Transmurale afspraken huisartsen Vaatchirurgen. Auteurs: Andrew Oostindjer - Kaderhuisarts Hart en Vaatziekten Edith Willigendael Vaatchirurg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Transmurale afspraken huisartsen Vaatchirurgen. Auteurs: Andrew Oostindjer - Kaderhuisarts Hart en Vaatziekten Edith Willigendael Vaatchirurg"

Transcriptie

1 Transmurale afspraken huisartsen Vaatchirurgen Auteurs: Andrew Oostindjer - Kaderhuisarts Hart en Vaatziekten Edith Willigendael Vaatchirurg Versie 1.0 januari 2017

2 Inhoudsopgave Introductie... 3 Deel 1: perifeer arterieel vaatlijden... 4 Achtergrond... 4 Uitgangspunten bij behandeling in de 1 e lijn... 5 Diagnostiek... 5 Behandeling en follow-up... 5 Uitgangspunten voor de behandeling in de 2de lijn... 6 Indicaties voor verwijzing of consultatie;... 6 Consultatie kaderhuisarts HVZ:... 6 Verwijsindicaties naar de 2de lijn... 7 Procedure bij verwijzing of consultatie;... 7 Consultatie Kaderhuisarts HVZ... 7 Consultatie van de vaatchirurg... 7 Verwijzing naar de vaatchirurg... 8 Uitgangspunten voor terug verwijzing naar en follow-up in de 1e lijn... 8 Uitgangspunten bij de follow-up in de 1e lijn... 8 Informatieoverdracht bij verwijzing van de 2de naar de 1e lijn... 9 Deel 2: aneurysma aortae abdominalis Achtergrond Uitgangspunten voor behandeling in de 1e lijn Diagnostiek Uitganspunten voor de behandeling in de 2de lijn Indicaties en procedure voor consultatie of verwijzing Consultatie kaderhuisarts HVZ Consultatie 2de lijn Verwijzing naar de 2de lijn Uitgangspunten voor terug verwijzing naar en follow-up in de 1e lijn Uitgangspunten bij de follow-up in de 1e lijn Informatieoverdracht bij verwijzing van de 2de naar de 1e lijn Pagina 2 van 14

3 Introductie Dit document is bedoeld om voor elkaar duidelijk te maken niet alleen wat we van elkaar mogen verwachten, maar ook hoe we dit met elkaar hebben afgesproken. Dit document is bedoeld als richtlijn voor zowel huisartsen als vaatchirurgen. Het omvat de meest voorkomende zaken die kunnen spelen binnen het cardiovasculaire risicomanagement. Voor spoedeisende situaties dient ten aller tijde rechtstreeks te worden overlegd met de dienstdoende vaatchirurg. Hierin voorziet dit document maar ten dele en is dit document ook eigenlijk niet bedoeld. Dus, voor situaties die levensbedreigend kunnen zijn of op zijn minst op zeer korte termijn moeten worden bekeken/behandeld dient te worden overlegd met de dienstdoende vaatchirurg. Pagina 3 van 14

4 Deel 1: perifeer arterieel vaatlijden Achtergrond Bij perifeer arterieel vaatlijden gaat het om manifestaties van gegeneraliseerde atherosclerose in de arteriën naar de onderste extremiteiten, dat wil zeggen het stroomgebied van de beide arteriae iliacae communes (Bartelink, et al., 2014) De NHG standaard onderscheid 2 (3) entiteiten 1. Acute ischaemie 2. Chronisch obstructief vaatlijden i. Claudicatio intermittens ii. Kritieke ischaemie Bij acute ischemie is er sprake van pijn in rust, afwezige pulsaties, veranderde kleur en temperatuur (van de voet), doof gevoel en/of spierzwakte op basis van een acute perfusiestoornis van een voet of onderbeen ten gevolge van snelle progressie van een plaque of een arteriële embolie, die binnen enkele uren tot dagen een bedreiging vormt voor de levensvatbaarheid daarvan. Bij verdenking op acute ischemie dient direct verwezen te worden voor diagnostiek en meestal revascularisatie op korte termijn. Bij een chronisch obstructief beloop horen symptomen die passen bij claudicatio intermittens of kritieke ischemie. Bij claudicatio intermittens ontstaat pijn tijdens het lopen in de beenspieren (bil, dijbeen, kuit), die na rust binnen 10 minuten volledig verdwijnt en opnieuw optreedt bij inspanning. Bij kritieke ischemie zijn er pijnklachten aan voet of been tijdens de nacht, in rust en/of trofische stoornissen en is de met een dopplerapparaat gemeten systolische enkeldruk (tijdens de EAI) lager dan 50 mmhg. Fontaine Rutherford NHG-Standaard /NVvH- Richtlijn Stadium Klinisch beeld Graad Categorie Klinisch beeld Klinisch beeld chronisch obstructief Klinisch beeld acuut I asymptomatisch 0 0 asymptomatisch asymptomatisch IIa IIb III IV maximale loopafstand 100 meter maximale loopafstand < 100 meter ischemische klachten in rust en/of trofische stoornissen ulcera of necrose of gangreen I 1 lichte claudicatio intermittens I 2 matige claudicatio intermittens I 3 ernstige claudicatio intermittens II 4 ischemische klachten in rust en/of trofische stoornissen III 5 kleine ulcera III 6 grote ulcera claudicatio intermittens kritieke ischemie acute ischemie Pagina 4 van 14

5 Uitgangspunten bij behandeling in de 1 e lijn Zowel behandeling als diagnostiek van perifeer arterieel vaatlijden kan in de 1e lijn plaatsvinden. Alleen voor patiënten waarbij een conservatieve behandeling onvoldoende effect heeft, of als er twijfel bestaat over de juistheid van de diagnose is het zinvol om te verwijzen naar de 2de lijn. Diagnostiek. De diagnose kan in de 1e lijn meestal worden gesteld aan de hand van: Anamnese: pijnklachten in billen/dijen en/ of kuiten na het lopen van bepaalde afstand die afzakt bij stilstaan.(nb: als de klachten overgaan bij zitten of vooroverbuigen meer verdacht voor neurogene claudicatio). Lichamelijk onderzoek: bestaande uit het voelen van perifere pulsaties (AFC, ATP en ADP), de huidtemperatuur, het kijken naar trofische stoornissen(dunne en atrofische huid; verminderde turgor; ontbreken van beharing tenen, voorvoet, onderbenen; verdikte, gedeformeerde, brokkelige, langzaam groeiende nagels; pigmentatie, vooral in het gebied boven de enkels; koude, dove voeten; slecht genezende huidwondjes; zwelling; roodheid) aangevuld met het meten van de enkel-arm index. Aanvullende diagnostiek in de vorm van de enkel-arm index kan helpen om vaatlijden als oorzaak van de klachten meer of minder waarschijnlijk te maken. Let wel: De EAI is onbetrouwbaar bij diabeten en moet bij deze groep niet of met terughoudendheid verricht worden. Bij patiënten met DM en typische klachten met een normale EAI moet alsnog verder onderzoek gedaan worden. Discussiepunten/ valkuilen betreffende de huisartsgeneeskundige diagnostiek van perifeer vaatlijden: o perifere pulsaties zijn vaak lastig te voelen (onderzoeker voelt zijn eigen vinger-pulsaties) en kunnen ten onrechte geruststellen. Bij een iliacale stenose kunnen de perifere pulsaties toch voelbaar blijven. Behandeling en follow-up Inventarisatie en behandeling risicofactoren volgens Thoon protocol CVRM Aanbevolen wordt na het stellen van de diagnose claudicatio intermittens 1. te verwijzen naar een gespecialiseerdefysiotherapeut voor gesuperviseerde looptherapie. In Nederland zijn deze gespecialiseerde fysiotherapeuten aangesloten bij ClaudicatioNet. ClaudicatioNet fysiotherapeuten leveren transparante zorg en kwaliteit: met inzicht in benodigde en aanwezige kwalificaties en eisenpakket aan therapeut en praktijk. De ClaudicatioNet fysiotherapeuten leveren gestandaardiseerde en geborgde zorg. Door zorgverzekeraars wordt reeds selectief gecontracteerd waarbij alleen gesuperviseerde looptherapie bij een bij ClaudicatioNet aangesloten fysiotherapeut wordt vergoed. 2. na drie maanden te controleren (aan de hand van de rapportage van de fysiotherapeut) of de behandeling succesvol is. Indien er geen of nauwelijks toename is in maximale loopafstand, ondanks adequaat gevolgde therapie is er een indicatie voor verwijzing naar de 2de lijn. De gesuperviseerde looptherapie behandeling duurt 1 jaar. 3. bij het evalueren van functionele achteruitgang of verbetering na behandeling is de verbetering in de loopafstand (en niet de enkel-arm index) leidend. Pagina 5 van 14

6 Bij de controles wordt aandacht besteed aan: het beloop van de klachten, de ondervonden last in werk en vrije tijd, de mate van (im)mobiliteit en sociale belemmeringen; zelfmanagement; de mate waarin de adviezen over stoppen met roken en looptraining zijn opgevolgd en de moeilijkheden die daarbij zijn ondervonden; de regulatie van cardiovasculaire risicofactoren zoals vastgelegd in het individueel behandelplan. Zo nodig vindt overleg plaats met de fysiotherapeut die de patiënt ziet in het kader van gesuperviseerde looptraining. Aandachtspunten bij de follow-up voor deze patiëntengroep: Patiënten met symptomatisch PAV dienen behandeld te worden als secundaire preventie patiënten. Trombocytenaggregatie remmers en statines hebben een gunstig effect op cardio- en cerebrovasculaire mortaliteit en morbiditeit, niet op het perifeer vaatlijden zelf. Geen enkele medicamenteuze therapie is bewezen effectief in het voorkomen van amputatie of symptomen. Roken: stoppen met roken voorkomt amputaties, zorgt binnen een week voor een toename van de maximale loopafstand, zorgt voor een stijging in de enkel-arm index, vermindert de kans met een factor 3 dat perifere bypasses occluderen. Stoppen met roken is dus de belangrijkste interventie bij PAV. Gesuperviseerde looptraining: Verwijs elke patiënt met symptomatisch PAV door naar een fysiotherapeut die is gespecialiseerd in gesuperviseerde looptraining. Deze fysiotherapeuten zijn te vinden op https://www.claudicationet.nl/zorgzoeker/ verwijzing kan digitaal via claudicationet.nl. Vanaf 1 januari 2017 zijn 37 behandelsessies gesuperviseerde looptraining bij een ClaudicatioNet fysiotherapeut opgenomen in de basis verzekering. Overweeg een verwijzing naar de rookstoppoli. Evalueer na 3 maanden het effect van de gesuperviseerde looptraining. Bij onvoldoende effect volgt verwijzing naar de 2 e lijn. Indien er geen of nauwelijks toename is in maximale loopafstand, ondanks adequaat gevolgde therapie is er een indicatie voor verwijzing naar de 2de lijn. NB loopadvies zonder begeleiding is zinloos. Uitgangspunten voor de behandeling in de 2de lijn Besluit tot ingreep en welke ingreep wordt op de specifieke situatie van de patiënt toegesneden.. Indien nog niet gestart zal de vaatchirurg de behandeling met statine en acetylsalicylzuur (op indicatie clopidogrel), initiëren. De vaatchirurg levert verder GEEN CVRM zorg. Met name mensen onder de 50 jaar, alsmede mensen met een uitzonderlijk ongunstig risicoprofiel worden voor secundaire preventie doorgestuurd naar de vasculair internist. Van hieruit worden patiënten terugverwezen naar de 1e lijn zodra tweedelijnszorg niet meer wenselijk of noodzakelijk is (zie ook RTA CVRM voor de interne geneeskunde). Indicaties voor verwijzing of consultatie; Consultatie kaderhuisarts HVZ: 1. Bij onduidelijkheden over proces Pagina 6 van 14

7 2. Bij onduidelijkheden/vragen over beleid zowel medicamenteus als niet medicamenteus Verwijsindicaties naar de 2de lijn Er zijn 2 absolute indicaties om direct naar de vaatchirurg te verwijzen 1. Verdenking acute ischemie (directe verwijzing) 2. Kritieke ischemie (consult binnen 1 week) a. Met wonden b. Diabetisch voet ulcus c. Nachtpijn d. rustpijn In de volgende situaties verwijst de huisarts voor nadere diagnostiek en/of behandeling naar een vaatchirurg: Diagnostiek: Als een bepaling van de enkelarm-index nodig is en deze niet in eigen beheer kan worden uitgevoerd (diagnostiek). Verwijzen naar het vaatlab (binnen zorgdomein). Bij patiënten met diabetes mellitus en een vermoeden van perifeer arterieel vaatlijden (diagnostiek, EAI niet betrouwbaar). Bij een gemiddelde enkelarm-index van 0,9 tot en met 1,0 en twijfel over de diagnose (diagnostiek). Bij blijvende verdenking en onduidelijke diagnostiek altijd verwijzen. Behandeling: Bij patiënten met claudicatio die ondanks gesuperviseerde looptraining via een bij ClaudicatioNet aangesloten fysiotherapeut geen of onvoldoende vooruitgang laten zien na 3 maanden ondanks goede therapie compliance. Perifeer arterieel vaatlijden met snelle progressie van de klachten Perifeer arterieel vaatlijden met nacht en rustpijn: verwijzing binnen 1 week Indicaties voor directe verwijzing naar de vaatchirurg: Acuut koud been. o Time = tissue Vermoeden van een acute trombose of acute embolie. Procedure bij verwijzing of consultatie; Consultatie Kaderhuisarts HVZ Consultatie van de kaderhuisarts verloopt via het KOS. Consultatie via het KOS is bedoeld voor die zaken die meerdere dagen kunnen wachten. Met het KOS worden automatisch de relevante gegevens meegestuurd. De huisarts of POH ontvangt binnen 1 week een antwoord via het KOS Consultatie van de vaatchirurg Consultatie van vaatchirurg: voor niet spoedeisende vragen aan de vaatchirurg die vermoedelijk in kort bestek beantwoord kunnen worden zonder dat de vaatchirurg de patiënt ziet. Pagina 7 van 14

8 Procedure Consultatie vindt plaats via het KOS Huisarts ontvangt binnen 1 week antwoord via het KOS. Verwijzing naar de vaatchirurg Voor spoedeisende zaken dient rechtstreeks gebeld te worden met de dienstdoende vaatchirurg. De huisarts schrijft (liefst via zorgportaal) een verwijzing met daarin minimaal de volgende gegevens: Anamnese: ontwikkeling van de klachten Bevindingen lichamelijk onderzoek. Relevante voorgeschiedenis en eventuele andere beperkingen in mobiliteit die van invloed kunnen zijn op de afweging tot operatief (bijv. ernstig COPD, Hartfalen, Artrose). Risicofactoren: compliance en effect van medicamenteuze en niet-medicamenteuze behandeling. Diabetes al of niet goed ingesteld. Huidige medicatie. Bekende allergieën Eventuele afgesproken behandel beperkingen. Bereikbaarheid voor overleg ( , intercollegiaal nummer, mobiel). Brief wordt gestuurd via zorgportaal. Uitgangspunten voor terug verwijzing naar en follow-up in de 1e lijn De vaatchirurg verwijst patiënten terug naar de 1e lijn: Wanneer vaatlijden is uitgesloten. In overige situaties gaat de patiënt in principe retour naar de huisarts voor verdere analyse/ begeleiding. Bij verdenking op een neurogene claudicatio zal dit aan de huisarts gecommuniceerd worden binnen 1 week na stellen van de diagnose. Deze kan dan de patiënt indien gewenst doorsturen naar de neuroloog. Bij heel perifeer gelegen vaatvernauwingen (kunnen niet verholpen worden.) In geval van chronische ischemie, een EAI tussen de 0,9 en 1,0 en indien er sprake is van een niet acuut niet vitaal bedreigde situatie en patiënt en vaatchirurg een ingreep niet geïndiceerd vinden. Ingeval operatief ingrijpen niet tot een te verwachte verhoging van de kwaliteit van leven zal leiden (bijv. bij ernstige mobiliteit beperkende comorbiditeit). Uitgangspunten bij de follow-up in de 1e lijn De huisarts zorgt dat de patiënt wordt opgeroepen op het CVRM spreekuur binnen drie maanden nadat deze in kennis is gesteld van de diagnose. Bij bewezen vaatlijden wordt patiënt behandeld als een secundaire preventie patiënt. In principe bij elke patiënt met PAV ongeacht of er wel of niet een ingreep heeft plaatsgevonden z.s.m. starten met gesuperviseerde looptraining. Een geschikte fysiotherapeut kan gevonden worden via de website Ook gesuperviseerde looptherapie na een interventie heeft aangetoonde meerwaarde. Pagina 8 van 14

9 Informatieoverdracht bij verwijzing van de 2de naar de 1e lijn De huisarts ontvangt zo spoedig mogelijk doch binnen 1 week na het stellen van de diagnose een brief met daarin vermeld: De diagnose en de uitgevoerde diagnostiek. Eventueel uitgevoerde operatie of endovasculaire behandeling. Een overzicht van de ingezette niet medicamenteuze behandeling (b.v. gesuperviseerde looptraining). Een overzicht van de medicatie met de indicatie daarvoor en de gebruiksduur. Het advies aan de patiënt een afspraak te maken met de huisarts. Het advies op welke termijn deze afspraak gemaakt kan worden. Naam en bereikbaarheid behandelend specialist. Pagina 9 van 14

10 Deel 2: aneurysma aortae abdominalis Achtergrond Een verwijding van de abdominale aorta wordt gedefinieerd als een aortadiameter van tenminste anderhalf maal de diameter van de aorta gemeten op het niveau van de renale arteriën. De normaalwaarde op dit niveau is bij de meeste mensen ongeveer 2,0 cm (range: 1,4 tot 3,0cm). Een diameter groter dan 3,0cm wordt als aneurysmatisch beschouwd. Een aneurysma ontstaat onder andere als het gevolg van atherosclerose. Naast het mannelijk geslacht en ouder worden zijn de belangrijkste risicofactoren: roken, hypertensie, diabetes mellitus en hypercholesterolemie. Tevens is er een sterke erfelijke component. De prevalentie van AAA bij broers en zussen van patiënten met een bekend of geopereerd AAA is hoog; bij mannen tussen de 12 en 43%, bij vrouwen tussen de 3 en 16%. Er is evidence om mannen tussen de 65 en 75 jaar (die roken/gerookt hebben, bekend zijn met coronair lijden of perifeer vaatlijden) of patiënten met een familiaire belasting (1ste graads familieleden) met een (A)AAA te screenen op een AAA. In deze laatste hoog risico groep is het advies aan de huisarts deze eenmalig echografisch te screenen op een AAA op het 60ste jaar. Dit is een regionaal advies en staat als zodanig (nog) niet in de Nederlandse richtlijnen. Een normale echo uitslag (<3 cm) hoeft niet herhaald te worden Uitgangspunten voor behandeling in de 1e lijn Bij patiënten met een asymptomatisch aneurysma kleiner dan 4 cm kan de huisarts de patiënt vervolgen via onderstaand schema: Echo diameter 3-4 cm eenmalige controle na de ontdekking van het AAA na 6 maanden om snelle groei uit te sluiten, daarna jaarlijks echo controle Verwijzing naar een vaatchirurg vindt plaats bij een echo diameter van 4 cm of meer of bij groei van het aneurysma van > 0,5 cm/jaar Patiënten dienen medicamenteus behandelt te worden als secundaire preventie patiënten Roker verhoogt de groeisnelheid van een aneurysma. Ondersteuning bij het stoppen met roken of een verwijzing naar de rookstoppoli is aangewezen. Diagnostiek De diagnose kan in de 1e lijn makkelijk gesteld worden. Bij patiënten met een familiaire belasting voor een AAA kan (laagdrempelig) een echo abdomen gemaakt worden ter uitsluiting/aantonen van een AAA. Lichamelijk onderzoek is niet goed betrouwbaar voor het aantonen of uitsluiten van een AAA. De bekende pulserende palpabele zwelling in de bovenbuik is moeilijk te beoordelen. Pagina 10 van 14

11 Uitganspunten voor de behandeling in de 2de lijn Bij een AAA van 5,5 cm doorsnede is bij patiënten in goede algehele conditie een electieve operatie aangewezen. Het is bekend dat een aneurysma bij vrouwen eerder ruptureert dan bij mannen, de grens waarbij operatie wordt overwogen ligt bij vrouwen daarom bij 5,0 cm Indien nog niet gestart zal de vaatchirurg de behandeling met statine en acetylsalicylzuur (op indicatie clopidogrel), initiëren. De vaatchirurg levert verder GEEN CVRM zorg. Indicaties en procedure voor consultatie of verwijzing Consultatie kaderhuisarts HVZ 1. Bij onduidelijkheden over proces 2. Bij onduidelijkheden/vragen over beleid zowel medicamenteus als niet medicamenteus Procedure Consultatie van de kaderhuisarts verloopt via het KOS. Consultatie via het KOS is bedoeld voor die zaken die meerdere dagen kunnen wachten. Met het KOS worden automatisch de relevante gegevens meegestuurd. De huisarts of POH ontvangt binnen 1 week een antwoord via het KOS Consultatie 2de lijn Consultatie van vaatchirurg: voor niet spoedeisende vragen aan de vaatchirurg die vermoedelijk in kort bestek beantwoord kunnen worden zonder dat de vaatchirurg de patiënt ziet. Procedure Consultatie van de vaatchirurg vindt plaats via het KOS Consultatie via het KOS is bedoeld voor die zaken die meerdere dagen kunnen wachten. Met het KOS worden automatisch de relevante gegevens meegestuurd De huisarts of POH ontvangt binnen 1 week een antwoord via het KOS. Verwijzing naar de 2de lijn Bij een verdenking op een symptomatisch of geruptureerd aneurysma van de aorta abdominalis (AAAA) dient patiënt met hoge spoed (U1) naar de vaatchirurg verwezen te worden. In de volgende situaties verwijst de huisarts voor nadere diagnostiek en/of behandeling naar een vaatchirurg: 1. Bij onduidelijkheid over de diagnose/diagnostiek/beleid altijd overleggen/verwijzen. 2. AAA >4cm 3. Bij een groei > 0,5 cm per jaar onafhankelijk van de diameter 4. Bij een sacculair aneurysma (onvoorspelbare ruptuurkans) 5. Bij ieder aneurysma op een andere locatie. Procedure Voor spoedeisende zaken dient rechtstreeks gebeld te worden met de dienstdoende vaatchirurg. Pagina 11 van 14

12 De huisarts schrijft bij niet acute AAA (liefst via zorgportaal) een verwijzing met daarin minimaal de volgende gegevens: Anamnese: ontwikkeling van de klachten, diameters van de aorta in de afgelopen jaren. Bevindingen lichamelijk onderzoek. Relevante voorgeschiedenis en eventuele andere beperkingen in mobiliteit die van invloed kunnen zijn op de afweging tot operatief (bijv. gemetastaseerde ziekte, ernstig COPD, Hartfalen). Risicofactoren: compliance en effect van medicamenteuze en niet-medicamenteuze behandeling. Diabetes al of niet goed ingesteld. Huidige medicatie. Bekende allergieën Eventuele afgesproken behandel beperkingen. Bereikbaarheid voor overleg ( , intercollegiaal nummer, mobiel). Brief wordt gestuurd via zorgportaal. Uitgangspunten voor terug verwijzing naar en follow-up in de 1e lijn De vaatchirurg verwijst de patiënt terug naar de huisarts voor follow up als de diagnose AAA is gesteld en deze nog geen 4 cm in doorsnede is. Na een conventionele open operatie zal de patiënt voor de duur van 3 maanden in het ziekenhuis onder controle blijven. Patiënt wordt daarna weer aan de huisarts overgedragen. Bij de verdere follow-up geldt dat echografische controles alleen gedaan moeten worden bij patiënten die ten tijde van de operatie jonger dan 54 jaar waren en waarbij een aorto-bi-iliacale/femorale prothese werd ingebracht. Deze echocontroles hoeven pas 3 jaar na de operatie te starten of bij klachten. Patiënten met endovasculaire stents zullen jaarlijks in de 2 e lijn echografisch worden gecontroleerd om veranderde positionering en mogelijke lekkage tijdig op te sporen. Tenzij eventuele bevindingen geen consequenties meer zullen hebben. Ook bij blijvende controle bij de vaatchirurg zal de CVRM zorg vallen onder de huisarts. Uitgangspunten bij de follow-up in de 1e lijn De huisarts zorgt dat de patiënt wordt opgeroepen op het CVRM spreekuur binnen drie maanden nadat deze in kennis is gesteld van de diagnose. Patiënten worden behandeld als secundaire preventie patiënten. Er is aandacht voor (preventie van) andere manifestaties van gegeneraliseerd vaatlijden. Eventueel vervolgen van groei van het aneurysma dmv echografisch onderzoek. Aandacht voor stoppen met roken. Informatieoverdracht bij verwijzing van de 2de naar de 1e lijn De huisarts ontvangt zo spoedig mogelijk doch binnen 1 week na het stellen van de diagnose een brief met daarin vermeld: De diagnose en de uitgevoerde diagnostiek. Pagina 12 van 14

13 Eventueel uitgevoerde operatie(s)/ingrepen. Een overzicht van de ingezette niet medicamenteuze behandeling. Een overzicht van de medicatie met de indicatie daarvoor en de gebruiksduur. Het advies aan de patiënt een afspraak te maken met de huisarts. Het advies op welke termijn deze afspraak gemaakt kan worden. Naam en bereikbaarheid behandelend specialist. Pagina 13 van 14

14 Flowchart beleid bij AAA 1 Pagina 14 van 14

Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd.

Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd. Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd. CVRM-scholing 2010. Drs. Arno M. Wiersema Vaatchirurg, Boven-IJ ziekenhuis Amsterdam Inleiding Nieuwe standaard 2003. Verschil is: behandeling

Nadere informatie

CVRM onderwijs 17 april Vaatchirurgie

CVRM onderwijs 17 april Vaatchirurgie 1 CVRM onderwijs 17 april Vaatchirurgie Perifeer arterieel vaatlijden Aneurysma Aortae Abdominalis Roos van Nieuwenhuizen, chirurg Mauke Pool, huisarts 2 Casus Bij U in de praktijk komt een 70 jarige man

Nadere informatie

PERIFEER ARTERIEE 2014

PERIFEER ARTERIEE 2014 PERIFEER ARTERIEE 2014 Aanbevelingen huisartsenpraktijk: Diagnostiek De diagnose kan in de eerste lijn meestal worden gesteld aan de hand van: Anamnese Maak hierbij onderscheid tussen acute ischaemie en

Nadere informatie

Claudicatio intermittens

Claudicatio intermittens V-III Claudicatio intermittens Inleiding Deze richtlijnen betreffen alleen de arteriële claudicatio intermittens en niet de veneuze en neurogene claudicatio intermittens. Ze zijn gebaseerd op de consensus

Nadere informatie

Ongeveer een half procent van de volwassen bevolking krijgt op enig moment in zijn of haar leven een open been of ulcus cruris.

Ongeveer een half procent van de volwassen bevolking krijgt op enig moment in zijn of haar leven een open been of ulcus cruris. De Enkel-Arm index; Waarom, wanneer en hoe? Ongeveer een half procent van de volwassen bevolking krijgt op enig moment in zijn of haar leven een open been of ulcus cruris. Deze ulcera vaatlijden, andere

Nadere informatie

Etalagebenen. Dokter op Dinsdag 25 november 2013. R.F.F. van den Haak vaatchirurg

Etalagebenen. Dokter op Dinsdag 25 november 2013. R.F.F. van den Haak vaatchirurg Etalagebenen Dokter op Dinsdag 25 november 2013 R.F.F. van den Haak vaatchirurg Vaatchirurgie Vaatstelsel Kenmerken vaatstelsel + Arterieel systeem + Toevoer + Hoge druk + Elastisch dikwandig + Veneus

Nadere informatie

PERIFEER ARTERIEEL VAATLIJDEN

PERIFEER ARTERIEEL VAATLIJDEN PERIFEER ARTERIEEL VAATLIJDEN Patiënt met mogelijk perifeer arterieel vaatlijden Huisarts - anamnese, lichamelijk onderzoek, EAI - inventarisatie cardiovasculaire risicofactoren /behandeling - stadium

Nadere informatie

Fries Wisselprotocol CVRM Auteurs: Wim Brunninkhuis, Martinus Fennema en Froukje Ubels, November 2014 Beheerder: Froukje Ubels

Fries Wisselprotocol CVRM Auteurs: Wim Brunninkhuis, Martinus Fennema en Froukje Ubels, November 2014 Beheerder: Froukje Ubels Fries Wisselprotocol CVRM Auteurs: Wim Brunninkhuis, Martinus Fennema en Froukje Ubels, November 2014 Beheerder: Froukje Ubels Basis Educatie Leefstijloptimalisatie: o matig alcoholgebruik o bewuste voeding

Nadere informatie

Angina Pectoris. Angina Pectoris

Angina Pectoris. Angina Pectoris HVZ zorgpaden Deze afzonderlijke zorgpaden beschrijven de aanvullende ziekte - specifieke behandel- en controle aspecten per cardiovasculaire aandoening. Het gaat hierbij om de volgende aandoeningen: Angina

Nadere informatie

Fries Wisselprotocol CVRM

Fries Wisselprotocol CVRM Fries Wisselprotocol CVRM Basis Educatie Leefstijloptimalisatie: o matig alcoholgebruik o bewuste voeding waaronder zoutbeperking (tot 5 gram/dag) o stoppen roken o voldoende lichamelijke activiteiten

Nadere informatie

Zorgproces HVZ. identificatie. Anamnese/ probleeminventarisatie. Gedeelde besluitvorming / Individueel Zorgplan. Follow up

Zorgproces HVZ. identificatie. Anamnese/ probleeminventarisatie. Gedeelde besluitvorming / Individueel Zorgplan. Follow up Zorgproces HVZ Het HVZ zorgproces bestaat uit 5 fasen: identificatie, anamnese/probleeminventarisatie, gedeelde besluitvorming/ individueel zorgplan, interventies en follow up. In de volgende hoofdstukken

Nadere informatie

Handleiding Presentatie t.b.v. informeren en samenwerken met verwijzers

Handleiding Presentatie t.b.v. informeren en samenwerken met verwijzers Handleiding Presentatie t.b.v. informeren en samenwerken met verwijzers Wat is ClaudicatioNet en hoe kunt u gebruik maken van dit netwerk? Wat is het doel van deze presentatie? Deze presentatie is een

Nadere informatie

Chronische Nierschade in Nederland

Chronische Nierschade in Nederland Chronische Nierschade in Nederland Stadium GFR (ml/min/1,73m 2 ) Albuminurie > 30 mg/24 hr Prevalentie VS (%) Prevalentie Nederland (%) 1 >90 Ja 3,3 1,3 2 60-89 Ja 3,0 3,8 3 30-59 Ja/nee 4,3 5,3 4 15-29

Nadere informatie

Myocard infarct Diagnostiek en transmurale afspraken OLVG regio. dr. Geert-Jan Geersing Huisarts Buitenhof Prof.dr. Freek Verheugt Cardioloog OLVG

Myocard infarct Diagnostiek en transmurale afspraken OLVG regio. dr. Geert-Jan Geersing Huisarts Buitenhof Prof.dr. Freek Verheugt Cardioloog OLVG Myocard infarct Diagnostiek en transmurale afspraken OLVG regio dr. Geert-Jan Geersing Huisarts Buitenhof Prof.dr. Freek Verheugt Cardioloog OLVG Presentatie vandaag Epidemiologie myocardinfarct Diagnostiek

Nadere informatie

Diabetische voetzorg

Diabetische voetzorg Diabetische voetzorg Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker! Michel Boerrigter, diabetespodotherapeut Programma Theoretisch deel Zorgmodule Preventie Diabetische Voetulcera 2014 Perifeer arterieel

Nadere informatie

Preventie vaatpoli (PVP) Algemene informatie. Boermarkeweg 60 7824 AA Emmen Postbus 30002 7800 RA Emmen Tel. 0591 69 19 11

Preventie vaatpoli (PVP) Algemene informatie. Boermarkeweg 60 7824 AA Emmen Postbus 30002 7800 RA Emmen Tel. 0591 69 19 11 Preventie vaatpoli (PVP) Algemene informatie Boermarkeweg 60 7824 AA Emmen Postbus 30002 7800 RA Emmen Tel. 0591 69 19 11 MA 1306 03-12-v1 H 12 1 Uw huisarts/specialist heeft u doorverwezen naar de "preventie

Nadere informatie

HET CVRM SPREEKUUR. In de eerste lijn

HET CVRM SPREEKUUR. In de eerste lijn HET CVRM SPREEKUUR In de eerste lijn Even voorstellen Mieke Wijnen Programmacoördinator CVRM bij Thoon Taken Praktijken begeleiden bij het opzetten van het categoraal spreekuur CVRM Aanbieden van hulpmiddelen

Nadere informatie

De voet snel en effectief ter hand genomen, alles draait om de Simm s classificatie. Gelijk maar een vraag! Simm s Klasse 0.

De voet snel en effectief ter hand genomen, alles draait om de Simm s classificatie. Gelijk maar een vraag! Simm s Klasse 0. De voet snel en effectief ter hand genomen, alles draait om de Simm s classificatie Gelijk maar een vraag! Vindt U dat type 2 diabetes patiënten zonder risicovoeten kunnen volstaan met minder uitgebreid

Nadere informatie

Transmurale afspraken Cardiovasculaire aandoeningen Amsterdam, regio OLVG

Transmurale afspraken Cardiovasculaire aandoeningen Amsterdam, regio OLVG Transmurale afspraken Cardiovasculaire aandoeningen Amsterdam, regio OLVG Opgesteld met medewerking van: Vanuit het OLVG: Vanessa Leijdekkers, vaatchirurg Freek Verheugt, cardioloog Sandra van Bennekom,

Nadere informatie

Eigen spreekuur en chronische ziekten

Eigen spreekuur en chronische ziekten M.C.A.P.J. van Abeelen Eigen spreekuur en chronische ziekten Tweede druk Houten 2013 V Voorwoord Het werk van de doktersassistent is de afgelopen jaren uitgebreid. In dit AG-katern komt een aantal chronische

Nadere informatie

SCHEMA CVR SECUNDAIRE PREVENTIE

SCHEMA CVR SECUNDAIRE PREVENTIE SCHEMA CVR SECUNDAIRE PREVENTIE UITGANGSPUNT HUIDIGE SITUATIE Huisartsen controleren niet systematisch patiënten met een hart- en/of vaatziekte (HVZ). Om hierin verbetering aan te brengen moet de huisarts

Nadere informatie

CVRM in N.Kennemerland

CVRM in N.Kennemerland CVRM in N.Kennemerland Goof Zonneveld Jacco Rempe Huisartsenzorg Noord-Kennemerland Zorgprogramma CVRM Preventie Preventie van HVZ traditioneel altijd aandacht voor hypertensie, onvoldoende aandacht voor

Nadere informatie

NDF diabetes standaard

NDF diabetes standaard Deze presentatie behandelt.. DM voetzorg Samen sterker!! Een korte terugblik waar we vandaan komen Waar staan we nu En..waargaan we naar toe NDF diabetes standaard Pakketscan Diabetes CVZ 2008 Pakket a

Nadere informatie

Werken met het ketenprogramma CVRM

Werken met het ketenprogramma CVRM Werken met het ketenprogramma CVRM Praktijkinformatie Zorgprogramma CVRM voor huisartsen en praktijkondersteuners www.rohamsterdam.nl Inhoud 1. AAN DE SLAG MET CVRM!... 3 2. KETENPARTNERS... 3 3. WAT DOET

Nadere informatie

TIA/ herseninfarct van spoed- naar ketenzorg

TIA/ herseninfarct van spoed- naar ketenzorg TIA/ herseninfarct van spoed- naar ketenzorg neurologie Folkert Hoekstra, huisarts Renske van den Berg-Vos, neuroloog ACUTE FASE stroke ketenzorg START CHRONISCHE FASE 3 NHG standaard beroerte nieuwe standaard

Nadere informatie

Workshop voor apothekers en huisartsen. Altijd een statine bij hart- en. t Voorbeeld

Workshop voor apothekers en huisartsen. Altijd een statine bij hart- en. t Voorbeeld Workshop voor apothekers en huisartsen Altijd een statine bij hart- en vaatziekten en type-2-diabetes? t Voorbeeld Programma Maken van de ingangstoets Bespreking leerdoelen en inleiding Presentatie ti

Nadere informatie

Hypertensie. Presentatie door G.J. Knot-Veldhuis, verpleegkundig specialist

Hypertensie. Presentatie door G.J. Knot-Veldhuis, verpleegkundig specialist Hypertensie Presentatie door G.J. Knot-Veldhuis, verpleegkundig specialist Hypertensie Primaire of essentiële (95%) Secundaire (5%) G.J. Knot-Veldhuis, verpleegkundig specialist, jan. 2012 2 Bloeddruk

Nadere informatie

UITGANGSPUNT HUIDIGE SITUATIE

UITGANGSPUNT HUIDIGE SITUATIE Protocol CVRM secundaire preventie UITGANGSPUNT HUIDIGE SITUATIE Huisartsen controleren systematisch patiënten met een hart- en/of vaatziekte (HVZ). Om dit optimaal te laten verlopen, moet de huisarts

Nadere informatie

DiHAG-statement voetzorg. Inleiding

DiHAG-statement voetzorg. Inleiding DiHAG-statement voetzorg Secretariaat: p/a Nederlands Huisartsen Genootschap Mercatorlaan 1200 Postbus 3231 3502 GE Utrecht Tel. 030 2823500 Fax 030 2823501 E-mail: dihag@nhg.org www.dihag.nl KvK: 41261381

Nadere informatie

LIESPLASTIE (ENDARTERIËCTOMIE OF TEA)

LIESPLASTIE (ENDARTERIËCTOMIE OF TEA) LIESPLASTIE (ENDARTERIËCTOMIE OF TEA) BEHANDELING VAN VERNAUWDE OF VERSTOPTE BEKKEN- EN BEENSLAGADERS - Patiëntinformatie - INLEIDING Welkom op de dienst Vaatheelkunde. Bij u werd een vernauwing of volledige

Nadere informatie

Handreiking. Amsterdamse Transmurale Afspraken Cardiovasculaire Aandoeningen Regio AMC. Opgesteld met medewerking van:

Handreiking. Amsterdamse Transmurale Afspraken Cardiovasculaire Aandoeningen Regio AMC. Opgesteld met medewerking van: Handreiking Amsterdamse Transmurale Afspraken Cardiovasculaire Aandoeningen Regio AMC Opgesteld met medewerking van: Vanuit het AMC: Ron Peters, cardioloog Yvo Roos, neuroloog Ron Balm, vaatchirurg Erik

Nadere informatie

Diabetisch Voetulcus Regionale Transmurale Afspraak Zuidoost Brabant

Diabetisch Voetulcus Regionale Transmurale Afspraak Zuidoost Brabant Diabetisch Voetulcus Regionale Transmurale Afspraak Zuidoost Brabant Doelstelling Afstemming van het beleid bij de behandeling van een diabetisch voetulcus. Het is te verwachten dat door een multidisciplinaire,

Nadere informatie

Checklist Categoraal spreekuur

Checklist Categoraal spreekuur Checklist Categoraal spreekuur Vink het onderdeel af als het is uitgevoerd. De onderdelen worden hieronder uitgewerkt. a. Doelgroep vaststellen b. Omvang doelgroep voor het categoraal spreekuur berekenen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Bypassoperatie. Bloedvatoverbruggingsoperatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Bypassoperatie. Bloedvatoverbruggingsoperatie PATIËNTEN INFORMATIE Bypassoperatie Bloedvatoverbruggingsoperatie 2 PATIËNTENINFORMATIE Deze folder geeft een globaal overzicht van de operatieve behandeling bij arterieel vaatlijden aan de benen. Uw persoonlijke

Nadere informatie

BYPASS BEHANDELING VAN VERNAUWDE OF VERSTOPTE BEKKEN- EN BEENSLAGADERS. - Patiëntinformatie -

BYPASS BEHANDELING VAN VERNAUWDE OF VERSTOPTE BEKKEN- EN BEENSLAGADERS. - Patiëntinformatie - BYPASS BEHANDELING VAN VERNAUWDE OF VERSTOPTE BEKKEN- EN BEENSLAGADERS - Patiëntinformatie - INLEIDING Welkom op de dienst Vaatheelkunde. Bij u werd een vernauwing of volledige verstopping van de bekken-

Nadere informatie

Operatie wegens een vernauwing of afsluiting van een buik en/of bekkenslagader

Operatie wegens een vernauwing of afsluiting van een buik en/of bekkenslagader Operatie wegens een vernauwing of afsluiting van een buik en/of bekkenslagader OPERATIE WEGENS EEN VERNAUWING OF AFSLUITING VAN EEN BUIK EN/OF BEKKENSLAGADER (BROEKOPERATIE OF AORTA-BIFEMORALE PROTHESE)

Nadere informatie

Regionaal ketenzorg protocol COPD

Regionaal ketenzorg protocol COPD Bijlage 1. Regionaal Ketenzorgprotocol Titel Regionaal ketenzorg protocol Verwijzing naar formulier Verwijzing naar protocol Protocol case finding Kwaliteitsbeleid Zorggroep Privacyreglement Zorggroep

Nadere informatie

InEen/NHG Indicatoren DM-COPD-CVRM

InEen/NHG Indicatoren DM-COPD-CVRM InEen/NHG Indicatoren DM-COPD-CVRM De zorggroep heeft hard gewerkt om de Indicatoren sets van InEen en NHG gelijk te trekken. Na veel overleg met NHG en InEen is dit gelukt. Hieronder is een artikel te

Nadere informatie

Etalagebenen. Poli vaatchirurgie CWZ voor onderzoek en/of behandeling vanwege problemen door vernauwing van de beenslagaders

Etalagebenen. Poli vaatchirurgie CWZ voor onderzoek en/of behandeling vanwege problemen door vernauwing van de beenslagaders Etalagebenen Poli vaatchirurgie CWZ voor onderzoek en/of behandeling vanwege problemen door vernauwing van de beenslagaders Uw behandelend arts heeft u voor een onderzoek of behandeling naar de poli vaatchirurgie

Nadere informatie

Eerstelijns ketenzorg Diabetes Mellitus type 2. Instructie voetonderzoek

Eerstelijns ketenzorg Diabetes Mellitus type 2. Instructie voetonderzoek Eerstelijns ketenzorg Diabetes Mellitus type 2 Instructie voetonderzoek 2014 ZIO (ZORG IN ONTWIKKELING) REGIO MAASTRICHT - HEUVELLAND VERSIE 1.0 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Het vaststellen

Nadere informatie

CVRM: patiënten selectie en registratie!! cvrm(anagement!!) Registratie 8-1-2013. Maak een (verbeter)plan!!

CVRM: patiënten selectie en registratie!! cvrm(anagement!!) Registratie 8-1-2013. Maak een (verbeter)plan!! CVRM: patiënten selectie en registratie!! Sandwichcursus huisartsen/praktijkondersteuners 13 december 2012 Organisatie: Zorggroep Synchroon en WDH Uden-Veghel en Oss cvrm(anagement!!) Maak een (verbeter)plan!!

Nadere informatie

Bypass operatie (bloedvat overbruggingsoperatie)

Bypass operatie (bloedvat overbruggingsoperatie) Bypass operatie (bloedvat overbruggingsoperatie) Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de operatieve behandeling bij arterieel vaatlijden aan de benen. Het is goed om u te realiseren

Nadere informatie

Transmurale afspraken Cardiovasculaire aandoeningen Amsterdam, regio BovenIJ ziekenhuis

Transmurale afspraken Cardiovasculaire aandoeningen Amsterdam, regio BovenIJ ziekenhuis Transmurale afspraken Cardiovasculaire aandoeningen Amsterdam, regio BovenIJ ziekenhuis Opgesteld met medewerking van: Vanuit het BovenIJ ziekenhuis Machiel van de Wetering, cardioloog Alex Teunen, internist

Nadere informatie

SLA GO diabetes bv met de internisten van tergooiziekenhuizen

SLA GO diabetes bv met de internisten van tergooiziekenhuizen SLA GO diabetes bv met de internisten van tergooiziekenhuizen Karin Daemen en Jeroen de Sonnaville Joke Lanphen LTA diabetes type 2 I verwijzen voor consultatie (evt ZN korte overname behandeling) 1. Patiënten

Nadere informatie

Operatie wegens een vernauwing of afsluiting van één of meerdere beenslagaders

Operatie wegens een vernauwing of afsluiting van één of meerdere beenslagaders Operatie wegens een vernauwing of afsluiting van één of meerdere beenslagaders OPERATIE WEGENS EEN VERNAUWING OF AFSLUITING VAN ÉÉN OF MEERDERE BEENSLAGADERS (FEMORO-POPLITEALE/-CRURALE BYPASS) Deze folder

Nadere informatie

Ziekenhuis Bernhoven

Ziekenhuis Bernhoven Ziekenhuis Bernhoven Perifeer Arterieel Vaatlijden Dr TM Smits Vaatchirurg Ziekenhuis Bernhoven Oss, Uden en Veghel Perifeer Arterieel Vaatlijden dr TM Smits, vaatchirurg Ziekenhuis Bernhoven Oss, Uden

Nadere informatie

Combinatie afspraak Hypertensie polikliniek

Combinatie afspraak Hypertensie polikliniek Combinatie afspraak Hypertensie polikliniek Inleiding U heeft een afspraak gekregen van uw huisarts of specialist voor de "Hypertensie polikliniek". U wordt verwacht op: dag., om 07.45 uur. Meldt u zich

Nadere informatie

Hypertensie. Huug van Duijn Spiegelavond 15 april 2013

Hypertensie. Huug van Duijn Spiegelavond 15 april 2013 Hypertensie Huug van Duijn Spiegelavond 15 april 2013 Waarom bloeddruk? Bloeddruk: niet te laag Bloeddruk: niet te hoog Het verband tussen bloeddruk en cardiovasculaire complicaties heeft als drempel

Nadere informatie

Operatie voor vernauwing van beenslagaders

Operatie voor vernauwing van beenslagaders Operatie voor vernauwing van beenslagaders Bij u is een ernstige vernauwing van één of beide beenslagaders geconstateerd. Binnenkort zal deze vernauwing via een operatie worden verholpen. De arts heeft

Nadere informatie

Diagnose Aneurysma van de Abdominale Aorta. O.R.M. Wikkeling, vaatchirurg (Endo)vasculair Team Nij Smellinghe Ziekenhuis te Drachten

Diagnose Aneurysma van de Abdominale Aorta. O.R.M. Wikkeling, vaatchirurg (Endo)vasculair Team Nij Smellinghe Ziekenhuis te Drachten Diagnose Aneurysma van de Abdominale Aorta O.R.M. Wikkeling, vaatchirurg (Endo)vasculair Team Nij Smellinghe Ziekenhuis te Drachten Waar hebben we het over? 1955 1972 Beroemde mensen welke aan een geruptureerd

Nadere informatie

Voetscreening. Auwerx Evy, Verpleegkundige hemodialyse Jessa ziekenhuis Campus Virga Jesse

Voetscreening. Auwerx Evy, Verpleegkundige hemodialyse Jessa ziekenhuis Campus Virga Jesse Voetscreening Auwerx Evy, Verpleegkundige hemodialyse Jessa ziekenhuis Campus Virga Jesse Aanleiding Dialysepatiënten hebben vaak perifeer en arterieel vaatlijden. Meestal is de patiënt hiervan zelf niet

Nadere informatie

Combinatie afspraak vasculaire preventie poli

Combinatie afspraak vasculaire preventie poli Combinatie afspraak vasculaire preventie poli Inleiding U heeft een afspraak gekregen van uw huisarts of specialist voor de "vasculaire preventie polikliniek". Uw afspraak is op... om 07.45 uur. Meldt

Nadere informatie

Cardiologie. Verder na het hartinfarct.

Cardiologie. Verder na het hartinfarct. Cardiologie Verder na het hartinfarct. Machiel van de Wetering Sylvia de Waal 18-3-2014 presentatie 1 inleiding 2 Richtlijn/protocol aan de hand van voorbeelden 3 samenvatting / discussie inleiding - Informatieoverdracht

Nadere informatie

Transmurale zorg: hoe organiseer je dat? Dr. A.G. Lieverse - internist Máxima Medisch Centrum, Eindhoven

Transmurale zorg: hoe organiseer je dat? Dr. A.G. Lieverse - internist Máxima Medisch Centrum, Eindhoven Transmurale zorg: hoe organiseer je dat? Dr. A.G. Lieverse - internist Máxima Medisch Centrum, Eindhoven Chronische zorg transmurale uitwerking Louis Lieverse Internist vasculair geneeskundige Stafarts

Nadere informatie

Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen

Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen Verder lopen Een klacht over met etalagebenen uw fysiotherapeut Wat kunt u doen als u een klacht heeft over uw fysiotherapeut? Waar kunt u terecht met uw klacht? Hoe kunt u een klacht indienen? Tips om

Nadere informatie

Ulcus van de onderste extremiteit. V.N.Chigharoe aios chirurgie

Ulcus van de onderste extremiteit. V.N.Chigharoe aios chirurgie Ulcus van de onderste extremiteit V.N.Chigharoe aios chirurgie Casus 55 jr meneer VG: DM 2(15 jr), HT, teenamputaties li voet, DM retinopathie Intoxicaties: roken+ Presenteert met een niet genezende ulcus

Nadere informatie

Transmurale afspraken Cardiovasculaire aandoeningen

Transmurale afspraken Cardiovasculaire aandoeningen Transmurale afspraken Cardiovasculaire aandoeningen Stichting Opgesteld in samenwerking door Amsterdams Cardiovasculair traject en Stichting : Dr. I. I. Tulevski MD, PhD, FESC, FACC, cardioloog/oprichter

Nadere informatie

Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement. 17 januari 2013, Utrecht Dr. Janneke Wittekoek, Cardioloog Stichting Actief Preventie Plan

Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement. 17 januari 2013, Utrecht Dr. Janneke Wittekoek, Cardioloog Stichting Actief Preventie Plan Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement 17 januari 2013, Utrecht Dr. Janneke Wittekoek, Cardioloog Stichting Actief Preventie Plan Vet in Historisch Perspectief simpele vetopstapelingsziekte

Nadere informatie

Nierschade: erger voorkomen... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog

Nierschade: erger voorkomen... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog Nierschade: erger voorkomen.... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog Inleiding Begrippen Indeling en voorkomen van chronische nierschade (CNS) Proteinurie en GFR als risicofactoren voor progressie nierschade

Nadere informatie

Ulcus cruris venosum. Otto Dankerlui Dermatoloog

Ulcus cruris venosum. Otto Dankerlui Dermatoloog Ulcus cruris venosum Otto Dankerlui Dermatoloog TweeSteden ziekenhuis Vestiging Tilburg Indeling Inleiding Epidemiologie Etiologie Symptomatologie Diagnostiek Inleiding Inleiding Oorzaken Ulcus Cruris

Nadere informatie

VOETZORGEN. Woensdag 15 april Jan van Herpen, kaderhuisarts DM2 Marlies Dennemann, podotherapeute René Ottens, podotherapeut

VOETZORGEN. Woensdag 15 april Jan van Herpen, kaderhuisarts DM2 Marlies Dennemann, podotherapeute René Ottens, podotherapeut VOETZORGEN Woensdag 15 april Jan van Herpen, kaderhuisarts DM2 Marlies Dennemann, podotherapeute René Ottens, podotherapeut Voetenzorg binnen OCE Onderzoek en classificaties van Simm s en zorgprofiel:

Nadere informatie

Aneurysma Aorta Abdominalis. (Verwijding van de grote buikslagader)

Aneurysma Aorta Abdominalis. (Verwijding van de grote buikslagader) Aneurysma Aorta Abdominalis (Verwijding van de grote buikslagader) Bij toeval is ontdekt, dat uw lichaamsslagader, de aorta, verwijd is. Deze verwijding noemen we een aneurysma. De arts heeft u hier van

Nadere informatie

Richtlijn DIABETISCHE NEUROPATHIE

Richtlijn DIABETISCHE NEUROPATHIE Richtlijn DIABETISCHE NEUROPATHIE Editie 2003 Richtlijn Diabetische Neuropathie pagina 1 Verantwoording en aansprakelijkheid De Nederlandse Diabetes Federatie (NDF) heeft deze richtlijnen en adviezen met

Nadere informatie

Open been: vocht eruit, wond dicht

Open been: vocht eruit, wond dicht Open been: vocht eruit, wond dicht Vice Versa speciale editie voor doktersassistentes. 22 maart 2016 Stef Menting, Dermatologie, OLVG Oost Programma 17.30-18.30: soorten wonden en behandeling» Stef Menting

Nadere informatie

TWA Cardiovasculair Risico Management Regio Achterhoek Oost

TWA Cardiovasculair Risico Management Regio Achterhoek Oost TWA Cardiovasculair Risico Management Regio Achterhoek Oost Versie 2015 Transmurale werkafspraken tussen huisartsen en specialisten SKB Laatst gewijzigd mei 15 HuisartsenZorg Oost-Achterhoek Lovinklaan

Nadere informatie

Van zorgen voor naar zorgen dat

Van zorgen voor naar zorgen dat Van zorgen voor naar zorgen dat fysiotherapeutisch COPD zorg in de eerste lijn. Annemarie de Vey Mestdagh- van der List van zorgen voor 1988 Cursus Astma en COPD Pt. werd gestuurd door arts Kracht en Cardio

Nadere informatie

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij

Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit. Mariëtte de Rooij Oefentherapie bij patiënten met knieartrose en comorbiditeit Mariëtte de Rooij Inhoud Artrose en comorbiditeit Aangepaste oefentherapie bij comorbiditeit Resultaten pilot studie Voorbeeld Conclusie Randomized

Nadere informatie

Werken met het ketenprogramma CVRM

Werken met het ketenprogramma CVRM Werken met het ketenprogramma CVRM Praktijkinformatie Zorgprogramma CVRM voor huisartsen en praktijkondersteuners www.rohamsterdam.nl Inhoud 1. AAN DE SLAG MET CVRM!... 3 2. KETENPARTNERS... 3 3. WAT DOET

Nadere informatie

ACT II Het opzetten van een CVR spreekuur. Christien Kuiper, praktijkverpleegkundige Marije Holtrop, huisarts

ACT II Het opzetten van een CVR spreekuur. Christien Kuiper, praktijkverpleegkundige Marije Holtrop, huisarts ACT II Het opzetten van een CVR spreekuur Christien Kuiper, praktijkverpleegkundige Marije Holtrop, huisarts Programma ACT II, context en toekomst Effect van secundaire preventie Doorlopen protocol NHG

Nadere informatie

Primaire preventie HVZ

Primaire preventie HVZ Primaire preventie HVZ Stel altijd een risicoprofiel op bij patiënten: met doorgemaakte HVZ, diabetes mellitus (DM), reumatoïde artritis (RA) of chronische nierschade met een belaste familieanamnese voor

Nadere informatie

Etalagebenen (claudicatio intermittens)

Etalagebenen (claudicatio intermittens) Etalagebenen (claudicatio intermittens) ETALAGEBENEN (CLAUDICATIO INTERMITTENS) Deze folder informeert u over de klachten en behandelingsmogelijkheden van zogenaamde etalagebenen. U moet zich wel realiseren

Nadere informatie

Regionale transmurale afspraken bij ketenzorg COPD. Regio Midden Kennemerland

Regionale transmurale afspraken bij ketenzorg COPD. Regio Midden Kennemerland Regionale transmurale afspraken bij ketenzorg COPD in Regio Midden Kennemerland Inhoudsopgave pag. 1. Inleiding 2 2. Uitgangspunten 3 3. Consultatie en verwijzing 4 4. Ketenzorg en hoofdbehandelaarschap

Nadere informatie

ZORGPROGRAMMA VASCULAIR RISICOMANAGEMENT KETENZORG NU

ZORGPROGRAMMA VASCULAIR RISICOMANAGEMENT KETENZORG NU ZORGPROGRAMMA VASCULAIR RISICOMANAGEMENT KETENZORG NU INHOUD VOORWOORD HET KETENZORGPROGRAMMA VASCULAIR RISICO MANAGEMENT (VRM) Inleiding Doelgroepen Organisatie Identificatie Diagnostiek Risicoprofiel

Nadere informatie

Werkprotocol CVRM praktijkondersteuner en huisarts

Werkprotocol CVRM praktijkondersteuner en huisarts Werkprotocol CVRM praktijkondersteuner en huisarts Werkwijze risicoprofiel De huisarts verwijst de patiënt voor een inventarisatieconsult naar de POH (labformulier en evt. urineonderzoek bij antihypertensiva

Nadere informatie

Risicofactoren die een rol spelen in het proces van atherosclerose zijn:

Risicofactoren die een rol spelen in het proces van atherosclerose zijn: Arterieel vaatlijden Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer (slagaderlijk) arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

aneurysma van de buikslagader

aneurysma van de buikslagader patiënteninformatie aneurysma van de buikslagader U heeft met uw arts gesproken over een verwijding van de buikslagader. Een andere benaming hiervoor is aneurysma van de aorta abdominalis, ook wel AAA

Nadere informatie

Diabetische voet. Ellie Lenselink Wond consulent. Inhoud

Diabetische voet. Ellie Lenselink Wond consulent. Inhoud Diabetische voet Ellie Lenselink Wond consulent Inhoud Inleiding Anatomie / fysiologie Pathologie Multidisciplinaire behandeling Wondbehandeling Preventie Transmurale richtlijn Diabetische voet 2012 Deze

Nadere informatie

Anatomisch en fysiologisch belang van schoeisel en voetverzorging bij diabetespatiënten Voetpreventie: Denk aan je onderdanen Eva Goethals Bachelor in de podologie Diabetes CHRONISCHE COMPLICATIES Complicaties

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Hart- en vaatziekten zijn de meest voortkomende ziekten in ontwikkelde landen en veroorzaken het hoogste sterftepercentage. De term hart- en vaatziekten omvat alle klinische uitingen van slagaderverkalking

Nadere informatie

Vakgroepoverleg praktijkondersteuners. 5 juni 2014

Vakgroepoverleg praktijkondersteuners. 5 juni 2014 Vakgroepoverleg praktijkondersteuners 5 juni 2014 Te bespreken Het vrouwenhart, begeerd maar miskend Hartfalen Consultvoering Het vrouwenhart, begeerd maar miskend Afname sterfte hart/vaatziekten sinds

Nadere informatie

Chirurgie. Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen

Chirurgie. Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen Chirurgie Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel (slagaderlijk)

Nadere informatie

Wat is nieuw in longfunctie? Jan Willem van den Berg Longarts

Wat is nieuw in longfunctie? Jan Willem van den Berg Longarts Wat is nieuw in longfunctie? Jan Willem van den Berg Longarts Oude situatie Referenties dateren uit de jaren 50-60 Groep mijnwerkers en staalarbeiders (ECCS) Vrouwen niet als referentie geïncludeerd (globaal

Nadere informatie

Chronische nierschade A. van Tellingen. Smeerolie voor de poli 2015

Chronische nierschade A. van Tellingen. Smeerolie voor de poli 2015 Chronische nierschade A. van Tellingen Smeerolie voor de poli 2015 Wie dient verwezen te worden? 52-jarige vrouw met diabetische nefropathie: MDRD 62 ml/min/1.73m 2 en albuminurie 28 mg/l? 68-jarige man:

Nadere informatie

Inhoud: IMPLEMENTATIEPLAN VRM KETENZORG NU

Inhoud: IMPLEMENTATIEPLAN VRM KETENZORG NU 1 IMPLEMENTATIEPLAN VRM KETENZORG NU Inhoud: 1. Inclusie van de doelgroep. 2 2. Rol en taakverdeling in de ketenzorg: overzicht.. 3 3. Implementatieplan VRM voor de HVZ populatie: Stappen uit het overzicht

Nadere informatie

Weet wat u doet bij de diabetische voet

Weet wat u doet bij de diabetische voet Weet wat u doet bij de diabetische voet W O R K S H O P C L A U D I C A T I O N E T J A A R C O N G R E S 2 0 1 5 B A R T - J E R O E N P E T R I 12-03- 2 0 1 5 Definitie diabetische voet De verscheidenheid

Nadere informatie

maatschap Jouster huisartsen

maatschap Jouster huisartsen Jaarverslag praktijkondersteuning 2005 maatschap Jouster huisartsen Inhoud A. Praktijkgegevens 3 B. Inzet personeel 4 C. Patiëntpopulatie en taken 5 D. Samenwerking 9 E. Financieel 10 Jaarverslag POH 2005

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Voorkeursbeleid 2012-2013

Verantwoordingsdocument Voorkeursbeleid 2012-2013 Verantwoordingsdocument Voorkeursbeleid 2012-2013 Arterieel vaatlijden van de onderste extremiteit (PAV) 880.99.1881.1243 Verantwoordingsdocument Voorkeursbeleid 2012-2013 Arterieel vaatlijden van de onderste

Nadere informatie

Diabetes mellitus 2. Clara Peters, huisarts Mea de Vent, praktijkondersteuner

Diabetes mellitus 2. Clara Peters, huisarts Mea de Vent, praktijkondersteuner 1 Diabetes mellitus 2 Clara Peters, huisarts Mea de Vent, praktijkondersteuner 2 Inhoud Epidemiologie Diagnostiek en behandeling in de diabetesketenzorg in Nederland Wat doet de praktijkondersteuner binnen

Nadere informatie

Maagklachten. Diagnostiek volgens de NHG standaard

Maagklachten. Diagnostiek volgens de NHG standaard Maagklachten Diagnostiek volgens de NHG standaard Casus 1 Mw. A. González, 42 jarige vrouw met een voorgeschiedenis van astma en multiple sclerose. Sinds 4 maanden wisselende klachten van een opgeblazen

Nadere informatie

Vitale Vaten. Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011

Vitale Vaten. Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011 Vitale Vaten Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011 Dé Gezonde regio: waar? Dé Gezonde regio: wie? Verleiden Opbouw presentatie Inleiding hart- en vaatziekten Project Vitale Vaten Gorinchem

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Looptraining. Vasculaire diagnostiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Looptraining. Vasculaire diagnostiek PATIËNTEN INFORMATIE Looptraining Vasculaire diagnostiek 2 PATIËNTENINFORMATIE Omdat bij u één of meerdere vernauwingen in de slagaders van uw benen of buik geconstateerd zijn, hebt u het advies gekregen

Nadere informatie

Vroegtijdig signaleren van de risico s van de DM-voet

Vroegtijdig signaleren van de risico s van de DM-voet Vroegtijdig signaleren van de risico s van de DM-voet Door Monique Gouw Doelstelling Herkennen van een diabetische voet, op de juiste wijze een screening uitvoeren en wanneer nodig doorverwijzen naar de

Nadere informatie

ENKEL-ARMINDEX MET LOOPTEST Doel: Inleiding: Toepassingsgebied: Uitvoeringsbevoegdheid: Indicatie: Definities:

ENKEL-ARMINDEX MET LOOPTEST Doel: Inleiding: Toepassingsgebied: Uitvoeringsbevoegdheid: Indicatie: Definities: ENKEL-ARMINDEX MET LOOPTEST Doel: Het waarborgen van het landelijk uniform uitvoeren van het doppleronderzoek: enkel-armindex met looptest. Inleiding: Een enkel-armindex met looptest is een uitbreiding

Nadere informatie

Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen. Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG

Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen. Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG Dhr. A, 48 jaar taxichauffeur s ochtends 06.20 uur acuut pijn op de borst met een zwaar gevoel in

Nadere informatie

INTERLINE PIJNBEHANDELING DEEL II EN III CASUSSCHETSEN

INTERLINE PIJNBEHANDELING DEEL II EN III CASUSSCHETSEN INTERLINE PIJNBEHANDELING DEEL II EN III Okt 2003 CASUSSCHETSEN Casusschets 1 Jongedame van 19 jaar Bij paardrijden gevallen, een uur geleden. Mank lopend, pijn rechter bil. Het lijkt een contusie, geen

Nadere informatie

Leefregels na een operatie van een verwijde buikslagader via de liezen (E.V.A.R) (Endovascular Aneurysma Repair)

Leefregels na een operatie van een verwijde buikslagader via de liezen (E.V.A.R) (Endovascular Aneurysma Repair) Leefregels na een operatie van een verwijde buikslagader via de liezen (E.V.A.R) (Endovascular Aneurysma Repair) Inleiding Onlangs heeft u een operatie ondergaan van de buikslagader via de liezen. Het

Nadere informatie

van chaos naar eenheid

van chaos naar eenheid van chaos naar eenheid Alles is aanwezig, je moet het alleen op de juiste plek zetten Carel Bakx, huisarts Doesburg Mark van der Wel Henny Peelen Wat gaat er gebeuren? Waarom een nieuw Vasculair Risico

Nadere informatie

CVRM kwetsbare ouderen. Rotterdam maart 2015 AJ Arends, klinisch geriater en klinisch farmacoloog io

CVRM kwetsbare ouderen. Rotterdam maart 2015 AJ Arends, klinisch geriater en klinisch farmacoloog io CVRM kwetsbare ouderen Rotterdam maart 2015 AJ Arends, klinisch geriater en klinisch farmacoloog io Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

Fijn dat uw praktijk meedoet aan ACT II, het vervolg van het Amsterdams Cardiovasculair Traject (ACT).

Fijn dat uw praktijk meedoet aan ACT II, het vervolg van het Amsterdams Cardiovasculair Traject (ACT). Welkom bij ACT II Fijn dat uw praktijk meedoet aan ACT II, het vervolg van het Amsterdams Cardiovasculair Traject (ACT). ACT liep van 2010-2012 en heeft een groot deel van de Amsterdamse huisartsen gestimuleerd

Nadere informatie

Achtergronden bij casusschetsen 18 oktober 1999

Achtergronden bij casusschetsen 18 oktober 1999 Angina pectoris Achtergronden bij casusschetsen 18 oktober 1999 Inleiding Eerste werkafspraak angina pectoris dateert uit 1996, tweede herziene versie in 1999 door gedeeltelijk nieuwe werkgroep. Voorbouwend

Nadere informatie