Nederland in Afghanistan

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nederland in Afghanistan"

Transcriptie

1 Nederland in Afghanistan Ministerie van Buitenlandse Zaken Postbus eb Den Haag mei 2005

2 Nederland in Afghanistan

3 Uitgave Ministerie van Buitenlandse Zaken / Ontwikkelingssamenwerking Directie Voorlichting en Communicatie (DVL/AB) in samenwerking met het Ministerie van Defensie Tekst Karolien Bais Eindredactie Charlotte Talens Druk Koninklijke De Swart Ontwerp Eindeloos, Den Haag Fotografie Hennie Keeris (ANP), Shah Marai (ANP), Rick Nederstigt (ANP), Paul Verheul (MinDef ) Karolien Bais, Bernard Kelkes (MinBuZa), Marten de Boer (MinBuZa) Ordercode bzdr6601/n/e december 2006 Voor meer informatie over de Nederlandse aanwezigheid in Afghanistan:

4 Inhoud Nederland in Afghanistan: Langdurige steun 4 Internationale betrokkenheid bij Afghanistan 6 Partnerland van Nederland 10 Geïntegreerde benadering, hoe werkt dat? 12 Militaire inzet 14 Zo militair als nodig zo civiel als mogelijk 20 Geen quick fixes 24

5 Nederland in Afghanistan: Langdurige steun Afghanistan rekent op langdurige steun van de internationale gemeenschap. Nederland biedt die hulp al sinds 2001, toen de Taliban verdreven werden, vanuit de gedachte dat internationaal partnerschap en wederopbouw bijdragen aan stabiliteit. Immers, wie het voordeel van de vrede proeft, zal minder snel naar de wapens grijpen. Omgekeerd zijn ook veiligheid en stabiliteit noodzakelijke voorwaarden voor ontwikkeling van een land. Om op al die vlakken vorderingen te maken trekken de ministers van Defensie, Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking samen op. Ondersteund door een grote meerderheid in het parlement heeft Nederland ook voor de komende jaren zijn steun toegezegd. De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking draagt in ieder geval tot en met 2009 financieel bij aan de wederopbouw. Ook maken tot 2008 tussen de 1500 en 1800 Nederlandse militairen deel uit van ISAF (International Security and Assistance Force), de troepenmacht die onder leiding staat van de NAVO. Aan de militaire eenheden van het ministerie van Defensie heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken politieke adviseurs en adviseurs op het gebied van ontwikkelingssamewerking toegevoegd. 4

6 5 De Afghaanse burgeroorlog 1973: Koning Mohammed Zahir Shah wordt verdreven door zijn neef, luitenant-generaal Mohammed Daoud, die president wordt. 1978: Daoud wordt vermoord en het land komt onder leiding van een communistische Revolutionaire Raad. Islamitische strijders (mudjahedin) nemen de wapens op tegen het bewind. 1979: Sovjet-troepen vallen Afghanistan binnen en bezetten het land. 1989: De Sovjet-Unie trekt zich terug. Naar schatting vijf miljoen Afghanen zijn het land ontvlucht; anderhalf miljoen Afghanen zijn omgekomen. 1992: Het communistische bewind maakt plaats voor de heerschappij van de mudjahedin. 1996: De Taliban verdrijven de mudjahedin en vestigen een streng religieus regiem. 2001: Na de aanslagen van 11 september 2001 eist de VS uitlevering van Al Qaeda-leider Osama bin Laden, die vanuit Afghanistan zou opereren. De VS, geholpen door de Noordelijke Alliantie, een coalitie van tegenstanders van de Taliban, verdrijven de Taliban.

7 Internationale betrokkenheid bij Afghanistan Direct na de val van de Taliban in 2001 komt de internationale gemeenschap bijeen in Bonn. Om te voorkomen dat er een machtsvacuüm ontstaat in Afghanistan en om het land zo snel mogelijk overeind te helpen, worden ingrijpende beslissingen genomen. Een internationale vredesmacht wordt in het land gestationeerd. Aanvankelijk is ISAF een samenwerkingsverband van coalitiepartners maar in augustus 2003 neemt de NAVO het commando op zich. Gefaseerd komen in het hele land zogeheten Provinciale Reconstructie Teams (PRT s) die als opdracht krijgen de stabiliteit te bevorderen en de Afghaanse autoriteiten te ondersteunen bij de wederopbouw. De Verenigde Naties nemen de taak op zich om Afghanistan te begeleiden naar een democratische rechtsstaat. De United Nations Assistance Mission to Afghanistan (UNAMA) coördineert tevens de humanitaire hulp en wederopbouwactiviteiten. Voor de wederopbouw belooft de internationale gemeenschap in Bonn 4,5 miljard dollar bij te dragen voor een periode van vijf jaar. Bonn levert ook een interim-regering op, met de hervormingsgezinde Hamid Karzai aan het hoofd. Zijn positie behoudt hij als in 2002 de tijdelijke Loya Jirga, de traditionele Afghaanse volksraadpleging (een soort Tweede Kamer), een overgangsregering aanwijst. Ook uit de democratische verkiezingen in 2004 komt Karzai als president tevoorschijn. Het jaar daarop krijgt het land een grondwet en een democratisch gekozen parlement. Bij de internationale donorconferentie in Berlijn, voorjaar 2004, krijgt Afghanistan opnieuw financiële steun toegezegd: 8,2 miljard dollar voor een periode van twee jaar. Als begin 2006 in Londen nieuwe afspraken worden gemaakt over ontwikkelingssamenwerking tussen de internationale gemeenschap en de Afghaanse overheid, het Afghanistan Compact, 6

8 7 Minister-President Balkenende met President Karzai tijdens bezoek Afghanistan augustus 2006.

9 beloven donoren (waaronder Nederland) de komende vijf jaar zo n 10 miljard dollar bij te dragen. De komende twee jaar, zo luiden de afspraken, zullen gebruikt worden om illegale gewapende groepen te ontmantelen, ambtenaren te benoemen op basis van verdienste in plaats van afkomst of vriendjespolitiek, belangrijke sectoren als landbouw, mijnbouw en transport nieuw leven in te blazen, en dorpen te helpen ontwikkelen. Shura oftewel een vergadering van stamoudsten in Uruzgan. Donorcoördinatie Om wildgroei te voorkomen hebben donoren met de Afghaanse regering afgesproken welk land een leidende donorrol speelt in een bepaalde sector. Dit weerhoudt landen er overigens niet van om bij te springen in andere sectoren. Nederland focust onder andere op goed bestuur, bijvoorbeeld door steun bij de verkiezingen en assistentie aan de Afghaanse overheid bij het bieden van hulp aan de bevolking; de Verenigde Staten nemen de opbouw van het Afghaanse leger voor hun rekening; Japan is de belangrijkste donor op het gebied van ontwapening; Duitsland zet in op de opleiding van politie; Italië heeft de leiding bij hervorming van justitie; het Verenigd Koninkrijk heeft een leidende rol in de strijd tegen papaverteelt en handel; Canada doet veel op het gebied van ontmijning; UNAMA heeft het voortouw bij de wederopbouw en de politieke hervormingen. 8

10 De EU is nauw betrokken bij het wederopbouwproces in Afghanistan en heeft een Speciale Vertegenwoordiger voor Afghanistan aangesteld. De EU heeft de afgelopen jaren al.7 miljard Euro geïnvesteerd in noodhulp en wederopbouw, vooral bestemd voor gezondheidszorg, plattelandsontwikkeling, infrastructuur, politiehervorming, ontmijning en publieke administratie. Eind 2005 is de EU een partnerschap met de regering aangegaan om te helpen van Afghanistan weer een goed functionerende rechtsstaat te maken. De humanitaire situatie in Afghanistan De gemiddelde levensverwachting is 45 jaar voor mannen en 44 jaar voor vrouwen. Kindersterfte onder de vijf jaar is de hoogste ter wereld; de helft van de kinderen onder 5 jaar is ondervoed. Vier op de vijf mensen kan niet aan eenvoudige medicijnen komen. Twee op de vijf mensen hebben geen veilig drinkwater. Minder dan de helft van de mannen kan lezen en schrijven; van de vrouwen slechts 14 procent. 85 procent van de Afghanen leeft van de landbouw, maar veel grond is bezaaid met mijnen, vernietigd of onbereikbaar. 4,5 miljoen vluchtelingen zijn sinds 2001 teruggekeerd, maar er is grote woningnood, hoge werkloosheid en in bepaalde gebieden onveiligheid. 9

11 Partnerland van Nederland Nederland draagt al bijna twintig jaar actief bij aan de ontwikkeling van Afghanistan, in eerste instantie met name door het geven van noodhulp. In de periode voor 2001 ging er zo n 20 miljoen gulden (ongeveer 9 miljoen euro) naar onder andere VN-organisaties, het Rode Kruis en andere hulporganisaties in Afghanistan voor noodhulp. Dat Afghanistan na de val van de Taliban een partnerland van Nederland werd een garantie voor langdurige betrokkenheid -, kwam echter niet alleen uit humanitaire overwegingen voort. Nederland hecht groot belang aan stabiliteit in de hele regio rond Afghanistan, van de buurlanden Pakistan en Iran tot en met de Centraal-Aziatische republieken. Welvaart en democratie moeten helpen nieuwe conflicten voorkomen. Een derde motief is de strijd tegen het terrorisme. Nederland levert een substantiële bijdrage aan de vredesmacht ISAF en zet daarnaast in op armoedebestrijding in Afghanistan als krachtig middel in de strijd tegen radicalisering. Stabiliteit en wederopbouw van Afghanistan zijn belangrijk voor het land zelf, maar dragen ook bij aan meer veiligheid in Nederland en in de rest van de wereld. Nederlandse hulp aan Afghanistan Nederland geeft al sinds 2001 hulp aan Afghanistan. De Nederlandse hulp bestaat deels uit noodhulp en deels uit structurele ontwikkelingssamenwerking. Lag aanvankelijk de nadruk meer op noodhulp om het land draaiende te houden, gaandeweg is de aard van de hulp zich meer op duurzame ontwikkeling van het land gaan richten. Nederland steunt de Afghaanse centrale regering op een groot aantal deelgebieden via het Afghanistan Reconstruction Trust Fund (ARTF) van de VN. Ook heeft Nederland de Afghanen bijgestaan bij de organisatie van de verkiezing van het parlement en de president, draagt het bij aan de strijd tegen drugsteelt en handel en helpt het hulporganisaties bij het verwijderen van landmijnen. 10

12 11 Afghaanse vrouwen tijdens een campagne voor de parlementsverkiezingen.

13 Geïntegreerde benadering, hoe werkt dat? Veiligheid en stabiliteit zijn noodzakelijke voorwaarden voor ontwikkeling. Daarom worden de Nederlandse inspanningen in conflictgevoelige regio s niet alleen vanuit de pure ontwikkelingssector aangepakt, maar in samenhang met de politieke, militaire en economische sectoren. Die geïntegreerde benadering ( Defence, Development & Diplomacy ) is nodig voor het bereiken van blijvende vrede, veiligheid en ontwikkeling. 12

14 13

15 Militaire inzet Zo militair als nodig Nederland heeft de laatste jaren militaire steun gegeven aan Operatie Enduring Freedom (OEF), de door de VS geleide internationale coalitie. Met de inzet van vliegtuigen, helikopters, schepen en Special Forces heeft Nederland deelgenomen aan de strijd tegen het terrorisme. Deze inzet is nu beëindigd. Ook heeft Nederland sinds 2002 een belangrijke rol gespeelt in de opbouw van de International Security Assistance Force (ISAF). Aanvankelijk met een landmachtcompagnie en stafpersoneel in de verschillende hoofdkwartieren. In 2003 met een Duits-Nederlands hoofdkwartier, een jaar later met een Apache-helikopter-detachement in Kaboel en een Provinciaal Reconstructie Team (PRT) in Baghlan, en weer een jaar later met een F-16-detachement. Alles bij elkaar is Nederland een belangrijke factor voor ISAF. Ook de hoogste civiele vertegenwoordiger bij de NAVO in Afghanistan is een Nederlandse diplomaat (Daan Everts), die veel ervaring heeft bij de Verenigde Naties en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Momenteel heeft Nederland in de zuidelijke provincie Uruzgan tussen de 1500 en 1800 militairen gestationeerd die voor veiligheid moeten zorgen zodat wederopbouw mogelijk wordt. De militairen zijn verdeeld over twee bases: de grootste basis is Tarin Kowt, waar zo n 1200 militairen gelegerd zijn. De kleinere is Deh Rawod, waar ongeveer 300 militairen aan het werk zijn. Een deel van hen vormt het Provinciaal Reconstructie Team (PRT). Op de basis in Kandahar zijn nog eens ruim 300 Nederlandse militairen gestationeerd. De militairen in het Zuiden van Afghanistan worden ondersteund door 6 Apache-gevechtshelikopters, 5 Cougar-helikopters en 6 F-16-jachtvliegtuigen. De Koninklijke Marechaussee heeft personeel uitgezonden om in Uruzgan de Afghaanse politie te trainen. De strategie van de Nederlandse troepen is de inktvlekbenadering. Het Afghaanse leger, ondersteund door ISAF-troepen, creëert veilige gebieden waar de lokale overheid gezag heeft, zodat de 14

16 15 De Nederlanders op patrouille met open vizier; een voorbeeld van de Nederlandse aanpak.

17 wederopbouw kan beginnen. De bedoeling is dat daar snel zichtbare verbeteringen optreden, zoals herstel van basisinfrastructuur, bruggen, scholen en moskeeën, voorzieningen voor schoon drinkwater en medische zorg. Dit patroon kan zich als een inktvlek uitbreiden naar de verder afgelegen gebieden. Tegelijkertijd wordt de bevolking in die verder afgelegen gebieden niet aan haar lot overgelaten. De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking heeft geld ter beschikking gesteld voor snelle en zichtbare projecten in gebieden waar ISAF en de Afghaanse autoriteiten niet dagelijks zichtbaar aanwezig kunnen zijn. Bij het opzetten van het PRT in Uruzgan kan voortgeborduurd worden op de ervaringen van het Nederlandse PRT dat twee jaar lang opereerde in de noordelijke provincie Baghlan. Daar is met de Afghaanse overheid een begin gemaakt met het ontwapenen van milities, het trainen van politie en leger en de hervorming van het lokale bestuursapparaat. Ook is meegeholpen bij het organiseren van de verkiezingen en zijn in alle uithoeken van de provincie herstelwerkzaamheden verricht aan wegen, bruggen, irrigatiewerken, scholen, drinkwater- en stroomvoorzieningen. De Afghanen hebben in hun turbulente geschiedenis buitenlandse troepen zien komen en gaan, dus het is zaak voor de Nederlandse troepen het vertrouwen van de bevolking te winnen. Veel tijd wordt geïnvesteerd in contact leggen met de bevolking, de lokale autoriteiten en de informele leiders, onder wie ook de geestelijke leiders. Het groeiende vertrouwen is niet alleen de basis voor ontwikkelingsactiviteiten, maar vergroot ook de veiligheid van de troepen zelf. Ook in Uruzgan is de inzet van Nederlandse militairen erop gericht de Afghaanse overheid in 16

18 staat te stellen haar gezag uit te oefenen, zodat de internationale troepenmacht op den duur overbodig wordt. De wijze van optreden van de Nederlandse eenheid wordt ook wel de Dutch approach genoemd: een combinatie van respect voor de bevolking, kennis van religie, lokale zeden en gewoonten en zo min mogelijk agressief overkomen. Toch zijn er situaties waarin het leger krachtig moet optreden om de Afghanen te assisteren in hun strijd tegen de Taliban. Essentieel is dat ieder succes in Uruzgan een succes van de Afghanen moet zijn. Daarom treden de Nederlandse militairen waar mogelijk samen op met de Afghaanse politie of het Afghaanse leger. De militairen beschikken over een fonds om kleine projecten te kunnen uitvoeren, de zogeheten civiel-militaire (CIMIC) middelen. Daarmee kunnen zij de bevolking tonen dat zij haar willen helpen en luisteren naar haar wensen en behoeften. Dit zal bijdragen aan het draagvlak onder de lokale bevolking voor de Nederlandse aanwezigheid. Daarnaast investeert de Nederlandse overheid ook in de structurele wederopbouw van Uruzgan. Het verschil tussen OEF en ISAF ISAF is een stabilisatiemissie onder mandaat van de Verenigde Naties en onder commando van de NAVO, die de randvoorwaarden voor veiligheid en stabiliteit en daarnaast ook wederopbouw moet bevorderen. Operatie Enduring Freedom (OEF) heeft tot doel Al Qaeda en de Taliban te bestrijden. ISAF en OEF zijn gescheiden operaties met een eigen mandaat en een separate commandostructuur. ISAF moet in het onrustige Zuiden van Afghanistan ook kunnen optreden tegen gewapende oppositiegroepen die een bedreiging voor de missie vormen. Omgekeerd doet OEF meer dan alleen Al Qaeda en de Taliban uitschakelen. OEFeenheden leiden het Afghaanse leger op en zijn ook betrokken bij het identificeren en begeleiden van wederopbouwprojecten. Waar nodig ondersteunen OEF-eenheden de ISAF-operatie. Overzicht Provinciale Reconstructie Teams. 17

19 Baghlan beleeft groeiende bedrijvigheid We hebben vijf compleet nieuwe scholen gebouwd, zegt kapitein ter zee Peter de Harder. Hij was een half jaar commandant van het PRT in Baghlan, waar Nederland van 2004 tot 2006 het commando over heeft gevoerd. Maar er is meer gebeurd. Een bestaande school is ommuurd ter bescherming tegen overstromingen, de politie heeft een nieuw wachthuisje, het dak van een ziekenhuis is hersteld, evenals een plaatselijke radio- en televisiezender. Het PRT had de beschikking over een fonds van een half miljoen euro voor dit soort snelle ingrepen. De Harder legt uit: Die snelle projecten zijn vooral ook psychologisch belangrijk omdat ze goodwill kweken bij de plaatselijke bevolking. In het militaire jargon worden deze dan ook force acceptance-activiteiten genoemd. Voor de wederopbouw van Baghlan was 5 miljoen euro gereserveerd, geld dat door de ambassade in Kaboel onder hulporganisaties en overheidsinstanties is verdeeld voor wederopbouwprojecten voor de langere termijn. Het PRT, waaraan een politiek adviseur van het ministerie van Buitenlandse Zaken was toegevoegd, adviseerde over mogelijke projecten. De aanwezigheid van het PRT gedurende twee jaar heeft in Baghlan voor een behoorlijke economische opleving gezorgd. Commandant De Harder: Bezoekers die al een tijdje niet in Baghlan zijn geweest, zien de toename in bedrijvigheid. Het valt ze op dat er meer handel is. Op de weg komen we steeds meer vrachtwagens tegen. 18

20 19 Opening van de met Nederlandse steun gebouwde brug in Baghlan.

21 zo civiel als mogelijk Uitgangspunt van de wederopbouw is zo militair als nodig, zo civiel als mogelijk. Snelle hulpverlening is ook van belang om te voorkomen dat de Taliban steun vindt onder de bevolking. De wederopbouw zelf wordt niet door militairen gedaan, maar door de Afghaanse overheid en door lokale en internationale organisaties. De militairen proberen wel die wederopbouw mogelijk te maken. Nederland heeft hieraan in de afgelopen jaren zo n 300 miljoen euro bijgedragen, waarvan het grootste deel ging naar het Afghanistan Reconstruction Trust Fund. Het is een immense klus om Afghanistan na 23 jaar oorlog weer op te bouwen. Bruggen zijn stukgeschoten, elektriciteitsleidingen vernield, machines verouderd. Landbouwgrond ligt bezaaid met mijnen, de veestapel is geslonken, bijna alle bomen zijn in houtvuurtjes verdwenen. Miljoenen Afghanen zijn naar het buitenland gevlucht, onder wie veel mensen met een goede opleiding. Vrouwen en meisjes zijn jarenlang hun huis niet uit geweest op last van de Taliban-politie. Krijgsheren waren heer en meester in hun eigen drugsimperium, bewaakt en bevochten door eigen milities. De economie dreef op smokkel. De Afghaanse economie leeft nu op: in 2005 ongeveer 14% groei. Dat is te danken aan de toegenomen veiligheid, de reparatie van wegen, telecommunicatie en energievoorzieningen, en het ontmijnen van land. Daarnaast zijn vele Afghaanse vluchtelingen, vaak met een goede opleiding, teruggekeerd om hun land te helpen opbouwen. Niettemin blijft Afghanistan straatarm. Staatsinstellingen, zoals ministeries, rechtbanken, de politie en het leger, moeten van de grond af aan worden opgebouwd, terwijl van belastingheffing nog nauwelijks sprake is. De centrale overheid probeert haar gezag nu te vestigen tot in alle uithoeken van het land, maar ondervindt soms veel tegenstand van lokale krijgsheren en oppositionele groepen, zoals de Taliban. 20 Nederlandse militairen delen lesmateriaal uit.

22 21 President Karzai bespreekt de situatie in het Zuiden regelmatig met de relevante partners in de Policy Action Group: de meest betrokken Afghaanse ministers, de vier ambassadeurs met verantwoordelijkheid voor de zuidelijke provincies (het Verenigd Koninkrijk, Canada, de VS en Nederland), de commandanten van de ISAF, OEF en het VN-bureau UNAMA. Dit adviesorgaan bespreekt strategieën om de veiligheid, de wederopbouw en de communicatie met de bevolking in het Zuiden te verbeteren. Zo wordt er mogelijk een apart fonds opgericht om met een hoger salaris en betere secundaire arbeidsvoorwaarden hoogopgeleide Afghanen te kunnen aantrekken voor het achtergebleven Zuiden, zodat specialisten voor versnelde ontwikkeling kunnen zorgen. Er wordt ook gewerkt aan plannen voor verzoening met voormalige Talibanleden en voor extra opleiding van Afghaanse politiemensen. Voor de wederopbouw heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken twee adviseurs voor ontwikkelingssamenwerking in Uruzgan geplaatst, die in overleg met de Task Force Uruzgan van ISAF projecten selecteren. Deze adviseurs overleggen ook met de niet-gouvernementele organisaties die de projecten gaan uitvoeren. Daarnaast is een

23 politiek adviseur geplaatst bij de Nederlandse troepen in Uruzgan. Hij geeft politiek advies aan de commandant en heeft overleg met de lokale overheden en civiele organisaties. Bestrijding van de drugsproductie is van groot belang voor de stabiliteit van Afghanistan. De Afghaanse drugsmaffia heeft sterke banden met de Taliban en andere oppo sitionele groepen. De Taliban is voor zijn financiering deels afhankelijk van opbrengsten van drugshandel. De drugskartels profiteren op hun beurt weer van de onveiligheid die de Taliban teweegbrengt. Bovendien wordt de lokale bevolking door de Taliban vaak gedwongen papaver te blijven verbouwen. De Afghaanse regering heeft begin 2006 een Nationale Strategie voor Drugsbestrijding goedgekeurd. Die voorziet zowel in de bestrijding van de drugshandel en papaverteelt als in de ontwikkeling van alternatieve inkomstenbronnen voor de boeren. De regering kan de hulp van ISAF inroepen, bijvoorbeeld voor training van veiligheidsdiensten, inlichtingen delen en informatiecampagnes ondersteunen. Maar ISAF vernietigt geen papavervelden en onderneemt geen gewapende actie tegen papavertelers, tenzij uit zelfverdediging. Nederland zal de komende tijd in de zuidelijke provincie Uruzgan de Afghaanse overheid steunen bij de aanpak van drugshandelaren en het creëren van alternatieve inkomstenbronnen. Daarnaast draagt Nederland financieel bij aan projecten om drugssmokkel via Centraal-Azië naar Rusland en Europa tegen te gaan. 22

24 Meer gezond vee met een hogere productie De Nederlander Nikaj van Wees (32) woont sinds maart 2006 in het stadje Pol-e- Khomri in de provincie Baghlan, waar hij werkt voor de ontwikkelingsorganisatie Dutch Committee for Afghanistan (DCA). Door oorlog en droogte is de veestapel enorm geslonken en zijn de boerenfamilies erg arm. DCA werkt met geld van Ontwikkelingssamenwerking aan verbetering van de gezondheid van de schapen, koeien, geiten, ezels en kamelen en verhoging van hun productie. In het voorjaar van 2006 zijn 500 zwangere schapen verdeeld onder 250 recent teruggekeerde vluchtelingen. In het najaar is begonnen met het opzetten van een boerenorganisatie die melk gaat leveren aan de kaasfabriek in Baghlan. Om de hoeveelheid melk te verhogen en de levenstandaard van de lokale boer te verbeteren worden 150 melkkoeien gekocht voor de kleine boer rondom de kaasfabriek. Deze boeren betalen 30% van de aankoopwaarde. De melk kan aan de kaasfabriek van Baghlan verkocht worden. Van Wees: "Dit was van oudsher een bruisend fabriekje. Het is in de oorlog verwoest, maar nu weer in ere hersteld. Het is de bedoeling dat de kaasfabriek uiteindelijk in handen komt van de boerenorganisatie die nu in oprichting is." Om te zorgen dat de veestapel in goede conditie blijft, komen er in het gebied tien veeartsenposten. DCA leidt de veeartsen op, die zullen uitwaaieren over de dorpen om vaccinatieprogramma s uit te voeren en om lokale boeren te helpen bij gezondheidsproblemen van hun vee. Verder zorgen voorlichters voor verbetering van de kennis en kunde van de boeren. Nikaj van Wees: "Hoewel men op het platteland al eeuwen leeft met de dieren, is de kennis over diergezondheid en -productie niet echt goed. Het mes snijdt op deze manier aan twee kanten: de boeren worden er wijzer van en de veeartsen kunnen een fatsoenlijke praktijk opbouwen." 23

25 Geen quick fixes Als het aan Nederland ligt, krijgt Afghanistan de langdurige steun waar president Karzai voortdurend op aandringt. Wederopbouw na een burgeroorlog is nou eenmaal geen kwestie van snelle oplossingen, zoals uit ervaring is gebleken. De kans op terugval of een hernieuwd opflakkeren van conflicten is groot als er geen stevige fundamenten gelegd worden voor een democratische rechtsstaat waarin mensen in vrede en welvaart kunnen leven. Wederopbouw, zo is het standpunt van de Nederlandse overheid, kan alleen effectief zijn als politieke dialoog, ontwikkeling en humanitaire, economische en militaire hulp hand in hand gaan. En dat verplicht tot langdurige betrokkenheid. Wederopbouw is kwestie van lange adem Om de bevolking van Uruzgan snel een zichtbare verbetering van hun leefomstandigheden te bieden, heeft de ambassade in Kaboel contracten voor zo n 200 projecten gesloten met Afghaanse niet-gouvernementele organisaties. Het gaat vooral om herstel van dorpswegen en irrigatiekanalen. Ook zijn er moskeeën opgeknapt, tractoren en schoolbussen gerepareerd en computers (inclusief training) geleverd aan provinciale overheden. De Nederlandse ISAF-troepen hebben inmiddels een uitgebreid netwerk opgebouwd met zowel de bevolking als lokale overheden. Met Nederlands geld is een speciale Uruzgan-faciliteit ingesteld voor grotere investeringen in gezondheidszorg, landbouw en plattelandsontwikkeling. Bevolking en overheid hebben een belangrijke stem in het aanwijzen en uitvoeren van die projecten. Maar echte wederopbouw is een kwestie van lange adem. Zoals de Nederlandse adviseur voor ontwikkelingssamenwerking in Uruzgan het stelt: Wederopbouw na conflict is als het restaureren van een prachtig oud pand; eerst secuur schuren en grondverven, dan pas aflakken. Dat kost tijd. Maar als je het niet doet, laat je lak los en kun je weer van voren af aan beginnen. 24

26 25

27 26 Bevolking wacht met smart op medische zorg In de afgelegen provincie Uruzgan kennen de meeste dorpen alleen een traditionele genezer en een traditionele vroedvrouw. Afghaanse particuliere gezondheidszorgorganisaties die in Uruzgan werken, hebben moeite om medisch personeel aan te trekken. Vooral vrouwelijke verpleegkundigen zijn moeilijk te vinden. En die zijn hard nodig, omdat juist vrouwen en meisjes ernstige gezondheidsrisico s lopen en bij voorkeur door vrouwelijke medici behandeld worden. Meisjes worden op jonge leeftijd uitgehuwelijkt en raken te vroeg en te vaak zwanger. Gemiddeld sterft er ieder uur een Afghaanse vrouw in het kraambed. Nederland draagt financieel bij aan het Afghaanse nationale programma om het land te voorzien van artsen en klinieken. Ook Afghaanse hulporganisaties die in Uruzgan medische zorg verlenen krijgen financiële steun om via opleiding van medisch personeel en training van dorpsgezondheidswerkers en traditionele vroedvrouwen de kwaliteit van de zorg op dorpsniveau op te krikken. Naarmate gebieden veiliger worden, zal meer medisch personeel bereid zijn om zich er te vestigen. Dan kunnen ook nieuwe klinieken worden geopend. In de pijplijn zitten al de bouw van een kliniek voor cholera- en diarreepatiënten, een dagbehandelingscentrum voor mannene en vrouwen, een ambulance in Chora en opleiding van medisch personeel. De bevolking wacht met smart op dit soort voorzieningen, zoals blijkt uit de toeloop die ontstaat als een mobiel medisch team de dorpen langs gaat.

28 Ministerie van Buitenlandse Zaken Postbus eb Den Haag december b z d r / n / e

GROENLINKS. Een alternatieve strategie voor Afghanistan OPPOSITIETAFEL

GROENLINKS. Een alternatieve strategie voor Afghanistan OPPOSITIETAFEL GROENLINKS Een alternatieve strategie voor Afghanistan OPPOSITIETAFEL Tweede-Kamerfractie GroenLinks 20 november 2007 Alternatieve strategie voor Afghanistan Kernboodschap De ISAF-missie in Afghanistan

Nadere informatie

Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008

Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008 Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008 Dames en heren, Goed hier te kunnen zijn. Nu bijna een jaar actief als staatssecretaris

Nadere informatie

Grotere rol voor UNAMA in Afghanistan

Grotere rol voor UNAMA in Afghanistan 6 VN Forum 2009-2 Grotere rol voor UNAMA in Afghanistan door Kees Homan* De veiligheid blijft verslechteren. De resultaten van internationale inspanningen en van de overheid op het gebied van hulp zijn

Nadere informatie

OP WEG NAAR VREDE IN URUZGAN?

OP WEG NAAR VREDE IN URUZGAN? 5 e editie december 2006 OP WEG NAAR VREDE IN URUZGAN? Op 11 september 2001 vliegen terroristen van al-qaïda met twee gekaapte passagiersvliegtuigen de torens van het World Trade Centre in New York binnen.

Nadere informatie

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan Afghanistan NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan KABUL - In het zuiden van Afghanistan is dinsdag een militair van de internationale vredesmacht ISAF gedood. Dat maakte een woordvoerder van de troepen

Nadere informatie

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven.

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven. Toespraak van de minister van Defensie, E. van Middelkoop, bij de terugkeer van de laatste Task Force Uruzgan, Vliegbasis Eindhoven, 8 augustus 2010. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Commandant van

Nadere informatie

Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan

Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan Den Haag is uniek in de wereld vanwege haar positie als internationale stad van vrede en recht. Den Haag is Legal Capital of the World. De derde VN-stad na New

Nadere informatie

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 29 februari 2008 Ons kenmerk D/2008003878

Nadere informatie

Presidentsverkiezingen en de toekomst van Afghanistan

Presidentsverkiezingen en de toekomst van Afghanistan Beschouwing Presidentsverkiezingen en de toekomst van Afghanistan Khalil Wedad Begin april ging de Afghaanse bevolking naar de stembus om een opvolger voor president Hamid Karzai te kiezen. Dit artikel

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 27 925 Bestrijding internationaal terrorisme Nr. 214 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 27 925 Bestrijding internationaal terrorisme Nr. 193 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN, VAN DEFENSIE EN VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

Nadere informatie

#1, 5 July 2007 Clingendael Security and Conflict Programme (CSCP) Inleiding ISAF ISAF in cijfers:

#1, 5 July 2007 Clingendael Security and Conflict Programme (CSCP) Inleiding ISAF ISAF in cijfers: CSCP Policy Brief #1, 5 July 2007 Clingendael Security and Conflict Programme (CSCP) De Nederlandse militaire missie in Uruzgan: voorwaarden voor verlengen of niet verlengen Inleiding Op 1 augustus 2006

Nadere informatie

Exitstrategie of ontwikkelingsstrategie?

Exitstrategie of ontwikkelingsstrategie? Nederland in Afghanistan (1) Exitstrategie of ontwikkelingsstrategie? margriet drent & nelleke van de walle 64 Opnieuw ligt de vraag voor: moet Nederland een inspanning leveren in Afghanistan? Ja, moet

Nadere informatie

Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum.

Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum. De krijgsmacht in verandering Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum. Let op: Alleen gesproken

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 9.00-11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-D Gebruik het bronnenboekje. Dit examen

Nadere informatie

Wederopbouw van Afghanistan vanuit Afghaans perspectief

Wederopbouw van Afghanistan vanuit Afghaans perspectief Wederopbouw van Afghanistan vanuit Afghaans perspectief Sander Oude Hengel Op het hoofdkwartier van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie vond eind september het zogeheten NATO-Afghan student forum

Nadere informatie

Postbus 20061 Postbus 20701 2500 EB 's-gravenhage 2500 ES 's-gravenhage Telefoon 070-3486486Telefoon 070-3188188

Postbus 20061 Postbus 20701 2500 EB 's-gravenhage 2500 ES 's-gravenhage Telefoon 070-3486486Telefoon 070-3188188 Ministerie van Ministerie van Buitenlandse Zaken Defensie Postbus 20061 Postbus 20701 2500 EB 's-gravenhage 2500 ES 's-gravenhage Telefoon 070-3486486Telefoon 070-3188188 Aan: de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Afghanistan: dromen en werkelijkheid bij ruimtelijke planning door de VN

Afghanistan: dromen en werkelijkheid bij ruimtelijke planning door de VN Afghanistan: dromen en werkelijkheid bij ruimtelijke planning door de VN Wouter 26 maart 2009 Stellingen: In een (post) conflict situatie zoals Afghanistan heb je dromen nodig, anders is ruimtelijke planning

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag. Den Haag, 26 juni 2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag. Den Haag, 26 juni 2008 Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag Den Haag, 26 juni 2008 Dank voor het verslag van uw bezoek begin april aan Noord-Irak dat u mij 10 juni jl. aanbood. Uw reis

Nadere informatie

Eindevaluatie Nederlandse bijdrage aan ISAF, 2006 2010

Eindevaluatie Nederlandse bijdrage aan ISAF, 2006 2010 Eindevaluatie Nederlandse bijdrage aan ISAF, 2006 2010 23 september 2011 blz. 2 van 135 blz. 4 van 135 Inhoud Overleden Nederlandse militairen in Afghanistan 2006-2010... 7 1 Inleiding... 11 2 De internationale

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (26 00u00 juni 02 24u00 juli 2014)

Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (26 00u00 juni 02 24u00 juli 2014) DEFENSIE DG COM Woordvoerders 1. Afghanistan Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (26 00u00 juni 02 24u00 juli 2014) a. ISAF (1) ISAF, de International Security and Assistance Force, opereert

Nadere informatie

van Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486

van Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486 Ministerie van Ministerie van Defensie Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486 Aan: de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum Ons kenmerk Onderwerp Wetgeving voor

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Contactpersoon S. Kaasjager T 070-3485230

Nadere informatie

~ ;:;V~'~ / Ministerievan BuitenlandseZaken. Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag.

~ ;:;V~'~ / Ministerievan BuitenlandseZaken. Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag. Ministerievan BuitenlandseZaken Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag (EFV) Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland wwwminbuzanl Contactpersoon

Nadere informatie

Inhoud Vooraf De Organisatie Activiteiten en projecten in Nederland Projecten Somalië 9 Colofon 11

Inhoud Vooraf De Organisatie Activiteiten en projecten in Nederland Projecten Somalië 9 Colofon 11 Jaarverslag 2014 Inhoud Vooraf 4 De Organisatie 5 - Organisatie ontwikkelingen 6 Activiteiten en projecten in Nederland 7 - Spreekuren 7 - Ontmoeting 7 - Bespreking taboe onderwerpen 8 - Conferentie gemeente

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 27 925 Bestrijding internationaal terrorisme Nr. 279 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN, VAN DEFENSIE EN VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

Nadere informatie

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Korte omschrijving: Leerlingen gaan aan de slag met actuele Europese dilemma s. Er zijn vijf dilemma s. U kunt zelf kiezen welke dilemma s u aan de orde stelt.

Nadere informatie

Communicatie en strategie van de Afghaanse Taliban, vanuit het perspectief van het leiderschap

Communicatie en strategie van de Afghaanse Taliban, vanuit het perspectief van het leiderschap , vanuit het perspectief van het leiderschap Auteurs: Godfried Wessels Seran de Leede Edwin Bakker Samenvatting Op 28 december 2014 is een einde gekomen aan de ISAF-missie (International Security and Assistance

Nadere informatie

Solidariteitsactie. voor. vluchtelingen. in Syrië. Zondag 22 februari 2015. GC De Wildeman Schoolstraat 15, Herent. Koerdische Maaltijd

Solidariteitsactie. voor. vluchtelingen. in Syrië. Zondag 22 februari 2015. GC De Wildeman Schoolstraat 15, Herent. Koerdische Maaltijd Solidariteitsactie voor vluchtelingen in Syrië Zondag 22 februari 2015 GC De Wildeman Schoolstraat 15, Herent Koerdische Maaltijd korte film en getuigenissen van Syrische vluchtelingen optreden Koerdische

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 27 925 Bestrijding internationaal terrorisme Nr. 541 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN, VAN DEFENSIE EN VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN

Nadere informatie

Rampenmanagement Zuid-Soedan

Rampenmanagement Zuid-Soedan Rampenmanagement Zuid-Soedan In Zuid-Soedan zijn honderdduizenden mensen op de vlucht. Er is groot gebrek aan schoon water, voedsel en medicijnen. De dreiging van hongersnood groeit, miljoenen mensen zullen

Nadere informatie

Op de vlucht. 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden!

Op de vlucht. 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden! Op de vlucht 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden! 2) Waar komen de vluchtelingen vandaan? Syrië Sinds in

Nadere informatie

Verslag discussie Gender in Crisisbeheersingsoperaties 16 maart 2005, Instituut Clingendael

Verslag discussie Gender in Crisisbeheersingsoperaties 16 maart 2005, Instituut Clingendael Verslag discussie Gender in Crisisbeheersingsoperaties 16 maart 2005, Instituut Clingendael Voorzitter Annemarie Jorritsma, voorzitter Task Force Vrouwen, veiligheid en Conflict Op 16 maart 2005 heeft

Nadere informatie

3 september 2014. Onderzoek: Internationale spanningen en conflicten

3 september 2014. Onderzoek: Internationale spanningen en conflicten 3 september 2014 Onderzoek: Internationale spanningen en conflicten Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 30.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Dossier Politietrainingsmissie Afghanistan

Dossier Politietrainingsmissie Afghanistan Dossier Politietrainingsmissie Afghanistan Partijraad vergadering 15 januari 2011 Inhoudsopgave Inleiding 2 A. ALGEMENE INFORMATIE 1. Geïntegreerde politietrainingsmissie 3 2. Meerderheid bevolking tegen

Nadere informatie

School. Luchthaven. Ziekenhuis. Dorp. Fabriek. Militair hoofdkwartier. Vluchtelingenkamp

School. Luchthaven. Ziekenhuis. Dorp. Fabriek. Militair hoofdkwartier. Vluchtelingenkamp X School 3 6 Luchthaven Ziekenhuis 8 9 Fabriek Dorp 10 11 Militair hoofdkwartier Vluchtelingenkamp 12 14 Je hebt een school geraakt met de aanval. 10 kinderen en 2 leerkrachten werden gedood 25 kinderen

Nadere informatie

Zittingsdocument 12.9.2011 B7-0493/2011 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van de verklaringen van de Raad en de Commissie

Zittingsdocument 12.9.2011 B7-0493/2011 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van de verklaringen van de Raad en de Commissie EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Zittingsdocument 12.9.2011 B7-0493/2011 ONTWERPRESOLUTIE naar aanleiding van de verklaringen van de Raad en de Commissie ingediend overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het

Nadere informatie

Leren hoe om te gaan met de militairen van vandaag, die de veteraan van morgen is.

Leren hoe om te gaan met de militairen van vandaag, die de veteraan van morgen is. Toespraak van de minister van Defensie, E. van Middelkoop, op 7 september 2007 te Roermond ter gelegenheid van de jaarlijkse Nationale herdenking van de militairen van het Koninkrijk der Nederlanden die

Nadere informatie

Q&A Migratie. Wat doen Nederland en de EU om te voorkomen dat mensen op de vlucht slaan?

Q&A Migratie. Wat doen Nederland en de EU om te voorkomen dat mensen op de vlucht slaan? Q&A Migratie Wat doen Nederland en de EU om te voorkomen dat mensen op de vlucht slaan? In de hoofdstad van Malta, Valletta, hebben de Europese Unie en een groot aantal Afrikaanse landen in november 2015

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Unicef Hoofdstuk 1: Geschiedenis van Unicef Unicef is de Kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties (VN). De Verenigde Naties zijn een verbond van (bijna) alle landen van de wereld. Deze landen hebben

Nadere informatie

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 1 Voorwoord Tijdens het maken van mijn spreekbeurt over Amerika kwam ik de Koude oorlog tegen. De koude oorlog leek mij een heel interessant onderwerp waar ik niet

Nadere informatie

Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (13 0000 Feb 19 2400 Feb 2014)

Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (13 0000 Feb 19 2400 Feb 2014) DEFENSIE DG COM Woordvoerders Wekelijks overzicht van de buitenlandse operaties (13 0000 Feb 19 2400 Feb 2014) 1. Afghanistan a. ISAF (1) ISAF, de International Security and Assistance Force, opereert

Nadere informatie

Politiek. Beter een goede buur. Afghanistan en China in de versnelling. Tekst: Susanne Kamerling. 40 POLITIEK China Nu 2010-4

Politiek. Beter een goede buur. Afghanistan en China in de versnelling. Tekst: Susanne Kamerling. 40 POLITIEK China Nu 2010-4 CHINA NU Politiek Tekst: Susanne Kamerling Beter een goede buur Afghanistan en China in de versnelling 40 POLITIEK China Nu 2010-4 Beter een goede buur dan een verre vriend moet Hamid Karzai, president

Nadere informatie

Sta mij toe om vanaf nu in het Nederlands te spreken, want mijn Friese woordenschat is helaas wat beperkt.

Sta mij toe om vanaf nu in het Nederlands te spreken, want mijn Friese woordenschat is helaas wat beperkt. Toespraak van Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van de Herinneringsmedaille Vredesoperaties aan het 22 e detachement Air Task Force en Air Point of Debarkation Mirage

Nadere informatie

1 van 6 17-11-2008 19:23

1 van 6 17-11-2008 19:23 1 van 6 17-11-2008 19:23 Beantwoording vragen leden Van der Staaij, Voordewind, Van Baalen en Van Gennip over de situatie in Papoea 05-04-2007 Kamerstuk Nederlands Ministerie van Buitenlandse Zaken Graag

Nadere informatie

UNICEF algemene informatie

UNICEF algemene informatie UNICEF algemene informatie Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk UNICEF helpt kinderen in de hele wereld UNICEF is de kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties. De opdracht van UNICEF is:

Nadere informatie

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie

Unicef. Bram van t Hoff De Flambouw Groep 8 17 Januari 2012

Unicef. Bram van t Hoff De Flambouw Groep 8 17 Januari 2012 Unicef Bram van t Hoff De Flambouw Groep 8 17 Januari 2012 Inleiding Ik hou mijn spreekbeurt over Unicef omdat ik het een mooi onderwerp vind en het kinderen helpt die in nood zijn en niet naar school

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 8 juli 2014 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 8 juli 2014 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 8 juli 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2014/0186 (E) 11290/14 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: ACP 109 COAFR 184 PESC 677 RELEX 538 BESLUIT

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 27 925 Bestrijding internationaal terrorisme Nr. 44 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ONTWIKKELINGSSAMEN- WERKING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

ISAF III Deployment Task Force

ISAF III Deployment Task Force ISAF III Deployment Task Force C-DTF Kolonel Henk Morsink 1 Deployment Task Force Mission Statement Taken Eenheden en Middelen Planning Voorbereiding 2 Mission Statement Schep als Deployment Task Force

Nadere informatie

Mevrouw A.M.A. van Ardenne - van der Hoeven Minister van Ontwikkelingssamenwerking Ministerie van Buitenlandse zaken Bezuidenhoutseweg 67 DEN HAAG

Mevrouw A.M.A. van Ardenne - van der Hoeven Minister van Ontwikkelingssamenwerking Ministerie van Buitenlandse zaken Bezuidenhoutseweg 67 DEN HAAG Mevrouw A.M.A. van Ardenne - van der Hoeven Minister van Ontwikkelingssamenwerking Ministerie van Buitenlandse zaken Bezuidenhoutseweg 67 DEN HAAG Ons kenmerk: Betreft: NiZA/2003/0826/ph/jh Angola Amsterdam,

Nadere informatie

Vrouwen, vrede en veiligheid

Vrouwen, vrede en veiligheid Vrouwen, vrede en veiligheid Opereren vanuit het genderperspectief: vrede en veiligheid voor iedereen Ella van den Heuvel Vrouwen zijn de grootste slachtoffers bij oorlogen en in conflictsituaties. Zij

Nadere informatie

Bovendien stel ik vast dat democratie onder een buitenlandse bezetting geen betekenis heeft.

Bovendien stel ik vast dat democratie onder een buitenlandse bezetting geen betekenis heeft. Bovendien stel ik vast dat democratie onder een buitenlandse bezetting geen betekenis heeft. Gie Goris, Mondiaal Magazine (MO), 20 februari 2010 Malalai Joya: 'In de ware wereld leven de Afghaanse vrouwen

Nadere informatie

UNICEF in Mozambique: 2010 2014. Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten.

UNICEF in Mozambique: 2010 2014. Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten. UNICEF in Mozambique: 2010 2014 Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten. 2 Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten In Mozambique overlijden ieder jaar tienduizenden kinderen

Nadere informatie

Het Kinderrechten lespakket

Het Kinderrechten lespakket Het Kinderrechten lespakket want ieder kind kan de wereld in beweging brengen Multiple choice quiz Op www.kidsrights.nl/scholen vindt u quizvragen met multiple choice antwoorden, die uitnodigen tot doorpraten

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië?

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen moeten zich inleven in een permanent lid van de Veiligheidsraad van de VN. Ze gaan aan de slag met het vraagstuk of de

Nadere informatie

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de)

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) Turken in Kreuzberg Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) 1 OPDRACHT 1 Waarom werd de Berlijnse muur opgericht? Na de 2 e Wereldoorlog werd Duitsland in 2 gedeeltes opgesplitst, te weten West-Duitsland

Nadere informatie

- een bijgewerkte lijst van landen die onderworpen zijn aan een EU-embargo op de uitvoer van wapens (bijlage I);

- een bijgewerkte lijst van landen die onderworpen zijn aan een EU-embargo op de uitvoer van wapens (bijlage I); RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 1 juli 1999 (02.08) (OR. en) 9691/99 LIMITE PESC 207 COARM 2 BEGELEIDENDE NOTA van : het secretariaat van de Raad aan : de delegaties nr. vorig doc. : 12978/98 PESC 291

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Datum 19 september 2014 Betreft Beantwoording vragen van de leden van Laar en Sjoerdsma over de strijd tegen Ebola

Datum 19 september 2014 Betreft Beantwoording vragen van de leden van Laar en Sjoerdsma over de strijd tegen Ebola Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl DSH-2014.500215 Datum 19 september 2014

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

Amerikaanse geopolitiek, Afghaanse strijders en Nederlandse solidariteit

Amerikaanse geopolitiek, Afghaanse strijders en Nederlandse solidariteit Platform TEGEN DE NIEUWE OORLOG p/a Vredescentrum O 43 Postbus 1528 3500 BM Utrecht Tel. 030 2714376 Fax. 030-2714759 info@platformtegendenieuweoorlog.nl www.platformtegendenieuweoorlog.nl Postgiro 9474165

Nadere informatie

De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag. Den Haag, november 2004

De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag. Den Haag, november 2004 De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag Den Haag, november 2004 Hierbij dank ik u mede namens de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

Lesbrief Iedereen betaalt belasting

Lesbrief Iedereen betaalt belasting Lesbrief Iedereen betaalt belasting inleiding Iedereen betaalt belasting» waar komt het geld vandaan?» waar gaat het geld naar toe?» nederland, europa en de wereld» Iedereen betaalt belasting 1 Iedereen

Nadere informatie

Afghanistan: Nederlandse special forces op missie in tijd van oorlog

Afghanistan: Nederlandse special forces op missie in tijd van oorlog Afghanistan: Nederlandse special forces op missie in tijd van oorlog Dick Leurdijk Inleiding Op verzoek van de oppositiepartijen PvdA, GroenLinks en de SP hield de Tweede Kamer in maart jongstleden tot

Nadere informatie

DAG VAN DE VLUCHTELING

DAG VAN DE VLUCHTELING DAG VAN DE VLUCHTELING 20 juni Inleiding De Verenigde Naties hebben 20 juni uitgeroepen tot Internationale Dag van de Vluchteling. Wereldwijd is er dan aandacht voor het lot van vluchtelingen. In deze

Nadere informatie

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS Dit onderzoek bestaat uit 40 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad. Meerkeuze antwoorden worden

Nadere informatie

Multiple choice quiz Vraag 1 Vraag 2

Multiple choice quiz Vraag 1 Vraag 2 Multiple choice quiz Op www.kidsrights.nl vindt u quizvragen met multiple choice antwoorden, die uitnodigen tot doorpraten en discussiëren. De vragen worden kort ingeleid. Onderwerpen zijn onder meer de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 27 925 Bestrijding internationaal terrorisme Nr. 314 VERSLAG VAN EEN WERKBEZOEK AAN AFGHANISTAN Vastgesteld 10 juni 2008 Inleiding Een delegatie

Nadere informatie

Diplomatie met opgestroopte mouwen

Diplomatie met opgestroopte mouwen Diplomatie met opgestroopte mouwen De geïntegreerde benadering van diplomatie, defensie en ontwikkelingssamenwerking in conflictgebieden minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen Toespraak op de

Nadere informatie

Informatie top 5 van de Ranglijst Christenvervolging 2016

Informatie top 5 van de Ranglijst Christenvervolging 2016 Informatie top 5 van de Ranglijst Christenvervolging 2016 1. Noord-Korea 2. Irak 3. Eritrea 4. Afghanistan 5. Syrië 1: Noord-Korea Hoofdstad: Pyongyang Taal: Koreaans en Chinees Weetje: In Noord-Korea

Nadere informatie

Plein 1813 nr. 4- 's-geavewhage. Onderwerp: Weekoverzicht.

Plein 1813 nr. 4- 's-geavewhage. Onderwerp: Weekoverzicht. REGERINGSCOMMISSARIS IN ALGEMENE DIENST MINISTERIE VANALGEMENE ZAKEN Kenmerk: Nr. 3H7/HP/69. Bijlage(n): één. Onderwerp: Weekoverzicht. 's-gravenhage, 19 juni 1969' Plein 1813 nr. 4 Hiermede heb ik de

Nadere informatie

een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek

een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek Wat is aardrijkskunde op zoek naar een verklaring voor de ruimtelijke verschijnselen aan het aardoppervlak. Beschrijvende vragen: bodem

Nadere informatie

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam T 020 535 2637 Advies Luchtaanvallen IS(IS) Datum 24 september 2014 Opgemaakt door Prof. dr. P.A. Nollkaemper

Nadere informatie

DOORBREEK DE STILTE ROND SYRIË

DOORBREEK DE STILTE ROND SYRIË DOORBREEK DE STILTE ROND SYRIË Kaarten bestellen bij: De Nieuwe Liefde on line 7,50 Dit programma wordt gestreamd en is LIVE te volgen en later terug te kijken via onze LIVE pagina» Op 15 maart is het

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord XI. 3 Staatshoofd en ministers 46 3.1 De liefde van een crimineel 46 3.2 De Grondwet 47 3.3 Het Statuut 50

Inhoud. Voorwoord XI. 3 Staatshoofd en ministers 46 3.1 De liefde van een crimineel 46 3.2 De Grondwet 47 3.3 Het Statuut 50 Inhoud Voorwoord XI 1 Nederland vergeleken 1 1.1 Bestaat Nederland nog? 1 1.2 De Staat der Nederlanden 3 1.3 Nederland en de wereld 6 1.4 Vragen en perspectieven 8 1.5 Nederland vergeleken 12 Internetadressen

Nadere informatie

Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3)

Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3) Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3) Na de dood van Stalin leek de Sovjet greep op het Oost Europa wat losser te worden. Chroesjtsjov maakte Stalins misdaden openbaar (destalinisatie),

Nadere informatie

Bouwen op Baghlan, Uruzgan en Kunduz: opties voor een Nederlandse bijdrage aan de NAVO-trainingsmissie Resolute Support in Afghanistan

Bouwen op Baghlan, Uruzgan en Kunduz: opties voor een Nederlandse bijdrage aan de NAVO-trainingsmissie Resolute Support in Afghanistan #30 JUNI 2014 Bouwen op Baghlan, Uruzgan en Kunduz: opties voor een Nederlandse bijdrage aan de NAVO-trainingsmissie Resolute Support in Afghanistan De huidige situatie in Irak maakt nog eens duidelijk

Nadere informatie

verantwoord beleggen

verantwoord beleggen verantwoord beleggen Verantwoord beleggen bij Delta Lloyd Delta Lloyd Groep ziet beleggen als een effectieve manier om waarde te vermeerderen, zolang dat op een verantwoorde manier gebeurt. Maar wat is

Nadere informatie

Het belang van Georgië in de olieen gasvoorziening van Europa

Het belang van Georgië in de olieen gasvoorziening van Europa Het belang van Georgië in de olieen gasvoorziening van Europa door dr Givi Taktakishvili In de energievoorziening van de industriële landen speelden de landen van de Kaspische regio s vroeger een kleine

Nadere informatie

Herdenking Capitulaties Wageningen

Herdenking Capitulaties Wageningen SPEECH SYMPOSIUM 5 MEI 2009 60 jaar NAVO Clemens Cornielje Voorzitter Nationaal Comité Herdenking Capitulaties Wageningen Dames en heren, De détente tussen oost en west was ook in Gelderland voelbaar.

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2015. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VMBO-KB 2015. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-KB 2015 tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 40 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Oorlog en vrede. Pleidooi voor actief vredesbeleid

Oorlog en vrede. Pleidooi voor actief vredesbeleid Oorlog en vrede Pleidooi voor actief vredesbeleid Vrede is belangrijk, daar zal wel iedereen het mee eens zijn. Zonder vrede zeker minimaal gedefinieerd als de afwezigheid van oorlog is samenleven onmogelijk.

Nadere informatie

Belangen: Rusland versus de EU

Belangen: Rusland versus de EU Belangen: Rusland versus de EU Korte omschrijving werkvorm Leerlingen denken na over de redenen waarom Rusland en de EU zich met het conflict in Oekraïne bemoeien. Dit doen zij door eerst een tekst te

Nadere informatie

Europa in een notendop

Europa in een notendop Europa in een notendop Wat is de Europese Unie? Europees Een unie = gelegen in Europa. = verenigt landen en mensen. Laten we eens verder kijken: Wat hebben de Europeanen gemeenschappelijk? Hoe heeft de

Nadere informatie

THE A21 CAMPAIGN AFSCHAFFEN VAN ONRECHT IN DE 21E EEUW

THE A21 CAMPAIGN AFSCHAFFEN VAN ONRECHT IN DE 21E EEUW THE A21 CAMPAIGN AFSCHAFFEN VAN ONRECHT IN DE 21E EEUW FEITEN MENSENHANDEL is de illegale handel van mensen, met als voornaamste doel gedwongen arbeid en seksuele uitbuiting. Het is de snelst groeiende

Nadere informatie

International Association of Lions Clubs. Wij zijn Lions

International Association of Lions Clubs. Wij zijn Lions Wij zijn Lions De grootste humanitaire NGO 3 Canada Verenigde Staten Europa Verre Oosten Zuid-Oost-Azië 1.675 Lions Clubs 39.621 leden 12.845 Lions Clubs 379.738 leden 9.541 Lions Clubs 270.688 leden 7.509

Nadere informatie