BIJLAGE STRATEGISCH KADER FRAUDE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BIJLAGE STRATEGISCH KADER FRAUDE"

Transcriptie

1 BIJLAGE STRATEGISCH KADER FRAUDE Deze kadernotitie bestaat uit twee delen. In het eerste deel wordt het theoretisch kader van fraude beschreven en wordt ingegaan op de vraag wat fraude is, welke relatie er is met misbruik en oneigenlijk gebruik, met rechtmatigheid, met verslaggevingsvoorschriften en met het brede begrip integriteit. Vervolgens wordt nader ingegaan op de vraag waar en wanneer fraude zich voordoet en hoe je hierop kunt sturen. In het tweede deel verkennen we het bestaand beleid binnen Waterschap Rijn en IJssel ten aanzien van beheersing, specifiek gericht op fraude. Hierbij hebben we aandacht voor gedrag beïnvloedende factoren. Deze aspecten samen schetsen een beeld van de huidige interne beheersing binnen het waterschap.

2 Deel 1: theoretisch kader Wat is fraude? Het begrip fraude is niet in de wet gedefinieerd. Dit betekent dat er geen wettelijke bepaling is die de term fraude beschrijft. Fraude is een verzamelbegrip van (strafrechtelijke) bepalingen waarbij het gaat om vermogensdelicten, bijvoorbeeld: valsheid in geschrifte, verduistering, oplichting, (niet-)ambtelijke corruptie en eenvoudige en bedrieglijke bankbreuk. Daarnaast is fiscale fraude een veel voorkomende vorm van fraude. In dit theoretisch kader wordt voor fraude de volgende definitie gehanteerd: het bevoordelen van zichzelf of een ander middels opzettelijk wederrechtelijk handelen. Bepalend voor fraude zijn de elementen bevoordeling en opzettelijke strijdigheid met de wet- en of regelgeving. In figuur 1 is het onderscheid tussen criminaliteit, fraude, corruptie, onrechtmatig handelen, misbruik en oneigenlijk gebruik en niet-integer gedrag in beeld gebracht. In de volgende paragrafen worden deze aspecten toegelicht, waarbij de relatie met fraude aan bod komt. Misbruik en oneigenlijk gebruik Misbruik, oneigenlijk gebruik en fraude liggen dicht bij elkaar. Bij de begrippen misbruik en oneigenlijk gebruik gaat het over derden buiten de organisatie, zoals burgers, klanten en leveranciers van het waterschap. Hier bestaat het risico dat zij misbruik of oneigenlijk gebruik maken van middelen of diensten van het waterschap. Fraude heeft betrekking op personen binnen de organisatie. Door deze indeling is het eenvoudiger onderscheid te maken tussen het beleid ten aanzien van misbruik en oneigenlijk gebruik en het beleid ten aanzien van fraude, corruptie en niet-integer gedrag. Onrechtmatig In de Waterschapswet wordt aandacht besteed aan rechtmatigheid, oftewel voor het als waterschap voldoen aan externe en interne regels. Het waterschap moet zelf intern waarborgen dat rechtmatig wordt gehandeld. Daarnaast geeft de accountant, als onderdeel van zijn verklaring bij de jaarrekening, een gekwantificeerd oordeel over de rechtmatigheid van het waterschap. Integriteit Vanuit de modelgedragscode van de Unie van Waterschappen worden de volgende kernbegrippen uitgedragen; dienstbaar, professioneel, onafhankelijk, verantwoordelijk, betrouwbaar en zorgvuldig. Deze kernbegrippen zijn de toetsstenen voor de gedragsafspraken, hier moeten gedragingen aan getoetst kunnen worden. In de praktijk betekent dit dat je als medewerker belangenverstrengeling voorkomt en je je eigen positie en belangen duidelijk maakt. 2 van 6

3 Criminaliteit Onder criminaliteit verstaan we al het handelen dat middels het Wetboek van Strafrecht wordt gesanctioneerd. Wanneer is de kans op fraude het grootst? Bij fraude staan altijd drie elementen centraal; druk, gelegenheid en rationalisatie. In figuur 2 is de fraudedriehoek gevisualiseerd, de genoemde elementen worden hieronder toegelicht. Druk Er zijn factoren aan te wijzen die drukverhogend werken en daarmee een verhoogd frauderisico voor een organisatie veroorzaken (prikkels). Het gaat hierbij niet alleen om geld, maar ook prestige en de privésituatie (bijvoorbeeld verslaving, echtscheiding, schulden). Rationalisatie Dit heeft betrekking op gedrag. In hoeverre hebben mensen de neiging om fraude te plegen? Goed voorbeeldgedrag is essentieel, zodat intern geen voedingsbodem voor rationalisatie ontstaat. Gelegenheid De gelegenheid is de mogelijkheid die de organisatie openlaat (niet met beheersmaatregelen heeft afgedekt) om te frauderen. Het voorkómen van het frauderisico dient zich met name op het punt gelegenheid te concentreren. Beheersmaatregelen beïnvloeden de factor gelegenheid. De factoren druk en rationalisatie hangen af van de persoon van de fraudeur en van zijn persoonlijke situatie. De organisatie kan deze factoren minder beïnvloeden dan de gelegenheid. Dat betekent overigens niet dat de organisatie geen aandacht voor deze factoren dient te hebben, echter de organisatie kan de factor gelegenheid het meest beïnvloeden middels maatregelen. Hoe gaan we om met fraude? In de cyclus van frauderisicoanalyse zijn vier deelstappen beschreven. Deze cyclus sluit aan bij de, binnen het waterschap integraal toegepaste, PDCA-cyclus. In figuur 3 is de frauderisicoanalyse cyclus zichtbaar. De afzonderlijke stappen worden op de volgende pagina toegelicht. Figuur 3: cyclus frauderisicoanalyse 3 van 6

4 Stap 1: Periodieke detectie De invulling van het deelproces detectie is de eerste stap richting fraudebestendigheid. Het gaat hierbij om het signaleren en inventariseren van frauderisico s. Stap 2: Impactanalyse Nadat een organisatie is ingericht, is voor de beheersing een adequaat en effectief stelsel van maatregelen en procedures noodzakelijk. Dit stelsel is gericht op de drie pijlers van de fraudedriehoek: druk, gelegenheid en rationalisatie en bepalen onder meer de fraudegevoeligheid. De impactanalyse geeft aan wat de fraudegevoeligheid is op de aspecten van de fraudedriehoek. Stap 3: Aanpak op maat De derde fase is het houden van toezicht op de fraudebestendigheid van ons waterschap in relatie tot het realiseren van de beoogde doelstellingen. De uitkomsten van periodiek uitgevoerde controles of veranderde (maatschappelijke) omstandigheden kunnen aanleiding zijn tot een verdieping in de beheersmaatregelen en/of aanvullende maatregelen. Het controleren van gemaakte afspraken werkt enerzijds repressief (aanspreken van medewerkers op het niet naleven van de gemaakte afspraken), maar kan ook preventief werken. Stap 4: Preventie door communicatie De laatste fase in de cyclus betreft het afleggen van verantwoording. Deze verantwoording geeft de uitkomsten weer van de frauderisicoanalyse, de getroffen beheersmaatregelen, de uitkomsten van controlebevindingen en de aanvullende maatregelen in relatie tot de effecten op de restrisico s. De uitkomsten kunnen als input dienen voor het in control statement. Hierin geeft het college van dijkgraaf en heemraden proactief aan, hoe adequaat en effectief de interne risicobeheers- en controlemaatregelen zijn gebleken. 4 van 6

5 Deel 2: kaders Waterschap Rijn en IJssel Governance Het waterschap beschikt over een structuur waarbij beheersing in codes, richtlijnen en procedures is geregeld: van bestuurlijke gedragsregels tot interne omgangsvormen en werkinstructies. Het waterschap heeft de beginselen van deugdelijk overheidsbestuur uit de Nederlandse code voor goed openbaar bestuur ingebed in zijn beleidsinstrumentarium. Daarnaast beschikt de organisatie over organen die de beheersing vanuit verschillende invalshoeken onderzoeken. Een commissie Rekenkamer doet onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het door het waterschapsbestuur gevoerde bestuur. De accountant doet onderzoek naar de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening. Tot slot adviseert de concerncontroller de directie vanuit een onafhankelijke positie over de kwaliteit van de interne beheersing via een jaarlijkse rapportage. Wat is er al geregeld? Onderstaande figuur is toegelicht in het theoretisch kader van deze notitie. In onderstaande paragraaf wordt beschreven welke bestaande regels en maatregelen reeds zijn ingericht ten aanzien van de onderstaande aspecten. Misbruik en oneigenlijk gebruik Beleid ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik is benoemd in het actuele normenkader. Dit normenkader maakt onderdeel uit van het protocol zoals vastgesteld in het algemeen bestuur op 17 november Hiermee vormt het een onderdeel van het toetsingskader van de accountant. Zij toetst het stelsel van administratieve en technische maatregelen dat de organisatie heeft opgezet. Te denken van aan controle-technische functiescheiding AO/IC, toegang tot technische systemen middels paswoorden en middels toepassing van een vier-ogen-principe. Samenhangend met de begrippen misbruik en oneigenlijk gebruik is het begrip integriteit. Zie hier voor ook de toelichting onder het kopje niet-integer gedrag. Onrechtmatig In de Waterschapswet wordt aandacht besteed aan rechtmatigheid, oftewel voor het als waterschap voldoen aan externe en interne regels. Het waterschap moet zelf intern waarborgen dat rechtmatig wordt gehandeld. 5 van 6

6 In het Masterplan interne controle financiële rechtmatigheid zijn zes processen aangemerkt waarbij een materieel belangrijk deel van de inkomsten en uitgaven zijn afgedekt. Dit Masterplan geeft invulling aan de uitvoering van de verbijzonderde interne controles, en daarmee de mate van rechtmatigheid, van deze financiële processen. Uiteindelijk geeft de accountant, als onderdeel van de verklaring bij de jaarrekening, zijn oordeel over de rechtmatigheid van het waterschap. Waterschap Rijn en IJssel beschikt tevens over een mandaatregeling, welke op moment van schrijven van deze notitie wordt geüpdatet. De regeling bevat de financiële bevoegdheden binnen de organisatie. Niet-integer gedrag Het algemeen bestuur heeft de modelgedragscode vanuit de Unie van Waterschappen overgenomen middels zijn besluit van 7 juli Het algemeen bestuur heeft de volgende gedragscodes vastgesteld: - Gedragscode integriteit leden van het algemeen bestuur Waterschap Rijn en IJssel; - Gedragscode integriteit leden van het dagelijks bestuur Waterschap Rijn en IJssel. Naast deze codes voor bestuursleden is binnen het waterschap ook beleid voor ambtenaren vastgesteld. Voor de ambtenaren staan er regels in de Ambtenarenwet en de Sectorale Arbeidsvoorwaardenregelingen Waterschapspersoneel (SAW). Daarnaast is in een integriteitsbeleid aandacht besteed aan onderwerpen zoals integriteitsbesef, onpartijdigheid en professionaliteit en het voorkomen van belangenverstrengeling. Integriteit heeft ook te maken met cultuur, mentaliteit en bewustwording. Naast het vaststellen van een gedragscode ligt de uitdaging vooral bij het tussen de oren krijgen van integriteit bij alle medewerkers. Iedere medewerker legt bij indiensttreding de eed of de belofte af. Dit draagt bij aan de bewustwording van de bijzondere positie als ambtenaar en de consequenties van zijn/haar handelen. Criminaliteit Het onderdeel criminaliteit is middels het Wetboek van Strafrecht ingeregeld en wordt op die wijze gesanctioneerd. Aanpak Met deze notitie worden de kaders meegegeven voor de uitvoering van fraudepreventie en fraudebestrijding, als onderdeel van de interne beheersing van de organisatie. We geven hieraan effectieve uitvoering middels het ontkrachten van de fraudedriehoek. Dat wil zeggen dat in de organisatie moet worden bewerkstelligd dat rationalisatie wordt gelimiteerd, dat de motivatie tot fraude wordt verlaagd en dat de mogelijkheden worden beperkt. Beheersmaatregelen kunnen vooral worden getroffen ten aanzien van het beperken van de mogelijkheden (gelegenheid). De uitwerking volgt de lijn van de genoemde frauderisicoanalyse cyclus. Deze vier stappen worden periodiek doorlopen. 6 van 6

SO/ Griffie. Gedragscode voor politiek ambtsdragers van de gemeente Hengelo

SO/ Griffie. Gedragscode voor politiek ambtsdragers van de gemeente Hengelo SAMENVATTING RAADSVOORSTEL ZAAKNUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER SO/ Griffie AGENDANUMMER SAMENVATTING De gedragscode integriteit raadsleden werd oktober 2005 voor het laatst herzien. Als

Nadere informatie

Beleidsnota Misbruik en Oneigenlijk gebruik. Gemeente Velsen

Beleidsnota Misbruik en Oneigenlijk gebruik. Gemeente Velsen Beleidsnota Misbruik en Oneigenlijk gebruik Gemeente Velsen 2 Inhoudsopgave Inleiding blz. 4 Definities blz. 5 Kader gemeente Velsen blz. 7 Beleidsuitgangspunten blz. 7 Aandachtspunten voor de uitvoering

Nadere informatie

Drentse gedragscode integriteit Commissaris van de Koning, Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten

Drentse gedragscode integriteit Commissaris van de Koning, Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten Drentse gedragscode integriteit Commissaris van de Koning, Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten De code bestaat uit drie onderdelen. Deel I beschrijft een aantal kernbegrippen van integriteit en plaatst

Nadere informatie

Document:13IT Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van het Waterschap Brabantse Delta

Document:13IT Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van het Waterschap Brabantse Delta Document:13IT021860 Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van het Waterschap Brabantse Delta vanaf jaarrekening 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Doelstelling...3

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : Auditcommissie AB CATEGORIE : A-STUK (Afdoeningsstuk) VERGADERING D.D. : 30 september 2014 NUMMER : SEC//AKS/PvL/8375 OPSTELLER : P. van der Loo, 0522-276709

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Drentse gedragscode integriteit Commissaris van de Koning, Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten

Drentse gedragscode integriteit Commissaris van de Koning, Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten Drentse gedragscode integriteit Commissaris van de Koning, Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten De Commissaris van de Koning (CdK), Gedeputeerde Staten (GS) en Provinciale Staten (PS) zijn gehouden

Nadere informatie

1 Inleiding. 2 Doel protocol. 3 Rechtmatigheid

1 Inleiding. 2 Doel protocol. 3 Rechtmatigheid 1 Inleiding Vanaf de jaarrekening 2004 is de accountantsverklaring uitgebreid met een oordeel over de rechtmatigheid. De accountant kijkt niet alleen naar het getrouwe beeld, maar ook of baten, lasten

Nadere informatie

CDA Nijmegen. Initiatiefvoorstel Bestuurlijke Integriteit

CDA Nijmegen. Initiatiefvoorstel Bestuurlijke Integriteit 110/2003 CDA Nijmegen Initiatiefvoorstel Bestuurlijke Integriteit 1. Inleiding Met het aanvaarden van de wetsvoorstellen tot dualisering van het gemeentebestuur wordt de aanwezigheid van een gedragscode

Nadere informatie

Controleprotocol gemeente Coevorden

Controleprotocol gemeente Coevorden Controleprotocol gemeente Coevorden Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Vaststelling Controleprotocol 3 3 Wettelijk kader 3 4 Goedkeurings- en rapporteringstolerantie 3 4.1 Goedkeuringstolerantie 4 4.2 Rapporteringstolerantie

Nadere informatie

Handreiking gedragscode provinciale ambtenaren

Handreiking gedragscode provinciale ambtenaren Handreiking gedragscode provinciale ambtenaren De overheid is er voor de burgers. Zij verkeert vaak in een monopoliepositie: de burger die iets wil of juist niet wil, kan niet om de overheid heen. Dit

Nadere informatie

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei voor de accountantscontrole op de jaarrekening Opgesteld door: Lando Welters, adviseur planning en control, Waterschap Peel en Maasvallei Versie: Algemeen

Nadere informatie

Controleprotocol Werkorganisatie Duivenvoorde

Controleprotocol Werkorganisatie Duivenvoorde Controleprotocol Werkorganisatie Duivenvoorde Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Doelstelling... 3 3. Wettelijk kader... 3 4. Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid en rechtmatigheid)... 3 4.1

Nadere informatie

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg Financiële verordening RUD Zuid-Limburg 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 3 Artikel 1 Begrippenkader... 3 Hoofdstuk 2 Begroting en verantwoording... 4 Artikel 2 Opstellen begroting en verantwoording...

Nadere informatie

Bestuurlijke integriteit

Bestuurlijke integriteit Bestuurlijke integriteit Onderzoek Bestuurlijke Integriteit Onderzoeksopzet Rekenkamercommissie De Wolden Maart 2014 Status: definitief Versie: 4 Rekenkamercommissie De Wolden 1 A. Wat willen wij bereiken?

Nadere informatie

Gedragscode. Voor de voorzitter, de leden en de plaatsvervangende leden van de Algemene Rekenkamer van Sint Maarten.

Gedragscode. Voor de voorzitter, de leden en de plaatsvervangende leden van de Algemene Rekenkamer van Sint Maarten. Gedragscode Voor de voorzitter, de leden en de plaatsvervangende leden van de Algemene Rekenkamer van Sint Maarten. Vastgesteld in de vergadering van de Algemene Rekenkamer d.d. 20 februari 2013 Inhoud

Nadere informatie

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Charter Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Voorwoord 1 2 Definitie en reikwijdte 2 3

Nadere informatie

Integriteitsbeleid voor medewerkers van het Hoogheemraadschap van Delfland

Integriteitsbeleid voor medewerkers van het Hoogheemraadschap van Delfland Integriteitsbeleid voor medewerkers van het Hoogheemraadschap van Delfland Opsteller: Gerda Goedhart Aster Hupkes Status: Datum: 21-12-2009 Datum: 27-10-2010 pagina 1 Van 16 1. INLEIDING...3 2. DOELSTELLING

Nadere informatie

Het algemeen bestuur van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden; gelezen het voorstel van dijkgraaf en hoogheemraden van 20 april 2010;

Het algemeen bestuur van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden; gelezen het voorstel van dijkgraaf en hoogheemraden van 20 april 2010; Het algemeen bestuur van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden; gelezen het voorstel van dijkgraaf en hoogheemraden van 20 april 2010; gelet op artikel 33, lid 3 van de Waterschapswet; B E S L U

Nadere informatie

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t :

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t : De Drechtraad gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, alsmede artikel 30, eerste

Nadere informatie

Plan van Aanpak Verbijzonderde Interne controle 2010-2013 Gemeente Zaltbommel

Plan van Aanpak Verbijzonderde Interne controle 2010-2013 Gemeente Zaltbommel Plan van Aanpak Verbijzonderde Interne controle 2010-2013 Gemeente Zaltbommel Inleiding en doelstelling Plan van Aanpak Interne controle Rechtmatigheid De visie en missie van de organisatie is : Bestuurders

Nadere informatie

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014.

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014. Deloitte Accountants B.V. Park Veidzigt 25 4336 DR Middelburg Postbus 7056 4330 GB Middelburg Nederland Tel: 088 288 2888 Fax 088 288 9895 www.deloitte.n1 Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland

Nadere informatie

* Functionaliteit Het handelen van een bestuurder heeft een herkenbaar verband met de functie die hij vervult in het bestuur.

* Functionaliteit Het handelen van een bestuurder heeft een herkenbaar verband met de functie die hij vervult in het bestuur. CONCEPT-GEDRAGSCODE RAAD MAASDRIEL - rvbijlage cie ABZORG 01.06.10 (VNG model) De code bestaat uit 2 onderdelen: Deel I beschrijft een aantal kernbegrippen van integriteit ten behoeve van het bredere kader.

Nadere informatie

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân.

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân. Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân. Het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân besluit, gelet op artikel 109 van de

Nadere informatie

Artikel 1. Definities

Artikel 1. Definities Verordening 212 Het algemeen bestuur van de ISD Bollenstreek besluit, gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, vast te stellen: Verordening op de uitgangspunten voor het financieel beleid, alsmede voor

Nadere informatie

Notitie integriteitsbeleid gemeente Texel

Notitie integriteitsbeleid gemeente Texel Notitie integriteitsbeleid gemeente Texel 2011 Inhoudsopgave Inleiding 4 Waarom integriteitsbeleid 4 Basisnormen integriteitsbeleid 4 Wat is integriteit? 5 Doel van integriteitsbeleid 5 Onze visie op integriteit:

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER 1 Inleiding Op grond van artikel 213 van de Gemeentewet dient er een accountantscontrole plaats te

Nadere informatie

Gedragscode integriteit voor politieke ambtsdragers

Gedragscode integriteit voor politieke ambtsdragers Gedragscode integriteit voor politieke ambtsdragers Leden van het dagelijks en algemeen bestuur van Waterschap Rivierenland stellen bij hun handelen de kwaliteit van het openbaar bestuur centraal. Integriteit

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GE- MEENTE VENRAY

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GE- MEENTE VENRAY CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GE- MEENTE VENRAY 2016-2019 1 Inleiding Op grond van artikel 213 van de Gemeentewet dient er een accountantscontrole plaats te vinden

Nadere informatie

Samenwerking aanpak verzekeringsfraude en gerelateerde criminaliteit

Samenwerking aanpak verzekeringsfraude en gerelateerde criminaliteit Samenwerking aanpak verzekeringsfraude en gerelateerde criminaliteit Kaderconvenant Samenwerking aanpak verzekeringsfraude en gerelateerde criminaliteit Vertrouwelijk 1 Alleen voor intern gebruik De partijen:

Nadere informatie

Wettelijke grondslag: artikel de artikelen 15 lid 3, 41c lid 2 en 69 lid 2 van de Gemeentewet;

Wettelijke grondslag: artikel de artikelen 15 lid 3, 41c lid 2 en 69 lid 2 van de Gemeentewet; Raadsbesluit Nummer: 5 Wettelijke grondslag: artikel de artikelen 15 lid 3, 41c lid 2 en 69 lid 2 van de Gemeentewet; Besloten in de raadsvergadering van: 27 maart 2014 besluit: 1. de op 11 maart 2010

Nadere informatie

Controleprotocol. Accountantscontrole Jaarrekening Gemeente Berkelland Bijlage 1. Versie juni 2014 Controleprotocol pagina 1 van 9

Controleprotocol. Accountantscontrole Jaarrekening Gemeente Berkelland Bijlage 1. Versie juni 2014 Controleprotocol pagina 1 van 9 Controleprotocol Accountantscontrole Jaarrekening 2014 Controleprotocol pagina 1 van 9 Algemeen Doelstelling In dit controleprotocol staat waaraan de accountant zich moet houden bij de accountantscontrole.

Nadere informatie

Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van het SVHW.

Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van het SVHW. A.B. 14/65 Controleprotocol boekjaren 2014-2018 1. Inleiding Ter voorbereiding en ondersteuning van de uitvoering van de accountantscontrole dient het algemeen bestuur een aantal zaken op hoofdlijnen nader

Nadere informatie

Basisnorm Aandacht voor integriteit: format integriteitsbeleid

Basisnorm Aandacht voor integriteit: format integriteitsbeleid Basisnorm Aandacht voor integriteit: format integriteitsbeleid Voor u ligt een format voor het opstellen van integriteitsbeleid. Iedere overheidsorganisatie is wettelijk verplicht integriteitsbeleid te

Nadere informatie

Geachte leden van de rekeningencommissie,

Geachte leden van de rekeningencommissie, Postbus 202 1000 AE Amsterdam Gemeente Amsterdam T.a.v. de Rekeningencommissie Postbus 202 1000AE Amsterdam datum 9 juni 2016 ons kenmerk RA_16_122 behandeld door A. Kok onderwerp Toezicht op ACAM bijlage

Nadere informatie

het bevorderen van de kwaliteit van DVN, door realisering van de doelen van DVN, juiste besteding van middelen en efficiënte bedrijfsvoering;

het bevorderen van de kwaliteit van DVN, door realisering van de doelen van DVN, juiste besteding van middelen en efficiënte bedrijfsvoering; Code Goed Bestuur DVN vastgesteld in de Ledenraad van 6 oktober 2012 Vooraf DVN heeft een aantal kernwaarden vastgelegd rondom de houding, gedragingen en cultuur van de vereniging DVN. Deze zijn uitgewerkt

Nadere informatie

Inspiratiedag. Workshop 1: Risicogestuurde interne controle. 15 september 2016

Inspiratiedag. Workshop 1: Risicogestuurde interne controle. 15 september 2016 Inspiratiedag Workshop 1: Risicogestuurde interne controle 15 september 2016 Programma Inleiding Risicomanagement Interne beheersing Relatie met de externe accountant Van interne controle naar beheersing

Nadere informatie

Gedragscode Raad van Beheer

Gedragscode Raad van Beheer Gedragscode Raad van Beheer Hoofdstuk 1: Bestuur Deel I Kernbegrippen integriteit van bestuursleden Leden van het bestuur van de Raad van Beheer stellen bij hun handelen de kwaliteit van het bestuur centraal.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland Compliance program Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 1 Inleiding In dit Compliance Program is de inrichting van de

Nadere informatie

Bijlage 5G Zwijndrecht

Bijlage 5G Zwijndrecht Bijlage 5G Zwijndrecht Beschrijving organisatie De gemeente Zwijndrecht is een actieve gemeente met een rijk verenigingsleven en veel vrijwilligers die voor anderen klaar staan. Zwijndrecht ziet inwoners,

Nadere informatie

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Versie 1.1 21 mei 2013 Adrie-Jan de Korte Kenmerk: V0050/H1516 Inhoud 1. Inleiding 3 1.1 Doelstelling 3 1.2 Wettelijk kader 3 2. Algemene uitgangspunten

Nadere informatie

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is.

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is. CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013 VAN DE GEMEENTE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL 1. Inleiding Bij besluit van 06 november 2003 heeft de gemeenteraad Deloitte Accountants aangewezen

Nadere informatie

Gedragscode politieke ambtsdragers gemeente Den Helder 2014

Gedragscode politieke ambtsdragers gemeente Den Helder 2014 Raadsbesluit Raadsvergadering d.d. : 3 rnaart 2014 Besluit nummer : RB14.0003 Onderwerp : Vaststellen Gedragscode politieke ambtsdragers gemeente Den Helder 2014 De raad van de gemeente Den Helder; overwegende

Nadere informatie

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast)

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Inleiding Met ingang van 2004 moeten alle provinciale jaarrekeningen worden voorzien van een accountantsverklaring met betrekking tot de financiële

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL JAARREKENING 2015 GEMEENTE WOENSDRECHT

CONTROLEPROTOCOL JAARREKENING 2015 GEMEENTE WOENSDRECHT CONTROLEPROTOCOL JAARREKENING 2015 GEMEENTE WOENSDRECHT 1. Inleiding De gemeenteraad heeft aan Deloitte Accountants BV opdracht verstrekt om over het controlejaar 2015 de accountantscontrole als bedoeld

Nadere informatie

De bedrijfscode van JNW makelaars.

De bedrijfscode van JNW makelaars. De bedrijfscode van JNW makelaars. Pagina Inleiding 2 1. Toepasselijkheid 2 2. Toezichthouder 2 3. Integer handelen 3 4. Onrechtmatig handelen 3 5. Nieuwe medewerkers 3 6. Cliëntenonderzoek 3 7. Betrokkenheid

Nadere informatie

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK?

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? WHITEPAPER DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? DOOR M. HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONS ULTANT Risicomanagement is tegenwoordig een belangrijk onderdeel van uw bedrijfsvoering. Dagelijks wordt er aandacht

Nadere informatie

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Program Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 1.1 Voorwoord 1 1.2 Definitie

Nadere informatie

HOEBERT HULSHOF & ROEST

HOEBERT HULSHOF & ROEST Inleiding Artikel 1 Deze standaard voor aan assurance verwante opdrachten heeft ten doel grondslagen en werkzaamheden vast te stellen en aanwijzingen te geven omtrent de vaktechnische verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds

Stichting Metro Pensioenfonds Stichting Metro Pensioenfonds Integriteitsbeleid Versie maart 2017 Vorige versie vastgesteld in de bestuursvergadering van 4 december 2015 Stichting Metro Pensioenfonds Integriteitsbeleid, versie maart

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds KAS BANK

Stichting Pensioenfonds KAS BANK Stichting Pensioenfonds KAS BANK Compliance Charter Januari 2017 Inhoudsopgave 1 Voorwoord... 2 2 Definitie en reikwijdte... 2 3 Missie van compliance... 2 Integriteit van het bestuur... 3 Integere bedrijfsvoering...

Nadere informatie

NOTA VOOR BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Sectorhfd. I Sectorhfd. II Sectorhfd. Ill

NOTA VOOR BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Sectorhfd. I Sectorhfd. II Sectorhfd. Ill NOTA VOOR BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Sectorhfd. I Sectorhfd. II Sectorhfd. Ill Paraaf/datum Secretaris Burgemeester Wethouder Wethouder Paraaf/datum Portefeuillehouder: drs. J. H. M. Dittner Te behandelen

Nadere informatie

Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt

Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt Voorstel voor bestuur Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt 5 b Kenmerk B2016/u1320 Portefeuillehouder W. Stegeman Opsteller/indiener M.J. Donker

Nadere informatie

Gedragscode voor het college van Burgemeester en Wethouders bij de gemeente Maasdriel

Gedragscode voor het college van Burgemeester en Wethouders bij de gemeente Maasdriel De raad van de gemeente Maasdriel; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 7 september 2010; gelet op artikel 41c van de Gemeentewet; besluit: vast te stellen de volgende: Gedragscode voor

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

Compliance Charter. Voor uitvoeringsorganisaties

Compliance Charter. Voor uitvoeringsorganisaties Compliance Charter Voor uitvoeringsorganisaties September 2008 Inhoudsopgave 1 Voorwoord 1 2 Definitie en reikwijdte 2 3 Missie van compliance 6 4 Belangrijkste taken en verantwoordelijkheden compliance

Nadere informatie

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking)

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking) Punt 11. : Controleprotocol jaarrekeningen G 6 m 6 6 R T 6 2011 tot en met 2014 _- sa. Hellendoom Aan de raad Samenvatting: De accountant geeft bij de jaarrekening een controleverklaring af waarin zowel

Nadere informatie

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen met pensioenadministratie en vermogensbeheer in eigen beheer

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen met pensioenadministratie en vermogensbeheer in eigen beheer Compliance Charter Voor pensioenfondsen met pensioenadministratie en vermogensbeheer in eigen beheer September 2008 Inhoudsopgave 1 Voorwoord 1 2 Definitie en reikwijdte 2 3 Missie van compliance 6 4 Belangrijkste

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL. Voor de accountantscontrole op de jaarrekeningen

CONTROLEPROTOCOL. Voor de accountantscontrole op de jaarrekeningen CONTROLEPROTOCOL Voor de accountantscontrole op de jaarrekeningen 2014 2017 Juni 2014 Gemeente Dalfsen 2 Inhoudsopgave Object van controle...4 Doelstelling...4 Te hanteren goedkeurings- en rapporteringtoleranties...4

Nadere informatie

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie waterschap Vechtstromen 2014

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie waterschap Vechtstromen 2014 Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie waterschap Vechtstromen 2014 Kenmerk Het algemeen bestuur van het waterschap Vechtstromen; gezien het voorstel

Nadere informatie

Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid

Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid INHOUD 1. INLEIDING... 3 2. ALGEMENE UITGANGSPUNTEN CONTROLE... 4 3. GOEDKEURINGS- EN RAPPORTERINGSTOLERANTIES... 5 4. RECHTMATIGHEID...

Nadere informatie

Missie We zijn een maatschappelijke vastgoedonderneming, die met en voor bewoners samenwerkt aan krachtige wijken met toekomstwaarde.

Missie We zijn een maatschappelijke vastgoedonderneming, die met en voor bewoners samenwerkt aan krachtige wijken met toekomstwaarde. Governance handboek Besturingsmodel Havensteder Inleiding Het besturingsmodel van woningcorporatie Havensteder maakt de verbanden zichtbaar tussen missie, visie en strategie. En de daarvan afgeleide doelstellingen,

Nadere informatie

Toelichting Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân

Toelichting Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân Toelichting Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân Pagina 2 van 24 Inhoudsopgave: Algemeen... 3 Kader en opbouw van het algemeen

Nadere informatie

Uitbestedingsbeleid Stichting Pensioenfonds van de ABN AMRO Bank N.V.

Uitbestedingsbeleid Stichting Pensioenfonds van de ABN AMRO Bank N.V. Uitbestedingsbeleid Stichting Pensioenfonds van de ABN AMRO Bank N.V. [geldend vanaf 1 juni 2015, PB15-220] Artikel 1 Definities De definities welke in dit uitbestedingsbeleid worden gebruikt zijn nader

Nadere informatie

Provinciaal blad van Noord-Brabant

Provinciaal blad van Noord-Brabant Provinciaal blad van Noord-Brabant ISSN: 0920-1408 Onderwerp Regeling accountantsprotocol subsidies Noord-Brabant Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant Gelet op artikel 22, vijfde lid, van de Algemene

Nadere informatie

Gedragscode NVM bestuurders

Gedragscode NVM bestuurders De NVM is een organisatie met aanzienlijke financiële en maatschappelijke belangen. Dat schept verantwoordelijkheden voor de landelijke bestuurders (Algemeen bestuur en vakgroepbesturen). Het Algemeen

Nadere informatie

Inleiding. Hoofdvraag van het onderzoek was:

Inleiding. Hoofdvraag van het onderzoek was: Inleiding Misbruik en oneigenlijk gebruik van het Persoonsgebonden budget (PGB), een onderdeel van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) vormt voor gemeenten, zo blijkt uit verschillende onderzoeken,

Nadere informatie

Integriteitsbeleid Waterschap Vallei en Veluwe

Integriteitsbeleid Waterschap Vallei en Veluwe Integriteitsbeleid Waterschap Vallei en Veluwe versie AB Datum 27 mei 2014 Opgemaakt door afdeling Strategie & Beleid Kenmerk 605867 Pagina 2 van 21 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 4 2. Definitie en doelstelling

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ecolab. Compliance Charter. Voorwoord

Stichting Pensioenfonds Ecolab. Compliance Charter. Voorwoord Stichting Pensioenfonds Ecolab Compliance Charter Voorwoord Het Compliance Charter beschrijft de definitie, doelstellingen, scope, en taken en verantwoordelijkheden van de betrokkenen in het kader van

Nadere informatie

Hoogheemraadschap van Delfland

Hoogheemraadschap van Delfland J^tA/ü4U^ Beleidsveld: Aard voorstel: Besluitvormend Vergaderdatum: 18 december 2008 Kenmerk VV: 710059 Aantal bijlagen: 1 Aan de verenigde vergadering van Delfland, Besluit: - het geactualiseerde normenkader

Nadere informatie

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Gouwe-Rijnland (BSGR), gelet op: Artikel 212 van de Gemeentewet; Het Waterschapsbesluit;

Nadere informatie

Gemeenteblad Nijmegen. Jaartal / nummer 2013 / 71. Naam Gedragscode Politieke Ambtdragers (2013) Publicatiedatum 25 april 2013.

Gemeenteblad Nijmegen. Jaartal / nummer 2013 / 71. Naam Gedragscode Politieke Ambtdragers (2013) Publicatiedatum 25 april 2013. Gemeenteblad Nijmegen Jaartal / nummer 2013 / 71 Naam Gedragscode Politieke Ambtdragers (2013) Publicatiedatum 25 april 2013 Opmerkingen - Vaststelling van de gedragscode bij raadsbesluit van 17 april

Nadere informatie

Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid. Gemeente IJsselstein

Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid. Gemeente IJsselstein Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid Gemeente IJsselstein INHOUD 1. INLEIDING... 3 2. ALGEMENE UITGANGSPUNTEN CONTROLE... 4 3. GOEDKEURINGS- EN RAPPORTERINGSTOLERANTIES...

Nadere informatie

Gedragscode Publiek Opdrachtgeverschap

Gedragscode Publiek Opdrachtgeverschap Gedragscode Publiek Opdrachtgeverschap OGC20111018/A Doel en functie van de gedragscode Publiek Opdrachtgeverschap Als publieke opdrachtgever zijn wij continue bezig met de onderwerpen maatschappelijke

Nadere informatie

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 1 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden Vastgesteld

Nadere informatie

Vastgestelde verordening - Financiële verordening gemeente Zoeterwoude

Vastgestelde verordening - Financiële verordening gemeente Zoeterwoude GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van de gemeente Zoeterwoude Publicatiedatum: 10-06-2015 Nummer gemeenteblad: 0554 Vastgestelde verordening - Financiële verordening gemeente Zoeterwoude Burgemeester en wethouders

Nadere informatie

Inspiratiedag. Workshop 2: Interne controle in het Sociaal Domein. 15 september 2016

Inspiratiedag. Workshop 2: Interne controle in het Sociaal Domein. 15 september 2016 Inspiratiedag Workshop 2: Interne controle in het Sociaal Domein 15 september 2016 Programma Voorstellen en verwachtingen Interne beheersing en interne controle Relatie met de externe accountant Belangrijkste

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 48 20 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum MI/2005/754

Nadere informatie

Procedure Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van de RAD Hoeksche Waard.

Procedure Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van de RAD Hoeksche Waard. 1. Inleiding Ter voorbereiding en ondersteuning van de uitvoering van de accountantscontrole dient het algemeen bestuur een aantal zaken op hoofdlijnen nader regelen. In dit controleprotocol vindt dat

Nadere informatie

Uitbestedingsbeleid Stichting Pensioenfonds NIBC

Uitbestedingsbeleid Stichting Pensioenfonds NIBC Uitbestedingsbeleid Stichting Pensioenfonds NIBC Vastgesteld 11 november 2016 Artikel 1 Doel van het uitbestedingsbeleid 1.1 Het bestuur streeft de doelstellingen van het pensioenfonds na met betrekking

Nadere informatie

Onderzoeksplan. Onderbesteding in de provincies Gelderland en Overijssel

Onderzoeksplan. Onderbesteding in de provincies Gelderland en Overijssel Onderzoeksplan Onderbesteding in de provincies Gelderland en Overijssel Onderzoeksplan Onderbesteding in de provincies Gelderland en Overijssel Rekenkamer Oost-Nederland, Juni 2007 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Gedragscode integriteit voor raadsleden, wethouders en de burgemeester

Gedragscode integriteit voor raadsleden, wethouders en de burgemeester Gedragscode integriteit voor raadsleden, wethouders en de burgemeester Waarom een gedragscode integriteit voor raadsleden, wethouders en de burgemeester? Het doel van deze gedragscode is om de politieke

Nadere informatie

Financiële Verordening Gemeenschappelijke Regeling Meerstad

Financiële Verordening Gemeenschappelijke Regeling Meerstad Financiële Verordening Gemeenschappelijke Regeling Meerstad Vastgesteld bij besluit van het Algemeen Bestuur van 18 december 2012. Datum inwerktreding: 18 december 2012 Pagina 2 (10) Financiële Verordening

Nadere informatie

Bijlage 5F Sliedrecht

Bijlage 5F Sliedrecht Bijlage 5F Sliedrecht Beschrijving organisatie Sliedrecht is een dorp met bijna 25.000 inwoners en ligt aan een van de drukst bevaren rivieren van Nederland, de Beneden Merwede. Sliedrecht is de bakermat

Nadere informatie

Gedragsregels van de Raad van Advies van Sint Maarten Omtrent de handhaving van de onafhankelijkheid van de Raad en de kwaliteit van zijn adviezen

Gedragsregels van de Raad van Advies van Sint Maarten Omtrent de handhaving van de onafhankelijkheid van de Raad en de kwaliteit van zijn adviezen I. Inleiding Gedragsregels van de Raad van Advies van Sint Maarten Omtrent de handhaving van de onafhankelijkheid van de Raad en de kwaliteit van zijn adviezen De Raad van Advies streeft na de beginselen

Nadere informatie

Gedragswijzer Integriteit

Gedragswijzer Integriteit Gedragswijzer Integriteit juli 2014 1 Inleiding Wij zijn Velison Wonen, een woningcorporatie met ambities in Velsen. We willen waarborgen en versterken wat we al zijn: een maatschappelijk betrokken, daadkrachtige

Nadere informatie

NOTITIE. Zorg voor integriteit, een nulmeting naar integriteitszorg in 2004 INHOUD. Bevindingenraster 2. Reactie minister 5

NOTITIE. Zorg voor integriteit, een nulmeting naar integriteitszorg in 2004 INHOUD. Bevindingenraster 2. Reactie minister 5 Zorg voor integriteit, een nulmeting naar integriteitszorg in 2004 INHOUD Bevindingenraster 2 Reactie minister 5 Nawoord Algemene Rekenkamer 5 NOTITIE 1 Integriteitsbeleid / gedragscodes 1.1 Integriteitsbeleid

Nadere informatie

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) wil uw aandacht vragen voor de integriteitsrisico s die accountantsorganisaties lopen.

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) wil uw aandacht vragen voor de integriteitsrisico s die accountantsorganisaties lopen. NeeV.J.M.MVtDr-17111938 - Aandacht voor integriteitsrisico's Datum 7 november 2017 Pagina 1 van 5 Email AOintegriteit@afm.nl Aandacht voor integriteitsrisico's Betreft Geacht bestuur, De Autoriteit Financiële

Nadere informatie

Doorlopende tekst van Verordening gedrags- en beroepsregels (VGBA) uitgaande van aanvaarding van door het bestuur ingediende amendementen 1

Doorlopende tekst van Verordening gedrags- en beroepsregels (VGBA) uitgaande van aanvaarding van door het bestuur ingediende amendementen 1 Doorlopende tekst van Verordening gedrags- en beroepsregels (VGBA) uitgaande van aanvaarding van door het bestuur ingediende amendementen 1 2 december 2013 1 De hiernavolgende tekst van VGBA geeft de tekst

Nadere informatie

BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING

BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING Officiële uitgave van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven Nr. 626 6 november 2017 Financiële Verordening 2018 1. Algemene bepalingen Artikel 1. Begripsbepaling

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk CC De gemeenteraad - 23 maart 2012 Interim-controle 2011 Deloitte Het college 112623 Paraaf Datum Controller RP 22-3-2012 Directie Geachte

Nadere informatie

Voorstel aan de Raad (Raadsbesluit 14 juli 2004: beslispunt 1 aanvaard; beslispunten 2 en 3 uitgesteld tot nader orde)

Voorstel aan de Raad (Raadsbesluit 14 juli 2004: beslispunt 1 aanvaard; beslispunten 2 en 3 uitgesteld tot nader orde) Voorstel aan de Raad (Raadsbesluit 14 juli 2004: beslispunt 1 aanvaard; beslispunten 2 en 3 uitgesteld tot nader orde) Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 14-07-2004 / 137/2004 (gewijzigd) Onderwerp

Nadere informatie

Onderzoek Inkoop en aanbestedingen Onderzoeksopzet. Rekenkamercommissie De Wolden September 2016 Status: definitief Versie: 1.0

Onderzoek Inkoop en aanbestedingen Onderzoeksopzet. Rekenkamercommissie De Wolden September 2016 Status: definitief Versie: 1.0 Onderzoek Inkoop en aanbestedingen Onderzoeksopzet Rekenkamercommissie De Wolden September 2016 Status: definitief Versie: 1.0 Rekenkamercommissie De Wolden 1 A. Wat willen wij bereiken? 1. Aanleiding

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek 1 Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe

Nadere informatie

Zorg voor integriteit, een nulmeting naar integriteitszorg in 2004 NOTITIE

Zorg voor integriteit, een nulmeting naar integriteitszorg in 2004 NOTITIE Zorg voor integriteit, een nulmeting naar integriteitszorg in 2004 NOTITIE 1 Integriteitsbeleid / gedragscodes 1.1 Integriteitsbeleid aanwezig? Voor het integriteitsbeleid van het kernministerie wordt

Nadere informatie

Normen Erkenningsregeling - versie 9 december Vastgesteld door de (Tijdelijke) Commissie Normstelling Geldig vanaf 1 januari 2017

Normen Erkenningsregeling - versie 9 december Vastgesteld door de (Tijdelijke) Commissie Normstelling Geldig vanaf 1 januari 2017 Normen Erkenningsregeling - versie 9 december 2016 Vastgesteld door de (Tijdelijke) Commissie Normstelling Geldig vanaf 1 januari 2017 INHOUDSOPGAVE Bijsluiter bij de normen... 3 Categorie A: 1. Missie/maatschappelijke

Nadere informatie

Integriteitbeleid. December 2011

Integriteitbeleid. December 2011 Integriteitbeleid December 2011 1 Inhoudsopgave A. Inleiding A.1 Waarom Integriteitbeleid A.2 Doelgroep Integriteitbeleid A.3 Definitie Integriteitrisico B. Doel en methodiek analyse integriteitrisico

Nadere informatie

Deze centrale vraag leidt tot de volgende deelvragen, die in het onderzoek beantwoord zullen worden.

Deze centrale vraag leidt tot de volgende deelvragen, die in het onderzoek beantwoord zullen worden. Aan: Gemeenteraad van Druten Druten, 27 juli 2015 Geachte voorzitter en leden van de gemeenteraad, In de eerste rekenkamerbrief van 2015 komt inkoop en aanbesteding aan bod. Dit onderwerp heeft grote relevantie,

Nadere informatie