Drugsbeleid in cijfers Studie naar de overheidsuitgaven voor het Belgisch drugsbeleid

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Drugsbeleid in cijfers Studie naar de overheidsuitgaven voor het Belgisch drugsbeleid"

Transcriptie

1 Drugsbeleid in cijfers Studie naar de overheidsuitgaven voor het Belgisch drugsbeleid Update in de Criminologie Gent, 11 mei 2012 Freya Vander Laenen 1

2 Structuur 1. Inleiding 2. Methode 3. Resultaten 4. Conclusies en aanbevelingen 2

3 1. Inleiding Waarom overheidsuitgaven meten? Beleidsevaluatie 1 e stap naar Sociale kost Kosten-effectiveit België: Federale drugsnota > Gemeenschappelijke Verklaring Interministeriële Conferentie Drugs 2010 EU: EMCDDA onderlijnt belang public expenditure OZ Drugs in Cijfers I & II (De Ruyver et al. 2004, 2007) 3

4 Inleiding Drugs in Cijfers III ( ) De Ruyver, Vander Laenen, Christiaens & Lievens Opdrachtgever: Federaal Wetenschapsbeleid Overheidsuitgaven drugsbeleid meten Nieuw: illegale en legale drugs (alcohol, psychoactieve medicatie & tabak) Draaiboek ontwikkelen zodat overheid zelf toekomstige metingen kan uitvoeren -> drugsbeleid monitoren 4

5 2. Methodologie Wat wordt gemeten? Proactieve overheidsuitgaven: voor beleidsacties die gericht zijn op drugsproblematiek Wat wordt niet gemeten? Externe uitgaven bv. kosten voor hospitalisatie longkanker, kosten voor opsporing druggerelateerde criminaliteit, Private uitgaven bv. druggebruiker die zelf deel behandeling betaalt Geen sociale kost studie 5

6 Methodologie Data verzameling top-down: vanuit budgetten bij controleorganen Toetsing: vanuit de praktijk Data verwerking Drug specifiek -> geen berekening nodig Drug programmes als onderdeel van breder budget Verdeelsleutel vb. aantal geregistreerde drugsdelicten totaal aantal geregistreerde delicten Eenheidsuitgave vb. uitgave/dag hospitalisatie x aantal dagen hospitalisatie druggebruiker Classificatie (cf. verwachtingen EMCDDA) Labelled: direct en vooraf gepland non-labelled: niet gepland 6

7 3. Resultaten 3.1. Totale druggerelateerde overheidsuitgave Alle drugs (Illegale drugs, alcohol, psychoactieve medicatie, tabak): Minimum: Maximum: Verschil minimum-maximum door hospitalisatiesector en strafinrichtingen 7

8 Uitgave per bevoegdheidsniveau voor alle drugs Preventie Hulpverlening Harm reduction Veiligheid Andere Totaal Federale overheid ,27% Vlaamse overheid ,23% Waalse overheid ,65% Brussels Hoofdstedelijk Gewest ,42% Provincies ,15% Steden en Gemeenten 0,28% Totaal

9 3.2. Verdeling naar middel (voor totale uitgave) Tabak 1,15% Illegale drugs 27,97% 1,09% 1,36% 0,05% Alcohol 64,84% PMedicatie 3,55% 9

10 Uitgaven voor preventie/middel Update Criminologie, Gent Illegale drugs 8,79 % Psychoactieve medicatie: 0,66% Illegale drugs, alcohol & psychoactieve medicatie: 36,73% 40,55% 3,82% Alcohol 1,62% Tabak 7,84 % 10

11 Uitgaven voor hulpverlening/middel misbruik afhankelijkheid intoxicatie Alcohol 75,38% Illegale drugs 18,13% 0,69% 0,83% PMedicatie 4,66% Tabak 0,29% 11

12 Uitgaven voor hulpverlening/middel Overheidsuitgaven RIZIV-conventies vs. minimale schatting hospitalisatiesector? Illegale drugs: hospitalisatiesector (vnl. PAAZ en PZ) > residentiële voorzieningen (TG en CIC) met RIZIV-conventie Alcohol: belangrijkste uitgavenpost voor elk type voorziening (AZ, PZ, PAAZ, PVT, IBW) Psychoactieve medicatie: 16 miljoen voor behandeling misbruik & afhankelijkheid = vergelijkbaar ambulante drugssector RIZIVconventie (DC en MSOC) 12

13 Uitgaven voor veiligheid/middel Tabak 3,66% Illegale drugs 61,62% 0,04% Alcohol 34,50% Psychoactieve medicatie: 0% Illegale drugs, alcohol & psychoactieve medicatie: 0,17% 13

14 Overheidsuitgaven echelons SRB/ middel Uitgaven beleid illegale drugs Opsporing (36,72%) Vervolging (1,04%) Straftoemeting (4,33%) Strafuitvoering (57,91%) Totaal (100%) Uitgaven beleid alcohol (64,47%) (1,78%) (31,27%) (2,48%) (100%) 14

15 3.3. Verdeling over de pijlers Illegale drugs, alcohol en PM euro uitgegeven 0,24% 1,24% 0,35% Update Criminologie, Gent ,67% 76,50% Hulpverlening Veiligheid Harm reductie Preventie Andere 15

16 Verdeling over de pijlers Tabak ,87 euro uitgegeven Update Criminologie, Gent ,85% 11,54% 18,74% 68,88% Hulpverlening Veiligheid Preventie Andere 16

17 3.4. Evolutie (illegale drugs) 2004* 2008 Stijging/Daling Preventie ,72 % ,91 % Hulpverlening ,58 % ,05 % Harm Reduction min ,10 % ,59 % ( ) Veiligheid ,24 % ,96 % Andere ,36 % ,48 % Totaal % % * Gecorrigeerde uitgaven voor het jaar 2004 door inflatie in rekening te brengen: algemene gemiddelde index van 2008 op basis van 2004 is 111,32 17

18 Evolutie (illegale drugs) Preventie: 7,18% ~ Gemeenschaps- en gewestniveau Hulpverlening: 2,02% Federaal, provinciaal en lokaal niveau, Waals en Vlaamse overheid Harm reduction Vlaams programma spuitenruil: 35,40% 18

19 Evolutie (illegale drugs) Veiligheid 30,62% op elk echelon strafrechtsbedeling algemene uitgaven en aantal geregistreerde feiten Stijging/daling Opsporing ,87 % ,54 % Vervolging ,06 % ,80 % Straftoemeting ,09 % ,56 % Strafuitvoering ,74 % ,63 % Onbepaald echelon ,24 % ,46 % Totaal % %

20 4. Conclusie & aanbevelingen 4.1. Preventie DIC I DIC II en DIC III: Meer investeren in preventiebeleid (= preventie bevolking & sensibiliseren professionelen) - zeker voor alcohol en PA medicatie Want: Investeren in preventie = winst voor hulpverlening en veiligheid 20

21 Meer investeren in preventiebeleid Alcohol: behandeling alcoholmisbruik 57% totale overheidsuitgave drugbeleid + 34,5% uitgaven veiligheid Universele preventie Stijging prijzen, beperken verkooppunten, verbieden alcoholreclame = top drie kosten-effectieve preventie (Bloom et al., 2011; WHO Europe, 2012) Selectieve en geïndiceerde preventie, zeker voor volwassenen Want gezondheidsenquête 2008: 10 % bevolking problematisch alcoholgebruik + leeftijd (piek jaar, Gisle, 2008) 21

22 Preventie Meer investeren in preventiebeleid Psycho-actievemedicatie: weinig specifieke preventie en sensibilisering voor psycho-actieve medicatie; slechts 0,66 % preventiebudget + uitgaven behandeling misbruik en afhankelijkheid hospitalisatie 16 miljoen + België wereld-koploper gebruik slaap- en kalmeringsmiddelen (INCB, 2009) Gerichte sensibilisering voorschrijfgedrag artsen Voorgeschreven antidepressiva > x2 & voorgeschreven antipsychotica bijna X 2 ( ) vooral bij ouderen (te) frequent en langdurig (Hoge Gezondheidsraad, 2011) 22

23 4.2. Hulpverlening Hospitalisatie alcoholmisbruik/afhankelijkheid = grootste overheidsuitgave: 57% totale druggerelateerde overheidsuitgaven + socialekost alcohol inclusief kosten alcoholgerelateerde problemen/ziektes en productiviteitsverlies) binnen EU = 2-3 % BBP (> 300 /inw./jaar) (WHO Europe, 2012) Maar: +/ % problematische gebruikers krijgt geen HV (WHO Europe, 2012) => meer investeren 23

24 Hulpverlening Dringend nood aan meer - drughulpverlening in detentie Overheidsuitgaven zijn beperkt: in Vlaanderen (CAP & Believe) + Druggebruik Belgische gevangenissen 2008 is hoog (Todts, Gilbert, Van Malderen, 2008): 36,1% gedetineerden gebruik in de gevangenis 24

25 4.3. Harm reduction Verwaarloosbare financiering euro of 0,24 % overheidsuitgaven + chronisch karakter middelenafhankelijkheid (Mclellan, 2002; Vanderplasschen et al., 2004) + vanuit evidence based oogpunt (Spijkerman et al., 2002; Vander Laenen, Vandam & Colman, 2010) => meer investeren Maar ligt politiek gevoelig Bijv. pill testing 25

26 4.4. Veiligheid Grootste uitgaven op niveau opsporing (politie) euro of 46 % totale uitgaven pijler veiligheid Opvallend: Opsporingsniveau met focus op vraagzijde: 66% van de feiten verdovende middelen voor bezit (geregistreerd door lokale en federale politie in 2008) Alcohol en tabak brengen ook belangrijke uitgaven met zich mee binnen deze pijler: 61,6% voor illegale drugs, 34,5% alcohol en 3,7% tabak 69% van uitgaven tabaksbeleid voor veiligheid 26

27 4.5. Conclusies en aanbevelingen voor het beleid 1. Een uitgebalanceerd drugbeleid? Preventie slechts <-> preventie als ba1,36 % totale druggerelateerde overheidsuitgave & daling (7,18 %) sis voor drugbeleid? Criteria bij politieke besluitvorming? ~ doelstelling (McDonald, 2011) Kost middel voor samenleving -> tabak en alcohol Kosteneffectiviteit interventies -> HV en preventie <-> Bestendigen historisch gegroeide verhoudingen en uitgaven 27

28 Conclusies en aanbevelingen voor het beleid 2. Transparante en structurele subsidiestromen Hoe verder met financiering van (piloot)projecten en projectfinanciering? Bijv. Strategische Preventie en Veiligheidscontracten, Fonds Verslaving, Pilootprojecten in de Zorg 1. positief, want laat vernieuwing toe 2. wetenschappelijk evalueren 3. positieve evaluatie => structurele financiering voorzien negatieve evaluatie => bijsturen of schrappen 28

29 Conclusies en aanbevelingen voor het beleid 3. Monitoring toekomstige uitgaven Door uitvoeren van een draaiboek Door overheid (algemene cel drugs, start najaar 2012) maar exclusief lokale overheden => lokaal draaiboek 29

30 Lokaal draaiboek - dataverzameling Bovenlokale middelen: Wat krijgen we? Jaar X Strategische Veiligheids- & preventieplannen POD Maatschappelijke Integratie: grootstedenbeleid Vlaams stedenfonds Provincie vaak 1) voor gemeenten en 2) intergemeentelijk Bijv. 1) N=8 2) N=3 Uitgaven druggerelateerde overlast Stadscontract: drugspecifieke projecten? - subsidie opvragen bij coördinator GSB Beleidsovereenkomst: doelstelling drugs? - subsidie opvragen bij stedenfondscoördinator 1) Provinciale subsidie/8 2) 1)/3 = bijdrage 1 gemeente 30

31 Lokaal draaiboek - dataverzameling Lokale middelen: Wat geven we uit? Jaar X drugspecifiek drugspecifiek Aanvulling op bovenlokale middelen Overige lokale middelen van de stad/gemeente OCMW Lokale politie Uitgaven aanvulling projecten SVPP, GSB, Uitgaven personeel & werking, projecten - drugpreventie, drughv, HR, veiligheid Uitgaven projecten drugs OCMW x aandeel gemeentelijke bijdrage aan OCMW Gemeentelijke bijdrage in politiebegroting x aantal geregistreerde uren verdovende middelen, alcohol en dronkenschap en verkeersinbreuken drugs/alcohol door lokale politie totaal netto uren door operationeel kader lokale politiezone 31

32 Lokaal draaiboek - rapportering Update Criminologie, Gent Naam gesubsidieerd e project, dienst of voorziening Pijler Preventie, HV, HR, veiligheid of andere Type drugs Illegale drugs, alcohol, psychoactieve medicatie en/of tabak Uitgave in jaar X X Y Z Totaal: hoeveel besteden we in onze gemeente aan het drugsbeleid? Verdeling beleidsmix balans? Verdeling beleidsmix balans? Elke jaar => trends? 32

33 4.6. Aanbevelingen voor verder onderzoek Studie overheidsuitgaven geeft geen informatie over effectiviteit beleid => Belang sociale kost studie In kaart brengen private en externe uitgaven Sociale kost Australië, 2004/2005 (Moore, 2008; Collins & Lapsley, 2008) Alcohol 27,2 % - tabak 56,2 % - illegale drugs 14,6% PE = 5-10 % sociale kost (Single et al., 2003) => belang onderzoek kosten-effectiviteit 1 euro in preventie = X euro besparing 33

Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop

Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop Freya Vander Laenen Fado, Utrecht, 17 november 2011 1 1. METHODOLOGIE Achtergrond Sinds j 90: toenemend belang evaluatie drugbeleid Sinds 2001: EMCDDA

Nadere informatie

DRUGS IN CIJFERS III: OVERHEIDSUITGAVEN VOOR HET DRUGSBELEID IN BELGIË

DRUGS IN CIJFERS III: OVERHEIDSUITGAVEN VOOR HET DRUGSBELEID IN BELGIË PERSBERICHT DRUGS IN CIJFERS III: OVERHEIDSUITGAVEN VOOR HET DRUGSBELEID IN BELGIË Totale overheidsuitgave voor het Belgisch drugsbeleid* in het jaar 2008 wordt geschat op 975.085.793 euro of 91,4 per

Nadere informatie

Naar een verdere uitbouwing en duurzame verankering van de drughulpverlening in het drugsbeleid

Naar een verdere uitbouwing en duurzame verankering van de drughulpverlening in het drugsbeleid Naar een verdere uitbouwing en duurzame verankering van de drughulpverlening in het drugsbeleid Prof. dr. Brice De Ruyver Studiedag De Kiem 29 maart 2012, Gent 1 Structuur 1. De bevraging van de noden

Nadere informatie

SAMENVATTING DRUGS IN CIJFERS III (DIC III) FREYA VANDER LAENEN BRICE DE RUYVER JOHAN CHRISTIAENS DELFINE LIEVENS

SAMENVATTING DRUGS IN CIJFERS III (DIC III) FREYA VANDER LAENEN BRICE DE RUYVER JOHAN CHRISTIAENS DELFINE LIEVENS 9. SAMENVATTING DRUGS IN CIJFERS III (DIC III) FREYA VANDER LAENEN BRICE DE RUYVER JOHAN CHRISTIAENS DELFINE LIEVENS 1. INLEIDING Nationaal en internationaal noteert men reeds meerdere jaren een duidelijke

Nadere informatie

OPEN MINDS Congres geestelijke gezondheid 26-27 mei 2016 / The Egg Brussel

OPEN MINDS Congres geestelijke gezondheid 26-27 mei 2016 / The Egg Brussel OPEN MINDS Congres geestelijke gezondheid 26-27 mei 2016 / The Egg Brussel De sociale kost van verslaving: iedereen betaalt, iedereen draagt zorg Freya Vander Laenen Structuur Opwarmen: U komt bij de huisarts

Nadere informatie

«DRUGS IN DE GEVANGENISSEN: EEN BLIK OP HET PENITENTIAIR DRUGBELEID»

«DRUGS IN DE GEVANGENISSEN: EEN BLIK OP HET PENITENTIAIR DRUGBELEID» «DRUGS IN DE GEVANGENISSEN: EEN BLIK OP HET PENITENTIAIR DRUGBELEID» Studiedag De Kiem 29-03-2012 Sara Van Malderen Regionaal Coördinator Drugbeleid Gevangenissen FOD Justitie, Directoraat-generaal Penitentiaire

Nadere informatie

EINDRAPPORT DRUGS IN CIJFERS III (DIC III)

EINDRAPPORT DRUGS IN CIJFERS III (DIC III) 98R EINDRAPPORT DRUGS IN CIJFERS III (DIC III) FREYA VANDER LAENEN BRICE DE RUYVER JOHAN CHRISTIAENS DELFINE LIEVENS DE RESULTATEN i VOORWOORD Dit onderzoek gebeurde in opdracht van Federaal Wetenschapsbeleid

Nadere informatie

Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs

Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs FEDERAAL WETENSCHAPSBELEID Wetenschapsstraat 8 B-1000 BRUSSEL Tel. 02 238 34 11 Fax 02 230 59 12 www.belspo.be Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs Projectformulier ten behoeve van

Nadere informatie

Drugs in Cijfers III

Drugs in Cijfers III Drugs in Cijfers III REEKS WETENSCHAP EN MAATSCHAPPIJ Drugs in Cijfers III Onderzoek naar de overheidsuitgaven voor het drugsbeleid in België Freya VANDER LAENEN Brice DE RUYVER Johan CHRISTIAENS Delfine

Nadere informatie

research publications conferences consultancy www.ircp.org

research publications conferences consultancy www.ircp.org Hoe cannabisgebruik voorkomen of terugdringen: Wat leert de evidentie? Freya Vander Laenen Cannabis en Jongeren, Provinciehuis Boeverbos, Brugge, 17.10.2014 Hoe cannabisgebruik voorkomen of terugdringen?

Nadere informatie

Uitkomstenevaluatie pilootproject Drugbehandelingskamer, Rechtbank Eerste Aanleg, Gent.

Uitkomstenevaluatie pilootproject Drugbehandelingskamer, Rechtbank Eerste Aanleg, Gent. Persvoorstelling Uitkomstenevaluatie pilootproject Drugbehandelingskamer, Rechtbank Eerste Aanleg, Gent. Onderzoek door de Vakgroepen Strafrecht en criminologie (Brice De Ruyver, Freya Vander Laenen, en

Nadere informatie

DRUGS EN DE SAMENLEVING Omgaan met het drugsfenomeen op lokaal niveau

DRUGS EN DE SAMENLEVING Omgaan met het drugsfenomeen op lokaal niveau Drugs en de samenleving.book Page 1 Monday, January 9, 2012 9:19 AM DRUGS EN DE SAMENLEVING Omgaan met het drugsfenomeen op lokaal niveau Freya Vander Laenen & Brice De Ruyver (eds.) Drugs en de samenleving.book

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 1 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in 2006 met een jaarlijks budget van 5.000.000 (3.000.000

Nadere informatie

Hulpverlening in de politiecel. Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009

Hulpverlening in de politiecel. Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009 Hulpverlening in de politiecel Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009 Hulpverlening in politiecel - Wat is het doel van Fortuna-acties - Ervaring in het buitenland - Voorbereiding - Aanbod SODA

Nadere informatie

2 de forum Wetenschap en Samenleving, dialoog op het vlak van drugs

2 de forum Wetenschap en Samenleving, dialoog op het vlak van drugs 2 de forum Wetenschap en Samenleving, dialoog op het vlak van drugs Het drugsaanbod in België: wat weten we? Wat zouden we moeten weten in het licht van de toekomstige ontwikkelingen en uitdagingen? Dinsdag

Nadere informatie

Federaal fonds ter bestrijding van de verslavingen - oproep 2008 -

Federaal fonds ter bestrijding van de verslavingen - oproep 2008 - Federaal fonds ter bestrijding van de verslavingen - oproep 2008 - Minister Onkelinx en de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu zijn erg betrokken bij de problematiek van het

Nadere informatie

Drugsbeleid op Kortrijkse middelbare scholen: Het stappenplan "omgaan met drugs op school" onder de loep genomen.

Drugsbeleid op Kortrijkse middelbare scholen: Het stappenplan omgaan met drugs op school onder de loep genomen. FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID Drugsbeleid op Kortrijkse middelbare scholen: Het stappenplan "omgaan met drugs op school" onder de loep genomen. Masterproef neergelegd tot het behalen van de graad van Master

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten OPROEP 2012 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in

Nadere informatie

Inhoud. Lijst met afkortingen 13. Voorwoord 15. Inleiding 17

Inhoud. Lijst met afkortingen 13. Voorwoord 15. Inleiding 17 Inhoud Lijst met afkortingen 13 Voorwoord 15 Inleiding 17 DEEL 1 TRENDS IN CIJFERS OVER ILLEGALE DRUGS IN VLAANDEREN/BELGIË 1997-2007 19 HOOFDSTUK 1! ILLEGALE DRUGS. SITUERING EN DEFINIËRING 21 1.1 Wat

Nadere informatie

DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening

DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening 1 INHOUD PRESENTATIE I. Belgisch drugbeleid II. O.M. en problematisch druggebruik III.De rechtbank en problematisch

Nadere informatie

DRUGBELEID IN CIJFERS II Studie naar betrokken actoren, overheidsuitgaven en bereikte doelgroepen

DRUGBELEID IN CIJFERS II Studie naar betrokken actoren, overheidsuitgaven en bereikte doelgroepen DRUGBELEID IN CIJFERS II Studie naar betrokken actoren, overheidsuitgaven en bereikte doelgroepen Promotoren: Prof. dr. B. De Ruyver (UGent) (coördinator) Prof. dr. D. De Graeve (UA) Prof. dr. I. Pelc

Nadere informatie

Middelenbeleid in een onderneming

Middelenbeleid in een onderneming Team psychosociaal welzijn Middelenbeleid in een onderneming Deel 1: Motieven (Waarom?) Inhoud Deel 2: Wat kun je er aan doen? (Wat?) Deel 3: Ontwikkeling beleid (Hoe?) 1 Deel 1: Waarom moet uw organisatie

Nadere informatie

safensound.be facebook.com/safensound.be

safensound.be facebook.com/safensound.be Standaard reactie is meer controles en repressie, handhaving. Wat met de middelen die toch binnen geraken? Wat met mensen die drugs innemen vóór het festival te betreden? Wat met alcohol? De meest gebruikte

Nadere informatie

Samenvatting van het BELGISCH NATIONAAL RAPPORT OVER DRUGS

Samenvatting van het BELGISCH NATIONAAL RAPPORT OVER DRUGS Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Afdeling Epidemiologie Samenvatting van het BELGISCH NATIONAAL RAPPORT OVER DRUGS 2003 Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Afdeling Epidemiologie/ Programma

Nadere informatie

SESSIE WERK (WERKEN, OOK AAN GEZONDHEID)

SESSIE WERK (WERKEN, OOK AAN GEZONDHEID) SESSIE WERK (WERKEN, OOK AAN GEZONDHEID) VLAAMSE GEZONDHEIDSDOELSTELLINGEN > Decreet van 21/11/2003 betreffende het preventieve gezondheidsbeleid > Gezondheidsconferentie bespreekt voorstellen van: gezondheidsdoelstelling

Nadere informatie

Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven

Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven Op 4 december 2006 stond er een klein bericht in Het Laatste Nieuws met als kop sterke stijging Vlaamse drugdoden. De Morgen deed het de dag nadien over

Nadere informatie

Dr. Jessica De Maeyer, UGent - HoGent Prof. Dr. Wouter Vanderplasschen, UGent Vakgroep orthopedagogiek

Dr. Jessica De Maeyer, UGent - HoGent Prof. Dr. Wouter Vanderplasschen, UGent Vakgroep orthopedagogiek Dr. Jessica De Maeyer, UGent - HoGent Prof. Dr. Wouter Vanderplasschen, UGent Vakgroep orthopedagogiek Afhankelijkheid: langdurig (chronisch?), complex en meervoudig probleem: polydruggebruik relationele

Nadere informatie

Laatstejaarsgebruik (N=5367)

Laatstejaarsgebruik (N=5367) 9,3 7,9 7,4 2,8 5,5 19,9 83,1 90,7 92,1 92,6 97,2 94,5 ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ WERKNEMERS: EEN KWESTIE VAN ALCOHOL, MANNEN EN GEVOLGEN OP HET WERK. 21 december 2017 Voor het eerst werd bij Belgische

Nadere informatie

Gedragsstoornissen: Antipsychotica te vermijden? Dirk De Meester WZC Leiehome Drongen

Gedragsstoornissen: Antipsychotica te vermijden? Dirk De Meester WZC Leiehome Drongen Gedragsstoornissen: Antipsychotica te vermijden? Dirk De Meester WZC Leiehome Drongen Wintermeeting 2016 - Oostende Project Psychofarmaca WZC Leiehome - Drongen Naar een efficiënter en effectiever gebruik

Nadere informatie

Werken met druggebruikers in de gevangenis. Projectwerking en visie PLC Ruiselede

Werken met druggebruikers in de gevangenis. Projectwerking en visie PLC Ruiselede Werken met druggebruikers in de gevangenis Projectwerking en visie PLC Ruiselede 2 1. Penitentiair Landbouwcentrum Ruiselede Open gevangenis voor 60 mannelijke gedetineerden Laatste stap in de terugkeer

Nadere informatie

Resultaten bevraging van de Logo s. Suggesties voor een betere lokale samenwerking

Resultaten bevraging van de Logo s. Suggesties voor een betere lokale samenwerking Inleiding Resultaten bevraging van de Logo s Ondersteuning Logo s door de provincies Ondersteuning Logo s door de lokale besturen Suggesties voor een betere lokale samenwerking Bevraging in opdracht van

Nadere informatie

PLENAIRE SESSIE ZORG EN WELZIJN (MEER GEZONDHEID IN DE ZORG)

PLENAIRE SESSIE ZORG EN WELZIJN (MEER GEZONDHEID IN DE ZORG) PLENAIRE SESSIE ZORG EN WELZIJN (MEER GEZONDHEID IN DE ZORG) VLAAMSE GEZONDHEIDSDOELSTELLINGEN > Decreet van 21/11/2003 betreffende het preventieve gezondheidsbeleid > Gezondheidsconferentie bespreekt

Nadere informatie

Onderzoeksteam : (in alfabetische volgorde)

Onderzoeksteam : (in alfabetische volgorde) Afdeling Epidemiologie FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie Juliette Wystmansstraat 14 Leuvenseweg 40 1050 Brussel 1000 Brussel Tel : 02/642.57.94 e-mail : his@iph.fgov.be

Nadere informatie

Goede afspraken maken goede vrienden: het beroepsgeheim van de GGZ bij justitie-patiënten

Goede afspraken maken goede vrienden: het beroepsgeheim van de GGZ bij justitie-patiënten Goede afspraken maken goede vrienden: het beroepsgeheim van de GGZ bij justitie-patiënten 6 e Vlaamse GGZ-congres Macht en kracht. Zorgrelaties in verandering 18 en 19 september 2012, Antwerpen Freya Vander

Nadere informatie

De psychiatrische hulpverlening in het Belgische gevangeniswezen

De psychiatrische hulpverlening in het Belgische gevangeniswezen R. VERELST - Psychiater coördinator PSD en psychiatrische zorg 2 Gedetineerden Gevangenisbevolking in de inrichtingen van het DG EPI (verlof en gesloten federale centra voor jongeren niet inbegrepen):

Nadere informatie

Preventie van alcoholgerelateerd. kosten-effectiviteit

Preventie van alcoholgerelateerd. kosten-effectiviteit Preventie van alcoholgerelateerd geweld: kosten-effectiviteit Het STAD model voor de preventie van geweld op drankgelegenheden Samenwerking gemeenschap Media Handhaving Onderzoek Training Opvolging Pleitbezorging

Nadere informatie

Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg

Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg Info avond SEL Waasland 24 mei 2012 Sint-Niklaas Stefaan Baeten Directeur psychiatrisch centrum Sint-Hiëronymus Historische context

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.5 - Februari 2006-361-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.5 - Februari 2006-361- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.5 - Februari 2006-361- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN INGE VERVOTTE VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Vraag nr. 63 van 21 december

Nadere informatie

Hulp- en dienstverlening aan gedetineerden

Hulp- en dienstverlening aan gedetineerden Hulp- en dienstverlening aan gedetineerden Drugsbeleid in de gevangenissen Who cares? We all care Opbouw Aanbod vandaag Analyse m.b.t. drugsbeleid in gevangenissen Lichtpunten Met focus op strategisch

Nadere informatie

Lokale Coördinatie Drugs Brussel

Lokale Coördinatie Drugs Brussel Lokale Coördinatie Drugs Brussel Mei 2004 1 INHOUDSTAFEL I. Historiek II. LCDB : definitie III. Organigram van de L.C.D.B. IV. Doelstellingen V. Werklogica VI. Acties Mei 2004 2 I. HISTORIEK - De locale

Nadere informatie

21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE

21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE 21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE Een globaal en geïntegreerd drugsbeleid voor België Gemeenschappelijke Verklaring van de Interministeriële Conferentie Drugs - 25 januari 2010 - INHOUDSTAFEL

Nadere informatie

De Sociale plattegrond. Inhoudstafel

De Sociale plattegrond. Inhoudstafel De Sociale plattegrond Sector: Verslaving Spreker: Marc Tack (CAT CGG Eclips) Inhoudstafel I. Kenmerken van problematisch alcoholen middelengebruik II. Implicaties voor de hulpverlening III. Overzicht

Nadere informatie

Drugbeleid in cijfers: een studie naar betrokken actoren, overheidsuitgaven en bereikte doelgroepen

Drugbeleid in cijfers: een studie naar betrokken actoren, overheidsuitgaven en bereikte doelgroepen Drugbeleid in cijfers: een studie naar betrokken actoren, overheidsuitgaven en bereikte doelgroepen Promotoren: Prof. dr. B. De Ruyver (UG) (coördinator) Prof. dr. I. Pelc (ULB) Prof. dr. J. Casselman

Nadere informatie

Inhoudsopgave INLEIDING: SOORTEN DRUGS EN HUN EFFECTEN 1 I. DRUGWET: 24 FEBRUARI II. DRUGS IN HET VERKEER 86. C. Verzwarende omstandigheden 43

Inhoudsopgave INLEIDING: SOORTEN DRUGS EN HUN EFFECTEN 1 I. DRUGWET: 24 FEBRUARI II. DRUGS IN HET VERKEER 86. C. Verzwarende omstandigheden 43 Inhoudsopgave INLEIDING: SOORTEN DRUGS EN HUN EFFECTEN 1 A. Drugs: vriend of vijand van alle tijden? 1 1. Inleiding 1 2. De psychoactieve stoffen van alle tijden: de klassieke drugs 4 3. De nieuwe psychoactieve

Nadere informatie

Vlaamse Regering rssjj^f ^^

Vlaamse Regering rssjj^f ^^ Vlaamse Regering rssjj^f ^^ Besluit van de Vlaamse Regering tot uitvoering van het decreet van ISjuli 2007 houdende de organisatie van opvoedingsondersteuning DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de decreten

Nadere informatie

Vergrijzing. Impact en uitdagingen voor de lokale besturen

Vergrijzing. Impact en uitdagingen voor de lokale besturen Vergrijzing Impact en uitdagingen voor de lokale besturen Robert Petit Het departement Research van Dexia heeft een bijzonder interessante studie gepubliceerd voor de gemeentelijke beleidsvoerders die

Nadere informatie

Netwerkdag chronische zorg en zorgregio s Domus Medica 21 maart 2015. Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

Netwerkdag chronische zorg en zorgregio s Domus Medica 21 maart 2015. Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Netwerkdag chronische zorg en zorgregio s Domus Medica 21 maart 2015 Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Beleidstraject eerste lijn in Vlaanderen tot 2014 6 e staatshervorming

Nadere informatie

Alcoholbeleid in België anno Marijs Geirnaert directeur VAD

Alcoholbeleid in België anno Marijs Geirnaert directeur VAD Alcoholbeleid in België anno 2016 Marijs Geirnaert directeur VAD Nationaal Alcoholplan Alcoholbeleid Waarom? Ingrediënten van een effectief alcoholplan: 3 best buys WHO prijs reclame aanbod preventie hulpverlening

Nadere informatie

Project C: Desist. Desistance bij wetsovertreders met een psychiatrische problematiek Verkennende focusgroepen

Project C: Desist. Desistance bij wetsovertreders met een psychiatrische problematiek Verkennende focusgroepen Project C: Desist Desistance bij wetsovertreders met een psychiatrische problematiek Verkennende focusgroepen Sofie Van Roeyen Promotor: Prof. dr. Freya Vander Laenen Co-promotor: Prof. dr. Eric Broekaert

Nadere informatie

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen Drugpunt 24 februari 2015 Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen DRUGPUNT TEAM Filip Claeys filip.claeys@drugpunt.be 09/381 86 63 of 0498

Nadere informatie

21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE

21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE 21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE Een globaal en geïntegreerd drugsbeleid voor België Gemeenschappelijke Verklaring van de Interministeriële Conferentie Drugs - 25 januari 2010 - INHOUDSTAFEL

Nadere informatie

Gezondheidsenquête door middel van Interview België 2001

Gezondheidsenquête door middel van Interview België 2001 Gezondheidsenquête door middel van Interview België 2001 Deel 1 Methoden IPH/EPI REPORTS nr 2002-22 Afdeling Epidemiologie Juliette Wytsmanstraat 14 1050 Brussel Tel : 02/642.57.94 e-mail : his@iph.fgov.be

Nadere informatie

Preventie en hulpverlening in een evoluerend drugsbeleid. Frieda Matthys, MD, PhD

Preventie en hulpverlening in een evoluerend drugsbeleid. Frieda Matthys, MD, PhD Preventie en hulpverlening in een evoluerend drugsbeleid Frieda Matthys, MD, PhD Overzicht Cannabis en gezondheid Prevalentie van gebruik Problemen door gebruik Drugbeleid vanuit gezondheidsperspectief

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. III. Drugwet: 24 februari 1921 A. Inleiding 28 1. Algemeen... 28 2. Afbakening... 30 B. Wat is strafbaar?... 30 1. Algemeen...

INHOUDSOPGAVE. III. Drugwet: 24 februari 1921 A. Inleiding 28 1. Algemeen... 28 2. Afbakening... 30 B. Wat is strafbaar?... 30 1. Algemeen... INHOUDSOPGAVE I. Beleid A. Situering van het drugbeleid...1 B. De parlementaire werkgroep Drugs...2 C. De Federale Beleidsnota Drugs...4 D. Invloed van de wetswijziging in 2003...5 E. De richtlijn van

Nadere informatie

De SEM-J in cijfers. Wat is de SEM-J?

De SEM-J in cijfers. Wat is de SEM-J? De SEM-J in cijfers 12-18 jaar Wat is de SEM-J? individuele begeleidingscontext op eenvoudige en gebruiksvriendelijke manier: een ernstinschatting maken van het middelengebruik van de jongere & nood aan

Nadere informatie

CHECKLIST DOS (DRUGBELEID OP SCHOOL) Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date?

CHECKLIST DOS (DRUGBELEID OP SCHOOL) Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? CHECKLIST DOS CHECKLIST DOS (DRUGBELEID OP SCHOOL) Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? Als school heeft u de opdracht om te werken rond verschillende gezondheidsthema s, gekaderd in een

Nadere informatie

Gezondheidsenquête door middel van Interview België 2001

Gezondheidsenquête door middel van Interview België 2001 Gezondheidsenquête door middel van Interview België 2001 Deel 1 Introductie IPH/EPI REPORTS nr 2002-22 Afdeling Epidemiologie Juliette Wytsmanstraat 14 1050 Brussel Tel : 02/642.57.94 e-mail : his@iph.fgov.be

Nadere informatie

DE SOCIALE KOST VAN LEGALE EN

DE SOCIALE KOST VAN LEGALE EN DE SOCIALE KOST VAN LEGALE EN ILLEGALE DRUGS IN BELGIË SAMENVATTING FREYA VANDER LAENEN, DELFINE LIEVENS, LIEVEN PAUWELS, WIM HARDYNS EN NELE SCHILS KOEN PUTMAN, LIEVEN ANNEMANS EN NICK VERHAEGHE INHOUDSTAFEL

Nadere informatie

Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs. CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015

Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs. CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015 Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015 Kennismaking Preventiewerker van het Alcohol- en drugteam De Meander De Meander is onderdeel van het Centrum voor Geestelijke

Nadere informatie

Face it, Work it. Overzicht

Face it, Work it. Overzicht Face it, Work it Dr. H. Peuskens Psychiater Psychiatrische kliniek Broeders Alexianen Tienen Overzicht Middelengebruik in Vlaanderen CAO 100 Middelengerelateerde problematiek Expertise in residentiële

Nadere informatie

Noodzaak van tegelijk zalven en slaan?

Noodzaak van tegelijk zalven en slaan? Noodzaak van tegelijk zalven en slaan? Drugbeleid binnen een psychiatrisch ziekenhuis Dirk Opdebeeck 25 maart 2009 Studiedag Geestelijke Gezondheidszorg NVKVV Inhoud lezing I. Kaderen van dit initiatief

Nadere informatie

MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN. Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein

MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN. Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein 28 november 2014 Middelengerelateerde problematiek 1. Algemeen A. Middelengebruik in België B. Gevolgen:

Nadere informatie

SESSIE VRIJE TIJD (VRIJE TIJD, GEZONDE TIJD)

SESSIE VRIJE TIJD (VRIJE TIJD, GEZONDE TIJD) SESSIE VRIJE TIJD (VRIJE TIJD, GEZONDE TIJD) VLAAMSE GEZONDHEIDSDOELSTELLINGEN > Decreet van 21/11/2003 betreffende het preventieve gezondheidsbeleid > Gezondheidsconferentie bespreekt voorstellen van:

Nadere informatie

ACTIVITEITENVERSLAG. Cel Gezondheidsbeleid. Drugs. Maart 2006

ACTIVITEITENVERSLAG. Cel Gezondheidsbeleid. Drugs. Maart 2006 Directoraat-generaal Organisatie Gezondheidszorgvoorzieningen Dienst Psychosociale Gezondheidszorg Cel Drugs Cel Gezondheidsbeleid Drugs 2005 ACTIVITEITENVERSLAG Maart 2006 - Inhoudstafel Inhoudsopgave

Nadere informatie

De rekeningen van de Vlaamse lokale besturen en de uitdagingen. Geert Mertens, Agentschap Binnenlands Bestuur

De rekeningen van de Vlaamse lokale besturen en de uitdagingen. Geert Mertens, Agentschap Binnenlands Bestuur De rekeningen van de Vlaamse lokale besturen en de uitdagingen Geert Mertens, Agentschap Binnenlands Bestuur 1 Inhoud 1. Situering 2. Beleids- en beheerscyclus 3. Het actuele controlekader 4. Conclusies

Nadere informatie

Crimiquiz over trends en ontwikkelingen

Crimiquiz over trends en ontwikkelingen Crimiquiz over trends en ontwikkelingen Quiz voor de deelnemers aan de SSR cursus Criminologie/effectiviteit interventiestrategieën, Zwolle 22 november Jaap de Waard, Ministerie van Veiligheid en Justitie,

Nadere informatie

Een globaal en geïntegreerd drugsbeleid voor België

Een globaal en geïntegreerd drugsbeleid voor België Een globaal en geïntegreerd drugsbeleid voor België Gemeenschappelijke Verklaring van de Interministeriële Conferentie Drugs - 25 januari 2010-1 INHOUDSTAFEL INHOUDSTAFEL... 2 1. EEN GEMEENSCHAPPELIJKE

Nadere informatie

DRAAIBOEK VOOR TOEKOMSTIGE METINGEN

DRAAIBOEK VOOR TOEKOMSTIGE METINGEN DRAAIBOEK VOOR TOEKOMSTIGE METINGEN VAN DRUGGERELATEERDE OVERHEIDSUITGAVEN BIJLAGE BIJ PROTOCOLAKKOORD IMC DRUGS 15.05.2012 BETREFFENDE DE IMPLEMENTATIE VAN EEN JAARLIJKSE MONITORING VAN DE OVERHEIDSUITGAVEN

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

Artikel Een geïntegreerd drugsbeleid in de gevangenis: zorgen voor morgen

Artikel Een geïntegreerd drugsbeleid in de gevangenis: zorgen voor morgen Een geïntegreerd drugsbeleid in de gevangenis: zorgen voor morgen Louis Favril & Freya Vander Laenen * Een drugsvrije samenleving is een utopie. Dit blijkt ook het geval te zijn wat betreft de gevangenissen.

Nadere informatie

Meesterlijk. Gandaius. Schadebeperkende maatregelen voor de stad Gent. Louis Favril. Freya Vander Laenen. Maklu

Meesterlijk. Gandaius. Schadebeperkende maatregelen voor de stad Gent. Louis Favril. Freya Vander Laenen. Maklu Gandaius Meesterlijk Schadebeperkende maatregelen voor de stad Gent Louis Favril Freya Vander Laenen Tom Decorte Maklu Schadebeperkende maatregelen voor de stad Gent [T]he choice appears to be a dichotomous

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende het uitwerken van een meer doelmatig en doeltreffend hiv- en aidsbeleid

Voorstel van resolutie. betreffende het uitwerken van een meer doelmatig en doeltreffend hiv- en aidsbeleid stuk ingediend op 1354 (2011-2012) Nr. 1 9 november 2011 (2011-2012) Voorstel van resolutie van de heer Jan Roegiers, de dames Cindy Franssen, Lies Jans en Mia De Vits, de heer Tom Dehaene en de dames

Nadere informatie

Alcoholgebruik bij Belgische ouderen: een nuchtere kijk op de cijfers Sarah Hoeck (PhD) Universiteit Antwerpen

Alcoholgebruik bij Belgische ouderen: een nuchtere kijk op de cijfers Sarah Hoeck (PhD) Universiteit Antwerpen Alcoholgebruik bij Belgische ouderen: een nuchtere kijk op de cijfers Sarah Hoeck (PhD) Universiteit Antwerpen sarah.hoeck@uantwerpen.be Inhoud ter inleiding: tijdskader en vergrijzing wie, wat, waarom

Nadere informatie

HOE GEZOND IS DE VLAMING? PERSCONFERENTIE, 12/12/2016 Brussel

HOE GEZOND IS DE VLAMING? PERSCONFERENTIE, 12/12/2016 Brussel HOE GEZOND IS DE VLAMING? PERSCONFERENTIE, 12/12/2016 Brussel AGENDA Context Bevraging burger Omgevingsanalyse Beleidsevaluatie Vraag & antwoord AGENDA Context Bevraging burger Omgevingsanalyse Beleidsevaluatie

Nadere informatie

prevalentie en risicofactoren

prevalentie en risicofactoren Suïcidaliteit in de Vlaamse gevangenissen: prevalentie en risicofactoren 8 e Vlaams Geestelijke Gezondheidscongres 21 september 2016 Universiteit Gent INLEIDING: algemene populatie 2 Suïcide als ernstig

Nadere informatie

Een orthopedagogische kijk op middelenafhankelijkheid. Dr. Tina Van Havere en Dr. Jessica De Maeyer Vakgroep Orthopedagogie, HoGent

Een orthopedagogische kijk op middelenafhankelijkheid. Dr. Tina Van Havere en Dr. Jessica De Maeyer Vakgroep Orthopedagogie, HoGent Een orthopedagogische kijk op middelenafhankelijkheid Dr. Tina Van Havere en Dr. Jessica De Maeyer Vakgroep Orthopedagogie, HoGent Wat mogen jullie verwachten? Orthopedagogische kijk? Visie op verslaving

Nadere informatie

Een evaluatie van het lokaal drugbeleid in Brugge.

Een evaluatie van het lokaal drugbeleid in Brugge. FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID Een evaluatie van het lokaal drugbeleid in Brugge. Masterproef neergelegd tot het behalen van de graad van Master in de criminologische wetenschappen door (00707486.) Van Damme

Nadere informatie

De organisatie van vorming, opleiding en arbeidstoeleiding als voorbereiding sociale re-integratie in Vlaamse gevangenissen

De organisatie van vorming, opleiding en arbeidstoeleiding als voorbereiding sociale re-integratie in Vlaamse gevangenissen De organisatie van vorming, opleiding en arbeidstoeleiding als voorbereiding sociale re-integratie in Vlaamse gevangenissen Promotor: Prof.dr. S.Snacken Onderzoekers: Hanne Tournel en Anne De Ron 1 Vanuit

Nadere informatie

Financiële verslaggeving lokale besturen: is er een probleem? Jan Leroy, directeur bestuur VVSG

Financiële verslaggeving lokale besturen: is er een probleem? Jan Leroy, directeur bestuur VVSG Financiële verslaggeving lokale besturen: is er een probleem? Jan Leroy, directeur bestuur VVSG 1 Inhoud Het ruimere kader Is er een probleem? Elementen voor debat Conclusies 2 Het ruimere kader Europa

Nadere informatie

Welzijnsbarometer 2015

Welzijnsbarometer 2015 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL "Cultuur aan de macht" de sociale rol van cultuur en kunst 26 november 2015 Welzijnsbarometer 2015 Marion

Nadere informatie

Evaluatie van begroting 2013

Evaluatie van begroting 2013 Evaluatie van begroting 2013 Toelichting Vlaams Parlement 29 januari 2013 Inhoudstafel 2 Initiële begroting 2013 Moeilijke begrotingsopmaak Welke keuzes werden gemaakt Eenmalige factoren Evaluatie door

Nadere informatie

Illegale drugs (andere dan cannabis) in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC)

Illegale drugs (andere dan cannabis) in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC) Illegale drugs (andere dan cannabis) in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC) Illegale drugs in de BBC Het gebruik van illegale drugs zoals cocaïne, xtc en speed is in iedere Vlaamse

Nadere informatie

Audit bij Vlaamse lokale besturen Jan Leroy, VVSG

Audit bij Vlaamse lokale besturen Jan Leroy, VVSG Audit bij Vlaamse lokale besturen Jan Leroy, VVSG Studiedag Publieke auditfunctie Brussel, 14 december 2011 Inhoud Enkele cijfergegevens 2 - VVSG - Audit Vlaamse lokale besturen 1 Inhoud 3 - VVSG - Audit

Nadere informatie

35 jaar De Kiem. Therapeutisch programma voor druggebruikers en hun omgeving. Uitdagingen voor de toekomst l 29.03.2012 l

35 jaar De Kiem. Therapeutisch programma voor druggebruikers en hun omgeving. Uitdagingen voor de toekomst l 29.03.2012 l STUDIEDAG 35 jaar De Kiem Therapeutisch programma voor druggebruikers en hun omgeving Uitdagingen voor de toekomst l 29.03.2012 l De Kiem is dit jaar 35 jaar actief binnen de drughulpverlening in Vlaanderen.

Nadere informatie

Het speelveld van e-government

Het speelveld van e-government Het speelveld van e-government Freddy Deprez Leuven, 14 september 2007 Overzicht competitie of samenwerking alle heil komt van boven / van beneden Mensen of machines Processen in vraag stellen Laten we

Nadere informatie

DRIEJAARLIJKS RAPPORT

DRIEJAARLIJKS RAPPORT FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Directoraat-generaal Organisatie Gezondheidszorgvoorzieningen Dienst Psychosociale gezondheidszorg DRIEJAARLIJKS RAPPORT 2001-2002-2003

Nadere informatie

Alcohol- en druggebruik bij Vlaamse jongeren

Alcohol- en druggebruik bij Vlaamse jongeren Alcohol- en druggebruik bij Vlaamse jongeren VAD-leerlingenbevraging Doel: aanvullend bij educatieve pakketten een zicht geven op middelengebruik bij leerlingen Survey, o.b.v. vragenlijst Gebaseerd op

Nadere informatie

8% MEER ÉN DIVERSERE VRAGEN VOOR DE DRUGLIJN IN 2016

8% MEER ÉN DIVERSERE VRAGEN VOOR DE DRUGLIJN IN 2016 8% MEER ÉN DIVERSERE VRAGEN VOOR DE DRUGLIJN IN 2016 Brussel, 14 juni 2017 2016 werd voor De DrugLijn het op twee na drukste jaar ooit. In totaal werden 6.544 bellers, skypers, mailers en chatters anoniem

Nadere informatie

Exploitatie van bioscoopzalen ( 35 mm of meer )

Exploitatie van bioscoopzalen ( 35 mm of meer ) T2.1 Structurele en kwalitatieve inlichtingen T2.1.1 Bioscopen volgens het aantal zalen T2.1.2 Zalen en zitplaatsen T2.1.3 Aantal beschikbare zitplaatsen volgens het aantal zalen T2.1.4 Zalen die het hele

Nadere informatie

Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer

Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer M A A I K E D E C O N I N C K C G G VA G G A B O O M G A A R D S T R A A T 7 2018 A N T W E R P E N 0 3. 2 5 6. 9 1. 4 1 W W W. V A G G A. B E Eigen normen en

Nadere informatie

CROSS-OVER 2/12/2014

CROSS-OVER 2/12/2014 CROSS-OVER 2/12/2014 SKILLVILLE: Alcohol, tabak en cannabis Historiek Start Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) september 2012 Impact van het ontwikkelen en inzetten van een educatieve game ter

Nadere informatie

Ontwikkelingen in hulpvraag voor alcohol bij ouderen in Nederland (1994-2010)

Ontwikkelingen in hulpvraag voor alcohol bij ouderen in Nederland (1994-2010) bij ouderen in Nederland (1994-2010) Jeroen Wisselink Help! 'Gun ze toch hun borreltje!?' Congres Ouderen en Alcohol Maandag 23 april 2012, 9.30 uur - 17.00 uur Inhoud Inleiding Hulpvraag ouderen Vergrijzing

Nadere informatie

Definitieve resultaten eindejaarscontroles

Definitieve resultaten eindejaarscontroles Definitieve resultaten eindejaarscontroles Persbericht 14 januari 211 2 Na zes weken sensibilisering en alcoholcontroles op de weg maken Staatssecretaris voor Mobiliteit Etienne Schouppe en het Belgisch

Nadere informatie

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Alcohol en opvoeding 15 Ouders rond 2008 onderschatten alcoholgebruik van hun kinderen

Nadere informatie

WORKSHOP WERKEN MET TOOLKIT

WORKSHOP WERKEN MET TOOLKIT SYMPOSIUM asielzoekers en vluchtelingen met ernstige psychiatrische problematiek WORKSHOP WERKEN MET TOOLKIT Educatieve en begeleidingsmethodieken voor asielzoekers Vlaams expertisecentrum voor alcohol,

Nadere informatie

BERICHT AAN DE GEMEENTEN GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN VAN 14 OKTOBER 2012

BERICHT AAN DE GEMEENTEN GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN VAN 14 OKTOBER 2012 BERICHT AAN DE GEMEENTEN GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN VAN 14 OKTOBER 2012 INSCHRIJVING VAN VREEMDELINGEN DIE IN BELGIË VERBLIJVEN EN DIE GEEN ONDERDANEN ZIJN VAN EEN LIDSTAAT VAN DE EUROPESE UNIE De omzendbrief

Nadere informatie

2. Samenwerkingsakkoord tussen de federale Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten betreffende de bestendiging van het armoedebeleid

2. Samenwerkingsakkoord tussen de federale Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten betreffende de bestendiging van het armoedebeleid 137 2. Samenwerkingsakkoord tussen de federale Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten betreffende de bestendiging van het armoedebeleid Het Samenwerkingsakkoord tussen de federale Staat, de Gemeenschappen

Nadere informatie

Bijlage Samenwerkingsakkoord tussen de federale Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten betreffende de bestendiging van het armoedebeleid

Bijlage Samenwerkingsakkoord tussen de federale Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten betreffende de bestendiging van het armoedebeleid Bijlage 2 253 Bijlage 2 Samenwerkingsakkoord tussen de federale Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten betreffende de bestendiging van het armoedebeleid Het Samenwerkingsakkoord tussen de federale Staat,

Nadere informatie

PRIT praat INTERSECTORAAL. 12 december 2013

PRIT praat INTERSECTORAAL. 12 december 2013 PRIT praat INTERSECTORAAL 12 december 2013 Wie is de persoon met een psychische kwetsbaarheid of psychiatrische problematiek? Enkele cijfers (Itinera) Als 3 willekeurige Belgen rond een tafel zitten,

Nadere informatie

Lokaal Beleidsplan alcohol en andere drugs 2014-2017

Lokaal Beleidsplan alcohol en andere drugs 2014-2017 Lokaal Beleidsplan alcohol en andere drugs 2014-2017 Dit plan kadert binnen het Strategisch Veiligheids- en Preventieplan 2014-2017 van Stad Brugge, onder fenomeen 5. Opmaak: Niek Vanmaeckelberghe Drugcoördinator

Nadere informatie