Wetenschappelijke samenvatting van de testen die zijn uitgevoerd ter optimalisatie van een oesterverwateringssysteem bij Krijn Verwijs BV

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wetenschappelijke samenvatting van de testen die zijn uitgevoerd ter optimalisatie van een oesterverwateringssysteem bij Krijn Verwijs BV"

Transcriptie

1 Wetenschappelijke samenvatting van de testen die zijn uitgevoerd ter optimalisatie van een oesterverwateringssysteem bij Krijn Verwijs BV In opdracht van Krijn Verwijs Yerseke B.V. A. Gittenberger M. Rensing GiMaRIS rapport 2015_14 u

2 Wetenschappelijke samenvatting van de testen die zijn uitgevoerd ter optimalisatie van een oesterverwateringssysteem bij Krijn Verwijs BV Datum: maart 2015 Rapport nr.: GiMaRIS 2015_14 Titel: Wetenschappelijke samenvatting van de testen die zijn uitgevoerd ter optimalisatie van een oesterverwateringssysteem bij Krijn Verwijs BV Auteurs: Dr. A. Gittenberger Drs. M. Rensing Adres / opdrachtnemer: GiMaRIS, Leiden BioScience Park J.H. Oortweg CH Leiden Opdrachtgever: Krijn Verwijs Yerseke B.V. GiMaRIS is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit de toepassing van de gegevens in dit rapport. De opdrachtgever vrijwaart GiMaRIS voor aanspraken van derden in verband met de gegevens in dit rapport. beleid maken voor de visserij, Rijkswaterstaat en Economische Zaken (NCK ISO) 2

3 GiMaRIS rapport 2015_14 1. Inleiding 2 Effectiviteit van UV + Emyg-skimmer Met als doel om een gesloten bewaar en verwateringssysteem van oesters te ontwikkelen bij Krijn Verwijs B.V. zijn in 2013 en 2014 door GiMaRIS een groot aantal testen uitgevoerd met verschillende verwateringssysteem opstellingen. Hierbij werd bepaald onder welke condities de verwatering van schelpdieren met de nadruk op oesters het best verloopt. Mede gebaseerd op de resultaten van dit onderzoek kon een geoptimaliseerd gesloten conditionering- en opslag systeem voor oesters verder ontwikkeld worden. In aanvulling op verschillende besprekingen en discussies over wat theoretisch de beste verwateringsopstelling zou zijn, heeft het GiMaRIS onderzoek zich met name op drie aspecten van het verwaterings-systeem gericht: [1] Hoe effectief werkt een UV + Emyg-skimmer systeem bij de afdoding van bacteriën in het water van een verwateringssysteem? [2] Wat zijn mogelijke verwaterings-opstellingen die ervoor kunnen zorgen dat er zich minder wormpjes in en op de schelpen van de oesters vestigen? [3] In hoeverre is de effectiviteit van de zuivering van schelpdieren in een verwaterings-systeem afhankelijk van parameters zoals bijvoorbeeld het soort UV-systeem, de schelpdiersoort, de watertemperatuur, de hoeveelheid water die ververst wordt, het debiet, de troebelheid en de zuurtegraad van het water voor, na en tijdens de verwatering? Verder is hierbij bepaald of, en zo ja in welke mate, het sediment wat uit de schelpdieren komt tijdens de verwatering, zich in het verwateringswater ophoopt. Dit zou de effectiviteit van het UV systeem en daarmee de verwatering negatief kunnen beïnvloeden. In de volgende paragraven zullen de resultaten van de verschillende onderzoeken uitgevoerd door Gi- MaRIS in meer detail besproken worden. In het voorjaar en najaar van 2013 en in het voorjaar van 2014, zijn drie onafhankelijke onderzoeken uitgevoerd met als doel te bepalen wat de effectiviteit is van een UV + Emyg-skimmer systeem wat betreft het afdoden van bacteriën in het water vanuit de oesterputten en bassins. Om dit te onderzoeken zijn er gedurende een week, dagelijks vijf steriele 50 ml buizen gevuld met water uit de oesterputten, vijf buizen met water uit het zuiveringssysteem. De exacte resultaten van deze drie onderzoeken staan beschreven in Gittenberger et al. (2013a, 2013b, 2014). Gebaseerd op deze onderzoeksresultaten kon het Emyg-skimmer systeem beter worden afgesteld om een optimale afdoding van bacteriën in het water te bereiken. 3 Verwateringsopstellingen om kans op wormpjes te verlagen Indien zich in of op de oesterschelp wormpjes bevinden kan een oester voor de consument minder aantrekkelijk zijn. Daarom is onderzocht in hoeverre er bij de verwatering van oesters systemen mogelijk zijn die ervoor zorgen dat minder wormpjes zich na verwatering in en op de schelpen van de oesters gevestigd hebben. Gebaseerd op de literatuur zijn hierbij de onderstaande systeemopstellingen (Fig. 1) theoretisch uitgewerkt waarmee dit probleem zou kunnen worden geminimaliseerd: 3.1 Droogstand / UV Hoewel oesters vele dagen boven water kunnen overleven door hun schelp gesloten te houden, kunnen de meeste mariene wormsoorten dit niet aangezien ze dan uitdrogen. In deze systeemop- 3

4 Wetenschappelijke samenvatting van de testen die zijn uitgevoerd ter optimalisatie van een oesterverwateringssysteem bij Krijn Verwijs BV Fig 1. Verwateringssysteemopstellingen waarmee de hoeveelheid wormpjes die zich op oesterschelpen hebben gevestigd kan worden geminimaliseerd. 4

5 GiMaRIS rapport 2015_14 5

6 Wetenschappelijke samenvatting van de testen die zijn uitgevoerd ter optimalisatie van een oesterverwateringssysteem bij Krijn Verwijs BV stelling (Fig. 1) kan worden getest in hoeverre (en na hoeveel tijd) de droogstand van oesters ervoor kan zorgen dat de wormpjes die zich op de schelp bevinden overleiden of van de schelp afkruipen. Aangezien UV-licht voor kleinere organismen schadelijk blijkt te zijn, kan hierbij onderzocht worden of de aanwezigheid dan wel afwezigheid van UV licht, het afdoden van wormpjes op de schelp kan versnellen dan wel vertragen. 3.4 Getij Veel organismen prefereren een stabiele omgeving boven een variërende omgeving. In hoeverre dit ook voor wormpjes geldt kan in deze opstelling (Fig. 1) worden getoetst. Hierbij wordt in de ene bak een getijde nagebootst (oesters komen afwisselend boven en onderwater te liggen), terwijl in de volgende bak in hetzelfde systeem de oesters continue onderwater liggen. 3.2 Zout water / UV Bij deze opstelling (Fig. 1) wordt ervan uitgegaan dat wormpjes mogelijk alleen of versneld de oesterschelpen verlaten als er zeewater in de buurt is. Daarom worden hier de oesters droog vlak boven het water geplaatst. Net als in de vorige proefopstelling kan hierbij verder worden getest in hoeverre wormpjes sneller van de oesters af gaan bij de aanwezigheid van UV licht. 3.5 Ultrasoon geluid In de recente literatuur zijn verschillende studies te vinden waarin wordt aangetoond dat onderwater geluid (en dan voornamelijk ultrasoon) een grote impact kan hebben doordat dit dieren kan weg-jagen of verstoren in hun gedrag. In hoeverre dit ook gebeurd bij de wormpjes op een oesterschelp, kan met deze systeemopstelling test worden (Fig. 1). 3.3 Regenwater Zeedieren zonder schelp zoals wormen, kunnen erg slecht tegen een snelle wisseling van het zoutgehalte van het water waar ze inzitten. Wanneer zij plotseling in zoet water terecht komen, trekken hun cellen water aan (osmose) waardoor deze kapot gaan en de organismen overleiden. In hoeverre dit ook werkt bij de wormpjes op de oesters wordt in deze opstelling (Fig. 1) onderzocht in twee verschillende situaties: [1] de oesters liggen net boven het zeewater en krijgen plotseling een hoeveelheid zoet water over zich heen (regenbui), en [2] de oesters liggen in zeewater maar doordat er geleidelijk zoet water aan het systeem wordt toegevoegd, neemt het zoutgehalte van het water ook geleidelijk af. Hoewel hiermee de wormpjes mogelijk niet worden afgedood, kan dit wel een vlucht gedrag veroorzaken waardoor ze de oesters verlaten. 3.6 Electro-pulsering Naast ultrasoon geluid, wordt electro-pulsering tegenwoordig ook regelmatig gebruikt om op een natuurvriendelijke manier, zonder chemicaliën bijvoorbeeld de aangroei en vestiging van zeedieren in een watersysteem tegen te gaan. Door pulserend een kleine elektrische stroom door het water heen te voeren, worden de organismen verstoord in hun gedrag en bijvoorbeeld ook bij hun vestiging. In dit systeem (Fig. 1) worden deze elektrische schokjes wel toegediend in eerste bak maar niet de tweede bak met oesters, om zo te onderzoeken of deze methodiek ook van invloed kan zijn op de wormpjes die zich op de oesterschelpen gevestigd hebben. 6

7 GiMaRIS rapport 2015_14 4 Water parameters van invloed op de zuiveringseffectiviteit van een verwateringssysteem In de loop van , is de effectiviteit van verschillende verwateringssystemen onder veschillende condities bij Krijn Verwijs B.V. getoetst. Dit gebeurde door schelpdieren te besmetten met E. coli, waarna deze ter zuivering werden aangeboden aan Krijn Verwijs B.V. Door de E. coli concentratie in de schelpdieren te bepalen voor en na zuivering kon de zuiveringseffectiviteit van het verwateringssysteem bepaald worden. Bij elke toets werden schelpdieren met tenminste twee verschillende besmettingsgraden gebruikt, om zo de zuiveringseffectiviteit te onderzoeken bij zwaar en licht besmette schelpdieren. Verder werden verschillende condities van de verwaterings-systemen gevarieerd zoals bijvoorbeeld de stroomsnelheid (debiet), de aan/ afwezigheid van een UV-systeem om het water schoon te maken, maar ook de laagdikte van de schelpdieren in het systeem. Aangezien waterparameters zoals watertemperatuur en troebelheid de effectiviteit van de verwatering ook kunnen beïnvloeden, werden deze nauwkeurig bijgehouden en meerdere malen bepaald voor en/of na de zuivering. De tussentijdse voorlopige resultaten van de verschillende toetsen werden opgeleverd in rapportages VAL_KRI_01 t/m VAL_KRI_20. Een overzicht van de uiteindelijke resultaten en waterparameter metingen van alle verschillende testen staat in tabel 1. Gebaseerd hierop konden de condities bepaald worden waarbij schelpdieren in een verwateringssysteem het best gezuiverd kunnen worden. Zo dienen bijvoorbeeld de schelpdieren bij een koudere watertemperatuur aanzienlijk langer verwaterd te worden dan bij een warmere temperatuur om de zelfde zuiveringseffectiviteit te behalen. Ook kon worden vastgesteld bij welk debiet (stroomsnelheid) de schelpdieren het best gezuiverd konden worden en dat er weinig tot geen verschil bestaat bij de zuivering van schelpdieren onderin en midden in het systeem. Verder werd vastgesteld dat onder de verschillende geteste verwaterings-condities van de troebelheid van het water. Dit betekent dat het sediment wat in het water van het systeem vrijkomt vanuit de schelpdieren die gezuiverd worden, niet in het water blijft zitten, maar daaruit door vindt er geen afname van de helderheid van het water plaats, waardoor het UV-systeem bij eenzelfde lichtsterkte naar verwachting ook niet in effectiviteit zal afnemen wat betreft het afdoden van bacteriën in het water. 5 Literatuur Gittenberger, A., Rensing, M., Tektas, S. & W.B. van Leeuwen, 2013a. Evaluatie waterzuiveringsinstallatie gebaseerd op bacterie-tellingen. GiMaRIS rapport 2013_10: 5 pp. Gittenberger, A., Rensing, M. & W.B. van Leeuwen, 2013b. Evaluatie waterzuiveringsinstallatie gebaseerd op bacterie-tellingen september GiMaRIS rapport 2013_18: 5 pp. Gittenberger, A. & M. Rensing, Evaluatie waterzuiveringsinstallatie gebaseerd op bacterie-tellingen mei GiMaRIS rapport 2014_11: 5 pp. 7

8 Wetenschappelijke samenvatting van de testen die zijn uitgevoerd ter optimalisatie van een oesterverwateringssysteem bij Krijn Verwijs BV Tabel 1. Een overzicht van de uiteindelijke resultaten en waterparameter metingen van de verschillende testen die in 2013 en 2014 zijn uitgevoerd om de zuiveringseffectiviteit te bepalen van verschillende verwateringssystemen onder verschillende omstandigheden bij Krijn Verwijs B.V. 8

Biologische waterzuivering

Biologische waterzuivering School: Bedrijf: Titel project: 1. De opdracht Opdrachtgever Opdrachtgever Opdrachtgever is Frieslandkoi uit Fochteloo. Frieslandkoi is specialist op het gebied van vijvers en koivissen. FrieslandKoi bestaat

Nadere informatie

De functie van het Balgzand als hoogwatervluchtplaats voor wadvogels II. aantallen vogels en hun verspreiding tijdens hoogwater

De functie van het Balgzand als hoogwatervluchtplaats voor wadvogels II. aantallen vogels en hun verspreiding tijdens hoogwater De functie van het Balgzand als hoogwatervluchtplaats voor wadvogels II. aantallen vogels en hun verspreiding tijdens hoogwater Rapportage van onderzoek In opdracht van Rijkswaterstaat Directie Noord-Holland

Nadere informatie

hoofdgroep maatschappelijke technologie

hoofdgroep maatschappelijke technologie hoofdgroep maatschappelijke technologie organisatie voor. toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Rapport nr. Project nr. Datum R 84/41 10881 15-03-1984 ONDERZOEK NAAR DE BIODEGRADATIE VAN DE KLEURSTOF

Nadere informatie

Hergebruik van recirculatiewater in de aardbei stellingteelt

Hergebruik van recirculatiewater in de aardbei stellingteelt Hergebruik van recirculatiewater in de aardbei stellingteelt Bij de teelt van aardbeien op stellingen is het mogelijk om water en mineralen optimaler te gebruiken. Van de bemesting (stikstof en fosfaat)

Nadere informatie

Biotoopstudie THEMA 7

Biotoopstudie THEMA 7 THEMA 7 Biotoopstudie In dit thema ga je op ontdekking in een biotoop. Door waarnemingen zoek je naar biotische factoren. Door metingen bepaal je enkele abiotische factoren van de lucht en de bodem. Je

Nadere informatie

Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling

Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling Zwevende stof vormt een complex mengsel van allerlei verschillende deeltjes, en speelt een belangrijke rol

Nadere informatie

... Hoe ziet een Rijke Noordzee eruit?

... Hoe ziet een Rijke Noordzee eruit? ... Hoe ziet een Rijke Noordzee eruit? Samen voor een gezonde zee!... Stichting De Noordzee is de onafhankelijke natuur- en milieuorganisatie die zich inzet voor een duurzaam gebruik van de Noordzee en

Nadere informatie

Kwantitatieve toets voor Agrobacterium rhizogenes

Kwantitatieve toets voor Agrobacterium rhizogenes Kwantitatieve toets voor Agrobacterium rhizogenes 20 juli 2012 Kwantitatieve toets voor Agrobacterium rhizogenes Opdrachtgever: Looptijd project: september 2011 maart 2012 COLOFON: Contactpersoon: Adriaan

Nadere informatie

IJsvossen Toets Groot/Zout, 28 november 2015, v10 Met dank aan Krister Valtonen en Johan Porsby voor inspiratie en foto s.

IJsvossen Toets Groot/Zout, 28 november 2015, v10 Met dank aan Krister Valtonen en Johan Porsby voor inspiratie en foto s. IJsvossen Toets Groot/Zout, 28 november 2015, v10 Met dank aan Krister Valtonen en Johan Porsby voor inspiratie en foto s. Vraag 1. Je staat met je groep in een archipelago aan de Oostkust in Zweden. Het

Nadere informatie

Voorstudie ultrasone geluidsgolven tegen zuur in tulp

Voorstudie ultrasone geluidsgolven tegen zuur in tulp Voorstudie ultrasone geluidsgolven tegen zuur in tulp Werkt de Bulbsweep tegen Fusariumbesmettingen? Roselinde Duyvesteijn, Suzanne Breeuwsma, Martin van Dam en Marjan de Boer. Praktijkonderzoek Plant

Nadere informatie

Duurzaam werken op zee

Duurzaam werken op zee Sarah Smith Tropen & Tropisch Belangrijke mariene ecosystemen Mangroven Zeegras Koraal Kwetsbaarheid Tropen: de gebieden rondom de evenaar tussen de keerkringen. www. commons.wikimedia.org Tropisch klimaat:

Nadere informatie

Ternperatuurverdeling Botlek en le, 2e en 3e Petroleumhaven. ( definitieve versie maart 1979) Ir. H.W. Brunsveld van Hulten Fysische Afdeling

Ternperatuurverdeling Botlek en le, 2e en 3e Petroleumhaven. ( definitieve versie maart 1979) Ir. H.W. Brunsveld van Hulten Fysische Afdeling ' l ~ ~ ~ ~ ~' i. nleiding 2. Doelstelling van het onderzoek 3. Resultaten 4. Conclusies Literatuur directie waterhuishouding en waterbeweging A; L,~'~,, Rapport 04 78-bA RSWS 8 Ternperatuurverdeling Botlek

Nadere informatie

AQUA-CHECK & AQUA-CHECK

AQUA-CHECK & AQUA-CHECK Fotometer AQUA-CHECK & AQUA-CHECK 2 Fotometer AQUA-CHECK & AQUA-CHECK 2 voor bepaling van concentratie in water / gemakkelijke bediening / temperatuur onafhankelijke werking / meting zonder cuvetten /

Nadere informatie

Water op het pluimveebedrijf

Water op het pluimveebedrijf Water op het pluimveebedrijf Water is zeer belangrijk voor het pluimveebedrijf. In de eerste plaats als drinkwater voor de kippen, maar ook om de stallen te reinigen en eventueel af te koelen. Water heeft

Nadere informatie

Effecten van toenemende warmte en CO 2 op het leven in zee

Effecten van toenemende warmte en CO 2 op het leven in zee Effecten van toenemende warmte en CO 2 op het leven in zee Jack Middelburg Universiteit Utrecht Darwin Centrum voor Biogeologie Netherlands Earth System Science Centre 21 Oktober 2014 KNAW Oceaan in hoge

Nadere informatie

Een merk van Dohse Aquaristik KG. Radgeever ARTEMIA. Met HOBBY producten succesvol Artemia opkweken.

Een merk van Dohse Aquaristik KG. Radgeever ARTEMIA. Met HOBBY producten succesvol Artemia opkweken. Een merk van Dohse Aquaristik KG Radgeever ARTEMIA Met HOBBY producten succesvol Artemia opkweken. Artemia-kreeftjes zijn één van de meest resistente en interessante levensvormen die er zijn. Aquariumhouders

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT Naam: Klas: Datum: 1 Situering van het biotoop Plaats: Type water: vijver / meer / ven / moeras/ rivier / kanaal / poel / beek / sloot / bron Omgeving: woonkern / landbouwgebied

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD. Nr. 2953

PROVINCIAAL BLAD. Nr. 2953 PROVINCIAAL BLAD Officiële uitgave van de provincie Zeeland Nr. 2953 6 juli 2017 Besluit van gedeputeerde staten van Zeeland houdende de Beleidsregels inzake lozing van proceswater en storten van tarra

Nadere informatie

Samenvatting resultaten Technologiecluster endotoxinen en waswater

Samenvatting resultaten Technologiecluster endotoxinen en waswater Samenvatting resultaten Technologiecluster endotoxinen en waswater René Jurgens, Suzanne Spaan, Piet Jacobs Contact: René Jurgens (rene.jurgens@tno.nl; 088 86 62733) 2 Project onderdeel van programma rond

Nadere informatie

Marketing. De natuur maakt verpakkingen. die de mens inspireren

Marketing. De natuur maakt verpakkingen. die de mens inspireren Marketing In Madagascar kan alleen de Xhantopan morganii praedicta, een nachtvlinder die een voldoende lange roltong heeft, de nectar opzuigen die zich binnenin de orchidee Angraecum sesquipedale bevindt.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Archaea en hyperthermofielen De levende organismen op onze aarde kunnen verdeeld worden in twee groepen, de prokaryoten en de eukaryoten. Eukaryote cellen hebben een celkern, een

Nadere informatie

De betrouwbaarheid van kleinschalige methoden voor waterzuivering. Een praktische test met diverse filters en chemische methoden

De betrouwbaarheid van kleinschalige methoden voor waterzuivering. Een praktische test met diverse filters en chemische methoden De betrouwbaarheid van kleinschalige methoden voor waterzuivering Een praktische test met diverse filters en chemische methoden November, 2011 De betrouwbaarheid van kleinschalige methoden voor waterzuivering

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/38704 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Shafiei Sabet, Saeed Title: The noisy underwater world : the effect of sound on

Nadere informatie

Voorschriften en beperkingen

Voorschriften en beperkingen > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Vereniging van Importeurs van Schelpdieren Directoraat-generaal Agro en Directie en Biodiversiteit Datum Betreft Wnb; vergunning; verwateren importmosselen

Nadere informatie

Chemisch wateronderzoek 1. klimaatstad. water leeft 2. Abio. klimaatstad

Chemisch wateronderzoek 1. klimaatstad. water leeft 2. Abio. klimaatstad Chemisch wateronderzoek 1 water leeft 2 Abio Chemisch wateronderzoek 2 Chemisch wateronderzoek 3 WATER LEEFT Chemisch wateronderzoek Een goede waterkwaliteit is van groot belang voor het leven van waterdieren

Nadere informatie

Energie uit getijstroming

Energie uit getijstroming Royal Netherlands Institute for Sea Research Energie uit getijstroming Janine Nauw a, Marck Smit a, Walther Lenting a, Belen Blanco b, Jurre de Vries c, Herman Ridderinkhof, Hendrik van Aken en Mathijs

Nadere informatie

Overleving pepinomozaïekvirus in kleding

Overleving pepinomozaïekvirus in kleding Overleving pepinomozaïekvirus in kleding Ineke Stijger, Roel Hamelink, Daniel Ludeking Wageningen UR Glastuinbouw, Bleiswijk Juli 2012 Rapport/Nota nummer 2011 Wageningen, Stichting Dienst Landbouwkundig

Nadere informatie

De Noordzee HET ONTSTAAN

De Noordzee HET ONTSTAAN De Noordzee De Noordzee is de zee tussen Noorwegen, Groot-Brittannië, Frankrijk, België, Nederland, Duitsland en Denemarken. De Noordzee is een ondiepe (30-200 m) randzee van de Atlantische oceaan met

Nadere informatie

FUNCTIONELE BADKAMERS

FUNCTIONELE BADKAMERS PRODUCTINNOVATIE BANO S GESCHIEDENIS Bano ontwikkelt en produceert de meeste producten in de eigen fabrieken in Sandane (Noorwegen). Op het fabrieksterrein van 4000m 2 van Bano is onder andere een centraal

Nadere informatie

TEST-POINT DIGITALE ZWANGERSCHAPSTEST INTRODUCTIE

TEST-POINT DIGITALE ZWANGERSCHAPSTEST INTRODUCTIE TEST-POINT DIGITALE ZWANGERSCHAPSTEST INTRODUCTIE De Digitale Zwangerschapstest van Test-Point is een snelle, kwalitatieve detectie van humaan Chorion Gonadotrofine (hcg) in urine, welke uitermate geschikt

Nadere informatie

Programma van eisen Uitbestedingen van conserveringswerkzaamheden

Programma van eisen Uitbestedingen van conserveringswerkzaamheden Marinebedrijf / Divisie Platform TLE - BES KONINKLIJKE MARINE Postbus 10.000 MARINEBEDRIJF DEN HELDER 1780 CA DEN HELDER Tel : 0223-651451 Fax : 0223-651650 Programma van eisen Uitbestedingen van conserveringswerkzaamheden

Nadere informatie

Waarom biomarkers nodig zijn

Waarom biomarkers nodig zijn Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Nieuwe studie toont aan dat voorgestelde ziekte van Huntington 'biomarker'

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten betreffende oorsprong en overleving van Erwinia. voor Expertisegroep Erwinia Friesland 13 december 2010.

Onderzoeksresultaten betreffende oorsprong en overleving van Erwinia. voor Expertisegroep Erwinia Friesland 13 december 2010. Onderzoeksresultaten betreffende oorsprong en overleving van Erwinia voor Expertisegroep Erwinia Friesland 13 december 2010 Henk Velvis Aandachtspunten Ziektebeelden Invalspoorten voor Erwinia Overleving

Nadere informatie

Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek. Nederlandse organisatie. o. LI ,,.

Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek. Nederlandse organisatie. o. LI ,,. Nederlandse organisatie Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek o. LI YT,,.,- Nederlandse organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk

Nadere informatie

Ecologische Monitoring Kustverdedigingsproject Oostende. (t 0 -situatie, fase 3) AANVULLENDE STUDIE:

Ecologische Monitoring Kustverdedigingsproject Oostende. (t 0 -situatie, fase 3) AANVULLENDE STUDIE: Ecologische Monitoring Kustverdedigingsproject Oostende (t 0 -situatie, fase 3) AANVULLENDE STUDIE: KWANTIFICERING EN KWALIFICERING VAN ORGANISCH MATERIAAL IN MARIENE SEDIMENTEN: HUN ONDERLINGE RELATIES

Nadere informatie

ZOUTGEHALTESENSOR BT78i

ZOUTGEHALTESENSOR BT78i ZOUTGEHALTESENSOR BT78i GEBRUIKERSHANDLEIDING CENTRUM VOOR MICROCOMPUTER APPLICATIES http://www.cma-science.nl Korte beschrijving De Zoutgehaltesensor BT78i meet het zoutgehalte in een oplossing in het

Nadere informatie

CALLIUM LED-2 MINI BEAMER HANDLEIDING

CALLIUM LED-2 MINI BEAMER HANDLEIDING CALLIUM LED-2 MINI BEAMER HANDLEIDING Inhoudsopgave Tips 1 Veiligheidsinstructies 2 Instructies voor beamer 3 Beamer instellen 4 - Standaard instructies 4 - Instructies diverse mogelijkheden 5 - Verbindingen

Nadere informatie

OESTERS. Smit Vis. Smit Vis, verspartner van Sligro

OESTERS. Smit Vis. Smit Vis, verspartner van Sligro OESTERS Smit Vis Smit Vis heeft een keur aan oesters in het assortiment. Ze zijn alle van het zuiverste water en hebben een eigen unieke smaak. Deze folder gaat in op ons aanbod en helpt je een keuze te

Nadere informatie

ZECHSAL MAGNESIUM PRODUCTEN

ZECHSAL MAGNESIUM PRODUCTEN ZECHSAL MAGNESIUM PRODUCTEN Informatie en Verkooppunt Ingang : Drapenierlaan - Zwolle Stadshagen Brievenbus : Pottenbakkerstraat 83-8043 BP Zwolle Telefoon : 038 4200838 Website : www.sadardiri.nl E-mailadres

Nadere informatie

Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering

Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering Onderzoek waterkwaliteit en Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering Met behulp van kiezel, grof en fijn zand, actieve kool en wat watten werd het natuurlijk zuiveringssysteem van de bodem nagebootst.

Nadere informatie

Verkoudheid; virale infectie; respiratoir syncytieel virus; vaccins; antivirale middelen

Verkoudheid; virale infectie; respiratoir syncytieel virus; vaccins; antivirale middelen Niet-technische samenvatting 2015107 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Dierstudies in het kader van ontwikkeling van medicijnen voor het behandelen en voorkomen van virale infecties aan de

Nadere informatie

INFORMATIE & BEGRIPPEN

INFORMATIE & BEGRIPPEN INFORMATIE & BEGRIPPEN 1. Automatisatie & programmatie 3 2. Centralebouw 3 3. Isolatie 3 4. Meet- en registratie-instrumenten 4 5. Snelkoelingen en vriestunnels 4 6. Software 4 7. Studiedienst 5 8. U.L.O.

Nadere informatie

Algemene samenvatting

Algemene samenvatting Algemene samenvatting De mens kan niet zonder zuurstof. De zuurstof die wij inademen wordt vanaf de longen door het bloed naar alle cellen van ons lichaam gebracht. De cellen kunnen deze zuurstof gebruiken

Nadere informatie

Drinkwater hv123. banner. AK sectie RSG Slingerbos Levant. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.

Drinkwater hv123. banner. AK sectie RSG Slingerbos Levant. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs. banner Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres AK sectie RSG Slingerbos Levant 28 maart 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/81465 Dit lesmateriaal is

Nadere informatie

In samenwerking met. Organisatie

In samenwerking met. Organisatie In samenwerking met Organisatie Inhoud Water op het pluimveebedrijf Nathalie Sleeckx Oorsprong van het water Waterkwaliteit Biofilm Waterbehandeling Drinkwatermedicatie Tips 1 2 Oorspong van het water

Nadere informatie

Legionellabestrijding in koeltorens Marktonderzoek naar chemicaliënvrije desinfectie Pieter Mensink Projectleider/adviseur bij DWA Eigenaar InstAct installatiemanagement Inhoud Chemicaliënvrij? Legionellabeheer,

Nadere informatie

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Is er een verband

Nadere informatie

Ixodes: Vroege opsporing van Borrelia infecties

Ixodes: Vroege opsporing van Borrelia infecties Deelname onderzoek Ixodes: Vroege opsporing van Borrelia infecties Geachte heer, mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek naar een nieuwe test die helpt

Nadere informatie

Legionella pneumophila (veteranenziekte)

Legionella pneumophila (veteranenziekte) Legionella pneumophila (veteranenziekte) Inleiding De legionella-uitbraak in 1999 op de bloemententoonstelling in Bovenkarspel was voor de overheid aanleiding om maatregelen te nemen om een nieuwe uitbraak

Nadere informatie

Perfect Pond Staple. Voeren vanaf 16 watertemperatuur. Perfect Pond Gold

Perfect Pond Staple. Voeren vanaf 16 watertemperatuur. Perfect Pond Gold Perfect Pond visvoeders is een zeer complete lijn siervis voeders afgestemd op de verschillende soorten vissen die in de vijver leven. Dit visvoeder heeft een unieke samenstelling die speciaal ontwikkelt

Nadere informatie

Vragen over het Erwina-onderzoek

Vragen over het Erwina-onderzoek Klik op een vraag hieronder om naar het antwoord te gaan. 1. Wat is het doel van het onderzoek in stammen, klasse S?... 2 2. Wie betaalt dit onderzoek in stammen?... 2 3. Op welke bacteriën wordt getoetst?...

Nadere informatie

MS Semen Storage Pro

MS Semen Storage Pro MS Semen Storage Pro 150 4508425 NL MS Semenstorage PRO 150 Gebruiksaanwijzing... 3 4508425/11-01-2016/F Inhoud MS Semen Storage Pro 150... 1 Bepalingen... 3 Introductie... 4 MS Semen Storage... 5 Aanbevelingen...

Nadere informatie

Post I. A: Oude duinen B: Zeekleilandschap. Bodemgebruik: A: Bos. B: Grasland

Post I. A: Oude duinen B: Zeekleilandschap. Bodemgebruik: A: Bos. B: Grasland Post I Opdracht I: Om welke twee landschappen gaat het? A: Oude duinen B: Zeekleilandschap Grondsoorten: Bodemgebruik: Inrichtingselementen: A: Oud duinzand A: Bos A: Kasteel, woningen B: Jonge zeeklei

Nadere informatie

Maatregelverkenning. Economie en Ecologie in balans. Petra Dankers 08 november 2013

Maatregelverkenning. Economie en Ecologie in balans. Petra Dankers 08 november 2013 Maatregelverkenning Economie en Ecologie in balans Petra Dankers 08 november 2013 Kader Eerste bijeenkomst Programma Rijke Waddenzee in juni veel maatregelen geidentificeerd Royal HaskoningDHV heeft in

Nadere informatie

Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden

Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden Victor N. de Jonge, november 2013 Het Eems estuarium vormt ecologisch gezien één groot geheel, maar dat

Nadere informatie

Stand van zaken na een half jaar opvolging van de grondwaterpeilen

Stand van zaken na een half jaar opvolging van de grondwaterpeilen Stand van zaken na een half jaar opvolging van de grondwaterpeilen Sinds eind december worden de grondwaterpeilen geregistreerd in 22 peilputten in de Zwinomgeving. Door het continu opvolgen van de schommelingen

Nadere informatie

Troebel water door : gebruik een floculant. en gebruik vervolgens een floculant. of voer een chlore choc behandeling uit. Groenig water door :

Troebel water door : gebruik een floculant. en gebruik vervolgens een floculant. of voer een chlore choc behandeling uit. Groenig water door : Het water SOS Troebel water door : Een kapot filtersysteem : Organisch materiaal : Aanmaak van algen : Kijk uw filtersysteem goed na en gebruik een floculant Voeg een chlore choc behandeling uit en gebruik

Nadere informatie

Practicum: Fysische en Chemische Technologie. WARMTEWISSELAAR (Groot)

Practicum: Fysische en Chemische Technologie. WARMTEWISSELAAR (Groot) Practicum: Fysische en Chemische echnologie. WARMEWISSELAAR (Groot) Auteur: N.M. Leurs Revisie:. Schmeetz/ D. Dijkstra Versie: 1.3 Datum: augustus 2010 Laboratorium Procestechnologie Inhoud 1. Inleiding...

Nadere informatie

Energie uit drinkwater en afvalwater

Energie uit drinkwater en afvalwater Energie uit drinkwater en afvalwater Inhoud 1. De cyclus van de stedelijke drinkwatervoorziening en afvalwater 2. Installeren van een turbine in het drinkwaternet 2.1. De druk in drinkwaternetten 2.2.

Nadere informatie

De juiste keus voor uw zwembadwater

De juiste keus voor uw zwembadwater De juiste keus voor uw zwembadwater Het kraanwater waarmee u het zwembad heeft gevuld, blijft helaas niet zo helder en betrouwbaar als het was. Als u het water niet behandelt, zal het snel vervuilen en/of

Nadere informatie

High-throughput technologieën versnellen de ontwikkeling van nieuwe formuleringen

High-throughput technologieën versnellen de ontwikkeling van nieuwe formuleringen High-throughput technologieën versnellen de ontwikkeling van nieuwe formuleringen Johan Paul FLAMAC, a division of SIM 1 Overzicht Inleiding Activiteiten van FLAMAC High-throughput formulatie onderzoek

Nadere informatie

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN Toelatingsnummer HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN 1 AFGELEIDE TOELATING Gelet op de aanvraag d.d. 28 september 2014 (20146102 AB) van Asito B.V. Plesmanweg 24 7602

Nadere informatie

Watertoets De Cuyp, Enkhuizen

Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Definitief Bouwfonds Ontwikkeling Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 6 april 2009 Verantwoording Titel : Watertoets De Cuyp, Enkhuizen Subtitel : Projectnummer : 275039 Referentienummer

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Conventionele geïnactiveerde griepvaccins worden toegediend door middel van intramusculaire (i.m.) injectie. De vaccins voorkomen vermenigvuldiging van

Nadere informatie

Gezondheid en elektromagnetische velden (Bron nationaal antennebureau)

Gezondheid en elektromagnetische velden (Bron nationaal antennebureau) Gezondheid en elektromagnetische velden (Bron nationaal antennebureau) Onderzoek Effecten Blootstellinglimieten Wonen en werken Weigeren van een bouwvergunning Iedereen wordt op vrijwel elk moment van

Nadere informatie

Verzilting van zoete wateren: Verlies of winst voor de aquatische natuur?

Verzilting van zoete wateren: Verlies of winst voor de aquatische natuur? Verzilting van zoete wateren: Verlies of winst voor de aquatische natuur? Ralf Verdonschot 26 juni 2014 ralf.verdonschot@wur.nl Inhoud 1. Wat maakt de levensgemeenschap van brakke wateren waardevol? 2.

Nadere informatie

HardheidsTester HLJ - 2100. Art. Nr. 906.804. Gebruiksaanwijzing

HardheidsTester HLJ - 2100. Art. Nr. 906.804. Gebruiksaanwijzing HardheidsTester HLJ - 2100 Art. Nr. 906.804 Gebruiksaanwijzing Lees alle instructies in deze handleiding voor gebruik aandachtig door en volg ze nauwkeurig op. Bewaar deze handleiding voor eventuele raadpleging.

Nadere informatie

Het hele jaar door klimaatbeheersing

Het hele jaar door klimaatbeheersing Het hele jaar door klimaatbeheersing Wij begrijpen persoonlijk comfort Iemands persoonlijk comfort wordt beïnvloed door omgevingsfactoren zoals luchttemperatuur en luchtvochtigheid. Dit kan de ontspanning,

Nadere informatie

Bruikbaarheid vacuümtoets bij hyacinten

Bruikbaarheid vacuümtoets bij hyacinten Bruikbaarheid vacuümtoets bij hyacinten Voortgezet diagnostisch onderzoek 2012 P.J. van Leeuwen en R. H. L. Dees Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR Business Unit Bloembollen,

Nadere informatie

LABORATORIUM TESTS IDENTIFICEERT HET SCALEWATCHER EFFECT OP BIO FILMS

LABORATORIUM TESTS IDENTIFICEERT HET SCALEWATCHER EFFECT OP BIO FILMS LABORATORIUM TESTS IDENTIFICEERT HET SCALEWATCHER EFFECT OP BIO FILMS De Scalewatcher Elektronische Water Conditioner heeft bewezen een duidelijk effect te hebben op de ontwikkeling en het bestaan van

Nadere informatie

HANDLEIDING. De Aalstunner: TYPE Rijpelaal. Methode: Elektrisch bedwelmen van paling in water

HANDLEIDING. De Aalstunner: TYPE Rijpelaal. Methode: Elektrisch bedwelmen van paling in water HANDLEIDING De Aalstunner: TYPE Rijpelaal Methode: Elektrisch bedwelmen van paling in water 1 Inhoudsopgave pagina Doel Aalstunner 03 Voorzieningen 04 Krachtstroom 05 PE Kunststof 05 RVS besturingskast

Nadere informatie

Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma

Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma Inleiding De Master of Crisis and Public Order Management (MCPM) is een opleiding op masterniveau. Om tot

Nadere informatie

Reizigersdiarree. Preventie en behandeling

Reizigersdiarree. Preventie en behandeling Reizigersdiarree Preventie en behandeling Reizigersdiarree Plotseling opkomende diarree komt onder reizigers vaak voor. Reizigersdiarree verloopt in het algemeen mild, gaat vanzelf over en duurt 3 tot

Nadere informatie

Waterleidingsprinkler. Het hoe, wat en waarom van de revolutionaire Waterleidingsprinkler

Waterleidingsprinkler. Het hoe, wat en waarom van de revolutionaire Waterleidingsprinkler Waterleidingsprinkler Het hoe, wat en waarom van de revolutionaire Waterleidingsprinkler We zien het maar al te vaak in de media een woning brand. In het ergste geval slachtoffers of voor het leven verminkte

Nadere informatie

hoofdstuk 2-4 hoofdstuk 2

hoofdstuk 2-4 hoofdstuk 2 Samenvatting Het doel van het onderzoek, zoals beschreven in dit proefschrift, is het identificeren van fysiologische parameters voor het meten van stress bij vleesvarkens. Stress, veroorzaakt door de

Nadere informatie

Overdaad Schaadt. Onderzoek naar vervuild water. Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07.

Overdaad Schaadt. Onderzoek naar vervuild water. Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07. Overdaad Schaadt Onderzoek naar vervuild water Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07. 1 inleiding Inleiding: Vroeger was alles beter. Dus niet. Neem bijvoorbeeld drinkwater. Tot ver in de vorige

Nadere informatie

Tijdreeksanalyse in verkeersveiligheidsonderzoek met behulp van state space methodologie

Tijdreeksanalyse in verkeersveiligheidsonderzoek met behulp van state space methodologie Samenvatting Tijdreeksanalyse in verkeersveiligheidsonderzoek met behulp van state space methodologie In dit proefschrift wordt een aantal studies gepresenteerd waarin tijdreeksanalyse wordt toegepast

Nadere informatie

Aanvullend vleermuisonderzoek restaurant Castellum Novum in De Meern

Aanvullend vleermuisonderzoek restaurant Castellum Novum in De Meern Aanvullend vleermuisonderzoek restaurant Castellum Novum in De Meern Toetsing in het kader van de Flora- en faunawet Datum: 08-11-2008 Auteur: A.H. Tuitert Opdrachtgever: Aveco de Bondt Kenmerk: vlm2008/10

Nadere informatie

Multi-Omics Analyses of the Molecular Physiology and Biotechnology of Escherichia Coli and Synechocystis sp. PCC6803 O. Borirak

Multi-Omics Analyses of the Molecular Physiology and Biotechnology of Escherichia Coli and Synechocystis sp. PCC6803 O. Borirak Multi-Omics Analyses of the Molecular Physiology and Biotechnology of Escherichia Coli and Synechocystis sp. PCC6803 O. Borirak Samenvatting O. BORIRAK Het hoofddoel van het onderzoek beschreven in dit

Nadere informatie

Hygiënisch werken Grote pluimveeslachthuizen

Hygiënisch werken Grote pluimveeslachthuizen De NVWA heeft het toezicht op pluimveeslachthuizen aangescherpt. De naleefmonitor geeft de naleving van de regels weer op het gebied van hygiënisch werken bij grote pluimveeslachthuizen. Daar wordt 99,9%

Nadere informatie

Drinkwater hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52482

Drinkwater hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52482 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 02 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52482 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Oesterherpesvirus OsHV-1 μvar in de Waddenzee

Oesterherpesvirus OsHV-1 μvar in de Waddenzee Oesterherpesvirus OsHV-1 μvar in de Waddenzee In opdracht van de Producentenorganisatie van de Nederlandse Mosselcultuur A. Gittenberger M. Engelsma GiMaRIS rapport 2013_04 Oesterherpesvirus OsHV-1 μvar

Nadere informatie

De ziekenhuisbacterie MRSA. Maatregelen tegen besmetting

De ziekenhuisbacterie MRSA. Maatregelen tegen besmetting De ziekenhuisbacterie MRSA Maatregelen tegen besmetting Inleiding U heeft van uw arts gehoord dat u (mogelijk) met de ziekenhuisbacterie MRSA besmet bent. De afkorting MRSA staat voor de naam van de bacterie:

Nadere informatie

Fipronil: onderzoeken en bevindingen tot nu toe

Fipronil: onderzoeken en bevindingen tot nu toe Guillaume Counotte, Ruth Bouwstra, Christiaan ter Veen, Jeanine Wiegel (GD) Kijk voor de laatste updates op: www.gddiergezondheid.nl/fipronil Fipronil: onderzoeken en bevindingen tot nu toe Aan het begin

Nadere informatie

SUNDISC HET RENDEMENT

SUNDISC HET RENDEMENT SUNDISC HET RENDEMENT Rendement SunDisc zonnecollector systeem. Jarenlange ervaring en ontwikkeling door SunDisc Solar Systems BV hebben van het huidige type SunDisc zonne-energie systeem een hoogwaardig

Nadere informatie

BREEAM-NL Goedgekeurde Innovatiecredit Ionisatie. mei 2017

BREEAM-NL Goedgekeurde Innovatiecredit Ionisatie. mei 2017 - BREEAM-NL Goedgekeurde Innovatiecredit mei 2017 Omschrijving innovatiecredit Doel van de innovatie Het bevorderen vaan een gezonde en goede kwaliteit van de binnenlucht en het reduceren van het energieverbruik

Nadere informatie

Duurzaam Legionella Beheer in Koeltorens. Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door SNN, koers Noord

Duurzaam Legionella Beheer in Koeltorens. Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door SNN, koers Noord Duurzaam Legionella Beheer in Koeltorens Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door SNN, koers Noord Projectgegevens 1. Titel: Duurzaam Legionella beheer in koeltorens 2. Doelstelling: Het duurzaam en

Nadere informatie

VI-D4 Beton Vochtmeter

VI-D4 Beton Vochtmeter VI-D4 Beton Vochtmeter PRODUCTBESCHRIJVING De Caisson VI-D4 vochtmeter is een niet-destructieve vochtmeter voor het meten van diverse ondergronden zoals beton, dekvloeren, gips etc. Door middel van het

Nadere informatie

KRISTALHELDER WATER DANKZIJ UV-C LICHT VOORDELEN VAN WATERZUIVERING MET UV-C

KRISTALHELDER WATER DANKZIJ UV-C LICHT VOORDELEN VAN WATERZUIVERING MET UV-C UV-C WATERZUIVERAAR KRISTALHELDER WATER DANKZIJ UV-C LICHT Ieder zwembad behoort schoon, helder water te bevatten dat vrij is van bacteriën, virussen, algen en schimmels. U wilt tenslotte veilig kunnen

Nadere informatie

ILVO. Identificatie van bederforganismen en houdbaarheid van de grijze garnaal

ILVO. Identificatie van bederforganismen en houdbaarheid van de grijze garnaal Identificatie van bederforganismen en houdbaarheid van de grijze garnaal Fien Calliauw 1.07.2015 Overzicht Probleemstelling Experimenten Conclusies Probleemstelling Bederf Verlies van kwaliteit Smaak /

Nadere informatie

Vita K Meter Voor de meting van

Vita K Meter Voor de meting van Vita K Meter Voor de meting van Cardiovasculaire Risicofactoren Assoc. Prof. Dr. Cees Vermeer Inhoudsopgave Vita K Meter Hart- en vaatziekten Risicofactoren Vitamine K in relatie tot de microcirculatie

Nadere informatie

Het volume lager zetten met dantroleen helpt ZvH muizen Calcium en neuronen calcium

Het volume lager zetten met dantroleen helpt ZvH muizen Calcium en neuronen calcium Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Het volume lager zetten met dantroleen helpt ZvH muizen Dantroleen,

Nadere informatie

Uitgangspunten: wetenschap en monitoring

Uitgangspunten: wetenschap en monitoring waddenacademie-knaw Uitgangspunten: wetenschap en monitoring Peter M.J. Herman NIOO-CEME WaddenAcademie Minimale overeenstemming wat zijn de echte problemen hoe behoren die problemen onderzocht en beschreven

Nadere informatie

Plastics: Mondiaal en lokaal probleem

Plastics: Mondiaal en lokaal probleem Plastics: Mondiaal en lokaal probleem Lisbeth Van Cauwenberghe Prof. Dr. Colin Janssen Lisbeth.VanCauwenberghe@UGent.be Plastic, een succesverhaal! 1850 Celluloid 1970 1 st plastic bumpers 1939 Nylon 1907

Nadere informatie

Nader onderzoek vleermuizen schoolgebouw Anne Franklaan, Montfoort

Nader onderzoek vleermuizen schoolgebouw Anne Franklaan, Montfoort NOTITIE Cultuurland Advies Dhr. T. Melenhorst Postbus 20 8180 AA Heerde DATUM: 20 september 2011 ONS KENMERK: 11-386/11.13133/JanBu UW KENMERK: telefonische gunning 16 juni 2011 AUTEUR: PROJECTLEIDER:

Nadere informatie

Deelhandleiding uploadportal NEM VTT

Deelhandleiding uploadportal NEM VTT Deelhandleiding uploadportal NEM VTT Onderdeel van de handleiding voor het meetnet NEM Vleermuis Transect Tellingen Schillemans, M.J. 2015.010 Rapport van het Bureau van de Zoogdiervereniging In opdracht

Nadere informatie

G&G Trading B.V. Industrieweg 18-1 3846 BD Harderwijk Tel.+31(0)341-414993 Fax+31(0)341-419625

G&G Trading B.V. Industrieweg 18-1 3846 BD Harderwijk Tel.+31(0)341-414993 Fax+31(0)341-419625 RESQ-TAPE is een zelfhechtende siliconen afdichtings- en isolatietape met veel verschillende toepassingen. Deze veelzijdige en gebruiksvriendelijke tape is uw eerste hulp bij allerlei reparaties. U brengt

Nadere informatie

Traditioneel parket op vloerkoeling.

Traditioneel parket op vloerkoeling. Traditioneel parket op vloerkoeling. Traditioneel parket op vloerkoeling. De consument wordt steeds meer op zijn wenken bediend als het gaat om meer comfort in en rondom het huis. Veel nieuwbouw wordt

Nadere informatie