Waarom bestaat 4C/ID? 4C/ID als ontwerpmodel 4C/ID als onderzoekskader. 4C/ID als Onderzoekskader Four-component instructional design

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waarom bestaat 4C/ID? 4C/ID als ontwerpmodel 4C/ID als onderzoekskader. 4C/ID als Onderzoekskader Four-component instructional design"

Transcriptie

1 Inhoud 4C/ID als Onderzoekskader Four-component instructional design Jeroen J.G. van Merriënboer Waarom bestaat 4C/ID? 4C/ID als ontwerpmodel 4C/ID als onderzoekskader 12 voorbeelden Vragen en discussie Lezing voor de ALTUS-dag, 22 november 2011, Leuven Waarom bestaat 4C/ID? Van compartimentalisatie naar integratie Deelnemers zijn niet in staat om het geleerde in snel veranderende (werk)situaties toe te passen... Compartimentalisatie -> integratie Fragmentatie -> coördinatie Transfer paradox -> differentiatie Welke architect heeft u het liefst? 1. Weet alles van vormgeving maar kan niet technisch tekenen 2. Heeft prima tekenvaardigheden maar is een hork voor zijn klanten / opdrachtgevers 3. Is vriendelijk maar heeft na afstuderen jaar geleden -- zijn vak niet meer bijgehouden 4. Geen van de bovenstaande Van fragmentatie naar coördinatie Atomistische modellen Analyseer leerstofdomein in kleine stukjes / leerdoelen Onderwijs stukje-bij-beetje, doel voor doel Van transfer paradox naar differentiatie Student leert drie fouten op te sporen... Holistische modellen Analyseer leerstofdomein in samenhang; focus op relaties tussen de stukjes Onderwijs van eenvoudige naar ingewikkelder gehelen = 3 Oefen F1-F1-F1 F2-F2-F2 F3-F3-F3 Leerdoelen snel bereikt maar lage transfer Oefen F2-F2-F1 F3-F3-F1 F2-F1-F3 Leerdoelen langzamer bereikt maar hogere transfer 1

2 Vier componenten 1 Leertaken 1. Leertaken 2. Ondersteunende d informatie 3. Procedurele informatie 4. Deeltaakoefening Problemen, projecten, taken, opdrachten, casus etc. Gebaseerd op authentieke taken Integratief Inductief leren 1 Leertaken - Variabiliteit 1 Leertaken Taakklasses Variabiliteit is kritisch voor het bereiken van transfer Oppervlaktekenmerken Structuurkenmerken Orden van eenvoudig naar moeilijk Authentiek vanaf het begin Variabiliteit in elke taakklasse 1 Leertaken hulp en begeleiding 2 Ondersteunende Informatie Scaffolding in elke taakklasse Zone van proximale ontwikkeling Zaagtandpatroon van begeleiding Probleemoplossen en redeneren Hoe is het domein georganiseerd? Hoe benader je taken in het domein? Elaboratie 2

3 3 Procedurele Informatie 4 Deeltaakoefening Routine-aspecten Hoe-te-doen informatie, just-in-time Kenniscompilatie Cognitieve context Repetitie Versterking Leren en Instructie Inductie Elaboratie Schemaconstructie (probleemoplossen, redeneren) Schemaautomatisering (routines) Kenniscompilatie Versterking Complex Leren: 4C/ID richt zich tegelijkertijd op vier basale leerprocessen! 4C/ID als onderzoekskader Leertaken Van Gog/Jarodzka, Si/Lim, Helsdingen Informatie Kester, Wopereis Zelfgestuurd leren Corbalan, Kicken, Fastre Globale effecten Kwaku, Frick, Gerards-Last Docentprofessionalisering Hoogveld A. Leertaken Wat zijn goede voorbeelden (woe) en hoe combineer je ze met conventionele leertaken? Welke vormen van whole-task (vs. part-task) sequencing zijn het meest effectief? Hoe combineer je prompts met verschillende oefenschema s? 3

4 Van Gog, T. A. J. M., Paas, F., & van Merriënboer, J. J. G (2004). Processoriented worked examples: Improving transfer performance through enhanced understanding. Instructional Science, 32, Opbouw Sequentie Proces-product Proces-proces Product-product Product-proces Transfer test Score meteen /retentie Proces-georienteerde voorbeelden zijn superieur aan gewone uitgewerkte voorbeelden voor (absolute) beginners Van Gog, T., Paas, F., & van Merrienboer, J. (2008). Effects of studying sequences of process-oriented and product-oriented worked examples on troubleshooting transfer efficiency Learning and Instruction, 18(3), Balslev, Th., Jardodzka, H., Holmqvist, K., de Grave, W., Muijtjens, A., Eika, B., van Merrienboer, J., & Scherpbier, A. (2011). The European Journal of Paeditric Neurology (accepted). Dot display Spotlight display Oogbewegingsmodel-voorbeelden Beter dan gewone video-voorbeelden Spotlight display beter dan dot display Lim, J., Reiser, R. A., & Olina, Z. (2009). The effects of part-task and wholetask instructional approaches on acquisition and transfer of a complex cognitive skill. ETR&D, 57(1), Excel cursus Twee condities Hele-taak benadering gebaseerd op 4C/ID Deeltaakbenadering Resultaten Part-task test 4C/ID = 30.9 PT = 31.3 Whole-task test 4C/ID = 32.2 PT = 28.7 Transfer test 4C/ID = 30.9 PT = 24.6 See also: Si, J., & Kim, D. (2011). How do instructional FHML Dept. of Educational sequencing Development methods and Research affect cognitive School of Health load, Professions learning transfer, Education and learning time? Educational Research, 2(8), Helsdingen, A. S., van Gog, T., & van Merrienboer, J. J. G. (2011). The effects of practice schedule and critical thinking prompts on learning and transfer of a complex judgment task. Journal of Educational Psychology, 103(2), Oefenschema Blocked, random Prompts Pro-actief, reflectief Afwijkingsscores op transfertest (lager is beter!) blocked random 0 retrospective proactive 4

5 B Informatie Kester, L., Kirschner, P. A., & van Merriënboer, J. J. G. (2006). Just-in-time information presentation: Improving learning a troubleshooting skill. Contemporary Educational Psychology, 31, See also: Kester, L., Kirschner, P. A., & van Merriënboer, J. J. G. (2004). Timing of information presentation in learning statistics. Instructional Science, 32, Zelf informatie zoeken resource-based learning Wopereis, I. G. J. H., & van Merrienboer, J. J. G. (2011). Evaluating text-based information on the World Wide Web. Learning and Instruction, 21(2), Ondersteunende info (elaboratie) Procedurele info (compilatie) Deeltaakoefening (versterking) Vraag gesteld door de student Wat moet ik bestuderen om deze taak (beter) te kunnen uitvoeren? Hoe moet ik dit (routine) aspect van de taak uitvoeren? Welke aanvullende oefeningen kunnen mijn taakprestaties ten goede komen? Relevante bronnen Studieboeken, experts, Internet, multimedia, animaties, microwerelden etc. Instructeurs, handleidingen, on-line help, mobieltjes en PDA s etc. Skillslab, drill & practice Computer Based Training (CBT), part-task trainers etc define search problem info scan info process organize info info low expertise high expertise Brand-Gruwel, S., Wopereis, I., & Vermetten, Y. (2005). Information problem solving by experts and novices: analysis of a complex cognitive skill. Computers in Human Behavior, 21, Finding out what you should know Judging the reliability of sources C Zelfsturing Hoe kiezen studenten zelf hun taken? Hoe kun je het proces van taakselectie het beste ondersteunen? Hoe draagt een goede zelfbeoordeling het beste bij aan het kiezen van nieuwe taken (p/reflectie) 5

6 Zelf selecteren van leertaken zelfgestuurd leren Corbalan, G., Kester, L., & van Merrienboer, J. J. G. (2011). Learner-controlled selection of tasks with different surface and structural features: Effects on transfer and efficiency. Computers in Human Behavior, 27(1), Studenten selecteren eigen taken Draag zorg voor variabiliteit Juiste moeilijkheid (taakklasse) Juiste ondersteuning Leerlingcontrole over surface features heeft positieve effecten op leren Leerlingcontrole over structural features niet! Shared control: selecteer eerst leertaken die variëren op structurele kenmerken; laat daaruit de lerende een laatste selectie maken Kicken, W., Brand-Gruwel, S., van Merriënboer, J. J. G., & Slot, W. (2009). The effects of portfolio-based advice on the development of self-directed learning skills in secondary vocational education. Educational Technology, Research and Development, 57, STEPP in Actie Selecteer - Wat wil ik bereiken? - Welke taken helpen mij daarbij? Voer uit Beoordeel - Hoe ging het? - Wat zijn verbeterpunten? Coaching Kwaliteit van zelfsturing Fastre, G. M. J., van der Klink, M. R., & van Merriënboer, J. J. G. (2010). The effects of performance-based assessment criteria on student performance and self-assessment skills. Advances in Health Sciences Education, 15(4), ,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 quality SA P <.001 Learning needs P <.10 task selections STEP only Coaching 6

7 7

8 D Globale effecten Kwaku, S. F., & Elen, J. (2006). The design of effective support for the acquisition of technical expertise. In G. Clarebout & J. Elen (Eds.), Avoiding simplicity, confronting complexity (pp ). Rotterdam: Sense Publishers. Gaat om voorbereiden bouwplan, rekening houdend met locale condities 250 studenten, technische school in Ghana Pretest-posttest quasi experiment 3 condities Traditioneel onderwijs (n = 41) Herontworpen onderwijs, 4C/ID (n = 41) Idem, met ICT (n =47) Learning gains P <.01 Category 1 ns Traditioneel 4C/ID 4C/ID + ICT See also: Kwaku, S. F., & Elen, J. (2008). The moderating effect of instructional conceptions on the effect of powerful learning environments. Instructional Science, 36(2), Frick, T. W., Chadha, R., & Watson, A. E. (2010). Improving course evaluations to improve instruction and complex learning in higher education. ETR&D, 58, Gerards-Last, D., & Geraets, J. (2011). Klinisch redeneren in het fysiotherapie onderwijs. Tijdschrift voor Medisch Onderwijs, 30(5). Fysiotherapie HSZ Vergelijking PGO, studiejaar C/ID, studiejaar 2006 (na innovatie) Studentpercepties over vermogen tot klinisch redeneren (Diagnostic Thinking Inventory, van Bordage) E Docprof Hoogveld, B., Paas, F., & Jochems, W. (2003). Application of an instructional systems design approach by teachers in higher education: individual versus team design. Teaching and Teacher Education, 19, PGO 4C/ID Training teams vs. individuen Somscore Somscore Gemiddeld 95% BI Sign. cohort 2004, cohort 2006, verschil (lower; upper) n=58 n=34 Totaal ; * Flexibilliteit in het ; * denkproces Kennisstructuur ; * 8

9 Discussie en Vragen 9

Systematisch Ontwerpen van Blended Learning

Systematisch Ontwerpen van Blended Learning Systematisch Ontwerpen van Blended Learning Jeroen J.G. van Merriënboer Lezing voor KU Leuven Kulak, 6 december 2012, Kortrijk Inhoud Waarom bestaat 4C/ID? 4C/ID en gebruik van ICT Hoe blended mag het

Nadere informatie

Innovatief Onderwijs Ontwerpen. Jeroen van Merriënboer

Innovatief Onderwijs Ontwerpen. Jeroen van Merriënboer Innovatief Onderwijs Ontwerpen Jeroen van Merriënboer VU Amsterdam Onderwijsdag, 6 Februari 2015 Inhoud Het transferprobleem Levensechte taken en 4C/ID Zelfgestuurd leren Voorbeelden Conclusies en Vragen

Nadere informatie

Basisworkshop 4C/ID. Doel basisworkshop. Programma. Opdracht. 4CID Wat is het? Programma

Basisworkshop 4C/ID. Doel basisworkshop. Programma. Opdracht. 4CID Wat is het? Programma Basisworkshop 4C/ID Iwan Wopereis Centre for Learning Sciences and Technologies (CELSTEC) Open Universiteit Nederland 5 maart 2010, Studiecentrum OUNL, Utrecht Doel basisworkshop Na afloop van deze workshop

Nadere informatie

Overzicht. Introductie. Warming-up Intermezzo: Een kleine geschiedenis Cooling-down. Iwan Wopereis. 4CID Symposium 2017, Nijmegen 21 april 2017

Overzicht. Introductie. Warming-up Intermezzo: Een kleine geschiedenis Cooling-down. Iwan Wopereis. 4CID Symposium 2017, Nijmegen 21 april 2017 Introductie Iwan Wopereis Overzicht Warming-up Intermezzo: Een kleine geschiedenis Cooling-down Maastricht University en Open Universiteit 1 Overzicht Warming-up Intermezzo: Een kleine geschiedenis Cooling-down

Nadere informatie

Marjo Maas: fysiotherapeut / docent / onderzoeker Peer assessment De impact van peer assessment op het klinische redeneren en het klinisch handelen van fysiotherapeuten in opleiding en fysiotherapeuten

Nadere informatie

Leerpsychologie als basis voor effectieve instructie. Liesbeth Kester

Leerpsychologie als basis voor effectieve instructie. Liesbeth Kester Leerpsychologie als basis voor effectieve instructie Liesbeth Kester Inhoud Instructie Gagné s instructietheorie (hoofdstuk 10) Constructivisme (hoofdstuk 11) Leren Cognitieve informatieverwerking (hoofdstuk

Nadere informatie

Voorbeeldmateriaal cursus O.23.4.1.1: Ontwerpen van onderwijs en opleidingen

Voorbeeldmateriaal cursus O.23.4.1.1: Ontwerpen van onderwijs en opleidingen Voorbeeldmateriaal cursus O.23.4.1.1: Ontwerpen van onderwijs en opleidingen Cursusintroductie Inhoud van de cursus In de cursus Ontwerpen van onderwijs en opleidingen, gaat u met behulp van het door van

Nadere informatie

Prof. dr. Jeroen J. G. van Merriënboer. Innovatief Onderwijs Ontwerpen in het Gezondheidsdomein

Prof. dr. Jeroen J. G. van Merriënboer. Innovatief Onderwijs Ontwerpen in het Gezondheidsdomein Inaugurele rede Prof. dr. Jeroen J. G. van Merriënboer Faculty of Health, Medicine and Life Sciences Innovatief Onderwijs Ontwerpen in het Gezondheidsdomein 1 Innovatief Onderwijs Ontwerpen in het Gezondheidsdomein

Nadere informatie

Marlies Baeten Centrum voor Professionele Opleiding en Ontwikkeling en Levenslang Leren

Marlies Baeten Centrum voor Professionele Opleiding en Ontwikkeling en Levenslang Leren STIMULEREN VAN LEREN IN STUDENTGERICHTE LEEROMGEVINGEN? Marlies Baeten Centrum voor Professionele Opleiding en Ontwikkeling en Levenslang Leren Probleemgestuurd leren Projectonderwijs Casusgebaseerd onderwijs

Nadere informatie

Onderwijslogistiek. Mark Vlasblom

Onderwijslogistiek. Mark Vlasblom Onderwijslogistiek Mark Vlasblom 4CID & ICT Vier componenten bij competentiegericht opleiden Leertaken Ruggengraat van de opleiding Ondersteunende informatie Procedurele informatie Deeltaakoefening 1.

Nadere informatie

Kwaliteit in Beeld. Leren door te kijken, te doen en te delen

Kwaliteit in Beeld. Leren door te kijken, te doen en te delen Kwaliteit in Beeld Leren door te kijken, te doen en te delen De Educatieve Kijkwijzer De Educatieve Kijkwijzer Kwaliteit Functies Extra s Kwaliteit Kwaliteit Cognitieve Theorie van Multimedia Leren Mayer,

Nadere informatie

Observationeel leren van videovoorbeelden

Observationeel leren van videovoorbeelden Observationeel leren van videovoorbeelden VINCENT HOOGERHEIDE, SOFIE M. M. LOYENS EN TAMARA VAN GOG Erasmus Universiteit Rotterdam Observationeel leren, dat wil zeggen, leren door te kijken naar het goede

Nadere informatie

Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden en aanpak aan de hand van theorie

Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden en aanpak aan de hand van theorie FEEDBACK FORMULEREN & STRUCTUREREN Andries Vroegrijk 6 juni 2014 Programma Introductie Oefening feedback geven Video Overleg Feedback Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden

Nadere informatie

Leertaken ontwerpen voor het leren van informatievaardigheden in het hoger onderwijs

Leertaken ontwerpen voor het leren van informatievaardigheden in het hoger onderwijs Leertaken ontwerpen voor het leren van informatievaardigheden in het hoger onderwijs Workshop 15 oktober 2010 Iwan Wopereis, CELSTEC, Open University of the Netherlands Opzet Workshop Inleiding 10 min

Nadere informatie

Na afloop van deze workshop

Na afloop van deze workshop Onderwijs in Informatievaardigheden Hoe ontwerp je dat? Iwan Wopereis Na afloop van deze workshop kunt u drie ontwerpprincipes noemen voor het ontwerpen van onderwijs voor informatievaardigheden kunt u

Nadere informatie

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen?

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Dr. Mary Dankbaar programma manager e-learning, Erasmus MC Inhoud Ontwikkelen en beoordelen kennis Ontwikkelen en beoordelen van vaardigheden

Nadere informatie

Effectieve maatregelen

Effectieve maatregelen Effectieve maatregelen In het taal- en rekenonderwijs Pieter Danes 27 maart 2012 Bijeenkomst Taal in mbo 01-11-2011 Presentatie toen: Van Anja Schaafsma (ROC Mondriaan) Over effectief onderwijs Presentatie

Nadere informatie

Feedback geven en krijgen. Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings

Feedback geven en krijgen. Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings Feedback geven en krijgen Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings Overzicht Wat is feedback? Feedback van leraar aan leerlingen Hét model van Hattie & Timperley (2007) Zelf aan de slag Uitwisselen

Nadere informatie

Hoe gebruik je AV materiaal effectief in je lessen?

Hoe gebruik je AV materiaal effectief in je lessen? Hoe gebruik je AV materiaal effectief in je lessen? Leren door te kijken, te doen en te delen Liesbeth Kester Inhoud A(udio)V(isueel) materiaal Inventarisatie parameters Ontwerpprincipes Theoretische achtergrond

Nadere informatie

Innovatief onderwijs ontwerpen

Innovatief onderwijs ontwerpen Innovatief onderwijs ontwerpen De ontwerpprincipes van het 4CID-model Bert Hoogveld Ameike Janssen-Noordman Jeroen van Merriënboer Eerste druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 264199_Book.indb 3 4

Nadere informatie

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Samenvatting van het artikel van Henry L. Roediger III, Mary A. Pyc (2012), Inexpensive techniques to improve education: Applying cognitive pgychology

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 INAUGURALE REDE. Het Ontwerpen van Leertaken binnen de Wetenschappen: Four-Components. Instructional Design als Generatief Ontwerpmodel

HOOFDSTUK 1 INAUGURALE REDE. Het Ontwerpen van Leertaken binnen de Wetenschappen: Four-Components. Instructional Design als Generatief Ontwerpmodel HOOFDSTUK 1 INAUGURALE REDE Het Ontwerpen van Leertaken binnen de Wetenschappen: Four-Components Instructional Design als Generatief Ontwerpmodel Jeroen J. G. van Merriënboer Open Universiteit Nederland

Nadere informatie

WELKOM. Dorien Gerards (Zuyd hogeschool)

WELKOM. Dorien Gerards (Zuyd hogeschool) WELKOM Dorien Gerards (Zuyd hogeschool) Klinisch redeneren in het fysiotherapie onderwijs TMO okt. 2011, vol 30 nr 5 programma Fysiotherapie Klinisch redeneren Aspecten van 4C-ID Onderzoek Discussie Fysiotherapie

Nadere informatie

Toll-net. Generiek didactisch format gebaseerd op het 4C/ID model. Datum 14/02/2011

Toll-net. Generiek didactisch format gebaseerd op het 4C/ID model. Datum 14/02/2011 Toll-net Datum 14/02/2011 Generiek didactisch format gebaseerd op het 4C/ID model Versie 1.0 Bron Basisdocument: toll_net_efro(v2).pdf van Geraldine Clarebout en Jan Elen, K.U.Leuven en KULAK. Jeroen van

Nadere informatie

Peer feedback on complex tasks by tutors trained in content knowledge or tutoring skills

Peer feedback on complex tasks by tutors trained in content knowledge or tutoring skills Peer feedback on complex tasks by tutors trained in content knowledge or tutoring skills Ya Ping (Amy) Hsiao, Francis Brouns, Jan van Bruggen and Peter B. Sloep amy.hsiao@ou.nl Centre for Learning Sciences

Nadere informatie

Digitale informatie zoeken, selecteren en verwerken

Digitale informatie zoeken, selecteren en verwerken Digitale rmatie zoeken, selecteren en verwerken Een capita selecta van 10 jaar onderwijswetenschappelijk onderzoek Iwan Wopereis (CELSTEC/OU) Centre for Learning Sciences and Technologies Programma Learning

Nadere informatie

De plaats van e-learning. Aanpak. Modaal. Wat kan E-learning onderwijskundig nu echt bijdragen? Voordelen van online training

De plaats van e-learning. Aanpak. Modaal. Wat kan E-learning onderwijskundig nu echt bijdragen? Voordelen van online training Wat kan E-learning onderwijskundig nu echt bijdragen? De plaats van e-learning dr. Wiebe de Vries Aanpak Waarom Onderwijsmethode Educatie items Evidence based Nadelen Treatment recommendation. Instruction

Nadere informatie

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?.

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?. Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?. Kwaliteit van feedback Auteur: Pepijn Dousi Digitale leermiddelen hebben een grote toegevoegde waarde in het basisonderwijs. Kinderen vinden

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 13 sep 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für die

Nadere informatie

Lerend netwerk gelijke onderwijskansen in Noord en Zuid. Een bijdrage aan de internationalisering van opleidingsonderdelen?

Lerend netwerk gelijke onderwijskansen in Noord en Zuid. Een bijdrage aan de internationalisering van opleidingsonderdelen? Lerend netwerk gelijke onderwijskansen in Noord en Zuid Een bijdrage aan de internationalisering van opleidingsonderdelen? Velov-Velon conferentie, 4 en 5 februari 2016 VVOB Lerend Netwerk GOK in N en

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN ONDERWIJS RESEARCH DAGEN, ROTTERDAM, 26 MEI 2016 CHRISTEL H.D. WOLTERINCK WILMA B. KIPPERS KIM SCHILDKAMP CINDY L. POORTMAN FORMATIEF

Nadere informatie

TOEPASSING 4C/ID IN HET MBO. Procesverloop van grootschalig herontwerp van curriculum. Inzoomen op ervaringen met aantal aspecten van 4C/ID-model

TOEPASSING 4C/ID IN HET MBO. Procesverloop van grootschalig herontwerp van curriculum. Inzoomen op ervaringen met aantal aspecten van 4C/ID-model TOEPASSING 4C/ID ID-MODEL IN HET MBO Procesverloop van grootschalig herontwerp van curriculum Inzoomen op ervaringen met aantal aspecten van 4C/ID-model Tips: do s & dont s Neem voldoende tijd!! AANLEIDING

Nadere informatie

Creatief onderzoekend leren

Creatief onderzoekend leren Creatief onderzoekend leren De onderwijskundige: Wouter van Joolingen Universiteit Twente GW/IST Het probleem Te weinig bèta's Te laag niveau? Leidt tot economische rampspoed. Hoe dan? Beta is spelen?

Nadere informatie

Gezondheidsinformatie online, wat kunnen we er mee? Whitepaper

Gezondheidsinformatie online, wat kunnen we er mee? Whitepaper Gezondheidsinformatie online, wat kunnen we er mee? Whitepaper Kim Boog 13 januari 2014 Bijna iedereen doet het: gezondheidsinformatie op internet zoeken. Maar in welke mate is men in staat de keuzes te

Nadere informatie

Abstracts, Titles, and Keywords 27 juni Workshop Schrijven is Blijven II Abstracts, Titles, and Keywords. Iwan Wopereis

Abstracts, Titles, and Keywords 27 juni Workshop Schrijven is Blijven II Abstracts, Titles, and Keywords. Iwan Wopereis Workshop Schrijven is Blijven II Abstracts, Titles, and Keywords Iwan Wopereis Centre for Learning Sciences and Technologies Open Universiteit 27 juni 2013 Aan de slag! Lees de twee samenvattingen Selecteer

Nadere informatie

Het Interuniversitair Centrum voor Onderwijswetenschappen De periode nader bekeken

Het Interuniversitair Centrum voor Onderwijswetenschappen De periode nader bekeken Het Interuniversitair Centrum voor Onderwijswetenschappen De periode 2006-2011 nader bekeken Jos Beishuizen Diana Dolmans Jan van Driel Iwan Wopereis Jeroen van Merriënboer Onderwijs Research Dagen 2012,

Nadere informatie

Stan Buis & Jirka Born

Stan Buis & Jirka Born Toetsen van groepsproducten Toetsen van groepsproducten Stan Buis & Jirka Born Doelen workshop Theoretische achtergrond van toetsen van groepsproducten Beoordelingswijze van groepswerk kritisch onder de

Nadere informatie

Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming

Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming faculteit economie en bedrijfskunde center for operational excellence 18-05-2016 1 18-05-2016 1 Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming Durk-Jouke van der

Nadere informatie

Centrum Blended Learning

Centrum Blended Learning Centrum Blended Learning http://www.kuleuven-kulak.be/cbl Workshop: 4C/ID-model Jeroen van Merriënboer vaardighedenhiërarchie Taakklasse 1: Taakklasse 2: Taakklasse 3: Studenten krijgen een situatie waarin

Nadere informatie

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente Het I*Teach project Innovative Teacher B Nico van Diepen Universiteit Twente Overzicht Het project De doelen De resultaten De plannen Het project Internationaal / EU Leonardo Partners - Sofia University

Nadere informatie

Klinisch redeneren in het fysiotherapie onderwijs

Klinisch redeneren in het fysiotherapie onderwijs Tijdschrift voor Medisch Onderwijs, oktober 2011 Vol. 30, nr. 5, p. 226-236 Klinisch redeneren in het fysiotherapie onderwijs D. Gerards-Last, J. Geraets Samenvatting Inleiding: Het noodzakelijke denkproces

Nadere informatie

Welkom in bloomville. 18 September 2014

Welkom in bloomville. 18 September 2014 Welkom in bloomville 18 September 2014 1 De 70:20:10 transformatie Een dag niet gewerkt een dag niet geleerd Charles Jennings & Bob Mosher 2 Belangrijke trends voor Development Grote wendbaarheid vereist

Nadere informatie

DE MASTEROPLEIDING EDUCATION AND CHILD STUDIES (PER SPECIALISATIE) IN SCHEMA. Child and Family Science (instromen in september)

DE MASTEROPLEIDING EDUCATION AND CHILD STUDIES (PER SPECIALISATIE) IN SCHEMA. Child and Family Science (instromen in september) DE MASTEROPLEIDING EDUCATION AND CHILD STUDIES 2017-2018 (PER SPECIALISATIE) IN SCHEMA Child and Family Science (instromen in september) Internship Child and Family Science Child care, experts, and parents:

Nadere informatie

LEER STUDEREN MET Spaced Practice SPREID JE STUDEERMOMENTEN IN DE TIJD

LEER STUDEREN MET Spaced Practice SPREID JE STUDEERMOMENTEN IN DE TIJD Spaced Practice SPREID JE STUDEERMOMENTEN IN DE TIJD Start je planning voor je toetsen vroeg genoeg en maak hiervoor dagelijks een beetje tijd vrij. 5 uren verspreid over 2 weken is beter dan 5 uur aan

Nadere informatie

Transfer of Learning Information Literacy Instruction in Distance Education

Transfer of Learning Information Literacy Instruction in Distance Education Transfer of Learning Information Literacy Instruction in Distance Education http://www.wtb.tue.nl/woc/wet/wet.html Wat? Aanleiding Onderzoeksopzet Theorievorming Vervolg Wat? Aanleiding Onderzoeksopzet

Nadere informatie

Centrum Blended Learning: Workshop 4C/ID-model van Jeroen van Merriënboer

Centrum Blended Learning: Workshop 4C/ID-model van Jeroen van Merriënboer 1 Fase Doel Inhoud (verloop) Stap 1: ontleden van de complexe vaardigheid Deelnemers kunnen een complexe vaardigheid analyseren en de deelvaardigheden groeperen in een vaardighedenhiërarchie. Context:

Nadere informatie

Betekenisvolle leertaken als ruggengraat voor het onderwijs Oriëntatie op het het 4C/ID-model

Betekenisvolle leertaken als ruggengraat voor het onderwijs Oriëntatie op het het 4C/ID-model Betekenisvolle leertaken als ruggengraat voor het onderwijs Oriëntatie op het het 4C/ID-model Inleiding Het 4C/ID-model (Vier-Componentenvoor Instuctional Design) is een ontwerpmodel voor curricula dat

Nadere informatie

JoTondeur (VUB), Koen Aesaert & Johan van Braak (UGent)

JoTondeur (VUB), Koen Aesaert & Johan van Braak (UGent) JoTondeur (VUB), Koen Aesaert & Johan van Braak (UGent) Inhoud Context en theorie ICT-competenties studentleraren Strategieën lerarenopleiding (SQD) Probleemstelling Methode Survey Multilevel analyse Resultaten

Nadere informatie

REFLECTIVE PRACTICE. Teamtraining begeleidingsvaardigheden

REFLECTIVE PRACTICE. Teamtraining begeleidingsvaardigheden REFLECTIVE PRACTICE Teamtraining begeleidingsvaardigheden Ontwerp en Ontwikkeling: Freda Vasse Implementatie en evaluatie: Freda Vasse en Marcel Bruist Praktijkopleiding VU medisch centrum HGZO congres

Nadere informatie

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Programma Formatief toetsen Voorwaarden voor formatief toetsen Voorbeelden van technieken

Nadere informatie

1 Inleiding op de Casussen: Ontwerpprincipes van het 4C-ID-model

1 Inleiding op de Casussen: Ontwerpprincipes van het 4C-ID-model 1 Inleiding op de Casussen: Ontwerpprincipes van het 4C-ID-model Jeroen van Merriënboer Het vier-componenten instructieontwerpmodel (of 4C-ID, van Four-Component Instructional Design ) mag zich in een

Nadere informatie

Student Centric Learning. Fred Verboon European School Heads Association

Student Centric Learning. Fred Verboon European School Heads Association Student Centric Learning Fred Verboon European School Heads Association Introductie van ESHA ESHA streeft naar onderwijsvernieuwing en vertegenwoordigt de belangen van de schoolleiders in Europa. Wie?

Nadere informatie

VELOV-leergemeenschap Digitaal Leren

VELOV-leergemeenschap Digitaal Leren VELOV-leergemeenschap Digitaal Leren Welke richting slaan we in met de lerarenopleiding? Hoe is het om in 2020 in de lerarenopleiding te studeren? Hoe ziet de leraar van de toekomst eruit? Zijn mobiele

Nadere informatie

Hoe worden artsen experts in klinische communicatie?

Hoe worden artsen experts in klinische communicatie? Hoe worden artsen experts in klinische communicatie? Jan Wouda Harry van de Wiel Wenckebach Instituut Universitair Medisch Centrum Groningen CanMEDS competenties Samenwerking Communicatie Organisatie Medisch

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Hoe kun je interdisciplinair onderwijs verbeteren?

Hoe kun je interdisciplinair onderwijs verbeteren? Hoe kun je interdisciplinair onderwijs verbeteren? Bijdrage aan workshop Interdisciplinariteit KU Leuven Dr. ir. Elsbeth Spelt Wageningen Universiteit Februari, 2016 Inhoud van deze bijdrage Het onderwijzen

Nadere informatie

De opleider als rolmodel

De opleider als rolmodel De opleider als rolmodel De opleider als rolmodel programma 14.00 welkom 14.15 voorstelronde/verwachtingen 14.35 excellent teacher en excellent rolemodel 14.55 groepswerk 15.10 plenaire rapportage 15.35

Nadere informatie

Effectief Leren van Multimedia. Liesbeth Kester CELSTEC Open Universiteit

Effectief Leren van Multimedia. Liesbeth Kester CELSTEC Open Universiteit Effectief Leren van Multimedia Liesbeth Kester CELSTEC Open Universiteit Verbale informatie + Multimedia =? Digit-span test Werkgeheugen Cognitieve belastingstheorie Inhoud Intrinsieke belasting Instructie

Nadere informatie

Het doen van literatuuronderzoek

Het doen van literatuuronderzoek Het doen van literatuuronderzoek Workshop Miniconferentie Kritisch denken in de wetenschap Saskia Brand-Gruwel Iwan Wopereis Invoegen Afbeelding homepage Boekenweek 2011 Pagina 2 Wat dan wel? Wat dan wel?

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

University of Groningen. Safe and Sound van den Bosch, Kirsten Anna-Marie

University of Groningen. Safe and Sound van den Bosch, Kirsten Anna-Marie University of Groningen Safe and Sound van den Bosch, Kirsten Anna-Marie IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the

Nadere informatie

Hoe ontwerp je een effectief leernetwerk?

Hoe ontwerp je een effectief leernetwerk? Welkom! Hoe ontwerp je een effectief leernetwerk? dr. Hendrik Drachsler & dr. Wendy Kicken Doel van deze workshop Kennismaking met participatief ontwerpen voor het ontwerp van een leernetwerk In theorie

Nadere informatie

Innovatief onderwijs ontwerpen; via leertaken naar complexe vaardigheden

Innovatief onderwijs ontwerpen; via leertaken naar complexe vaardigheden Innovatief onderwijs ontwerpen; via leertaken naar complexe vaardigheden A.M.B. Janssen-Noordman, J.J.G. van Merriënboer, C.P.M. van der Vleuten, A.J.J.A. Scherpbier Samenvatting Voor het leren van complexe

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

4C/ID: Van eenvoudige simulatie naar serious games

4C/ID: Van eenvoudige simulatie naar serious games 4C/ID: Van eenvoudige simulatie naar serious games Jeroen van Merriënboer 4C/ID gebruikersdag, 12 april 2013, Studiecentrum Open Universiteit, Utrecht Inhoud De vier componenten Homo Ludens Eenvoudige

Nadere informatie

CURRICULAIR SPINNENWEB. Het Spinnenweb-model is een onderwijs invloed-model wat bestaat uit 10 verschillende componenten.

CURRICULAIR SPINNENWEB. Het Spinnenweb-model is een onderwijs invloed-model wat bestaat uit 10 verschillende componenten. DANAI FUENGSHUNUT - 0470244@hrnl - LA2 - Modellen Analyse AFKORTING SA 4C/ID - 4MAT ARCS ONTWERPER D Dick, LM Carey & JO Carey J Van Merriënboer, O Jelsma & F Paas JJH van den Akker B McCarthy J Keller

Nadere informatie

Ondersteuning van gezamenlijk probleemoplossen door gefaseerd construeren van domeinspecifieke representaties

Ondersteuning van gezamenlijk probleemoplossen door gefaseerd construeren van domeinspecifieke representaties Ondersteuning van gezamenlijk probleemoplossen door gefaseerd construeren van domeinspecifieke representaties B. Slof 1, G. Erkens 1, & P. A. Kirschner 2, 1Universiteit Utrecht, P.O. Box 80.140, 3508 TC

Nadere informatie

Welkom! Peer feedback in online onderwijs. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 9 oktober

Welkom! Peer feedback in online onderwijs. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 9 oktober 9 oktober 2017 Welkom! Peer feedback in online onderwijs Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering Bijdrage seminar peer feedback en peer assessment in online onderwijs SURF Utrecht Dominique

Nadere informatie

ICT in Digi-Taal Presentatie titel

ICT in Digi-Taal Presentatie titel ICT in Digi-Taal Presentatie titel de rol van human centered ICT Ingrid Mulder Lector Human Centered ICT Hogeschool Rotterdam Rotterdam, 00 januari 2007 Engels en Digi-Taal in het basisonderwijs Rotterdam,

Nadere informatie

Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld. Copyright 2015 ITpreneurs. All rights reserved.

Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld. Copyright 2015 ITpreneurs. All rights reserved. Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld Usability in Courseware Development Ellen Schuurink Gastcollege Usability Engineering Agenda Leren en usability Usability van cursusmateriaal

Nadere informatie

WELKOM BIJ TELEPERFORMANCE SHOPPING TOMORROW

WELKOM BIJ TELEPERFORMANCE SHOPPING TOMORROW WELKOM BIJ TELEPERFORMANCE SHOPPING TOMORROW 175.000 30% 1.6 miljard Shopping 2020 6 Shopping 2020 Hoofdstuk 28 Social Services Shopping 2020 7 Retail in het social media tijdperk 2. Social Services in

Nadere informatie

Eerstejaars zicht geven op hun latere beroep: herontwerp van de propedeuse Facility Management met behulp van het 4C-ID model

Eerstejaars zicht geven op hun latere beroep: herontwerp van de propedeuse Facility Management met behulp van het 4C-ID model Eerstejaars zicht geven op hun latere beroep: herontwerp van de propedeuse Facility Management met behulp van het 4C-ID model Bert Hoogveld Hennie Steinen A.W.M. Hoogveld (bert.hoogveld@ou.nl) is werkzaam

Nadere informatie

Het computationeel denken van een informaticus Maarten van Steen Center for Telematics and Information Technology (CTIT)

Het computationeel denken van een informaticus Maarten van Steen Center for Telematics and Information Technology (CTIT) Het computationeel denken van een informaticus Maarten van Steen Center for Telematics and Information Technology (CTIT) 2-2-2015 1 Computationeel denken vanuit Informatica Jeannette Wing President s Professor

Nadere informatie

Programma. Leeractiviteiten ontwerpen Oriëntatie Blended learning: een kwestie van kiezen Learning design v2.0 Extra voorbeelden

Programma. Leeractiviteiten ontwerpen Oriëntatie Blended learning: een kwestie van kiezen Learning design v2.0 Extra voorbeelden Programma Leeractiviteiten ontwerpen Oriëntatie Blended learning: een kwestie van kiezen Learning design v2.0 Extra voorbeelden Reacties oriënterende stelling Een moderne docent moet ook vooral een goede

Nadere informatie

De E-module Driehoek. Een nieuw model voor het maken van motiverende e-learning PRAXIS

De E-module Driehoek. Een nieuw model voor het maken van motiverende e-learning PRAXIS trends Tim Lansink Een nieuw model voor het maken van motiverende e-learning De E-module Driehoek De e-learning module is niet meer weg te denken uit het huidige aanbod van leeractiviteiten. Hoewel e-learning

Nadere informatie

ICT INCLUSIEF. Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden

ICT INCLUSIEF. Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden ICT INCLUSIEF Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden Jo Daems K-point, onderzoekscentrum ICT en Inclusie, K.H.Kempen Geel 16 februari 2012 1 Situering Antwoord op vraag

Nadere informatie

Onderzoekscompetenties 2.0

Onderzoekscompetenties 2.0 Onderzoekscompetenties 2.0 Online cursus Kritisch denken en Onderzoekscompetenties voor de bachelorstudent Jozefien Borms & Sofie Vandroemme Kijkt een getrouwd persoon naar een niet-getrouwd persoon? Ja

Nadere informatie

Leerdoelen. Feedback the motor of learning. Waarom is feedback belangrijk? Generiek model van het leren. Hoe goed is onze feedback?

Leerdoelen. Feedback the motor of learning. Waarom is feedback belangrijk? Generiek model van het leren. Hoe goed is onze feedback? the motor of learning Leerdoelen Algemene principes van goede feedback Voordelen en pitfalls van Pendleton René van Gent Nigel Turner Inleiding op de Learning Conversation Nadruk op Advanced Life Support

Nadere informatie

Kiezen van werkvormen voor docentprofessionalisering:

Kiezen van werkvormen voor docentprofessionalisering: Kiezen van werkvormen voor docentprofessionalisering: evidence-based en nieuwe ontwikkelingen NVMO werkgroep docentprofessionalisering Programma Inzichten in gebruik en effect van methoden voor docentprofessionalisering

Nadere informatie

Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool

Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool 1 Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool Milou de Smet, Saskia Brand-Gruwel & Paul Kirschner Open Universiteit Goed schrijven is een belangrijke, maar complexe vaardigheid. De schrijver

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

School Hogeschool Rotterdam Opleiding Master Leren en Innoveren Document Thema 1 - Analyse ontwerpmodellen Auteur Tijmen van Ravesteijn (0863451)

School Hogeschool Rotterdam Opleiding Master Leren en Innoveren Document Thema 1 - Analyse ontwerpmodellen Auteur Tijmen van Ravesteijn (0863451) School Hogeschool Rotterdam Opleiding Master Leren en Innoveren Document Thema 1 - Analyse ontwerplen Auteur Tijmen van Ravesteijn (0863451) Versie 1.0 Status Concept Versiebeheer Versie Datum Toelichting

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 4 oktober 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für

Nadere informatie

Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling

Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling Deze vragenlijst is ontwikkeld door de Universiteit Twente en heeft als doel te onderzoeken hoe en in welke mate formatief toetsen wordt gebruikt door docenten en

Nadere informatie

school HKU College afstudeerrichting Thera Jonker, directeur

school HKU College afstudeerrichting Thera Jonker, directeur school HKU College afstudeerrichting Thera Jonker, directeur Cross over HKU Master Crossover Creativity Hoe komen we hiertoe als kunsthogeschool? Er was eens Kunstonderwijs 30 jaar geleden Creërend vermogen

Nadere informatie

FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016

FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016 FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM YVONNE HALLINGSE DTT CONFERENTIE CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016 INHOUD Summatieve cultuur in het VO Verschillende benaderingen van formatief toetsen Onderzoek: belemmerende

Nadere informatie

Doorlopende docentprofessionalisering. Jan van der Meij (Universiteit Twente) Harry Frantzen (Hogeschool Windesheim)

Doorlopende docentprofessionalisering. Jan van der Meij (Universiteit Twente) Harry Frantzen (Hogeschool Windesheim) Doorlopende docentprofessionalisering Jan van der Meij (Universiteit Twente) Harry Frantzen (Hogeschool Windesheim) Docentprofessionalisering Singapore Verenigde Staten Nederland Studiereis Singapore AANLEIDING

Nadere informatie

Overheid Onderwijs Onderneming Onderzoek Omgeving

Overheid Onderwijs Onderneming Onderzoek Omgeving 19-12-2013 Toekomstig gebrek aan voldoende en goed gekwalificeerd technisch personeel 1 2 In de beroepspraktijk van nu en in de toekomst is er grote behoefte aan technische, zelflerende, professionele

Nadere informatie

Vraagje. Een honkbalknuppel met bal kost 1,10 De knuppel kost één euro meer dan de bal Hoe duur is de bal? Wat komt er als eerste op in je hoofd?

Vraagje. Een honkbalknuppel met bal kost 1,10 De knuppel kost één euro meer dan de bal Hoe duur is de bal? Wat komt er als eerste op in je hoofd? Vraagje Een honkbalknuppel met bal kost 1,10 De knuppel kost één euro meer dan de bal Hoe duur is de bal? Wat komt er als eerste op in je hoofd? Voorstellen Marike Hendriks Erica Baarends Achtergrond:

Nadere informatie

Workshop OU Graduate School Schrijven en Publiceren in een Wetenschappelijke Context. Iwan Wopereis

Workshop OU Graduate School Schrijven en Publiceren in een Wetenschappelijke Context. Iwan Wopereis Workshop OU Graduate School Schrijven en Publiceren in een Iwan Wopereis Centre for Learning Sciences and Technologies Open Universiteit Workshop Ochtend: De Focus: Enculturatie Lunch Middag: Publiceren

Nadere informatie

Onderzoekend leren met computersimulaties

Onderzoekend leren met computersimulaties Onderzoekend leren met computersimulaties TON DE JONG Universiteit Twente Nieuwe kennis wordt verkregen door onderzoek. Onderzoekers bedenken vragen, stellen hypothesen op, ontwerpen experimenten, verzamelen

Nadere informatie

INTRODUCTIE. De Verbeter Kata is een systematische aanpak die teams of mensen gebruiken om:

INTRODUCTIE. De Verbeter Kata is een systematische aanpak die teams of mensen gebruiken om: INTRODUCTIE De Verbeter Kata is een systematische aanpak die teams of mensen gebruiken om: te focussen op specifieke uitdagingen en deze te halen samen te werken aan verbetering, aanpassing en innovatie

Nadere informatie

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E VALUE ENGINEERING: THE GAME! Involvement Process for Technical Projects Feedback/Learning/Knowledge Management Involvem ment Business Process Engineering Estimating Project Director Detailed Engineering

Nadere informatie