Inspirerend leren. De volgende principes zijn richtinggevend voor ons onderwijs:

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inspirerend leren. De volgende principes zijn richtinggevend voor ons onderwijs:"

Transcriptie

1 Inspirerend leren De volgende principes zijn richtinggevend voor ons onderwijs: het gebruik van activerende werkvormen; begeleid zelfstandig leren; zelfsturing; aandacht voor meervoudige intelligenties; participatie. Deze principes hebben één zaak gemeen: de leerling is een actieve participant in zijn eigen leerproces. Ons geloof in het unieke van elke leerling in zijn streven naar zelfrealisatie sterkt ons in deze aanpak. Daarom willen we mogelijkheden creëren voor de groei van iedereen. De nadruk ligt op de eigen activiteit, het plannen, het werken in team, het in de hand nemen van het eigen leerproces, het begeleid zelfstandig leren, het zelfsturend leren, de eigen verantwoordelijkheid het zijn stuk voor stuk elementen die we bij elke leerling willen aanmoedigen. Op die manier proberen we zoveel mogelijk een onderwijs op maat van elke leerling te creëren. Daarbij hebben we oog voor een geleidelijke opbouw. De leerlingen worden stapsgewijs geholpen om zich via de bovenstaande principes een goede studiehouding eigen te maken. Op die manier zijn ze optimaal voorbereid op hun verdere (studie)loopbaan. De leraar is in dit hele proces een belangrijke bron van inspiratie door zijn enthousiasme en inzet, zijn vakkennis, zijn didactische bekwaamheid, zijn betrokkenheid en zorg. Hij bewaakt dat elke leerling het beste van zichzelf kan geven en creëert zo samen met de school ruimte om te groeien. Het is een uitdaging voor elke leerkracht om elke leerling te laten schitteren. ACTIVERENDE WERKVORMEN We streven naar een onderwijs dat jongeren zoveel mogelijk stimuleert om actief met de leerinhouden aan de slag te gaan. Activerende werkvormen zijn interactieve methodieken om de leerlingen allemaal tegelijk vanuit werkelijkheidsgetrouwe opdrachten actief te betrekken bij hun eigen leerproces. Daarbij is er ook de ruimte voor creatieve en expressieve vormen van verwerking van leerstof. Waarom Afwisseling tussen verschillende activerende werkvormen maakt een les prettiger, het versterkt de motivatie en betrokkenheid van de jongeren en schept ruimte voor differentiatie i.f.v. noden en behoeften van elke leerling. Deze variatie heeft bovendien als groot voordeel dat de leerling tegelijkertijd ook zijn schoolse taalvaardigheid ontwikkelt. Daarnaast creëren

2 deze werkvormen kansen om elke leerling volgens zijn capaciteiten aan bod te laten komen en zo te doen groeien. Ook laten ze toe om verschillende leerstijlen aan te spreken. Aandacht voor de samenwerking tussen leerlingen versterkt nog het actieve leren. Als je uitgedaagd wordt je gedachten onder woorden te brengen en je daar reacties op krijgt, of als je samen overlegt, verdiept het inzicht. Het leren van leerlingen wordt krachtiger als ze regelmatig met elkaar overleggen en hun expertise delen. Daarom nemen allerlei vormen van samenwerkend leren een belangrijke plaats in. Om goed samen te werken zijn er een aantal vereisten. Zo moeten leerlingen elkaar nodig hebben bij het maken van een opdracht zonder dat leerlingen zich achter iemand kunnen verschuilen. Coöperatief leren moet voldoen aan een aantal vereisten: positieve wederzijdse afhankelijkheid: de opdracht is zo geformuleerd dat de inbreng van elke leerling nodig is voor een goed resultaat. individuele aanspreekbaarheid: elk groepslid is aanspreekbaar op de eigen inbreng in de groep en op het gehele groepsresultaat. directe interactie: de leerlingen moeten overleggen om de opdracht goed uit te voeren. sociale vaardigheid: om goed samen te werken zijn een aantal vaardigheden vereist. Zo moet je bv. je aan je afspraken houden, flexibel zijn, mondig en open. aandacht voor het groepsproces: er is regelmatig feedback over het resultaat maar ook over het groepsproces. De werkvorm kan verschillende functies hebben: als leuk tussendoortje, om voorkennis te activeren, om op een actieve manier leerstof te verwerken, om leerstof te verwerven, toe te passen, aan elkaar uit te leggen, samen te vatten Voorbeelden van activerende werkvormen zijn: Denken-Delen-Uitwisselen; Verdeelde informatie, Check-in-duo's; Genummerde hoofden tezamen; Expertgroepen; Drie stappen interview; Bekend-benieuwd-bewaard; kenwerk; Excursies; Projectwerk, Casussen De rol van de leraar Het is aan de leraar om te beschikken over een waaier aan methodieken en daarbij een keuze te maken uit de meest geschikte voor deze specifieke leerstof, voor deze leerlingen, in deze situatie. Het is aan de leerling om optimaal van deze kansen gebruik te maken. BEGELEID ZELFSTANDIG LEREN Wat Begeleid zelfstandig leren is een onderwijsmethode waarbij de sturing van het leerproces gedeeld wordt door leerling en leraar, en die betrekking heeft op een afgebakend

3 leerstofonderdeel binnen een bepaalde tijd. Actief en zelfstandig leren is een proces met vier stappen. Het verloopt van 1) zelf werken naar 2 ) begeleid zelfstandig werken en 3) begeleid zelfstandig leren naar 4) zelfverantwoordelijk (zelfgestuurd) leren. Elk van deze stappen heeft zijn eigen kenmerken. Als het gaat over de vraag: wie bepaalt wat er gebeurt, waar en wanneer dit gebeurt, hoe, en met welk resultaat dan zie je binnen deze evolutie een steeds grotere rol voor de leerling. Van uitvoerder wordt hij autonome leerder. Binnen deze evolutie wordt er dus stapsgewijs meer ruimte gegeven voor de eigen leerroute bij het bepalen van de doelen, de activiteiten, de evaluatie, maar dit steeds binnen het wettelijk kader van de eindtermen en leerplandoelen. Dit proces verloopt geleidelijk. Daarbij krijgt de leerling de kans om te bepalen waar en met wie hij werkt en welke hulpmiddelen hij gebruikt. Hij leert de leerstof zelf verwerven en verwerken, en neemt zo alsmaar meer de verantwoordelijkheid voor zijn leerproces in handen. Waarom We streven naar een onderwijs dat de betrokkenheid van de leerling op zijn eigen leerproces zo sterk mogelijk maakt door hem te leren de verantwoordelijkheid voor dat leerproces in eigen handen te nemen, door hem erover te laten nadenken, door de leerling als een individu te benaderen en zijn hele persoon aan te spreken. Een groot voordeel van begeleid zelfstandig leren is dat leerlingen kunnen werken volgens hun eigen tempo. Wie dat wenst, kan vooruitwerken. Wie moeite heeft met een bepaald leerstofonderdeel, krijgt de kans daar intensief mee bezig te zijn. Waar de leerstof het toelaat en/of waar dat nodig is, worden remediëringsoefeningen voorzien voor die leerlingen die moeilijkheden hebben met bepaalde onderdelen. Begeleid zelfstandig leren is noodzakelijk in de huidige maatschappij. Wie in deze wereld meewil, moet meer dan alleen vakbekwaam zijn. Hij moet ook flexibel zijn, inventief, kunnen samenwerken en in de samenwerking tegelijkertijd zijn eigen verantwoordelijkheid nemen. Bovendien wordt er steeds meer een beroep gedaan op het zelfstandig leervermogen van mensen om 'bij te blijven'. Mensen moeten hun leven lang Ieren zowel in hun persoonlijk leven als op het werk. En dat kan enkel als je zelfstandig hebt leren leren. Hierbij zijn er verschillende mogelijkheden. De leerlingen krijgen een gedetailleerde planning. Die beschrijft voor een langere tijd van een trimester, een maand of een week hun opdracht per lesuur: welke oefeningen, groepsopdracht of individuele opdracht, ict-oefeningen, klassikaal moment, correctiesleutels Op die manier kunnen leerlingen volgens hun eigen tempo op eigen houtje of in kleine groepen werken. Daarnaast gebruiken sommige vakken studiewijzers. Een studiewijzer is een soort van stappenplan dat leerlingen zelfstandig door een deel van de leerstof leidt.

4 Alleszins zullen vaak sleutels of oplossingsbladen beschikbaar zijn om leerlingen toe te laten te werken volgens hun eigen tempo. Ook deze zullen ze kritisch moeten leren gebruiken. Ook het differentiëren in ondersteuningsniveaus waarbij de leerlingen kunnen kiezen tussen meer of minder hulp bij het uitvoeren van een opdracht, is een mogelijkheid. Een belangrijk aspect binnen begeleid zelfstandig leren, is zelfreflectie. Leerlingen denken aan de hand van een aantal opdrachten, stellingen, of criteria na over hun aanpak, hun resultaten, hun werken in groep. Op basis daarvan bepalen ze welke werkpunten ze hebben om het een volgende keer beter te doen. Dergelijke vormen van zelfevaluatie- leren uit je fouten- zijn de basis voor levenslang leren. De rol van de leraar De leraar speelt een cruciale rol. Hij begeleidt de leerling en voorziet materialen die het mogelijk maken dat leerlingen zelfstandig aan de slag kunnen. Zo stimuleert hij het leren van de leerling. Uiteraard blijft klassikale instructie soms nodig, het een sluit het ander dan ook niet uit. Belangrijk om weten is echter dat de leraar niet langer alleen kennis overdraagt, hij begeleidt leerprocessen. Door uitdagende en betekenisvolle opdrachten aan te bieden en hoge verwachtingen te koesteren, door in te spelen op de sterke kanten van leerlingen en elke jongere heeft die- stimuleert hij tot leren. GROEI NAAR ZELFSTURING Wat Als je iets graag wil, ga je na hoe je dat het beste kunt bereiken met je capaciteiten en je beperkingen. Zelfsturing is het vermogen om jezelf te sturen door goed gebruik te maken van de mogelijkheden waarover je beschikt en die in de omgeving voorhanden zijn. Daarvoor heb je in de eerste plaats wilskracht nodig. Je moet je immers achter iets kunnen zetten. Je moet ook keuzes kunnen maken en je doelen kunnen stellen. Je moet scenario's voor acties kunnen bedenken en uitvoeren. Ten slotte moet je ook op tijd en stond afstand kunnen nemen om te reflecteren over doel en aanpak (zelfevaluatie/ zelfreflectie). Deze competentie uit zich doordat iemand zich goed uit de slag kan trekken, weet wat hij/zij wil, zich een doel kan stellen, tot actie kan overgaan en de handeling tot een goed einde brengt. Niet opgeven bij de eerste hindernis, afstand kunnen nemen en strategisch te werk gaan, goed gebruik maken van mogelijkheden in zichzelf en omgeving, zich kunnen aanpassen zijn andere kenmerken. Naarmate de motivatie groeit, wordt ook de zelfsturing groter.

5 Waarom Mensen moeten elke dag talrijke keuzes maken. Het is daarbij belangrijk dat leerlingen zich bewust zijn van hun eigen sterktes en leerstijl. Op basis van een positief zelfbeeld leren jongeren geleidelijk sturing geven aan zichzelf en aan processen of situaties waarin ze zich bevinden. Op die manier krijgen ze zelf greep op processen en situaties, staan ze steviger in het leren én in het leven. Door leerlingen regelmatig keuzes te geven, door hen aan te moedigen om uitdagende opdrachten aan te gaan en nieuwe ideeën uit te proberen, door hun betrokkenheid te versterken en ervoor te zorgen dat hun autonome motivatie groeit, versterkt ook hun zelfsturend vermogen. De rol van de leraar Als de leraar erin slaagt om een veilige, open leeromgeving te scheppen, zal de leerling sneller bereid zijn om risico s te nemen. Hij weet dat hij mag fouten maken. Fouten worden immers niet bestraft, maar gezien als leerervaringen, als stapstenen voor de verdere evolutie. Op die manier groeit het vertrouwen in het eigen kunnen en is er een basis voor verdere evolutie. Succeservaringen- hoe klein ook- en voortdurende aanmoedigingen zijn beslissend voor die evolutie. AANDACHT VOOR MEERVOUDIGE INTELLIGENTIES Wat Mensen zijn intelligent op verschillende manieren. Zo zijn sommige mensen knap als het gaat om computers, maar niet zo goed in het omgaan met mensen. Anderen zijn weer sterk in sport, maar hebben weinig kaas gegeten van muziek, of omgekeerd. Dit alles toont aan dat we niet moeten nagaan hoe intelligent onze leerlingen zijn, maar wel hoe ze intelligent zijn. Er zijn immers verschillende manieren om iets te leren, om uitdagingen aan te pakken, om knap te zijn. Leerlingen hebben elk hun eigen talenten en vaardigheden. We hebben het dan over: verbale, sociale, ruimtelijke, muzische, fysieke, logische, natuurlijke en persoonlijke intelligentie. Het volgende overzicht verduidelijkt het belang ervan voor ons onderwijs (uit 7 principes voor een rijke leeromgeving, KPC Groep, s Hertogenbosch).

6 Waarom Leerlingen presteren beter als instructies van leerkrachten en werkvormen beter afgestemd worden op de diversiteit aan intelligenties. Daarom gaan we samen met leerlingen na hoe ze slim zijn, m.a.w. waar hun talenten liggen. We maken de leerlingen bewust van hun eigen sterkte en leerstijl. Dit versterkt hun zelfbeeld. Jongeren presteren beter en voelen zich beter als er regelmatig wordt ingespeeld op hun intelligenties: sterke intelligenties worden gebruikt én zwakke intelligenties worden ontwikkeld of versterkt. Als we als leraar beseffen dat leerlingen op verschillende manieren slim zijn en hiermee bewust rekening willen houden, dan beïnvloedt dat onze didactiek. We zorgen er dan voor

7 dat onze aanpak beter is afgestemd op de leerbehoeften en leervermogens van de leerlingen. We zorgen voor veel variatie in aanpak en hebben er daarbij oog voor dat we in de lessen zoveel mogelijk intelligenties aanspreken en niet alleen beroep doen op wat traditioneel in ons onderwijs het meest aan bod komt: de logisch-mathematische en de verbaal-linguïstische competentie. Concreet betekent dit dat we in de lessen systematisch een beroep doen op meerdere zintuigen, want hoe meer zintuigen je aanspreekt, hoe meer je beroep doet op verschillende intelligenties. In de lessen betekent dit: matchen, stretchen en vieren. Matchen(1) is leerstof koppelen aan sterke intelligenties, stretchen(2) is het ontwikkelen van álle intelligenties, vieren(3) is het expliciet waarderen van ieders sterktes. Concreet houdt het in dat de leraar oog heeft voor variatie zo dat verschillende leerstijlen en intelligenties zich aangesproken voelen, en daardoor beter kunnen leren en leerlingen tegelijkertijd verschillende intelligenties kunnen ontwikkelen. Rol van de leraar In het onderwijs komt traditioneel vooral de logisch-mathematische en de verbale intelligentie aan bod. De leraar die werkt met meervoudige intelligentie, varieert zijn aanpak, zoekt andere invalshoeken en benaderingswijzen. Zo biedt bijvoorbeeld de leerkracht Frans leerinhouden steeds op verschillende manieren aan: om een Franse vervoeging aan te leren, leg ik eerst de regels uit, de volgende keer laat ik hen ritmisch klappen, en daarna laat ik iemand het tekenen op het bord. Bij hoekenwerk n.a.v. oorlogspoëzie probeert de leerkracht Engels in elke hoek een andere intelligentie aan bod te laten komen: eenzelfde gegeven wordt benaderd bv via een filmpje, een tekst, een tekening, muziek. Door te werken met mindmaps komen dan weer de leerlingen die ruimtelijk denken, aan hun trekken. Zo zijn er talrijke voorbeelden. PARTICIPATIE Wat Participatie, d.w.z. het rekening houden met meningen, wensen, zorgen van de verschillende partijen in het onderwijsgebeuren, is een belangrijke pijler in onze school. Op allerlei manieren krijgen de verschillende geledingen (ouders, leerkrachten, leerlingen) de kans om de school mee te maken en mee de school te maken. Bij deze open schoolcultuur hoort ook een open klascultuur. In én buiten de les kunnen leerlingen mee verantwoordelijkheid nemen. Participatie is bovendien inherent aan al de hierboven vermelde principes. Begeleid zelfstandig leren waarin leerlingen groeien naar zelfsturing van hun eigen leerproces, waarbij actieve werkvormen gehanteerd worden en rekening wordt gehouden met meervoudige intelligenties en leerstijlen, veronderstelt een

8 grote betrokkenheid van de leerling die resulteert in een hoge graad van participatie in het leren. Waarom Deze participatie verhoogt de betrokkenheid en het welbevinden van de leerlingen. Beide factoren zijn ontegensprekelijk mee bepalend voor de prestaties. Of het nu gaat over afspraken rond het inleveren van een taak, de plaatsen in een klas, het examenrooster, het meedenken over de criteria waaraan een werkstuk moet voldoen, het nadenken over de reden van tegenvallende resultaten, het bijhouden van een portfolio om de eigen evolutie te illustreren... op verschillende manieren krijgen leerlingen de kans mee te beslissen over de gang van zaken en te reflecteren over de evolutie in hun eigen leerproces. Deze participatie betekent uiteraard niet hetzelfde als alles te zeggen hebben. Het veronderstelt immers ook vanuit een sterke betrokkenheid verantwoordelijkheid nemen en meedenken. Rol van de leraar Mogelijkheden openlaten voor participatie veronderstelt van de leraar een grote openheid en flexibiliteit. Hij moet ook een sterke luisterbereidheid aan de dag leggen in respect voor de andere. Hij moet bereid zijn telkens opnieuw het gesprek aan te gaan. Hierdoor worden afspraken vastgelegd waarbij de verwachtingen duidelijk zijn voor alle partijen.

Slim organiseren is samen differentiëren voor elk kind

Slim organiseren is samen differentiëren voor elk kind Dag van de slimme school Slim organiseren is samen differentiëren voor elk kind Praktijkgetuigenis Mijn School op de Hei Even afspreken Om de andere workshop niet te storen, wees stil. Wil je graag iets

Nadere informatie

Visie basisschool De Grasspriet

Visie basisschool De Grasspriet Visie basisschool De Grasspriet Kernwaarden? Welbevinden en relatie Ontwikkelen van talenten Zelfstandigheid autonomie Uitdagingen Samen leren en werken Betrokkenheid Welbevinden en relatie Ik ben uniek

Nadere informatie

Gelijke OnderwijsKansen: The game is nooit over! DOORSTROMING EN ORIËNTERING

Gelijke OnderwijsKansen: The game is nooit over! DOORSTROMING EN ORIËNTERING Gelijke OnderwijsKansen: The game is nooit over! DOORSTROMING EN ORIËNTERING DOORSTROMING EN ORIËNTERING? GROEPSOPDRACHT Heeft de beschreven schoolsituatie te maken met D&O? Zo ja, is het dan een praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Achtergrond. Missie Onze missie op basis van deze situatie luidt:

Achtergrond. Missie Onze missie op basis van deze situatie luidt: Achtergrond Basisschool De Regenboog staat in de wijk Zuid-west in Boekel en valt onder het bestuur van Zicht PO. Evenals de andere scholen onder dit bestuur gaan wij de komende periode vorm geven aan

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs Ons Onderwijs Kwaliteit in onderwijs Voorwoord Bij Marianum staat de ontwikkeling van de leerling voorop. Wij staan voor aantrekkelijk en afgestemd onderwijs, gemotiveerde leerlingen en goede eindresultaten.

Nadere informatie

2012-2016. Zelfstandig Leren

2012-2016. Zelfstandig Leren 2012-2016 Zelfstandig Leren 0 Inhoud Beschrijving doelgroep... 2 Visie op onderwijs... 2 Basisvisie... 2 Leerinhouden/ activiteiten... 2 Doelen voor het zelfstandig leren... 3 Definitie zelfstandig leren...

Nadere informatie

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw.

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. onderwijs Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. April 2012 2 Stad & Esch bereidt leerlingen optimaal voor op de

Nadere informatie

infobrochure methodeonderwijs De Lotus

infobrochure methodeonderwijs De Lotus infobrochure methodeonderwijs De Lotus Mosselerlaan 62 3600 GENK 089 35 16 21 directie.middenschool@gocampusgenk.be Inhoudsopgave Inleiding Zelfgestuurd leren Kernteam Kringgesprek Coöperatieve werkvormen

Nadere informatie

Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken. Astrid van den Hurk 22 januari 2015

Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken. Astrid van den Hurk 22 januari 2015 Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken Astrid van den Hurk 22 januari 2015 Doelen Zicht op basisbehoeftes van leerlingen om gemotiveerd te kunnen werken; Zelfdeterminatietheorie

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

BZL-groeipad BEGELEID ZELFSTANDIG LEREN. Algemeen. Diocesane Pedagogische Begeleiding Bisdom Gent Werkgroep BZL

BZL-groeipad BEGELEID ZELFSTANDIG LEREN. Algemeen. Diocesane Pedagogische Begeleiding Bisdom Gent Werkgroep BZL BEGELEID ZELFSTANDIG LEREN Diocesane Pedagogische Begeleiding Bisdom Gent Werkgroep BZL 2005-2006 BZL-groeipad Algemeen Er is veel beweging in de opvattingen over leren. De accentverschuiving van kennisverwerving

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1: De intelligenties en hun toepassing in het onderwijs. Deel 3: Schoolontwikkeling, MI meting, evaluatie van MI theorie

Inhoud. Deel 1: De intelligenties en hun toepassing in het onderwijs. Deel 3: Schoolontwikkeling, MI meting, evaluatie van MI theorie Inhoud Deel 1: De intelligenties en hun toepassing in het onderwijs Bijlage A: Overzicht van didactische structuren en de intelligenties De Visies Hoofdstuk 1. Hoofdstuk 2. Een korte vooruitblik Drie visies

Nadere informatie

3. Samenwerkend leren

3. Samenwerkend leren 3.1 Denken-Delen-Uitwisselen doel Samen nadenken over een begrip of antwoord groepssamenstelling individueel-> tweetal ->klassikaal 1. Denken: de leerling krijgt een vraag van de leerkracht of moet een

Nadere informatie

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET LEREN LEREN EN GOK Voet@2010 leren leren en thema s gelijke onderwijskansen Socio-emotionele ontwikkeling (1ste graad)

Nadere informatie

P.1 Creëren van een veilig en stimulerend leerklimaat

P.1 Creëren van een veilig en stimulerend leerklimaat Pedagogisch bekwaam P.1 Creëren van een veilig en stimulerend leerklimaat Resultaat De meeste leerlingen voelen zich veilig en worden gestimuleerd en uitgedaagd om te leren. Ze zijn actief en betrokken

Nadere informatie

Werken aan zorg binnen duurzaam onderwijs. Kris Van den Branden

Werken aan zorg binnen duurzaam onderwijs. Kris Van den Branden Werken aan zorg binnen duurzaam onderwijs Kris Van den Branden ENERGIE ENERGIE Leren Ontwikkeling Demotivatie Frustratie Spijbelgedrag Ongekwalificeerde uitstroom ENERGIE leren Leren Ontwikkeling demotivatie

Nadere informatie

Opstart nieuwe GOK-cyclus. Doorstroming en Oriëntering

Opstart nieuwe GOK-cyclus. Doorstroming en Oriëntering Opstart nieuwe GOK-cyclus Doorstroming en Oriëntering D&O: Thema-omschrijving Groepsopdracht: 1) Hebben de beschreven praktijken te maken met D&O? 2) Zo ja, zijn het dan praktijken die de kansen van alle

Nadere informatie

1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat

1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat KIJKWIJZER PEDAGOGISCH-DIDACTISCH HANDELEN IN DE KLAS School : Vakgebied : Leerkracht : Datum : Groep : Observant : 1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat (SBL competenties 1 en 2) 1.1* is

Nadere informatie

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe.

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe. HOUT EN BOUW Activerende werkvormen? Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we na 14 dagen gemiddeld slechts 10 % hebben onthouden van datgene wat we gelezen hebben en 20 % van wat we hebben gehoord.

Nadere informatie

D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen

D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen Didactisch bekwaam D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen Resultaat De leerlingen krijgen ruimte voor eigen inbreng en creatieve invulling van de opdracht. De leraar zorgt ervoor dat leerlingen zich

Nadere informatie

VAKOVERSCHRIJDEND: ACTIEF LEREN

VAKOVERSCHRIJDEND: ACTIEF LEREN VAKOVERSCHRIJDEND: ACTIEF LEREN Kernteam actief leren voor alle leraren 1 Actief Leren Bij de start van dit nieuwe schooljaar leggen we met ons kernteam het accent op Actief Leren. Actief leren omvat zeer

Nadere informatie

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars.

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. Auteur: Anneke Lucassen Zelfevaluatie begeleiden bij zelfstandig

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie

Sessie 2: Hoe werk je aan de eindtermen Nederlands, ook in andere vakken?

Sessie 2: Hoe werk je aan de eindtermen Nederlands, ook in andere vakken? Sessie 2: Hoe werk je aan de eindtermen Nederlands, ook in andere vakken? Vorm groepjes en verdeel de volgende rollen: groepsleider, verslaggever en tijdbewaker. 1. Eindtermen Nederlands: een verkenning

Nadere informatie

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Samenwerken Omgevingsgericht/samenwerken Reflectie en zelfontwikkeling competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Competentieprofiel stichting Het Driespan, (V)SO

Nadere informatie

De Gastheer/vrouw Een veilige leeromgeving

De Gastheer/vrouw Een veilige leeromgeving ; Vijf rollen van de docent De Gastheer/vrouw Een veilige leeromgeving Ontvangt de leerlingen in de les Is de docent op tijd in het lokaal, hij ontvangt de leerlingen? Heeft de docent de les voorbereid?

Nadere informatie

Het gekleurde vakje is het vereiste niveau voor het voltooien van de oriënterende stage, het kruisje geeft aan waar ik mezelf zou schalen

Het gekleurde vakje is het vereiste niveau voor het voltooien van de oriënterende stage, het kruisje geeft aan waar ik mezelf zou schalen Daniëlle Ramp, competentie ontwikkeling, oriënterende stage 1. Interpersoonlijk competent Contact maken Stimuleren om op een eigen manier te leren Klimaat voor scheppen 2. Pedagogisch competent Begeleiding

Nadere informatie

Bijlage bij groepsplan begrijpend lezen

Bijlage bij groepsplan begrijpend lezen Bijlage bij groepsplan Aanpak in de klas via IGDI model Voorbereiding Start van de les: te behandelen leesstrategie op het bord, doel van de les benoemen Instructie en inoefening: 1. één strategie hardop

Nadere informatie

Zie het wetenschappelijk onderzoek van onderwijswetenschappers Hattie en Marzano.

Zie het wetenschappelijk onderzoek van onderwijswetenschappers Hattie en Marzano. 1 TECHNIEK Binnenklasdifferentiatie binnen het vak techniek Iedere leraar weet dat niet alle leerlingen gelijk zijn. Ze verschillen van karakter, intelligentie, handigheid, interesses, sociale achtergrond

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL LERAAR BASISEDUCATIE

FUNCTIEPROFIEL LERAAR BASISEDUCATIE FUNCTIEPROFIEL LERAAR BASISEDUCATIE Federatie Centra voor Basiseducatie vzw Overlegt Werkt Samen Geeft les Leert Permanent Met ondersteuning van PraxisNetwerk 1 Inhoudsopgave 1 Functieprofiel 3 2 De leraar

Nadere informatie

Welkom. ONDERZOEKEND excelleren. Excellentiebevordering door het stimuleren van een vraagcultuur. Een structurele aanpak!!

Welkom. ONDERZOEKEND excelleren. Excellentiebevordering door het stimuleren van een vraagcultuur. Een structurele aanpak!! Welkom ONDERZOEKEND excelleren Excellentiebevordering door het stimuleren van een vraagcultuur. Een structurele aanpak!! Wat gaan we vandaag doen? Introductie onderzoekend leren + excellentie Nieuwe aanpak:

Nadere informatie

1. Interpersoonlijk competent

1. Interpersoonlijk competent 1. Interpersoonlijk competent De docent BVE schept een vriendelijke en coöperatieve sfeer in het contact met deelnemers en tussen deelnemers, en brengt een open communicatie tot stand. De docent BVE geeft

Nadere informatie

FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK

FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK Wat is feedback? Alle informatie die ons gedrag stuurt in de richting van een bepaald doel is feedback (veel en dikwijls onbewust). Voor onderwijs:

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Rapport Docent i360. Angela Rondhuis

Rapport Docent i360. Angela Rondhuis Rapport Docent i360 Naam Angela Rondhuis Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor u ligt het

Nadere informatie

SWOT-ANALYSE. 1 Interpersoonlijk competent. 1.1 Eisen. 1.2 Mijn ontwikkelpunten. 1.3 Mijn leerdoelen

SWOT-ANALYSE. 1 Interpersoonlijk competent. 1.1 Eisen. 1.2 Mijn ontwikkelpunten. 1.3 Mijn leerdoelen SWOT-ANALYSE Met een SWOT-analyse breng ik mijn sterke en zwakke punten in kaart. Deze punten heb ik vervolgens in verband gebracht met de competenties van en leraar en heb ik beschreven wat dit betekent

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS CONFERENTIE STEUNPUNT GOK: De lat hoog voor iedereen!, Leuven 18 september STROOM KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

Nadere informatie

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek Prof. dr. Perry den Brok Betrokkenen Connect College (opdrachtgever) Kennisnet (subsidie onderzoek) Technische Universiteit Eindhoven

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

Vastgesteld november 2013. Visie op Leren

Vastgesteld november 2013. Visie op Leren Vastgesteld november 2013. Visie op Leren Inhoudsopgave SAMENVATTING... 3 1. INLEIDING... 4 1.1 Aanleiding... 4 1.2 Doel... 4 2. VISIE OP LEREN EN ONTWIKKELEN... 6 2.1 De relatie tussen leeractiviteiten

Nadere informatie

Talent voor excelleren

Talent voor excelleren Workshop 29 november 2012 Talent voor excelleren 7 principes voor een rijke leeromgeving als kans voor meer- en hoogbegaafde leerlingen Ieder kind telt Principe 1 Leren is state managing Om te leren moet

Nadere informatie

differentiëren in de les.

differentiëren in de les. differentiëren in de les. Eerste orde organisatievraagstuk Didactiek, lesorganisatie, inclusief pedagogisch vakmanschap Actis 11 juni 2013 Otto de Loor, o.deloor@aps.nl Pedagogisch vakmanschap Beelden

Nadere informatie

Alle ruimte. voor jou w groei COGNOSCO

Alle ruimte. voor jou w groei COGNOSCO Alle ruimte voor jou w groei COGNOSCO Cognosco Campus Het Spoor Mol 02 Inleidend woordje Campus Het Spoor biedt naast het traditionele onderwijs ook het succesvolle Cognosco-onderwijs. De leerlingen kiezen

Nadere informatie

2013-2017. Huiswerkbeleid

2013-2017. Huiswerkbeleid 01-017 Huiswerkbeleid Inhoudsopgave Beschrijving doelgroep Visie op onderwijs Basisvisie Leerinhouden/Activiteiten De voor- en nadelen van het geven van huiswerk Voordelen Nadelen Richtlijnen voor het

Nadere informatie

Gemeentelijk basisonderwijs: Pedagogisch project

Gemeentelijk basisonderwijs: Pedagogisch project : Het pedagogische project geeft de kenmerken aan die de school hanteert bij de opvoeding en het onderwijs van de kinderen. De missie en visie die het schoolbestuur, de directie en de leerkrachten nastreven,

Nadere informatie

Rapport Docent i360. Test Kandidaat

Rapport Docent i360. Test Kandidaat Rapport Docent i360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor u ligt het

Nadere informatie

ACTIVERENDE WERKVORMEN. Pedagogische dag COLOMAplus Johan Fouquaert

ACTIVERENDE WERKVORMEN. Pedagogische dag COLOMAplus Johan Fouquaert ACTIVERENDE WERKVORMEN Pedagogische dag COLOMAplus 2013-03-01 LEERPLANREALISATIE Het handboek. is de bijbel voor vele leraars ik krijg mijn handboek niet uit Nochtans. Activerend onderwijs Wat? Ll verwerkt

Nadere informatie

HUISWERKBELEID VAN t NIEUWLAND: Sint-Michiel, Regina Pacis en Heilig hart.

HUISWERKBELEID VAN t NIEUWLAND: Sint-Michiel, Regina Pacis en Heilig hart. HUISWERKBELEID VAN t NIEUWLAND: Sint-Michiel, Regina Pacis en Heilig hart. Huiswerk is nog steeds een belangrijk onderdeel van het onderwijs en van het leren leren van kinderen. Huiswerk ligt dus in het

Nadere informatie

VITAAL Plus 1 e graad

VITAAL Plus 1 e graad VITAAL Plus 1 e graad Krachtlijnen VITAAL Plus 1 e graad 1 Bouwstenen VITAAL Plus 1 e graad DIFFERENTIATIE TAALTAKEN AUTHENTIEKE COMMUNICATIEVE SITUATIES SCHOOLTAALWOORDEN VAARDIGHEDEN REMEDIËRING INTERCULTURALITEIT

Nadere informatie

Cartografische competenties

Cartografische competenties Cartografische competenties Omgaan met competentiegericht onderwijs, leerlijnontwikkeling en gedifferentieerd leren via kaartwerk Mercatorsymposium, 28 april 2012 Dirk Coolsaet = bekwaamheid tot efficiënt

Nadere informatie

BEOORDELING STAGE DOOR DE VAKMENTOR

BEOORDELING STAGE DOOR DE VAKMENTOR Opleidingsinstelling Adres Telefoon fax BEOORDELING STAGE DOOR DE VAKMENTOR Identificatie Naam student/cursist: Opleidingsonderdeel/module: Stageplaats: Vakmentoren: naam en contactgegevens Periode: O

Nadere informatie

Buitenles PLUS-handleiding Kabouter IJssel Groep 1 en 2

Buitenles PLUS-handleiding Kabouter IJssel Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Buitenles PLUS-handleiding Kabouter IJssel Groep 1 en 2 J Dit

Nadere informatie

Coöperatief leren Wat is coöperatief leren? 1.1 Algemeen

Coöperatief leren Wat is coöperatief leren? 1.1 Algemeen Coöperatief leren 1 Bij MOVO en ICO gaat het niet alleen om het verwerven van kennis over andere culturen maar vooral om het ontwikkelen van overtuigingen, attitudes en vaardigheden. Belangrijk is dus

Nadere informatie

een korte introductie

een korte introductie een korte introductie Uitgeverij Bontekoe Zijpendaalseweg 91 6814 CG Arnhem 026 751 8901 info@uitgeverijbontekoe.nl Uitgebreide informatie vindt u op: www.uitgeverijbontekoe.nl Interveniërende methodiek

Nadere informatie

ECONOMIE EN HANDEL. Binnenklasdifferentiatie in de les economie / handelsvakken

ECONOMIE EN HANDEL. Binnenklasdifferentiatie in de les economie / handelsvakken 1 ECONOMIE EN HANDEL Binnenklasdifferentiatie in de les economie / handelsvakken In dit artikel wil ik je enkele mogelijkheden en praktische voorbeelden aanreiken van binnenklasdifferentiatie in de les

Nadere informatie

MISSIE - VISIE - MOTTO

MISSIE - VISIE - MOTTO MISSIE - VISIE - MOTTO Mei 2015 Versie 4.0 Inhoudsopgave INLEIDING 3 WAAR KOMT DIT VANDAAN? 3 MISSIE: WAAR STAAN WE VOOR? 4 VISIE: WAT DOEN WE EN WAAROM? 4 MOTTO, KORT EN KRACHTIG 5 2 INLEIDING Elke organisatie,

Nadere informatie

POP Martin van der Kevie

POP Martin van der Kevie Naam student: Martin van der Kevie Studentnr.: s1030766 Studiefase: leerjaar 1 Datum: 18 okt 2009 Interpersoonlijk competent Overzicht wat leerlingen bezig houdt dit kun je gebruiken tijdens de les. Verder

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning. Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht

TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning. Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning Bjorn Carreyn Filip Dehaene Hendrik Despiegelaere Mieke Theys Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht

Nadere informatie

Positieve houding. Hoge verwachtingen. Flexibele planning

Positieve houding. Hoge verwachtingen. Flexibele planning Visie Aanpassingen in de gedragingen van de leerkracht Het vertalen van een politiek besluit zoals het M- decreet in de dagelijkse praktijk is geen gemakkelijke opgave. Als leerlingen met een beperking

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Competentiemeter docent beroepsonderwijs

Competentiemeter docent beroepsonderwijs Competentiemeter docent beroepsonderwijs De beschrijving van de competenties in deze competentiemeter is gebaseerd op: - de bekwaamheidseisen uit de Algemene Maatregel van Bestuur als uitwerking van de

Nadere informatie

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27 TABASCO Oriëntatie + voorbereiden Leercoach Leerlingen Iemand voorstellen (schriftelijk en mondeling) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden: 35.1.1 en 35.1.2 en 35.1.3 - grammatica:

Nadere informatie

De lat hoog voor iedereen! Conferentie Steunpunt GOK

De lat hoog voor iedereen! Conferentie Steunpunt GOK De lat hoog voor iedereen! Conferentie Steunpunt GOK Krachtige leeromgeving Inbreken in de klas Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het lager onderwijs Diversiteit KVS

Nadere informatie

*..\filmpjes\roltrap stopt.flv.flv

*..\filmpjes\roltrap stopt.flv.flv voor wie JA zegt tegen actief en inspirerend onderwijs Welke beeld heb jij bij activerende didactiek? Neem eerst even denktijd. Vergelijk daarna met je buur. Dolf Janson..\filmpjes\roltrap stopt.flv.flv

Nadere informatie

BINNENKLASDIFFERENTIATIE IN WISKUNDELESSEN

BINNENKLASDIFFERENTIATIE IN WISKUNDELESSEN BINNENKLASDIFFERENTIATIE IN WISKUNDELESSEN - Situering - Lkr over binnenklasdifferentiatie - Binnenklasdifferentiatie? - Leerplannen - Binnenklasdifferentiatie in wiskunde Hilde De Maesschalck 8 oktober

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid

Nieuwsbrief. Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid Tijdens het schooljaar 2009 2010 werkte het Steunpunt Diversiteit & Leren samen met RVO - Society,

Nadere informatie

ijkwijzer voor leermaterialen: leer-, werkboeken en bordboeken eigen ontwikkeld materiaal

ijkwijzer voor leermaterialen: leer-, werkboeken en bordboeken eigen ontwikkeld materiaal K ijkwijzer voor leermaterialen: leer-, werkboeken en bordboeken eigen ontwikkeld materiaal De keuze van leer- en handboeken of ander ondersteunend materiaal, belichten we in deze kijkwijzer vanuit het

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN

IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN 1 2 3 4 5 A Samen werken (spelen) Hierbij is het samenwerken nog vooral doel en nog geen middel. Er is nog geen sprake van taakdifferentiatie. De taak ligt vooraf

Nadere informatie

HUISWERKBELEID 1. AANLEIDING

HUISWERKBELEID 1. AANLEIDING HUISWERKBELEID 1. AANLEIDING In het schooljaar2013-2014 staat onder andere een beleidsplan over huiswerk centraal. Met dit nieuwe beleidsplan krijgen de leerkrachten een afgewogen werkinstrument ter beschikking.

Nadere informatie

KINDEREN DIE MEER KUNNEN

KINDEREN DIE MEER KUNNEN KINDEREN DIE MEER KUNNEN INLEIDING Op de IJwegschool staat het kind centraal. Het onderwijs wordt aangepast aan het kind en niet andersom. Doordat de leerkrachten handelingsgericht werken waarbij de onderwijsbehoeften

Nadere informatie

THEMA 1 PREVENTIE EN REMEDIËRING VAN ONTWIKKELINGS- EN LEERACHTERSTANDEN *

THEMA 1 PREVENTIE EN REMEDIËRING VAN ONTWIKKELINGS- EN LEERACHTERSTANDEN * THEMA 1 PREVENTIE EN REMEDIËRING VAN ONTWIKKELINGS- EN LEERACHTERSTANDEN * 1. De motivatie voor ontwikkeling en leren bij de leerlingen verhogen. 2. De ontwikkeling en /of leerwinst bij elke leerling verhogen.

Nadere informatie

Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands ? - + +

Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands ? - + + Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands? - + + De gebruikte methoden stellen duidelijke (toetsbare) doelen en leerlijnen voor begrijpend lezen. Zwakke lezers krijgen een aanvullend

Nadere informatie

Kwaliteitszorg en/of het beleidsvoerend vermogen van scholen!? Jan Vanhoof SOK-studiedag 10 december 2010

Kwaliteitszorg en/of het beleidsvoerend vermogen van scholen!? Jan Vanhoof SOK-studiedag 10 december 2010 Kwaliteitszorg en/of het beleidsvoerend vermogen van scholen!? Jan Vanhoof SOK-studiedag 10 december 2010 1 Wat verwacht men van een top - school? Decreet betreffende de kwaliteit van onderwijs Art 4.

Nadere informatie

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Uit de bol gaan Groep 1 en 2

Natuur in de klas product PLUS-handleiding Uit de bol gaan Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Natuur in de klas product PLUS-handleiding Uit de bol gaan Groep

Nadere informatie

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Samengevat door ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Eindtermen ICT Vanaf het schooljaar 2007-2008 zijn er eindtermen voor ICT in het lager onderwijs, dus zal men ICT meer en meer moeten integreren

Nadere informatie

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT VISIE PEDAGOGISCH PROJECT van daltonschool De Kleine Icarus Algemene visie De opdracht van daltonschool De Kleine Icarus bevat naast het onderwijskundig eveneens een maatschappelijk aspect Wij brengen

Nadere informatie

Puberbrein als Innovatiekans. Beschrijving van de 4 basiscompetenties

Puberbrein als Innovatiekans. Beschrijving van de 4 basiscompetenties Puberbrein als Innovatiekans Beschrijving van de 4 basiscompetenties Samenwerken Plannen en organiseren Omgaan met verandering en aanpassen Reflecteren Werkgroep Onderwijs, September 2011 Toelichting beschrijving

Nadere informatie

rijk onderwijs in de 21e eeuw

rijk onderwijs in de 21e eeuw rijk onderwijs in de 21e eeuw Dolf Janson WPO artikel 8: schoolloopbaan 1. Het onderwijs wordt zodanig ingericht dat de leerlingen een ononderbroken ontwikkelingsproces kunnen doorlopen. Het wordt afgestemd

Nadere informatie

Met Talenten aan de slag. Van theoretische basis tot concrete lespraktijk

Met Talenten aan de slag. Van theoretische basis tot concrete lespraktijk Met Talenten aan de slag Van theoretische basis tot concrete lespraktijk AN JACOBS SUPER MEGA KNAP VZW info@supermegaknap.be www.supermegaknap.be 0497/53.30.23 INTELLIGENTIE MEERVOUDIGE INTELLIGENTIE

Nadere informatie

Visie op leren. Didactische uitgangspunten voor leeractiviteiten

Visie op leren. Didactische uitgangspunten voor leeractiviteiten Visie op leren Didactische uitgangspunten voor leeractiviteiten Tilburg, 1 januari 2012 Visie op leren Didactische uitgangspunten voor leeractiviteiten Aan de opzet en inhoud van de leeractiviteiten van

Nadere informatie

Differentiatie in 1 of 2-uursvakken

Differentiatie in 1 of 2-uursvakken Differentiatie in 1 of 2-uursvakken Arjan Goemans An Steegen AVL-nascholingen 3 februari 2016 Intro Wie differentieert al? Voor welke vakken? Inhoud vandaag Intro 1. Wat is differentiatie? omschrijving

Nadere informatie

Leren leren in onze school. Ons praktijkverhaal

Leren leren in onze school. Ons praktijkverhaal Leren leren in onze school Ons praktijkverhaal Leren leren leren De leerkracht coacht leerlingen die hun eigen leerproces in handen leren nemen. G.V. BASISSCHOOL ST.-MICHIEL 3600 GENK-Winterslag Beginsituatie

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2

Leskist PLUS-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2 Leskist PLUShandleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is een

Nadere informatie

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA VOORWOORD Hoe leiden we elke student op tot de professional voor de wereld van morgen? Met de blik op 2025 daagt die vraag

Nadere informatie

Colofon. www.teamonderwijs.nl. Dit is een publicatie van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Productie Leo Wijnhoven / Bas Wijnen

Colofon. www.teamonderwijs.nl. Dit is een publicatie van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Productie Leo Wijnhoven / Bas Wijnen Colofon Dit is een publicatie van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Productie Leo Wijnhoven / Bas Wijnen Vormgeving 2mb - de grafische formule, Rotterdam Druk DeltaHage bv, Den Haag Uitgave

Nadere informatie

Steunpunt Gelijke Onderwijskansen. Diversiteit

Steunpunt Gelijke Onderwijskansen. Diversiteit Steunpunt Gelijke Onderwijskansen Diversiteit Diversiteit Omgaan met diversiteit Leren omgaan met diversiteit in de wereld begint in de klas: verschillende onderwerpen, invalshoeken, meningen, gewoontes,

Nadere informatie

De leerkrachten willen de kinderen het gevoel geven van veiligheid en geborgenheid.

De leerkrachten willen de kinderen het gevoel geven van veiligheid en geborgenheid. 1. Doelen van ons onderwijs De Burchtgaarde wil bereiken dat ieder kind via een ononderbroken leer-en ontwikkelingsproces, die kennis en vaardigheden verwerft die het nodig heeft om een zelfstandig, sociaal

Nadere informatie

Gemeentelijke Lagere School Jongslag

Gemeentelijke Lagere School Jongslag Gemeentelijke Lagere School Jongslag Betreft: Ons pedagogisch project Een pedagogisch project is een opvoedingsproject. Bij het opstellen ervan moet je niet over één nacht ijs gaan. Er wordt over nagedacht.

Nadere informatie

TABASCO. Oriëntatie + voorbereiden

TABASCO. Oriëntatie + voorbereiden TABASCO Oriëntatie + voorbereiden Leercoach Leerlingen Een bestelling doen in een restaurant (mondeling) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden: 35.1.3 en 35.1.4 - grammatica:

Nadere informatie

Observatie-instrument Basisbekwaam handelen Zicht op de vaardigheden van leerkrachten in de ontwikkeling van start- naar basisbekwaam

Observatie-instrument Basisbekwaam handelen Zicht op de vaardigheden van leerkrachten in de ontwikkeling van start- naar basisbekwaam Observatie-instrument Basisbekwaam handelen Zicht op de vaardigheden van leerkrachten in de ontwikkeling van start- naar basisbekwaam Samengesteld door Marie-Louise van Lieshout in opdracht van Brigit

Nadere informatie

luisteren: dialoog beluisteren en

luisteren: dialoog beluisteren en TABASCO Leercoach Een afspraak maken ( mondeling) Een uitnodiging schrijven ( schriftelijk) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden:35.1.2 en 35.1.3 en 35.1.5 *dagen / maanden *afspraak

Nadere informatie