te moedigen, uit te nodigen om te delen wat er in zijn/haar hoofd omgaat. Concrete vragen stellen helpt je kind wakker te schudden. Oplossingsgericht contact met je kind krijgen kan je door: Een beschermengel voor je kind te zijn. Een veilige mama en/of papa helpen je kind zachtjes te ontwaken uit een winterslaap. Oplossingsgericht contact met je kind kan je krijgen door te weten en te aanvaarden: het probleem van de eetstoornis doet een kind zich anders en minder voelen en creëert bij je kind het gevoel er niet bij te horen. Kinderen met anorexia verschillen vaak van andere pubers. Zij confronteren hun omgeving: - met de manier waarop zij omgaan met woorden - met de manier waarop zij interpreteren - met de manier waarop zij omgaan met gevoelens. Oplossingsgericht contact met je kind kan je krijgen door je kind te leren begrijpen en bij te sturen. Het je kind naar zijn zin maken is de I CR voeden: je kind danst naar de pijpen van de I CR. Volgende concrete tips proberen een antwoord te geven op cruciale basisvragen: - hoe kan ik als ouder leren oplossingsgericht denken? - hoe kan ik als ouder leren mezelf in vraag stellen? - met welke woorden kan ik mijn kind met een eetstoornis helpen? 21

22 2. Concreet: Oplossingsgericht denken kan je door: - De taal van de eetstoornis, als systeem in het hoofd, te leren erkennen en herkennen: het boek de geheime taal van eetstoornissen door Peggy Claude- Pierre lezen, is een leerschool. - Via professionele coaching de boodschap achter de geheime taal te leren begrijpen:leren aanvoelen wat de eetstoornis zegt, wat je kind niet kan zeggen. - De valkuilen van De I Cr te leren kennen: de voor je kind veilig aanvoelende I Cr is een valse veiligheid. Juiste veiligheid leren ervaren, leert je kind een bondgenoot te worden tegen de negativist. - De grote angst bij je kind te herkennen en te erkennen: elk gedrag en elk woord van je kind minder gestuurd door angst blokkeert de I CR. - Een taal van uitnodigen en aanmoedigen aan te leren: woorden als: je mag, je kan voedt het gezonde denken van je kind. - De eetstoornis van je kind te zien als een heel lastige ziekte: laten blijken dat je als ouder de moeilijke ziekte snapt, helpt je kind. - Empathisch te zijn: begrip tonen voor je kind; je inleven; meevoelen met je kind onderdrukt het negatief denken. Oplossingsgericht denken kan je door: - aandachtig te luisteren naar je kind: achter de woorden van je kind schuilt zoveel informatie over wat in het hoofd van je kind omgaat. 22

23 LUISTER Als ik je vraag om naar me te luisteren en je hebt het gevoel dat je iets moet ondernemen om mijn probleem op te lossen, dan stel je me teleur, hoe vreemd dat ook moge klinken. Maar als je simpelweg kunt aanvaarden dat ik voel wat ik voel, hoe onredelijk ook, dan kan ik je misschien overtuigen eens achter de feiten te kijken. Zo, luister alsjeblieft en hoor mij. En als je wilt praten wacht dan één ogenblik jouw beurt af, dan zal ik naar jou luisteren. (Leo Buscaglia, Amerikaans psycholoog) - het topje van de ijsberg in het hoofd je kind te laten smelten: ondergesneeuwde gevoelens vragen veel geduld en warmte. Tranen doen verdriet smelten. - je kind tijd te geven om te genezen: zoals de ziekte er stapsgewijs kwam, kan ze stapje/stapje losgelaten worden. Een behandeling vraagt veel tijd en energie, meer dan iedereen wenst. - je kind te laten voelen dat het geen schuld heeft aan zijn ziekte: je kind moet weten dat het zich geen last mag voelen. - je kind signalen geven dat het mag zijn zoals het is; dat het goed is zoals het is en dat het graag gezien kan en mag worden zoals het werkelijk is en niet zoals de I Cr het wil. 23

24 Oplossingsgericht denken kan je door: - Bij het aanspreken van je kind de gitaren te stemmen: een woordje meer of minder, het gepast woord kan het verschil maken. - Te weten dat je kind niet op elke gestelde vraag moet kunnen antwoorden; je als ouder niet altijd een pasklaar antwoord moet hebben - Je kind met een milde, zachte kordaatheid aan te spreken: luid spreken, roepen maakt je kind angstig. Duidelijk, helder, concreet, respectvol aanspreken helpt je kind zijn zelfzekerheid op te bouwen. - Gevoelens bij je kind leren bespreekbaar maken en heel lastige confrontatie met de eetstoornis niet uit de weg gaan: het negatief denksysteem stuurt de woorden en het gedrag van je kind. Polsen naar de reden van een gedrag, toetsen hoe je kind een gedrag verdedigt, leert je kind ervaren als zich begrepen voelen. erover spreken helpt - Samen met je kind een bondgenoot te vormen tegen de negativist : je kind wordt gestraft met angst bij even niet luisteren naar de I CR. Kunnen en mogen op adem komen bij zijn veilige mama en/of papa helpt je kind wanneer zijn I Cr terugbotst. Oplossingsgericht denken kan je door: - Je kind leren aandacht hebben voor het hier en nu. Zich aandachtig leren concentreren op wat op dit moment op deze plaats gebeurt, stimuleert het zelfbewustzijn van je kind. - Je kind uit te nodigen tot zelfzorg, tot zelfrespect : het helpt je kind zich de moeite waard te mogen voelen los van zijn prestaties in eten en gewicht. 24

25 - De zelfontplooiing van je kind te stimuleren: de drang naar perfectie naar de ander krijgt minder aandacht door het ontdekken van mogelijkheden voor een zinvolle tijdsbesteding. - Als ouder niet bang te zijn van de eetstoornis: de eetstoornis aanspreken met bvb: de stem, de negativist, het systeem of om het even welke voornaam, maakt je kind minder bang en sterkt het zelfwaarde- gevoel van je kind. - Te geloven in de zelfhelende kracht van je kind: als ouder het vuur bij je kind warm houden helpt je kind in zichzelf geloven. - Je kind heel concreet te helpen zinvolle tijdsbesteding te zoeken : creatief zijn stimuleert het zelfopbouwend denken van je kind. Oplossingsgericht denken kan je door: - Je kind gerust te stellen: rust in het hoofd geeft kracht om te vechten tegen de I CR. - Je kind tof te vinden: geen empathie zonder sympathie. - Je kind te vertrouwen: moeilijke, verdachte situaties een kans geven helpt je kind. - Het tempo van je kind te volgen: op maat en ritme van je kind rendeert meest. - De fijnbesnaardheid van je kind te erkennen: je kind voelt meer dan wie ook of je als ouder bang, moe, verdrietig, ontgoocheld bent. Oplossingsgericht denken kan je door: - Als ouder durven echt te zijn: je kind met een eetstoornis voelt onmiddellijk aan als je doet alsof. Als ouder je eigen tekorten durven aanvaarden, zich kwetsbaar durven opstellen, toont je kind dat perfectie gelukkig niet van deze wereld is. - Als ouder sterk te zijn tegenover de zware dagdagelijkse strijd van je kind: als ouder niet afgeschrikt zijn door de eetstoornis helpt je kind vechten tegen de eetstoornis. 25

26 - Als ouder regelmatige koppel- en me-time te nemen, al dan niet professioneel begeleid: leven bij een kind met een eetstoornis vraagt veel draagkracht. Zelf de kracht opbouwen om uit te stralen dat je in je kind blijft geloven, helpt je kind. Weggenomen schuldgevoelens bij zowel ouders als kind maakt het samen vechten lichter. Hoe beter het gezin met de eetstoornis omgaat, hoe beter en sneller je kind geneest. - Als ouder in alle rust proberen te ontstressen: in crisissituaties heel rustig en concreet zoeken naar hoe anders omgaan met de eetstoornis maw wat in de plaats van leeg van binnen en vol met angst. - Als ouder te voorziene moeilijke situaties samen met je kind voor te bereiden: hoe beter mogelijke stress voorbereid, hoe minder kans op een crash. Oplossingsgericht denken kan je door: - Je kind te laten voelen dat je kind belangrijker is dan het gewicht en het omgaan met eten: spreken over eten maakt ongelukkig. Aan tafel, bij voorkeur met gezin, spreken over koetjes en kalfjes helpt het zelfvertrouwen van je kind te ontwikkelen. - Hoopvol te zijn zonder druk: je kind niet opgeven en je kind blijven steunen in zijn gevecht, moedigt je kind aan het einde van de tunnel te durven zien. - Je kind helpen zelf te leren kiezen en zichzelf leren de toelating geven zijn/ haar gemaakte keuze tot een goed einde te brengen: zelf durven kiezen blokkeert de dominantie van de negativist als gebruikelijke dictator. - Je kind uitnodigen en aanmoedigen om te durven eten. Als ouder toelating geven om te eten kan de I CR blokkeren. Een signaal van veilige bondgenoten helpt het durven eten van je kind. Oplossingsgericht denken kan je door: 26

27 - Een zo rustige sfeer als mogelijk te creëren kort voor de maaltijd. Niet of slecht verteerde stress legt een knoop in de maag van je kind op het moment van de nieuwe maaltijd. - Vooral na en tussen de maaltijden samen leuke dingen te doen: leren durven genieten prikkelt de zin in het leven. - Samen puzzelen, rummikub spelen, in de sofa zitten tekenen een uitstapje Dit remt het zichzelf- afbrekend denken van je kind. Samen iets leuks doen leert je kind plezier in het leven ontdekken. - Je als ouder te herinneren wat je kind vroeger graag deed en nu niet meer doet: herinstalleren van vroegere interesses vermindert het denken aan eten. - Je kind te complimenteren bij elk stapje vooruit en dit telkens als een overwinning in het gevecht: de negativist deed je kind stilstaan. - Je kind met humor te benaderen: lachen of glimlachen is onbekend terrein voor de negativist. Het negatief denken van je kind, door de angst heen, op een leuke en lichte manier afleiden, helpt je kind opnieuw te leven. Oplossingsgericht denken kan je door: Respect te hebben voor de intense relatie tussen moeder en kind. Begrip en geduld hebben bij het stapje/ stapje durven loslaten in verbondenheid, helpt je kind. Oplossingsgericht denken kan je door: Je kind te leren flexibel worden! Heel concreet uitnodigen en aanmoedigen om even te durven controle loslaten, helpt je kind om te leren met onzekerheden en ontgoochelingen om te gaan. De weg naar we zien wel is een uitdaging: hoopvol en zonder druk. Oplossingsgericht denken kan je door: Je kind te leren juist zijn leegte in te vullen. 27

EETSTOORNISSEN EEN ANDERE KIJK.

EETSTOORNISSEN EEN ANDERE KIJK. EETSTOORNISSEN EENANDEREKIJK. Anorexia nervosa, een ziekte die zo weinig kans krijgt om begrepen te worden een ziekte die zo snelherleidwordttot manipulatiefendwingendgedrag,liegenenbedriegen, En nochtans

Nadere informatie

Eetstoornissen. Mellisa van der Linden

Eetstoornissen. Mellisa van der Linden Eetstoornissen Mellisa van der Linden Inhoud Hoofdstuk 1: Wat houdt een eetstoornis in? Hoofdstuk 2: Welke eetstoornissen zijn er? Hoofdstuk 3: Wat zijn bekende oorzaken voor een eetstoornis? Hoofdstuk

Nadere informatie

Stress & Burn Out. ubeon Academy

Stress & Burn Out. ubeon Academy Stress & Burn Out ubeon Academy Programma Stress & Burn Out, twee thema s die tot voor kort taboe waren in vele werkomgevingen, vragen vandaag de dag extra aandacht. Naast opleidingen gericht op individuele

Nadere informatie

Inner Child meditatie

Inner Child meditatie De Inner Child meditatie Uit: Je Relatie Helen Een nieuwe weg naar heling van je relatievaardigheid Indra Torsten Preiss De Inner Child meditatie De Inner Child-meditatie is de meditatie bij uitstek om

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 11. Dankwoord 15. Inleiding 17

Inhoudsopgave. Voorwoord 11. Dankwoord 15. Inleiding 17 Inhoudsopgave Voorwoord 11 Dankwoord 15 Inleiding 17 1 Kenmerken en risicofactoren van eetstoornissen 23 1.1 Inleiding 23 1.2 Psychische achtergronden 26 1.3 Gebrek aan eigenwaarde en zelfvertrouwen 27

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

De Inner Child meditatie

De Inner Child meditatie De Inner Child meditatie copyright Indra T. Preiss volgens Indra Torsten Preiss copyright Indra T. Preiss Het innerlijke kind Veel mensen zitten met onvervulde verlangens die hun oorsprong hebben in hun

Nadere informatie

WORKSHOP MINDFULNESS & ETEN

WORKSHOP MINDFULNESS & ETEN WORKSHOP MINDFULNESS & ETEN Door Esther Mostert van MIND-FOOD: www.mindfuldieet.nl Je kunt niet goed denken, liefhebben en slapen als je niet goed gegeten hebt Mindful eten, wat is dat? Bijna iedereen

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Waarom zijn we hier. Hoe kan je als bezorgde en gedreven ouders, positief coachen zonder zelf onder de stress te lijden?

Waarom zijn we hier. Hoe kan je als bezorgde en gedreven ouders, positief coachen zonder zelf onder de stress te lijden? Waarom zijn we hier Hoe kan je als bezorgde en gedreven ouders, positief coachen zonder zelf onder de stress te lijden? Waar gaat het over Coachen Uitlokken en ondersteunen van leren* * Verschillende leerdomeinen:

Nadere informatie

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben.

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben. Het meditatieprogramma duurt veertig dagen en bestaat uit tien affirmaties. Het is fijn om gedurende dit programma een dagboek bij te houden om je bewustwordingen en ervaring op schrijven. Elke dag spreek

Nadere informatie

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE voor het doopsel van meerdere kinderen In dit boekje vind je een 15-tal voorbeelden van belofte-formules die je als ouders kan uitspreken tijdens de doopviering van je kind.

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Deel 10/12. Angst is de motor van ineffectief gedrag. ecourse; Moeiteloos leren leidinggeven

Deel 10/12. Angst is de motor van ineffectief gedrag. ecourse; Moeiteloos leren leidinggeven Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

5. Overtuigingen. Gelijk of geluk? Carola van Bemmelen Food & Lifestylecoaching. Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen

5. Overtuigingen. Gelijk of geluk? Carola van Bemmelen Food & Lifestylecoaching. Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen 5. Overtuigingen Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen Een overtuiging is een gedachte die je hebt aangenomen als waarheid doordat ie herhaaldelijk is bevestigd. Het is niet meer

Nadere informatie

glijden. Ik zie ze zachtjes wegstromen, oplossen en verdwijnen, om nooit meer terug te keren.

glijden. Ik zie ze zachtjes wegstromen, oplossen en verdwijnen, om nooit meer terug te keren. INLEIDING Welkom in de affirmatiewereld. Je hebt ervoor gekozen om gebruik te gaan maken van het gereedschap dat in dit boek beschreven wordt en je hebt daarmee de bewuste beslissing genomen om je leven

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT DOOR ANN VAN RIET WWW.ALTHEA-COACHING.BE Hallo! In dit e-book ga je leren hoe je echt zelfvertrouwen kan opbouwen. En daarmee bedoel ik dus niet gewoon denken

Nadere informatie

Hoofdstuk 9 Oefeningen

Hoofdstuk 9 Oefeningen Hodstuk 9 De eerste stap in werken aan jezelf is ook meteen de belangrijkste stap: Het durven onderkennen van je innerlijke conflicten en dat je daardoor je emoties nog niet voor je kan laten werken. De

Nadere informatie

Vrijwilliger. worden bij anbn?

Vrijwilliger. worden bij anbn? Vrijwilliger worden bij anbn? Samen op weg naar herstel bij eetstoornissen Je hebt een eetstoornis (gehad) of jouw familielid of naaste heeft een eetstoornis (gehad) en je wil iets doen met met jouw ervaringen...

Nadere informatie

Eet jezelf in balans.een nieuwe (blijvende!) oplossing voor eet- en gewichtsproblemen

Eet jezelf in balans.een nieuwe (blijvende!) oplossing voor eet- en gewichtsproblemen Matoeta, Centrum voor voeding, gezondheid en bewustwording Specialist bij eet- en gewichtsproblemen Eet jezelf in balans.een nieuwe (blijvende!) oplossing voor eet- en gewichtsproblemen In mijn praktijk

Nadere informatie

@ Creatief Succes! Talent toolkit 1. Toolkit Powerkaarten...

@ Creatief Succes! Talent toolkit 1. Toolkit Powerkaarten... @ Creatief Succes! Talent toolkit 1 Toolkit Powerkaarten... @ Creatief Succes! Talent toolkit 2 Colofon Creatief Succes Evertsenstraat 5-03 4461 XN Goes www.creatiefsucces.nl info@creatiefsucces.nl @ Creatief

Nadere informatie

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd?

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters

Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters Kun jij de verleiding niet weerstaan als je versgebakken cake ruikt? Ga je eten als je verdrietig, boos, of gespannen bent? Lukt het je niet

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

Werkboek Terugvalpreventie Jeugd Naam van de patiënt

Werkboek Terugvalpreventie Jeugd Naam van de patiënt Werkboek Terugvalpreventie Jeugd Naam van de patiënt Het Werkboek Terugvalpreventie Je behandelaar heeft aan jou het voorstel gedaan om een terugvalpreventieplan op te gaan stellen. Het doel hiervan is

Nadere informatie

Motivatie. Motivatie verhogen

Motivatie. Motivatie verhogen Motivatie verhogen Inleiding: Spanning is een woord dat meestal negatief bekeken wordt. Het wordt dan gezien als stress of faalangst. Toch is dit niet correct. Er zijn heel wat voorbeelden te vinden waarbij

Nadere informatie

Golf van de Rode Maan

Golf van de Rode Maan Golf van de Rode Maan Data waarin de golf van de Rode Maan valt: 11-2 t/m 23-2-2015 *29-10 t/m 10-11-2015 *16-7 t/m 28-7-2016 *2-4 t/m 14-4- 17 18-12 t/m 30-12 -2017 * 4-9- t/m 16-9-2018 * 22-5 t/m 3-6-2019

Nadere informatie

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Van de Amerikaanse psycholoog Michael W. Fordyce 1. Wees actief en ondernemend. Gelukkige mensen halen meer uit het leven omdat ze er meer in stoppen. Blijf niet op

Nadere informatie

Competent talent in de praktijk

Competent talent in de praktijk Competent talent in de praktijk Competent talent in DE PRAKTIJK CURSISTENBOEK Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten Competent talent in de praktijk Cursistenboek Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten

Nadere informatie

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen Moraal Resultaatgericht Coachen coaching & training voor bedrijven en particulieren Hoornplantsoen 64 2652 BM Berkel en Rodenrijs telefoon 010-5225426 Hoornplantsoen 64 mobiel 06-40597816 info@resultaatgericht-coachen.nl

Nadere informatie

Ont - moeten. www.psysense.be

Ont - moeten. www.psysense.be Ont - moeten www.psysense.be Definitie van relatie Een relatie is iets waarbij je geeft en neemt, je streeft naar een win/win situatie. Je toont een relatie in een gebaar. De gebaren zijn vaak oprechter

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij eetstoornissen

Cognitieve gedragstherapie bij eetstoornissen FE 0807-1 Meer informatie Bij de VGCt zijn meer folders verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over angst en depressie. Speciaal voor kinderen zijn er folders over veel piekeren, verlatingsangst,

Nadere informatie

PERFECTIONISME. www.berenvanjouwweg.nl info@berenvanjouwweg.nl Boomstraat 127A, 5038 GP Tilburg, 06-154 08 602

PERFECTIONISME. www.berenvanjouwweg.nl info@berenvanjouwweg.nl Boomstraat 127A, 5038 GP Tilburg, 06-154 08 602 PERFECTIONISME overgenomen uit; Teaching gifted kids in the regular classroom. Susan Winebrenner, free spirit, 2001. Vertaald en aangepast door Marita van den Hout, 2011, Beren van jouw weg. Het zal u

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG 2012 Een opleiding om hoger op te komen 1 OPLEIDING 2012 Ervaring: De training heeft me sterker gemaakt in mijn rol als leidinggevende. Ik heb mijn beleid en doelen

Nadere informatie

Onderhuids. Workshop Zelfverwonding en Eetstoornissen. 9 december 2005

Onderhuids. Workshop Zelfverwonding en Eetstoornissen. 9 december 2005 Onderhuids Workshop Zelfverwonding en Eetstoornissen 9 december 005 Voorstellen ZieZo Eetstoornissen Ervaringsverhaal Vragenlijst zelfbeschadiging en Eetstoornissen Vragen José Geertsema Ellen Spanjers

Nadere informatie

Lorem Ipsum. Ben je in de leeftijd van. Win actie. 15 tot 18. Win een coachtraject t.w.v. 1000,00,- jaar?

Lorem Ipsum. Ben je in de leeftijd van. Win actie. 15 tot 18. Win een coachtraject t.w.v. 1000,00,- jaar? Ben je in de leeftijd van 15 tot 18 jaar? Win actie Win een coachtraject t.w.v. 1000,00,- 2 We vragen 100% toewijding Ben je er klaar voor om je eetstoornis te verslaan? Wil jij je 100% inzetten? En wil

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

Betrokken bij Buiten. Het puberbrein als basis. Welkom. 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl

Betrokken bij Buiten. Het puberbrein als basis. Welkom. 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl Betrokken bij Buiten Welkom Het puberbrein als basis 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl Pubers Welk (puber)gedrag valt jou het meest op? We zijn allemaal puber geweest Leef je in!

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

COMPLEXERE MAATSCHAPPIJ:

COMPLEXERE MAATSCHAPPIJ: COMPLEXERE MAATSCHAPPIJ: NESTEN KRIJGEN DEUKEN OUDERLIJKE STRESS: WEINIG TIJD OM TE COMMUNICEREN. WE GROEIEN UIT ELKAAR EMOTIONELE STRESS: VEEL VERLIESERVARINGEN Even reflecteren naar eigen handelen. Heb

Nadere informatie

Informatie voor ouders

Informatie voor ouders Weerbaarheid Informatie voor ouders Het Centrum voor Jeugd en Gezin ondersteunt met deskundig advies, tips en begeleiding. Een centraal punt voor al je vragen over opvoeden en opgroeien, dat is handig!

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Mindful Eten Cyclus. Héb ik eigenlijk wel honger?

Mindful Eten Cyclus. Héb ik eigenlijk wel honger? Héb ik eigenlijk wel honger? De sociale en emotionele verbindingen met eten, voedsel en diëten zijn in de moderne maatschappij altijd en overal aanwezig. Bij sommige mensen is de relatie die ze hebben

Nadere informatie

Adviezen in een hulpverlenend gesprek: zegen of vloek? Door: Johan Clarysse, stafmedewerker Tele-Onthaal West-Vlaanderen

Adviezen in een hulpverlenend gesprek: zegen of vloek? Door: Johan Clarysse, stafmedewerker Tele-Onthaal West-Vlaanderen Adviezen in een hulpverlenend gesprek: zegen of vloek? Door: Johan Clarysse, stafmedewerker Tele-Onthaal West-Vlaanderen Adviezen in een hulpverlenend gesprek: zegen of vloek? 1 Advies is vaak iets anders

Nadere informatie

Zeven hulpbronnen van vertrouwen. Door: Carlos Estarippa

Zeven hulpbronnen van vertrouwen. Door: Carlos Estarippa Zeven hulpbronnen van vertrouwen Door: Carlos Estarippa Geïnspireerd door het boek van Bertie Hendriks Dagboek van de Ziel. De zeven levensfasen (Hendriks, 2013) wil ik in onderstaand artikel beschrijven

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? boekje-105x105-def.indd 1 30-01-2009 12:05:22 1,2,3,..., 10 stappen boekje-105x105-def.indd 2 30-01-2009 12:05:23 Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Zonder dieet lekkerder in je vel!

Zonder dieet lekkerder in je vel! Zonder dieet lekkerder in je vel! Vijf vragen en vijf stappen om te ontdekken hoe je jouw eetpatroon kunt veranderen en succesvol kunt afvallen. Overgewicht neemt ernstige vormen aan, veel volwassenen

Nadere informatie

Vaak zit er onder deze angst om dik te worden een dieper gelegen angst voor afwijzing door anderen.

Vaak zit er onder deze angst om dik te worden een dieper gelegen angst voor afwijzing door anderen. OEFENING: HERKENNEN VAN GEVOELENS Alma: Ik eet als ik me eenzaam voel, verdrietig (troostvoer), gespannen, blij, gefrustreerd of boos. Ook eet ik als ik me opgewonden voel, onrustig, innerlijke leegte

Nadere informatie

De opvoedingsdriehoek. Ann Li Thuisbegeleider bij Feniks www.feniks-opvoeding.org

De opvoedingsdriehoek. Ann Li Thuisbegeleider bij Feniks www.feniks-opvoeding.org De opvoedingsdriehoek Ann Li Thuisbegeleider bij Feniks www.feniks-opvoeding.org Een woord vooraf Wat is normaal? Ieder kind is anders 1 op 4 sociale interacties bij kinderen onder 5j is agressief Ongeveer

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

Module A. Weten 13 Module B. Denken 21 Module C. Eten 32 Module D. Laten zitten 41 Module E. Baas over je brein 50

Module A. Weten 13 Module B. Denken 21 Module C. Eten 32 Module D. Laten zitten 41 Module E. Baas over je brein 50 Eten zonder angst_kapwerkboek basis 4-3-11 14:24 Pagina 5 Inhoud 5 Inhoud Inleiding 7 Motivatie 8 FASE 1. OPBOUWFASE 12 Module A. Weten 13 Module B. Denken 21 Module C. Eten 32 Module D. Laten zitten 41

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven in je hoofd en hebben al heel

Nadere informatie

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Je kind in balans Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Op weg naar emotionele stabiliteit UITGEVERIJ BOEKENCENTRUM ZOETERMEER Van Caroline Penninga-de Lange verschenen eerder bij Uitgeverij Boekencentrum:

Nadere informatie

CoachWijzer Houvast bij het vormgeven van effectieve begeleiding

CoachWijzer Houvast bij het vormgeven van effectieve begeleiding Houvast bij het vormgeven van effectieve begeleiding Naam: Datum: Bert van Rossum 9 december 2013 Inhoudsopgave Inleiding... De uitslag van Bert van Rossum... Toelichting coach- en begeleidingsvoorkeur...

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les één Welkom bij deze e-cursus waarin we je zullen laten zien hoe jij groter kunt worden en je problemen kleiner! Zijn er

Nadere informatie

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel.

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Goed in je vel zitten Vandaag: 1) Wat is geestelijk gezond? 2) Fit in je Hoofd en 10 positieve stappen 1) Wat is geestelijk gezond? Wie zich mentaal goed voelt kan zijn

Nadere informatie

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten Susanne Hühn Het innerlijke kind angst loslaten Inhoud Inleiding 7 Hoe ontstaat angst? 11 Wegen uit de angst 19 Het bange innerlijke kind leren kennen 35 Meditatie Het bange innerlijke kind leren kennen

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

VUB 13/05/2015 Symposium HSP LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden.be. linda@gevoeligopvoeden.be LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden.

VUB 13/05/2015 Symposium HSP LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden.be. linda@gevoeligopvoeden.be LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden. Hoogsensitieve kinderen en uitdagingen voor ouders http//: http//:www.hspvlaanderen.be linda@hspvlaanderen.be VUB 13/05/2015 Symposium HSP Wie ben ik? Linda T Kindt Mede auteur van het boek Mijn kind is

Nadere informatie

Virbo 19/03/2014 Mensen en Cultuur - Weerstand

Virbo 19/03/2014 Mensen en Cultuur - Weerstand Virbo 19/03/2014 Mensen en Cultuur - Weerstand Verwachtingen? Leervragen? Doelen De deelnemers reflecteren op de rol van mensen en cultuur bij schoolontwikkeling hebben meer inzicht in weerstand en krijgen

Nadere informatie

Leeratelier: Stress. Hoe kan ik hiermee omgaan?

Leeratelier: Stress. Hoe kan ik hiermee omgaan? Leeratelier: Stress Hoe kan ik hiermee omgaan? Doe de stress-test! Wat is stress? Hoe (examen)stress voorkomen en ermee omgaan? < 7: Ook jij hebt af en toe last van zenuwen tijdens de examenperiode, maar

Nadere informatie

Als je het niet meer ziet zitten...

Als je het niet meer ziet zitten... Infobrochure Als je het niet meer ziet zitten... Omgaan met een huilende baby mensen zorgen voor mensen Inhoud Als je het niet meer ziet zitten...4 Huilen...5 Als huilen een probleem is...6 Voeden...6

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

Studiedag: in de kijker. workshop: de ergotherapeut als coach

Studiedag: in de kijker. workshop: de ergotherapeut als coach Studiedag: in de kijker workshop: de ergotherapeut als coach Opbouw workshop Korte duiding van de theorie ( theorie wordt aangehaald) Kennismaking adhv exploreren Zelf in de ervaring stappen: oefenen op

Nadere informatie

HOOGSENSITIVITEIT BIJ KINDEREN

HOOGSENSITIVITEIT BIJ KINDEREN HOOGSENSITIVITEIT BIJ KINDEREN Reinhilde Vermeulen 1. Inleiding: hooggevoeligheid Pionier: Elaine N. Aron en Arthur Aron Begrip HSP in 1997 geïntroduceerd in de wetenschappelijke literatuur Uitgangspunt:

Nadere informatie

Afgesproken verdeling van de boeken over de groepen

Afgesproken verdeling van de boeken over de groepen DE KANJERTRAINING. Op de Jozefschool wordt er in alle groepen kanjertraining gegeven. Alle leerkrachten zijn gecertificeerd. Doel van de Kanjertraining? Deze werkwijze biedt lln. kapstokken aan om beter

Nadere informatie

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID...

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... Geplaatst op 28 juni, 2015 in het YOGI YOGA blad editie juli + augustus 2015 Lieve schat, je bent zo'n mooie, lieve en grappige vrouw, zelfs met je nukken

Nadere informatie

Competenties verbonden aan het ComPas

Competenties verbonden aan het ComPas Competenties verbonden aan het ComPas 5 kerncompetenties en 8 erg waardevol competenties 1. Kunnen samenwerken... 2 2. Contactvaardig zijn... 3 3. Inlevingsvermogen/empathie bezitten... 4 4. Zelfreflectie...

Nadere informatie

Bewust Omgaan met een Verslaving

Bewust Omgaan met een Verslaving Bewust Omgaan met een Verslaving Dit stuk biedt enkele handvatten om bewust te leren omgaan met je verslaving. Misschien denk je op dit punt wel dat je er niet mee om wil léren gaan, maar dat je er gewoon

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1 faalangst de baas! training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER FAALANGST DE BAAS! TRAINING 3 faalangst de Baas! training

Nadere informatie

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Suïcidepreventie Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Missie en visie @113 Taboe op praten over zelfmoord doorbreken Drempels bij zoeken en vinden van hulp verlagen Landelijk

Nadere informatie

GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN

GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN We vragen ons vaak af hoe we op een goede manier kunnen omgaan met gekwetste mensen. Dit is een vraag waarop we geen pasklaar antwoord kunnen geven. We

Nadere informatie

Negatieve factoren bij het ontstaan van onveilige hechting en faalangst

Negatieve factoren bij het ontstaan van onveilige hechting en faalangst Negatieve factoren bij het ontstaan van onveilige hechting en faalangst. I Kind - afwezig ontmoediging van eigen initiatief - onvoorspelbaar cognitie wordt vertraagd - onverschillig minder lust aan eigen

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

-1- Mijn geluk wordt niet veroorzaakt door iets van buiten het is mijn staat van Zijn

-1- Mijn geluk wordt niet veroorzaakt door iets van buiten het is mijn staat van Zijn Test geluk en levenskunst Beantwoord elke stelling met ja/eens of nee/oneens -1- Mijn geluk wordt niet veroorzaakt door iets van buiten het is mijn staat van Zijn -2- Ik ben niet zo gevoelig voor lof of

Nadere informatie

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfdoding en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfdoding De Zelfmoordlijn tel. 02 649 95 55 www.zelfmoordlijn.be Werkgroep Verder Voor wie achterblijft na

Nadere informatie

Wat is assertiviteit en hoe kan het je helpen met je persoonlijke wellness?

Wat is assertiviteit en hoe kan het je helpen met je persoonlijke wellness? Wellness Ontwikkelings Activiteit Assertief zijn Hoe deze techniek je leven kan verbeteren Voordelen Meer zelfvertrouwen Meer geloof in je eigen kunnen Eerder nee durven te zeggen Vermindering van Weinig

Nadere informatie

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden.

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden. Actief luisteren Om effectief te kunnen communiceren en de boodschap van een ander goed te begrijpen, is het belangrijk om de essentie te achterhalen. Je bent geneigd te denken dat je een ander wel begrijpt,

Nadere informatie

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Vijf woensdagmiddagen kunnen jongens en meiden tussen de 10 en 14 jaar op avontuur naar zichzelf. Het kind leert zichzelf

Nadere informatie

Signaalkaart Jongeren

Signaalkaart Jongeren Signaalkaart Jongeren Naam: Mike de Boer Inhoudsopgave Inleiding... 3 Signaalkaart Mike... 5 Toelichting op de uitslag... 6 Pagina 2 van 8 Inleiding Op 14 maart 2014 heeft Mike de Boer de Signaalkaart

Nadere informatie

Buro PUUR Missie. Buro PUUR Visie. Onze producten. Eetstoornis. Signaleren in 5 stappen 4. 3. Jongeren in nood zichtbaar maken

Buro PUUR Missie. Buro PUUR Visie. Onze producten. Eetstoornis. Signaleren in 5 stappen 4. 3. Jongeren in nood zichtbaar maken Buro PUUR Missie Jongeren in nood zichtbaar maken Eetstoornissen www.buropuur.nl Eetstoornissen www.buropuur.nl Buro PUUR Visie dat iedereen weet wat een eetstoornis is herkennen hulp bieden voorkomen

Nadere informatie

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL KINDEREN LEKKER IN HUN VEL 1. Welkom wij zijn Karin Hallegraeff en Noelle van Delden van Praktijk IKKE Karin stelt zich voor en er komt een foto van Karin in beeld. Noelle stelt zich voor en er komt een

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Kernklas. Ieder kind is uniek...

Kernklas. Ieder kind is uniek... Alle kinderen blij in het onderwijs van nú Kernklas Ieder kind is uniek......en is méér dan het gedrag dat zich laat zien. Een kind heeft gevoelens, emoties, behoeften, interesses, passie en talenten.

Nadere informatie

zeven uitdagingen voor hulpverleners, vrijwilligers en de man of vrouw in de straat.

zeven uitdagingen voor hulpverleners, vrijwilligers en de man of vrouw in de straat. zeven uitdagingen voor hulpverleners, vrijwilligers en de man of vrouw in de straat. 1) De kracht van mensen zien. Je kan alleen het negatieve en het falen zien van mensen in armoede. Je kan echter ook

Nadere informatie

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind Relaxatie en ontspanning voor ouder en kind door Sofie Possemiers www.elsole.be Deze oefening wordt aangeboden door Sofie Possemiers van El Sole. Wil je nog meer van zulke oefeningen ontvangen, schrijf

Nadere informatie

Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling - Relatie met andere kinderen

Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling - Relatie met andere kinderen Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling - Relatie met andere kinderen 1. Kijkt veel naar andere kinderen. 1. Kan speelgoed met andere kinderen 1. Zoekt contact met andere kinderen 1. Kan een emotionele

Nadere informatie