SANDWICHSCHOLING COPD Goede COPD zorg: resultaat van goede samenwerking 28 juni Scharnierconsult. Uitgangspunt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SANDWICHSCHOLING COPD Goede COPD zorg: resultaat van goede samenwerking 28 juni Scharnierconsult. Uitgangspunt"

Transcriptie

1 SANDWICHSCHOLING COPD Goede COPD zorg: resultaat van goede samenwerking 28 juni 2012 Scharnierconsult, ziektelast en persoonlijk behandelplan Marion Teunissen en Rudy Bakker Werkgroep COPD Synchroon Scharnierconsult Uitgangspunt Ziektelast COPD wordt bepaald door integrale gezondheidstoestand. Deze omvat 4 domeinen: 1. Functiestoornis 2. Klachten 3. Beperkingen 4. Kwaliteit van leven 1

2 Adaptatie de mate waarin de patiënt er in slaagt zich aan te passen aan de stoornis. Voorbeelden van adaptatie Juiste inhalatietechniek; Therapietrouw Exacerbatie management Gezonde leefstijl: Stoppen met roken Regelmatig bewegen Gezonde voeding Ademregulatie Energie besparende technieken: temporiseren, verdelen Stressmanagement Adequate ziektecognities Communicatie met omgeving over ziekte, aanpassing werk etc. Bij adaptatie staat het gedrag van de patiënt zelf centraal 2

3 Functie van het scharnierconsult Markeert het moment waarop de diagnose COPD wordt gesteld. Vanaf dat moment moet de patiënt verder met deze chronische aandoening. Het scharnierconsult: De diagnose COPD: en dan? Filmpje 1 Inhoud scharnierconsult Bespreken Diagnose Implicaties van de diagnose De behandelrelatie 3

4 Doelstellingen scharnierconsult De patiënt weet na afloop: Wat de diagnose is Dat COPD ingrijpende gevolgen heeft voor zijn leven Dat er sprake is van een chronische, dus blijvende ziekte Dat hij zelf een grote rol speelt in de behandeling Welke rol de huisarts, de POH en andere hulpverleners buiten de praktijk hebben in de behandeling Het scharnierconsult gaat over het zorgproces, waarbij de nadruk ligt op een actieve rol van de patient, het individuele behandelplan en de rolverdeling tussen huisarts- patiënt POH-er. Het scharnierconsult gaat ook over de zorginhoud maar...de boodschap is dat de komende maanden (intensieve behandelfase) gewerkt zal worden om zoveel mogelijk verbetering te bereiken en om een leefstijl te verwerven die passend is bij de aandoening en passend bij het individu. (adaptatie). 4

5 Aandachtspunten scharnierconsult Diagnose Ernst Co-morbiditeit Co-medicatie Inhalatie-instructie en controle Spirometrie Anamnese Voorlichting Leefstijl: roken, prikkels vermijden, bewegen en gezonde voeding Psychosociaal Begeleiding begeleidingsteam Ziektelast Ziektelast In de zorgstandaard COPD 2010 is een nieuwe indeling geïntroduceerd voor het bepalen van de ernst van COPD, namelijk de ervaren ziektelast door de patiënt. 5

6 Bepalen ziektelast MRC score gevalideerd instrument om de mate van benauwdheid zoals de patiënt deze ervaart te scoren. CCQ: Clinical COPD Questionnaire een scorelijst om de kwaliteit van leven bij COPDpatiënten eenvoudig in kaart te brengen Psychosociale problematiek bij COPD 15-25% van de patiënten met astma en COPD hebben psychosociale problematiek Dit maakt het actief opsporen en bespreekbaar maken van psychosociale factoren noodzakelijk Advies NHG: aandacht voor Angst voor dyspnoe Klachten die passen bij depressie of angststoornis De sociale situatie CCQ-3: angst bezorgd voor een benauwdheidsaanval CCQ-4: neerslachtig vanwege ademhalingsproblemen Patiënt met COPD met lichte ziektelast FEV1 > 50% van voorspeld Zonder ernstige klachten Zonder ernstige beperkingen door dyspnoe MRC score < 3 Zonder ernstige adaptatieproblemen Zonder verminderde voedingstoestand Zonder frequente exacerbaties Waarbij de ziektelast in geringe mate wordt beïnvloed door comorbiditeit 6

7 Patiënt met COPD met matige ziektelast FEV1 < 50% pred of 1,5 l absoluut of progressief longfunctieverlies CCQ > 2 MRC score >3 Ongewenst gewichtsverlies >5% 1 mnd, > 10% 6 mnd of BMI < 21 >2 exacerbaties per jaar behandeld met orale corticosteroïden COPD op relatief jonge leeftijd ( arbitrair < 50 jaar) Bij aanwezigheid van één criterium is sprake van matige ziektelast: verwijsindicatie voor nadere analyse ondanks adequate behandeling in de eerste lijn. Patiënt met COPD met een ernstige ziektelast Iedere patiënt met COPD die volgens het assessment voldoet aan de criteria voor nadere analyse ( diagnostische problemen c.q niet halen behandeldoelen) waarbij intensieve begeleiding in de tweede of derde lijn ( bijvoorbeeld door middel van multidisciplinaire revalidatie) noodzakelijk is. Het individueel zorgplan Filmpje 2 7

8 Doel en inhoud individueel zorgplan Doel zorgplan Verbeteren integrale gezondheidstoestand van de patiënt. Inhoud zorgplan Beschrijving van de zorgvraag, de oorzaken van de ervaren beperkingen, de NHG- en persoonlijke behandeldoelen, de behandelinterventies etc. Aanpak individueel zorgplan Beginstadium: Continue en systematische informatie van belang Hierna volgt instructie/ educatie en emotionele ondersteuning NB: omdat een deel van de patiënten met lichte of matige luchtwegobstructie nog geen of weinig ziektelast ervaart, hebben zij niet altijd direct behoefte aan informatie. Individueel zorgplan en zelfmanagement Zelfmanagement is gericht op het aanleren en bestendigen van nieuw gedrag waardoor mensen met COPD bewust beslissingen nemen op alle gebieden van hun dagelijkse leven. Zij nemen hierdoor een medeverantwoordelijkheid voor hun behandeling. 8

9 Individueel zorgplan: persoonlijke doelen Filmpje mr. Bean Vragen die in het zorgplan kunnen staan Wat wilt u bereiken? Wat is daar voor nodig? Hoe gaat u dat doen? Heeft u hulpmiddelen nodig en zo ja, welke? Hoe controleert u of uw doel bereikt is? Wanneer wilt u uw doel bereikt hebben? Welke afspraken maakt u met uw behandelaars? 9

Van ziektelast naar gezondheidswinst Ans Nicolasen, POH Robbert Behr, kaderhuisarts astma-copd

Van ziektelast naar gezondheidswinst Ans Nicolasen, POH Robbert Behr, kaderhuisarts astma-copd Van ziektelast naar gezondheidswinst Ans Nicolasen, POH Robbert Behr, kaderhuisarts astma-copd 15-04-2015 Wie staat er centraal? Pad van een nieuwe COPD-patiënt Diagnostiek Scharnierconsult Intensieve

Nadere informatie

De nieuwe standaarden astma en COPD. Wat is nieuw

De nieuwe standaarden astma en COPD. Wat is nieuw De nieuwe standaarden astma en COPD Wat is nieuw De patiënt staat centraal Veranderingen Nieuwe definitie luchtwegobstructie Nieuwe indeling ernst astma en COPD Plaats reversibiliteitstest bij astma en

Nadere informatie

DUODAGEN NWU 24-25 november. Roel Wennekes Jelmer Haanstra Jouke Hanje

DUODAGEN NWU 24-25 november. Roel Wennekes Jelmer Haanstra Jouke Hanje DUODAGEN NWU 24-25 november Roel Wennekes Jelmer Haanstra Jouke Hanje Ketenzorg COPD Inleiding Protocol Voorbereiding op DBC Voorbeeld opzet Pauze Spirometrie blazen Spirometrie beoordelen Inleiding Overheid

Nadere informatie

Wat is nieuw in longfunctie? Jan Willem van den Berg Longarts

Wat is nieuw in longfunctie? Jan Willem van den Berg Longarts Wat is nieuw in longfunctie? Jan Willem van den Berg Longarts Oude situatie Referenties dateren uit de jaren 50-60 Groep mijnwerkers en staalarbeiders (ECCS) Vrouwen niet als referentie geïncludeerd (globaal

Nadere informatie

De RTA COPD juni 2012. De RTA de achtergrond 6-7-2012. Uitgangspunt: de integrale gezondheidstoestand

De RTA COPD juni 2012. De RTA de achtergrond 6-7-2012. Uitgangspunt: de integrale gezondheidstoestand De RTA COPD juni 2012 Afspraken tussen huisartsen en longartsen in de regio Noord Brabant Noord Oost De RTA de achtergrond Gebaseerd op de LTA De oude RTA de versie uit 2006 De nieuwe zorgstandaard COPD

Nadere informatie

Zorgroep Kennemer lucht

Zorgroep Kennemer lucht Zorgroep Kennemer lucht Randvoorwaarden Knelpuntanalyse Epidemiologie Zorgstandaard Zorgprogramma Indicatoren Doelstellingen Huidige knelpunten toekomst Zorggroep Kennemer lucht HAPA HONK HZNK DM COPD-CVRM-GGZ

Nadere informatie

Zorginkoopdocument 2013 Ketenzorg COPD

Zorginkoopdocument 2013 Ketenzorg COPD Zorginkoopdocument 2013 Ketenzorg COPD Zorginkoopdocument 2013 Ketenzorg COPD 1 INLEIDING Dit document bevat een omschrijving van het COPD ketenprogramma, de specifieke opleidingseisen en de daarbij behorende

Nadere informatie

COPD en Comorbiditeit

COPD en Comorbiditeit COPD en Comorbiditeit Christiaan Meek Paul de Vries Machinist lv Comorbiditeit en COPD Welke comorbiditeit levert voor u problemen op bij diagnostiek en begeleiding COPD? 1 Comorbiditeit en COPD Welke

Nadere informatie

Regionaal ketenzorg protocol COPD

Regionaal ketenzorg protocol COPD Bijlage 1. Regionaal Ketenzorgprotocol Titel Regionaal ketenzorg protocol Verwijzing naar formulier Verwijzing naar protocol Protocol case finding Kwaliteitsbeleid Zorggroep Privacyreglement Zorggroep

Nadere informatie

Minutenschema zorgprogramma COPD (excl. Astma) 2015-2016

Minutenschema zorgprogramma COPD (excl. Astma) 2015-2016 Minutenschema zorgprogramma COPD (excl. Astma) 2015-2016 Inleiding Het minutenschema voor ketenzorg COPD is gebaseerd op het zorgprofiel voor ketenzorg COPD van de Stichting Ketenkwaliteit COPD uit juni

Nadere informatie

Transmurale werkafspraken

Transmurale werkafspraken Silvia Hiep GHO-GO COPD terugkomdag Transmurale werkafspraken verwijs en terugverwijsbeleid Programma Inleiding Verwijscriteria volgens de LAN / SLA Casuïstiek Discussie 2 1 Definitie volgens NHG standaard

Nadere informatie

Samenvatting Zorgstandaard astma

Samenvatting Zorgstandaard astma Samenvatting Zorgstandaard astma Hierbij een samenvatting van de Zorgstandaard astma voor volwassenen namens de COPD-werkgroep van de huisartsenkring Amsterdam. Wij hebben voor u geprobeerd de belangrijkste

Nadere informatie

Regionale transmurale afspraken bij ketenzorg COPD. Regio Midden Kennemerland

Regionale transmurale afspraken bij ketenzorg COPD. Regio Midden Kennemerland Regionale transmurale afspraken bij ketenzorg COPD in Regio Midden Kennemerland Inhoudsopgave pag. 1. Inleiding 2 2. Uitgangspunten 3 3. Consultatie en verwijzing 4 4. Ketenzorg en hoofdbehandelaarschap

Nadere informatie

Stichting Gezond Monnickendam. Protocol COPD Diseasemanagement HA/POH/PA

Stichting Gezond Monnickendam. Protocol COPD Diseasemanagement HA/POH/PA Stichting Gezond Monnickendam Protocol COPD Diseasemanagement HA/POH/PA Casefinding door HA (huisarts), PA (praktijkassistent) en apotheek Signalerende rol PA, bij: o langdurige of recidiverende luchtwegklachten

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR DBC KETENZORG COPD GO COPD B.V.

HANDLEIDING VOOR DBC KETENZORG COPD GO COPD B.V. Beschrijving van de werkzaamheden in de huisartspraktijk nadat de COPD patiënten zijn gediagnosticeerd en de basale assessment is gedaan. De patiënten worden voorgelicht, gecontroleerd en behandeld. Het

Nadere informatie

Indeling presentatie

Indeling presentatie Gho-Go COPD terugkomdag COPD ketenzorg 7 oktober 2014 Norbert IJkelenstam Kaderhuisarts astma/copd 1 Indeling presentatie Aandachtspunten vanuit spiegelinformatie 2014 De nieuwe NHG COPD standaard 2015

Nadere informatie

Vijf gedragsthema s lopen als een rode draad door de begeleiding van de patiënt met astma/copd:

Vijf gedragsthema s lopen als een rode draad door de begeleiding van de patiënt met astma/copd: Praktijkondersteuning bij COPD en astma Doel van praktijkondersteuning is het ophogen en/of verdieping van kennis bij de patiënt en het daaraan verbonden zelfmanagement 1. De begeleiding richt zich in

Nadere informatie

Zorgstandaard COPD. Zorgstandaard

Zorgstandaard COPD. Zorgstandaard Zorgstandaard COPD Zorgstandaard COPD P R E S S Zorgstandaard COPD 14 juni 2010 Long Alliantie Nederland Stationsplein 125 3818 LE Amersfoort T 033-4218418 E info@longalliantie.nl www.longalliantie.nl

Nadere informatie

Zorgstandaard COPD Zorgstandaard COPD, 2013 1

Zorgstandaard COPD Zorgstandaard COPD, 2013 1 Zorgstandaard COPD Zorgstandaard COPD, 2013 1 Uitgever 2013 Long Alliantie Nederland Stationsplein 125 3818 LE Amersfoort T 033 4 218 418 E info@longalliantie.nl www.longalliantie.nl Zorgstandaard COPD

Nadere informatie

RICHTLIJN COPD BELEID IN DE HUISARTSPRAKTIJK Geactualiseerde versie, juli 2014 Netwerkzorg COPD Waterland, Stichting Gezond Monnickendam

RICHTLIJN COPD BELEID IN DE HUISARTSPRAKTIJK Geactualiseerde versie, juli 2014 Netwerkzorg COPD Waterland, Stichting Gezond Monnickendam 1 RICHTLIJN COPD BELEID IN DE HUISARTSPRAKTIJK Geactualiseerde versie, juli 2014 Netwerkzorg COPD Waterland, Stichting Gezond Monnickendam INHOUD pagina 1.Organisatie en opzet van het COPD spreekuur 1.1

Nadere informatie

COPD Pas ú raait om die rg d o Z 1

COPD Pas ú raait om die rg d o Z 1 COPD Pas Zorg die draait om ú 1 Ik heb COPD In het geval dat ik onwel word: bel 112 bel voor mijn huisarts (0031) In het geval ik nog bij bewustzijn ben maar erg kortademig: Laat u mij mijn puff inhaleren

Nadere informatie

NHG-standaarden Astma bij volwassenen en COPD

NHG-standaarden Astma bij volwassenen en COPD Richtlijnen NHG-standaarden Astma bij volwassenen en COPD Roeland M.M. Geijer, Mariska K. Tuut, Johannes C.C.M. in t Veen, Berna D.L. Broekhuizen, Niels H. Chavannes en Ivo J.M. Smeele* + Gerelateerd artikel

Nadere informatie

NHG-standaard COPD Anno 2015

NHG-standaard COPD Anno 2015 NHG-standaard COPD Anno 2015 Jiska B. Snoeck-Stroband, huisarts J.B.Snoeck-Stroband@umc.n Huisartspraktijk Akeei, Den Haag Afd Medische Besiskunde, LUMC, Leiden CAHAG bestuur 1 Discosure beangen Jiska

Nadere informatie

Zorgprogramma COPD. OCE Nijmegen 2015

Zorgprogramma COPD. OCE Nijmegen 2015 Zorgprogramma COPD OCE Nijmegen 2015 Nijmegen, 28-8-2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 2. COPD ketenzorg... 5 2.1 Doelstelling... 5 2.2 Definitie COPD... 5 2.3 Definitie van Ziektelast... 6 2.4 Doelgroep...

Nadere informatie

Individueel behandelplan COPD/Astma

Individueel behandelplan COPD/Astma Individueel behandelplan COPD/Astma Persoonlijke gegevens Naam Adres Woonplaats Telefoon E-mail Geb. datum Diagnose Diagnose gesteld op Bij ongeval waarschuwen Naam Adres Telefoon Relatie met pasdrager

Nadere informatie

Zorgstandaard COPD. januari 2016

Zorgstandaard COPD. januari 2016 Zorgstandaard COPD januari 2016 Zorgstandaard COPD, januari 2016 1 Uitgever 2016 Long Alliantie Nederland Stationsplein 125 3818 LE Amersfoort T 033 4 218 418 E info@longalliantie.nl www.longalliantie.nl

Nadere informatie

Palliatieve zorg bij COPD

Palliatieve zorg bij COPD Palliatieve zorg bij COPD Joke Hes Longverpleegkundige Palliatieve zorg bij COPD 26/06/2014 Joke Hes Inhoud presentatie Welkom Wat is COPD Wanneer is er sprake van palliatieve zorg bij COPD Ziektelast

Nadere informatie

Het Huisartsenteam. Gaat verder dan genezen

Het Huisartsenteam. Gaat verder dan genezen Het Huisartsenteam Gaat verder dan genezen Ik heb COPD In het geval ik onwel word: Bel 112 voor een ambulance Bel mijn huisarts: Het Huisartsenteam Gaat verder dan genezen (0031) In het geval ik nog bij

Nadere informatie

Individueel zorgplan COPD

Individueel zorgplan COPD Individueel zorgplan COPD Neem dit zorgplan mee naar elk bezoek aan uw zorgverleners Leg het zorgplan thuis op een opvallende plaats Bespreek de inhoud met uw naasten Inhoudsopgave van uw individueel zorgplan

Nadere informatie

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans!

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Eric Koster Clustercoördinator chronische ziekten en screeningen, directie Publieke Gezondheid Lid kernteam Inhoud 1. Aanleiding 2. Aanpak

Nadere informatie

Zorgprogramma COPD Synchroon 2015

Zorgprogramma COPD Synchroon 2015 Zorgprogramma COPD Synchroon 2015 Versie augustus 2015 1 Inleiding Chronic Obstructive Pulmonary Disease oftewel COPD is een verzamelnaam van longaandoeningen die zich kenmerken door niet of niet geheel

Nadere informatie

Ketenzorgprogramma COPD

Ketenzorgprogramma COPD Ketenzorgprogramma COPD Coöperatie Noordwest Utrecht Dit ketenzorgprogramma is ontwikkeld door de stuurgroep COPD van coöperatie noordwest Utrecht: Jelmer Haanstra, Jouke Hanje, Guus Hermsen, Jan Willem

Nadere informatie

Astma en COPD-zorg in de eerste lijn

Astma en COPD-zorg in de eerste lijn Astma en COPD-zorg in de eerste lijn Maatschap Jouster huisartsen Mei 2006 Inhoudsopgave Inleiding. 3 Werkers in de Astma en COPD-zorg binnen de praktijk van de Jouster huisartsen en hun taken. 4 Samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

Samenvatting Richtlijn Palliatieve zorg voor mensen met COPD

Samenvatting Richtlijn Palliatieve zorg voor mensen met COPD Samenvatting Richtlijn Palliatieve zorg voor mensen met COPD 1 Samenvatting Richtlijn Palliatieve zorg voor mensen met COPD Initiatief: Long Alliantie Nederland Organisatie: Kwaliteitsinstituut voor de

Nadere informatie

Van zorgen voor naar zorgen dat

Van zorgen voor naar zorgen dat Van zorgen voor naar zorgen dat fysiotherapeutisch COPD zorg in de eerste lijn. Annemarie de Vey Mestdagh- van der List van zorgen voor 1988 Cursus Astma en COPD Pt. werd gestuurd door arts Kracht en Cardio

Nadere informatie

Workshop voor apothekers en huisartsen Behandeling van COPD anno 2007

Workshop voor apothekers en huisartsen Behandeling van COPD anno 2007 Workshop voor apothekers en huisartsen Behandeling van COPD anno 2007 Voorbeeld Programma Maken van de ingangstoets Bespreking leerdoelen l en inleiding idi Presentatie van regionale voorschrijfcijfers

Nadere informatie

Protocol COPD. Versie Datum Auteur Omschrijving 1.0 Augustus 2008 J. Rauws

Protocol COPD. Versie Datum Auteur Omschrijving 1.0 Augustus 2008 J. Rauws Protocol COPD Versie Datum Auteur Omschrijving 1.0 Augustus 2008 J. Rauws COPD protocol E.W.R. Beissel G.J.G.M. Koekkoek 1.1 Oktober 2011 J. Rauws Herziening protocol 1 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 4

Nadere informatie

Praktische informatie

Praktische informatie Praktische informatie Patiënten Informatie Map COPD Deze map is eigendom van Patiëntensticker Uw behandelend longarts is: Inhoud PIM COPD Praktische informatie PIM COPD Informatie Polikliniek Longziekten

Nadere informatie

Het Huisartsenteam. Gaat verder dan genezen. COPD Zorgwijzer. Zorg die draait om ú

Het Huisartsenteam. Gaat verder dan genezen. COPD Zorgwijzer. Zorg die draait om ú Het Huisartsenteam Gaat verder dan genezen COPD Zorgwijzer Zorg die draait om ú 1 Inhoud Samenwerking leidt tot een verbetering van de zorg voor de mens met COPD. Zorgstandaard COPD 4 Een zorggroep: samenwerkende

Nadere informatie

DBC COPD. Zorgprogramma COPD zorggroep Synchroon. April 2011 Synchroon Rose-Phoenix

DBC COPD. Zorgprogramma COPD zorggroep Synchroon. April 2011 Synchroon Rose-Phoenix DBC COPD Zorgprogramma COPD zorggroep Synchroon April 2011 Synchroon Rose-Phoenix Werkgroep COPD Gerrit van Roekel, huisarts en kaderarts Astma en COPD Loek van Cruchten, huisarts Annie van Mil, huisarts

Nadere informatie

Toelichting bij het aanvraagformulier voorbeeldmodule Voorbereiding op gestructureerd zorgaanbod voor COPD- en Astmapatiënten

Toelichting bij het aanvraagformulier voorbeeldmodule Voorbereiding op gestructureerd zorgaanbod voor COPD- en Astmapatiënten Toelichting bij het aanvraagformulier voorbeeldmodule Voorbereiding op gestructureerd zorgaanbod voor COPD- en Astmapatiënten 1. Algemene toelichting Een voorbeeldmodule is bedoeld als hulpmiddel voor

Nadere informatie

Richtlijn palliatieve zorg bij COPD

Richtlijn palliatieve zorg bij COPD Richtlijn palliatieve zorg bij COPD Heleen Nederveen: palliatief verpleegkundige Maasstadziekenhuis Lolkje Roos: palliatief verpleegkundige hospice Cadenza / Laurens Levina Oosterom: longverpleegkundige

Nadere informatie

Het belang van ziektepercepties voor zelfmanagement COPD als voorbeeld

Het belang van ziektepercepties voor zelfmanagement COPD als voorbeeld Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Het belang van ziektepercepties voor zelfmanagement COPD als voorbeeld, M. Heijmans, NIVEL, augustus 2013) worden gebruikt.

Nadere informatie

Zorgprogramma COPD. Chronos

Zorgprogramma COPD. Chronos Zorgprogramma COPD Chronos Juli 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding blz 3 Hoofdstuk 2 Doelstelling blz 3 2.1 Uitgangspunten 2.2 Standaarden 2.3 Voorfase 2.4 Kwaliteit Hoofdstuk 3 COPD blz 5 3.1 Definitie

Nadere informatie

Ketenzorgprotocol COPD. Een samenwerkingsprotocol tussen 1 e en 2 e lijn ten behoeve van patiënten met COPD

Ketenzorgprotocol COPD. Een samenwerkingsprotocol tussen 1 e en 2 e lijn ten behoeve van patiënten met COPD Ketenzorgprotocol COPD Een samenwerkingsprotocol tussen 1 e en 2 e lijn ten behoeve van patiënten met COPD Ketenzorg kwaliteitscommissies Haringvliet BV en Cohaesie Zorg BV in samenwerking met Voorwoord

Nadere informatie

11 april 2012. Pagina 1 van 5

11 april 2012. Pagina 1 van 5 Overzicht van de NHG/LHV indicatoren COPD-zorg, de subset van indicatoren vastgesteld door Bureau huisartsenzorg en de subset van indicatoren vastgesteld door Bureau Chronische Zorg 11 april 2012 Pagina

Nadere informatie

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Leven met epilepsie: Zelfmanagement Loes Leenen, MANP PhD trainee zelfmanagement Inleiding Achtergrond Zelfmanagement Zelfmanagement & Kwaliteit van leven

Nadere informatie

Nieuw handboek COPD. Hans Sportel, Sibylla Bos en Lisette Drenthen

Nieuw handboek COPD. Hans Sportel, Sibylla Bos en Lisette Drenthen 2015 Nieuw handboek COPD Hans Sportel, Sibylla Bos en Lisette Drenthen NIEUW HANDBOEK COPD REGIO S OOST-ACHTERHOEK EN ZUTPHEN Arnhem, juni 2015 Handboek COPD 2015 definitief pag 1 INHOUD Inhoud... 2 1

Nadere informatie

Astma/ COPD versie 2009 achtergronden casusschetsen

Astma/ COPD versie 2009 achtergronden casusschetsen Astma/ COPD versie 2009 achtergronden casusschetsen Voor: begeleider/presentator Voorstel wijzigingen bij herziening werkafspraak kunnen op de laatste pagina worden genoteerd. Interline januari 2010 INTERLINE

Nadere informatie

Zorginkoopdocument 2012

Zorginkoopdocument 2012 Zorginkoopdocument 2012 2a Ketenzorg 0 Basisdocument (visie, uitgangspunten, Achmea Divisie Zorg en Gezondheid) 1 Basis Huisartsenzorg 2 Ketenzorg Inkoopvoorwaarden 3 Geïntegreerde Eerstelijnszorg Inkoopvoorwaarden

Nadere informatie

Bijlage 30: Bepalingenclusters COPD en roken

Bijlage 30: Bepalingenclusters COPD en roken Bijlage 30: Bepalingenclusters COPD en roken Onderstaande clusters zijn afkomstig uit de HIS-tabel Bepalingenclusters en zijn in verschillende HIS en ingebouwd. De clusters zijn opgebouwd uit en uit de

Nadere informatie

GO COPD bv derde terugkomdag 07 10 2014 locatie Visio

GO COPD bv derde terugkomdag 07 10 2014 locatie Visio GO COPD bv derde terugkomdag 7 1 14 locatie Visio Programma 7 oktober 14 17.3 Presentatie spiegel informatie eigen zorggroep...joke Presentatie afspraken uitgifte voorzetkamers en inhalatie instructie

Nadere informatie

Handleiding Periodieke Controles

Handleiding Periodieke Controles Handleiding Periodieke Controles Zorg voor de patiënt met COPD, geboden door de praktijkondersteuner ten behoeve van het onderzoeksproject Monitoring bij COPD Versie september 2005 1. Achtergrond Dit protocol

Nadere informatie

Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie

Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie Patiënteninformatie Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie Longrevalidatie Informatie over het programma Longrevalidatie. U heeft een afspraak in Tergooi voor longrevalidatie. Onze

Nadere informatie

Praktijkvoorbeeld: Eerstelijns ketenzorg astma in Maastricht-Heuvelland CAHAG conferentie 15 jan 2015. Maud van Hoof en Geertjan Wesseling

Praktijkvoorbeeld: Eerstelijns ketenzorg astma in Maastricht-Heuvelland CAHAG conferentie 15 jan 2015. Maud van Hoof en Geertjan Wesseling Praktijkvoorbeeld: Eerstelijns ketenzorg astma in Maastricht-Heuvelland CAHAG conferentie 15 n 2015 Maud van Hoof en Geertn Wesseling Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor

Nadere informatie

1. Voorwoord 3. 2. Doelstelling en uitgangspunten A. Doelstellingen 4 B. Definities 4 C. Disciplines 5 D. Standaarden 5 E.

1. Voorwoord 3. 2. Doelstelling en uitgangspunten A. Doelstellingen 4 B. Definities 4 C. Disciplines 5 D. Standaarden 5 E. Zorgprogramma COPD Versie 14 juni 2011 1 1. Voorwoord 3 2. Doelstelling en uitgangspunten A. Doelstellingen 4 B. Definities 4 C. Disciplines 5 D. Standaarden 5 E. Uitgangspunten 5 3. Zorgprogramma Chronic

Nadere informatie

RICHTLIJN COPD BELEID. Waterland, Zaanland, Midden Kennemerland

RICHTLIJN COPD BELEID. Waterland, Zaanland, Midden Kennemerland RICHTLIJN COPD BELEID Waterland, Zaanland, Midden Kennemerland Versie: 2 april 2015 Voor het beleid in de huisartspraktijk verwijzen wij in de voetnoten regelmatig naar het boek Protocollaire COPD-zorg

Nadere informatie

Werken met de Zorgstandaard COPD

Werken met de Zorgstandaard COPD Zorg Werken met de Zorgstandaard COPD Het Nijmegen Clinical Screening Instrument als hulpmiddel Jan H.M.M. Vercoulen, Erik W.M.A. Bischoff en Yvonne F. Heijdra PERSPECTIEF In de Zorgstandaard COPD staat

Nadere informatie

Het meten van ziektespecifieke kwaliteit van leven

Het meten van ziektespecifieke kwaliteit van leven Het meten van ziektespecifieke kwaliteit van leven Meetproblemen bij Tukkers Job van der Palen Universiteit Twente, Faculteit Gedragswetenschappen Vakgroep Onderzoeksmethodologie, meetmethoden en dataanalyse

Nadere informatie

Het Individueel Zorgplan

Het Individueel Zorgplan Het Individueel Zorgplan Bedreiging of Gezamenlijke Kans? Hans in t Veen, longarts STZ Expertise Centrum Astma & COPD h.intveen@sfg.nl Wat is een IZP? Het IZP is de dynamische set van afspraken van de

Nadere informatie

RICHTLIJN COPD BELEID. Waterland, Zaanland, Midden Kennemerland. Versie: 1-7-2015

RICHTLIJN COPD BELEID. Waterland, Zaanland, Midden Kennemerland. Versie: 1-7-2015 RICHTLIJN COPD BELEID Waterland, Zaanland, Midden Kennemerland Versie: 1-7-2015 Voor het beleid in de huisartspraktijk verwijzen wij in de voetnoten nog naar het boek Protocollaire COPD-zorg ( 1 ). 1 Protocollaire

Nadere informatie

Een chronische ziekte komt zelden alleen! Hans Vlek, programmamanager

Een chronische ziekte komt zelden alleen! Hans Vlek, programmamanager Een chronische ziekte komt zelden alleen! Hans Vlek, programmamanager Syntein 12 oktober 2010 Zorggroepencongres 2 Kenmerken Syntein Organisatie multidisciplinaire zorggroep (BV) Doelgroep 135.000 Huisartsen

Nadere informatie

Casusschetsen astma/copd

Casusschetsen astma/copd Casusschetsen astma/copd 7 augustus 2000 Casusschets 1 Mevr. N, is een 26 jarige adipeuze Surinaamse vrouw die sinds 1994 in Nederland woonachtig is. Sinds haar komst naar Nederland heeft zij in wisselende

Nadere informatie

Samenwerking tussen de huisarts en tweedelijns zorg

Samenwerking tussen de huisarts en tweedelijns zorg 1 Samenwerking tussen de huisarts en tweedelijns zorg Een beschrijving van de astma/copd dienst in Groningen, de patiënten populatie en crosssectionele verschillen 1 Metting EI, 1 Riemersma RA 1, Boetje

Nadere informatie

RICHTLIJN COPD BELEID. Waterland, Zaanland, Midden Kennemerland

RICHTLIJN COPD BELEID. Waterland, Zaanland, Midden Kennemerland RICHTLIJN COPD BELEID Waterland, Zaanland, Midden Kennemerland Versie: 1-7-2015 Voor het beleid in de huisartspraktijk verwijzen wij in de voetnoten nog naar het boek Protocollaire COPD-zorg ( 1 ). 1 Protocollaire

Nadere informatie

Factsheet Astma-/COPD-Monitor Oktober 2007

Factsheet Astma-/COPD-Monitor Oktober 2007 Factsheet Astma-/COPD-Monitor Oktober 27 Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding worden gebruikt (M. Heijmans, NIVEL, Oktober 27). LEVEN MET COPD VRAAGT OM LEF

Nadere informatie

Poliklinische longrevalidatie

Poliklinische longrevalidatie Poliklinische longrevalidatie Inleiding De longaandoeningen COPD (chronische bronchitis en/of longemfyseem) en astma zijn chronische aandoeningen. Dat wil zeggen dat ze niet te genezen zijn. Deze beide

Nadere informatie

Regionale transmurale afspraak COPD-ZORG

Regionale transmurale afspraak COPD-ZORG Regionale transmurale afspraak COPD-ZORG Een samenwerkingsprotocol tussen 1 e en 2 e lijn ten behoeve van patiënten met COPD Ketenzorg stuurgroep Goeree Overflakkee en Voorne-Putten in samenwerking met

Nadere informatie

Definitie Onder polyfarmacie wordt in dit document verstaan: het gelijktijdig gebruik van 5 of meer verschillende geneesmiddelen.

Definitie Onder polyfarmacie wordt in dit document verstaan: het gelijktijdig gebruik van 5 of meer verschillende geneesmiddelen. Toolkit polyfarmacie en medicatieveiligheid Doel 1. De medicamenteuze behandeling van de patiënt optimaliseren 2. Zoveel mogelijk voorkomen van (vermijdbare) bijwerkingen van medicatie 3. De continuïteit

Nadere informatie

Astma & COPD Uitgangspunten LTA en locale werkafspraak: Controle-eis LTA: Diagnostiek astma/copd (door huisarts) Controle bij astma en COPD

Astma & COPD Uitgangspunten LTA en locale werkafspraak: Controle-eis LTA: Diagnostiek astma/copd (door huisarts) Controle bij astma en COPD Astma & COPD Uitgaande van de Landelijke Transmurale Afspraak (LTA) Astma & COPD van 2002 (coproductie NHG: Nederlands Huisartsen Genootschap en NVALT: Nederlandse Vereniging voor Artsen voor Longziekten

Nadere informatie

HET ZORGPAD COPD. DOELSTELLING Een betere kwaliteit van zorg organiseren door o.a. multidisciplinair samen te werken.

HET ZORGPAD COPD. DOELSTELLING Een betere kwaliteit van zorg organiseren door o.a. multidisciplinair samen te werken. HET ZORGPAD COPD INLEIDING Het LMN CWV organiseert rookstopconsultaties door een erkende tabakoloog in het Regiohuis in Izegem en in het Eerstelijnshuis Midden West-Vlaanderen. Om het zorgpad COPD op te

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011)

Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011) Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011) Inhoudsopgave Verslag 2-4 Grafieken 5-10 Samenvatting resultaten 11-16 Bijlage - Vragenlijst 17+18 Cohesie Cure and Care Hagerhofweg 2 5912 PN

Nadere informatie

ZORGPROGRAMMA ASTMA. Zorggroep Chronos

ZORGPROGRAMMA ASTMA. Zorggroep Chronos ZORGPROGRAMMA ASTMA Zorggroep Chronos Februari 2015 Inleiding. Eind 2012 heeft de Long Alliantie Nederland de Zorgstandaard Astma bij Volwassenen uitgegeven. Hierin staat beschreven waar goede zorg voor

Nadere informatie

Het Zorgpad COPD. Geert Tits Valérie Van Damme Sofie. Sint-Andriesziekenhuis Tielt

Het Zorgpad COPD. Geert Tits Valérie Van Damme Sofie. Sint-Andriesziekenhuis Tielt Het Zorgpad COPD Geert Tits Valérie Van Damme Sofie Sint-Andriesziekenhuis Tielt Overzicht Ontstaan Definitie Stappenplan Ontstaan Naar analogie zorgtraject diabetes mellitus en nierinsufficientie! Geen

Nadere informatie

12-10-2012. Voedingszorg rondom de COPD-patiënt. 2. In welke gold klasse valt mevrouw?

12-10-2012. Voedingszorg rondom de COPD-patiënt. 2. In welke gold klasse valt mevrouw? Voedingszorg rondom de COPD-patiënt Landelijk Diëtisten Netwerk COPD (LDN COPD) Gonnie Geraerts Heleen Froon Paula van Melick Anke Kalisvaart 1. Welke gegevens vraag je na en welke antropometrie voer je

Nadere informatie

Voedingszorg rondom de COPD-patiënt

Voedingszorg rondom de COPD-patiënt Voedingszorg rondom de COPD-patiënt Landelijk Diëtisten Netwerk COPD (LDN COPD) Gonnie Geraerts Heleen Froon Paula van Melick Anke Kalisvaart 1. Welke gegevens vraag je na en welke antropometrie voer je

Nadere informatie

Zorgstandaard astma Volwassenen

Zorgstandaard astma Volwassenen Zorgstandaard astma Volwassenen Zorgstandaard Astma Volwassenen Oktober 2012 Zorgstandaard Astma Volwassenen Colofon Uitgever 2012 Long Alliantie Nederland Stationsplein 125 3818 LE Amersfoort T 033 4

Nadere informatie

Stedelijk protocol Gestructureerde zorg Astma en COPD

Stedelijk protocol Gestructureerde zorg Astma en COPD Stedelijk protocol Gestructureerde zorg Astma en COPD Amsterdam, augustus 2015 Dit protocol is opgesteld door: Barbara van Maanen-Thiel, huisarts en kaderarts astma/copd met medewerking van: Bob vd Berg,

Nadere informatie

PROTOCOLLAIRE COPD-ZORG: TOEPASSING IN DE PRAKTIJK. Enkele cijfers.

PROTOCOLLAIRE COPD-ZORG: TOEPASSING IN DE PRAKTIJK. Enkele cijfers. PROTOCOLLAIRE COPD-ZORG: TOEPASSING IN DE PRAKTIJK Enkele cijfers. 2011: 361.800 mensen met COPD (189.700 mannen en 172.100 vrouwen (23,0 per 1.000 mannen en 20,5 per 1.000 vrouwen) COPD komt voornamelijk

Nadere informatie

Diëtist-Fysiotherapeut: het gouden koppel

Diëtist-Fysiotherapeut: het gouden koppel Diëtist-Fysiotherapeut: het gouden koppel Anke Kalisvaart & Peter Willemsen Ziekenhuis Rivierenland Tiel De Lage Korn, Buren 1 Inhoud Inhoud Waarom samenwerken Multidisciplinaire problematiek bij COPD

Nadere informatie

Zorgmodule Voeding Kansen voor de diëtist. Wineke Remijnse Beleidsadviseur NVD April 2013

Zorgmodule Voeding Kansen voor de diëtist. Wineke Remijnse Beleidsadviseur NVD April 2013 Zorgmodule Voeding Kansen voor de diëtist Wineke Remijnse Beleidsadviseur NVD April 2013 Inhoud presentatie 1. De Zorgmodule Voeding. i. Wat is de Zorgmodule Voeding? Hoe is deze tot stand gekomen? Op

Nadere informatie

voor COPD 31 maart 2009 Geactualiseerde versie 27 augustus 2012, 1 januari 2012 en verder

voor COPD 31 maart 2009 Geactualiseerde versie 27 augustus 2012, 1 januari 2012 en verder Bedrijfsplan Keten-DBC voor COPD 31 maart 2009 Geactualiseerde versie 27 augustus 2012, 1 januari 2012 en verder Het Huisartsenteam Een regionaal eerstelijns samenwerkingsverband van 40 huisartsen Mw.

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Richtlijnen bij Astma, een uitdaging! Richtlijnen bij Astma, een uitdaging! 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur

Verdiepingsmodule. Richtlijnen bij Astma, een uitdaging! Richtlijnen bij Astma, een uitdaging! 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard van oktober 2007 (tweede herziening) Een aantal richtlijnen in de NHG-Standaard Astma bij volwassenen stemt niet overeen met het dagelijks handelen

Nadere informatie

KETENZORG ASTMA. Format

KETENZORG ASTMA. Format KETENZORG ASTMA Format Oktober 2014 Inleiding. Eind 2012 heeft de Long Alliantie Nederland de Zorgstandaard Astma bij Volwassenen uitgegeven. Hierin staat beschreven waar goede zorg voor astma-patiënten

Nadere informatie

Welke items spelen een rol

Welke items spelen een rol COPD Ketenzorg Wat is ketenzorg? ketenzorg zorg waarin de verschillende schakels van zorgverlening op elkaar zijn afgestemd, zodat een samenhangend aanbod ontstaat, gericht op de behoeften van de patiënt

Nadere informatie

Presentatie Onderzoek MijnCOPD Coach

Presentatie Onderzoek MijnCOPD Coach Presentatie Onderzoek MijnCOPD Coach ONLINE WERKEN AAN VERBETERD ZELFMANAGEMENT VOOR COPD PATIENTEN Chantal Hillebregt Onderzoeker Jan van Es Instituut 1 Toename ziektelast van COPD 3 de plaats ranglijst

Nadere informatie

Ketenzorg voor COPD ZIO REGIO MAASTRICHT/ HEUVELLAND HERZIENE VERSIE 2013, VERSIE 4.0

Ketenzorg voor COPD ZIO REGIO MAASTRICHT/ HEUVELLAND HERZIENE VERSIE 2013, VERSIE 4.0 Ketenzorg voor COPD 2013 ZIO REGIO MAASTRICHT/ HEUVELLAND HERZIENE VERSIE 2013, VERSIE 4.0 Let op In dit protocol ketenzorg COPD wordt de totale eerstelijns COPD zorg beschreven. Hierbij wordt geen onderscheid

Nadere informatie

Centrum voor Chronisch Longfalen Tilburg

Centrum voor Chronisch Longfalen Tilburg Centrum voor Chronisch Longfalen Tilburg COPD, pathofysiologie!"#$ % # #! $ #&'# # %( $ ) * +, GOLD classificatie -./0& *.1)02345 -./6& *.1)074(345 -./8& *.1)084(745 -./9& *.1)0:845 "# $'#$ COPD, behandeling

Nadere informatie

VOORSTEL VOOR EEN MODEL KETEN-DBC VOOR COPD EEN BIJDRAGE AAN DE KWALITEIT VAN ZORG VERSIE JUNI 2008

VOORSTEL VOOR EEN MODEL KETEN-DBC VOOR COPD EEN BIJDRAGE AAN DE KWALITEIT VAN ZORG VERSIE JUNI 2008 VOORSTEL VOOR EEN MODEL KETEN-DBC VOOR COPD VERSIE JUNI 2008 EEN BIJDRAGE AAN DE KWALITEIT VAN ZORG Voorwoord 2 COLOFON Dit is een uitgave van de Stichting Ketenkwaliteit COPD. Tekstredactie: Corine Willemse,

Nadere informatie

Protocol COPD. Oktober 2012. Projectleiding: M. Bevers, huisarts en kaderarts COPD E. Brand, coördinerend praktijkondersteuner. Werkgroep protocol

Protocol COPD. Oktober 2012. Projectleiding: M. Bevers, huisarts en kaderarts COPD E. Brand, coördinerend praktijkondersteuner. Werkgroep protocol Protocol COPD Oktober 2012 Werkgroep protocol Projectleiding: M. Bevers, huisarts en kaderarts COPD E. Brand, coördinerend praktijkondersteuner Werkgroepleden: R. Schotsman, A. de Meij, E.A. de Zeeuw,

Nadere informatie

De longverpleegkundige

De longverpleegkundige De longverpleegkundige Algemeen U bent door uw longarts verwezen naar de longverpleegkundige. Een longverpleegkundige is een verpleegkundige, die zich heeft gespecialiseerd in astma en COPD (chronische

Nadere informatie

Interline januari 2010. Astma/COPD versie 2009 casusschetsen

Interline januari 2010. Astma/COPD versie 2009 casusschetsen Interline januari 2010 Astma/COPD versie 2009 casusschetsen INTERLINE ASTMA + COPD 2009 Januari 2010 CASUSSCHETSEN Casusschets 1 Vrouw 28 jaar; Voorgeschiedenis: nu 3 jaar gestopt met roken, als kind geen

Nadere informatie

STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN

STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN Doel Vroegtijdige opsporing en behandeling van angst bij zelfstandig wonende ouderen. STAP 1: Screenen op angst in de eerste lijn (kruis aan). Voelde u zich de afgelopen

Nadere informatie

Factsheet Astma-/COPD-Monitor April 2007

Factsheet Astma-/COPD-Monitor April 2007 Factsheet Astma-/COPD-Monitor April 7 Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding worden gebruikt (M. Heijmans, Meer dan helft astmapatiënten heeft ziekte niet onder

Nadere informatie

Intro. Intro. Opbouw presentatie. Opbouw presentatie. Diagnostiek (1/3) Obesitaszorg voor kinderen Wat biedt de Zorgstandaard Obesitas?

Intro. Intro. Opbouw presentatie. Opbouw presentatie. Diagnostiek (1/3) Obesitaszorg voor kinderen Wat biedt de Zorgstandaard Obesitas? Intro Obesitaszorg voor kinderen Wat biedt de Zorgstandaard Obesitas? : Nanette van der Pol Sanne Niemer Projectmedewerker PON Intro : Opbouw presentatie Rode draad: vs. gewenste situatie, aan de hand

Nadere informatie

Poliklinische longrevalidatie

Poliklinische longrevalidatie LONGGENEESKUNDE Poliklinische longrevalidatie in samenwerking met CIRO De longaandoeningen COPD (chronische bronchitis en/of longemfyseem) en astma leiden vaak tot benauwdheid, kortademigheid en een verminderd

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg

Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg Eric Koster Cluster coördinator chronische ziekten en screeningen. Lid Kernteam vernieuwing chronische zorg. Chronisch ziekenbeleid: 1. Waarom 2. Ambitie

Nadere informatie

COPD PROTOCOL. CELLO Leiden. Auteur: Mw. M. v. Mierlo, praktijkondersteuner

COPD PROTOCOL. CELLO Leiden. Auteur: Mw. M. v. Mierlo, praktijkondersteuner COPD PROTOCOL CELLO Leiden Auteur: Mw. M. v. Mierlo, praktijkondersteuner September 2010 1 Inleiding CELLO, Coöperatie Eerste Lijn Leiden en Omstreken, is een organisatie van solistisch werkende huisartsen,

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Effectiveness of case management in the reduction of COPD re-admissions: results of a pilot study Annelies E. van Eeden, Ingrid van de Poll, Gertrud van Vulpen, Tim Roldaan, Wies Wagenaar, Melinde Boland,

Nadere informatie

InEen/NHG Indicatoren DM-COPD-CVRM

InEen/NHG Indicatoren DM-COPD-CVRM InEen/NHG Indicatoren DM-COPD-CVRM De zorggroep heeft hard gewerkt om de Indicatoren sets van InEen en NHG gelijk te trekken. Na veel overleg met NHG en InEen is dit gelukt. Hieronder is een artikel te

Nadere informatie