Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd. Saxion Hogeschool Deventer

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd. Saxion Hogeschool Deventer"

Transcriptie

1 Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd Saxion Hogeschool Deventer Commerciële Economie voltijd - deeltijd Saxion Hogeschool Enschede en Saxion Hogeschool Deventer

2 Scheveningseweg KV Den Haag T (070) F (070) I E Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd CROHO nr Saxion Hogeschool Deventer Commerciële Economie voltijd - deeltijd CROHO nr Saxion Hogeschool Enschede en Saxion Hogeschool Deventer Hobéon Certificering BV november 2007 auditteam: W.L. M. Blomen L.J.M. Santegoeds Drs. H. W. Wierda Drs. G.J. Stoltenborg J.B. van Haastregt Secretaris: G.C. Versluis

3 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING Functie van het rapport Bereik van de beoordeling Karakteristiek van de opleiding Visitatierapport CE Een veelbelovend product december Visitatie IBMS Interne audits CE en IBMS Instellingsaudit Saxion Hogescholen Aanpak Beoordelingsprocedure en werkwijze Beslisregels Auditteam Deelnemers audit Programma audit 10 en 11 mei BEVINDINGEN EN BEOORDELING 12 Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding 12 Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen 12 Facet 1.2. Niveau Bachelor 16 Facet 1.3. Oriëntatie HBO 18 Onderwerp 2: Programma 21 Facet 2.1. Eisen HBO 21 Facet 2.2. Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma 27 Facet 2.3. Samenhang Programma 32 Facet 2.4. Studielast 35 Facet 2.5. Instroom 39 Facet 2.6. Duur 42 Facet 2.7. Afstemming tussen Vormgeving en Inhoud 43 Facet 2.8. Beoordeling en Toetsing 46 Onderwerp 3: Inzet van Personeel Facet 3.1. Eisen HBO Facet 3.2. Kwantiteit Personeel 55 Facet 3.3. Kwaliteit Personeel 58 Onderwerp 4: Voorzieningen 63 Facet 4.1. Materiële Voorzieningen 63 Facet 4.2. Studiebegeleiding 67 Onderwerp 5: Interne Kwaliteitszorg 72 Facet 5.1. Evaluatie Resultaten Facet 5.2. Maatregelen tot Verbetering Facet 5.3. Betrekken van Medewerkers, Studenten, Alumni en Beroepenveld 77 Onderwerp 6: Resultaten 81 Facet 6.1. Gerealiseerd Niveau 81 Facet 6.2. Onderwijsrendement SAMENVATTEND OORDEEL 3.1. Oordeelschema HBO bachelor opleiding IBMS voltijd Oordeelschema HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd-deeltijd Integraal oordeel / advies aan NVAO 90 Bijlage I: Curricula Vitae auditoren en onafhankelijkheidsverklaringen auditoren Bijlage II: Programma visitatie

4 1. INLEIDING 1.1. Functie van het rapport Het onderhavige rapport bevat het advies aan de NVAO dat door Hobéon Certificering als Visiterende en Beoordelende Instantie is opgesteld ten behoeve van de accreditatie van de in paragraaf 1.2 genoemde HBO bachelor opleiding Bereik van de beoordeling Saxion Hogescholen, in casu Academie Marketing & International Management, verzorgt de HBO bachelor opleidingen International Business and Management Studies te Enschede en Deventer, Commerciële Economie te Enschede en Deventer en International Business and Languages te Enschede. Het onderhavige rapport heeft betrekking op International Business and Management Studies, Deventer, voltijd crohonummer Commerciële Economie, Deventer, voltijd crohonummer Commerciële Economie, Deventer, deeltijd crohonummer Commerciële Economie, Enschede, voltijd crohonummer Commerciële Economie, Enschede, deeltijd crohonummer De basis voor het onderzoek van Hobéon Certificering werd gevormd door het Kwaliteitsrapport van de Bacheloropleidingen International Business and Management Studies (IBMS) en Commerciële Economie Hobéon Certificering heeft zijn oordeel over de voltijd- en de deeltijdvariant van de opleiding Commerciële Economie (CE) van de locaties Enschede en Deventer en zijn oordeel over de opleiding International Business and Management Studies (IBMS) in één rapport samengevat. De reden hiervoor is, dat beide varianten van de opleiding CE op de beide locaties gericht zijn op dezelfde eindkwalificaties en beide opleidingen, CE en IBMS, binnen dezelfde Academie Marketing & International Management (MIM) binnen één gemeenschappelijk beleids- en uitvoeringskader aangeboden worden. Niettemin wordt in het rapport, daar waar nodig, het onderscheid tussen de twee opleidingen IBMS en CE, de beide varianten CE en de twee locaties zichtbaar gemaakt en is het oordeel per facet en het samenvattende oordeel over elk onderwerp voor de beide opleidingen IBMS en CE apart beschreven In 2006 heeft Hobéon als VBI reeds de opleiding IBMS locatie Enschede bezocht en beoordeeld De NVAO heeft op basis van het adviesrapport, dat is opgesteld naar aanleiding van deze audit inmiddels een positief accreditatiebesluit genomen Karakteristiek van de opleiding De opleidingen Commerciële Economie (CE) en International Business and Management Studies (IBMS) maken onderdeel uit van de Academie Marketing & International Management (MIM) De opleidingen IBMS en CE, zowel voltijd als deeltijd, kennen dezelfde processen, maar verschillen op dit moment nog uitsluitend qua inhoud. Vanaf het studiejaar 2007/2008 worden voor de opleidingen CE en IBMS op beide locaties gefaseerd per opleiding inhoudelijk gelijke onderwijsprogramma s ingevoerd. Vanaf het studiejaar 2005/2006 hebben daarvoor onderwijsontwikkelingen plaatsgevonden vanuit de Leerplancommissie die zich focussen op projectmatig en competentiegericht onderwijs. (zie onderwerp 2 Programma ) Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 1

5 De IBMS student volgt een geheel Engelstalig programma. Alle (Nederlandse) IBMS studenten zijn verplicht minimaal een jaar van de studie door te brengen in het buitenland (half jaar stage, half jaar studie en/of een afstudeeropdracht in het buitenland ). Voor niet Nederlandse studenten ligt dit anders, daar voor hen Nederland het buitenland is. Zij mogen voor stage en studie ook in Nederland blijven. Daarnaast geldt voor hen de regel, dat zij geen stage mogen lopen in hun eigen land. De CE student volgt een vierjarig Nederlandstalig onderwijsprogramma. Daarnaast bieden de opleidingen CE op de beide locaties ook delen van het programma Engelstalig aan ten behoeve van buitenlandse (uitwisselingsstudenten). Deze studenten komen veelal van partner-instituten uit andere landen van Europa en het Verre Oosten. Alle CE studenten die de afstudeervariant International Marketing Management (IM) in Enschede volgen zijn verplicht minimaal een half jaar van de studie in het buitenland door te brengen. De IM studenten van de locatie Deventer worden daartoe gestimuleerd. Vanaf worden alle CE studenten die kiezen voor deze afstudeervariant verplicht een half jaar naar het buitenland te gaan Op 1 oktober 2006 stonden aan de drie opleidingen tezamen 1939 studenten ingeschreven, waarvan 199 bij de opleiding IBMS Deventer, 289 bij de opleiding CE Deventer (232 vt en 57 dt) en 1017 bij de opleiding CE Enschede ( 886 vt en 131 dt). Het onderwijs wordt verzorgd en ondersteund door ongeveer 70 FTE aan personeel, waarvan 50 FTE op de locatie Enschede en 20 FTE op de locatie Deventer. Docenten van de academie worden niet exclusief ingezet voor één van de opleidingen De opleiding CE kent een voltijd- en een deeltijdopleiding. De deeltijdopleiding CE op de locatie Deventer is sinds september 1998 aangeboden in de vorm van Economie Compact door vier hogescholen, te weten: Haagse Hogeschool, Hanzehogeschool te Groningen, Hogeschool INHOLLAND te Diemen en Saxion Hogeschool Deventer. De ontwikkeling van het programma, de organisatie en afstemming werden centraal geregeld. De voorlichting, de studentcontacten, de praktische uitvoering, de studiebegeleiding en contactcolleges vonden plaats vanuit de vier hogescholen. Met ingang van september 2006 is het samenwerkingsverband beëindigd en zijn deze hogescholen zelfstandig verder gegaan. De deeltijdopleiding CE op de locatie Enschede is inhoudelijk gebaseerd op het voltijdse programma CE Enschede Op de locatie Deventer wordt met ingang van 2006/2007 onder de naam Randstad Topsport Academie de voltijd opleiding CE aangeboden. Deze opleiding is identiek aan de reguliere voltijd opleiding, maar is uitsluitend toegankelijk voor studenten met een door de NOC-NSF erkende topsportstatus. De Randstad Topsport Academie biedt een topsportvriendelijke studieomgeving, waarbij rekening gehouden wordt met de wensen van topsporters. Deze opleiding zit ook in Rotterdam. In Deventer zijn in september 2007 zeventien studenten ingestroomd Buitenlandse studenten die al minimaal drie jaar HBO marketing elders hebben gevolgd kunnen deelnemen aan een Final Year Marketing in Deventer. Na een jaar kunnen deze internationale studenten een Nederlands bachelor diploma halen. De opleiding CE Enschede heeft al vele jaren een overeenkomst met de Interfaculty van de State University of Moskou, dat door de University geselecteerde studenten 1,5 jaar van hun studie aan de opleiding CE van Saxion in Enschede kunnen volgen. Jaarlijks stromen ongeveer Russische studenten in in het programma van het 3 e studiejaar en werken in de eerste helft van het 4 e studiejaar aan hun afstudeeropdracht. Daarna ronden ze in een laatste half jaar hun studie af met een staatsexamen aan de State University of Moskou. Studenten ontvangen na hun afstuderen van beide opleidingen een diploma. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 2

6 De academie participeert met ROC Aventus te Deventer in het zogenaamde MHBO-traject. Studenten die hebben deelgenomen aan de MHBO-trajecten kunnen op de locatie Deventer een verkort programma CE volgen. Vanaf het studiejaar 2007/2008 worden deze MHBO-programma s op beide locaties aangeboden. De opleiding IBMS kent geen MHBO traject. Studenten met een VWO of vergelijkbare opleiding kunnen op de locatie Enschede deelnemen aan een zgn. turbo-programma CE of IBMS waarbij het propedeuse programma in een half jaar wordt aangeboden. Vanaf studiejaar 2007/2008 worden deze turboprogramma s op beide locaties aangeboden De Academie MIM beschikte in samenwerking met een 3-tal andere academies over een Lectoraat Strategisch Management. Door diverse oorzaken is dit lectoraat voortijdig beëindigd. Binnen de samenwerkende academies is sinds april 2007 een nieuwe kenniskring Innovatief ondernemen gerealiseerd waarin een 4-tal lectoren op het gebied van ondernemen (zie facet 2.1.) Saxion hanteert als uitgangspunt, dat het curriculum van een bacheloropleiding een omvang moet kennen van 240 studiepunten en opgebouwd moet zijn uit een majordeel van 210 studiepunten en een minordeel van 30 studiepunten. Aan alle studenten van CE die vanaf het studiejaar 2004/2006 zijn ingestroomd en aan alle studenten van IBMS die vanaf 2005/2006 zijn ingestroomd, wordt de major/minor structuur aangeboden. Binnen deze structuur komen alle specifieke opleidingscompetenties in de major aan bod. In de minor kiest de student zelf een samenhangend onderwijsprogramma. Studenten kunnen kiezen uit 4 typen minoren: verbredende, verdiepende, doorstroom- en vrije minoren. (zie facet 2.2.) 1.4. Visitatierapport CE Een veelbelovend product december 2002 In dit rapport beschrijft de visitatiecommissie haar bevindingen met betrekking tot de voltijd, deeltijd en duale 1 opleiding CE Enschede, de voltijd opleiding CE Deventer en de deeltijd opleiding CE Economie Compact Deventer CE Enschede: De visitatiecommissie constateert dat de opleiding bezig is zich te vernieuwen: het oude vakgerichte curriculum maakt plaats voor een competentiegericht curriculum. De studieloopbaanbegeleiding verandert, de onderwijsvormen en toetsing worden afgestemd op de onderwijsvisie en de organisatie wordt heringericht. Enkele vernieuwingen waren al gerealiseerd, andere worden ontwikkeld. De opleiding is op weg, maar nog niet waar ze zijn wil. De commissie moedigt de opleiding aan om op de ingeslagen weg verder te gaan, maar niet alles tegelijk aan te pakken. De commissie adviseert de opleiding in eerste instantie: de thematisering geheel uit te werken met inzet van adequate werk- en toetsvormen; het concept en de onderwijsinhoud van de deeltijdse en duale varianten aan te passen, zodanig dat het eigen karakter van de duale variant verzekerd is en de deeltijdse variant gelijkwaardig wordt aan de voltijdse opleiding; de uitvoering van de studieloopbaanbegeleiding te verbeteren; het bestaande leerportfolio verder te ontwikkelen en in te voeren in de hoofdfase van de opleiding en in de deeltijdse en duale varianten. CE Deventer voltijd: De visitatiecommissie constateert dat de opleiding sinds de vorige visitatie een indrukwekkende hoeveelheid onderwijskundige en inhoudelijke vernieuwingen heeft gerealiseerd: het curriculum is thematisch op gezet, probleemgestuurd onderwijs en projectonderwijs hebben hun intrede gedaan en het 1 De duale variant is wegens gebrek aan voldoende belangstelling met ingang van het studiejaar 2006/2007 opgeheven. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 3

7 toetsgebouw is gemoderniseerd. De commissie oordeelt positief over de tot dan toe bereikte resultaten, die zichtbaar in de opleiding aanwezig waren. De commissie beveelt de opleiding aan op de ingeslagen weg verder te gaan. De commissie adviseert de opleiding in eerste instantie: een systeem van integrale kwaliteitszorg op te zetten. Kwaliteitszorg krijgt in de opleiding nog niet de aandacht die het verdient; Te streven naar een eenduidigheid in de begeleiding van studenten. Tijdens het bezoek bleek dat de kwaliteit van de begeleiding te veel afhankelijk was van de taakopvatting van de individuele docent; Meer aandacht te besteden aan de individuele begeleiding en toetsing van studenten; De inbreng van het beroepenveld in de opleiding te versterken. CE Deventer deeltijd Economie Compact : De Visitatiecommissie is zeer positief over de ontwikkeling van de CE Compact-opleiding. Enkele aanbevelingen worden gedaan ten aanzien van het nog meer betrekken van de werkgevers bij de opleiding en ten aanzien van de kwetsbaarheid van de begeleiding van de studenten in digitale vorm De academie schrijft in het Kwaliteitsrapport, dat is opgesteld ten behoeve van de audit op 10 en 11 mei 2007, dat zij naar aanleiding van de aanbevelingen van de visitatiecommissie voor de verschillende varianten op de beide locaties o.a. de volgende verbetermaatregelen heeft genomen: interne kwaliteitszorg: De academie hanteert sinds enige jaren op beide locaties hetzelfde kwaliteitszorgsysteem en heeft dit vastgelegd in de notitie Kwaliteitszorgsysteem (zie hierover onder facet ); begeleiding studenten: Ieder student krijgt bij aanvang van de studie een studieloopbaanbegeleider toegewezen. De intensiteit van de begeleiding neemt af in de loop van de studie. In het studiejaar 2006/2007 volgen alle medewerkers van de academie de Saxion training Kerninstrumenten Persoonlijke Leerweg. Vanaf studiejaar 2007/2008 volgen alle studieloopbaanbegeleiders de tot certificering leidende Saxion cursus Studieloopbaanbegeleiding. (zie hierover onder facet 4.2.); versterking inbreng van het beroepenveld: De regelingen voor de Werkveldcommissie en de Raad van Advies zijn aangescherpt en nieuwe werkafspraken zijn gemaakt met de leden van de Werkveldcommissie. (zie hierover onder facet 5.3.); uitwerken van de thematisering met inzet van adequate werk- en toetsvormen: Vanaf het studiejaar 2006/2006 vindt onderwijsontwikkeling plaats gefocust op thematisch, projectmatig en competentiegericht onderwijs. (zie hierover onder onderwerp 2 Programma ); aanpassing concept en onderwijsinhoud van de deeltijdse variant aan de voltijd opleiding: De deeltijd van de CE Enschede is procedureel gelijk en inhoudelijk gebaseerd op de voltijdse variant. (zie hierover onder onderwerp 2 Programma ). verder ontwikkelen leerportfolio: Het portfolio is een van de kerninstrumenten van de persoonlijke leerweg en maakt deel uit van het leerplan algemene competenties. In 2006/2007 maken alle eerste en tweedejaar studenten op de locatie Enschede gebruik van dit instrument, vanaf 2007/2008 wordt het instrument ook gefaseerd ingevoerd in de hogere leerjaren Enschede en vanaf de propedeuse tevens op de locatie Deventer. (zie hierover onder facet 4.2.) Het door Hobéon samengestelde auditteam, dat op 10 en 11 mei 2007 ten behoeve van de Accreditatie de audit uitvoerde bij de opleiding CE en IBMS, heeft kennisgenomen van het Visitatierapport van de opleiding CE en de verbetermaatregelen die de Academie MIM heeft genomen. In onderhavig adviesrapport is bij de verschillende onderwerpen/facetten aangegeven wat de bevindingen zijn van het auditteam naar aanleiding van de audit die op 10 en 11 mei heeft plaatsgevonden. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 4

8 1.5. Visitatie IBMS Omdat de opleiding in Deventer pas in 2002 van start is gegaan heeft eerdere visitatie nog niet plaatsgevonden Interne audits CE en IBMS Als onderdeel van het Saxion kwaliteitszorgsysteem en ter voorbereiding op de audit door Hobéon hebben er in december 2006 twee interne audits plaatsgevonden bij de opleidingen IBMS en CE Deventer en CE in Enschede. De twee interne auditteams bestonden uit hiervoor opgeleide medewerkers van Saxion Hogescholen en twee externe werkvelddeskundigen. Het auditteam van de interne audit komt tot de conclusie dat de opleidingen van de Academie MIM in hoge mate voldoen aan de kwaliteitsstandaarden zoals die door Saxion Hogeschool zijn vastgelegd. Op de meeste terreinen wordt systematisch beleid ontwikkeld en zijn zowel de uitvoering, als de evaluatie en de vaststelling van het verbeterbeleid op een goede manier geborgd. Het beroepsprofiel van de opleidingen en de visie van de academie op de diverse beroepen zijn voldoende geborgd. De onderwijsprogramma s van de huidige opleidingen zijn goed ontwikkeld en voldoende beroepsgericht. De interne samenhang binnen de programma s is goed, evenals de samenhang tussen het binnenschoolse- en het buitenschoolse curriculum. Het werkveld is hier systematisch bij betrokken. De academie beschikt over een goed gemotiveerd team docenten en ondersteuners. Het personeelsbeleid is binnen de academie goed op orde. De opleidingen leveren over het algemeen studenten af van voldoende tot goed HBO-niveau. Het interne auditteam noemt o.a. nog de volgende verbeterpunten: binnen de CE-opleidingen kan de aandacht voor de internationale aspecten van de beroepspraktijk nog wel worden versterkt; beoordeling en toetsing binnen de huidige programma s zijn voor verbetering vatbaar. Het verdient aanbeveling de keuze voor de diverse toetsvormen te verantwoorden vanuit de opleidingsdoelstellingen en de opleidingsprogramma s. Ook aspecten als groepsbeoordelingen/ meeliftgedrag en beoordeling door meerdere docenten verdienen de aandacht; de studieloopbaanbegeleiding binnen de academie is vooral gericht op probleemoplossing. Studenten geven aan dat ze daarnaast ook begeleiding in de studieloopbaan op prijs zouden stellen; met betrekking tot de interne organisatie wordt opgemerkt dat er onvoldoende helderheid is over de taken, posities en onderlinge relaties van commissies als Leerplancommissie, Thema-ontwikkelteams, Kwaliteitszorgcommissie annex Opleidingscommissie, Toetscommissie en Examencommissie; met betrekking tot de afstudeerscripties, stageverslagen en projectverslagen kan bij sommige producten van studenten geconstateerd worden dat het methodisch verantwoord werken nog verbeterd kan worden, doen de gegeven beoordelingen van afstudeerscripties niet altijd recht aan kwaliteitsverschillen tussen deze producties en zou meer aandacht besteed moeten worden aan projectmanagement en taalbeheersing (Ned. / Eng) De academie schrijft in het Kwaliteitsrapport, dat is opgesteld ten behoeve van de audit op 10 en 11 mei 2007, dat zij naar aanleiding van de aanbevelingen van de interne auditcommissie voor de verschillende varianten op de beide locaties o.a. de volgende verbetermaatregelen heeft genomen: internationale aspecten van de beroepspraktijk CE: De academie deelt deze opmerking niet, daar deze aspecten continue aandacht hebben binnen de opleiding. Om meer inzicht te krijgen in de eisen die de internationale beroepspraktijk aan afgestudeerden stelt is o.a. de Werkveldcommissie uitgebreid met drie nieuwe leden met een zeer uitgebreide internationale beroepservaring; beoordeling en toetsing: De academie heeft nieuwe, meer uitgebreide beschrijvingen over het toetsen opgesteld. De nieuw ingestelde toetscommissie, actief sinds september 2006, richt zich in haar werkzaamheden o.a op het voorkomen van meeliftgedrag. (zie hierover facet 2.8.); studieloopbaanbegeleiding (SLB): de SLB-ers nemen vanaf 2007/2008 deel aan de Saxionbrede training SLB, waarin o.a. gefocust wordt op de adviesfunctie. (zie hierover onder facet 2.8.); Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 5

9 rollen van commissies: De rollen van sommige commissies zijn nader geëxpliciteerd en in notities vastgelegd. De betrokken medewerkers zijn hierover geïnformeerd; afstudeer- stage en projectverslagen: de academie heeft op 22 januari 2007 een studieochtend over het begeleiden en beoordelen van afstudeeropdrachten georganiseerd voor alle personeelsleden. In het verslag van deze studieochtend zijn de bevindingen en een aantal vervolgstappen beschreven Het door Hobéon samengestelde (externe) auditteam, dat op 10 en 11 mei 2007 ten behoeve van de Accreditatie de audit uitvoerde bij de opleiding CE en IBMS heeft kennisgenomen van de auditrapporten, die naar aanleiding van de interne audit in december 2006 in Enschede en Deventer zijn opgesteld en van de verbetermaatregelen van de academie naar aanleiding van deze interne audit. In onderhavig adviesrapport is bij de verschillende onderwerpen/facetten aangegeven wat de bevindingen zijn van het (externe) auditteam op bovengenoemde punten naar aanleiding van de audit die op 10 en 11 mei 2007 heeft plaatsgevonden Instellingsaudit Saxion Hogescholen Op 14 maart 2006 heeft Hobéon een audit uitgevoerd op centraal niveau bij Saxion Hogescholen, waarbij gekeken is naar het beleid op instellingsniveau met betrekking tot alle onderwerpen/facetten uit het NVAO kader. Het auditteam heeft tijdens deze audit kunnen constateren, dat Saxion inmiddels voor een aantal facetten op centraal niveau duidelijk beleid heeft vastgelegd, dat door de afzonderlijke academies/ opleidingen wordt nagevolgd. De controle op de uitvoering van dit beleid en de werking van de PDCA-cyclus bij de afzonderlijke academies/opleidingen geschiedt o.a. door middel van bilaterale overleggen die de Raad van Bestuur drie maal per jaar heeft met de academiedirecteuren aan de hand van de Businessplannen van de academie, managementrapportages (Maraps) en een Management Review/Jaarverslag. Het auditteam heeft haar bevindingen vastgelegd in het Beoordelingsrapport Centraal Niveau Saxion Hogescholen (augustus 2006). De instellingsaudit werd verricht door W.L.M. Blomen als leadauditor en drs. W.G. van Raaijen als onderwijskundige. De heer Blomen is als directeur en de heer Van Raaijen als senior adviseur werkzaam bij Hobéon Certificering. Als vakdeskundige maakte prof. dr. J.K. van Dijk en als werkvelddeskundige G. de Raad deel uit van dit auditteam. Van Dijk is Emeritus-hoogleraar Personeel en Organisatie in de Gezondheidzorg, een functie die hij tot eind 2004 vervulde aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Voorts was hij lange tijd als hoofd van de afdeling Personeels- en Arbeidsvraagstukken aan Prismant (een landelijk advies- en onderzoeksbureau in de gezondheidszorg) te Utrecht verbonden. Vanuit Prismant werkte hij als expert op het gebied van personeels- en arbeidsvraagstukken en deed hij zowel landelijke projecten, als instellingsondersteuning en advisering, opleidingen, trainingen en coaching. Vanaf 2005 werkt Van Dijk als zelfstandig bestuursadviseur op het gebied van personeel, organisatie en innovatie. De Raad was o.a. manager bij Polaroid, algemeen directeur bij Stork Plastics Machinery en Lid Raad van Bestuur bij Koninklijke Ten Cate. Van was hij Secretaris Generaal EFQM in Brussel en van Algemeen Directeur van de Raad voor Accreditatie. Momenteel is De Raad voorzitter van onder meer de Industriële Kring Twente, de Stichting Kwaliteit Twente en de Stuurgroep Versterking Industriepotentieel Twente. Secretarissen tijdens deze audit waren G.C. Versluis en drs. E.R.J. Rijnen, beiden adviseur bij Hobéon. Begin 2007 heeft Hobéon nog een beperkte aanvullende verificatie uitgevoerd. Daarbij is gekeken naar die facetten waarvan het auditteam in 2006 had kunnen constateren dat Saxion daarvoor centraal beleid had vastgelegd. Geverifieerd is of Saxion kon aantonen dat dit instellingsbeleid wordt uitgevoerd door alle afzonderlijke academies/ opleidingen. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 6

10 De bevindingen van het auditteam van de instellingsaudit met betrekking tot de facetten waarvoor centraal beleid is vastgesteld, zijn beschreven bij de betreffende facetten in onderhavig Adviesrapport ten behoeve van de accreditatie van de opleiding IBMS en CE. Bij deze facetten is vervolgens alleen nog een aanvullend oordeel met betrekking tot de specifieke uitwerking op opleidingsniveau beschreven Aanpak Beoordelingsprocedure en werkwijze Bij de beoordeling van de betreffende voltijd en deeltijd opleiding CE en de voltijd opleiding IBMS is uitgegaan van het door de NVAO vastgestelde Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs. Daarin staan de onderwerpen en facetten vermeld waarop een VBI zich bij de beoordeling van een opleiding moet richten. Voorts zijn daarin opgenomen de criteria aan de hand waarvan een VBI moet bepalen of de basiskwaliteit van die opleiding als voldoende kan worden beoordeeld. Met betrekking tot het specifieke referentiekader van de betreffende opleidingsvarianten geldt het volgende: De voltijd en deeltijd opleiding CE en de voltijd opleiding IBMS hebben zich voor wat betreft beroepsprofiel, opleidingscompetenties en doelstelling tenminste gebaseerd op het landelijk beroepsprofiel en de opleidingscompetenties zoals vastgesteld in het landelijk overleg tussen de betreffende opleidingen en het beroepenveld. (Zie onder facet 1.1.: Domeinspecifieke Eisen ). Het auditteam heeft dit opleidingsspecifieke referentiekader beoordeeld en vastgesteld dat het in voldoende mate gespecificeerd is en passend is voor een opleiding Commerciële Economie op HBO-niveau en een opleiding International Business and Management Studies op HBO-niveau. Het auditteam heeft dit kader in zijn beoordeling betrokken. Zie voorts onder facet 1.1. De beoordelingsprocedure van Hobéon Certificering kent twee hoofdmomenten: Documentanalyse Het gaat hier om een analyse en beoordeling van door {naam opleiding} aangeleverde schriftelijke informatie: Kwaliteitsrapport; Studiegids; Onderwijs- en Examen Regeling OER; Visitatierapport CE Een veelbelovend product december 2002 (zie ook 1.4); Onderliggende documentatie betrekking hebbend op bijvoorbeeld: - strategische keuzen en de positie in de markt, - interne organisatie, - de (systematiek van) interne kwaliteitszorg en de daarmee samenhangende interne managementrapportages en verbetermaatregelen, - ontwikkelingen in het beroepenveld, - beroeps- en opleidingsprofielen, - (validatie) eindkwalificaties, - curricula en de interne en externe evaluatie daarvan, - werkvormen, - toetsing en beoordeling, Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 7

11 - kwantitatief en kwalitatief personeelsbeleid, - internationalisering, - instroombeleid, - studiebegeleiding, - onderwijsrendement. Op basis van de door opleidingen CE en IBMS aangeleverde documentatie, heeft het auditteam zich een beeld kunnen vormen van de primaire en secundaire processen van de beide opleidingsvarianten CE en de opleiding IBMS. Het auditteam heeft dit beeld getoetst aan zaken als: ambitieniveau, toekomstgerichtheid, innovatief vermogen, kwaliteitsbewaking via interne en externe evaluatie, arbeidsmarktrelevantie, resultaatgerichtheid, continuïteit, studenten- en docentenbelangen. Voorafgaand aan de audit (zie hieronder) werd het management van de betreffende opleidingen op de hoogte gesteld van de voorlopige bevindingen van het auditteam op basis van zijn documentanalyse. Audit De audit was gericht op een actieve controle door middel van een visitatie 2, uitgevoerd door een auditteam waarvan deel uitmaakten twee externe onafhankelijke deskundigen op het gebied van CE en IBMS, één student, één lead auditor, één auditor onderwijs vanuit Hobéon Certificering en één secretaris, eveneens vanuit Hobéon Certificering. Onder controle moet hier worden verstaan, dat het auditteam op verschillende niveaus (management, coördinatie, examencommissie, docenten, studenten, staf) heeft getoetst (i) of de in de documentatie beschreven beleidsvoornemens en de daaraan gerelateerde uitvoeringsprocessen zijn geïmplementeerd en (ii) of de overige in de documentatie vervatte informatie verifieerbaar is. Deze verificatie door het auditteam geschiedde enerzijds door, zoals hierboven reeds is aangegeven, meerdere malen hetzelfde onderwerp met verschillende geledingen te bespreken en anderzijds aan de hand van additionele documentatie en -daar waar het de huisvesting en de materiële voorzieningen betreft- ook door eigen waarneming. De additionele, tijdens de visitatie geraadpleegde, documentatie behelsde ondermeer: overzichten van de samenstelling van de werkveld-gremia waarmee de opleiding(en) overleg voeren; verslagen van die bijeenkomsten met het werkveld; overzicht CV s van (gast)docenten; netwerkoverzicht docenten; verslagen van de functioneringsgesprekken met docenten; verslagen van docentevaluaties; verslagen van studievoortgangsgesprekken met studenten; detailbeschrijving van modules, cases en de daaraan gekoppelde opdrachten; stageverslagen en -beoordelingen; de beroepsproducten die gedurende de opleiding door studenten worden opgeleverd; de eindproducten van studenten. Aldus had het auditteam voldoende instrumenten om zich op gedetailleerd niveau op de hoogte te stellen van inhoud, opzet, uitvoering en resultaten van de opleidingsprogramma s en van de daarmee samenhangende personele, organisatorische, materiële en ruimtelijke voorzieningen. 2 Audit heeft op 10 en 11 mei 2007 plaatsgevonden. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 8

12 Het auditteam heeft op deze wijze alle in het NVAO-Accreditatiekader vermelde facetten beoordeeld, op basis waarvan een samenvattend oordeel per onderwerp werd gegeven. Een en ander werd vastgelegd in een conceptrapport dat aan de opleidingen werd voorgelegd voor een toets op eventuele feitelijke onjuistheden. Het voorliggend rapport is de weergave van het oordeel van het auditteam met daarbij de gronden waarop dat oordeel is gebaseerd Beslisregels Volgens de NVAO-Beslisregels Accreditatie kan een onderwerp slechts onvoldoende of voldoende scoren. Een facet kan evenwel, volgens diezelfde regels, onvoldoende, voldoende, goed of excellent scoren. Met dit als uitgangspunt, heeft Hobéon onderstaande beslisregels toegepast. Onderwerp A. Een onderwerp scoort voldoende, indien alle facetten van dat onderwerp tenminste voldoende hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp onvoldoende en de overige tenminste voldoende hebben gescoord, mits een acceptabel verbeterplan beschikbaar is voor het facet met de score onvoldoende. B. Een onderwerp scoort onvoldoende, indien één facet van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord en voor dit facet geen acceptabel verbeterplan beschikbaar is. C. Een onderwerp scoort onvoldoende, indien meer dan één facet van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord, ongeacht of er voor die facetten acceptabele verbeterplannen zijn. Facet D. Binnen de beoordeling van een facet is ruimte voor een eigen afweging van het auditteam: uitvoering/praktijk weegt zwaarder dan beleid/theorie: beter een goed functionerende regeling die slecht is opgeschreven, dan omgekeerd; primaire processen wegen zwaarder dan secundaire. Extra aantekening E. Indien voor een onderwerp een hogere score dan voldoende gerechtvaardigd is, wordt dat als extra aantekening vermeld en wel met inachtneming van onderstaande regels: een onderwerp krijgt de extra aantekening goed, indien alle facetten van dat onderwerp goed hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp voldoende en de overige facetten goed of excellent hebben gescoord; 3 een onderwerp krijgt de extra aantekening excellent, indien alle facetten van dat onderwerp excellent hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp goed en de overige facetten excellent hebben gescoord; een onderwerp krijgt geen extra aantekening, indien één van de facetten van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord. 3 Het NVAO-Accreditatiekader onderscheidt bij onderwerp 2 ( Programma ) acht facetten. Eén ervan betreft de duur van de opleiding. Het daarbij vermelde criterium (240 ECTS) is evenwel geen (kwaliteits)criterium, maar een formele vereiste waaraan het programma van een opleiding a priori moet voldoen, wil zij überhaupt in aanmerking kunnen komen voor een HBO Bachelor accreditatie. Duur is derhalve van een andere orde dan -bijvoorbeeld- Kwaliteit Personeel of Onderwijsrendement. Bij de beslissing of het onderwerp Programma een extra aantekening goed dan wel excellent verdient, wordt het facet Duur dan ook buiten beschouwing gelaten. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 9

13 Auditteam Het auditteam was als volgt samengesteld: Voorzitter: Leden: Secretaris: W.L. M. Blomen L.J.M. Santegoeds Drs. H.W. Wierda Drs. G. J. Stoltenborg J.B. van Haastregt G.C. Versluis Bij het samenstellen van het auditteam heeft Hobéon Certificering er zorg voor gedragen, dat de voor de beoordeling van de opleidingen IBMS en CE noodzakelijke expertise aanwezig is. Expertise met betrekking tot de onderwijskundige aspecten (i.c. het primaire proces, de ondersteunende processen en de organisatorische context) en expertise met betrekking tot de inhoudelijke aspecten (i.c. het programma in relatie tot het specifieke domein). De heer W.L.M. Blomen is lead auditor en heeft inmiddels een groot aantal audits in het kader van accreditatie geleid binnen verschillende domeinen. De werkvelddeskundige R. Santegoeds heeft zich in zijn beoordeling met name gericht op de kwaliteit, actualiteit en relevantie van (i) het richtinggevend domeinspecifieke kader, (ii) de eindkwalificaties, (iii) de programma-inhoud en (iv) de interactie tussen opleiding en werkveld. Bovendien heeft hij de kwaliteit van het personeel en het gerealiseerde niveau beoordeeld. Santegoeds heeft op grond van zijn ervaring en positie in het werkveld een goed zicht op de eisen die vanuit de verschillende deelgebieden in het werkveld gesteld worden aan professionals in de brede sector van international business en management en de commerciële economie op HBO-niveau in zowel Nederland als internationaal. Santegoeds studeerde Communicatie aan de HEAO en is werkzaam geweest als Account Supervisor en Account Director bij het reclame adviesbureau Schulte & Partners en als directeur bij het reclameadviesbureau Santegoeds & Timmerhuis BV. Sinds 2003 is Santegoeds directeur van het communicatieadviesbureau Sablebonne Communications BV waarbinnen hij zich o.a. richt op strategieconceptontwikkeling voor klanten als Remeha, Pilot, KEMA, Vakschool Wageningen, IMK Intermediar, AC Hotels en contacten heeft met veel externe samenwerkingspartijen. De vakdeskundige, de heer H.W. Wierda, heeft zich in zijn beoordeling gericht op de kwaliteit van de opleidingen, de actualiteit en relevantie van het richtinggevend domeinspecifieke kader. Hij heeft als vakinhoudelijk deskundige in zijn carrière, waaronder jarenlange betrokkenheid als leidinggevende bij HBOopleidingen binnen het economisch domein, ruime ervaring opgebouwd die hem concreet in staat stelt de programmaopbouw, het onderwijsproces en de organisatorische context waarbinnen de uitvoering plaatsvindt, te beoordelen in het perspectief van de eisen die aan HBO-opleidingen gesteld worden. De heer G. J. Stoltenborg heeft zich als deskundige onderwijs vooral gericht op de kwaliteit van de processen die direct en indirect de uitvoering van het programma raken. Hij heeft in zijn vorige en huidige functie ervaring opgebouwd die hem in staat stelt de programmaopbouw, het onderwijsproces en de organisatorische context waarbinnen de uitvoering plaatsvindt te beoordelen in het perspectief van de eisen die aan HBO-opleidingen gesteld worden. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 10

14 Mevrouw J.B. van Haastregt volgt sinds september 2006 het schakeljaar Europese studies aan de Universiteit van Amsterdam. Daarvoor volgde zij de Hogere Europese Beroepenopleiding (HEBO) aan de Haagse Hogeschool, welke opleiding zij in 2006 heeft afgerond. Voor de curricula vitae: zie Bijlage I Deelnemers audit Het auditteam heeft tijdens de audit gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers vanuit de verschillende geledingen van de opleiding(en): management, coördinatoren, docenten, studenten en staf. Voor een volledig overzicht van de deelnemers aan de visitatie: zie Bijlage II Programma audit 10 en 11 mei 2007 Zie Bijlage II. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 11

15 2. BEVINDINGEN EN BEOORDELING Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding Dit onderwerp kent drie facetten: 1. domeinspecifieke eisen; 2. niveau bachelor; 3. oriëntatie HBO. Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen Criterium Het facet Domeinspecifieke Eisen is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk)? Bevindingen Saxion heeft op instellingsniveau vastgelegd, dat de competenties waartoe wordt opgeleid mede ontleend zijn aan landelijk opgestelde en gevalideerde beroepsprofielen. Alle Saxion HBObacheloropleidingen nemen actief deel aan het landelijk overleg waarin het relevante beroepenveld de beroepsprofielen valideert en waarin de gezamenlijke opleidingen met elkaar komen tot domeincompetenties en opleidingscompetenties. Daarnaast is Saxion altijd (door een directeur) vertegenwoordigd in de sectorraad. In het bilateraal overleg dat de academiedirecteur heeft met de Raad van Bestuur (RvB), rapporteert de directeur over de vertegenwoordiging in de bovengenoemde overleggen, over de onderwerpen die aan de orde zijn geweest en aan de orde zullen komen en over de terugkoppeling binnen de academie/opleiding In haar kwaliteitsmanagementsysteem en de planning neemt de academie/opleiding op, dat zij eenmaal per vier jaar het beleid met betrekking tot de doelstellingen opleiding evalueert en waar nodig bijstelt. Tijdens de instellingsaudit heeft de hogeschool aangetoond dat alle HBO-bacheloropleidingen van Saxion participeren in de landelijke opleidingsoverleggen en dat de dienst Onderwijs & Student van Saxion jaarlijks evalueert of de opleidingen dit beleid uitvoeren. Uit verslagen blijkt, dat de RvB met de academiedirecteur in de bilaterale overleggen het beleid met betrekking tot de landelijke ontwikkelingen ten aanzien van de opleidingscompetenties en de participatie in de landelijke en sectoroverleggen bespreekt. Hiermee is op instellingsniveau voldoende geborgd, dat de opleidingen regelmatig landelijk overleggen over de eisen die door vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan de opleiding in het betreffende domein IBMS De bachelor opleiding IBMS van de Academie Marketing & International Management baseerde zich aanvankelijk op de door Hobéon Certificering opgestelde kwalificaties en competenties zoals die in de ACO aanvraag van 1999 zijn beschreven. In september 2004 is in het landelijk overleg IBMS een nieuw competentieprofiel van de opleiding IBMS, gebaseerd op het eerder geschreven eindtermenrapport, vastgesteld en vastgelegd in het document Framework Competenties IBMS (2004). Eind 2004 zijn in het landelijk overleg domeincompetenties van het domein Business Administration opgeteld. Het propedeusejaar is inmiddels gebaseerd op een combinatie van het landelijk vastgestelde competentieprofiel IBMS (2004) en de landelijk voorgestelde domeincompetenties uit het domein Business Administration (2005). Op basis daarvan heeft de academie een eigen MIM-set competenties voor IBMS bepaald en deze besproken met de Werkveldcommissie. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 12

16 Ten gevolge van deze keuze kent het curriculum van de opleiding IBMS van MIM de volgende drie hoofddomeinen: Marketing, Finance en Management. De leerjaren 2 tot en met 4 gaan nog uit van het profiel van Met ingang van zal de opleiding een nieuw curriculum, gebaseerd op de eigen opleidingscompetenties, fasegewijs invoeren. *Overal waar in dit rapport wordt gesproken over de door de Hobéon Groep opgestelde kwalificaties zal verder worden gesproken over de in 1999 opgestelde kwalificaties en competenties CE De bachelor opleiding Commerciële Economie van de Academie MIM is gebaseerd op een combinatie van het landelijk vastgestelde competentieprofiel CE (2002) en de landelijk voorgestelde domeincompetenties uit het domein Commerce (2005). Op basis daarvan heeft de academie een eigen MIM-set competenties voor CE bepaald en deze vervolgens besproken met de Werkveldcommissie Bijstelling van het landelijk vastgestelde beroepsprofiel vindt plaats in het overleg met de leden van het Landelijk Opleidingsoverleg (LOO) waarin de opleidingen CE en IBMS participeren. Het bijstellen van de academiespecifieke competenties per opleiding wordt uitgevoerd door de Leerplancommissie en besproken met de leden van de Werkveldcommissie en de Raad van Advies De academie heeft één Werkveldcommissie waarin vertegenwoordigers zitten vanuit het werkveld van de opleidingen IBL, IBMS en CE. Met deze commissie overlegt de academie vier maal per jaar over het profiel van de opleidingen, de competenties, het curriculum, en de organisatorische, inhoudelijk en procesmatige aspecten van de opleidingen. Met de Werkveldcommissie is aan de hand van de opzet van het nieuwe curriculum recentelijk gesproken over de visie op het beroep, visie op het beroepenveld en de eigen MIM competenties per opleiding IBMS en CE. Daarnaast overlegt de academie twee maal per jaar met de Raad van Advies en ad-hoc met andere vertegenwoordigers uit het beroepenveld zoals AHOLD, Randstad, ABN-Amro, IBM Consultancy en de Rabobank, waarbij ook de competenties onderwerp van gesprek zijn. Het auditteam heeft kennisgenomen van de samenstelling van de Werkveldcommissie en de Raad van Advies en is van mening, dat deze commissies een representatieve vertegenwoordiging laten zien van het (internationale) werkveld van IBMS en CE. Op basis van de verslagen van de Werkveldcommissie, de Raad van Advies en van het overzicht van externe contacten met het beroepenveld concludeert het auditteam dat de academie/opleidingen regelmatig met het werkveld spreken over de structuur en de inhoud van de opleiding en de daaraan ten grondslag liggende competenties Onderzoeken onder alumni laten zien dat recent afgestudeerden voldoen aan de kwalificaties als beginnend beroepsbeoefenaar en dat alumni gekwalificeerd zijn voor de arbeidsmarkt en het werkveld. Hierbij dient voor wat betreft de IBMS wel te worden aangetekend, dat er gezien de korte periode dat de opleiding IBMS aangeboden wordt geen grote aantallen afgestudeerden bevraagd konden worden Uitwisseling met buitenlandse partnerscholen waar studenten van de IBMS en CE een deel van hun studie kunnen volgen, laat zien dat het onderwijsprogramma uitwisselbaar is met dat van (reeds geaccrediteerde) partneropleidingen. (zie hierover verder onder 2.2.) De academie heeft in de notitie Internationaliseringsbeleid MIM vastgelegd welke internationale aspecten de opleidingen bevatten, welke doelen de academie nastreeft en wie waarvoor verantwoordelijk is. De Leerplancommissie ontwikkelt de onderwijsprogramma s mede op basis van internationale ontwikkelingen en heeft hierover overleg met o.a. het werkveld. (zie 1.1.5) Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 13

17 De opleidingen zijn in februari 2006 gestart met de zogenaamde internationale week, waarbij studenten een week lang onderwijs volgen dat door buitenlandse gastdocenten wordt verzorgd. Dit initiatief wordt jaarlijks herhaald. Hierdoor zorgen de opleidingen ervoor dat relevante internationale ontwikkelingen geïntegreerd worden in het onderwijsprogramma. De academie beschikt over een lijst van opleidingen in het buitenland met wie zij samenwerkt en waar studenten een deel van hun studie kunnen volgen. Het studeren in het buitenland biedt de student de mogelijkheid zich te oriënteren op een vervolgstudie in het buitenland. De academie heeft convenanten afgesloten met de Universiteit van Twente en de Radboud Universiteit in Nijmegen met betrekking tot doorstroming van studenten naar internationale vervolgopleidingen. Daarnaast bezoekt jaarlijks een aantal docenten van de academie de partnerscholen voor het verzorgen van onderwijs en het doen van onderzoek bij de partnerschool en komen docenten van de partnerscholen met een zelfde doel naar de Academie MIM. Jaarlijks neemt de academie deel aan internationale congressen zoals bijvoorbeeld van de European Association for International Education (EAIE). De academie heeft twee coördinatoren internationalisering in dienst die de studenten en docenten op tal van gebieden ondersteunen of adviseren. IBMS De opleiding IBMS wordt geheel Engelstalig aangeboden. Alle (Nederlandse) IBMS studenten zijn verplicht minimaal een jaar van de studie door te brengen in het buitenland (half jaar stage, half jaar studie en/of een afstudeeropdracht in het buitenland ). Dit gebeurt in het derde studiejaar (stage+studie) en/of vierde studiejaar (afstudeeropdracht). Voor niet Nederlandse studenten ligt dit anders, daar voor hen Nederland het buitenland is. Zij mogen voor stage en studie ook in Nederland blijven. Daarnaast geldt voor hen de regel, dat zij geen stage mogen lopen in hun eigen land. CE Delen van de opleidingen Commerciële Economie worden ten behoeve van buitenlandse (uitwisselings)studenten op beide locaties Engelstalig aangeboden. In Deventer is dit het Final Year Marketing. In Enschede komen jaarlijks ongeveer studenten van de Interfaculty van de State University of Moskou naar de opleiding CE voor 1,5 jaar van hun studie. Alle CE studenten die de afstudeervariant International Marketing Management (IM) in Enschede volgen zijn verplicht minimaal een half jaar van de studie in het buitenland door te brengen. De IM studenten van de locatie Deventer worden daartoe gestimuleerd. Vanaf worden alle CE studenten die kiezen voor deze afstudeervariant verplicht een half jaar naar het buitenland te gaan. Het auditteam heeft kennisgenomen van de notitie Internationalisering MIM en de internationale component in de studieprogramma s, de stage en studie in het buitenland en de uitwisselingsprogramma s voor docenten. In de gesprekken tijdens de audit kwam naar voren, dat de academie streeft naar international classrooms, waarin Nederlandse en buitenlandse studenten van IBL, IBMS en CE gezamenlijke lessen volgen en werken aan projecten. Het auditteam is van mening dat de opleidingen de ontwikkeling van internationale beroepsvaardigheden en het leggen van verbanden met de actuele internationale beroepspraktijk voldoende borgen. Het auditteam is het eens met de opmerking van de academie naar aanleiding van de aanbevelingen in het rapport van de interne audit door Saxion, dat er ook binnen de opleiding CE voldoende aandacht is voor de internationale aspecten binnen de opleiding CE. Door het opnemen van drie nieuwe leden met internationale beroepservaring in de Werkveldcommissie zorgt de academie er op een adequate wijze voor dat ook via deze commissie goed zicht blijft op de eisen die op internationaal gebied worden gesteld aan de studenten. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 14

18 Oordeel IBMS: voldoende Het auditteam kwalificeert dit facet voor de opleiding als voldoende en wel op grond van de volgende observaties: De opleiding baseert zich voor wat betreft het oude curriculum op de in 1999 opgestelde eindkwalificaties en competenties en voor wat betreft het nieuwe curriculum op het landelijk vastgestelde competentieprofiel IBMS, dat gebaseerd is op deze in 1999 opgestelde eindkwalificaties en is vastgelegd in het document Framework Competencies IBMS en de landelijk opgestelde domeincompetenties uit het domein Business Administration. Op basis daarvan heeft de academie een eigen MIM-set competenties voor IBMS bepaald. De eindkwalificaties van de opleiding corresponderen met de kerntaken van een (beginnend) beroepsbeoefenaar en sluiten aan bij de eisen die de vakgenoten en de beroepspraktijk stellen aan een opleiding IBMS. Bijstelling van het landelijk vastgestelde beroepsprofiel vindt plaats in het overleg met de leden van het Landelijk Opleidingsoverleg (LOO) waarin de opleiding IBMS participeert. Met de Werkveldcommissie en de Raad van Advies overlegt de opleiding regelmatig en met andere vertegenwoordigers uit het werkveld ad-hoc over de competenties, de organisatie en de inhoud van de opleiding. De ontwikkeling van internationale beroepsvaardigheden en het leggen van verbanden met de actuele internationale beroepspraktijk worden geborgd door het programma-aanbod, de stage en studie in het buitenland en de internationale week. Oordeel CE: voldoende Het auditteam kwalificeert dit facet voor de beide varianten van de opleiding op beide locaties als voldoende en wel op grond van de volgende observaties: De opleiding is gebaseerd op een combinatie van het landelijk vastgestelde competentieprofiel CE (2002) en de landelijk voorgestelde domeincompetenties uit het domein Commerce. Op basis daarvan heeft de academie een eigen MIM-set competenties voor CE bepaald. De eindkwalificaties van de opleiding corresponderen met de kerntaken van een (beginnend) beroepsbeoefenaar en sluiten aan bij de eisen die de vakgenoten en de beroepspraktijk stellen aan een opleiding Commerciële Economie. Bijstelling van het landelijk vastgestelde beroepsprofiel vindt plaats in het overleg met de leden van het Landelijk Opleidingsoverleg (LOO) waarin de opleiding CE participeert. Met de Werkveldcommissie en de Raad van Advies overlegt de opleiding regelmatig en met andere vertegenwoordigers uit het werkveld ad-hoc over de competenties, de organisatie en de inhoud van de opleiding. De ontwikkeling van internationale beroepsvaardigheden en het leggen van verbanden met de actuele internationale beroepspraktijk worden geborgd in het programma-aanbod, de internationale week en door de verplichting voor studenten CE met de afstudeervariant IM om minimaal een half jaar in het buitenland door te brengen. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 15

19 Facet 1.2. Niveau Bachelor Criterium Het facet Niveau Bachelor is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een Bachelor? Bevindingen De landelijk vastgestelde competentieprofielen en domeincompetenties zijn mede gebaseerd op de Dublin Descriptoren. Deze Descriptoren zijn evenals de generieke HBO-kwalificaties opgenomen in de door de landelijk opgestelde opleidingscompetenties. Op basis daarvan heeft de academie een eigen MIM-set competenties voor CE en IBMS bepaald. Deze zijn vastgelegd in de Leerplannen voor CE en IBMS. Daarnaast heeft vanaf mei 2005 een werkgroep ten behoeve van de academie uit het totaaloverzicht van opleidingscompetenties, domeincompetenties, generieke HBO-kwalificaties en de Dublin Descriptoren algemene competenties geformuleerd op het gebied van persoonlijke ontwikkeling/ persoonlijke effectiviteit en op basis daarvan een leerplan opgesteld Elke MIM opleidingscompetentie en MIM algemene competentie correspondeert met één of meerdere van de vijf Dublin Descriptoren. De volgende competenties corresponderen bijvoorbeeld met Kennis en inzicht IBMS: Ontwikkelen van marketing/exportbeleid voor een internationaal opererende onderneming; CE: Ontwikkelen van marketingbeleid voor een nationaal of internationaal opererende onderneming. De volgende competenties corresponderen bijvoorbeeld met Toepassen Kennis en inzicht IBMS: Beslissingen over de toekomstige richting van een organisatie kunnen formuleren en implementeren op strategisch en operationeel niveau met medeneming van een wijde scope van business processen; IBMS: adviseren over financiële aspecten ten behoeve van strategisch beleid en bijbehorende financiële plannen opstellen; CE: Operationaliseren van marketingbeleid voor een nationaal of internationaal opererende onderneming; CE: Opstellen van een businessplan op basis van de uitkomsten van strategisch onderzoek. De volgende competenties corresponderen bijvoorbeeld met Oordeelsvorming IBMS: Business processen kunnen analyseren en verbeteren en de ICT van de organisatie daarop aanpassen; CE: Vaststellen van sterktes en zwaktes van een onderneming enerzijds en kansen en bedreigingen op de internationale markt anderzijds; CE/IBMS: De professional kan eigen gedrag kritisch evalueren en openstaan voor evaluatie door anderen. De volgende competenties corresponderen bijvoorbeeld met Communicatie IBMS: Onderhouden van een internationaal netwerk door te communiceren in meer talen (de moedertaal en het Engels) en daarbij rekening houden met de culturele verschillen; CE: Communiceren in meerder talen, rekening houdend met de culturele verschillen, intern en extern, nationaal en internationaal; CE/IBMS: De professional kan feiten, meningen of ideeën duidelijk maken in een tekst die de juiste inhoud, opzet en structuur heeft, grammaticaal correct is en de juiste taal en terminologie voor de lezer bevat. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 16

20 De volgende competenties corresponderen bijvoorbeeld met Leervaardigheden CE/IBMS: De professional stuurt zijn eigen ontwikkeling aan; CE/IBMS: De professional creëert en signaleert kansen en onderneemt uit eigen beweging actie. Het auditteam heeft kennisgenomen van de Leerplannen voor CE en IBMS de daarin beschreven competenties en het Leerplan voor de ontwikkeling van de algemene competenties. Het auditteam is van mening dat de eindcompetenties van de opleidingen voldoen aan het niveau bachelor zoals weergegeven in de Dublin Descriptoren en de HBO-generieke kwalificaties. Oordeel IBMS: voldoende Het auditteam kwalificeert dit facet voor de opleiding als voldoende en wel op grond van de volgende observaties: De landelijk vastgestelde competentieprofielen en domeincompetenties zijn mede gebaseerd op de Dublin Descriptoren. Op basis daarvan heeft de academie een eigen MIM-set opleidings- en algemene competenties voor IBMS bepaald. Elke MIM opleidingscompetentie en MIM algemene competentie correspondeert met één of meerdere van de vijf Dublin Descriptoren.. Oordeel CE: voldoende Het auditteam kwalificeert dit facet voor de beide varianten van de opleiding op de beide locaties als voldoende en wel op grond van de volgende observaties: De landelijk vastgestelde competentieprofielen en domeincompetenties zijn mede gebaseerd op de Dublin Descriptoren. Op basis daarvan heeft de academie een eigen MIM-set opleidings- en algemene competenties voor CE bepaald. Elke MIM opleidingscompetentie en MIM algemene competentie correspondeert met één of meerdere van de vijf Dublin Descriptoren. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding IBMS en CE, Saxion Hogescholen Enschede en Deventer 17

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd - deeltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd - deeltijd Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd - deeltijd Fiscale Economie voltijd Saxion Hogescholen Enschede en Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogescholen, locatie Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogescholen, locatie Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd Saxion Hogescholen, locatie Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg deeltijd. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg deeltijd. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg deeltijd Saxion Hogeschool Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding SPD Bedrijfsadministratie deeltijd. Hogeschool Saxion Next / Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding SPD Bedrijfsadministratie deeltijd. Hogeschool Saxion Next / Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding SPD Bedrijfsadministratie deeltijd Hogeschool Saxion Next / Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd Hogeschool Hanzesteden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool, Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd. Saxion Hogescholen Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd. Saxion Hogescholen Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd Saxion Hogescholen Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal Saxion Hogeschool Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe College van Bestuur Hogeschool Drenthe Postbus 2080 7801 CB EMMEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische bedrijfskunde voltijd

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM College van Bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Media,

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Leraar basisonderwijs voltijd - deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Leraar basisonderwijs voltijd - deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Leraar basisonderwijs voltijd - deeltijd - duaal Saxion Hogeschool Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd Hogeschool Saxion, Deventer en Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd Hogeschool Saxion, Deventer en Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd Hogeschool Saxion, Deventer en Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd CROHO nr. 34406 Saxion Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool College van bestuur Haagse Hogeschool Postbus 13336 2501 EH DEN HAAG Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch en Recreatief Onderwijs Voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch en Recreatief Onderwijs Voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch en Recreatief Onderwijs Voltijd deeltijd - duaal Saxion Hogeschool Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070)

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Podotherapie voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Podotherapie voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Podotherapie voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bachelor opleiding Vastgoed & Makelaardij voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie hbo bachelor opleiding Vastgoed & Makelaardij voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie hbo bachelor opleiding Vastgoed & Makelaardij voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3 Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica deeltijd Hogeschool E3 Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd.

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd. Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool

luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool m a o v nederlands - ulaamse accreditatieorganisatie luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool datum 31

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool IJselland Instituut Ruimtelijke Ordening en Milieu Rapport ten behoeve

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële economie voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële economie voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële economie voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING voltijd - deeltijd CROHO:

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Management, Economie en Recht voltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Management, Economie en Recht voltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht voltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd. Haagse Hogeschool / TH Rijswijk

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd. Haagse Hogeschool / TH Rijswijk Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd Haagse Hogeschool / TH Rijswijk Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070)

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Facility

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHolland

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHolland Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHolland Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Leraar Basisonderwijs Fontys PABO Tilburg voltijd - deeltijd. Stichting Fontys Hogescholen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Leraar Basisonderwijs Fontys PABO Tilburg voltijd - deeltijd. Stichting Fontys Hogescholen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Leraar Basisonderwijs Fontys PABO Tilburg voltijd - deeltijd Stichting Fontys Hogescholen Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070)

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal Hogeschool van Utrecht Faculteit Natuur en Techniek Instituut voor Innovatie, Industrie

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hanzehogeschool Groningen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hanzehogeschool Groningen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd Hanzehogeschool Groningen Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Kunst en Techniek voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Kunst en Techniek voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Kunst en Techniek voltijd Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Kunst en Techniek voltijd CROHO nr. 34713 Saxion

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Leraar basisonderwijs voltijd - deeltijd. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Leraar basisonderwijs voltijd - deeltijd. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Leraar basisonderwijs voltijd - deeltijd De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO Psychologie voltijd - deeltijd. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO Psychologie voltijd - deeltijd. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO Psychologie voltijd - deeltijd Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Academie Gezondheidszorg

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Academie Gezondheidszorg Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd Saxion Hogeschool Enschede Academie Gezondheidszorg Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd CROHO

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs 2 december 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordelingskader 4 pagina 2 1 Inleiding Dit beoordelingskader bevat een aantal facetten

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Vormgeving voltijd. Design Academy Eindhoven

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Vormgeving voltijd. Design Academy Eindhoven Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Vormgeving voltijd Design Academy Eindhoven Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal School of Agriculture & Technology Hogeschool INHOLLAND Delft Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Languages voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Languages voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Languages voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Fontys Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Fontys Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd Fontys Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verpleegkunde voltijd - deeltijd - duaal. Saxion Hogescholen Enschede en Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verpleegkunde voltijd - deeltijd - duaal. Saxion Hogescholen Enschede en Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verpleegkunde voltijd - deeltijd - duaal Saxion

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd CROHO nr. 30100 Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO postinitiële Master opleiding Managing Human Resources deeltijd. Hogeschool Saxion, Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO postinitiële Master opleiding Managing Human Resources deeltijd. Hogeschool Saxion, Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO postinitiële Master opleiding Managing Human Resources deeltijd Hogeschool Saxion, Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management voltijd, deeltijd en duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management voltijd, deeltijd en duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management voltijd, deeltijd en duaal Saxion Hogeschool IJselland Instituut Hospitality & Facility Management Rapport ten behoeve van

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd TMO, hogeschool voor modemanagement Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Creatieve Therapie voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Creatieve Therapie voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Creatieve Therapie voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus 5375 6802 EJ ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Hogere Europese Beroepenopleiding voltijd. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Hogere Europese Beroepenopleiding voltijd. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Hogere Europese Beroepenopleiding voltijd De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleidingen Milieukunde en Milieutechnologie voltijd / deeltijd. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleidingen Milieukunde en Milieutechnologie voltijd / deeltijd. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleidingen Milieukunde en Milieutechnologie voltijd / deeltijd Saxion Hogeschool Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO Master opleiding Danstherapie deeltijd. Codarts Hogeschool voor de Kunsten/ Rotterdamse Dansacademie

Adviesrapport Accreditatie HBO Master opleiding Danstherapie deeltijd. Codarts Hogeschool voor de Kunsten/ Rotterdamse Dansacademie Adviesrapport Accreditatie HBO Master opleiding Danstherapie deeltijd Codarts Hogeschool voor de Kunsten/ Rotterdamse Dansacademie Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Afdeling Management & Human Resources Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Dansvakopleiding Koninklijk Conservatorium voltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Dansvakopleiding Koninklijk Conservatorium voltijd Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Dansvakopleiding Koninklijk Conservatorium voltijd Hogeschool van Beeldende Kunsten, Muziek en Dans Den Haag Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Logistiek en Economie voltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Logistiek en Economie voltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Economie voltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd. Hogeschool Notenboom

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd. Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/Overheidsmanagement voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/Overheidsmanagement voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/Overheidsmanagement voltijd - deeltijd - duaal De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie