NANDA International richtlijnen voor het verkrijgen van toestemming inzake copyright Ten geleide Voorwoord Inleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NANDA International richtlijnen voor het verkrijgen van toestemming inzake copyright Ten geleide Voorwoord Inleiding"

Transcriptie

1 NANDA International richtlijnen voor het verkrijgen van toestemming inzake copyright Ten geleide Voorwoord Inleiding XIII XV XVII XXIII Deel 1 Inleiding tot de verpleegkundige diagnoses: zorgvuldigheid, settingoverkoepelende toepassing en inzendingen van verpleegkundige diagnoses voor NANDA-I Verpleegkundige beoordeling, klinische interpretatie en verpleegkundige diagnoses: een zorgvuldige keuze van diagnoses 3 Margaret Lunney, RN, PhD 3 Verpleegkundigen zijn diagnostici 4 Intellectuele, interpersoonlijke en technische competenties 5 Sterke persoonlijkheidskenmerken: tolerantie voor ambiguïteit en een reflectieve instelling 7 Beoordeling en verpleegkundige diagnose 8 Model voor een beoordeling 9 Diagnoses valideren 11 Voorbeeldcasus 11 Bijlage: Beoordelingsmodel volgens functionele gezondheidspatronen 17 Aanwijzingen 17 Verpleegkundige diagnostiek in de opleiding 23 Martha Craft-Rosenberg, PhD, RN, FAAN en Kelly Smith, MSN, RN 23 Beoordelen en aanwijzen van bepalende kenmerken 23 Anamnese en bepalen van samenhangende factoren 24 De juiste verpleegkundige diagnose kiezen 24 Risicodiagnoses 24 Diagnoses voor gezondheidsbevordering 24 Diagnoses van het welbevinden 25 V

2 Diagnoses prioriteiten geven 25 Verpleegkundige diagnoses koppelen aan zorgresultaten en interventies 25 De waarde van verpleegkundige diagnoses voor elektronische patiëntendossiers 27 Jane Brokel, PhD, RN en Crystal Heath, MSN, RN 27 Verpleegkundige diagnoses en wetenschappelijk onderzoek 33 Margaret Lunney, PhD, RN 33 Conceptanalyses 33 svalidering 34 Validering aangaande opbouw en criteria 34 Consensusvalidering 35 Onderzoek naar de accuratesse van diagnostiek door verpleegkundigen 35 Implementatieonderzoek 36 Samenvatting 36 Verpleegkundige diagnoses in management en bestuur 39 Dickon Weir-Hughes, EdD, RN, FRSH 39 Waarom verpleegkundige diagnoses in een klinische omgeving implementeren? 39 Evidence-based practice: integratie van theorie en praktijk 40 Verpleegkunde in het tijdperk van het elektronische patiëntendossier 41 Begeleiding van de implementatie van verpleegkundige diagnoses in de klinische praktijk 42 Conclusie 42 Het ontwikkelingsproces van een goedgekeurde NANDA-I diagnose 45 Leann M. Scroggins, MS, RN, CRRN-A, APRN BC 45 As 1: diagnostisch concept 46 As 2: onderwerp van de diagnose 46 As 3: oordeel 47 As 4: locatie 47 As 5: leeftijd 47 As 6: tijd 48 As 7: status van de diagnose 48 Bepalende kenmerken versus risicofactoren 51 Deel 2 NANDA-I Verpleegkundige diagnoses Domein 1 Gezondheidsbevordering 57 Ineffectief gezondheidsonderhoud (00099) 59 Ineffectief persoonlijk gezondheidsmanagement (00078) 60 Verminderd huishoudvermogen (00098) 64 Bereidheid tot verbetering van de immuunstatus (00186) 65 Zelfverwaarlozing (00193) 67 Bereidheid tot verbetering van de voeding (00163) 71 Ineffectieve opvolging van de behandeling, gezin (00080) 72 VI

3 Bereidheid tot verbetering van het persoonlijke gezondheidsmanagement (00162) 73 Domein 2 Voeding 75 Ineffectief voedingspatroon van de zuigeling (00107) 77 Voedingstekort (00002) 78 Voedingsteveel (00001) 79 Risico voor voedingsteveel (00003) 80 Slikstoornis (00103) 81 Risico voor instabiele glucosewaarden (00179) 84 Neonatale geelzucht (00194) 85 Risico voor verstoorde leverfunctie (00178) 86 Risico voor elektrolytenstoornis (00195) 87 Bereidheid tot verbetering van de vochtbalans (00160) 88 Vochttekort (00027) 89 Overvulling van vocht (00026) 90 Risico voor vochttekort (00028) 91 Risico voor verstoorde vochtbalans (00025) 92 Domein 3 Uitscheiding/uitwisseling 95 Functionele incontinentie (00020) 97 Overloopincontinentie (00176) 98 Reflexincontinentie (00018) 99 Stressincontinentie (00017) 100 Urge-incontinentie (00019) 102 Risico voor urge-incontinentie (00022) 104 Verstoorde urine-uitscheiding (00016) 105 Bereidheid tot verbetering van de urine-uitscheiding (00166) 106 Urineretentie (00023) 107 Incontinentie voor feces (00014) 108 Obstipatie (00011) 109 Subjectief ervaren obstipatie (00012) 111 Risico voor obstipatie (00015) 112 Diarree (00013) 114 Disfunctionele gastrointestinale peristaltiek (00196) 115 Risico voor disfunctionele gastrointestinale peristaltiek (00197) 117 Verstoorde gasuitwisseling (00030) 119 Domein 4 Activiteit/rust 121 Slapeloosheid (00095) 123 Verstoord slaappatroon (00198) 125 Slaaptekort (00096) 126 Bereidheid tot verbetering van de slaap (00165) 128 Risico voor inactiviteitssyndroom (00040) 129 Ontspanningstekort (00097) 130 Sedentaire levensstijl (00168) 131 Mobiliteitstekort, bed (00091) 132 Mobiliteitstekort, lichamelijk (00085) 134 VII

4 Mobiliteitstekort, rolstoel (00089) 136 Vertraagd herstel na een operatie (00100) 138 Beperkt vermogen tot verplaatsing (00090) 141 Ambulantietekort (00088) 143 Verstoord energieveld (00050) 144 Vermoeidheid (00093) 145 Verminderd activiteitsvermogen (00092) 147 Risico voor verminderd activiteitsvermogen (00094) 148 Risico voor bloeding (00206) 149 Ineffectief ademhalingspatroon (00032) 151 Verlaagd hartminuutvolume (00029) 152 Ineffectieve circulatie, perifeer (00204) 154 Risico voor verminderde circulatie, hart (00200) 156 Risico voor ineffectieve circulatie, hersenen (00201) 158 Risico voor ineffectieve circulatie, maag-darmkanaal (00202) 160 Risico voor ineffectieve circulatie, nieren (00203) 162 Risico voor shock (00205) 164 Verminderd ademhalingsvermogen (00033) 165 Disfunctionele beademingsontwenning (00034) 166 Bereidheid tot verbetering van de zelfstandigheid (00182) 168 Zelfstandigheidstekort in wassen (00108) 170 Zelfstandigheidstekort in kleden (00109) 171 Zelfstandigheidstekort in eten (00102) 172 Zelfstandigheidstekort in toiletgang (00110) 173 Domein 5 Waarneming/cognitie 175 Halfzijdige verwaarlozing (00123) 177 Syndroom van verstoorde omgevingsinterpretatie (00127) 179 Dolen (00154) 180 Verstoorde zintuiglijke waarneming (specificeer: visueel, gehoor, kinesthesie, smaak, tast, reuk) (00122) 181 Acute verwardheid (00128) 182 Chronische verwardheid (00129) 186 Risico voor acute verwardheid (00173) 187 Kennistekort (00126) 191 Bereidheid tot kennisverbetering (00161) 192 Geheugenstoornis (00131) 193 Bereidheid tot verbetering van de besluitvorming (00184) 194 Ineffectieve planning van activiteiten (00199) 196 Verstoorde verbale communicatie (00051) 198 Bereidheid tot verbetering van de communicatie (00157) 200 Domein 6 Zelfperceptie 201 Risico voor aantasting van de menselijke waardigheid (00174) 203 Moedeloosheid (00124) 204 Identiteitsstoornis (00121) 205 Risico voor eenzaamheid (00054) 207 Bereidheid tot vergroting van de eigen kracht (00187) 208 VIII

5 Machteloosheid (00125) 210 Risico voor machteloosheid (00152) 212 Bereidheid tot verbetering van het zelfbeeld (00167) 213 Reactieve geringe zelfachting (00120) 214 Chronische geringe zelfachting (00119) 215 Risico voor reactieve geringe zelfachting (00153) 218 Verstoord lichaamsbeeld (00118) 219 Domein 7 Rollen/relaties 221 Overbelasting van de mantelzorgverlener (00061) 223 Risico voor overbelasting van de mantelzorgverlener (00062) 226 Ouderschapstekort (00056) 228 Bereidheid tot verbetering van het ouderschap (00164) 231 Risico voor ouderschapstekort (00057) 232 Risico voor verstoorde hechting (00058) 234 Disfunctionele gezinsprocessen (00063) 235 Verstoorde gezinsprocessen (00060) 239 Bereidheid tot verbetering van gezinsprocessen (00159) 240 Effectieve borstvoeding (00106) 241 Ineffectieve borstvoeding (00104) 242 Onderbreking van de borstvoeding (00105) 243 Ouderrolconflict (00064) 244 Bereidheid tot verbetering van de partnerrelatie (00207) 245 Ineffectieve rolvervulling (00055) 246 Inadequate sociale interactie (00052) 248 Domein 8 Seksualiteit 249 Seksueel disfunctioneren (00059) 251 Ineffectief seksueel patroon (00065) 253 Bereidheid tot verbetering van het zwangerschapsproces (00208) 255 Risico voor verstoorde moeder-foetusband (00209) 257 Domein 9 Coping/stresstolerantie 259 Posttraumatisch syndroom (00141) 261 Risico voor posttraumatisch syndroom (00145) 263 Verkrachtingssyndroom (00142) 264 Hervestigingssyndroom (00114) 265 Risico voor hervestigingssyndroom (00149) 266 Angst (00146) 267 Doodsangst (00147) 270 Risicovol gedrag voor de gezondheid (00188) 273 Bedreigde gezinscoping (00074) 275 Defensieve coping (00071) 277 Verstoorde gezinscoping (00073) 280 Ineffectieve coping (00069) 281 Ineffectieve gemeenschapscoping (00077) 283 Bereidheid tot verbetering van de coping (00158) 284 Bereidheid tot verbetering van de gemeenschapscoping (00076) 285 IX

6 Bereidheid tot verbetering van de gezinscoping (00075) 286 Ineffectieve ontkenning (00072) 287 Vrees (00148) 289 Rouw (00136) 291 Gecompliceerde rouw (00135) 293 Risico voor gecompliceerde rouw (00172) 295 Verminderde individuele veerkracht (00210) 297 Bereidheid tot vergroting van de veerkracht (00212) 299 Risico voor verminderde veerkracht (00211) 302 Chronisch verdriet (00137) 304 Overbelasting (00177) 305 Autonome dysreflexie (00009) 309 Risico voor autonome dysreflexie (00010) 310 Ontregeling bij de zuigeling (00116) 312 Risico voor ontregeling bij de zuigeling (00115) 314 Bereidheid tot verbeterd functioneren van de zuigeling (00117) 315 Verminderd intracraniaal aanpassingsvermogen (00049) 316 Domein 10 Levensprincipes 317 Bereidheid tot vermeerdering van hoop (00185) 319 Bereidheid tot verbetering van het geestelijk welzijn (00068) 320 Beslisconflict (00083) 321 Morele nood (00175) 323 Therapieontrouw (00079) 325 Verstoring van de religiositeit (00169) 327 Bereidheid tot verbetering van de religiositeit (00171) 329 Risico voor verstoring van de religiositeit (00170) 330 Geestelijke nood (00066) 331 Risico voor geestelijke nood (00067) 333 Domein 11 Veiligheid/bescherming 335 Risico voor infectie (00004) 337 Ineffectieve luchtwegreiniging (00031) 338 Risico voor aspiratie (00039) 340 Risico voor wiegendood (00156) 341 Verstoorde gebitsontwikkeling (00048) 342 Risico voor vallen (00155) 344 Risico voor letsel (00035) 346 Risico voor peroperatief houdingsletsel (00087) 347 Beschadigd mondslijmvlies (00045) 348 Risico voor perifere neurovasculaire stoornis (00086) 350 Ineffectieve bescherming (00043) 351 Huiddefect (00046) 352 Risico voor huiddefect (00047) 353 Risico voor verstikking (00036) 354 Weefseldefect (00044) 355 Risico voor trauma (00038) 356 Risico voor vaattrauma (00213) 358 X

7 Zelfverminking (00151) 359 Risico voor zelfverminking (00139) 361 Risico voor suïcide (00150) 363 Risico voor geweld jegens anderen (00138) 365 Risico voor geweld jegens zichzelf (00140) 367 Besmetting (00181) 368 Risico op besmetting (00180) 372 Risico voor vergiftiging (00037) 375 Allergische reactie op latex (00041) 376 Risico voor allergische reactie op latex (00042) 378 Risico voor instabiele lichaamstemperatuur (00005) 379 Hyperthermie (00007) 380 Hypothermie (00006) 381 Ineffectieve thermoregulatie (00008) 382 Domein 12 Welbevinden 383 Bereidheid tot verbetering van het welbevinden (00183) 385 Gebrek aan welbevinden (00214) 386 Misselijkheid (00134) 388 Acute pijn (00132) 390 Chronische pijn (00133) 391 Sociaal isolement (00053) 392 Domein 13 Groei/ontwikkeling 395 Tekort aan drijfkracht bij volwassene (00101) 397 Vertraagde groei en ontwikkeling (00111) 398 Risico voor afwijkende groei (00113) 399 Risico voor vertraagde ontwikkeling (00112) 400 Deel 3 Taxonomie II Geschiedenis van de ontwikkeling van Taxonomie II 405 Deel 4 Verpleegkundige diagnoses die uit de NANDA-I taxonomie zijn verwijderd 443 Volledige incontinentie 445 Verkrachtingssyndroom, gecompliceerde vorm 446 Verkrachtingssyndroom, stille vorm 447 Effectieve opvolging van de behandeling 448 Ineffectieve opvolging van de behandeling, gemeenschap 449 Verstoorde denkprocessen 450 Deel 5 NANDA International Richtlijn voor indiening of herziening van diagnoses 453 XI

8 Het volledige beoordelingsproces 453 Het versnelde beoordelingsproces 454 Indiening van nieuwe diagnoses 454 Indiening van herzieningen van bestaande diagnoses 455 Beroepsprocedure voor beslissingen van het DDC over ingediende diagnoses 457 Indiening van NANDA-I diagnoses, criteria voor het bewijsniveau 458 Verklarende woordenlijst 460 Verpleegkundige diagnose 460 Componenten van een diagnose 461 Definities voor classificatie van verpleegkundige diagnoses 461 NANDA International NANDA International Raad van Bestuur 463 NANDA International Diagnosis Development Committee (DDC) 463 NANDA International Taxonomiecommissie 463 Uitnodiging om lid te worden van NANDA International 464 De doelstelling van NANDA International 464 Manieren van betrokkenheid 464 Voordelen van het lidmaatschap 464 NANDA International, een organisatie door leden aangestuurd 466 Onze visie 466 Onze missie 466 Ons doel 466 Onze geschiedenis 466 NANDA International taxonomie 468 Onze diensten 469 Wilt u een verpleegkundige diagnose indienen? 469 Register 471 XII

Richtlijnen van NANDA International voor gebruik en overname Ten geleide Voorwoord Inleiding Dankwoord

Richtlijnen van NANDA International voor gebruik en overname Ten geleide Voorwoord Inleiding Dankwoord Richtlijnen van NANDA International voor gebruik en overname Ten geleide Voorwoord Inleiding Dankwoord XV XVII XIXI XXIII XXVII Deel 1 De NANDA International-taxonomie 1 Inleiding 3 T. Heather Herdman

Nadere informatie

Vragenlijst ten behoeve van de verpleegkundige anamnese, gebaseerd op de functionele gezondheidspatronen van Gordon

Vragenlijst ten behoeve van de verpleegkundige anamnese, gebaseerd op de functionele gezondheidspatronen van Gordon Vragenlijst ten behoeve van de verpleegkundige anamnese, gebaseerd op de functionele gezondheidspatronen van Gordon Zorgcategorie: Psychiatrische zorgvrager Bron: Psychomedisch Centrum Vijverdal, afdeling

Nadere informatie

E.M. Sesink Drs. J.A.M. Kerstens. Basisverpleegkunde. Niveau 4

E.M. Sesink Drs. J.A.M. Kerstens. Basisverpleegkunde. Niveau 4 E.M. Sesink Drs. J.A.M. Kerstens Basisverpleegkunde Niveau 4 V Voorwoord In de basisverpleegkunde wordt de basiszorg op systematische wijze uitgewerkt. Er is aandacht voor de verschillende rollen van de

Nadere informatie

Hiv/aids Verpleegkundig perspectief

Hiv/aids Verpleegkundig perspectief Hiv/aids Verpleegkundig perspectief Geert Peuskens Cursus hiv en aids, de multi-disciplinaire aanpak Les 7 15 april 2008 www.itg.be rubriek Onderwijs & Training Reden hospitalisaties Laattijdige diagnose

Nadere informatie

De registratie van doelsymptomen op een gesloten acute opnameafdeling

De registratie van doelsymptomen op een gesloten acute opnameafdeling De registratie van doelsymptomen op een gesloten acute opnameafdeling Klinisch Centrum Acute Psychiatrie (KCAP) Den Haag Voorjaarscongres 1 april 2009 Martiniplaza Groningen Stephanie Bohnen, Remco de

Nadere informatie

1 Inleiding 1 1.1 Historie 1 1.2 Classificaties van revalidatieactiviteiten 1 1.3 Organisatie 2 1.4 Epidemiologie 3 Literatuur 7

1 Inleiding 1 1.1 Historie 1 1.2 Classificaties van revalidatieactiviteiten 1 1.3 Organisatie 2 1.4 Epidemiologie 3 Literatuur 7 Inhoud Woord vooraf bij de tweede, geheel herziene druk Auteurs I III 1 Inleiding 1 1.1 Historie 1 1.2 Classificaties van revalidatieactiviteiten 1 1.3 Organisatie 2 1.4 Epidemiologie 3 Literatuur 7 DEEL

Nadere informatie

COÖRDINATIEPUNT ZORG WELKOM

COÖRDINATIEPUNT ZORG WELKOM COÖRDINATIEPUNT ZORG WELKOM PROGRAMMA NANDA anamnesekader Stappen methodisch werken Diagnosticeren volgens NANDA Doelen en interventies vaststellen Rapporteren Afstemmen ZORGLEEFPLAN 4 DOMEINEN Woon/

Nadere informatie

Docentenhandleiding Docentenhandleiding 1

Docentenhandleiding Docentenhandleiding 1 Docentenhandleiding 1 2 Docentenhandleiding Effectief Verplegen 0 Docentenhandleiding door drs. A.M. Eliens Docentenhandleiding 201 Kavanah, Dwingeloo Niets uit deze uitgave mag worden gefotokopieerd,

Nadere informatie

Methodisch handelen & Klinisch redeneren

Methodisch handelen & Klinisch redeneren Methodisch handelen & Klinisch redeneren Methodisch handelen & Doel: Begripsverheldering Kennismaken en oefenen met de methodiek en systematiek van klinisch redeneren aan de hand van casuïstiek Nieuwe

Nadere informatie

GEBOORTEZORGPLAN VOOR AANSTAANDE MOEDERS

GEBOORTEZORGPLAN VOOR AANSTAANDE MOEDERS GEBOORTEZORGPLAN VOOR AANSTAANDE MOEDERS Het geboortezorgplan is een hulpmiddel om de moeder voor te bereiden op de geboorte van haar baby. Het proces om het zorgplan vorm te geven, vergroot haar vertrouwen

Nadere informatie

XTC. Speed. Cocaïne. Smartshopproducten. Cannabis. Alcohol GHB

XTC. Speed. Cocaïne. Smartshopproducten. Cannabis. Alcohol GHB 1 XTC Speed Cocaïne Smartshopproducten Cannabis Alcohol GHB 2 Verhoogde hartfrequentie Versnelde ademhaling Verhoogde bloeddruk Verhoogde lichaamstemperatuur Vergrote pupillen Verhoogde reflexen Verwardheid

Nadere informatie

De classificaties van de praktijk van de verpleegkundige zorg

De classificaties van de praktijk van de verpleegkundige zorg De classificaties van de praktijk van de verpleegkundige zorg M.TH CELIS-GERADIN FOD Volksgezondheid /Classificaties en terminologie/ Juni 2009 De verpleegkundige zorg kan slechts worden geregistreerd

Nadere informatie

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Leven met epilepsie: Zelfmanagement Loes Leenen, MANP PhD trainee zelfmanagement Inleiding Achtergrond Zelfmanagement Zelfmanagement & Kwaliteit van leven

Nadere informatie

2.2 Afwijkende mictie

2.2 Afwijkende mictie 2.2 Afwijkende mictie Ten gevolge van een aandoening en/of beperking kunnen mictieproblemen ontstaan. Een functiestoornis van de nieren kan leiden tot inadequate urineproductie en daardoor tot vergiftiging

Nadere informatie

Correcties DSM 5 : Handboek voor de classificatie van psychische stoornissen

Correcties DSM 5 : Handboek voor de classificatie van psychische stoornissen Correcties DSM 5 : Handboek voor de classificatie van psychische stoornissen Derde oplage, mei 2015 In deze lijst zijn de belangrijkste wijzigingen opgenomen t.o.v. de tweede oplage (november 2014). Pagina

Nadere informatie

Helen Dowling Instituut psychologische zorg bij kanker. Landelijke Contactdag Nier- en blaaskanker Amersfoort 5 april 2014

Helen Dowling Instituut psychologische zorg bij kanker. Landelijke Contactdag Nier- en blaaskanker Amersfoort 5 april 2014 Helen Dowling Instituut psychologische zorg bij kanker Landelijke Contactdag Nier- en blaaskanker Amersfoort 5 april 2014 Inhoud Rondleiding Over het HDI (missie, visie en aanbod) Kanker: feiten en cijfers

Nadere informatie

Kenmerken. VG protocol Borderlinepersoonlijkheidsstoornis (BPS) Comorbiditeit. Vaak gepaard met:

Kenmerken. VG protocol Borderlinepersoonlijkheidsstoornis (BPS) Comorbiditeit. Vaak gepaard met: VG protocol Borderlinepersoonlijkheidsstoornis (BPS) (Emotioneel instabiele persoonlijkheidsstoornis) Kenmerken stabiel onstabiel : een pervasief patroon van: Emotionele instabiliteit Impulsieve gedragingen

Nadere informatie

Intimiteit en seks bij borstkanker

Intimiteit en seks bij borstkanker Intimiteit en seks bij borstkanker Patientenvoorlichting 28 november 2013 Jurgen Knobel, GZ-psycholoog in opleiding tot klinisch psycholoog/ seksuoloog NVVS Inhoud Draaglast en draagkracht Fasen in ziekteproces

Nadere informatie

CVS, CHRONISCHE PIJN EN ANDERE FUNCTIONELE KLACHTEN

CVS, CHRONISCHE PIJN EN ANDERE FUNCTIONELE KLACHTEN CVS, CHRONISCHE PIJN EN ANDERE FUNCTIONELE KLACHTEN DR. E.J. SULKERS, KINDERARTS ADRZ Symposium Nehalennia, 11 april 2013 MOEHEID KAN EEN SYMPTOOM ZIJN VAN EEN: - infectieziekte; - orgaanziekte (hart,

Nadere informatie

Vermoeidheid na kanker. Anneke van Wijk, GZ psycholoog Helen Dowling Instituut Utrecht

Vermoeidheid na kanker. Anneke van Wijk, GZ psycholoog Helen Dowling Instituut Utrecht Anneke van Wijk, GZ psycholoog Helen Dowling Instituut Utrecht Helen Dowling Instituut: Begeleiding bij kanker voor (ex-) kankerpatienten en hun naasten: Onder andere: Individuele begeleiding Lotgenotengroepen

Nadere informatie

Verpleegkundig diagnosticeren bij mensen met COPD

Verpleegkundig diagnosticeren bij mensen met COPD Verpleegkundig diagnosticeren bij mensen met COPD Astma Fonds Leusden 1 e versie januari 2000 Laatste update mei 2004 Inhoudsopgave INLEIDING 2 1 VERPLEEGKUNDIG PROCES 3 1.1 Verpleegkundig proces 3 1.2

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord Ilonka Boomsma 13

Inhoud. Voorwoord Ilonka Boomsma 13 Inhoud Voorwoord Ilonka Boomsma 13 Inleiding Hanneke Rijken 15 1 De geschiedenis van vrouwengroepen 15 2 Van vrouwengroepen naar seksespecifieke hulpverlening 17 3 Andere ontwikkelingen op het terrein

Nadere informatie

Zakboek verpleegkundige diagnosen

Zakboek verpleegkundige diagnosen Zakboek verpleegkundige diagnosen Lynda Juall Carpenito-Moyet Vertaald en bewerkt door: Aeltsje Brinksma Margreet van der Cingel Fokje Hellema Gerard Jansen Roelf Kleve Vierde druk Vertaling van de 13e

Nadere informatie

COPING met Parkinson. Gabriel Roodbol MScN & Drs. Adwin Rutgers

COPING met Parkinson. Gabriel Roodbol MScN & Drs. Adwin Rutgers COPING met Parkinson Gabriël Roodbol MScN MANP Verpleegkundig specialist neuropsychiatrie UMC Radboud Hoofddocent MANP HAN Programma Coping met gezondheidsproblemen 1. Coping met Parkinson; Het coping

Nadere informatie

Inhoud VII. 2 Integrale hulpverlening door gezinspolikliniek en gezinspsychiatrie... 7 2.1 Gezinspolikliniek... 8 2.2 Het vak gezinspsychiatrie...

Inhoud VII. 2 Integrale hulpverlening door gezinspolikliniek en gezinspsychiatrie... 7 2.1 Gezinspolikliniek... 8 2.2 Het vak gezinspsychiatrie... VII 1 KOPP/KVO-kinderen............................................................ 1 1.1 Indrukwekkende cijfers over KOPP/KVO-kinderen in Nederland..................... 2 1.2 Waarom KOPP/KVO-kinderen

Nadere informatie

Kaders. Dinsdag 9 oktober 2012 Annick Van der Stricht. DPB Gent

Kaders. Dinsdag 9 oktober 2012 Annick Van der Stricht. DPB Gent Kaders Dinsdag 9 oktober 2012 Annick Van der Stricht Toestand van volledig fysiek, sociaal en mentaal welbevinden Geen doel op zich Maar een middel om individuen te helpen hun mogelijkheden te realiseren

Nadere informatie

De Lastmeter. Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie

De Lastmeter. Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie 00 De Lastmeter Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie 1 Kanker is een ziekte die uw leven ingrijpend kan verstoren. De ziekte en behandeling kunnen niet alleen lichamelijke

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL I. INLEIDING...1

INHOUDSTAFEL I. INLEIDING...1 INHOUDSTAFEL I. INLEIDING...1 II. ENKELE STELLINGEN...4 A. Algemeen...4 B. In de consultatieplaats...5 C. Ondersteuning, gegevensbanken en protocollen...6 D. Veiligheid...7 E. Taak overheid/beroepsvereniging...7

Nadere informatie

Deel 1: Algemene informatie over eerste hulp. 1 Basisprincipes van eerste hulp 2. 2 Vier stappen in eerste hulp 14

Deel 1: Algemene informatie over eerste hulp. 1 Basisprincipes van eerste hulp 2. 2 Vier stappen in eerste hulp 14 BSL_EHBO_NASLAGWERK_BINNENWERK:BSL_EHBO_NASLAGWER_BINNENWERK 17-04-2008 16:08 Pagina V Inhoud Voorwoord XIII Inleiding XIV Hoe gebruik je dit boek? XV Deel 1: Algemene informatie over eerste hulp 1 Basisprincipes

Nadere informatie

Multimorbiditeit & Klinisch redeneren. Karin Timm Hester Vermeulen

Multimorbiditeit & Klinisch redeneren. Karin Timm Hester Vermeulen Multimorbiditeit & Klinisch redeneren Karin Timm Hester Vermeulen Mw B Voorstellen Gezondheidsprobleem Multimorbiditeit Twee of meer (chronische) ziekten tegelijkertijd Bijna 2 miljoen mensen! Bij 2/3

Nadere informatie

Omgaan met littekens. Els Vandermeulen. Psychologe BWC Neder-over-Heembeek Februari 2014

Omgaan met littekens. Els Vandermeulen. Psychologe BWC Neder-over-Heembeek Februari 2014 Omgaan met littekens Els Vandermeulen Psychologe BWC Neder-over-Heembeek Februari 2014 1. Huid 2. Brandwonden 3. Littekens 4. Traumatische gebeurtenis 5. Onzichtbare littekens 6. Psychische problemen 1.

Nadere informatie

Kansen voor gezondheid

Kansen voor gezondheid 10-6-2015 1 g Kansen voor gezondheid L a n g e r Jan Auke Walburg Vraagstelling Hoe kan je de gezondheid en het welbevinden van een populatie bevorderen zodanig dat: mentale en somatische ziektes afnemen

Nadere informatie

FACT-congres, 19 september 2013

FACT-congres, 19 september 2013 FACT-congres, 19 september 2013 Definitie : Psychiatrische stoornis die meer dan 2 jaar duurt met: verminderd algemeen en sociaal functioneren (GAF

Nadere informatie

Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade. AZ Nikolaas

Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade. AZ Nikolaas Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade Dr. C. Jadoul Neuroloog AZ Nikolaas 1 Casus: recidief slikpneumonie Dame 75 jaar Spoed: algemeen achteruit (mentaal en fysiek) Antec: Parkinson

Nadere informatie

Om NAH te omschrijven maken we gebruik van de definitie van Horizon:

Om NAH te omschrijven maken we gebruik van de definitie van Horizon: Wat is NAH (niet aangeboren hersenletsel)? Om NAH te omschrijven maken we gebruik van de definitie van Horizon: "Niet-Aangeboren Hersenletsel is een hersenletsel ten gevolge van welke oorzaak ook, anders

Nadere informatie

Take-home toets klinisch redeneren 2

Take-home toets klinisch redeneren 2 Take-home toets klinisch redeneren 2 Naam: Sanne Terpstra Studentnummer: 500646500 Klas: 1F2 Datum: 23-01-2012 Deel 1: Casus Mevrouw Alberts is een 81 jarige weduwe. Haar man is 5 maanden geleden overleden

Nadere informatie

Zorgzwaartepakketten Sector V&V

Zorgzwaartepakketten Sector V&V Zorgzwaartepakketten Sector V&V Versie 2013 Enschede, december 2012 AR/12/2533/izzp Zorgzwaartepakketten sector & Verzorging 2013 ZZP 3 VV Beschut wonen met begeleiding en intensieve verzorging Deze cliëntgroep

Nadere informatie

Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen?

Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen? Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen? Hoeveel procent van Nederland is ouder dan 65 jaar? A 11 % B 5 % C 42% Hoeveel wonen er zelfstandig A. 50% van de 70 jaar en ouder B. 83 % van de 70 jaar

Nadere informatie

Administratie Diamant Politie

Administratie Diamant Politie De resultaten van drie onderzoeksprojecten van het SOMA Dossier Administratie Diamant Politie We hebben de lezers steeds op de hoogte gehouden van de onderzoeks- projecten van het SOMA. We zijn dan ook

Nadere informatie

Inhoud. 3 Theorieën over ontwikkeling 59

Inhoud. 3 Theorieën over ontwikkeling 59 Inhoud 1 Introductie 15 1.1 Ontwikkelingspsychopathologie 16 1.1.1 Vroeger en later 18 1.1.2 Een dynamisch gezichtspunt 18 1.1.3 Een uniek individu met unieke ervaringen 20 1.2 Opbouw van het boek 21 1.3

Nadere informatie

Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast?

Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast? Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast? An Lievrouw psycholoog Oncologisch Centrum UZ Gent Stellingen 2 We moeten de patiënt zover krijgen dat hij zijn stoma aanvaardt. Ja Ik

Nadere informatie

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen?

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen? Chronisch Hartfalen Wat is chronisch hartfalen? Omschrijving Hartfalen Hartfalen is een aandoening van het hart waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen en rond te pompen.

Nadere informatie

Deel 1: Positieve psychologie

Deel 1: Positieve psychologie Deel 1: Positieve psychologie Welkom bij: Positieve gezondheid. Jan Auke Walburg 2 Carla Leurs 3 4 Bloei Bloei is de ontwikkeling van het fysieke en mentaal vermogen. Welbevinden en gezondheid Verschillende

Nadere informatie

Nynke Rademaker Docent verpleegkunde ROC van Twente 13e EPD congres 12 juni 2008. Samenwerken aan een Algemene uitgangspunten

Nynke Rademaker Docent verpleegkunde ROC van Twente 13e EPD congres 12 juni 2008. Samenwerken aan een Algemene uitgangspunten Nynke Rademaker Docent verpleegkunde ROC van Twente 13e EPD congres 12 juni 2008. Samenwerken aan een elektronisch Algemene uitgangspunten patiënten dossier. Opzet presentatie Aanleiding tot ontwikkeling

Nadere informatie

Stage opdracht Plannen van Verpleegkundige Zorg Stagebegeleiders: Donita de Haas en Paul Doedens Stageafdeling: Psychiatrisch Medische Unit AMC

Stage opdracht Plannen van Verpleegkundige Zorg Stagebegeleiders: Donita de Haas en Paul Doedens Stageafdeling: Psychiatrisch Medische Unit AMC Stage opdracht Plannen van Verpleegkundige Zorg Stagebegeleiders: Donita de Haas en Paul Doedens Stageafdeling: Psychiatrisch Medische Unit AMC Docent begeleider: Yvonne van Wijdeven Student: Pleun Lammerse

Nadere informatie

Inhoudstafel. Voorwoord bij de negende herdruk. Voorwoord bij de eerste druk. DEEL I: Beter voorkomen dan genezen 1

Inhoudstafel. Voorwoord bij de negende herdruk. Voorwoord bij de eerste druk. DEEL I: Beter voorkomen dan genezen 1 Inhoudstafel Voorwoord bij de negende herdruk Voorwoord bij de eerste druk VII IX DEEL I: Beter voorkomen dan genezen 1 1. Een baby op komst 3 1.1. De zwangerschap 3 1.2. Preventie van vroeggeboorte en

Nadere informatie

Patiëntencasus. Indeling functionele gezondheidspatronen. Verpleegplan

Patiëntencasus. Indeling functionele gezondheidspatronen. Verpleegplan Verpleegplan Patiëntencasus Dhr. X is in april hier geweest in verband met toename van zijn angsten en verwardheid. Toen is hij gestart met dagelijkse deeltijdbehandeling. Vanaf mei is dhr. weer op de

Nadere informatie

Obstipatie bij kinderen. Dr. Ilse Hoffman Kindergastro-enterologie U.Z. Gasthuisberg, Leuven

Obstipatie bij kinderen. Dr. Ilse Hoffman Kindergastro-enterologie U.Z. Gasthuisberg, Leuven Obstipatie bij kinderen Dr. Ilse Hoffman Kindergastro-enterologie U.Z. Gasthuisberg, Leuven Normaal stoelgangspatroon postnataal: 99% defaecatie binnen 48 uren borstvoeding volwassenen: 3x/dag tot 3x/week

Nadere informatie

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie)

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie) COMPLICATIES Lange termijn complicaties Wanneer u al een lange tijd diabetes heeft, kunnen er complicaties optreden. Deze treden zeker niet bij alle mensen met diabetes in dezelfde mate op. Waarom deze

Nadere informatie

Intensivecareverpleegkundigen werken op de afdeling Intensive Care, intensivecarekinderverpleegkundigen

Intensivecareverpleegkundigen werken op de afdeling Intensive Care, intensivecarekinderverpleegkundigen De opleiding tot intensivecareverpleegkundige In dit deskundigheidsgebied wordt de specifieke intensive care zorg van de intensivecareverpleegkundige, de intensivecare-kinderverpleegkundige en de intensivecareneonatologieverpleegkundige

Nadere informatie

Haïti. Anneke Vinke, 19 januari 2010

Haïti. Anneke Vinke, 19 januari 2010 Haïti Anneke Vinke, 19 januari 2010 Opzet Korte introductie Feiten en verder Morgen... PAUZE --> daarna vragen/discussie 2 Situatie: RAMP in Haïti TV beelden & leed: zien van pijn van kinderen niet te

Nadere informatie

Ineffectieve coping. Landelijke richtlijn, Versie: 1.1

Ineffectieve coping. Landelijke richtlijn, Versie: 1.1 Ineffectieve coping Landelijke richtlijn, Versie: 1.1 Laatst gewijzigd: 19-12-2006 Methodiek: Consensus based Verantwoording: Vereniging van Oncologie Verpleegkundigen (VvOV) Inhoudsopgave Algemeen...1

Nadere informatie

Our brains are not logical computers, but feeling machines that think.

Our brains are not logical computers, but feeling machines that think. Drs. Fernando Cunha (Child Support Europe) Ontwikkelingspsycholoog Gezondheidspsycholoog (BIG) Kinder- en Jeugdpsycholoog (NIP) Onderwijsspecialist http://www.child-support-europe.com In dienst van kinderen,

Nadere informatie

Bijlage 9 Intakeverslag Integrale Vroeghulp

Bijlage 9 Intakeverslag Integrale Vroeghulp Bijlage 9 Intakeverslag Integrale Vroeghulp Verslag Integrale Vroeghulp Naam jeugdige: Geboortedatum: BSN nummer: Naam ouders/opvoeders: Adres: Telefoonnummer: Email: Naam trajectbegeleider: Cliëntnummer

Nadere informatie

Schokbrekers in de communicatie met de patiënt en hun naasten

Schokbrekers in de communicatie met de patiënt en hun naasten Schokbrekers in de communicatie met de patiënt en hun naasten Christien de Jong Psychotherapeut / trainer Eigen praktijk / Amsterdams Instituut voor Gezins- en Relatietherapie Christien de Jong, psychotherapeut

Nadere informatie

Fabels en feiten over morfine

Fabels en feiten over morfine Fabels en feiten over morfine Beter voor elkaar Fabels en feiten over morfine Inleiding In overleg met uw arts gaat u morfine gebruiken. Morfine behoort tot een groep geneesmiddelen, die morfineachtige

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKSTER. Monuril 2000, granulaat voor drank Monuril 3000, granulaat voor drank. fosfomycine-trometamol

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKSTER. Monuril 2000, granulaat voor drank Monuril 3000, granulaat voor drank. fosfomycine-trometamol BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKSTER Monuril 2000, granulaat voor drank Monuril 3000, granulaat voor drank fosfomycine-trometamol Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken,

Nadere informatie

Michelle Entius 500635128

Michelle Entius 500635128 Michelle Entius 500635128 FGP indeling volgens anamnese + eigen observatie FGP 1: gezondheidsbeleving en instandhouding Mevrouw heeft een CVA gehad; Mevrouw is gescheiden; Mevrouw hoest regelmatig; Mevrouw

Nadere informatie

18 november 2014 Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland

18 november 2014 Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland Orale Mucositis herziening Richtlijn Arno Mank, RN PhD Onderzoeksverpleegkundige Oncologie/Hematologie AMC, Amsterdam Email vorige E-mail week eind vorige week Richtlijnencyclus 2007 2014 Doelstelling

Nadere informatie

Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6

Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 850, omhulde tabletten 850 mg Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie

Basis voor het maken van een verpleegplan

Basis voor het maken van een verpleegplan Basis voor het maken van een verpleegplan Door Rens Martijn Januari 2007 www.verpleegkunde.net Rens Martijn, 26-12-06 Pagina- 1 - ,QOHLGLQJ Iedere verpleegkundige zal zeggen dat het belangrijk is dat er

Nadere informatie

Kanker en Werk Begeleiding en Re-integratie Stap.nu in mogelijkheden

Kanker en Werk Begeleiding en Re-integratie Stap.nu in mogelijkheden Kanker en Werk Begeleiding en Re-integratie Stap.nu in mogelijkheden Regionaal Genootschap Fysiotherapie Midden Nederland Zelfmanagement bij kanker De realiteit 100.000 nieuwe diagnoses in 2012 Het aantal

Nadere informatie

nhoud Inleiding 9 Het belang van menselijke relaties Sociale invloed

nhoud Inleiding 9 Het belang van menselijke relaties Sociale invloed I nhoud Inleiding 9 1 Het belang van menselijke relaties 13 1.1 De need to belong 13 1.1.1 Sociale steun als overlevingsmechanisme 17 1.1.2 Samenwerking als overlevingsmechanisme 26 1.1.3 Voortplanting

Nadere informatie

Op naar DSM 5. Mariken van Onna Klinisch psycholoog-psychotherapeut Supervisor VGCt Karakter Nijmegen Universitair Centrum Kinder- en jeugdpsychiatrie

Op naar DSM 5. Mariken van Onna Klinisch psycholoog-psychotherapeut Supervisor VGCt Karakter Nijmegen Universitair Centrum Kinder- en jeugdpsychiatrie Op naar DSM 5 Mariken van Onna Klinisch psycholoog-psychotherapeut Supervisor VGCt Karakter Nijmegen Universitair Centrum Kinder- en jeugdpsychiatrie Nieuwe (wetenschappelijke) ontwikkelingen Meer kennis

Nadere informatie

Geweld: maatschappelijke tendens en probleemstelling

Geweld: maatschappelijke tendens en probleemstelling Geweld: maatschappelijke tendens en probleemstelling Dra Ines Keygnaert ICRH-U(Z)Gent i.s.m. Dra A Van Parys, Prof K Roelens, Prof M Temmerman Symposium: Geweld & Hulpverlening 16 mei 2013, Jan Yperman

Nadere informatie

Plannen van zorg Niveau 4

Plannen van zorg Niveau 4 Antwoorden stellingen Plannen van zorg Niveau 4 NU ZORG Editie 2014 Pagina 1 Hoofdstuk 1. Wanneer wordt verpleegkundige zorg gegeven? 1. In de jaren zestig was professionele zorg erg duur, daarom werd

Nadere informatie

Voorwoord. deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1

Voorwoord. deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1 Inhoud Voorwoord XI deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1 1 Terminologie en definities 3 1.1 Inleiding 4 1.2 Suïcide of zelfdoding 4 1.3 Suïcidepoging of poging tot zelfdoding 13 1.4 Doodsgedachten

Nadere informatie

De JES studie: effecten van huiselijk geweld op de ontwikkeling van kinderen.

De JES studie: effecten van huiselijk geweld op de ontwikkeling van kinderen. De JES studie: effecten van huiselijk geweld op de ontwikkeling van kinderen. 1 Symposium Krachtige Kinderen in de opvang. Driebergen, 29 oktober 2012 Mirjam Wouda, kinder- en jeugdpsychiater Mutsaersstichting

Nadere informatie

Stageopdracht: plannen van zorg. Geschreven door Sanne Terpstra.

Stageopdracht: plannen van zorg. Geschreven door Sanne Terpstra. Stageopdracht: plannen van zorg. Geschreven door Sanne Terpstra. Deze opdracht heb ik uitgevoerd door eerst de manier van de afdeling te hanteren. Samen met mijn werkbegeleider heb ik het zorgplan van

Nadere informatie

H.307216.0714. Waar kunt u terecht als u kanker heeft

H.307216.0714. Waar kunt u terecht als u kanker heeft H.307216.0714 Waar kunt u terecht als u kanker heeft Inleiding Bij u is kanker geconstateerd. Tijdens of na uw ziekte kunt u te maken krijgen met situaties waar u geen raad mee weet, ook wanneer de behandeling

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 14. Redactionele verantwoording 16. Redactie 20. Auteurs 22

Inhoud. Woord vooraf 14. Redactionele verantwoording 16. Redactie 20. Auteurs 22 Inhoud Woord vooraf 14 Redactionele verantwoording 16 Redactie 20 Auteurs 22 1 Ademhaling 24 1.1 COPD 24 1.1.1 Inleiding 24 1.1.2 COPD en longemfyseem 25 1.1.3 Behandeling van COPD 29 1.1.4 Multidisciplinaire

Nadere informatie

Bio Humans do it with their brains. Het belangrijkste seksorgaan is. Hersenletsel: wat gebeurt er nu met de seks? Seksualiteit is?

Bio Humans do it with their brains. Het belangrijkste seksorgaan is. Hersenletsel: wat gebeurt er nu met de seks? Seksualiteit is? Seksualiteit is? Hersenletsel: wat gebeurt er nu met de seks? Jim Bender Niels Farenhorst Seksualiteit + NAH is? Het belangrijkste seksorgaan is. 5 Bio Humans do it with their brains. 6 1 Dus: Hersenletsel

Nadere informatie

I Inleiding 7. 1 Uitgangspunten 7 2 Wat is seksualiteit? 10 3 Seksuele ontwikkeling 18. II Theoretische achtergrond van seksualiteit 24

I Inleiding 7. 1 Uitgangspunten 7 2 Wat is seksualiteit? 10 3 Seksuele ontwikkeling 18. II Theoretische achtergrond van seksualiteit 24 Inhoud I Inleiding 7 1 Uitgangspunten 7 2 Wat is seksualiteit? 10 3 Seksuele ontwikkeling 18 II Theoretische achtergrond van seksualiteit 24 4 Factoren die seksualiteit beïnvloeden: een biopsychosociaal

Nadere informatie

ehealth in de oncologie dr Nelly van Uden-Kraan

ehealth in de oncologie dr Nelly van Uden-Kraan ehealth in de oncologie dr Nelly van Uden-Kraan Onderzoeksgroep Samen leven met kanker Kanker: incidentie en prevalentie Incidentie 100.000 nieuwe gevallen per jaar Leeftijd 70% ouder dan 60 jaar 20% tussen

Nadere informatie

Verantwoorde zorg bij toiletgang en incontinentie:

Verantwoorde zorg bij toiletgang en incontinentie: Verantwoorde zorg bij toiletgang en incontinentie: Optimaliseren zorg bij toiletgang Verminderen functionele incontinentie Aanpak plotselinge en chronische incontinentie Deze handleiding is bestemd voor

Nadere informatie

Patient and Family Centered Care in the NICU. A. Debeer

Patient and Family Centered Care in the NICU. A. Debeer Patient and Family Centered Care in the NICU A. Debeer It must not be forgotten that, ultimately, the care of even very sick newborns is the responsibility of the parents and that medical and nursing staff

Nadere informatie

Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6

Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 500, omhulde tabletten 500 mg Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie

Voorwoord 15. Hoofdstuk 1 Oriëntatie op de verpleegkunde 19

Voorwoord 15. Hoofdstuk 1 Oriëntatie op de verpleegkunde 19 Voorwoord 15 Hoofdstuk 1 Oriëntatie op de verpleegkunde 19 Inleiding 19 Leerdoelen 20 Leerkern 20 1.1 Op zoek naar een definitie van verpleegkunde 20 1.1.1 Verpleegkunde in de loop van de geschiedenis

Nadere informatie

Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1

Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1 EENZAAMHEID Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1 Partners 'Aanpak eenzaamheid Hatert' EENZAAMHEID / 2 Programma Wat is eenzaamheid? Signalen Omgaan met EENZAAMHEID / 3 Wat is eenzaamheid?

Nadere informatie

Blaaspijnsyndroom Interstitiële cystitis (IC)

Blaaspijnsyndroom Interstitiële cystitis (IC) Blaaspijnsyndroom Interstitiële cystitis (IC) Het blaaspijnsyndroom of interstitiële cystitis (IC) is een zeldzame en pijnlijke vorm van chronische blaasontsteking (cystitis) die vooral bij vrouwen voorkomt

Nadere informatie

VERMOEIDHEID na een CVA

VERMOEIDHEID na een CVA Vermoeidheidsrichtlijn in CVA-richtlijn 2 voorbeelden na een CVA De richtlijn Vermoeidheid in de praktijk Ernst Evenhuis & Isaline Eijssen Werk, p 100 Effectieve behandelmethoden voor het omgaan met de

Nadere informatie

Soorten klachten. Onderlinge samenwerking onder de loep. Burnout. Verschijnselen van het vermoeide helden syndroom

Soorten klachten. Onderlinge samenwerking onder de loep. Burnout. Verschijnselen van het vermoeide helden syndroom Soorten klachten Onderlinge samenwerking onder de loep Burnout Verschijnselen van het vermoeide helden syndroom Overspannenheidsverschijnselen (Surmenage) Depressie Het managen van stress-gerelateerde

Nadere informatie

De rol van GGZ preventie in een integrale benadering van de gezondheid

De rol van GGZ preventie in een integrale benadering van de gezondheid De rol van GGZ preventie in een integrale benadering van de gezondheid Implicaties voor praktijk, beleid en regie Prof. dr. Clemens M.H. Hosman Prevention Research Centre Maastricht University & Radboud

Nadere informatie

Amputatie van het been

Amputatie van het been Er is besloten dat uw been geamputeerd moet worden. Een dergelijke operatie is een zeer ingrijpende gebeurtenis. Uw arts heeft met u besproken waarom deze operatie voor u noodzakelijk is. In deze folder

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL I ONTWIKKELEN: EEN LEVENSLANG PROCES 19. Voorwoord 13. Pictogrammen 14. Doelstellingen 15

INHOUDSTAFEL I ONTWIKKELEN: EEN LEVENSLANG PROCES 19. Voorwoord 13. Pictogrammen 14. Doelstellingen 15 INHOUDSTAFEL Voorwoord 13 Pictogrammen 14 Doelstellingen 15 I ONTWIKKELEN: EEN LEVENSLANG PROCES 19 A Wat is ontwikkeling? 21 1 Definitie en kenmerken 21 1.1 Definitie 21 1.2 Algemene kenmerken van ontwikkeling

Nadere informatie

VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht

VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht GEDRAG: De wijze waarop iemand zich gedraagt, zijn wijze van doen, optreden

Nadere informatie

Internationale classificatie van het menselijk functioneren of ICF- CY 1

Internationale classificatie van het menselijk functioneren of ICF- CY 1 Internationale classificatie van het menselijk functioneren of ICF- CY 1 ICF 2 staat voor International Classification of Functioning, Disability and Health en is een classificatiesysteem van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Nadere informatie

Dankwoord door Diana Kerr 11. Dankwoord bij de vertaling 13. Voorwoord 15. 0 Inleiding 17. 1. Wat is een verstandelijke beperking? 23.

Dankwoord door Diana Kerr 11. Dankwoord bij de vertaling 13. Voorwoord 15. 0 Inleiding 17. 1. Wat is een verstandelijke beperking? 23. Inhoud Dankwoord door Diana Kerr 11 Dankwoord bij de vertaling 13 Voorwoord 15 0 Inleiding 17 1. Wat is een verstandelijke beperking? 23 1.1. Genetische oorzaken van verstandelijke beperking 26 1.1.1.

Nadere informatie

VII. Inhoud. Algemeen

VII. Inhoud. Algemeen VII Inhoud I Algemeen 1 Kanker, diagnostiek en stadiëring............................................... 3 1.1 Inleiding............................................................................. 4 1.2

Nadere informatie

Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie

Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie Mentale Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie LFPZ,Zeeland, 11 juni 2009 Jan Auke Walburg Principes van positieve psychologie Bestudering positieve subjectieve ervaringen en constructieve cognities.

Nadere informatie

Workshop Delirium Symposium Palliatieve Zorg, richtlijnen voor de praktijk Utrecht, 12-01-2006

Workshop Delirium Symposium Palliatieve Zorg, richtlijnen voor de praktijk Utrecht, 12-01-2006 Workshop Delirium Symposium Palliatieve Zorg, richtlijnen voor de praktijk Utrecht, 12-01-2006 Ine Klijn, psychiater, Zorglijn Acute en Consultatieve Psychiatrie Divisie Hersenen, UMCU Rob Krol, adviseur

Nadere informatie

Programma. Toename aantal oudere migranten. Casus. Oudere migranten 05-10- 12. Oudere migranten en vluchtelingen met trauma en demen6e.

Programma. Toename aantal oudere migranten. Casus. Oudere migranten 05-10- 12. Oudere migranten en vluchtelingen met trauma en demen6e. Oudere migranten en vluchtelingen met trauma en demen6e Casus Programma cultuursensi6eve demen6ezorg Beeld van de doelgroepen en ingrijpende en trauma6sche ervaringen Renate van den Bronk, Cogis Nies van

Nadere informatie

Hyperacusis vanuit psychiatrisch perspectief: diagnostiek en psychofarmacologische behandeling Ines Sleeboom-van Raaij consulent-psychiater

Hyperacusis vanuit psychiatrisch perspectief: diagnostiek en psychofarmacologische behandeling Ines Sleeboom-van Raaij consulent-psychiater Hyperacusis vanuit psychiatrisch perspectief: diagnostiek en psychofarmacologische behandeling Ines Sleeboom-van Raaij consulent-psychiater 24 april 2014 Jaarvergadering KNO en HHH Disclosures Geen Hyperacusis

Nadere informatie

14 april 2016 Dr. M. Burin

14 april 2016 Dr. M. Burin 14 april 2016 Dr. M. Burin https://www.youtube.com/watch?v=9pfdtcl jezo https://www.youtube.com/watch?v=xakocii LlwY Ondergediagnosticeerd Onderbehandeld Zelden gebruik van aangepaste pijnschaal Discrepantie

Nadere informatie

jongeren en burn out Eekhoutcentrum Kortrijk 03.02.2015 emmanuël nelis az st-lucas, kinder- en jeugdpsychiatrie KASBrugge

jongeren en burn out Eekhoutcentrum Kortrijk 03.02.2015 emmanuël nelis az st-lucas, kinder- en jeugdpsychiatrie KASBrugge jongeren en burn out Eekhoutcentrum Kortrijk 03.02.2015 emmanuël nelis az st-lucas, kinder- en jeugdpsychiatrie KASBrugge burn out Jaren 1970: Herbert Freudenberger; Christina Maslach (USA) Uitputting,

Nadere informatie

De Kleine Gids Mensen met een licht verstandelijke beperking 2011

De Kleine Gids Mensen met een licht verstandelijke beperking 2011 De Kleine Gids Mensen met een licht verstandelijke beperking 2011 Tekst: drs. Y. de Beer Grafische vormgeving: De Ploeg Communicatie Omslagontwerp: Reclamestudio Arthur van der Veer Advertentie acquisitie:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 29 676 Voorstel van wet van het lid Luchtenveld tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

Nadere informatie

4.2.2. Shantala babymassage (individuele begeleiding)

4.2.2. Shantala babymassage (individuele begeleiding) 4.2. Aanbod voor ouders van het jonge kind Dit aanbod is veelal gericht op ouders met kinderen tot 4 jaar. Een aantal producten zijn inzetbaar voor een bredere doelgroep. De producten Home-Start, Vroegtijdige

Nadere informatie

Crisis: signalen herkennen

Crisis: signalen herkennen Crisis: signalen herkennen Een crisis komt doorgaans niet plots opzetten. De eerste tekenen zijn vaak een aantal dagen of weken al zichtbaar. Deze tekenen kunnen als waarschuwingssignaal opgevat worden,

Nadere informatie

Nierfalen en Seksualiteit

Nierfalen en Seksualiteit Nierfalen en Seksualiteit 1 Inhoudsopgave Inleiding Seksuele problemen bij nierfalen Bij mannen en vrouwen Factoren die het seksueel functioneren kunnen beïnvloe- den Bespreekbaar maken Maatschappelijk

Nadere informatie