SPROOKJES ZONDER CENSUUR

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SPROOKJES ZONDER CENSUUR"

Transcriptie

1 SPROOKJES ZONDER CENSUUR Theo Meder Voordracht bij de presentatie van Vuil Vel van Marita de Sterck. Woensdag 25 februari 2015, 20:45 21:00 uur, auditorium het Letterenhuis in Antwerpen (Minderbroedersstraat 22). Oma vertelt de kinderen verhaaltjes bij het haardvuur (ca. 1900) We kennen allemaal het romantische beeld van vroeger wel, al is het maar van oude prenten. Overal werden er uit het hoofd verhalen verteld; op zwoele zomeravonden buiten op het erf na de oogst, of 's winters rond de open haard. Het waren regelmatig volksverhalen zoals sprookjes, sagen, grappige vertellingen, en sterke verhalen. Als het merendeel van het publiek uit volwassenen en pubers bestond, dan konden het kruidige verhalen zijn verhalen voor volwassenen onder elkaar. Mochten er kinderen bij zitten, dan 1

2 luisterden ze mee, en hoorden ze mee met de seksueel getinte verhalen over meiden en vrijers, lachten ze om de domme streken van de seizoensarbeiders, huiverden ze mee met de akelige verhalen over weerwolven en witte wieven, over demonen van het type Kludde en reuzen van het type Lange Wapper, verhalen over de organen etende stiefmoeder van Sneeuwwitje, of de vrouwenmoordenaar Blauwbaard. Waarna de kleinsten niet meer konden slapen van de opwinding, de spanning en de angst. Friese mollenvanger Andries Bijma ( ) Zulk soort verhalen werden natuurlijk niet alleen in Vlaanderen verteld, maar ook in Nederland. Begin jaren zeventig van de 20e eeuw vertelde de Friese mollenvanger Andries Bijma verhalen die hij deels als kind van zijn grootvader had gehoord. Het navolgende zal ik voor u uit het Fries parafraseren: Er was eens een boer met een hitsige dochter. Op een dag moest de boer een knecht in dienst nemen. Juist diende zich een knecht aan en de boer zei: Dan gaan we eerst maar eens bij het vee kijken. Hij wilde graag een knecht die goed stom was. De boer liep naar een stier. Toen zei de knecht: Oh boer, wat een mooie uier heeft die koe! Die moet ik hebben, dacht de boer, en huurde de knecht in. De volgende dag moest de knecht met de boerendochter op de kar het land op om aardappels te 2

3 oogsten. Opeens kwam er een grote dikke vogel aanvliegen. Toen zei de boerendochter: Jan, wat is dat voor een vogel? Toen zei hij: Dat is een Huiteletuit, En die pikt alle mooie meisjes de ogen uit. Wat moet ik dan beginnen, Jan? zei ze. Oh, zei hij, trek je rokken maar over je kop en ga maar op de aardappelkar liggen. En toen maakte Jan gebruik van de gelegenheid. Toen riep zij: Toe maar Huiteletuit, Pik maar in mijn waterfluit, Maar God bewaar mijn ogen. Maar het duurde niet lang, of de dochter werd zwanger. Toen zei zij: Jan, wil je met mijn urine naar de dokter toe? Jawel, zei Jan. Maar Jan liet het flesje leeglopen en hield het onder een zwangere zeug. Toen hij bij de dokter geweest was kwam hij thuis met de mededeling dat de dochter moest bevallen van negen jonge biggen. Had hij van de dokter een verklaring meegevraagd? Jawel, de dokter had hem een verklaring meegegeven, en Jan gaf dat door aan de boerin. Zij las het en zei: Jan, wil jij met mijn dochter trouwen? Jawel, zei hij. En ze trouwden. En toen was het zover. De boerin zette een grote terrine met soep tussen de benen van haar dochter, en ging erachter zitten. Knor, knor, knor, knor, lokte ze: knor, knor, knor, knor, knor, knor. Uiteindelijk werd er een gezonde baby geboren. Maar Jan was mooi met de boerendochter getrouwd. U voelt wel aan, dat dit geen verhaaltje voor jonge kinderen is. Nu is dit meer een anekdotisch, humoristisch verhaal dan een puur sprookje, maar er zijn in het verleden (en heden) voldoende volksverhalen opgetekend, van toversprookjes tot grappige sprookjes, die evident een wat volwassener publiek op het oog hadden. 3

4 Jacob ( ) en Wilhelm Grimm ( ) Het sprookjesboek van de Grimms heette dan weliswaar Kinder- und Hausmärchen maar daarmee hadden ze nog geen kinderpubliek op het oog; veeleer de volwassenen in het gezin, met de kinderen erbij. Volgens Sigmund Freud komen in sprookjes, net als in onze dromen, onze meest elementaire driften uit ons onderbewustzijn naar boven. Die driften zijn maar al te bekend, namelijk: seks, wreedheid en geweld. Verhaalonderzoekster Vanessa Joosen heeft aan de hand van de geschiedenis van Sneeuwwitje goed laten zien hoe bepaalde gruwel-elementen verdwenen uit de vertelling, met als doel om de kinderziel te sparen. Aanvankelijk stonden aan het eind van het verhaal op het vuur twee roodgloeiende ijzeren schoenen te wachten op de boze koningin. Zij moest erin dansen tot ze er dood bij neerviel. Eerder had de koningin de dood van Sneeuwwitje geëist en als bewijs vroeg zij om haar lever en longen, zodat ze die zou kunnen opeten. In 1819 werden door de Grimms in hun bundel alle boze moeders al vervangen door stiefmoeders, wederom met het oog op de tere kinderziel. In de loop van de 19e en 20e eeuw is men daar steeds meer rekening mee gaan houden, toen sprookjes meer en meer als een fantasievol kindergenre beschouwd gingen worden. Aldus verdween het motief van het eten van Sneeuwwitjes lever en longen, en het motief van het dooddansen op de gloeiend hete schoenen. 4

5 Blootkapje (19e eeuw) Maar Marita de Sterck heeft laten zien dat er ook volkser en volwassener versies van sprookjes hebben bestaan, zoals bijvoorbeeld van Roodkapje, waarin het meisje op aanraden van de wolf stuk voor stuk haar kleertjes in het vuur verbrandt, tot aan haar slipje toe, omdat ze die toch niet meer nodig zal hebben, om vervolgens naakt bij de wolf in bed te kruipen. Ze weet uiteindelijk te ontsnappen door te beweren dat ze buiten even een plasje moet doen. Hansel and Gretel: Witch Hunters (2013; 16 jaar en ouder) 5

6 Het is momenteel een ander medium dat de volwassen elementen seks, geweld en wreedheid voor ons herintroduceert: ik doel hier op de sprookjesfilms die zich sinds enige tijd op een publiek van adolescenten richten, zoals Red Riding Hood, Mirror Mirror, Snow White and the Huntsman, Hansel and Gretel: Witch Hunters, en Maleficent waarin bijvoorbeeld voorheen passieve sprookjesheldinnen zonder probleem naar de wapens grijpen en romances beleven. Bloei (2010) en Beest in Bed (2012) In de oudere optekeningen van volksverhalen kunnen we de volwassen, rauwe, ongeschminkte versies ook nog tegenkomen. Dit zijn de versies waarnaar de voorkeur van antropologe en schrijfster Marita de Sterck uitgaat. Haar fascinatie voor het volkse toonde ze al in de volksverhalenbundels Bloei! en Beest in Bed. Als onderzoeker bewonder ik haar als dapper strijdster tegen de verkindsing van het sprookje en de vertrutting van het volksverhaal. Het is echt genieten van de oude optekeningen zoals in Vuil Vel, voorbeeldig uitgegeven met prachtige illustraties van Jonas Thys. Het verzamelwerk is bovendien in goede handen bij een antropologe met een passie voor volksverhalen, met een gedegen kennis van het huidige volksverhaalonderzoek, en als schrijfster en bewerkster beschikkend over een vaardige pen en een goed taalgevoel. Verder is Vuil Vel een aanwinst voor de Vlaamse verhaalschat, voor de vele liefhebbers van volksverhalen, en evenzeer voor de wetenschap van de volkskunde oftewel de etnologie. 6

7 De Koning van Zevenbergen (1888) Vuil Vel bevat ook mijn allerfavorietste sprookje, dat internationaal bekend staat onder de titel The Magic Flight (de magische ontvluchting). Het is een sprookje dat ik nooit als kind heb gehoord, dat ook helemaal zo bekend niet is, maar dat ik pas op volwassen leeftijd gelezen heb). Het is deze specifieke Vlaamse versie die me enorm raakte en die als titel heeft meegekregen: 'De koning van Zevenbergen', voorheen gepubliceerd door August Gittée in het tijdschrift Volkskunde van 'De Koning van Zevenbergen' is wat men een maximaal sprookje zou kunnen noemen; een bekwaam verteller zou het tot epische proporties kunnen uitwerken. Alle plotontwikkelingen die volgens formalist Vladimir Propp in een sprookje kunnen voorkomen, die zitten er ook in! Het is ook in optima forma een toversprookje. Het is niet ondenkbaar dat Gittée het sprookje uit meerdere versies heeft samengesteld en ook wat literair heeft bewerkt (het verhaal staat bol van de symbolische reeksen van drie, zoals drie prinsessen, en drie opdrachten), maar dat zij hem dan vergeven. Ik ga het sprookje niet navertellen, alleen al omdat het daarvoor veel te lang is: u moet het zelf maar helemaal lezen. Ik kan wel verklappen dat het een bruid-verwervings-sprookje is: de jonge held belandt in de Andere Wereld en vindt daar zijn levenspartner. Vervolgens moeten de jonge gelieven de verstikkende band met hun ouders verbreken om een zelfstandig 7

8 bestaan te kunnen opbouwen. Ook in dit sprookje ontbreekt het niet aan gruwel. De held krijgt bijvoorbeeld als onmogelijke opdracht om een verloren diamanten ring in de slotgracht terug te vinden. Zijn vriendin komt hem helpen, en met tegenzin doet de held wat zijn magische partner hem opdraagt: hij moet haar doden, in hele kleine stukjes hakken en alle stukjes in de gracht gooien. Korte tijd later komt het meisje weer levend uit de gracht met de verloren ring. Zij mist alleen een kootje aan haar pink; die was weggesprongen en niet door de held in het water gegooid. Het ontbrekende kootje komt later weer van pas als de held geblinddoekt zijn bruid moet kiezen: tot driemaal toe voelt hij aan de pink wie zijn geliefde is. De mooiste scènes vindt men als het jonge stel de Andere Wereld ontvlucht en achtervolgd wordt door de kwade magische schoonouders. Het meisje weet paard, held en zichzelf steeds in iets anders om te toveren zodat ze niet herkend worden. Het Reukwerk van Venus (1750) De volwassen verhalen zijn niet alleen in de mondelinge traditie te vinden, maar zeker hoe verder we in de tijd terug gaan - bijvoorbeeld ook in almanakjes, kroniekjes, ridderromans, of volksboekjes zoals Het Reukwerk van Venus, gedrukt in Een berijmd verhaaltje hierin heet 'Bedriegelyke Koen' en begint met de volgende verzen: Een Boer, die had een Knegt van doen, Hy huurd 'er een, die hiete Koen, Zy maakten zamen een accoort, 8

9 Daar niemand ooit heeft van gehoord Ik ga het verhaal niet helemaal in het 18e-eeuws Nederlands voorlezen, maar zal de rest voor u parafraseren. Boer Jasper heeft knecht Koen aangenomen. De boer en de knecht maken een afspraak: als Koen even hard werkt als Jasper, dan krijgt hij ook hetzelfde te eten als de boer. Zo geschiede, en Koen werkte alle dagen hard. Op een dag eet Jasper stiekum alleen eierstruif. Daarna ziet hij dat Koen niet hard meer werkt. Hij confronteert hem ermee: "Dit was niet de afspraak." Waarop Koen antwoordt: "Jij houdt je zelf niet aan de afspraak; jij hebt eierstruif gegeten en ik niet." De boer zegt tegen Koen dat hij dan maar naar zijn dochter Griet in de keuken moet gaan en tegen haar moet zeggen dat ze eierstruif voor hem moet maken. Koen gaat naar Griet en zegt tegen haar dat haar vader gebiedt dat ze seks heeft met Koen. Griet gelooft Koen niet, waarop hij zegt: "Vraag het maar aan je vader." Daarop roept Griet naar de boer in de akker: "Vader, moet ik doen wat Koen me vraagt?" Jasper roept terug: "Ja, want eerder werkt hij niet." Koen en Griet hebben vervolgens seks op de keukentafel en Koen gaat daarna weer hard aan het werk. Dan komt Jasper de keuken binnen en ziet op de tafel 'eiwit' liggen (wat in werkelijkheid het zaad van Koen is). Hij denkt dat Koen het heeft laten staan, omdat hij geen eiwit lust. Boer Jasper is er echter dol op, veegt het met zijn vinger van tafel en steekt het in zijn mond. Dit is typisch zo'n verhaal, dat je dan in de 18e eeuw gedrukt vindt, maar dat in de 19e en 20e eeuw uit de mondelinge overlevering is opgetekend. Dergelijke verhalen circuleerden vroeger onder volwassenen (zoals schuine moppen nog vandaag de dag). Ik ga er niet voor pleiten om zulk soort kluchtige sprookjes nu maar aan jonge kinderen te gaan vertellen, alhoewel ze misschien nog wel zouden lachen ook, als ze de grap zouden begrijpen. Maar het is ook niet de bedoeling dat omwille van de tere kinderziel, de volwassen vertelling zou moeten verdwijnen. Ook dit is cultureel erfgoed en ik hoop van harte dat Marita doorgaat met het uitgeven van onverbloemde sprookjesversies. En ik mag zelfs hopen dat deze sprookjesversies weer op het repertoire komen te staan van volwassen vertellers. 9

10 Ik heb gezegd. Marita de Sterck en Theo Meder, na afloop van de receptie en signeersessie in Antwerpen (foto: Michel Thys) 10

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser Kom erbij Kom erbij, want ik wil je iets vertellen, het is heel bijzonder, dus luister allemaal. Ik ken honderdduizend prachtige verhalen, maar dit is echt het mooiste van allemaal. Het gaat over twee

Nadere informatie

Workshop Vertellen. Workshop Vertellen

Workshop Vertellen. Workshop Vertellen Workshop Vertellen Er is om ons heen veel aandacht voor het (voor)lezen, maar veel minder voor het vertellen vanuit eigen verbeeldingskracht. Verhalenverteller en theatermaker Adrie Gloudemans geeft in

Nadere informatie

De avonturen van Endora deel 1. Het wonderbaarlijke kruidenvrouwtje uit het wonderbaarlijke land Zankonia

De avonturen van Endora deel 1. Het wonderbaarlijke kruidenvrouwtje uit het wonderbaarlijke land Zankonia De avonturen van Endora deel 1 Het wonderbaarlijke kruidenvrouwtje uit het wonderbaarlijke land Zankonia Eerste druk, oktober 2012 2012 Rosemarie Donkersloot Illustraties verhaaltjes 1, 2, 3, 5: Ramona

Nadere informatie

Het. Boekenliefje. Helen Docherty & Thomas Docherty. Clavis

Het. Boekenliefje. Helen Docherty & Thomas Docherty. Clavis Het Boekenliefje Helen Docherty & Thomas Docherty Clavis Het Boekenliefje Helen Docherty & Thomas Docherty 3 Precies op dat moment kwam een klein wezentje het dorp binnengevlogen. Het werd langzaam donker

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Wat doen heksen in Nederlandse sprookjes en sagen? Theo Meder

Wat doen heksen in Nederlandse sprookjes en sagen? Theo Meder Wat doen heksen in Nederlandse sprookjes en sagen? Theo Meder Meertens Instituut Amsterdam Onderzoek en documentatie van taal en cultuur in Nederland Specialisme: Volksverhalen in Nederland in heden en

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON Bijbel voor Kinderen presenteert DE VERLOREN ZOON Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert JACOB DE BEDRIEGER

Bijbel voor Kinderen. presenteert JACOB DE BEDRIEGER Bijbel voor Kinderen presenteert JACOB DE BEDRIEGER Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Kerr en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het zijn wonderlijke verhalen, de verhalen rond de geboorte van Jezus: Maria, die zwanger is door de heilige Geest, Jozef, die in een droom een engel

Nadere informatie

De kleine draak vindt het drakenland Iris Kater. Vandaag wil ik jullie iets vertellen over een kleine draak.

De kleine draak vindt het drakenland Iris Kater. Vandaag wil ik jullie iets vertellen over een kleine draak. De kleine draak vindt het drakenland Iris Kater Vandaag wil ik jullie iets vertellen over een kleine draak. Deze kleine draak werd in de mensenwereld geboren en heeft lang bij zijn vriend Maurice en zijn

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Zondag 13 december 2009 Tekst: Lucas 1: 39-55

Zondag 13 december 2009 Tekst: Lucas 1: 39-55 Zondag 13 december 2009 Tekst: Lucas 1: 39-55 Maria gaat op visite bij Elisabet. Maria was natuurlijk helemaal vol van het geweldige nieuws dat ze van de Gabriël had gehoord. Ze wilde het heel graag aan

Nadere informatie

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag.

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Onze vragen: 1. Wanneer bent u met uw schrijfcarrière begonnen? 8 jaar geleden ben ik begonnen met het schrijven.

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen presenteert JAKOB DE BEDRIEGER

Bijbel voor Kinderen presenteert JAKOB DE BEDRIEGER Bijbel voor Kinderen presenteert JAKOB DE BEDRIEGER Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Kerr en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

TIJL UILENSPIEGEL EN DE LIEFDE

TIJL UILENSPIEGEL EN DE LIEFDE 1 TIJL UILENSPIEGEL EN DE LIEFDE Louis Contryn 2 INLEIDING Tijl Uilenspiegel en liefde is zeer vrij gebaseerd van een oude vertelling uit de reeks over de zestiende eeuwse schavuit. Het wordt weergegeven

Nadere informatie

Voor Cootje. de vuurtoren

Voor Cootje. de vuurtoren Voor Cootje de vuurtoren De Koos Meinderts vuurtoren Lemniscaat & Annette Fienieg Nederlandse rechten Lemniscaat b.v. Rotterdam 2007 isbn 978 90 5637 909 4 Tekst: Koos Meinderts, 2007 Illustraties: Annette

Nadere informatie

Extra materiaal nummer 8.1 Groep 5&6

Extra materiaal nummer 8.1 Groep 5&6 Extra materiaal nummer 8.1 Groep 5&6 1. Ouderbrief 2. Kenmerken familie, les 1, afronden 3. Het verhaal van Ruth, les 1, extra 4. De oude grootvader en zijn kleinzoon, les 3, extra. Beste ouders, We hebben

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 6 Les 1

Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 6 Les 1 Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 6 Les 1 een kerk Een groot gebouw. Daar komen de mensen samen die in God geloven. Er wordt gebeden en gezongen. een moskee De kerk voor de moslims. Zij geloven in

Nadere informatie

Bron: De sprookjes van Grimm; volledige uitgave, vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984.

Bron: De sprookjes van Grimm; volledige uitgave, vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984. Bontepels Er was eens een koning en die had een vrouw met gouden haar. Ze was zo mooi, dat haar gelijke nergens te vinden was. Toen werd zij ziek en daar ze voelde, dat ze weldra sterven ging, riep ze

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

De honderd hazen van Grimm

De honderd hazen van Grimm De honderd hazen van Grimm Sprookje van vogelgrijp Voor klas 1 Rudolf Steinerschool De Bilt April 2003 TONEELSTUK DE HONDERD HAZEN DOOR MARIJKE HEUNKS EN KLAS 1 april 2003 KONING PRINSES BOER ZOON OELE

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6. De berg op Genesis 22:1-8. God heeft me heel gelukkig gemaakt! Ze noemden hun zoon Izak. Dat betekent: lachen.

God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6. De berg op Genesis 22:1-8. God heeft me heel gelukkig gemaakt! Ze noemden hun zoon Izak. Dat betekent: lachen. 35 God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6 Abraham wist dat God zich met Sodom en Gomorra aan Zijn woord gehouden had. Hij vertrouwde erop dat God Zijn belofte aan hem en Sara ook zou houden. Ze zouden een

Nadere informatie

Ruth 1. Ruth en Noömi

Ruth 1. Ruth en Noömi Ruth 1 Ruth en Noömi Elimelech en zijn familie 1 Toen de rechters het land bestuurden, was er eens hongersnood in Juda. Daarom besloot een man uit Betlehem naar het land Moab te gaan. Zijn vrouw en zijn

Nadere informatie

Het is druk op het schoolplein. Overal zie je kinderen die aan het knikkeren zijn. Joost heeft een grote zware knikkerzak. Hij roept: 'Ik heb de

Het is druk op het schoolplein. Overal zie je kinderen die aan het knikkeren zijn. Joost heeft een grote zware knikkerzak. Hij roept: 'Ik heb de De regenboogbonk Oma is op bezoek. 'Kijk eens Floor,' zegt ze. 'Ik heb een cadeautje voor je.' Ze geeft Floor een klein rond pakje. Floor doet snel het papiertje eraf. 'Wow,' zegt ze, 'wat mooi!' In haar

Nadere informatie

in de klas Opzet lesbrief

in de klas Opzet lesbrief in de klas lesbrief Opzet lesbrief De lesbrief Alleen op de wereld sluit aan bij de voorstelling van Maas theater en dans en nummer #92 van het BoekieBoekietijdschrift. Alle lessen zijn ook geschikt voor

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

De kerk is een groot gebouw. Er komen mensen samen die in god geloven. Er wordt gebeden en gezongen.

De kerk is een groot gebouw. Er komen mensen samen die in god geloven. Er wordt gebeden en gezongen. Thema 6: De kerk: De kerk is een groot gebouw. Er komen mensen samen die in god geloven. Er wordt gebeden en gezongen. De priester: De bijbel: De priester is iemand in de kerk die uit de bijbel voorleest

Nadere informatie

Het staat in de Bijbel in Lukas 15 vers 11-32

Het staat in de Bijbel in Lukas 15 vers 11-32 tekenboekje In dit boekje staat een verhaal. De Heere Jezus vertelde het, toen Hij op aarde was. Het is niet echt gebeurd. Maar het is ook geen gewoon verhaaltje. Het is een gelijkenis. Dat betekent dat

Nadere informatie

Kerstviering Kleuters

Kerstviering Kleuters Kerstviering Kleuters welkom Welkom, welkom, dit is het moment om de dag te vieren. Welkom, welkom, dit is het moment; goed dat jij er bent. Er staat een kaarsje en het brandt, het glimlacht naar ons allen,

Nadere informatie

10. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951.

10. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951. 10. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951. 5. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951. Lucas 15 Vertaling L. ten Kate

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Na een paar weken is de marionet eindelijk klaar. Vol trots neemt Bas hem mee naar school. In de

Na een paar weken is de marionet eindelijk klaar. Vol trots neemt Bas hem mee naar school. In de Pino, jij bent b van mij "Hé Bas, ga je mee voetballen? We hebben jou al een paar dagen gemist op ons voetbalpleintje." Roy staat met zijn voetbal in de werkplaats van Bas zijn vader, waar Bas bij de werkbank

Nadere informatie

inhoud Inhoudsopgave Literatuur Trefwoorden register

inhoud Inhoudsopgave Literatuur Trefwoorden register inhoud Inhoudsopgave 1. Liefde is 2. Gods plan met seksualiteit 3. Seksualiteit verbindt 4. Verschillen jongens en meiden 5. Schat op het spel 6. Je schat beschermen 7. Seks in je eentje 8. Geen slaaf

Nadere informatie

Lesbrief Ezel en Beer. Beste kleuters,

Lesbrief Ezel en Beer. Beste kleuters, Lesbrief Beste kleuters, Binnenkort speelt de voorstelling op jullie school of in een theater in de buurt. De voorstelling is gebaseerd op de boeken Pas op voor de ezel en de beer en Dansen met de ezel

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Maxima Inleiding Ik hou mijn werkstuk over Máxima, omdat je erg vaak iets over Máxima hoort en ik dacht dat je daar veel informatie van hebt. Maar ik weet ook nog niet echt de rol van Máxima en ik hoop

Nadere informatie

Dat kreeg ik van mijn opa. Ik werd toen negen jaar. Hij gaf het op mijn verjaardag. Ik lees in een sprookjesboek.

Dat kreeg ik van mijn opa. Ik werd toen negen jaar. Hij gaf het op mijn verjaardag. Ik lees in een sprookjesboek. Naam: 1 Zoek de eerste zin. at kreeg ik van mijn opa. Ik werd toen negen jaar. Hij gaf het op mijn verjaardag. Ik lees in een sprookjesboek. 2 Zoek de eerste zin. E Nou, mijn broertje kan er wat van. En

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Paultje. Vijf avonturen met. Eve Tharlet Brigitte Weninger. De Vier Windstreken

Paultje. Vijf avonturen met. Eve Tharlet Brigitte Weninger. De Vier Windstreken Het vindingrijke konijn Paultje beleeft in deze bundel vijf avonturen met heel herkenbare thema s: Paultje krijgt een zusje Van harte beterschap, Paultje! Paultje maakt ruzie Paultje. Waar is Klaasje?

Nadere informatie

DE GEBOORTE VAN JEZUS

DE GEBOORTE VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE GEBOORTE VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door:

Nadere informatie

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 12/11/14 1 LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 1. (lezen) Ik.... een lange tekst. 2 Hij.... een moeilijk boek. 3. Zij.... een gemakkelijk tekstje. 4..... jullie veel? Ja, wij.... graag kinderboeken.

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Historische achtergronden: sprookjes, sagen en legenden

Historische achtergronden: sprookjes, sagen en legenden Historische achtergronden: sprookjes, sagen en legenden Aanvulling Competent in leesbevordering Docentengids voor opleidingen Pedagogisch Werk en Onderwijsassistent Auteur: Thea Nabring Bouwstenen voor

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 7 Delen maakt blij. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 7 Delen maakt blij. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 7 Delen maakt blij Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 7 blz. 1 Als je niet wilt delen krijg je ruzie.

Nadere informatie

DE SPROOKJESPARADE. Rolverdeling:

DE SPROOKJESPARADE. Rolverdeling: DE SPROOKJESPARADE Rolverdeling: Prinses Petronella: Prinses Petronella is een Prinsesje die precies weet wat ze wil. Als ze ergens geen zin in heeft probeert ze er onder uit te komen. Kikker: De Kikker

Nadere informatie

Het allerleukste meisje

Het allerleukste meisje > > 0 0 0 Het allerleukste meisje Er zijn meisjes die het liefst met poppen spelen er zijn meisjes die vaak voor de spiegel staan er zijn meisjes die zich als een bruid verkleden en dan wensen dat ze ooit

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR Bijbel voor Kinderen presenteert Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

Volkssprookjes van de middeleeuwen tot heden. Theo Meder

Volkssprookjes van de middeleeuwen tot heden. Theo Meder Volkssprookjes van de middeleeuwen tot heden Theo Meder Volksverhalen Een volksverhaal is een mondelinge vertelling die voor langere of kortere tijd circuleert tussen (groepen) mensen. Volksverhalen maken

Nadere informatie

Tweehonderd jaar sprookjes van Grimm FEESTELIJK SYMPOSIUM. Er waren eens twee sprookjesverzamelaars. de Efteling, donderdag 14 maart 2013

Tweehonderd jaar sprookjes van Grimm FEESTELIJK SYMPOSIUM. Er waren eens twee sprookjesverzamelaars. de Efteling, donderdag 14 maart 2013 Tweehonderd jaar sprookjes van Grimm FEESTELIJK SYMPOSIUM Er waren eens twee sprookjesverzamelaars de Efteling, donderdag 14 maart 2013 Er waren eens twee sprookjesverzamelaars Ze zijn onverminderd populair.

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Bijbel voor Kinderen presenteert DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Hartelijk Welkom bij

Hartelijk Welkom bij Hartelijk Welkom bij Tienduizend redenen Opwekking 733 De zon komt op, maakt de morgen wakker; mijn dag begint met een lied voor U. Heer, wat er ook gebeurt en wat mij mag overkomen, laat mij nog zingen

Nadere informatie

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan Gelezen: Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004 Pasen is opstaan Gemeente, Het woord, het werkwoord dat bij Pasen hoort is: opstaan. Daarbij horen de afgeleide zelfstandige naamwoorden:

Nadere informatie

DE DIENST VAN HET WOORD. Gebed bij de opening van het Woord. Inleiding bij het thema

DE DIENST VAN HET WOORD. Gebed bij de opening van het Woord. Inleiding bij het thema Zondag 17 januari 2016-2 e zondag na Epifanie THEMA: Ruth voelt zich welkom DE DIENST VAN HET WOORD Gebed bij de opening van het Woord Inleiding bij het thema Ruth voelt zich welkom, dat is het thema van

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

De naam Uilenspiegel zou hier betekenen Je kunt mijn kont afvegen. Of Ik heb overal schijt aan.

De naam Uilenspiegel zou hier betekenen Je kunt mijn kont afvegen. Of Ik heb overal schijt aan. Over dit boek Er bestaan veel verschillende boeken over Tijl Uilenspiegel. Het bekendste boek is uit 1867, van Charles de Coster. De Vlaamse Tijl Uilenspiegel strijdt in dit boek voor de vrijheid tijdens

Nadere informatie

Wat een mensenkennis, grijnst vader. Van je tweelingbroer weet je toch alles? Ook al denkt hij van niet. Vera steekt haar neus in de lucht.

Wat een mensenkennis, grijnst vader. Van je tweelingbroer weet je toch alles? Ook al denkt hij van niet. Vera steekt haar neus in de lucht. 1. Vakantieplannen Yeeesss! roept Vera. Had ik wel verwacht, bromt Edwin. Vader kijkt hem met opgetrokken wenkbrauwen aan. Wel verwacht? Natuurlijk, reageert Edwin. We hebben nog een rondvlucht met de

Nadere informatie

De bruiloft van Simson

De bruiloft van Simson De bruiloft van Simson Weet je nog waar de vertelling de vorige keer over ging? Over Simson, de nazireeër. Wat is een nazireeër? Een nazireeër is een bijzondere knecht van God. Een nazireeër mag zijn haar

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Vragen voor Sint. met werkblad, puzzels en filmpjes. groep 5/6

Vragen voor Sint. met werkblad, puzzels en filmpjes. groep 5/6 Vragen voor Sint met werkblad, puzzels en filmpjes groep 5/6 inhoud Inleiding 3 1. Zeven vragen voor Sint 4 2. Werkblad 12 3. Zoek de 10 verschillen 13 4. Sintpuzzel 14 5. Superwoordzoeker 15 inleiding

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. hoofdstuk 1 De droom van Jesaja. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. hoofdstuk 1 De droom van Jesaja. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon hoofdstuk 1 De droom van Jesaja Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 1 blz. 1 Lieve God, Soms droom ik van het paradijs.

Nadere informatie

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts.

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. Thema 5 Les 1: De angst: Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. De schrik: Als iemand ineens achter je staat, dan schrik je. Je bent dan ineens

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

Dienst 12 februari Opsporing verzocht_. Nieuw Jeruzalemkerk, 9.30u Voorganger: Jeffrey Bredenhoff Muzikale begeleiding: Henk Lip

Dienst 12 februari Opsporing verzocht_. Nieuw Jeruzalemkerk, 9.30u Voorganger: Jeffrey Bredenhoff Muzikale begeleiding: Henk Lip Dienst 12 februari 2017 Opsporing verzocht_ Nieuw Jeruzalemkerk, 9.30u Voorganger: Jeffrey Bredenhoff Muzikale begeleiding: Henk Lip 1 Muziek Intro OPSPORING VERZOCHT_ Goedemorgen dames en heren, jongens

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen.

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen. Dino en het ei Bibliografie: Demyttenaere, B. (2004). Dino en het ei. Antwerpen: Standaard. Thema: niet alles is steeds wat het lijkt, illusies Korte inhoud: Elke nacht staat er een groot wit ei tussen

Nadere informatie

DE WIJZE KONING SALOMO

DE WIJZE KONING SALOMO Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO

Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

SNEEUWWITJE EN DE 77 VERGIFTEN LESMAP

SNEEUWWITJE EN DE 77 VERGIFTEN LESMAP SNEEUWWITJE EN DE 77 VERGIFTEN LESMAP SNEEUWWITJE EN DE 77 VERGIFTEN Je vader krijgt een nieuw lief. Zijn geliefde wordt jouw vijand. En niemand leefde er nog lang en gelukkig! Vergeet de gebroeders Grimm,

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 9. 1. Ik haat de dood 11 Overdenking bij 1 Korintiërs 15: 1-7 42

Inhoud. Woord vooraf 9. 1. Ik haat de dood 11 Overdenking bij 1 Korintiërs 15: 1-7 42 Inhoud Woord vooraf 9 1. Ik haat de dood 11 Overdenking bij 1 Korintiërs 15: 1-7 42 2. Papa, ik ben bang dat jij ook dood gaat 44 Overdenking over 1 Korintiërs 15: 35-49 78 3. Ik ben mijzelf niet meer

Nadere informatie

Liedteksten Kerstfeest Zondagsschool 2014. Samenzang

Liedteksten Kerstfeest Zondagsschool 2014. Samenzang Liedteksten Kerstfeest Zondagsschool 2014 Samenzang - Komt allen te zamen Komt allen tezamen, jubelend van vreugde, komt nu, o komt nu naar Bethlehem. Ziet nu de Vorst der eng'len, hier geboren, komt laten

Nadere informatie

Roodkapje. Jacob Grimm en Wilhelm Grimm. bron Jacob Grimm en Wilhelm Grimm, Roodkapje. Van Holkema & Warendorf, Amsterdam 1905.

Roodkapje. Jacob Grimm en Wilhelm Grimm. bron Jacob Grimm en Wilhelm Grimm, Roodkapje. Van Holkema & Warendorf, Amsterdam 1905. Roodkapje Jacob Grimm en Wilhelm Grimm bron. Van Holkema & Warendorf, Amsterdam 1905 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/grim001rood01_01/colofon.php 2011 dbnl 2 3 [Roodkapje] Er was eens

Nadere informatie

Het Rouwende Kind. een handvat voor de volwassene

Het Rouwende Kind. een handvat voor de volwassene Het Rouwende Kind een handvat voor de volwassene Het Rouwende Kind een handvat voor de volwassene Nina José Verhoeven Elk kind dat oud genoeg is om van iemand te houden, is oud genoeg om te rouwen. Alan

Nadere informatie

Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom. Introductiefase:

Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom. Introductiefase: Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom "Welkom:..." Introductiefase: 1. "Vandaag gaan we voor de laatste keer voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen welke vraag wij onszelf moeten stellen om

Nadere informatie

Handleiding bij de studielessen voor groep 1-3 van de basisschool NAAM

Handleiding bij de studielessen voor groep 1-3 van de basisschool NAAM Handleiding bij de studielessen voor groep 1-3 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 is de Levend Evangelie Gemeente gemeentebreed bezig met het onderwerp GEBED. Op verzoek

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549.

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549. Over is de oudste zoon van de machtige keizer Karel V. Karel is geboren in Gent en is regelmatig in de Nederlanden. is geboren in Spanje en groeit daar op. Zijn vader ziet hij maar weinig, die is altijd

Nadere informatie

9 Vader. Vaders kijken anders. Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd

9 Vader. Vaders kijken anders. Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd 53 9 Vader Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd heeft. P Ik begin steeds beter te begrijpen dat het heel bijzonder is dat ik een kind van God, mijn

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

Welk persoon uit het geslacht van Elimelech komt in beeld?

Welk persoon uit het geslacht van Elimelech komt in beeld? Ruth op de akker van Boaz. Welk persoon uit het geslacht van Elimelech komt in beeld? Ruth 2:1 1 Nu had Naomi een bloedverwant van de kant van haar man, een zeer vermogend man, uit het geslacht van Elimelech,

Nadere informatie

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen Verhalen die de Here Jezus als kind hoorde: David, Saul en Jonatan Nadat hij Goliat had verslagen en de Filistijnen

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1. De relatie als een

HOOFDSTUK 1. De relatie als een HOOFDSTUK 1 De relatie als een gezamenlijke onderneming Ieder van ons draagt een mandje dat de magie bevat van onze essentie en van wat we het belangrijkst vinden in het leven. Als we iemand ontmoeten

Nadere informatie

Lees : Mattheüs 25:14-30

Lees : Mattheüs 25:14-30 De gelijkenis van de talenten Lees : Mattheüs 25:14-30 Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent De Bijbel Een geloofsboek EWe kunnen vele wegen gaan met de Bijbel. De één ervaart het vooral als een mooi kunstobject. Vele kunstenaars hebben er inspiratie in gevonden om een kunstwerk te maken. We kennen

Nadere informatie

LEVEN MET LEF Bijbelstudie 4: Het leven van Hagar: God ziet naar mij om. Bijbelstudie: Leven met Lef. Bijbelstudie 4 Leven met lef

LEVEN MET LEF Bijbelstudie 4: Het leven van Hagar: God ziet naar mij om. Bijbelstudie: Leven met Lef. Bijbelstudie 4 Leven met lef LEVEN MET LEF Bijbelstudie 4: Het leven van Hagar: God ziet naar mij om Bijbelstudie 4 Leven met lef Hervormde Gemeente van Enter Contact: Ds. W. Bevelander, (0547) 381222 Mail: predikant@hervormdenter.nl

Nadere informatie

GOD TEST ABRAHAM S LIEFDE

GOD TEST ABRAHAM S LIEFDE Bijbel voor Kinderen presenteert GOD TEST ABRAHAM S LIEFDE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Heb je naar aanleiding van dit dagboek vragen of opmerkingen? Mail me

Nadere informatie

01 Super-blij (Welkom)

01 Super-blij (Welkom) Track Titel Tekst 1 Super blij 01 Super blij 2 Oeps (Schuldbelijdenis) 02 Oeps 3 Kom laat ons zingen 03 Kom laat ons zingen 4 God kent jou 04 God kent jou 5 Met mijn handen gevouwen 05 Met mijn handen

Nadere informatie

Je bent een goed idee!

Je bent een goed idee! Je bent een goed idee! God heeft jou bedacht Jeugddienst 'ELIM' Spreker: Ds. D. Dekker Medewerking en muzikale begeleiding: Gospelgroep PROMISE 24 februari 2013 Aanvang: 19.00 uur Voor de dienst: U maakt

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Asschepoester. Charles Perrault. bron Charles Perrault, Asschepoester. Van Holkema en Warendorf, Amsterdam dbnl

Asschepoester. Charles Perrault. bron Charles Perrault, Asschepoester. Van Holkema en Warendorf, Amsterdam dbnl Asschepoester Charles Perrault bron. Van Holkema en Warendorf, Amsterdam 1905 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/perr041assc02_01/colofon.php 2010 dbnl 2 [Asschepoester] 3 De vrouw van

Nadere informatie

God, laat ons uw liefde zien en maak ons gelukkig.

God, laat ons uw liefde zien en maak ons gelukkig. zondag 1 januari NIEUWJAARSDAG God, laat ons uw liefde zien en maak ons gelukkig. Psalm 67:2 God, laat ons uw liefde zien en maak ons gelukkig. Wees bij ons en bescherm ons. Dan zal iedereen zien dat u

Nadere informatie

Het eten van nietvegetarisch

Het eten van nietvegetarisch Het eten van nietvegetarisch voedsel ] الهولندية- [ nederlands - dutch revisie: Yassien Abo Abdillah 2013-1435 جواز أ ل اللحوم» بالغة اهلنلدية «مراجعة: ياس أبو عبد االله 2013-1435 Alle lof behoort aan

Nadere informatie