Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam"

Transcriptie

1 Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam

2

3 Scheveningseweg KV Den Haag T (070) F (070) I E Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd CROHO nr Hogeschool van Amsterdam Hobéon Certificering BV December 2008 Auditteam: Drs. W.G. van Raaijen (voorzitter) Prof. mr. N.J.H. Huls Drs. D.J. van Vliet R. Bargach Drs. R.F.H.M. Stapert Secretaris: Mr. F.A.M. Hendriks

4

5 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding Functie van het rapport Bereik van de beoordeling Karakteristiek van de opleiding De opleiding HBO-Rechten Benchmark en positionering opleiding HBO-Rechten Visitatierapport en interne audit Aanpak Beoordelingsprocedure en werkwijze Beslisregels Auditteam Deelnemers visitatie Programma visitatie opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam 22 mei Bevindingen en beoordeling 11 Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding 11 Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen 11 Facet 1.2. Niveau Bachelor 15 Facet 1.3. Oriëntatie HBO 17 Onderwerp 2: Programma 19 Facet 2.1. Eisen HBO 19 Facet 2.2. Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma 23 Facet 2.3. Samenhang Programma 27 Facet 2.4. Studielast 30 Facet 2.5. Instroom 33 Facet 2.6. Duur 36 Facet 2.7. Afstemming tussen Vormgeving en Inhoud 37 Facet 2.8. Beoordeling en Toetsing 40 Onderwerp 3: Inzet van Personeel 45 Facet 3.1. Eisen HBO 45 Facet 3.2. Kwantiteit Personeel 47 Facet 3.3. Kwaliteit Personeel Onderwerp 4: Voorzieningen Facet 4.1. Materiële Voorzieningen 53 Facet 4.2. Studiebegeleiding 56 Onderwerp 5: Interne Kwaliteitszorg 60 Facet 5.1. Evaluatie Resultaten 60 Facet 5.2. Maatregelen tot Verbetering 63 Facet 5.3. Betrekken van Medewerkers, Studenten, Alumni en Beroepenveld 65 Onderwerp 6: Resultaten Facet 6.1. Gerealiseerd Niveau Facet 6.2. Onderwijsrendement 70 3 SAMENVATTEND OORDEEL Oordeelschema HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam 73 Bijlage I: Curricula Vitae auditoren en onafhankelijkheidsverklaringen auditoren Bijlage II: Programma visitatie 22 mei 2008

6

7 1 INLEIDING 1.1 Functie van het rapport Het onderhavige rapport bevat het advies aan de NVAO dat door Hobéon Certificering als Visiterende en Beoordelende Instantie is opgesteld ten behoeve van de accreditatie van de in paragraaf 1.2 genoemde HBO bachelor opleiding. 1.2 Bereik van de beoordeling De Hogeschool van Amsterdam (hierna ook: HvA) verzorgt diverse HBO bachelor opleidingen. Het onderhavige rapport heeft betrekking op de opleiding HBO-Rechten (CROHO-nummer 39205). Deze opleiding wordt aangeboden in een voltijd- en deeltijdvariant. Hobéon Certificering heeft zijn oordeel over de voltijdse en deeltijdse varianten van de opleiding HBO-Rechten in één rapport samengevat omdat beide varianten gericht zijn op dezelfde eindkwalificaties en binnen één gemeenschappelijk beleids- en uitvoeringskader aangeboden worden. Niettemin wordt in het rapport, daar waar nodig, het onderscheid tussen de twee varianten zichtbaar gemaakt. De basis voor het onderzoek van Hobéon Certificering werd gevormd door de Management Review HBO-Rechten van de Hogeschool van Amsterdam d.d. maart Karakteristiek van de opleiding De opleiding HBO-Rechten In 2002 is de opleiding HBO-Rechten, met een kleine pilotgroep, van start gegaan. Medio studiejaar is de licentie om de opleiding HBO-Rechten aan te bieden verworven door HvA, Avans Hogescholen en Hogeschool Arnhem-Nijmegen. De eerste HvA studenten zijn in 2006 afgestudeerd, de eerste grote lichting studenten studeerde in 2007 af. De opleiding HBO-Rechten van de HvA voorziet duidelijk in een behoefte vanuit de studentenmarkt. De studentenpopulatie is gegroeid van 57 (2002) naar 1221 (2007) studenten. De omvang van het docentencorps is ook fors toegenomen. Waren in 2002 nog 5 docenten betrokken bij de opleiding, in 2008 is dit gegroeid naar 50 docenten. De HvA biedt de opleiding HBO-Rechten aan in een voltijdse en deeltijdse variant. Beide varianten bieden 240 ECTS aan studiebelasting. De opleiding karakteriseert zichzelf als een brede competentiegerichte opleiding voor beroepen en functies met een juridisch karakter. Het voltijd programma (start in 2002) biedt aansluiting op de programma s van Havo, VWO en MBO (niveau-4) en richt zich op de student zonder enige juridische werkervaring. De voltijdvariant wordt gespiegeld aangeboden, waardoor er zowel een februari als een september instroom mogelijk is. Sinds de invoering van dit zogenoemde spiegelprogramma volgt de helft van de studenten het a-programma en de andere helft het b-programma. In elk semester wordt derhalve zowel het a- als het b-programma aangeboden. Na één semester ruilen de groepen van programma. Het deeltijd programma (start in 2003) biedt eveneens aansluiting op de programma s van Havo, VWO en MBO (niveau-4) en werd bij aanvang alleen aangeboden aan studenten met relevante werkervaring, deze konden de deeltijdvariant afronden in een driejarig curriculum. Met ingang van studiejaar 2006/2007 kent de deeltijdvariant ook een vierjarig curriculum. Voor de laatstgenoemde route behoeft de student geen relevante werkplek en ervaring te hebben. Studenten die beschikken over een relevante werkplek kunnen de studie in drie en een half jaar voltooien. De opleiding onderzoekt de mogelijkheid om vanaf september Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 1

8 2008 naast de genoemde drie en een half jarige en vierjarige route, andere leerroutes aan te bieden die aansluiten op de werkervaring van studenten. De opleidingen van de HvA hebben een major-minor structuur. De major vormt het kerndeel van het programma en is bij HBO-Rechten gericht op de ontwikkeling van de competenties van de HBO-jurist. Binnen de opleiding HBO-Rechten wordt aan studenten de mogelijkheid geboden minoren te volgen. De minor heeft als doel om de keuzemogelijkheden van studenten te vergroten, het kennisgebied te verbreden en sluit aan bij de ambities en mogelijkheden van de student tot persoonlijke profilering. Minoren zijn samenhangende keuzeprogramma s, in een aaneengesloten periode en een omvang hebben van 30 EC s. De opleiding HBO-Rechten heeft door samenwerking met de faculteit der rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam (UvA) doorstroommogelijkheden naar de universitaire opleidingen rechtsgeleerdheid. In het bijzonder kan worden gewezen op de mogelijkheid om via de opleiding HBO- Rechten zonder studievertraging toegang te krijgen tot de universitaire juridische masters van de UvA en deze af te ronden met civiel effect. De opleiding biedt ook de mogelijkheid om een schakeljaar te volgen alvorens in een masterprogramma van de faculteit der rechtsgeleerdheid van de UvA in te stromen. Daarnaast hebben de beide instellingen een gezamenlijk SLB-programma, delen zij voorzieningen en werken docenten samen bij het ontwikkelen van onderwijsprogramma s. De opleiding HBO-Rechten wordt aangestuurd door de opleidingsmanager. De opleidingsmanager is verantwoordelijk voor het integrale opleidingsbeleid. De opleidingsmanager overlegt en besluit met de vier teamleiders van de opleiding in het zogenoemde Opleidingsmanagementteam (OMT). In het OMT staan uitvoering, organisatie en resultaten van het onderwijs centraal. Het OMT geeft tevens uitvoering aan het beleid ten aanzien van kwaliteitszorg en personeel. Elke teamleider is samen met de teamleden verantwoordelijk voor één van de vier studiejaren van de voltijden deeltijdvariant van de opleiding. De docenten van de opleiding zijn lid van één van de vier teams. De docenten geven les in alle leerjaren en in beide varianten. Het leerjaar waarin de docent de meeste werkzaamheden verricht, is basis voor de teamindeling. De organisatie van de opleiding zit in een transitie van een kleine pioniersorganisatie naar een grote stabiele onderwijsorganisatie. De opleiding HBO-Rechten maakt onderdeel uit van het Domein Maatschappij en Recht van de HvA. Tot 2007 vormde de opleiding samen met de opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening het Instituut voor Hoger Juridisch Onderwijs (hierna ook: HJO). Gedurende studiejaar zal de naamgeving HJO worden uitgefaseerd Benchmark en positionering opleiding HBO-Rechten De opleiding HBO-Rechten wordt door negen bekostigde en twee aangewezen hogescholen aangeboden. Bij de door de bekostigde hogescholen aangeboden opleidingen HBO-Rechten stonden in oktober studenten ingeschreven. De landelijke instroom HBO-Rechten vertoont sedert de start van de opleidingen in 2002 een stijgende lijn. Voor het studiejaar schreven 1220 studenten, waaronder 389 nieuwe instromers, zich in voor de opleiding HBO-Rechten van de Hogeschool van Amsterdam. Het marktaandeel van de Amsterdamse opleiding in de landelijke instroom is 17,6 %. De belangrijkste concurrenten in de regio zijn de Hogeschool Utrecht, Hogeschool Leiden en de Haagse Hogeschool. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 2

9 De HvA heeft bij de ontwikkeling van de opleiding HBO-Rechten bewust gekozen voor een eigenstandige opleiding. Tijdens het vooronderzoek werden competenties en een profiel voor een opleiding HBO-Rechten zichtbaar waarmee de opleiding zich kan onderscheiden van verwante opleidingen. Tijdens de audit heeft het auditteam aandacht besteed aan de positionering van de opleiding ten opzichte van verwante opleidingen en in het bijzonder de opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening (SJD). De opleiding is van mening dat een onderscheid met de opleiding SJD ondermeer tot uiting komt door het onderscheid cliëntgericht versus zaakgericht, afwijkende werkveld en de geringe aandacht voor sociale zekerheid binnen HBO-Rechten (ten opzichte van de opleiding SJD). Ten aanzien van de positionering ten opzichte van de opleiding Management Economie en Recht (MER) wijst de opleiding er, naar mening van het auditteam terecht, op dat de juridische component van deze opleiding relatief gering is. De opleiding onderscheidt zich duidelijk van de WO-bacheloropleiding rechtsgeleerdheid. Dit met name door middel van beroepsproducten gerelateerd aan de juridische rechtspraktijk van de HBO-jurist. Het onderscheid uit zich ook in werkvormen (bijv. projecten, stages en afstudeeropdrachten in de praktijk), toetsen (bijv. peerassessment) en grote aandacht voor (praktische) vaardigheden in de daarvoor speciaal ingerichte leerlijn (bijv. communicatieve vaardigheden en Juridisch informatie- en documentatiemanagement). Ook de wijze van studieloopbaanbegeleiding bij HBO-Rechten is onderscheidend van de WO-bachelor rechtsgeleerdheid. Tijdens de audit heeft het auditteam docenten met ervaring in zowel het WO als het HBO gevraagd naar kenmerkende verschillen tussen HBO-Rechten en WO- Rechten studenten. Opmerkelijk vaak werd daarbij gewezen op het onderscheid tussen socialere (HBO- Rechten) versus individualistische (WO-Rechten) studenten. De eigen visie op het beroep van HBO-jurist en de profilering ten opzichte van andere HBO-Rechten opleidingen komt naar mening van de opleiding tot uiting in de competenties dossiervoorbereiding, - behandeling en -afwerking, kennis- en informatiemanagement en project- en kwaliteitsmanagement. Zie nader facet 1.1 hieronder. Uit het grote aantal instromende studenten, overigens niet alleen bij de opleiding HBO-Rechten van de HvA, blijkt duidelijk dat de opleiding HBO-Rechten in een behoefte voorziet. De positionering van de opleiding is vanuit kwantitatief aspect dan ook (bijzonder) succesvol te noemen. Uit gegevens verstrekt door de opleiding blijkt dat ook de afgestudeerden HBO-juristen relatief makkelijk emplooi vinden in het werkveld. Naar mening van de opleiding en het auditteam dient de opleiding te blijven werken aan het verstevigen van een eigen positie in het werkveld. In het aangepaste beroeps- en opleidingsprofiel is zichtbaar dat de HBO-jurist minder dan in het verleden wordt geprofileerd ten opzichte van de WO-jurist. Thans is er meer aandacht voor een eigen zelfstandige positionering als (juridische) professional. Het auditteam juicht deze (landelijke) ontwikkeling toe en wijst erop dat ondernemerschap, professionele autonomie en zelfstandigheid van de HBO-jurist belangrijke onderdelen vormen. Ondanks dat de opleiding goed zicht heeft op mogelijke werkplekken voor afgestudeerden kan de bekendheid van de competenties van de HBO-juristen en de wijze waarop deze kunnen worden ingezet in het werkveld verder worden uitgebouwd. Het auditteam wijst daarbij nadrukkelijk ook op mogelijkheden die buiten het traditionele juridische beroepenveld en grote organisaties liggen. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 3

10 1.4 Visitatierapport en interne audit 2007 De opleiding HBO-Rechten is gezien haar start in 2002 niet gevisiteerd door een panel onder het regime van het oude visitatiestelsel. Wel is de opleiding in maart 2007 onderworpen aan een interne audit, waaraan ook externe (werkvelddeskundigen) hebben deelgenomen. Het door het auditteam bestudeerde rapport van het interne auditteam schetste de volgende sterke punten van de opleiding HBO-Rechten. HBO-Rechten heeft de unieke mogelijkheid door te stromen naar de universitaire studie rechtsgeleerdheid. De communicatie en de procedure zijn helder. De studenten die doorstromen zijn succesvol. De studiehandleidingen zijn helder en toegankelijk. Voor de studenten bieden ze een goed handvat voor hun studie. Op instituutsniveau is een helder en aantrekkelijk meerjarenperspectief geschetst. De doelen zijn realistisch. Het management is open en zelfkritisch. Knelpunten worden (h)erkend en leiden aantoonbaar tot verbeteracties. De opleiding is in korte tijd gegroeid van 60 naar 1100 studenten. De organisatie heeft deze groei uitstekend opgevangen. De koppeling met de beroepspraktijk is goed georganiseerd. Successen zijn: 150 studenten vinden jaarlijks nagenoeg probleemloos een stageplaats, het netwerk van docenten wordt benut in het onderwijs en er is een enthousiast docententeam dat net uit de praktijk komt. Het interne auditteam droeg de volgende verbeterpunten aan. Het management van het personeel is nog onvoldoende uitgewerkt. Werk nieuwe docenten in. De huidige inwerkprocedure werkt onvoldoende. Organiseer de afstemming tussen docenten, zodat er eenheid in lesuitvoering is. Versterk de profilering van de opleiding. Niet alleen in het werkveld, maar vooral ook ten opzichte van aanpalende opleidingen. Belangrijkste vertegenwoordiger hiervan is de universitaire studie Rechten. Bied een voldoende uitdagende leeromgeving voor alle studenten. Mogelijkheden hiertoe bieden diversificatie van studietrajecten en verhoging van studielast voor getalenteerde studenten. Verbeter de formatieve en summatieve functie van het portfolio en het assessment. Mogelijkheden hiertoe bieden een verhoging van de deskundigheid van docenten, zowel in de rol van (studie)begeleider als van assessor. Maak aantoonbaar dat de organisatie vanuit het geheel planmatig de processen aanstuurt. Vergroot de studeerbaarheid van de deeltijdvariant. Onderzoek hoe het programma nog beter op de behoeftes van de doelgroep, werkenden, kan aansluiten. Naar aanleiding van de interne audit en ter voorbereiding op de beoordeling in het kader van de accreditatie heeft de opleiding een verbeterplan accreditatie HBO-Rechten opgesteld. Het auditteam heeft dit verbeterplan ingezien. In het vervolg van dit rapport zal bij de onderscheiden facetten, waar van toepassing, worden verwezen naar ontwikkeld en ingezet verbeterbeleid. 1.5 Aanpak Beoordelingsprocedure en werkwijze Bij de beoordeling van de betreffende opleidingsvarianten is uitgegaan van het door de NVAO vastgestelde Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs. Daarin staan de onderwerpen en facetten vermeld waarop een VBI zich bij de beoordeling van een opleiding moet richten. Voorts zijn daarin opgenomen de criteria aan de hand waarvan een VBI moet bepalen of de basiskwaliteit van die opleiding als voldoende kan worden beoordeeld. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 4

11 Voorafgaand aan het accreditatieonderzoek heeft Hobéon Certificering de opleiding voorbereid op de audit door een inhoudelijke toelichting te geven op het NVAO-Accreditatiekader. Met betrekking tot het specifieke referentiekader van de betreffende opleidingsvarianten geldt het volgende: De opleiding HBO-Rechten van de Hogeschool van Amsterdam heeft zich voor wat betreft beroepsprofiel, opleidingscompetenties en doelstelling ten minste gebaseerd op het landelijk beroepsprofiel en de opleidingscompetenties zoals vastgesteld in het landelijk overleg tussen de betreffende opleidingen en het beroepenveld. (Zie onder facet 1.1.: Domeinspecifieke Eisen ). Het auditteam heeft dit opleidingsspecifieke referentiekader beoordeeld en vastgesteld dat het in voldoende mate gespecificeerd is en passend is voor een juridische opleiding op HBO-niveau. Het auditteam heeft dit kader in zijn beoordeling betrokken. Zie voorts onder facet 1.1. De beoordelingsprocedure van Hobéon Certificering kent twee hoofdmomenten: Documentanalyse Het gaat hier om een analyse en beoordeling van door de opleiding HBO-Rechten van de Hogeschool van Amsterdam aangeleverde schriftelijke informatie: Management Review HBO-Rechten gedateerd maart 2008; Het Instituut HJO 2011 Recht-vaardig ( het koffertje ); Opleiding HBO-Rechten Opleidingsplan (versie 2.1) gedateerd 30 januari 2008; Onderwijs- en examenregeling bacheloropleiding HBO-Rechten ; Studiegids opleiding HBO-Rechten voltijd en deeltijd ; Documentonderzoek audit HBO-Rechten gedateerd februari 2007; Rapportage audit HBO-Rechten gedateerd maart 2007; Verbeterplan accreditatie HBO-Rechten gedateerd oktober 2007; Overige onderliggende documentatie betrekking hebbend op bijvoorbeeld: - strategische keuzen en de positie in de markt, - interne organisatie, - de (systematiek van) interne kwaliteitszorg en de daarmee samenhangende interne managementrapportages en verbetermaatregelen, - ontwikkelingen in het beroepenveld, - beroeps- en opleidingsprofielen, - (validatie) eindkwalificaties, - curricula en de interne en externe evaluatie daarvan, - werkvormen, - toetsing en beoordeling, - kwantitatief en kwalitatief personeelsbeleid, - internationalisering, - instroombeleid, - studiebegeleiding, - onderwijsrendement. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 5

12 Op basis van de door de opleiding HBO-Rechten van de Hogeschool van Amsterdam aangeleverde documentatie, heeft het auditteam zich een beeld kunnen vormen van de primaire en secundaire processen van de twee opleidingsvarianten. Het auditteam heeft dit beeld getoetst aan zaken als: ambitieniveau, toekomstgerichtheid, innovatief vermogen, kwaliteitsbewaking via interne en externe evaluatie, arbeidsmarktrelevantie, resultaatgerichtheid, continuïteit, studenten- en docentenbelangen. Voorafgaand aan de visitatie (zie hieronder) werd het management van de betreffende opleiding op de hoogte gesteld van de voorlopige bevindingen van het auditteam op basis van zijn documentanalyse door middel van een samenvatting van deze analyse. Audit De audit was gericht op een actieve controle door middel van een visitatie 1, uitgevoerd door een auditteam waarvan deel uitmaakten twee externe onafhankelijke deskundigen op het gebied van (HBO-)Rechten, één student, één lead-auditor, één auditor onderwijs vanuit Hobéon Certificering en één secretaris, eveneens vanuit Hobéon Certificering. Onder controle moet hier worden verstaan, dat het auditteam op verschillende niveaus (management, coördinatie, examencommissie, docenten, studenten, staf) heeft getoetst (i) of de in de documentatie beschreven beleidsvoornemens en de daaraan gerelateerde uitvoeringsprocessen zijn geïmplementeerd en (ii) of de overige in de documentatie vervatte informatie verifieerbaar is. Deze verificatie door het auditteam geschiedde enerzijds door, zoals hierboven reeds is aangegeven, meerdere malen hetzelfde onderwerp met verschillende geledingen te bespreken en anderzijds aan de hand van additionele documentatie en -daar waar het de huisvesting en de materiële voorzieningen betreft- ook door eigen waarneming. De additionele, tijdens de visitatie geraadpleegde, documentatie behelsde ondermeer: verslagen van bijeenkomsten met het werkveld; verslagen van bijeenkomsten en rapportages van evaluaties; verslagen van de opleidingscommissie; verslagen van bijeenkomsten van het domein-, instituuts- en opleidingsmanagementteam; overzicht CV s van (gast)docenten; resultaten van een recent uitgevoerde vlootschouw; verslagen van functionerings- en POPgesprekken van docenten; inwerkmap nieuwe docenten; verslagen van docentevaluaties; verslagen van documenten inzake de studievoortgang van studenten; alle docenten- en studentenhandleidingen van alle leerjaren van beide varianten; stageverslagen en -beoordelingen; de beroepsproducten die gedurende de opleiding door studenten worden opgeleverd; de eindproducten van studenten. Aldus had het auditteam voldoende instrumenten om zich op gedetailleerd niveau op de hoogte te stellen van inhoud, opzet, uitvoering en resultaten van het opleidingsprogramma en van de daarmee samenhangende personele, organisatorische, materiële en ruimtelijke voorzieningen. 1 Visitatie heeft op 22 mei 2008 plaatsgevonden. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 6

13 Het auditteam heeft op deze wijze alle in het NVAO-accreditatiekader vermelde facetten beoordeeld, op basis waarvan een samenvattend oordeel per onderwerp werd gegeven. Een en ander werd vastgelegd in een conceptrapport dat aan de opleiding werd voorgelegd voor een toets op eventuele feitelijke onjuistheden. Het voorliggend rapport is de weergave van het oordeel van het auditteam met daarbij de gronden waarop dat oordeel is gebaseerd Beslisregels Volgens de NVAO-Beslisregels Accreditatie kan een onderwerp slechts onvoldoende of voldoende scoren. Een facet kan evenwel, volgens diezelfde regels, onvoldoende, voldoende, goed of excellent scoren. Met dit als uitgangspunt, heeft Hobéon onderstaande beslisregels toegepast. Onderwerp A. Een onderwerp scoort voldoende, indien alle facetten van dat onderwerp ten minste voldoende hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp onvoldoende en de overige ten minste voldoende hebben gescoord, mits een acceptabel verbeterplan beschikbaar is voor het facet met de score onvoldoende. B. Een onderwerp scoort onvoldoende, indien één facet van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord en voor dit facet geen acceptabel verbeterplan beschikbaar is. C. Een onderwerp scoort onvoldoende, indien meer dan één facet van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord, ongeacht of er voor die facetten acceptabele verbeterplannen zijn. Facet D. Binnen de beoordeling van een facet is ruimte voor een eigen afweging van het auditteam: uitvoering/praktijk weegt zwaarder dan beleid/theorie: beter een goed functionerende regeling die slecht is opgeschreven, dan omgekeerd; primaire processen wegen zwaarder dan secundaire. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 7

14 Extra aantekening E. Indien voor een onderwerp een hogere score dan voldoende gerechtvaardigd is, wordt dat als extra aantekening vermeld en wel met inachtneming van onderstaande regels: een onderwerp krijgt de extra aantekening goed, indien alle facetten van dat onderwerp goed hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp voldoende en de overige facetten goed of excellent hebben gescoord; 2 een onderwerp krijgt de extra aantekening excellent, indien alle facetten van dat onderwerp excellent hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp goed en de overige facetten excellent hebben gescoord; een onderwerp krijgt geen extra aantekening, indien één van de facetten van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord Auditteam Het auditteam was als volgt samengesteld: Voorzitter: Leden: Secretaris: Drs. W.G. van Raaijen lead-auditor Prof. mr. N.J.H. Huls vakdeskundige Drs. D.J. van Vliet werkvelddeskundige R. Bargach - student Drs. R.F.H.M. Stapert - onderwijsauditor Mr. F.A.M. Hendriks secretaris Bij het samenstellen van het auditteam heeft Hobéon Certificering er zorg voor gedragen, dat de voor de beoordeling van de opleiding HBO-Rechten noodzakelijke expertise aanwezig is. Expertise met betrekking tot de onderwijskundige aspecten (i.c. het primaire proces, de ondersteunende processen en de organisatorische context) en expertise met betrekking tot de inhoudelijke aspecten (i.c. het programma in relatie tot het specifieke domein). De heer van Raaijen was voorzitter en lead-auditor. Hij heeft aan een groot aantal audits in het hoger onderwijs deelgenomen als lead-auditor. De vak- en werkvelddeskundigen, de heren Huls en Van Vliet, hebben zich in hun beoordeling met name gericht op de kwaliteit, actualiteit en relevantie van (i) het richtinggevend domeinspecifieke kader, (ii) de eindkwalificaties, (iii) de programma-inhoud en (iv) de interactie tussen opleiding en werkveld. Bovendien hebben zij de kwaliteit van het personeel en het gerealiseerde niveau beoordeeld. De externe deskundigen hebben op grond van hun ervaring en positie in het vakgebied en werkveld een goed zicht op de eisen die vanuit de verschillende deelgebieden in het werkveld gesteld worden aan professionals met een afgeronde HBO-Rechten opleiding. 2 Het NVAO-Accreditatiekader onderscheidt bij onderwerp 2 ( Programma ) acht facetten. Eén ervan betreft de duur van de opleiding. Het daarbij vermelde criterium (240 ECTS) is evenwel geen (kwaliteits)criterium, maar een formele vereiste waaraan het programma van een opleiding a priori moet voldoen, wil zij überhaupt in aanmerking kunnen komen voor een HBO Bachelor accreditatie. Duur is derhalve van een andere orde dan -bijvoorbeeld- Kwaliteit Personeel of Onderwijsrendement. Bij de beslissing of het onderwerp Programma een extra aantekening goed dan wel excellent verdient, wordt het facet Duur dan ook buiten beschouwing gelaten. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 8

15 Mevrouw Bargach maakte als studentlid deel uit van het auditteam. Zij heeft zich tijdens de audit vooral gericht op de studeerbaarheid van het programma, de studielast, toegankelijkheid, de (informatie) voorzieningen en de aansluiting van de opleiding op de instroom. Zij is thans student aan de HBO-Rechten opleiding van de Juridische Hogeschool Avans-Fontys. De heer Stapert heeft als deskundige onderwijs in zijn huidige functie een aanmerkelijke ervaring opgebouwd die hem in staat stelt de programmaopbouw, het onderwijsproces en de organisatorische context waarbinnen de uitvoering plaatsvindt, te beoordelen in het perspectief van de eisen die aan HBOopleidingen gesteld worden. Hij heeft zich als deskundige onderwijs vooral gericht op de kwaliteit van de processen die direct en indirect de uitvoering van het programma raken. De heer Hendriks is (onderwijs)jurist en was secretaris bij de audit. Voor de curricula vitae: zie Bijlage I Deelnemers visitatie Het auditteam heeft tijdens de visitatie gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers vanuit de verschillende geledingen van de opleiding(en): management, coördinatoren, docenten, studenten en staf. Voor een volledig overzicht van de deelnemers aan de visitatie: zie Bijlage II Programma visitatie opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam 22 mei 2008 Zie Bijlage II. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 9

16 Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 10

17 2 BEVINDINGEN EN BEOORDELING Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding Dit onderwerp kent drie facetten: 1. domeinspecifieke eisen; 2. niveau bachelor; 3. oriëntatie HBO. Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen Criterium Het facet Domeinspecifieke Eisen is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk)? Bevindingen Landelijk profiel opleiding HBO-Rechten In opdracht van UHA (Universiteit en Hogeschool Amsterdam) is in een vooronderzoek naar de mogelijkheden om te starten met een HBO-Rechten opleiding uitgevoerd. Voor dit onderzoek zijn ondermeer interviews met diverse betrokkenen uit het werkveld afgenomen. In opdracht van UHA heeft een projectorganisatie vervolgens een eerste landelijk beroeps- en opleidingsprofiel opgesteld, dit in nauwe samenwerking met een beroepenveldadviescommissie. In mei 2001 is het opgestelde beroeps- en opleidingsprofiel vastgesteld door een valideringscommissie. Dit profiel is vervolgens een belangrijke bouwsteen geweest voor het eerste opleidingsplan dat is opgesteld in In 2005 is een herzien profiel vastgesteld door het landelijk overleg HBO-Rechten (hierna: LOO HBO- Rechten). Binnen het LOO HBO-Rechten vindt afstemming plaats tussen de betrokken licentiehouders en worden contacten besproken en uitgewisseld met beroepsverenigingen zoals met de gerechten, Nederlandse Orde van Advocaten, Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie en de vereniging van gerechtsdeurwaarders. Het profiel is op landelijk niveau gevalideerd door het werkveld doordat uitkomsten van interviews met werkveldvertegenwoordigers zijn verwerkt van in 2002 uitgevoerd marktonderzoek (ten behoeve van start nieuwe HBO-Rechten opleidingen), onderzoek uitgevoerd door de Raad voor de Rechtspraak in 2004 en door een werkconferentie waarin werkveldvertegenwoordigers een herzien conceptprofiel hebben besproken. In het LOO HBO-Rechten van 22 juni 2005 is afgesproken om het landelijk profiel om de vier jaar te herijken. De ijking geschiedt op basis van de evaluaties van het profiel door de werkveldcommissies van de aangesloten leden. Een aantal docenten verbonden aan de opleiding HBO-Rechten van de Hogeschool van Amsterdam participeert actief in discussies op landelijk niveau over de positionering van de opleiding HBO-Rechten, ondermeer door publicaties in vaktijdschriften. Naast het LOO HBO-Rechten vindt twee maal per jaar overleg met het landelijk overleg Sociaal Juridische Dienstverlening plaats binnen het domeinoverleg bachelor of Laws. In 2007 zijn in een werkconferentie de domeincompetenties vastgelegd in de notitie Bachelor of Laws domeincompetenties. Het landelijke profiel De HBO-Jurist beschrijft de beroepspraktijk en de functies waarvoor studenten van de opleiding HBO-Rechten worden opgeleid en de competenties die zij daartoe dienen te verwerven. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 11

18 In dit profiel heeft profilering van de HBO-jurist als zelfstandig functionerend professional op HBO-niveau centraal gestaan. De opleidingen HBO-Rechten binnen het domein Laws leiden onder andere op tot gerechtssecretaris, parketsecretaris, paralegal, professional support lawyer, juridisch medewerker, projectmanager, informatiemanager, juridisch adviseur. Deze functies komen in uiteenlopende organisaties voor, bijvoorbeeld: advocatenkantoren, notariskantoren, rechterlijke macht, Openbaar Ministerie, bedrijfsleven, rechtsbijstandverzekeraars, centrale en decentrale overheid. Afgestudeerden van de opleidingen van het domein Laws spelen vooral een rol binnen organisaties met een primair juridisch proces, zoals juridische dienstverlening of in het publieke domein van rechterlijke macht en overheid, maar ook binnen andere organisaties waarin behoefte is aan juridische expertise. Het landelijke profiel De HBO-Jurist beschrijft de beroepspraktijk en de functies waarvoor studenten van de opleiding HBO-Rechten worden opgeleid. Samengevat luidt het in 2005 vastgestelde beroepsprofiel: de HBO-jurist is de kernachtige aanduiding van een brede en praktisch ingestelde juridische professional op bachelor-niveau. Hij functioneert vooral als toepasser van het recht en combineert zijn juridische competenties met competenties die hem in staat stellen in organisaties de rechtstoepassing te faciliteren. Het landelijke beroepsprofiel is vertaald in competenties die specifiek zijn voor het juridische domein en de beroepspraktijk waarvoor de studenten in de opleiding HBO-Rechten worden gekwalificeerd. De competenties zijn in twee groepen ingedeeld: I. Rechtstoepassing - Diagnosticeren - Overwegen/oordelen - Juridisch adviseren - Bemiddelen - Belangen behartiging - Reguleren - Juridisch auditten II. Faciliteren van de rechtstoepassing - Dossiermanagement - Informatiemanagement - Kwaliteitsmanagement Invulling door de opleiding HBO-Rechten van de HvA De opleiding heeft het functieoverzicht uit het landelijk profiel in haar opleidingsplan verder aangevuld met voor de HBO-jurist relevante functies. In de uitwerking van de competenties naar beroepsrollen, -taken, - resultaten en producten wordt onder andere een opsomming gegeven van beroepen die door de HBOjurist zelfstandig worden uitgevoerd. De opleiding stelt dat door de komst van HBO-juristen meer functiedifferentiatie plaatsvindt (paralegalisering). Een andere ontwikkeling die de opleiding waarneemt, is het verschijnsel dat HBO-juristen functies vervullen die oorspronkelijk uitsluitend door WO-juristen werden vervuld. Sommige van deze functies worden weliswaar ondersteunend aan de WO-jurist uitgevoerd maar in de praktijk voert de HBO-jurist zijn taken zelfstandig uit. Het auditteam stelt vast dat deze ontwikkelingen bijdragen aan het positioneren van de HBO-jurist als zelfstandig werkende juridische professional in het werkveld. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 12

19 Met inachtneming van het landelijk profiel De HBO-jurist, de missie van HBO-Rechten en de profilering heeft de opleiding een negental competenties opgesteld waarvoor zij studenten opleidt. 1. Dossiervoorbereiding, -behandeling en afwerking. 2. Ontwikkelen en uitvoeren van beslissingen, advies en beleid. 3. Kennis- en informatiemanagement. 4. Procesbeheersing. 5. Project- en kwaliteitsmanagement. 6. Belangenbehartiging. 7. Bemiddeling. 8. Sociale- en communicatieve vaardigheden. 9. Reflectieve professional. De eigen visie op het beroep van HBO-jurist en de profilering ten opzichte van andere HBO-Rechten opleidingen komt naar mening van de opleiding tot uiting in de competenties dossiervoorbereiding, - behandeling en -afwerking, kennis- en informatiemanagement en project- en kwaliteitsmanagement Onderwijs Advies Raad en werkveldcommissie Aan de opleiding is een Onderwijs Advies Raad verbonden (hierna: OAR). De OAR komt drie maal per jaar bij elkaar en bestaat uit een tiental vertegenwoordigers uit het werkveld die strategische posities in hun organisaties bekleden. Vanuit deze posities is de belangrijkste taak van de leden het valideren van de eindkwalificaties en (onderdelen van) het programma. De leden van de OAR leveren de opleiding voorts waardevolle informatie aan over ontwikkelingen op strategisch niveau in het werkveld. Het auditteam is positief over de samenstelling van de OAR en heeft verslagen van de bijeenkomsten bestudeerd. Uit deze verslagen blijkt dat in 2006 een aangepaste competentieset aan de OAR is voorgelegd. Het afgeleide Amsterdamse competentieprofiel is naar mening van het auditteam werkvelddekkend, correspondeert met de kerntaken van de HBO-jurist, is aantoonbaar gebaseerd op het landelijke profiel en is voorgelegd aan de OAR. Ook het stagenetwerk en andere externe relaties zijn betrokken bij het opstellen van het competentieprofiel. Het interne auditteam heeft aanbevolen om de profilering van de opleiding te versterken, niet alleen in het werkveld, maar vooral ook ten opzichte van aanpalende opleidingen met name de universitaire opleiding rechtsgeleerdheid. Het auditteam stelt vast dat de opleiding erin is geslaagd zich te profileren ten opzichte van de universitaire studie. De profilering van het beroep in het werkveld is onderwerp van discussie in en buiten de opleiding en is besproken met de OAR. Definiëring van de opleiding richting het MBO is volgens het auditteam een punt van aandacht dat de opleiding op het netvlies heeft. Recentelijk heeft de opleiding ook een werkveldcommissie ingesteld. Deze commissie bestaat uit vijf leden: twee alumni en drie vertegenwoordigers uit het werkveld. De werkveldcommissie fungeert als klankbord voor de opleiding. De leden van de werkveldcommissie bekleden operationele posities in hun organisatie en sluiten bij hun advisering meer aan bij de dagelijkse praktijk van de HBO-jurist. Vanuit deze posities is de belangrijkste taak van de leden het adviseren bij de verbetering van programmaonderdelen. Het auditteam heeft de notulen van de eerste bijeenkomst van de werkveldcommissie ingezien. Gelet op de samenstelling en positionering van de werkveldcommissie heeft het auditteam er vertrouwen in dat deze in de toekomst een waardevolle bijdrage kan leveren aan de profilering en de verdere ontwikkeling van de opleiding. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 13

20 Internationalisering Sinds eind 2007 hebben de opleidingen HBO-Rechten en SJD gezamenlijk de beschikking over een medewerker internationalisering. In februari 2008 heeft de opleiding een beleidsnotitie internationalisering vastgesteld. Volgens de opleiding dient de nadruk in de komende periode te liggen bij de internationalisering van de studenten. De opleiding streeft ernaar dat het onderwijs internationaler wordt en dat er meer stage en afstudeermogelijkheden zijn die een internationale component hebben. In de beleidsnotitie worden voor de opleiding HBO-Rechten onder meer de volgende ambities en prioriteiten geformuleerd: Ontwikkeling van een Engelstalige internationale minor Working in an international Legal environment. Onderzoek naar het opzetten van een meerjarig samenwerkingsverband/project tussen het HJO en Turkse partners/turks Nederlandse belangenorganisaties vanuit het onderwijs en het werkveld. Het verbeteren van de interne communicatie waardoor de coördinatoren op de hoogte worden gehouden van alle initiatieven en studiereizen, zodat er optimaal gebruik wordt gemaakt van connecties en kennis. Het aanbieden van een cursus legal English voor alle docenten die gaan doceren in de internationale minor. Het inventariseren, stabiliseren en beperkt uitbreiden van internationale contacten, onder andere met partnerhogescholen. De opleiding geeft aan dat de internationale contacten nog niet structureel zijn ingebed. De contacten die de opleiding onderhoudt zijn opgenomen in een relatiebeheersysteem. In facet 2.1 wordt nader ingegaan op concrete uitingen van het internationaliseringsbeleid in het programma Oordeel: voldoende Het auditteam kwalificeert dit facet voor beide varianten van de opleiding als voldoende en wel op grond van de volgende observaties: het beroeps- en opleidingsprofiel is landelijk vastgesteld en op adequate wijze vertaald naar competenties; de opleiding HBO-Rechten van de HvA heeft bovenop deze landelijke competenties negen opleidingscompetenties vastgesteld. Uit deze competenties valt in voldoende mate het profiel van de opleiding af te leiden; in een schematisch overzicht is in voldoende mate inzichtelijk gemaakt op welke wijze de landelijke competenties zich verhouden tot de competenties van de opleiding; het auditteam is van mening dat de opleidingscompetenties werkvelddekkend zijn en zijn besproken met het regionale beroepenveld; de opleiding HBO-Rechten volgt de ontwikkelingen in het beroepenveld ondermeer via overleg met de Onderwijs Advies Raad en in de toekomst ook via overleg met een recent ingestelde werkveldcommissie; de opleiding heeft recent een internationaliseringsnotitie opgesteld en heeft formatieruimte vrijgemaakt om de gestelde ambities en prioriteiten te verwezenlijken. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 14

21 Facet 1.2. Niveau Bachelor Criterium Het facet Niveau Bachelor is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een Bachelor? Bevindingen De opleiding heeft de HBO-kernkwalificaties, de Dublin Descriptoren en de competenties zoals vastgesteld in het landelijk overleg HBO-Rechten verwerkt in een negental competenties. Het auditteam heeft in een bijlage bij het opleidingsplan een schematisch overzicht aangetroffen waarin helder inzichtelijk is gemaakt op welke wijze het competentieprofiel HvA HBO-Rechten samenhangt het landelijke competentieprofiel, de generieke HBO-kernkwalificaties en de Dublin Descriptoren. De opleiding heeft het bachelorniveau gebruikt als standaard bij de nadere uitwerking van de te ontwikkelen competenties naar niveaus. Voor elk competentieniveau is een bepaalde mate van complexiteit en autonomie in het juridische denken en handelen vastgesteld. Deze niveaus van professioneel functioneren worden getypeerd met kenmerkende handelingsniveaus uit het juridische domein: kwalificatie, analyse en compositie. Niveau 1: Hoofdfasebekwaam, juridische kwalificatie Niveau 2: Profielkeuzebekwaam, juridische analyse Niveau 3: Beroepsbekwaam, juridische compositie Op het hoogste niveau presteren studenten volgens de standaard van het bachelor niveau. Afgestudeerden ontvangen de titel Bachelor of Laws (LL.B). Tijdens de uitrol van het curriculum zijn voor elke competentie per niveau indicatoren uitgewerkt in de vorm van kenmerkende beroepsrollen, beroepstaken, en resultaten / beroepsproducten. De niveaus en hun uitwerking zijn door de OAR gevalideerd. Ze geven richting bij de uitwerking van doelstellingen en toetsing op het niveau van fasen en afzonderlijke programma-onderdelen. De opleiding heeft in een schematisch overzicht, mede gebaseerd op het landelijk beroeps- en opleidingsprofiel de competenties uitgewerkt naar beroepsrollen, beroepstaken en resultaten/beroepsproducten. Het auditteam heeft de set competenties, de uitwerking naar beroepsrollen, beroepstaken en resultaten/beroepsproducten en de niveaus bestudeerd om te bepalen of deze beantwoorden aan het niveau bachelor zoals weergegeven in de Dublin Descriptoren. Uit zijn analyse blijkt, dat de opleiding in de eindkwalificaties/competenties de Dublin Descriptoren goed heeft geïncorporeerd. Dit betekent: Kennis van en inzicht in (bijvoorbeeld): burgerlijk(proces)recht; bestuurs(proces)recht; straf(proces)recht; Europees recht; Juridisch informatie- en documentatiemanagement; mediation. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 15

22 Toepassen van kennis en inzicht blijkend uit (bijvoorbeeld) het opstellen / ontwerpen van /in staat zijn tot: het kunnen verzamelen, kwalificeren en analyseren van informatie ten behoeve van een juridisch dossier, het beheren van dit dossier, het bewaken van de doorloop en samenhang van dit dossier; het selecteren, ontsluiten en beheren van juridische informatie- en kennisbronnen voor interne en externe gebruikers; het concipiëren van juridische documenten al dan niet op basis van een overeenkomst tussen partijen; het reguleren via het (her)-formuleren van algemene regels zoals instructies, standaarden en procedures; het kunnen interpreteren van arresten. Oordeelsvorming blijkend uit (bijvoorbeeld): het kunnen wegen van argumenten en standpunten van partijen op basis van feiten, rechtsbronnen en maatschappelijke factoren; het kunnen analyseren en adviseren over kwaliteitsaspecten van bedrijfsvoering vanuit juridisch perspectief; het kunnen afwegen van relevante sociale, maatschappelijke en/of ethische aspecten; het oplossen van geschillen van/tussen cliënten, al dan niet buiten rechte. Communicatie blijkend uit (bijvoorbeeld): het kunnen signaleren en informeren van cliënten over de gevolgen van nieuwe (Europese) wet- en regelgeving; het kunnen toepassen van de Nederlandse en/of Engelse taal; het kunnen functioneren als professional in een team; het kunnen regisseren van werkprocessen in een juridische werkomgeving; het kunnen communiceren met vakgenoten en niet-vakgenoten in een juridische beroepscontext. Leervaardigheden blijkend uit (bijvoorbeeld): in praktijkgericht onderzoek kunnen participeren: delen van praktijkgericht onderzoek kunnen uitvoeren, zoals bijvoorbeeld een onderzoeksopzet maken, theoretische onderbouwing kunnen leveren en onderzoeksresultaten kunnen analyseren; het systematisch en planmatig werken aan de eigen competentieontwikkeling; het kunnen sturen van eigen (studie)loopbaan op basis van eigen mogelijkheden en ambities; initiatieven kunnen nemen over en bij dragen aan de innovatie en verandering in het juridische-domein. Oordeel: goed Het auditteam heeft vastgesteld dat de eindkwalificaties van beide varianten goed aansluiten bij de algemeen internationaal geaccepteerde beschrijving van kwalificaties van een bachelor, zoals deze zijn vastgelegd in de Dublin Descriptoren. De opleiding heeft de set competenties, de uitwerking naar beroepsrollen, beroepstaken en resultaten/beroepsproducten en de niveaus vervat in heldere schematische overzichten. De koppeling tussen descriptoren en eindkwalificaties is uitgewerkt in meetbare indicatoren. Het auditteam kwalificeert dit facet van de opleiding voor beide varianten als goed. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 16

23 Facet 1.3. Oriëntatie HBO Criteria Het facet Oriëntatie HBO is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Zijn de eindkwalificaties van de opleiding mede ontleend aan de door (of in samenspraak met) het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties? Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar in een specifiek beroep of samenhangend spectrum van beroepen waarvoor de betreffende opleiding vereist of dienstig is? Bevindingen Oriëntatie HBO kent twee dimensies. Hoger onderwijs enerzijds, beroepsonderwijs anderzijds Hoger Onderwijs De competenties van de opleiding HBO-Rechten (zowel de landelijk overeengekomen als de specifieke uitwerking daarvan door de HvA) zijn geformuleerd in termen van competenties, inclusief die van beginnend beroepsbeoefenaar, die aantoonbaar in samenspraak met het beroepenveld zijn opgesteld én door het beroepenveld zijn gevalideerd. Daarmee is op het niveau van de HBO-Rechten opleiding de oriëntatie op het voor de afgestudeerde HBO-jurist relevante werkveld in voldoende mate geborgd. Het beroepsprofiel en de daarmee samenhangende beroepscompetenties van de opleiding beschrijven een hoog niveau van beroepsuitoefening (zie onder facet 1.1.) en sluiten aantoonbaar aan bij de beschrijving van het bachelorniveau in de Dublin Descriptoren. Daarmee is aangegeven dat de opleiding gerekend kan worden tot het hoger onderwijs Beroepsonderwijs Uit de documentatie blijkt dat de opleiding zicht heeft op de functiegebieden die open staan voor afgestudeerde HBO juristen. Over mogelijke functiegebieden voert de opleiding in diverse gremia regelmatig overleg met het beroepenveld. De competenties van de opleiding zijn geformuleerd in termen van beroepscompetenties die aantoonbaar in samenspraak met het beroepenveld zijn opgesteld en door dat beroepenveld zijn gevalideerd. Daarmee is op het niveau van opleidingsdoelstellingen de oriëntatie op het werkveld geborgd. Anders gezegd: de opleiding is een beroepsopleiding. De beroepsgerichtheid van de opleiding blijkt ook uit het stageprogramma en de wijze waarop het afstuderen vorm is gegeven. In de afstudeerfase vinden de studenten in het gehele juridische werkveld opdrachten op het terrein van zeer uiteenlopende onderwerpen die uitmonden in praktische en bruikbare beroepsproducten. De beroepsgerichtheid van de opleiding wordt door de studenten HBO-Rechten in de Student Tevredenheids Monitor 2008 (hierna: STM 2008) positief gewaardeerd: eerstejaars voltijd 3,8 en ouderejaars voltijd 3,6, eerstejaars deeltijd 4,0 en ouderejaars deeltijd 3,7 (gemiddelden op vijfpuntsschaal waarbij 1 = zeer ontevreden, 5 = zeer tevreden)). 3 Voor een uitwerking van de relatie tussen de eindkwalificaties en het opleidingsprogramma: zie facet 1.2 en Indien het vervolg van dit adviesrapport wordt gerefereerd aan resultaten uit STM 2008 zonder dat daarbij melding wordt gemaakt van een schaalverdeling geldt de alhier beschreven schaalverdeling voor de desbetreffende scores. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 17

24 Oordeel: voldoende Het auditteam kwalificeert dit facet voor beide varianten van de opleiding als voldoende en wel op grond van de volgende observaties: de eindcompetenties van de opleiding HBO-Rechten voldoen aan het niveau Bachelor, zoals weergegeven in de Dublin Descriptoren en de HBO-generieke kwalificaties; het auditteam is van mening dat de opleidingscompetenties werkvelddekkend zijn en zijn besproken met het regionale beroepenveld; de eindkwalificaties van de opleidingen corresponderen met de kerntaken van een (beginnend) beroepsbeoefenaar. SAMENVATTEND OORDEEL DOELSTELLINGEN OPLEIDING : VOLDOENDE Het auditteam beoordeelt het Onderwerp Doelstellingen Opleiding voor beide opleidingsvarianten als voldoende. Het beroeps- en opleidingsprofiel is landelijk vastgesteld en op adequate wijze vertaald naar competenties. De opleiding HBO-Rechten van de HvA heeft bovenop deze landelijke competenties negen opleidingscompetenties vastgesteld. Uit deze competenties valt in voldoende mate het profiel van de opleiding af te leiden. In een schematisch overzicht is in voldoende mate zichtelijk gemaakt op welke wijze de landelijke competenties zich verhouden tot de competenties van de opleiding. De opleiding HBO-Rechten volgt de ontwikkelingen in het beroepenveld ondermeer via overleg met de Onderwijs Advies Raad. Deze commissie is actief betrokken bij het vormgeven van het beroeps- en opleidingsprofiel van de opleiding. Uit de door het auditteam bestudeerde documenten en de gevoerde gesprekken blijkt dat de opleiding zicht heeft op de ontwikkelingen in het werkveld en deze ook weet te vertalen naar de opleiding. De eindcompetenties van de opleidingen voldoen aan het niveau Bachelor en corresponderen met de kerntaken van een (beginnend) beroepsbeoefenaar. De opleiding heeft recent een internationaliseringsnotitie opgesteld en heeft formatieruimte vrijgemaakt om de gestelde ambities en prioriteiten te verwezenlijken. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam1.0 18

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe College van Bestuur Hogeschool Drenthe Postbus 2080 7801 CB EMMEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM College van Bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Media,

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd Hogeschool Hanzesteden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool IJselland Instituut Ruimtelijke Ordening en Milieu Rapport ten behoeve

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING voltijd - deeltijd CROHO:

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool College van bestuur Haagse Hogeschool Postbus 13336 2501 EH DEN HAAG Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3 Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica deeltijd Hogeschool E3 Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal Hogeschool van Utrecht Faculteit Natuur en Techniek Instituut voor Innovatie, Industrie

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING MARIANNE KOK/HERBERT WOLDBERG/HVA Toelichting bij opt opstelellen van eindkwalificaties van een opleiding bij de HvA 1 Het opleidingsprofiel: De beroepspraktijk draagt

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd.

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd. Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica, deeltijd. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica, deeltijd. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica, deeltijd Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Economie voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Economie voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Economie voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Afdeling Management & Human Resources Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogescholen, locatie Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogescholen, locatie Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd Saxion Hogescholen, locatie Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN College van bestuur Hogeschool Leiden Postbus 382 2300 AJ LEIDEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Personeel en Arbeid

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd CROHO nr. 30100 Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs 2 december 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordelingskader 4 pagina 2 1 Inleiding Dit beoordelingskader bevat een aantal facetten

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd Saxion Hogeschool Deventer Commerciële Economie voltijd - deeltijd Saxion Hogeschool Enschede

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd. Haagse Hogeschool / TH Rijswijk

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd. Haagse Hogeschool / TH Rijswijk Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd Haagse Hogeschool / TH Rijswijk Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070)

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal Saxion Hogeschool Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële economie voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële economie voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële economie voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd - deeltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd - deeltijd Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd - deeltijd Fiscale Economie voltijd Saxion Hogescholen Enschede en Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Creatieve Therapie voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Creatieve Therapie voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Creatieve Therapie voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal. Hogeschool Utrecht HU

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal. Hogeschool Utrecht HU Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal Hogeschool Utrecht HU Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd. INHOLLAND Select Studies

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd. INHOLLAND Select Studies Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd INHOLLAND Select Studies Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal Haagse Hogeschool Afdeling Sociaal Pedagogische Hulpverlening Rapport ten behoeve

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool, Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd. Hogeschool INHolland

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd. Hogeschool INHolland Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd Hogeschool INHolland Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hanzehogeschool Groningen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hanzehogeschool Groningen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd Hanzehogeschool Groningen Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Instituut Life Science & Technology Saxion Hogeschool Enschede

Instituut Life Science & Technology Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Chemie,Chemische Technologie, Biologie & Medisch Laboratoriumonderzoek, voltijd Instituut Life Science & Technology Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische bedrijfskunde voltijd

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHolland

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHolland Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHolland Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/Overheidsmanagement voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/Overheidsmanagement voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/Overheidsmanagement voltijd - deeltijd - duaal De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus 5375 6802 EJ ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Bijlage A Competenties van de opleiding

Bijlage A Competenties van de opleiding Bijlage A Competenties van de opleiding A.1 Curriculum opleiding Werktuigbouwkunde Bouwstenen Stenden Hogeschool heeft de strategische keuze gemaakt om al haar opleidingen op te bouwen met behulp van (deels

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd CROHO nr. 34406 Saxion Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool ,nvao r nederlands-vlaam se accreditatie organisatie S uif Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool datum

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd TMO, hogeschool voor modemanagement Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Hogeschool van Amsterdam

Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Amsterdam Fashion Institute, opleiding Technisch Commerciële Confectiekunde voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070)

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Languages voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Languages voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Languages voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Saxion Hogeschool IJselland Instituut Informatica en Informatiemanagement

Saxion Hogeschool IJselland Instituut Informatica en Informatiemanagement Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd en deeltijd (Croho 34404) En Informatiedienstverlening en -management voltijd en deeltijd (Croho 34649) Saxion

Nadere informatie

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER 1. INLEIDING Het certificeringsonderzoek voor de aanbieders van opleidingen voor tourmanager heeft de vorm van

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM. 1. Inleiding

College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM. 1. Inleiding College van Bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van de aanvraag om accreditatie van de hbo-bachelor Oefentherapie Mensendieck

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Dansvakopleiding Koninklijk Conservatorium voltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Dansvakopleiding Koninklijk Conservatorium voltijd Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Dansvakopleiding Koninklijk Conservatorium voltijd Hogeschool van Beeldende Kunsten, Muziek en Dans Den Haag Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Hogeschool van Amsterdam

Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Opleiding tot leraar voortgezet onderwijs van de eerste graad in lichamelijke oefening voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool

luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool m a o v nederlands - ulaamse accreditatieorganisatie luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool datum 31

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Fontys Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Fontys Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd Fontys Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal School of Agriculture & Technology Hogeschool INHOLLAND Delft Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd Hogeschool Leiden Cluster Zorg en Welzijn Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Film en Televisie voltijd. Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Film en Televisie voltijd. Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Film en Televisie voltijd Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Film en Televisie voltijd Amsterdamse

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal. Nationale Handels Academie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal. Nationale Handels Academie Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal Nationale Handels Academie Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie