Groep XXL. Resultaten Onderwijsblad-enquête Eén jaar Rutte II over ontwikkeling klassengrootte. AOb/ITS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Groep XXL. Resultaten Onderwijsblad-enquête Eén jaar Rutte II over ontwikkeling klassengrootte. AOb/ITS"

Transcriptie

1 Groep XXL Resultaten Onderwijsblad-enquête Eén jaar Rutte II over ontwikkeling klassengrootte AOb/ITS 3 oktober 2013

2 Groep XXL Resultaten Onderwijsblad-enquête Eén jaar Rutte II over ontwikkeling klassengrootte AOb/ITS 3 oktober 2013 Verantwoording Bij de start van het schooljaar heeft de het Onderwijsblad van de AOb een enquête uitgezet onder leden en niet-leden van de AOb over het onderwijsbeleid van het kabinet Rutte II en de klassengrootte. De uitvoering was in handen van het ITS van de Universiteit Nijmegen. De enquête is afgenomen in de eerste twee weken van september. In totaal zijn bijna mensen aan de enquête begonnen en vulden iets meer dan alle vragen in. Onder de deelnemers waren ruim 300 niet leden. Hun antwoorden weken niet significant af van de leden. Het ging om 8% gepensioneerden, 2% studenten, 6% anders en 84% werkenden in het onderwijs. Daarvan had 12% een ondersteunende functie, 82% geeft les en 6% zit in het management. Van de werkenden komt 33% uit het basisonderwijs,11% speciaal onderwijs, 38% uit voortgezet onderwijs, 13% uit het mbo en 6% uit het hbo. De vragen over klassengrootte zijn uitsluitend voorgelegd aan leerkrachten uit basis-, speciaal- en voortgezet onderwijs die een eigen klas of klassen hebben. Dat waren er respectievelijk 1.194, 311 en Het oordeel van de deelnemers over het kabinetsbeleid is al eerder gepubliceerd. U kunt dat hier terugvinden: 2

3 Megaklas normaal op grote scholen De afgelopen jaren hebben schoolbesturen duizenden arbeidsplaatsen geschrapt. Deels vanwege dalende leerlingenaantallen, deels door bezuinigingen van de overheid of een rammelende eigen bedrijfsvoering. Hierdoor zijn de klassen de afgelopen jaren groter geworden. Dat werd zichtbaar uit de cijfers van het ministerie zelf: het aantal banen daalt harder dan de ontwikkeling van het leerlingenaantal. Het gevolg is meer doen met minder mensen. Oftewel, vollere klassen. In basis- en voortgezet onderwijs gebeurt dat dit schooljaar opnieuw, zeer licht in het basisonderwijs en duidelijk in het voortgezet onderwijs. in het speciaal onderwijs zien we een daling. Kijken we iets beter naar de cijfers dan zien we dat vooral op basisscholen met meer dan 200 leerlingen de groepen bomvol zijn. De oversized klas met meer dan 30 kinderen is normaal gewordenen. Op grote en middelgrote scholen telt tenminste één op de zes méér dan 30 leerlingen. De telling van leerlingen en personeel op de peildatum 1 oktober door het ministerie van onderwijs moet nog plaatsvinden. Het Onderwijsblad van de Algemene Onderwijsbond heeft begin september bij de start van het schooljaar een enquête gehouden onder ruim leraren in basis-, speciaal- en voortgezet onderwijs die een eigen klas of klassen hebben. Vorig jaar hield het Onderwijsblad een vergelijkbare enquête, waardoor een vergelijking gemaakt kan worden die een trend beschrijft. Uit die twee enquêtes komt de volgende ontwikkeling: De groepsgrootte in het basisonderwijs is zeer licht gestegen. In schooljaar 2012/2013 rapporteerden de deelnemers een groepsgrootte van 25,6 voor 2013/2014 is dat 25,7. De groepen in het speciaal onderwijs worden ietsje kleiner. Lag dat vorig schooljaar op 12,9 nu gaat dat naar 12,7. In het voortgezet onderwijs worden de klassen opnieuw groter: daar stijgen ze van 26 naar 26,3. Opmerkelijk omdat het leerlingenaantal niet daalt maar stijgt, een verschijnsel dat zich vorig jaar ook al voordeed. Die ontwikkeling klopt met wat deelnemers melden over de personeelsaantallen: er wordt nog steeds bezuinigd op personeel. Vaak gebeurt dat door krimp, meestal ook door bezuinigingen of door een rammelende bedrijfsvoering bij de schoolbesturen zelf. De daling van de groepsgrootte in het speciaal onderwijs klopt met de trend van de afgelopen jaren, waar al een daling te zien was van het aantal kinderen in de basisschoolleeftijd die naar speciale scholen gaan. Bovendien streeft het onderwijsbeleid er naar meer kinderen met extra zorg opgevangen worden in gewone scholen, de operatie Passend Onderwijs. Blijkbaar loopt men daar al enigszins op vooruit. De gemiddelde groepsgrootte in het basisonderwijs werd lange tijd niet bijgehouden door inspectie of ministerie. Na de Onderwijsblad-enquête van vorig jaar is OCW gelukkig weer gestart met het peilen van de omvang van de klassen. De eerste steekproef van het ministerie kwam vorig jaar uit op een gemiddelde van 22,8 over alle basisscholen, drie leerlingen minder dan de Onderwijsbladenquête. De oorzaak van dat verschil voor het gemiddelde over alle klassen en scholen zit in de enorme spreiding van leerlingenaantallen per school. Kleine scholen kunnen kleine klassen maken, grote krijgen minder geld per leerling. In de AObenquête van vorig jaar was die eerste groep vermoedelijk ondervertegenwoordigd en de groep met 3

4 meer dan 200 leerlingen mogelijk oververtegenwoordigd. Reden om dit jaar de enquête uit te breiden met vragen over schoolgrootte, zodat er harde uitspraken gedaan kunnen worden hoe vaak klassen groter dan 28 per schooltype voorkomen. Uit de analyse daarvan wordt duidelijk dat bomvolle klassen vooral voorkomen op de wat grotere scholen. We hebben gekeken naar de omvang van klassen in het basisonderwijs per type school. Daarbij is een onderverdeling gemaakt naar heel kleine scholen, kleine scholen, gemiddelde tot middelgrote scholen en grote scholen. Van 1256 klassen waren gegevens beschikbaar, verdeeld over heel klein (112), klein (357), middelgroot (694) en groot (93). Leraren basisonderwijs geven aan dat voor hen de ideale klas 22 tot 23 leerlingen bedraagt. In discussies over passend onderwijs geldt 28 als een acceptabel maximum om ook extra zorg te kunnen geven aan kinderen die dat nodig hebben. Daarom is een indeling gemaakt naar klassen van 21 en minder, groter dan 28 en daartussen klassen van 22 tot 28 kinderen. Die laatste groep beslaat zo het aantal van ideaal tot acceptabel. Wat we dan zien is het volgende: Op middelgrote en grote scholen zijn klassen van meer dan 28 normaal. Tenminste vier van de tien klassen telt meer dan 28 kinderen. Op hele kleine scholen is het een uitzondering, op kleine scholen komt het in bijna een derde van de gevallen voor. Op kleine, middelgrote en grote scholen komen oversized klassen(xl en XXL) van meer dan 30 leerlingen veel voor. Bij kleine en middelgrote gaat het om één op de zes klassen. Bij scholen van meer dan 500 leerlingen is dat bijna één op de vijf. XXL-klassen van 33 kinderen en meer komen het meest voor bij de wat kleinere scholen, mogelijk als gevolg van combinatieklassen of toevallige samenstelling van jaargroepen. Maar ook bij de middelgrote van 200 tot 500 is het een regelmatig voorkomend verschijnsel. Klassengrootte en schoolomvang <100 ll ll ll >500 ll klassen <21 ll 54% 24% 11% 5% klassen ll 34% 47% 49% 48% klassen >28 ll 12% 29% 40% 46% waarvan: klassen L ll 6% 12% 23% 27% klassen XL ll 3% 8% 10% 16% klassen XXL >32 ll 3% 10% 7% 3% Conclusie: de bomvolle klas is doodnormaal geworden en ook oversized klassen van meer dan komen meer voor dan we willen. Passend onderwijs meer leerlingen met extra zorgvragen opvangen op gewone scholen wordt voor die leraren een enorme klus. 4

5 Groepsgrootte in discussie Kleinere klassen staat al decennia met stip bovenaan bij de prioriteiten van leraren. In de enquête van dit jaar noemt 52 procent van de ondervraagden dat als nummer één bij het gewenste onderwijsbeleid. Het hangt nauw samen met prioriteit nummer drie: een lagere werkdruk. In 1996 besloot de Tweede Kamer unaniem om extra geld uit te trekken voor kleinere klassen in de onderbouw van het basisonderwijs. Vanaf 1998 werd er inderdaad een miljard gulden voor uitgetrokken. Tot 2006 hield de inspectie de ontwikkeling van de klassengrootte daarom bij: die daalde zoals gewenst van 24,3 naar 22,4. Inmiddels stijgt de groepsgrootte al weer een aantal jaren en is volgens de steekproef van het ministerie op 1 oktober 2012 aanbeland op 22,8. Het lijkt er op dat de stijging nog wel doorzet, want ook al is de steekproef niet gewogen voor de scholensoort om een overall-gemiddelde te bepalen, de trend in de Onderwijsblad-enquête geeft aan dat er weer een zeer lichte stijging is te zien. Over het effect van kleinere klassen op leerprestaties en de kosten van zulke kleine klassen, woedt al jaren een stevig debat. Kleine klassen zijn duur, het effect zou beperkt zijn. Recent onderzoek over Zweden laat echter zien dat de investeringen in kleine klassen zich ruimschoots terugverdienen. Het Onderwijsblad scheef daar in 2011 (http://www.aob.nl/default.aspx?id=272&article=9074) al over. Het complete onderzoekspaper vindt u hier: Het onderzoek was mogelijk omdat Zweden net zoals Nederland vroeger - strikte grenzen kent voor de klassengrootte. Maximaal 25 voor de onderbouw en 30 voor de bovenbouw van de basisschool. Zijn er meer kinderen, dan wordt de klas gesplitst. Op basis van de schoolprestaties kwamen de onderzoekers tot de conclusie: klassenverkleining loont. In Nederland laait de discussie op nu dit jaar passend onderwijs moet worden ingevoerd. De bedoeling is dat samenwerkingsverbanden van basis- en speciaal onderwijs de beste plek zoeken voor leerlingen die extra zorg nodig hebben. Op die manier zouden leerlingen met leer- en/of gedragsproblemen vaker op een gewone school kunnen blijven, al dan niet met ondersteuning door experts. In die discussie gaat het er om wat een leerkracht aankan. De grens van 28 leerlingen dook daarom ook op in het algemeen overleg van de Tweede Kamer over passend onderwijs van 4 september dit jaar. Staatssecretaris Dekker zegt daar dat het aantal grote klassen volgens de steekproef uit 2012 naar klassengrootte nogal meevalt. In de vorige telling bleek namelijk maar 1% van de klassen groter dan 28. 1% groter dan 28! 99% van de klassen was kleiner dan 28. Ook bij dit onderwerp moeten we dus uitkijken met het oproepen van beelden. Laten we discussiëren op basis van feiten en dat betekent in dit geval dat we mijns inziens moeten wachten op de telling die in het najaar naar buiten komt. Laten we de discussie over de groepsgrootte dan opnieuw oppakken. (http://www.tweedekamer.nl/ao_repo/ocw/ _financien%20primair%20onderwijs.pdf) Die 1% leidde tot verwondering: zo weinig grote klassen? NRC Handelsblad ontdekte dat staatssecretaris Dekker zich vergiste. Hij haalde twee cijfers door elkaar. Er is 1% van de scholen waar 5

6 alle klassen groter zijn dan 28 leerlingen, maar het percentage klassen in de steekproef van het ministerie dat groter is dan 28 bedraagt 13%. (NRC Handelsblad 9 september 2013) Dat gemiddelde van 13 procent zegt eigenlijk nog steeds maar heel weinig als we kijken naar de enorme spreiding van typen scholen. Op kleine scholen komen zulke grote klassen nauwelijks voor, zoals blijkt uit de Onderwijsblad-enquête, terwijl de kleine scholen in een gewogen steekproef wel zwaar meetellen. Kijken we naar typen scholen van groot naar klein, dan zijn klassen met meer dan 28 leerlingen eerder regel dan uitzondering op middelgrote en grote scholen. Ook oversized klassen met meer dan 30 of 32 leerlingen zijn een normaal verschijnsel. 6

7 Tabellen Wat is voor u de ideale klassengrootte? Wat is de feitelijke klassengrootte? Nadere analyse basisonderwijs Groepsgrootte basisonderwijs naar schoolgrootte <100 ll ll ll >500 ll gemiddelde groepsgrootte 19,99 25,39 26,61 27,67 Klassengrootte en schoolomvang <100 ll ll ll >500 ll klassen <21 ll 54% 24% 11% 5% klassen ll 34% 47% 49% 48% klassen >28 ll 12% 29% 40% 46% waarvan: klassen ll 6% 12% 23% 27% Klassen ll 3% 8% 10% 16% klassen >32 ll 3% 10% 7% 3% 7

8 Klassengrootte-verdeling naar schoolomvang Scholen <100 (N=112 klassen) Scholen (N=357 klassen)

9 Scholen (N=694 klassen) Scholen 500+ (N=93 klassen)

10 Is de personeelsomvang stabiel, gegroeid of gekrompen? 10

11 Wat is de oorzaak van de daling van het personeelsbestand? Maximaal drie oorzaken kunnen worden genoemd. 11

12 Zijn de klassen groter geworden? 12

13 Bijlagen: artikelen Onderwijsblad 15 5 oktober over groepsgrootte Commentaar Groep XXL Twee jaar geleden stond ik voor een groep 3 met 36 leerlingen, en dacht: dit gebeurt me geen tweede keer, dit zal het bestuur niet nog een keer laten gebeuren. Helaas. In dit Onderwijsblad vertellen drie leerkrachten over hun ervaringen met zulke monsterklassen. Niet toevallig dat we erover schrijven, want megaklassen zijn geen toeval meer, maar heel gewoon geworden. Treurig, vooral als je bedenkt dat we het aan het begin van deze eeuw nog hadden over klassenverkleining. Er werd een miljard gulden voor vrijgemaakt. Nu worstelen heel veel leerkrachten in alle sectoren na jaren van sluipende bezuinigingen dagelijks met bomvolle klassen. De blijmoedigste in de reportage in dit blad verzucht: In de grootte zit hem de zwaarte niet, maar in het aantal zorgleerlingen. Daar ging het begin september over in de Tweede Kamer: kan de basisschool passend onderwijs aan? In discussies over deze vernieuwingsoperatie duikt regelmatig de grens van 28 kinderen op als acceptabel maximum om voldoende aandacht aan zorgleerlingen te kunnen geven. Geen probleem, vond staatssecretaris Sander Dekker. Want slechts 1 procent van de klassen is groter dan 28, zei hij. Een uitzondering dus. Laten we discussiëren op basis van feiten, aldus de staatssecretaris. Hij vergiste zich volledig. Feit is namelijk dat 13 procent van alle klassen groter is dan 28 leerlingen. Het Onderwijsblad keek bij de start van het schooljaar in een enquête eens goed waar XXL-klassen voorkomen. Op grote scholen, zo blijkt, en veel vaker dan we willen. Daar past geen passend onderwijs meer bij, leert de ervaring van de geïnterviewden in de reportage. Het moet echt anders. Nu ik een groep van 23 heb, kom ik eindelijk echt weer aan mijn leerlingen toe. Kinderen die extra instructie nodig hebben, kan ik die ook daadwerkelijk geven. Bericht Megaklas normaal op grote scholen Leraren op grote scholen lopen een flinke kans dat ze meer dan 28 leerlingen in hun klas hebben. Op scholen met meer dan 200 leerlingen zijn zeker vier op de tien klassen groter dan 28 kinderen. Vooral scholen met 200 tot 500 leerlingen hebben moeite om de klassen klein te houden. Een op de zes van de klassen telt zelfs meer dan 33 leerlingen. Dat blijkt uit een enquête van het Onderwijsblad bij de start van dit schooljaar. Volgens de ruim 1250 deelnemers is bij scholen met 200 tot 500 leerlingen 40 procent van de klassen groter dan 28, bij scholen met meer dan 500 loopt dat op tot 46 procent. 13

14 Het ministerie van Onderwijs stelde vorig jaar op basis van een steekproef dat 13 procent van de klassen groter is dan 28 leerlingen. In discussies rond passend onderwijs geldt 28 leerlingen als een acceptabel maximum om ook extra zorgleerlingen aan te kunnen. Gemiddeld klopt de steekproef van het ministerie, maar op kleine scholen komen megaklassen niet of nauwelijks voor. Die zitten dus vooral bij grote scholen. Reportage Mammoetklas Als gevolg van de bezuinigingen op het onderwijs worden basisschoolklassen alleen maar groter. Hoe bolwerk je zo n monstergroep? En hoe ga je ermee om dat je leerlingen niet altijd kunt geven wat ze nodig hebben? Tekst Mandy Pijl Beeld Fred van Diem Kriskras door elkaar Manon de Groot (36) had twee keer achter elkaar een grote groep op basisschool het Spectrum in Maassluis. Eerst een groep 8 van 36 leerlingen, daarna een groep 7 van 37. Het was mijn negende jaar voor de klas en ik had al drie keer een groep 8 gedraaid toen ik me opgaf voor 8 XL, zoals de kinderen en ik de groep gingen noemen. Twee botsende groepen 7 werden samengevoegd. Ik vond het een uitdaging daar één geheel van te smeden. Ik had ooit in beide groepen ingevallen en dacht dat het juist leuk kon worden. Een aantal meiden zat elkaar in de weg. In zo n grote groep zouden ze meer keuze in vriendinnen hebben. Ik hield de kinderen voor: als dit lukt, wordt de afscheidsavond een klapper. En dat werd het. Vanaf dag één zat alles kriskras door elkaar, ze konden niet anders dan mengen. Na vier weken was die hele vete opgelost. De musicalavond werd de mooiste avond van mijn loopbaan. Op het podium lieten ze zien: dit hebben we bereikt, dit is het geworden. Een schooljaar later had ik een groep 7 met 37 leerlingen. Het werd een compleet ander jaar. Een derde van de klas had extra zorg nodig, er waren veel gedragsproblemen. Ik bleef dat gedrag maar corrigeren. Hoewel de kinderen - laatst kwamen ze nog even langs - me omschrijven als een juf met humor, kon ik de helft niet zo grappig zijn als normaal. Aan het begin van het schooljaar hield ik de teugels strak en ik kon ze geen moment laten vieren. Ik ging enorm aan mezelf twijfelen. Ik had er toch ook 36 gehad, en toen had ik fluitend door de gangen gelopen. Ik ben niet per se tegen grote groepen. Een groep van veertig draaien? Geen probleem. Al heb ik wel geleerd goed te kijken naar de samenstelling. In de grootte zit hem de zwaarte niet, maar in het aantal zorgleerlingen. Stuiteren Mariska Blok (30) is groepsleerkracht op basisschool de Dijk in Zaandam waar ze een groep 3 heeft met 34 leerlingen. Twee jaar geleden stond ik voor een groep 3 met 36 leerlingen, en dacht: dit gebeurt me geen tweede keer, dit zal het bestuur niet nog een keer laten gebeuren. Helaas. Geld om het anders te kunnen doen, om kleinere klassen te maken, is er niet. 14

15 Ik houd van groep 3. De kinderen komen binnen met niets en met de kerst kunnen ze een heleboel. Tot hun eigen verbazing lezen ze ineens een boek. De aandacht die ze bij dat leerproces verdienen, kan ik ze niet geven. Mijn tijd verdelen, dat is het lastigste. Ik wil de stof gedifferentieerd aanbieden, op basis van wat ieder kind nodig heeft. Maar ik heb er de tijd niet voor. Loop ik na de instructie eerst een rondje door de groep, dan kost me dat al snel een half uur. In die tijd kunnen de leerlingen aan de instructietafel niets doen. En dan heb ik het nog niet over de tijd die ik kwijt ben aan het schrijven van 34 rapporten, het voeren van 34 oudergesprekken en die grote stapel nakijkwerk. Niet nakijken, vind ik in groep 3 geen optie. Ik vraag van de kinderen dat ze netjes werken, dus verlangen ze dat ook van mij. Vaak neem ik het mee naar huis. Dit is bovendien een drukke groep. Niet ieder kind zal er last van hebben, maar sommigen kunnen niet tegen al dat geluid. Hier wordt toch meer gepraat dan in een groep met 25 leerlingen. Sommigen komen naar me toe voor aandacht, anderen stuiteren door alle indrukken door de klas. Ik vind het vervelend dat de bezuinigingen zich zo aftekenen in mijn klas. Vaak ga ik blij naar huis, maar dat lukt niet als ik niet de hulp heb kunnen geven die Pezen Henny Schappin (58) had als leerkracht van basisschool de Bongerd in Nederweert vorig schooljaar een groep 8 van 38 leerlingen. Met een groep van 38 leerlingen heb ik tenminste pas echt wat aan mijn bapo gehad. Ik was donderdagmiddag en vrijdag vrij en op donderdagmiddag deed ik dan de klassenadministratie. Het gebeurde vaak dat ik om vijf uur als laatste naar huis ging. Alleen op die manier was ik de vrijdag ook echt vrij. Op lesdagen nam ik bewust geen pauze. Het was van acht tot vijf pezen, zodat ik mijn avonden vrij had en op tijd naar bed kon om er de volgende dag weer tegenaan te gaan. En toch heb ik genoten van mijn groep van 38. Het was een heerlijke klas. Aan het begin van het jaar hield ik ze strak, tot ze gewend waren aan de groepsregels die ze zelf hadden opgesteld en het allemaal losser kon. Een schooljaar eerder was het veel minder soepel verlopen. Ik had een groep 8 van 34 kinderen en die groep was een stuk bewerkelijker, omdat er een aantal kinderen tussen zat met gedragsproblemen. Vanwege de groepsgrootte had ik weinig tijd om daadwerkelijk met storend gedrag aan de slag te gaan. Nu ik een groep van 23 heb, kom ik eindelijk echt weer aan mijn leerlingen toe. Kinderen die extra instructie nodig hebben, kan ik die ook daadwerkelijk geven. Van bijspijkeren kwam het met 38 man niet, terwijl dat wel beter was geweest voor kinderen die naar vmbo-kader of de beroepsgerichte leerweg gingen. Het ergste van alle ontwikkelingen in het onderwijs vind ik nog wel dat jonge leerkrachten net zo hard klagen als collega s met veertig jaar ervaring. Ik ben bijna zestig, logisch dat ik moe ben. Van mijn jonge collega s zou de energie moeten spatten. Willen we ze voor het onderwijs behouden, dan moet er iets veranderen. 15

Honderden miljoenen stromen weg uit basisonderwijs

Honderden miljoenen stromen weg uit basisonderwijs Honderden en stromen weg uit basisonderwijs Ik kan geen bonnetjes overleggen, zei staatssecretaris Sander Dekker toen hem werd gevraagd of het geld voor extra banen in basis- en voortgezet onderwijs wel

Nadere informatie

259 mensen hebben de enquête volledig ingevuld. Dat is bijna een kwart van alle schoolbesturen (22%).

259 mensen hebben de enquête volledig ingevuld. Dat is bijna een kwart van alle schoolbesturen (22%). ENQUETE: Groepsgrootte in het basisonderwijs 259 mensen hebben de enquête volledig ingevuld. Dat is bijna een kwart van alle schoolbesturen (22%). 1. Hoeveel scholen vallen er onder uw bestuur? Ingevuld

Nadere informatie

Passend onderwijs vanuit de leraar bezien

Passend onderwijs vanuit de leraar bezien Passend onderwijs vanuit de leraar bezien Onderzoek vanuit de Algemene Onderwijsbond 30 oktober 2013 1 Inleiding Na aanleiding van de tweede voortgangsrapportage passend onderwijs benoemde staatssecretaris

Nadere informatie

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat Starters-enquête 9 september 2014 Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat 1 EEN STROEVE START Een fantastische baan, maar heel erg zwaar. De Groene Golf de jongerenafdeling

Nadere informatie

Ledenpeiling Besturenraad Klassengrootte pag. 2

Ledenpeiling Besturenraad Klassengrootte pag. 2 Ledenpeiling over de Klassengrootte Rapportage naar aanleiding van de digitale enquête gehouden van 27 januari t/m 7 februari 2011 Aanleiding De al doorgevoerde en nog geplande bezuinigingen blijken veel

Nadere informatie

Onderzoek Grote klasse(n)?!

Onderzoek Grote klasse(n)?! Onderzoek Grote klasse(n)?! November 2013 Over het onderzoek Dit online onderzoek, tot stand gekomen in samenwerking met jongerenwebsite Scholieren.com, is gehouden van 5 tot 12 november 2013. Er deden

Nadere informatie

GROEPSGROOTTE EN PERSONELE INZET IN HET BASISONDERWIJS

GROEPSGROOTTE EN PERSONELE INZET IN HET BASISONDERWIJS GROEPSGROOTTE EN PERSONELE INZET IN HET BASISONDERWIJS GEGEVENS OVER MEI EN OKTOBER 2003 EN TRENDS VANAF 1994-1995 2004-04 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD 5 1 INLEIDING 7 1.1 Achtergrond 7 1.2 Opbouw van het rapport

Nadere informatie

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen Algemene Onderwijsbond juni 2011 Basisonderwijs verwijst steeds minder, bij voortgezet onderwijs groeit uitsluitend zware zorg Passend onderwijs is op de goede weg.

Nadere informatie

Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1

Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1 Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1 Inleiding Hoeveel en welke studenten (autochtoon/allochtoon) schrijven zich in voor de pabo (lerarenopleiding basisonderwijs) en blijven na

Nadere informatie

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen. Algemene Onderwijsbond juni 2011

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen. Algemene Onderwijsbond juni 2011 Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen Algemene Onderwijsbond juni 2011 Basisonderwijs verwijst steeds minder, bij voortgezet onderwijs groeit uitsluitend zware zorg Passend onderwijs is op de goede weg.

Nadere informatie

Bezuinigingen passend onderwijs

Bezuinigingen passend onderwijs Bezuinigingen passend onderwijs Passend onderwijs en speciaal onderwijs worden bijna als synoniemen door elkaar gebruikt, terwijl er principiele verschillen zijn. Passend onderwijs Concept (Nog) niet vastgelegd

Nadere informatie

Onderzoek: Leraren over grote klassen

Onderzoek: Leraren over grote klassen Onderzoek: Leraren over grote klassen Publicatiedatum: 2-4- 2014 Marinde van Egmond Petra Klapwijk Over dit onderzoek Het onderzoek is een driehoeksmeting bestaande uit een online enquête met zowel open

Nadere informatie

Passend onderwijs vanuit de leraar bezien Onderzoek vanuit de Algemene Onderwijsbond. 30 oktober 2013

Passend onderwijs vanuit de leraar bezien Onderzoek vanuit de Algemene Onderwijsbond. 30 oktober 2013 Passend onderwijs vanuit de leraar bezien Onderzoek vanuit de Algemene Onderwijsbond 30 oktober 2013 1 2 Inhoud Woord vooraf 4 Samenvatting 5 Aanleiding 6 Passend onderwijs 6 Betrokkenheid van leraren

Nadere informatie

Factsheet ontwikkeling zorgleerlingen. Algemene Onderwijsbond maart 2014

Factsheet ontwikkeling zorgleerlingen. Algemene Onderwijsbond maart 2014 Factsheet ontwikkeling zorgleerlingen Algemene Onderwijsbond maart 2014 1 Meer leerlingen op gewone basisschool Aan de vooravond van de invoering van passend onderwijs is het tijd om de balans op te maken.

Nadere informatie

Geachte leden van de Vaste Commissie,

Geachte leden van de Vaste Commissie, Hoofdkantoor Jaarbeursplein 22 Postbus 2875 3500 GW UTRECHT Leden Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van de Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. mevrouw drs. E. de Kler Postbus 20018

Nadere informatie

Uw brief van. 2 en 5 april 2004

Uw brief van. 2 en 5 april 2004 logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk Uw brief van Uw kenmerk 21 april 2004 AP/AOM/2004/17149 2 en 5 april 2004 2030411790 en

Nadere informatie

Hoogbegaafdheid in de praktijk

Hoogbegaafdheid in de praktijk Hoogbegaafdheid in de praktijk De ervaringen en meningen van ruim 2600 leraren basis en voortgezet onderwijs Paulien Bakker Talent Nico van Kessel ITS Nijmegen Robert Sikkes Het Onderwijsblad Februari

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Terugblik op het Schoolcafé Andere Schooltijden, 23 mei 2013

Terugblik op het Schoolcafé Andere Schooltijden, 23 mei 2013 Terugblik op het Schoolcafé Andere Schooltijden, 23 mei 2013 Op 23 mei woonden circa 30 ouders het 'Schoolcafe' over andere schooltijden bij. Net als veel andere scholen, oriënteert ook De Schelven zich

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Leerlingen komen aandacht tekort

Leerlingen komen aandacht tekort Verhalen van volle klassen Leerlingen komen aandacht tekort Woest zijn ze, de leerkrachten die meededen aan de actie XL-klas. De eerste reactie van het ministerie over steeds vollere klassen luidde dat

Nadere informatie

Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen

Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen 1 Verantwoording Begin november hield het Onderwijsblad een korte enquête over Zwarte Piet onder de leden in het basisonderwijs waarvan

Nadere informatie

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Aanmelding voor opleidingen tot vo docent steeds vroeger, pabo trekt steeds minder late aanmelders juni 2009 Inleiding Om de (toekomstige) leraartekorten

Nadere informatie

Aantal instromende studenten tussen 2010 2014 gedaald. Figuur 1: Ontwikkeling instroom lerarenopleidingen 2010 2014. 1

Aantal instromende studenten tussen 2010 2014 gedaald. Figuur 1: Ontwikkeling instroom lerarenopleidingen 2010 2014. 1 Het aantal studenten dat start met een opleiding tot leraar basisonderwijs, leraar speciaal onderwijs of leraar voortgezet onderwijs is tussen en afgenomen. Bij de tweedegraads en eerstegraads hbo-lerarenopleidingen

Nadere informatie

1Help: faalangst! 1.1 Verkenningen

1Help: faalangst! 1.1 Verkenningen 11 1Help: faalangst! Karel heeft moeite met leren. Dat zal wel faalangst zijn! zegt iemand. Een gemakkelijk excuus, want Karel is wel erg snel klaar met zijn huiswerk. Ellen, die ook moeite heeft met leren,

Nadere informatie

Voortijdig schoolverlaters: een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt

Voortijdig schoolverlaters: een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt : een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt Harry Bierings en Robert de Vries Direct nadat zij school hadden verlaten, maar ook nog vier jaar daarna, hebben voortijdig naar verhouding vaak geen baan. Als

Nadere informatie

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding Hoofdstuk 10 Onderwijs 10.1 Inleiding Leiden kennisstad heeft een hoog opgeleide bevolking en herbergt binnen haar grenzen veel onderwijsinstellingen. In dit hoofdstuk gaat het zowel om de opleiding die

Nadere informatie

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO Vrouwen in de bètatechniek Traditioneel kiezen veel meer mannen dan vrouwen voor een bètatechnische opleiding. Toch lijkt hier de afgelopen jaren langzaam verandering in te komen. Deze factsheet geeft

Nadere informatie

Resultaten Brugklas. Tevredenheidonderzoek 2015-2016. Inleiding

Resultaten Brugklas. Tevredenheidonderzoek 2015-2016. Inleiding Resultaten Brugklas Tevredenheidonderzoek 2015-201 Inleiding De jaarlijkse enquête onder leerlingen brugklas is in 2015-201 weer in het najaar 2015 gehouden, de respons was 1% en de enquête is daarmee

Nadere informatie

Analyse ontwikkeling leerlingaantallen

Analyse ontwikkeling leerlingaantallen Analyse ontwikkeling leerlingaantallen Naar aanleiding van de 1 oktobertelling 2014 heeft VGS Adivio weer een korte analyse uitgevoerd waarbij onderzocht is in hoeverre de leerlingaantallen onderhevig

Nadere informatie

Werkdruk in het basisonderwijs

Werkdruk in het basisonderwijs Rapportage Werkdruk leerkrachten in het basisonderwijs DUO Onderwijsonderzoek in samenwerking met het journalistieke onderzoeksprogramma De Monitor (KRO-NCRV) Saskia Adriaens (De Monitor, KRO-NCRV) drs.

Nadere informatie

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100)

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100) Het aantal leerlingen in het basisonderwijs is tussen 2010 en 2014 gedaald. In de provincie Limburg nam het aantal leerlingen in deze periode het sterkst af. In het voortgezet onderwijs is het aantal leerlingen

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: zorgelijke terugloop leerwerkplekken mbo

Onderzoeksrapport: zorgelijke terugloop leerwerkplekken mbo Onderzoeksrapport: zorgelijke terugloop leerwerkplekken mbo - Algemene daling in aantal mbo-studenten. Deze daling wordt grotendeels veroorzaakt door de afname van het aantal leerwerkplekken. - Vooral

Nadere informatie

Arbeidsgehandicapten in Nederland

Arbeidsgehandicapten in Nederland Arbeidsgehandicapten in Nederland Ingrid Beckers In 2003 waren er in Nederland ruim 1,7 miljoen arbeidsgehandicapten; 15,8 procent van de 15 64-jarige bevolking. Het aandeel arbeidsgehandicapten is daarmee

Nadere informatie

Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door

Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door Utrecht, 20 april 2012 Buitenhek Management & Consult Winthontlaan 200 Postbus 85183 3508 AD Utrecht T +030 287 59 59 F +030 287 59 60 info@buitenhek.nl

Nadere informatie

Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po?

Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po? Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po? Tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van OCW is er relatief weinig gesproken over het primair onderwijs. Wel kwamen voor het po belangrijke

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT Utrecht, maart 2008 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding en probleemstelling 5 2 Resultaten basisonderwijs 7 2.1 Representativiteit

Nadere informatie

ADHD-kinderen op de basisschool

ADHD-kinderen op de basisschool Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport ADHD-kinderen op de basisschool Henk Foekema B8133 december

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 13 juli 2010 Betreft Sardes Schoolkostenmonitor 2009-2010

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 13 juli 2010 Betreft Sardes Schoolkostenmonitor 2009-2010 a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet: lisette.van.vliet@eenvandaag.

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet: lisette.van.vliet@eenvandaag. Onderzoek Rekentoets 6 oktober 2015 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek in samenwerking met LAKS, gehouden van 23 september tot en met 5 oktober 2015, deden 1.411 middelbare scholieren en 701 hbo

Nadere informatie

Beantwoording vragen Tweede Kamer bij rapport Financiering onderwijs vernieuwingen voortgezet onderwijs 1990-2007 (30 november 2007)

Beantwoording vragen Tweede Kamer bij rapport Financiering onderwijs vernieuwingen voortgezet onderwijs 1990-2007 (30 november 2007) Algemene Rekenkamer Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070-3424344 BEZORGEN F 070-3424130 De Voorzitter van de Tweede Kamer E voorljchting@rekenkamer.ni der Staten-Generaal w www.rekenkamer.ni

Nadere informatie

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015 2015 Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten Juni 2015 Alle doelstellingen behaald Kinderen en ouders: Doelstelling: 40% van de ouders van kinderen tussen de 8 en 12 jaar is bereikt met

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2014. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2014. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2014 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 4 WERKGEVERS KIEZEN STEEDS VAKER VOOR FLEXWERKERS 5 FLEXWERKERS ZIJN IN ALLE REGIO S IN TREK 6 OMZET FREELANCERS

Nadere informatie

FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS. Utrecht, november 2014

FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS. Utrecht, november 2014 FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS 2014 Utrecht, november 2014 INHOUD Inleiding 5 1 Basisonderwijs en speciaal basisonderwijs 7 2 Expertisecentra 10 3 Voortgezet onderwijs 12 4 Samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

Onderzoek naar verandering in gebruik sociale media onder jongeren uit de gereformeerde gezindte Rapportage, april 2016

Onderzoek naar verandering in gebruik sociale media onder jongeren uit de gereformeerde gezindte Rapportage, april 2016 Onderzoek naar verandering in gebruik sociale media onder jongeren uit de gereformeerde gezindte Rapportage, april 16 1 Inleiding en verantwoording Het lectoraat Nieuwe media in vorming en onderwijs aan

Nadere informatie

Positie van mannen in het primair onderwijs

Positie van mannen in het primair onderwijs Positie van mannen in het primair onderwijs INHOUDSOPGAVE Blz + Inleiding 03 + Management Summary 06 + Uitkomsten onderzoek: 09 + Profiel en functie ondervraagden 10 + Loopbaanmogelijkheden in onderwijs

Nadere informatie

Regionale arbeidsmarktrapportages. primair onderwijs 2012. Regio Achterhoek. December 2012. PO. Van en voor werkgevers en werknemers

Regionale arbeidsmarktrapportages. primair onderwijs 2012. Regio Achterhoek. December 2012. PO. Van en voor werkgevers en werknemers ARBEIDSMARKTPLATFORM PO. Van en voor werkgevers en werknemers Regionale arbeidsmarktrapportages primair onderwijs 2012 Regio Achterhoek December 2012 3 Arbeidsmarktplatform Primair Onderwijs Het CAOP is

Nadere informatie

Inspirerend Presenteren

Inspirerend Presenteren Inspirerend Presenteren Door Kai Vermaas & Charis Heising Bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla Inleiding Wil je leren hoe jij een presentatie kunt geven waar je zeker bent van je verhaal? En

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Assen Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_Assen-DEF.indd 1 18-05-16 11:13 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de

Nadere informatie

Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs

Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs Nico van Kessel (ITS) en Robert Sikkes (AOb) november 2005 Voorwoord In de maanden oktober en november heeft het ITS voor de AOb een enquête uitgevoerd onder

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

Hoe houden we de jongens binnenboord?

Hoe houden we de jongens binnenboord? Verschenen op 10 juli 2009 in Haarlems Dagblad (onder de ietwat misleidende kop Jongens zijn slimmer dan meisjes ) Hoe houden we de jongens binnenboord? De achterstand van jongens in het onderwijs groeit.

Nadere informatie

Werkdruk in het basisonderwijs

Werkdruk in het basisonderwijs Werkdruk in het basisonderwijs In cijfers Samenvatting De meerderheid van de personeelsleden geeft aan tevreden te zijn over de werkdruk. Maar de ervaren werkdruk is de afgelopen zes jaar wel toegenomen.

Nadere informatie

Scholen in de Randstad sterk gekleurd

Scholen in de Randstad sterk gekleurd Scholen in de Randstad sterk gekleurd Marijke Hartgers Autochtone en niet-westers allochtone leerlingen zijn niet gelijk over de Nederlandse schoolvestigingen verdeeld. Dat komt vooral doordat niet-westerse

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Midden- Kerncijfers uit de periode 2009-2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 9 de editie van de Drentse Onderwijsmonitor.

Nadere informatie

Figuur 1: Leerlingen in basisonderwijs (2010-2011)

Figuur 1: Leerlingen in basisonderwijs (2010-2011) Passend onderwijs U heeft er vast al wel over gehoord: passend onderwijs. Maar wat is het nu precies en wat betekent dat voor onze school? Waarom gingen op 6 maart 2012 50.000 mensen uit het onderwijs

Nadere informatie

resultaten Vacature-enquête

resultaten Vacature-enquête resultaten Vacature-enquête voorjaar 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Vacatures maart 2014 4 3. Vacatures per sector 5 4. Conclusies 11 Bijlage 1 Tabellen 12 Kenmerk: Project: 81110 Juni 2014 1. Inleiding

Nadere informatie

Hoofdstuk 8 ONDERWIJS IN HET BUITENLAND

Hoofdstuk 8 ONDERWIJS IN HET BUITENLAND Hoofdstuk 8 ONDERWIJS IN HET BUITENLAND INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS ONDERWIJSVERSLAG 2006 / 2007 8 Onderwijs in het buitenland Samenvatting Er zijn 298 Nederlandse scholen in het buitenland, die onder

Nadere informatie

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijs 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Resultaten Karin Jettinghoff en Jo Scheeren, SBO Januari 2010 2 1. Inleiding Tot voor kort

Nadere informatie

Feiten en cijfers 2010 Branche Kinderopvang

Feiten en cijfers 2010 Branche Kinderopvang Feiten en cijfers 2010 Branche Kinderopvang Ieder jaar maakt FCB de zogenoemde factsheets. Deze bestaat uit cijfers over de branche in een bepaald jaar. De cijfers over 2010 worden met de ontwikkelingen

Nadere informatie

Groepsverdeling schooljaar 2016-2017

Groepsverdeling schooljaar 2016-2017 Irenesirene maandag 6 juni 2016 nr. 15 Groepsverdeling schooljaar 2016-2017 -groep 1-2 a Saskia van Wijnen -groep 1-2 b Carla Markensteijn -groep 1-2 c Marieke de Jong (ma,di) en Marjolein Minderhoud (wo,do,vrij)

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT School : Basisschool De Lockaert Plaats : Oss BRIN-nummer : 00CD Onderzoeksnummer : 63530 Datum schoolbezoek : 16 december 2005 Datum vaststelling :

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

Factsheet Passend Onderwijs

Factsheet Passend Onderwijs Factsheet Passend Onderwijs November 2010 Inleiding Deze factsheet geeft feiten en cijfers over het passend onderwijs in Nederland. De factsheet is een vervolg op de Factsheet Passend onderwijs van januari

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Agenda. Bijlage. Nieuwsbrief nummer 4 juli 2014 Pagina 1 van 5

Inhoudsopgave. Agenda. Bijlage. Nieuwsbrief nummer 4 juli 2014 Pagina 1 van 5 Pagina 1 van 5 Inhoudsopgave Voorwoord Namens de directie Bezuinigingen Passend onderwijs Nieuwe regelingen Nieuwe doelgroep Therapieën Rapport Schoolgids Welkom Zwangerschap Afscheid en nieuwe gezichten

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW INTERVIEW Auteur: René Leverink Fotografie: Rijksoverheid Onlangs hebben minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra van OCW drie actieplannen gelanceerd, gericht op een ambitieuze leercultuur

Nadere informatie

SAMENVATTING. Aanleiding

SAMENVATTING. Aanleiding SAMENVATTING Aanleiding Op verzoek van de staatssecretaris voor primair onderwijs en kinderopvang heeft de Inspectie van het Onderwijs in 2008 de kwaliteit van het basisonderwijs in de drie noordelijke

Nadere informatie

Informatieblad van openbare basisschool De Wissel - vrijdag 6 februari 2014

Informatieblad van openbare basisschool De Wissel - vrijdag 6 februari 2014 Informatieblad van openbare basisschool De Wissel - vrijdag 6 februari 2014 De Hoop 3 1911 KX Uitgeest 0251-880707 info@dewisseluitgeest.nl www.dewisseluitgeest.nl Agenda 10 februari Wisselmiddag techniek

Nadere informatie

Een les rekenen / wiskunde: ontdekkingen aan de schaduw (voorbeeldles hoger onderwijs)

Een les rekenen / wiskunde: ontdekkingen aan de schaduw (voorbeeldles hoger onderwijs) Een les rekenen / wiskunde: ontdekkingen aan de schaduw (voorbeeldles hoger onderwijs) Nico den Besten Dit materiaal is onderdeel van het compendium christelijk leraarschap dat samengesteld is door het

Nadere informatie

Op 2 juni 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs de Annie M.G. Schmidtschool bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek.

Op 2 juni 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs de Annie M.G. Schmidtschool bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek. Op 2 juni 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs de Annie M.G. Schmidtschool bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek. Bij jaarlijks onderzoek vormt de inspectie zich een oordeel over: De wijze

Nadere informatie

Werkdruk in het onderwijs

Werkdruk in het onderwijs Rapportage Werkdruk in het primair en voortgezet onderwijs DUO ONDERWIJSONDERZOEK drs. Vincent van Grinsven dr. Eric Elphick drs. Liesbeth van der Woud Maart 2012 tel: 030-2631080 fax: 030-2616944 email:

Nadere informatie

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen Handel en Administratie vmbo-mbo-havo PENTA werkt al een tijdje

Nadere informatie

TRIPLE T. Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T)

TRIPLE T. Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T) TRIPLE T Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T) Passend onderwijs Een ontwikkeling die parallel loopt aan de transitie Jeugdzorg en die met name vanwege de sterk inhoudelijke samenhang

Nadere informatie

De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders

De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders Marjolein Korvorst en Tanja Traag Het krijgen van kinderen dwingt ouders keuzes te maken over de combinatie van arbeid en zorg. In de meeste gezinnen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio West- en Midden-Brabant

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio West- en Midden-Brabant De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio West- en datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Update basisinformatie Koers VO

Update basisinformatie Koers VO Update basisinformatie Koers VO Actuele stand 1-10-010 Actis onderzoek M. Bouwmans MSc. Rotterdam, 6 mei 011 Inhoudsopgave 1 Inlei di ng 3 1.1 Leeswijzer 3 Sam enw er kingsver band Koers VO 4.1 Aantal

Nadere informatie

SCHORSINGEN EN VERWIJDERINGEN 2007/2008-2011/2012

SCHORSINGEN EN VERWIJDERINGEN 2007/2008-2011/2012 SCHORSINGEN EN VERWIJDERINGEN 2007/2008-2011/2012 Utrecht, januari 2013 INHOUD Samenvatting 4 Inleiding 6 1 Trends en wetenswaardigheden 8 1.1 Inleiding 8 1.2 Trends 8 1.3 Wetenswaardigheden 11 2 Wet-

Nadere informatie

Waarom verhuizing 1 januari?

Waarom verhuizing 1 januari? Verslag informatieavond 24 juni 2015 Basisschool De Schelven. Tips- aandachtspunten, voordelen, knelpunten, vragen en antwoorden over fusie Schelven met de Weijerhof Tijdens en na de informatieavond over

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

BEOORDEEL DE VERMOGENSPOSITIE VAN UW SCHOOLBESTUUR

BEOORDEEL DE VERMOGENSPOSITIE VAN UW SCHOOLBESTUUR BEOORDEEL DE VERMOGENSPOSITIE VAN UW SCHOOLBESTUUR Door financieel adviseur Reinier Goedhart, VOS/ABB Hoe beoordeel ik de vermogenspositie van mijn schoolbestuur? Op deze vraag wordt uitgebreid ingegaan

Nadere informatie

Regionale arbeidsmarktrapportages. primair onderwijs 2012. Regio Noordwest-Veluwe. December 2012. PO. Van en voor werkgevers en werknemers

Regionale arbeidsmarktrapportages. primair onderwijs 2012. Regio Noordwest-Veluwe. December 2012. PO. Van en voor werkgevers en werknemers ARBEIDSMARKTPLATFORM PO. Van en voor werkgevers en werknemers Regionale arbeidsmarktrapportages primair onderwijs 2012 Regio Noordwest-Veluwe December 2012 17 Arbeidsmarktplatform Primair Onderwijs Het

Nadere informatie

ENQUÊTE: toetsing op maat

ENQUÊTE: toetsing op maat ENQUÊTE: toetsing op maat Bezoekers van de website van de PO-Raad konden hun mening geven over toetsing op maat. Tussen 22 januari en 6 februari 2013 hebben 201 mensen de enquête volledig ingevuld. De

Nadere informatie

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Samenvatting Excellentie kan het beste worden gestimuleerd door het coachen van de persoonlijke

Nadere informatie

Kijk maar naar enkele reacties van leerlingen en ouders.

Kijk maar naar enkele reacties van leerlingen en ouders. Inleiding 7 Steeds vaker komen we op school leerlingen tegen van wie de ouders gescheiden zijn. Eén op de drie huwelijken wordt ontbonden en veelal zijn daarbij kinderen betrokken. Uit onderzoek blijkt

Nadere informatie

Denkhulp Krimp voor schoolbesturen

Denkhulp Krimp voor schoolbesturen Denkhulp Krimp voor schoolbesturen Start Inleiding Feitenkaart Voor- en Nakaart Analysekaart kaart Voorbereidingskaart Colofon Start Inleiding PO-Raad: Goed voorbereid op de krimp Vrijwel alle maatschappelijke

Nadere informatie

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming.

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Tussen 16 december 2013 en 1 januari 2014 heeft GfK voor het ministerie van OCW een flitspeiling uitgevoerd gericht

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie Opdracht 1, module 4, les 2 Tijdens hun puberteit maken kinderen verschillende veranderingen door en moeten zij keuzes maken die belangrijk zijn voor hun toekomst. Daarbij hebben

Nadere informatie

KWANTITATIEVE REGIOANALYSE TECHNISCH BEROEPSONDERWIJS

KWANTITATIEVE REGIOANALYSE TECHNISCH BEROEPSONDERWIJS - editie 2007 KWANTITATIEVE REGIOANALYSE TECHNISCH BEROEPSONDERWIJS REGIO MIDDEN- EN WEST-BRABANT - Samenvatting - Een initiatief van index Technocentrum Midden- en West-Brabant index Technocentrum Mozartlaan

Nadere informatie

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken 1. Inleiding Vorig jaar kondigde de regering grote bezuinigingen aan op de kinderopvang. De bezuinigingen lopen op tot 774 miljoen in 2015. In 2012 snijdt de regering met zo'n 400 miljoen euro in de kinderopvang.

Nadere informatie

GROEPSGROOTTE, PERSONELE INZET EN ONDERWIJSKWALITEIT IN DE ONDERBOUW VAN HET BASISONDERWIJS 2001

GROEPSGROOTTE, PERSONELE INZET EN ONDERWIJSKWALITEIT IN DE ONDERBOUW VAN HET BASISONDERWIJS 2001 GROEPSGROOTTE, PERSONELE INZET EN ONDERWIJSKWALITEIT IN DE ONDERBOUW VAN HET BASISONDERWIJS 2001 GEGEVENS OVER MEI EN OKTOBER 2001 EN TRENDS VANAF 1994-1995 2002 1 januari 2002 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING

Nadere informatie

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten,

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten, Beste oud-studenten, Hogeschool de Kempel doet onderzoek naar de loopbaan van afgestudeerden. De gegevens zijn van belang om verbeteringen aan te brengen in de huidige opleiding en om de huidige studenten

Nadere informatie

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was.

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. Benjamin Plant student Aardrijkskunde Ik weet wat ik wil Het leukste moment van mijn stage is wanneer leerlingen mij uit zichzelf aanspreken

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Friesland

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Friesland De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

Raadsvragenvan het raadslid de heer J. Vleeshouwers inzake de financiele

Raadsvragenvan het raadslid de heer J. Vleeshouwers inzake de financiele gemeente Eindhoven Dienst Maatschappelijke Onnvikkeling Raadsnummer O8. RZ 6O g. OOX Inboeknummer o8bstoo886 Beslisdatum B%W ax mei 2008 Dossiernummer 8aa asr Raadsvragenvan het raadslid de heer J. Vleeshouwers

Nadere informatie

11 september 2014. Onderhandelingsakkoord CAO-PO 01-07-2014 tot en met 30-06-2015

11 september 2014. Onderhandelingsakkoord CAO-PO 01-07-2014 tot en met 30-06-2015 11 september 2014 Onderhandelingsakkoord CAO-PO 01-07-2014 tot en met 30-06-2015 Eerste Informatievoorziening en te hanteren procedures: Met dit onderhandelingsakkoord hebben sociale partners beoogd tot

Nadere informatie