Focus op consumptie. Balansherstel consument drukt consumptie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Focus op consumptie. Balansherstel consument drukt consumptie"

Transcriptie

1 Focus op consumptie Economisch Bureau Nederland Mathijs Deguelle Nico Klene 24 januari 214 Balansherstel consument drukt consumptie Consumptie in derde kwartaal 213 teruggevallen naar niveau midden 24 Vaste lasten stegen met 12% sinds 27 en beperken vrije bestedingsruimte Oplossing voor particuliere schulden noodzakelijk voor herstel binnenlandse economie Het wordt een steeds bekendere aanblik voor wie de Nederlandse binnensteden bezoekt. Winkelstraten worden gekenmerkt door lege Volumeontwikkeling detailhandel 3mnd voortschrijdend gemiddelde, in % j-o-j 6% 4% etalages en pop-upstores nu steeds meer 2% winkels het hoofd niet meer boven water weten % te houden. De economische crisis die in 28 begon, raakte de detailhandel hard. Sinds 28 daalde het volume, de omzet gecorrigeerd voor -2% -4% -6% -8% prijswijzigingen, cumulatief met 13%. Vooral de -1% non-food detailhandel, zoals kleding, woningdecoratie en elektronica, kreeg forse Detailhandel totaal Food detailhandel klappen. In sommige branches daalde het Bron: CBS volume in deze periode met bijna 4%. het totaal aantal faillissementen in verhouding Dergelijke klappen zijn voor veel winkels niet op te vangen. Het aantal faillissementen kende dan ook een forse stijging, vooral toen de crisis bestendig bleek en ook in 212 en 213 tot het totaal aantal bedrijven, steeg van,45% in 27 tot een geraamde,92% in 213. Een historisch zeer hoog percentage en beduidend hoger dan de faillissementsgraad van het aanhield. De faillissementsgraad in de sector, Nederlandse bedrijfsleven als geheel. De crisis legde op deze manier pijnlijk een aantal knelpunten in de Nederlandse detailhandel bloot. Zaken die in de jaren voor 28 wel bekend waren, maar door de steeds stijgende omzetten genegeerd of op zijn minst gemarginaliseerd konden worden. Stijgende omzetten die overigens deels werden bereikt door toenemende consumptieve schulden van huishoudens. Nederland kende, en kent nog steeds, te veel winkels 1. Ook de opkomst van online retail werd te lang niet onderkend door retailers. Juist dit kanaal is de afgelopen jaren, ook tijdens de crisis, fors blijven doorgroeien 2. Deze groei wordt nog wel eens verantwoordelijk gehouden voor de tegenvallende resultaten bij fysieke retailers. Toch is dit niet helemaal terecht. Het feit dat de groeiende online omzet offline retailers juist nu pijn doet, is grotendeels een gevolg van de krimpende markt als geheel, en niet de oorzaak van de teruglopende volumes. 1 In 21 kende Nederland,6 winkels per inwoner. Van de landen om ons heen kent alleen België een hogere winkeldichtheid. 2 Cumulatief bedroeg de groei van de omzet van online retailers in % sinds 28. Ondanks deze groei bedragen de online bestedingen aan producten nog steeds slechts 6,8% van de totale retailomzet.

2 Oorzaak ligt dieper De oorzaak van de teruglopende retailverkopen moet dan ook elders worden gezocht. Niet alleen de retailverkopen, maar ook de totale particuliere consumptie 3 is al een aantal jaren niet gestegen. De groei is bovendien duidelijk achtergebleven bij die in het buitenland. Tussen 2 en 213 is de consumptie cumulatief naar schatting maar met 4¼% toegenomen. Dat is beduidend minder dan de +1½% voor de eurozone als geheel. Sinds midden 28 zijn deze bestedingen in Nederland, net als de retailverkopen, zelfs afgenomen, waar in de eurozone nog sprake was van een kleine stijging. Volumeontwikkeling particuliere consumptie 3mnd voortschrijdend gemiddelde, in % j-o-j Bron: CBS 3 Bestedingen van huishoudens aan goederen en diensten. Dat de consumptie terugloopt in een tijd van crisis is op zichzelf niet heel gek. Er is immers druk op het beschikbaar inkomen. Verder maakt oplopende werkloosheid mensen onzeker, waardoor er vaak kritisch gekeken wordt naar de bestedingen. Ook zijn er in de huidige crisis enkele specifieke oorzaken aan te wijzen voor de sterke daling van de particuliere consumptie. Als eerste natuurlijk de daling van het reëel beschikbaar inkomen van huishoudens. Daarnaast zijn er nog enkele vermogenseffecten die negatief doorwerken en die Nederland ook echt apart zetten van het buitenland. Deze twee factoren zorgen ervoor dat huishoudens eerst hun eigen balans op orde willen brengen voordat er aan consumptie wordt gedacht. De retail, tenslotte, heeft ook nog last van de vaste lasten, die iedere maand een deel van het beschikbaar inkomen innemen dat daardoor niet meer vrij kan worden besteed. In de volgende pagina s zullen wij deze factoren bespreken. Daling van het reëel beschikbaar inkomen De daling van de particuliere consumptie sinds midden 28 wordt vooral verklaard uit het ongunstige verloop van het reëel beschikbaar inkomen van gezinnen 4. In de periode 28 tot 4 Dit is het (netto) inkomen waarover de gezamenlijke huishoudens in ons land kunnen beschikken t.b.v. consumptie - na correctie voor inflatie. Mutatie beschikbaar inkomen & particuliere consumptie in % j-o-j Reëel beschikbaar inkomen Bron: CBS; CPB; ramingen: ABN AMRO Econ. Bureau 213 is dit inkomen onafgebroken gedaald, met naar schatting in totaal zo n 6%. Deze verslechtering komt onder meer door de daling van het reële loon: vanaf 21 is de stijging van het brutoloon achtergebleven bij de inflatie. Terwijl het consumptieprijspeil in de jaren gemiddeld 2,2% per jaar steeg, gingen de brutolonen slechts gemiddeld 1,6% omhoog 5,6. Part. consumptie Verder heeft het ombuigingsbeleid van de overheid de koopkracht aangetast. Ook speelt 5 De contractloonstijging (dus excl. het incidenteel : het effect van periodieken en promoties e.d.) bedroeg slechts 1,3%. 6 Dit achterblijven werd niet veroorzaakt door een onverwacht hoge inflatie. Nederland kiest sinds het Akkoord van Wassenaar in 1982 voor loonmatiging om de internationale concurrentiepositie te versterken. Dit stimuleert de export, die op zijn beurt als vliegwiel kan dienen voor de binnenlandse bestedingen.

3 de pensioenproblematiek, die samenhangt met de gestegen levensverwachting en de lage rentes. In recente jaren zijn de pensioenpremies (voor werknemer en/of werkgever) verhoogd, terwijl de uitkeringen niet aan de inflatie of loonstijging zijn aangepast, of zelfs zijn verlaagd. Naar schatting 1¼%-punt van de 6%- daling van het beschikbaar inkomen kan worden toegeschreven aan deze pensioenmaatregelen. Dit is een dempende factor die het buitenland, waar een dergelijk goed pensioensysteem vaak niet aanwezig is, over het algemeen niet kent. Ten slotte is de werkgelegenheid sinds 28 ruim 2½% gekrompen. Negatieve vermogenseffecten Maar er spelen, zoals gezegd, ook vermogenseffecten die de consumptie waarschijnlijk hebben gedrukt. Sinds de zomer van 28 zijn de huizenprijzen gedaald in reële termen met in totaal 3%. Daarnaast zijn de aandelenkoersen, in tegenstelling tot het buitenland, sinds midden 27 per saldo gedaald. De koersen laten overigens al weer geruime tijd een opgaande lijn zien, maar daarmee is het verlies van het begin van deze periode nog niet goedgemaakt. Vermogensverliezen drukken doorgaans de consumptie en daarmee de BBP-groei. Vermogen gezinnen licht verder gestegen EUR mld Bron: CBS; * 213 obv cijfers 3 e kwartaal Vermogen in- en exclusief voorzieningen EUR mld * Nettovermogen Niet-fin. activa Effecten Verzeker.techn. voorzieningen Chartaal geld en deposito's Schulden Nettovermogen Bron: CBS; * 213 obv cijfers 3 e kwartaal Nettovermogen ex voorzieningen De grafiek links laat de ontwikkeling van de diverse vermogensbestanddelen zien van huishoudens. Het niet-financiële vermogen (waarde woningbezit) is de voorbije vijf jaar afgenomen. De schulden zijn nog steeds iets toegenomen. Dat het nettovermogen na een dipje in 28 per saldo is gestegen, is te danken aan de gestage stijging van de - zeer omvangrijke - pensioenreserves 7. Op papier zijn Nederlandse gezinnen tijdens de crisisperiode dus rijker geworden - althans gemeten in euro s. Gecorrigeerd voor inflatie is het een ander verhaal, en ook als percentage van het BBP is sprake van een daling: Ruim 1%-punt ten opzichte van de piek in 26 (destijds bijna 44% van het BBP). Pensioen- en levensverzekerings-voorzieningen maken ruim de helft uit van het nettovermogen van huishoudens. Maar dit is slechts een vordering die huishoudens hebben; ze kunnen er niet vrij over beschikken. Bovendien is het de vraag of huishoudens wel een goed beeld hebben van hun opgebouwde pensioenvoorziening. Zonder deze voorzieningen ziet het beeld er minder gunstig uit, zoals uit de grafiek links beneden blijkt. En dat beïnvloedt mogelijk de zorg van veel huishoudens over hun financiële positie. 7 Verzekeringstechnische voorzieningen: vermogens die beheerd worden door pensioenfondsen en levensverzekeringsmaatschappen ten einde hier pensioenen of levensverzekeringen mee uit te keren (CBS).

4 Balansherstel Per saldo betekent dit dat, hoewel de vermogens van gezinnen in absolute termen zijn gestegen, zij niet meer liquide zijn geworden. Een groot deel van het vermogen zit vast in vorderingen, of in een eigen huis. Als daarnaast de krimp van het beschikbaar inkomen wordt gekoppeld aan de nog steeds groeiende particuliere schulden, ligt het voor de hand dat huishoudens hier orde op zaken willen stellen. Tot 29 werd schuld als gangbaar middel gezien om consumptieve uitgaven mee te bekostigen, bijvoorbeeld door de overwaarde op huizen te verzilveren via consumptief te besteden hypotheken. Inmiddels heeft de crisis, en de dalende huizenprijzen, ervoor gezorgd dat er anders tegen schuld wordt aangekeken. Regels omtrent nieuwe schuldverstrekking worden strenger en bestaande schuld wordt afgelost. Veel consumenten proberen hiermee het huishoudboekje op orde te brengen om zo meer zekerheid te verkrijgen over de eigen financiële situatie. Kort gezegd: veel huishoudens wenden toch al schaarse middelen deels aan om schulden te reduceren, waardoor er nog minder ruimte voor overige bestedingen overblijft. Vrije consumptie en vrij beschikbaar inkomen Er is nog een factor die een flinke hap uit het beschikbaar inkomen van consumenten neemt: de vaste lasten. Van het beschikbaar inkomen wordt een niet onaanzienlijk deel, in 213 naar onze schatting 37%, besteed aan deze vaste lasten. Betalingen waar ieder huishouden eigenlijk niet onderuit kan. Denk hierbij aan energielasten, woonlasten en verzekeringspremies. Dit deel van de consumptie is de afgelopen jaren juist blijven stijgen. Oftewel: de vaste lasten van huishoudens stegen, terwijl het beschikbaar inkomen daalde. Het gevolg is dat het zogenoemde discretionair inkomen - het Ontwikkeling discretionair inkomen in % j-o-j 6% 4% 2% % -2% -4% -6% * 214* Discretionair inkomen Reëel besteedbaar inkomen Vaste lasten Bron: CBS; CPB.* raming ABN AMRO Economisch Bureau inkomen van huishoudens dat zij daadwerkelijk vrij, naar eigen inzicht, kunnen besteden - fors is afgenomen. De laatste jaren zijn de vaste lasten fors gestegen. De cumulatieve toename sinds 28 bedraagt naar schatting 12%. De hieruit voortvloeiende daling van het discretionair inkomen, heeft een directe weerslag op de daadwerkelijk vrije particuliere consumptie Deze staan onder nog grotere druk dan de particuliere consumptie als geheel, zoals zichtbaar is in de figuur links beneden. Deze daling van de vrije consumptie is het meest zichtbaar in de bestedingen aan duurzame goederen. Hieronder vallen onder andere uitgaven aan kleding, consumentenelektronica en huishoudelijke artikelen. Zaken waarvan, juist dankzij hun duurzame karakter, een eventuele aankoop vaak kan worden uitgesteld wanneer de financiële ruimte voor vrije uitgaven minder wordt. Binnenlandse markt hard getroffen De daling van het beschikbaar inkomen, de stijging van de vaste lasten en de drang tot balansherstel van de consument leiden er in combinatie toe dat de vrije bestedingen in Nederland er fors van langs hebben gekregen en zich nu ook slechts zeer langzaam herstellen. Het vliegwiel van de export, waar Nederland normaal op vertrouwt, doet zijn werk wel, maar nog onvoldoende om de binnenlandse markt snel vlot te trekken.

5 Ontwikkeling vrije consumptie (waarde) 8 in % j-o-j Particuliere consumptie Vrije particuliere consumptie Bron: CBS. * 213 raming ABN AMRO Economisch Bureau Hoewel herstel ook deze keer van de export lijkt te moeten komen, zal dit langzamer gaan dan bij eerdere recessies en zal het herstel brozer zijn. Zo verwachten wij dat het beschikbaar inkomen in 214 weliswaar licht stijgt, maar stijgende vaste lasten zorgen ervoor dat de consument toch (net) minder vrije bestedingsruimte zal hebben. Pas in 215 verwachten wij dat er ruimte komt voor een beginnend herstel van de consumptie, maar met een stijging van,3% zal dit herstel zeer bescheiden zijn. Ook in de retail is pas in 215 weer langzaam ruimte voor een positieve volumeontwikkeling. Net als de 8 Voor het bepalen van de vrije consumptie zijn wij uitgegaan van particuliere uitgaven die geen betrekking hebben op huisvesting, energie, zorgkosten, abonnementen op telecomdiensten of verzekeringen consumptie zal deze echter bescheiden inzetten, met ongeveer ½%. Belangrijke belemmering zijn, zoals al gezegd, de forse particuliere schulden die Nederland kent. Deze schulden werken in deze tijd onzekerheid in de hand en dit gaat ten koste van bestedingen. Hierdoor krijgen sectoren in de Nederlandse economie die zich op het binnenland richten, zoals de detailhandel, forse klappen, wat weer leidt tot lagere investeringen en een verlies van werkgelegenheid. De daling van het beschikbaar inkomen in de voorbije jaren en de stijging van de vaste lasten maakt dat de cashflow van huishoudens afneemt, waardoor de schuldenlast nog zwaarder weegt en de bestedingen verder onder druk staan. Twee opties Er zijn nu twee opties. De eerste is, simpel gezegd, niets doen en de economie uit te laten zieken. In dit scenario brengen huishoudens hun schulden in hun eigen tempo terug om hun balans te herstellen. Twee belangrijke factoren zorgen ervoor dat dit proces een flinke tijd zal vergen. Empirisch onderzoek 9 wijst uit dat een daling van de huizenprijzen gedurende enkele jaren de particuliere consumptie drukt 1. Het feit dat de huizenprijs zo ver is gedaald dat momenteel zo n 25% van de hypotheken hoger 9 Onder andere het Saffier-model van het CPB neemt deze effecten mee. 1 Zie ook onze publicatie Nederlandse Economie in Zicht van augustus 213. Consumptie is consumptie? In bovenstaande tekst spreken wij over de particuliere consumptie, de directe uitgaven van huishoudens. In 212 bedroegen deze ruim EUR 273 miljard. Maar dat is niet alles. Er is ook consumptie die consumenten niet rechtstreeks uit eigen zak betalen. Een gedeelte van hun consumptie wordt namelijk gefinancierd via de overheid*. Daarmee was in 212 EUR 15 miljard gemoeid! Denk hierbij aan gezondheidszorg en onderwijs. Wordt in andere landen niet ook een deel van de consumptie van huishoudens via de overheid gefinancierd? Ja, maar in mindere mate. Daarom levert een internationale vergelijking van de gangbare particuliere-consumptiecijfers een wat vertekend beeld op. De totale consumptie van gezinnen bestaat dus uit het deel dat ze rechtstreeks uit eigen portemonnee betalen plus het deel dat via de overheid wordt gefinancierd. Van het totaal werd in 212 door Nederlandse gezinnen iets meer dan 72% zelf betaald. Voor de eurozone als geheel was dat cijfer ruim 81%. Dus flink hoger. We zien daarbij verschillende ontwikkelingen. Terwijl de groei van de particuliere consumptie in ons land duidelijk achterbleef bij die in andere landen, is het via de overheid gefinancierde deel juist veel harder toegenomen. In de periode zagen we in ons land een stijging van cumulatief ruim 37%, tegen een toename van minder dan 25% in de eurozone. Als we nu beide typen consumptie tezamen bekijken, dan blijkt de groei in Nederland veel minder achter te blijven bij die in het buitenland. Dit neemt echter niet weg dat de consumptie die rechtstreeks uit eigen zak wordt betaald, in de achterliggende jaren stevig onder druk stond en nog steeds onder druk staat. * Zie ook: Verbruggen J.P. en P. Keus, Particuliere consumptie is een te beperkt consumptie-begrip in Economisch Statistische Berichten,

6 is dan de resterende woningwaarde zal dit effect alleen maar versterken. Daarnaast moet niet alleen de consument zijn balans versterken, ook de overheid heeft na de crisis een omvangrijk pakket aan maatregelen genomen met een negatief effect op de koopkracht van huishoudens. Dit leidt er toe dat het laten uitzieken van de markt tot zeker in 218 de particuliere consumptie, en daarmee de bestedingen in de retail en leisuresectoren, zal drukken. De tweede optie die is om het op orde brengen van de balans van huishoudens met actief (overheids)beleid te versnellen. Een idee, dat door verschillende economen is geopperd, is om pensioenvermogen (deels) in te zetten om hypotheken af te lossen en zo de totale uitstaande schuld te laten slinken. Het kabinet heeft, volgens ons niet onterecht, deze plannen opgepakt en werkt momenteel aan een verkenning van de effecten hiervan. Een tweede manier om het herstel te bespoedigen kan gezocht worden in het vergroten van de bestedingsruimte van huishoudens. De verlaging van de pensioenpremies die het ABP in november aankondigde zal hier voor een grote groep huishoudens al een impuls geven. De verdere afbouw van het Witteveenkader in 215 kan eveneens een positief effect hebben, mits dit leidt tot een verlaging van de premies. Daarnaast kan beargumenteerd worden dat het wellicht tijd is om de politiek van generieke loonmatiging los te laten, tenminste in die sectoren waar daar ruimte voor is. Dit zou de koopkracht van consumenten een impuls geven die, hoewel deels zeker ook gebruikt voor schuldreductie, middels een inhaaleffect ook direct zijn uitwerking zal hebben op de binnenlandse bestedingen en daarmee op de detailhandelssector. Voor Nederlandse beleidsmakers nieuw terrein maar onorthodoxe tijden vragen wellicht ook onorthodoxe maatregelen.

7 Economisch Bureau Nederland Macro & Sectoren Contactgegevens ABN AMRO Economisch Bureau Nederland: Aandachtsgebied Telefoonnummer: adres: Jacques van de Wal (hoofd) Algemeen Eric Huliselan Industrie Casper Burgering Delfstoffen & dienstverlening Nadia Menkveld Transport & logistiek Thijs Pons Food, agribusiness &, agri-grondstoffen Mathijs Deguelle Detailhandel, horeca, recreatie, sport & cultuur Hans van Cleef Energie Madeline Buijs Bouw & onroerend goed Theo de Kort Informatieanalist, autohandel Ingrid Kroeze Research ondersteuning Philip Bokeloh Macro Nico Klene Macro Disclaimer This document has been prepared by ABN AMRO. It is solely intended to provide financial and general information on the energy market. The information in this document is strictly proprietary and is being supplied to you solely for your information. It may not (in whole or in part) be reproduced, distributed or passed to a third party or used for any other purposes than stated above. This document is informative in nature and does not constitute an offer of securities to the public, nor a solicitation to make such an offer. No reliance may be placed for any purposes whatsoever on the information, opinions, forecasts and assumptions contained in the document or on its completeness, accuracy or fairness. No representation or warranty, express or implied, is given by or on behalf of ABN AMRO, or any of its directors, officers, agents, affiliates, group companies, or employees as to the accuracy or completeness of the information contained in this document and no liability is accepted for any loss, arising, directly or indirectly, from any use of such information. The views and opinions expressed herein may be subject to change at any given time and ABN AMRO is under no obligation to update the information contained in this document after the date thereof. Before investing in any product of ABN AMRO Bank N.V., you should obtain information on various financial and other risks and any possible restrictions that you and your investments activities may encounter under applicable laws and regulations. If, after reading this document, you consider investing in a product, you are advised to discuss such an investment with your relationship manager or personal advisor and check whether the relevant product considering the risks involved- is appropriate within your investment activities. The value of your investments may fluctuate. Past performance is no guarantee for future returns. ABN AMRO reserves the right to make amendments to this material. ABN AMRO, 214

bouwsector als geheel; er worden geen uitspraken gedaan over de financiële situatie van individuele bouwbedrijven.

bouwsector als geheel; er worden geen uitspraken gedaan over de financiële situatie van individuele bouwbedrijven. Bouw - sector focus Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 12 juni 2015 Hoge kosten struikelblok voor bouwbedrijven Ontwikkeling bedrijfsresultaat Ondanks dat de bouwproductie op dit

Nadere informatie

Bouw - regionale update

Bouw - regionale update Bouw - regionale update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 19 februari 2016 Op korte termijn positieve vooruitzichten bouw Flevoland De productie van gebouwen blijft op dit moment

Nadere informatie

Stand van Food. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Sector Advisory Nadia Menkveld Februari 2017

Stand van Food. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Sector Advisory Nadia Menkveld Februari 2017 Stand van Food Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Sector Advisory Nadia Menkveld Februari 217 Stand van Food: Gunstig klimaat foodsector Productie food gestegen 3 Omzet groothandel groente en

Nadere informatie

Bouw - regionale update

Bouw - regionale update Bouw - regionale update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 19 februari 2016 Goed vooruitzicht bouw Limburg ondanks krimpgebieden De economie van Limburg groeide harder dan de economie

Nadere informatie

Bouw - regionale update

Bouw - regionale update Bouw - regionale update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 19 februari 2016 In Friesland trekt woningbouw de kar Terwijl de economie en woningmarkt in Friesland minder snel herstellen

Nadere informatie

Bouw - regionale update

Bouw - regionale update Bouw - regionale update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 19 februari 2016 Bouw Gelderland leunt op koopwoningen De productie van gebouwen in Gelderland bleef in de eerste 10

Nadere informatie

Woningbouw - sector focus

Woningbouw - sector focus Woningbouw - sector focus Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 8 december 2014 Herstel woningbouw ligt in het verschiet In deze sector focus wordt stilgestaan bij het herstel van

Nadere informatie

last van prijsdruk. Schoonmaak- en beveiligingsbedrijven hebben niet alleen te Omzet overige diensten groei p. kw, joj, in %

last van prijsdruk. Schoonmaak- en beveiligingsbedrijven hebben niet alleen te Omzet overige diensten groei p. kw, joj, in % Zakelijke dienstverlening - prognoses Economisch Bureau Nederland Eric Huliselan +31 2 628 21 38 26 september 214 Nieuwe bedrijfsmodellen bieden onvoldoende compensatie aan structurele marktdruk De opleving

Nadere informatie

steeg met 5,4% j-o-j. In de overige leeftijdsgroepen was een daling te zien. Vooral meer uitzendkrachten % groei j-o-j eerste halfjaar 2016

steeg met 5,4% j-o-j. In de overige leeftijdsgroepen was een daling te zien. Vooral meer uitzendkrachten % groei j-o-j eerste halfjaar 2016 ZZP - focus Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 28 oktober 2016 Zzp er geen oplossing voor vergrijzing Het aantal zzp ers is in het eerste halfjaar van 2016 opnieuw toegenomen.

Nadere informatie

De halfgeleiders hebben in de eerste helft van dit jaar een stijging laten zien van 10% j-o-j. Dit is dus goed nieuws voor de luchtvrachtsector.

De halfgeleiders hebben in de eerste helft van dit jaar een stijging laten zien van 10% j-o-j. Dit is dus goed nieuws voor de luchtvrachtsector. Luchtvracht - Update Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Oktober 2014 Het tij zit mee, maar structurele trends werken tegen De wereldhandel neemt toe en ook de verzending van halfgeleiders laat

Nadere informatie

Thema: faillissementen in de Retail

Thema: faillissementen in de Retail Thema: faillissementen in de Retail Economisch Bureau Nederland Sonny Duijn +31 (0) 65 1186389 +31 (0) 20 3436535 11 oktober 2016 Faillissementen in Retail op laagste niveau sinds 2008 Het aantal faillissementen

Nadere informatie

Bouw - sector prognose

Bouw - sector prognose Bouw - sector prognose Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 23 januari 2015 Nieuwbouw groeimotor voor bouw in 2015 In 2014 is het herstel van de bouwsector ingezet. Wij verwachten

Nadere informatie

Ontwikkeling productie per kwartaal. kw1 kw2 kw3 kw Bron: CBS (2010=100)

Ontwikkeling productie per kwartaal. kw1 kw2 kw3 kw Bron: CBS (2010=100) Bouw - Sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 2 383 82 1 25 september 213 Grote onderlinge verschillen tekenen bouwsector Nu Prinsjesdag achter de rug is en de beoogde invulling van

Nadere informatie

Sector Update: Uitzendbranche

Sector Update: Uitzendbranche Sector Update: Uitzendbranche Economisch Bureau Nederland Eric Huliselan 9 september 2013 Uitzendmarkt geen graadmeter voor economisch herstel Resultaten uitzendbranche dalen al zes kwartalen op rij Zeer

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2015

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2015 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2015 Stand van Transport overwegend positief Wereldexport: 4% (dec) PMI Nederland: 53,9 (feb) PMI

Nadere informatie

Prognoses Economie & Sectoren

Prognoses Economie & Sectoren Prognoses Economie & Sectoren augustus 2015 Sectoren groeien gestaag verder.. en 7 andere feiten die je moet weten over sectoren en de Nederlandse economie De laatste tijd heeft het positieve nieuws over

Nadere informatie

Installatie - branche update

Installatie - branche update Installatie - branche update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 22 januari 2014 Effect huidige btw-verlaging op installatiesector nihil De installatiebranche heeft net als de rest

Nadere informatie

blijven, omdat daar geen vergunning voor hoeft te worden aangevraagd. Vergunningen renovatie minder volatiel Bron: CBS, ABN AMRO Economisch Bureau

blijven, omdat daar geen vergunning voor hoeft te worden aangevraagd. Vergunningen renovatie minder volatiel Bron: CBS, ABN AMRO Economisch Bureau Bouw - sector focus Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 9 september 2015 Woningrenovatie heeft de toekomst De renovatie van woningen is belangrijk voor de woningbouw. Renovatie

Nadere informatie

Retail - sectorupdate

Retail - sectorupdate Retail - sectorupdate Economisch Bureau Sector & Commodity Research Mathijs Deguelle +31 23 442179 18 februari 213 Herstel balans huishoudens doet volumes retail dalen Besteedbaar inkomen Nederlandse huishoudens

Nadere informatie

ZZP - focus. Opmars zzp ers zet door ondanks nieuwe regelgeving

ZZP - focus. Opmars zzp ers zet door ondanks nieuwe regelgeving ZZP - focus Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 28 juni 2016 Opmars zzp ers zet door ondanks nieuwe regelgeving Ondanks dat het merendeel van de Nederlandse beroepsbevolking nog

Nadere informatie

als voorlopende indicatoren aanwijzingen geven of en wanneer herstel in de verschillende branches van de bouw te verwachten is.

als voorlopende indicatoren aanwijzingen geven of en wanneer herstel in de verschillende branches van de bouw te verwachten is. Bouw - Sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 2 383 82 1 13 juni 213 Bodem bouw wordt niet voor 214 bereikt Na een slecht 212 en eerste kwartaal van 213 is de vraag die de bouwsector

Nadere informatie

Schriftelijke vragen van de PvdA Statenfractie Noord-Brabant

Schriftelijke vragen van de PvdA Statenfractie Noord-Brabant Schriftelijke vragen van de PvdA Statenfractie Noord-Brabant Betreft: Bouwen voor Leegstand Netersel, 1 maart 2016 Geacht college, Leegstand is in Brabant een grote maatschappelijke opgave. In "Beweging

Nadere informatie

Prognoses Economie & Sectoren

Prognoses Economie & Sectoren Prognoses Economie & Sectoren 28 januari 2015 Economisch Bureau Nederland Jacques van de Wal +31 20 6280499 Bedrijfsleven gaat spannend jaar tegemoet Groei in alle sectoren, maar structurele veranderingen

Nadere informatie

Ontwikkeling woning- en utiliteitsbouw Oost Nederland eerste halfjaar 2014. Bron: CBS, ABN AMRO Economisch Bureau

Ontwikkeling woning- en utiliteitsbouw Oost Nederland eerste halfjaar 2014. Bron: CBS, ABN AMRO Economisch Bureau Bouw - sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 12 september 2014 Renovatie heeft de toekomst in Oost Nederland De ontwikkelingen in de oostelijke provincies lopen uiteen.

Nadere informatie

Autoretail - sector update

Autoretail - sector update Autoretail - sector update Economisch Bureau Nederland Theo de Kort +31 20 628 0489 1 februari 2016 Positief sentiment, maar structureel nog veel te doen De autoretail was in 2015 de laatste sector die

Nadere informatie

Bouw - sector update. Randstad bepaalt ontwikkelingen Nederlandse bouwsector

Bouw - sector update. Randstad bepaalt ontwikkelingen Nederlandse bouwsector Bouw - sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 12 september 2014 Randstad bepaalt ontwikkelingen Nederlandse bouwsector De Randstad is het grootste en belangrijkste landsdeel

Nadere informatie

Branche update - Advocatenkantoren

Branche update - Advocatenkantoren Branche update - Advocatenkantoren Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 () 2 6437684 September 216 Omzetgroei advocatuur houdt aan. De groei van het aantal advocaten vlakt af, maar de omzetgroei

Nadere informatie

Deurwaarders en incassobureaus: lage groei en grote uitdagingen

Deurwaarders en incassobureaus: lage groei en grote uitdagingen Branche update Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 (0) 20 634 36 87 Juli 2016 Deurwaarders en incassobureaus: lage groei en grote uitdagingen Verschillende factoren beperken de groeimogelijkheden

Nadere informatie

Bouw - sector update. Bouwbedrijven in Noord Nederland moeten meer inspelen op bevolkingskrimp en vergrijzing

Bouw - sector update. Bouwbedrijven in Noord Nederland moeten meer inspelen op bevolkingskrimp en vergrijzing Bouw - sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 12 september 2014 Bouwbedrijven in Noord Nederland moeten meer inspelen op bevolkingskrimp en vergrijzing De woning- en

Nadere informatie

Bouw - sector prognose

Bouw - sector prognose Bouw - sector prognose Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 10 maart 2016 Eenzijdig herstel in de bouwsector De bouwsector herstelde in 2015 sterk. Ook in 2016 en 2017 is groei van

Nadere informatie

Bouw - sector prognose

Bouw - sector prognose Bouw - sector prognose Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 6 februari 2014 2015 jaar van herstel voor de bouwsector De lichte economische groei en aantrekkende bedrijfsinvesteringen

Nadere informatie

Sector Update - Industrie

Sector Update - Industrie Sector Update - Industrie Economisch Bureau Nederland Casper Burgering +31 2 383 26 93 26 november 213 Bedrijvigheid in de blijft gunstig Na een lange periode van krimp lijken de meeste indicatoren voor

Nadere informatie

Bouw - branche update

Bouw - branche update Bouw - branche update Sector Advisory Madeline Buijs +31 6 10 97 17 86 24 januari 2017 Nieuwbouw woningen in lagere versnelling Na records in 2015, zette de stijgende lijn op de woningmarkt in 2016 door.

Nadere informatie

Zakelijke dienstverlening - prognoses

Zakelijke dienstverlening - prognoses Groei per kw in %, joj 2= Zakelijke dienstverlening - prognoses Economisch Bureau Nederland Eric Huliselan +31 2 628 21 38 September 215 Eric Huliselan +31 2 628 21 38 Niet alle branches zijn de klap van

Nadere informatie

Bouw - sector update. Bouwsector Noord-Brabant heeft beste vooruitzichten in Zuid Nederland

Bouw - sector update. Bouwsector Noord-Brabant heeft beste vooruitzichten in Zuid Nederland Bouw - sector update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 12 september 2014 Bouwsector Noord-Brabant heeft beste vooruitzichten in Zuid Nederland De bouw in Zuid Nederland daalde

Nadere informatie

Agrifood - Update. Forse groei voor biologisch, maar ook achterblijvende productie

Agrifood - Update. Forse groei voor biologisch, maar ook achterblijvende productie X EUR miljoen Agrifood - Update Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers 2 628 64 37 Sector econoom Agrarisch, Food en Agrarische Grondstoffen Juni 216 Forse groei voor biologisch, maar ook achterblijvende

Nadere informatie

Zomer in zakelijke dienstverlening

Zomer in zakelijke dienstverlening Stand van de Zakelijke Dienstverlening Zomer in zakelijke dienstverlening Kasper Buiting Senior Sectoreconoom augustus 17 Inhoudsopgave sheet 1 Macro-economie: Eurozone en NL Groei versterkt 3 3 Voorlopende

Nadere informatie

Leisure Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 (0) Juli 2016

Leisure Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 (0) Juli 2016 Leisure Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 (0) 20 343 7684 Juli Minder Britse toeristen door Brexit Het aantal bezoekers dat vanuit het Verenigd Koninkrijk naar Nederland komt, neemt af door

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 2015

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 2015 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 215 Inhoudsopgave Economie Consumptie zorgt voor economische groei VS en eurozone 3 Afkoeling China

Nadere informatie

Sectorupdate voeding- & drankenindustrie

Sectorupdate voeding- & drankenindustrie saldo pos./neg. antwoorden (%) Sectorupdate voeding- & drankenindustrie Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 () 2 628 64 37 november 215 Gezonde voedingsbodem voor de toekomst van de levensmiddelenindustrie

Nadere informatie

Thema update - Leegstand in de winkelstraat

Thema update - Leegstand in de winkelstraat Thema update - Leegstand in de winkelstraat 17 juni 2016 Ingreep noodzakelijk in veranderend winkellandschap Het bezoek van de winkelstraat daalde sinds 2004 met meer dan 20%. Er waren in 2015 op een koopzaterdag

Nadere informatie

Branche update - Glasgroenten

Branche update - Glasgroenten Branche update - Glasgroenten Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 20 628 64 37 20 november 2014 Russische boycot dwingt tot strategische herijking De export van groenten is van groot belang voor

Nadere informatie

Bouw - branche update

Bouw - branche update Bouw - branche update Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 2 augustus 2016 Stuivertje wisselen in de infrastructuur De gww blijft achter bij de ontwikkelingen in de bouwsector. De

Nadere informatie

Bouw - focus op sociale woningbouw

Bouw - focus op sociale woningbouw Bouw - focus op sociale woningbouw Economisch Bureau Nederland Madeline Buijs +31 20 383 82 01 2 november 2015 Sociale woningbouw in een spagaat De sociale huursector is in verhouding tot andere Europese

Nadere informatie

Autoretail - sector update

Autoretail - sector update Autoretail - sector update Economisch Bureau Nederland Theo de Kort +31 20 628 0489 Bescheiden groei in 2014 De sterk gestegen omzet in het laatste kwartaal van 2013, de verwachte hogere economische groei,

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld December 2015

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld December 2015 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld December 215 Inhoudsopgave 217 in beeld 3 Consument trekt economische groei Nederland 5 Overslag haven Hamburg

Nadere informatie

Agrarisch branche update

Agrarisch branche update Agrarisch branche update Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 20 628 64 37 05 november 2014 Keuzes maken in de Phalaenopsisteelt De markt voor Phalaenopsis is een relatief jonge markt. Toch is

Nadere informatie

Economisch Bureau - Sector Advisory 1 augustus Update faillissementen - Minder ontsporingen: economie loopt als een trein

Economisch Bureau - Sector Advisory 1 augustus Update faillissementen - Minder ontsporingen: economie loopt als een trein Economisch Bureau - Sector Advisory augustus Update faillissementen - Minder ontsporingen: economie loopt als een trein Update faillissementen Inhoudsopgave Minder ontsporingen: economie loopt als een

Nadere informatie

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Februari 2016

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Februari 2016 Stand van Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Februari 216 Stand van Transport: Risico s toegenomen Macro-economie: prognoses naar beneden bijgesteld

Nadere informatie

Agrarisch/Food sector update

Agrarisch/Food sector update Agrarisch/Food sector update Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 20 628 64 37 02 september 2014 In de ban van de Russische boycot Op woensdag 6 augustus kondigde de Russische premier Dmitri Medvedev

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Augustus 2015

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Augustus 2015 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Augustus Prijs Index BBP Groei China (% j.o.j.) jan-05 aug-05 mrt-06 okt-06-07 dec-07 jul-08 feb-09 sep-09

Nadere informatie

informatietechnologie een nog belangrijker onderdeel binnen de bedrijfsprocessen wordt.

informatietechnologie een nog belangrijker onderdeel binnen de bedrijfsprocessen wordt. Groei j.o.j. in % Branche update - TMT Economisch Bureau Nederland Sonny Duijn +31 () 2 3436535 25 november 215 Meer stimulering voor omscholing nodig Figuur 1: IT-bedrijven en de economie Bron: CBS 6

Nadere informatie

Zakelijke dienstverlening - prognoses

Zakelijke dienstverlening - prognoses groei per kw, in %, joj Zakelijke dienstverlening - prognoses Economisch Bureau Nederland Eric Huliselan +31 20 628 21 38 10 maart 2015 Eric Huliselan +31 20 628 21 38 Economisch herstel geen garantie

Nadere informatie

Branche update - Glasgroenten

Branche update - Glasgroenten Branche update - Glasgroenten Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 20 628 64 37 20 november 2014 Russische boycot dwingt tot strategische herijking De export van groenten is van groot belang voor

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2016

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 2016 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Maart 216 Stand van Transport: Een aantal vragen beantwoord Groei in Nederland boven gemiddelde eurozone

Nadere informatie

Branche update - Drukkerijen

Branche update - Drukkerijen Branche update - Drukkerijen Economisch Bureau Nederland Sonny Duijn +31 (0) 6 51186389 22 september 2016 Export door drukkerijen neemt flink toe Eén zwaluw maakt geen zomer. Toch is de omzetgroei van

Nadere informatie

Stabiele Sector Advisory grondstofprijzen op korte termijn, maar opwaartse trend blijft intact in 2017

Stabiele Sector Advisory grondstofprijzen op korte termijn, maar opwaartse trend blijft intact in 2017 Stabiele Sector Advisory grondstofprijzen op korte termijn, maar opwaartse trend blijft intact in ABN AMRO Economisch Bureau ABN AMRO Sector Advisory maart Maandupdate prijsvooruitzichten grondstoffen

Nadere informatie

Industrie - Sector prognoses

Industrie - Sector prognoses Industrie - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Casper Burgering +31 20 383 26 93 21 mei 2014 Groei industriële productie houdt aan in 2014 De industrie is dit jaar goed uit de startblokken gekomen,

Nadere informatie

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 2016

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 2016 Stand van Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld November 216 Stand van Transport: Gunstig ondernemerssentiment Derde kwartaalcijfers overstijgen

Nadere informatie

Branche update - Beveiliging

Branche update - Beveiliging Branche update - Beveiliging Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting +31 () 2 6437684 Juni 217 Beveiligingsbranche op slot? De beveiligingsbranche heeft te maken met een beperkte omzetgroei. Ook in

Nadere informatie

Agrifood - sector prognoses

Agrifood - sector prognoses Agrifood - sector prognoses Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers 26 februari 2015 Bestendige groei voor het agrifood-complex Volumemutaties naar (sub)sector Het zogenoemde agrifood-complex, bestaande

Nadere informatie

Bouw - sectorprognose

Bouw - sectorprognose Bouw - sectorprognose Sector Advisory Madeline Buijs +31 6 10 97 17 86 30 maart 2017 De bouwsector komt in evenwicht De bouwsector zal naar verwachting verder groeien in 2017 en 2018. De groei zal wel

Nadere informatie

Industrie - Sector prognoses

Industrie - Sector prognoses Industrie - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Casper Burgering +31 20 383 26 93 12 februari 2015 Sentiment industriële ondernemers is goed De industrie (exclusief food) heeft 2014 positief afgesloten,

Nadere informatie

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Januari 2016

Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Januari 2016 Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Januari 216 Stand van Transport: Groeipad zet voort Herstel zet door in VS en eurozone 3 Opkomende markten

Nadere informatie

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juni 2016

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juni 2016 Stand van Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juni 216 Stand van Transport: Vooral wegtransport presteert Brexit grootste risico voor EU 3 Onrust

Nadere informatie

Food - Sector prognoses

Food - Sector prognoses Food - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers 020 628 64 37 Sector econoom Agrarisch, Food en Agrarische Grondstoffen 05 februari 2016 Hongerige foodsector vindt het groeipad weer In

Nadere informatie

Agrarisch/Food sector update

Agrarisch/Food sector update Agrarisch/Food sector update Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 20 628 64 37 07 augustus 2014 Russische importbeperkingen zorgen voor hoofdpijn Nadat er eind vorige week bekend werd gemaakt

Nadere informatie

Branche update - Fruitteelt

Branche update - Fruitteelt Branche update - Fruitteelt Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers +31 () 2 628 64 37 26 augustus 215 Hardfruitteelt branche heeft nog voldoende kansen om laaghangend fruit te plukken De hardfruitteelt

Nadere informatie

Industriële Metalen Monitor

Industriële Metalen Monitor Industriële Metalen Monitor Prijzen industriële metalen nemen toe Economisch Bureau Casper Burgering casper.burgering@nl.abnamro.com januari 2014 Huidige standen regionale industriële PMI s bieden goed

Nadere informatie

Industrie - Sector prognoses

Industrie - Sector prognoses Industrie - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Casper Burgering +31 20 383 26 93 3 oktober 2014 Groei industriële productie houdt stand De industrie maakte na een goede start in het eerste kwartaal

Nadere informatie

Industriële Metalen Monitor

Industriële Metalen Monitor VS Eurozone Eurozone China VS China Industriële Metalen Monitor Hogere prijzen voor basismetalen volgend jaar Economisch Bureau Casper Burgering casper.burgering@nl.abnamro.com Terwijl overcapaciteit de

Nadere informatie

Binnenvaart - sector update

Binnenvaart - sector update Binnenvaart - sector update Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld +31 20 628 6441 20 mei 2016 Is er toekomst voor droge bulk? Waar de tankvaart vorig jaar nog flink groeide, namen de droge bulk volumes

Nadere informatie

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Sector Advisory Madeline Buijs Februari 2017

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Sector Advisory Madeline Buijs Februari 2017 Stand van Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Sector Advisory Madeline Buijs Februari 2017 Stand van Transport: Divers beeld Stevige groei Nederlandse economie vierde kwartaal 3 Gunstige

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-074 13 juli 2006 9.30 uur Uitgaven huishoudens hoger dan inkomsten De Nederlandse economie is in 2005 met 1,5 procent gegroeid. Het voor inflatie gecorrigeerde

Nadere informatie

sectormonitor retail

sectormonitor retail sectormonitor retail 1 Sectormonitor Retail November 1 ABN AMRO Economisch Bureau INHOUDSOPGAVE Macro-economisch beeld Retail 3 Non-food branches 4 Food branches 5 Sector & Commodity Research Mathijs Deguelle

Nadere informatie

Persbericht. Huishoudens verliezen koopkracht in Centraal Bureau voor de Statistiek

Persbericht. Huishoudens verliezen koopkracht in Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB04-112 15 juli 2004 9.30 uur Huishoudens verliezen koopkracht in 2003 In 2003 is het reëel beschikbaar inkomen van huishoudens voor het eerst in tien jaar

Nadere informatie

Bouwbedrijven blijven positief over de toekomst

Bouwbedrijven blijven positief over de toekomst Stand van de Bouw de bouwsector in economisch perspectief Madeline Buijs Sector Econoom Bouw mei 7 Bouwbedrijven blijven positief over de toekomst Stand van de Bouw Bouwbedrijven blijven positief over

Nadere informatie

Agrarisch - Sector prognoses

Agrarisch - Sector prognoses Agrarisch - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Frank Rijkers 2 628 64 37 Sector econoom Agrarisch, Food en Agrarische Grondstoffen 3 december 215 Hogere prijzen voor agrarische producten in 216

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Branche update - Telecom

Branche update - Telecom Branche update - Telecom Economisch Bureau Nederland Sonny Duijn +31 () 2 3436535 29 december 215 Dreiging telecomovernames gunstig voor consument Het blijft voor Europese telecombedrijven voorlopig lastig

Nadere informatie

PERSCONFERENTIE WOONKREDIETEN 2016

PERSCONFERENTIE WOONKREDIETEN 2016 PERSCONFERENTIE WOONKREDIETEN 2016 SÉBASTIEN DEGAND GREET VAN CRIEKINGEN 2/02/2017 @BNPPFBelgie #BNPPFimmo AGENDA 1. VASTGOEDSECTOR IN BELGIË 2. BELANGRIJKSTE TENDENSEN 2016 A. Algemene tendensen: blijven

Nadere informatie

Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om uur

Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om uur Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om 10.00 uur 1 Marktkansen 2011 en verder Bouwproductie & -prognoses Jacco Ridderhof & Richard Lamb 2 Wat ga ik vertellen Economische ontwikkelingen Situatie

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juli 2016

Stand van Transport. Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses. Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juli 2016 Stand van Transport Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Economisch Bureau Nederland Nadia Menkveld Juli 216 Stand van Transport: Gevolgen Brexit voor transport beperkt Brexit geeft druk op economische

Nadere informatie

CBS: Koopkracht van werknemers in de zorg gestegen

CBS: Koopkracht van werknemers in de zorg gestegen Persbericht PB14 037 02 06 2014 16.00 uur CBS: Koopkracht van werknemers in de zorg gestegen Koopkracht van werknemers in gezondheids- en welzijnszorg steeg in 2008-2012 elk jaar Zelfstandigen en pensioenontvangers

Nadere informatie

Industrie - Sector prognoses

Industrie - Sector prognoses Industrie - Sector prognoses Economisch Bureau Nederland Casper Burgering 020 383 26 93 Senior sector econoom Industrie & Industriële Metalen 23 december 2015 Industriële productie houdt groei vast in

Nadere informatie

Transport & Logistiek - sectorprognose

Transport & Logistiek - sectorprognose Transport & Logistiek - sectorprognose Sector Advisory Madeline Buijs +31 6 10 97 17 86 13 april 2017 Transportsector op de goede weg De omzet van bedrijven in de transportsector daalde in 2016 licht met

Nadere informatie

Focus op Prinsjesdag 2017

Focus op Prinsjesdag 2017 Focus op Prinsjesdag 2017 Economisch Bureau Nederland 19 september 2017 Nico Klene Tel: +31 (0)20 628 4204 nico.klene@nl.abnamro.com Macro Economische Verkenning 2018 Het CPB verwacht 3,3% economische

Nadere informatie

Transport & Logistiek - sectorprognose

Transport & Logistiek - sectorprognose Transport & Logistiek - sectorprognose Sector Advisory Madeline Buijs +31 6 10 97 17 86 13 april 2017 Transportsector op de goede weg De omzet van bedrijven in de transportsector daalde in 2016 licht met

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

CBS: economie krimpt door lager gasverbruik

CBS: economie krimpt door lager gasverbruik Persbericht PB14-032 15 mei 2014 9.30 uur CBS: economie krimpt door lager gasverbruik - Sterke afname binnenlands verbruik en export van aardgas door milde winter - Mede hierdoor economische krimp van

Nadere informatie

Special huurprijzen winkelmarkt

Special huurprijzen winkelmarkt januari 2016 Special huurprijzen winkelmarkt Huurprijsdaling zet zich gestaag door in 2015 Voor de Nederlandse winkelmarkt geldt, zoals ook zichtbaar binnen de andere commerciële vastgoedsectoren, dat

Nadere informatie

Seminar 360 on Renewable Energy

Seminar 360 on Renewable Energy Seminar 360 on Renewable Energy Financieren van duurzame energie initiatieven ING Lease (Nederland) B.V. Roderik Wuite - Corporate Asset Specialist - Agenda I 1. Introductie 2. Financiering van duurzame

Nadere informatie

Retail - Sectorprognoses

Retail - Sectorprognoses Retail - Sectorprognoses Economisch Bureau Nederland Sonny Duijn +31 (0) 6 51186389 +31 (0) 20 3436535 22 januari 2016 Verkopen retailers omhoog, maar druk op winstmarge 2016 wordt een hoopgevend én uitdagend

Nadere informatie

De bouwsector stoomt door

De bouwsector stoomt door Stand van de Bouw de bouwsector in economisch perspectief De bouwsector stoomt door Madeline Buijs Sector Econoom Bouw Oktober 17 Stand van de Bouw De bouwsector stoomt door oktober 17 Inhoudsopgave sheet

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Opbouw nationaal vermogen stokt

Opbouw nationaal vermogen stokt 7 Opbouw nationaal vermogen stokt Ontwikkeling nationaal vermogen Het vermogen van huishoudens Het vermogen van de overheid Het vermogen van ondernemingen Conclusie Literatuur De Nederlandse economie 211

Nadere informatie

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Als je moet kiezen welk plaatje je op je cijferlijst zou willen hebben,

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 BIJLAGE II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit in 1 naar verwachting met 1¼%. Voor komend jaar wordt een groei van 1¾% voorzien. De toename van

Nadere informatie