Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur"

Transcriptie

1 Geïntegreerde netwerken en knooppunten: veranderingen in de maatschappij Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur

2 Project uitwerking en planvoorbereiding Advies verkenningen Onderzoek duurzame stedenbouw Ton Venhoeven, Rijksadviseur infrastructuur

3 Mozaiek (wonen, werken, recreatie) Veenweide (recreatie/landbouw/natuur) Stad Mozaiek Veenweide integrale gebiedsontwikkeling Stad Mozaiek Bos (recreatie/landbouw/natuur) Stad (verdichten stedelijk gebied) Bos Mozaiek Bos Stad Weiland Mozaiek Routeontwerp A12: Regenboogroute

4 Routeontwerp A12: Regenboogroute, geluidschermen

5 Infrastructuur Planning: van lijnopgave naar regionale opgave

6 Thema 11: Economische baten voor burgers Thema 02: Water Thema 11: Economische baten voor bedrijven Thema 02: Bodem Thema 10: Financiële Baten Thema 03: Energie Thema 04: Ecologie Biodiversiteit Thema 09: Mobiliteit en bereikbaarheid Thema 05: Bouw Thema 08: Welvaart en Welzijn Thema 07: Sociale Connectiviteit Thema 06: Openbare ruimte en publieke voorzieningen Duurzame Infrastructuur Planning: Synergie tussen verschillende aspecten

7 Maar er zijn meer infrastructuren die ontwikkelingen bepalen

8 Groei van transport in Europa in business as usual scenario, Bron: Banister, 2009 CO2 emissie door mobiliteit in Nederland in verschillende scenarios. Bron: CPB, 2006 Duurzaamheid op netwerk schaal: Toenemende Mobiliteit

9 Een probleem dat overal speelt

10 GJ/persoon 350 USA 300 Australia EU Korea China Mexico Brazil Thailand 50 India 0 0 Japan GDP/persoon ( $ PPP) Ecological footprint atlas 2009, Global footprint Network, research and standards department 24 november, 2009 Duurzaamheid op netwerk schaal: Energiegebruik / toenemende welvaart/ bevolkingsgroei

11 Krimp werkgelegenheid Bron: CBS 2011 Percentage 65+ Bron: CBS 2011 Woon-werkverkeer Bron: CPB 2010 Beroepsbevolking Grondprijzen 2007, Bron: CPB 2010 Groei van de prijzen per woning Bron: CPB 2010 Toenemende Mobiliteit. Waarom? Toegevoegde waarde Bron: Bureau Louter Groei werkgelegenheid Bron: Bureau Louter

12 CBS, 12 okt 2011 Bevolkingsontwikkeling Aantal huishoudens Krimp en vergrijzing Aantal inwoners 65+ Beroepsbevolking

13 Stedelijke regio s duurzaam maken: een grote uitdaging

14 Hoe kunnen we onze ecologische footprint verkleinen, met een vergrijzende bevolking en crisis in de economie Duurzame regionale planning

15 Naar een alternatieve trias energetica (Rotterdam Climate Initiative) Duurzame regionale planning overschot

16 Reduceer energievraag Hergebruik afval Produceer lokaal voedsel Produceer lokale energie Wissel duurzame productie uit Ontwikkel duurzaamheids tools Translucent and transparent spray-on solar-power cells

17 Maak overschotten van duurzame energie uitwisselbaar Reduceer energievraag Hergebruik afval Produceer lokaal voedsel Produceer regionale energie Wissel overschotten van duurzame energie uit Ontwikkel duurzaamheids tools Smart grid

18 CO2 reductie bij voertuigen CO2 reductie van voertuigen Introductie van Intelligent Transport Systems Ontwikkeling van multimodale mobiliteits netwerken Transit Oriented Development Duurzame regionale planning: Mobiliteit, Maatschappelijke Innovatie Agenda Duurzame Mobiliteit

19 opslagcapaciteit Combinatie van decentrale en centrale opwerking vraagt robuuste netwerken Tennet

20 Multimodale netwerken en knooppunten

21 Mobiliteit, Robuuste netwerken Multimodaal Stedenbaan, Zuidvleugel

22 Verminder energiebehoefte Verminder energiegebruik voor mobiliteit Transit oriented development Multimodale knooppuntontwikkeling

23 La Défense, Paris

24 Tokyo Tokyo Shibuya

25 Transit oriented development, toegankelijkheid door voetgangersnetwerken

26 VenhoevenCS Ecocity of Henna, Finland

27 1. Optimaliseren van de benutting van het bestaande mobiliteitsnetwerk 2. Optimaliseren van de verbindingen tussen de verschillende mobiliteitsnetwerken 3. Ontwikkelen van een verstedelijkingsstrategie op het netwerkniveau Wat is multimodale knooppuntontwikkeling?

28 Op landelijke schaal: benutting PHS; verknoping netwerken

29 High Frequency Rail Programme SVIR Duurzame regionale planning: Multimodale Netwerken en knooppuntontwikkeling

30 TOEKOMSTIGE HOOFDSTRUCTUUR DOOR PHS?

31 Verminder energiebehoefte transit oriented development meng functies rond multimodale knooppunten schep kansen voor cradle 2 cradle VERDICHTING Gebruik hoogfrequent spoor voor multimodale knooppuntontwikkeling en stedelijke verdichting

32 Geïntegreerde netwerken en knooppunten: veranderingen in de maatschappij Ton Venhoeven, Rijksadviseur Infrastructuur

DUURZAME INFRASTRUCTUUR

DUURZAME INFRASTRUCTUUR DUURZAME INFRASTRUCTUUR wisselwerking van stad, spoor, snelweg en fietspad TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Krimp werkgelegenheid Percentage 65+ Woon-werkverkeer Grondprijzen 2007, Toegevoegde

Nadere informatie

De toekomst van infrastructuur

De toekomst van infrastructuur BOeK! De toekomst van infrastructuur 1. Duurzame mobiliteit 2. Duurzame stedenbouw en gebiedsinrichting 3. Integratie van functies bij infrastructuur 4. Het nieuwe werken en flexwerken 5. Renovatie van

Nadere informatie

MULTIMODALE KNOOPPUNTEN en de wisselwerking van stad, spoor en snelweg. TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism

MULTIMODALE KNOOPPUNTEN en de wisselwerking van stad, spoor en snelweg. TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism MULTIMODALE KNOOPPUNTEN en de wisselwerking van stad, spoor en snelweg TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Nederlandse regio s in nw Europese context Multimodale kaart vervoersnetwerken Europa

Nadere informatie

INTEGRATIE VAN FUNCTIES EN VERANTWOORDELIJKHEDEN

INTEGRATIE VAN FUNCTIES EN VERANTWOORDELIJKHEDEN WINVORM BOeK! INTEGRATIE VAN FUNCTIES EN VERANTWOORDELIJKHEDEN.. Ton Venhoeven Oprichter VenhoevenCS architecture+urbanism Voormalig rijksadviseur infrastructuur Voormalig hoogleraar Architectuurgeschiedenis

Nadere informatie

Ton Venhoeven VenhoevenCS architecture+urbanism Rijksadviseur infrastructuur BOOK! De duurzame stad

Ton Venhoeven VenhoevenCS architecture+urbanism Rijksadviseur infrastructuur BOOK! De duurzame stad Ton Venhoeven VenhoevenCS architecture+urbanism Rijksadviseur infrastructuur BOOK! De duurzame stad Ontwerpopdracht voor 5 architectenbureaus Project: Green Architecture 2008 Vervolg Project: Duurzame

Nadere informatie

Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland

Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland Jan Dirk Gardenier 17 april 2015 Lokale verschillen in leefbaarheid veel gesloten platteland Economie is afhankelijk van ruimtelijke gebiedsontwikkeling en de

Nadere informatie

1 Geluidbeleid IenM. Dolf de Gruijter Directie Klimaat, Lucht en Geluid. 12 oktober 2011

1 Geluidbeleid IenM. Dolf de Gruijter Directie Klimaat, Lucht en Geluid. 12 oktober 2011 ? 1 Geluidbeleid IenM Dolf de Gruijter Directie Klimaat, Lucht en Geluid Inhoud Nieuw ministerie Infrastructuur en Milieu Algemeen beleid Eenvoudig Beter Swung Europa Bronbeleid Reken- en meetvoorschrift

Nadere informatie

Werkconferentie agenda omgevingsvisie Limburg

Werkconferentie agenda omgevingsvisie Limburg Werkconferentie agenda omgevingsvisie Limburg Op 11 september 2018 zijn zo n 80 medewerkers van verschillende Noord- en Midden-Limburgse gemeenten, het Waterschap, het Rijk, Provinciale Staten, andere

Nadere informatie

Provincie Vlaams Brabant

Provincie Vlaams Brabant 170 Provincie Vlaams Brabant ENERGIE Energie is een relatief nieuw thema. De opgave om klimaatneutraal te worden, vraagt dat we vandaag nadenken over hoe we in de toekomst onze energiebehoefte gaan invullen.

Nadere informatie

Brainport City Uitwerking Eindhoven Centraal, Internationale Knoop XL Den Haag, 10 januari 2018

Brainport City Uitwerking Eindhoven Centraal, Internationale Knoop XL Den Haag, 10 januari 2018 Brainport City Uitwerking Eindhoven Centraal, Internationale Knoop XL Den Haag, 10 januari 2018 TALENT KENNIS ACTIE AGENDA ONDERNEMER- SCHAP VESTIGINGS- KLIMAAT REOS O.A. INTERNATIONALE KNOOP XL BRAINPORT

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit. Integraal werken aan klimaatbeleid, luchtkwaliteit en goed mobiliteitsbeleid WOW-dag Martien Das Rijkswaterstaat WVL

Duurzame mobiliteit. Integraal werken aan klimaatbeleid, luchtkwaliteit en goed mobiliteitsbeleid WOW-dag Martien Das Rijkswaterstaat WVL Duurzame mobiliteit Integraal werken aan klimaatbeleid, luchtkwaliteit en goed mobiliteitsbeleid WOW-dag 2017 Martien Das WVL De uitdaging Mobiliteit zorgt voor gemiddeld ca 20% CO2-emissie, 1/3 van energievraag

Nadere informatie

Links naar brondocumenten

Links naar brondocumenten Links naar brondocumenten PS-doelen en GS-taken Visie Ruimte en Mobiliteit Beleidsvisie Cultureel Erfgoed en Basisvoorzieningen Cultuur 2017-2020 Beleidsvisie en uitvoeringsstrategie regionale economie

Nadere informatie

WKK en decentrale energie systemen, in Nederland

WKK en decentrale energie systemen, in Nederland WKK en decentrale energie systemen, in Nederland Warmte Kracht Koppeling (WKK, in het engels CHP) is een verzamelnaam voor een aantal verschillende manieren om de restwarmte die bij elektriciteitsproductie

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

MIRT - Verkenning Antwerpen Rotterdam VISIE

MIRT - Verkenning Antwerpen Rotterdam VISIE MIRT - Verkenning Antwerpen Rotterdam VISIE 2010-2020 POSITIONERING DELTALANDSCHAP 2010 BESTAANDE TOEKOMST DELTALANDSCHAP 2010-2020 STRUCTUURBEELD DELTALANDSCHAP 2020 POSITIONERING STEDELIJKE DELTA 2010

Nadere informatie

Ruimtelijk beleid: de rol van Rijk en regio

Ruimtelijk beleid: de rol van Rijk en regio Ruimtelijk beleid: de rol van Rijk en regio George Gelauff TPE Workshop Opzet Theorie: subsidiariteit Opgaven ruimtelijk beleid Beleid: verantwoordelijkheden van Rijk en van regio Effectmeting Conclusie:

Nadere informatie

Inspiratieboek Attractieve Mobipunten. Studiedag Basisbereikbaarheid 29 maart 2019 Brussel

Inspiratieboek Attractieve Mobipunten. Studiedag Basisbereikbaarheid 29 maart 2019 Brussel Inspiratieboek Attractieve Mobipunten Studiedag Basisbereikbaarheid 29 maart 2019 Brussel AANLEIDING Basisbereikbaarheid door combimobiliteit multimodaal reisgedrag waarbij personen voor hun verplaatsingen

Nadere informatie

Ruimte voor de Economie van morgen

Ruimte voor de Economie van morgen Algemeen Ruimte voor de Economie van morgen Reactie van het Amsterdamse bedrijfsleven Juli 2017 Het is verheugend dat de gemeente een visie heeft ontwikkeld op de ruimtelijk economische toekomst van stad

Nadere informatie

Drs. C.B.F. Kuijpers, DGR De heer H.W.J. Ovink, directeur NRO. Datum 4 mei 2011 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

Drs. C.B.F. Kuijpers, DGR De heer H.W.J. Ovink, directeur NRO. Datum 4 mei 2011 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte > Retouradres Drs. C.B.F. Kuijpers, DGR De heer H.W.J. Ovink, directeur NRO Atelier Rijksbouwmeester College van Rijksadviseurs Oranjebuitensingel 90 2511 VE Den Haag Contactpersoon drs. B. Verhave T 070

Nadere informatie

economische vooruitzichten

economische vooruitzichten groei in de jaren nul (van 128.000 naar 140.000) krimp in 2010 (- 4.000 vaste krachten) afname van instroom uit onderwijs (20% in 5 jaar) toename van zij-instroom (55% in 5 jaar) tot 2009 2% minder instroom

Nadere informatie

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 Agenda Welkom door de Schepen Lode Dekimpe Inleiding SEAP door Kim Rienckens (provincie Oost-Vlaanderen) Nulmeting en uitdagingen

Nadere informatie

De toekomst van de netten

De toekomst van de netten De toekomst van de netten Speelveld, energieneutrale wijk, rol van smart grids dr. C. (Cor) Leguijt, presentatie Kivi-Niria, 8 okt. 2013 Inhoud de toekomst van de netten Kort: over CE Delft De hoeken van

Nadere informatie

Sessie Verstedelijking en Mobiliteit => Onderdeel Mobiliteit. provincie Zuid-Holland

Sessie Verstedelijking en Mobiliteit => Onderdeel Mobiliteit. provincie Zuid-Holland Sessie Verstedelijking en Mobiliteit => Onderdeel Mobiliteit provincie Zuid-Holland Nieuwe visie op mobiliteit? Waarom? Nieuwe impulsen: Hoofdlijnenakkoord 2011-2015: versterking economie in combinatie

Nadere informatie

Toekomst agri & foodsector. Dirk Duijzer, directeur Food en Agri

Toekomst agri & foodsector. Dirk Duijzer, directeur Food en Agri Toekomst agri & foodsector in Neder Dirk Duijzer, directeur Food en Agri Agenda Nieuwe situatie na crisis 2007 Wereldbevolking, economie, voedsel Nederse positie niet vergelijkbaar Opgave voor het wereldwijde

Nadere informatie

WLO 2015: Nederland in 2050 waar wonen en werken we? Jan Ritsema van Eck Joost van Gemeren Peter Zwaneveld Olav-Jan van Gerwen

WLO 2015: Nederland in 2050 waar wonen en werken we? Jan Ritsema van Eck Joost van Gemeren Peter Zwaneveld Olav-Jan van Gerwen WLO 2015: Nederland in 2050 waar wonen en werken we? Jan Ritsema van Eck Joost van Gemeren Peter Zwaneveld Olav-Jan van Gerwen (PBL) (CPB) (CPB) (PBL) Symposium Feiten, Feiten, Feiten 2016 Provincie Overijssel

Nadere informatie

Duurzaamheids- en milieueffecten van spoorvervoer. Huib van Essen

Duurzaamheids- en milieueffecten van spoorvervoer. Huib van Essen Duurzaamheids- en milieueffecten van spoorvervoer Huib van Essen CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Volatiele markt: relatief korte investeringstermijnen en veel verschillende domeinen die impact hebben op de sector: politiek, economie, techniek,.

Volatiele markt: relatief korte investeringstermijnen en veel verschillende domeinen die impact hebben op de sector: politiek, economie, techniek,. VTE Overijssel Toerisme en recreatie jonge en groeiende sector Snelle veranderingen - De opkomst van het begrip overtoerisme - De macht van internetplatforms en de reacties daarop - Politieke spanningen

Nadere informatie

03 november 2011. Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle

03 november 2011. Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle 03 november 2011 Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle Voor meer informatie: b.brink@royalhaskoning.com of 06-55885393 Duurzaam ontwerpen Geïnspireerd door Cradle

Nadere informatie

factsheets creatieve sessie

factsheets creatieve sessie factsheets creatieve sessie naar een rijk IJsselmeer natuur circulaire economie kennisontwikkeling (innovatie, educatie) natuur openheid vogels & vissen volume bevolking draagvlak kennishub veldstation

Nadere informatie

Het Hart van Holland. Omgevingsvisie 2040

Het Hart van Holland. Omgevingsvisie 2040 Het Hart van Holland Regionale Agenda Omgevingsvisie 2040 GEMEENTERAAD KAAG & BRAASSEM 7 DECEMBER 2016 JEROEN TRAUDES kaag en braassem katwijk leiden leiderdorp noordwijk oegstgeest teylingen voorschoten

Nadere informatie

Deze avond. Aanleiding Opdracht Ambitie en urgentie. Visie 2050 MRA netwerkniveau Geïntegreerde aanpak (TOD) Zuid-Kennermerland en IJmond

Deze avond. Aanleiding Opdracht Ambitie en urgentie. Visie 2050 MRA netwerkniveau Geïntegreerde aanpak (TOD) Zuid-Kennermerland en IJmond Deze avond Aanleiding Opdracht Ambitie en urgentie Visie 2050 MRA netwerkniveau Geïntegreerde aanpak (TOD) Zuid-Kennermerland en IJmond Strategie 10-jaarsstrategie corridor Zuid- Kennemerland Strategische

Nadere informatie

INTERREG NOORDWEST-EUROPA Overzichtstabel van de assen, doelstellingen en soorten acties

INTERREG NOORDWEST-EUROPA Overzichtstabel van de assen, doelstellingen en soorten acties INTERREG NOORDWEST-EUROPA Overzichtstabel van de assen, doelstellingen en soorten acties Elke as streeft één of meerdere specifieke doelstellingen na, elk onderverdeeld in soorten acties. De aangehaalde

Nadere informatie

Duurzaamheid bij RWS. Van visie naar praktijk. Annette Augustijn. Symposium Duurzame Infrastructuur 28 april 2011, Woerden

Duurzaamheid bij RWS. Van visie naar praktijk. Annette Augustijn. Symposium Duurzame Infrastructuur 28 april 2011, Woerden Ministerie van Infrastructuur en Milieu Duurzaamheid bij RWS Van visie naar praktijk Symposium Duurzame Infrastructuur 28 april 2011, Woerden Annette Augustijn Programmadirecteur Duurzaam RWS 28 april

Nadere informatie

Ruimtelijke ordening als basis voor basisbereikbaarheid

Ruimtelijke ordening als basis voor basisbereikbaarheid Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning Ruimtelijke ordening als basis voor basisbereikbaarheid Hans Tindemans (beleidsmedewerker VRP) Studiedag: van basismobiliteit naar basisbereikbaarheid 2 okt.

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Verklaring van Hoog & Droog

Verklaring van Hoog & Droog Verklaring van Hoog & Droog Aangenomen bij acclamatie op woensdag 6 juni bij Burgers Zoo te Arnhem Over de andere kant van de Delta Verklaring van Hoog & Droog Conclusies en adviezen geformuleerd tijdens

Nadere informatie

Duurzame verstedelijking. Gastcollege Saxion Hogeschool 28 november 2012

Duurzame verstedelijking. Gastcollege Saxion Hogeschool 28 november 2012 Duurzame verstedelijking Gastcollege Saxion Hogeschool 28 november 2012 Stelling In ruimtelijke visies ontbreekt een SMART afwegingskader voor duurzame ontwikkeling Gevolg: Dilemma s worden niet concreet

Nadere informatie

Slim. Zakelijk. Dynamisch. Maasterras Drechtsteden. Kansen voor Duurzaamheid

Slim. Zakelijk. Dynamisch. Maasterras Drechtsteden. Kansen voor Duurzaamheid Slim Maasterras Drechtsteden Zakelijk Kansen voor Duurzaamheid Dynamisch Voorbeeld van hoogwaardig functioneel groen in stedelijke context Boston Children s Museum Plaza, Boston Michael van Valkenburg

Nadere informatie

Hoe staan we er nu voor?

Hoe staan we er nu voor? Presentatie voor het debat Iedereen ZZP-er: Over winners' en 'losers' op de arbeidsmarkt, Groninger Forum, 26 maart 2015 Prof.dr. Jouke van Dijk Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse Rijksuniversiteit

Nadere informatie

Tuinbouw Veenstreek Greenport(s) 2040 Ewald van Vliet Burgemeester gemeente Lansingerland. Lid stuurgroep Greenports Nederland

Tuinbouw Veenstreek Greenport(s) 2040 Ewald van Vliet Burgemeester gemeente Lansingerland. Lid stuurgroep Greenports Nederland Tuinbouw Veenstreek Greenport(s) 2040 Ewald van Vliet Burgemeester gemeente Lansingerland Lid stuurgroep Greenports Nederland Wat is een Greenport cluster van teeltbedrijven, veilingen, handelsbedrijven

Nadere informatie

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl 12-11-2007Sheet nummer 1 Ontwikkelingen wereldwijd Heeft de Al Gore film impact?

Nadere informatie

Station Nieuwe Meer Het internationale & inclusieve woon- en werkgebied van Nieuw West

Station Nieuwe Meer Het internationale & inclusieve woon- en werkgebied van Nieuw West Station Nieuwe Meer Het internationale & inclusieve woon- en werkgebied van Nieuw West 2030 Station Nieuwe Meer is niet alleen een nieuwe metrostation verbonden met Schiphol, Hoofddorp, Zuidas en de Amsterdamse

Nadere informatie

MRA- Heerhugowaard. Designing Transit Oriented Development. Heerhugowaard onderdeel van de Metropool Regio Amsterdam. 29 april 2015.

MRA- Heerhugowaard. Designing Transit Oriented Development. Heerhugowaard onderdeel van de Metropool Regio Amsterdam. 29 april 2015. MRA- Heerhugowaard Heerhugowaard onderdeel van de Metropool Regio Amsterdam 29 april 2015 Designing Transit Oriented Development rené kuiken urbanism Ton Venhoeven Robert Jan Roos Beate Vlaanderen Marc

Nadere informatie

INTERNATIONALISERING ARBEIDSMARKT. Han van Horen

INTERNATIONALISERING ARBEIDSMARKT. Han van Horen INTERNATIONALISERING ARBEIDSMARKT Han van Horen AGENDA HOBIJ Arbeidsmarktontwikkelingen Oplossingsrichtingen Internationalisering arbeidsmarkt KANTOREN Nederland Regionaal karakter Nationale dekking Meer

Nadere informatie

Duurzaam ontwerpen instrument Rijnenburg. Jaap Kortman IVAM Sjoerd Verhagen Mapsup Dymph Hoffmans, gemeente Utrecht

Duurzaam ontwerpen instrument Rijnenburg. Jaap Kortman IVAM Sjoerd Verhagen Mapsup Dymph Hoffmans, gemeente Utrecht Duurzaam ontwerpen instrument Rijnenburg Jaap Kortman IVAM Sjoerd Verhagen Mapsup Dymph Hoffmans, gemeente Utrecht Motivatie Duurzame gebiedsontwikkeling Veel kansen voor duurzame gebiedsontwikkeling Gemeenten

Nadere informatie

Vertrek van de Plek. Integraal benaderen van duurzame gebiedsontwikkeling

Vertrek van de Plek. Integraal benaderen van duurzame gebiedsontwikkeling Vertrek van de Plek Integraal benaderen van duurzame gebiedsontwikkeling Vertrek van de Plek Integraal benaderen van duurzame gebiedsontwikkeling Methodiek Vertrek van de plek Praktijkvoorbeelden Lonneke

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic Network. Kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Nordic-Baltic Network

Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic Network. Kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Nordic-Baltic Network emarken Estland Finland Letland Litouwen Noorwegen IJsland Zweden Denemarken Estland Finland Letland Litouwen Noorwegen IJsland Zweden France Netherlansds Frankrijk Duurzame mobiliteit binnen het Nordic-Baltic

Nadere informatie

SMART GRID ALBERT MOLDERINK

SMART GRID ALBERT MOLDERINK SMART GRID ALBERT MOLDERINK WIE BEN IK Albert Molderink (http://www.utwente.nl/ctit/energy/people/molderink_a.php) www.utwente.nl www.ipsumenergy.com Computer Architectures for Embedded Systems Discrete

Nadere informatie

Sociaaleconomische Toekomstscenario s

Sociaaleconomische Toekomstscenario s Sociaaleconomische Toekomstscenario s Geschikt voor zoet en zout? door Gert Jan van den Born 1 Toekomstverkenningen Scenario s zijn gekoppeld aan onzekerheden in de toekomst Binnen domein van ruimtelijke

Nadere informatie

Perspectief op de nationale omgevingsvisie en grondbeleid. Jaar van de Ruimte VvG congres 12 november Nathalie Harrems

Perspectief op de nationale omgevingsvisie en grondbeleid. Jaar van de Ruimte VvG congres 12 november Nathalie Harrems Perspectief op de nationale omgevingsvisie en grondbeleid Jaar van de Ruimte 2015 VvG congres 12 november 2014 Nathalie Harrems Directie Ruimtelijke Ontwikkeling Wat is er aan de hand? Tijdperk van de

Nadere informatie

De Vastgoedrapportage Transit Oriented Development. Rob van der Bijl RVDB Urban Planning & Lightrail.nl Nijmegen 22 mei 2013

De Vastgoedrapportage Transit Oriented Development. Rob van der Bijl RVDB Urban Planning & Lightrail.nl Nijmegen 22 mei 2013 De Vastgoedrapportage Rob van der Bijl RVDB Urban Planning & Lightrail.nl Nijmegen, 22 mei 2013 TOD in Arnhem Nijmegen? Nijmegen, 1988 OV Magazine, 7 februari 2013 25 jaar - praktijk versus ambitie. TOD

Nadere informatie

Van Wederopbouw naar Reconstructie

Van Wederopbouw naar Reconstructie Van Wederopbouw naar Reconstructie Maarten Hajer Volg PBL: @leefomgeving @maartenhajer 1985/7, Nederland Nu Als Ontwerp Vier scenario s Zorgvuldig Dynamisch Kritisch Ontspannen De geschiedenis Wederopbouw,

Nadere informatie

Adviescommissies VA & EV MRDH

Adviescommissies VA & EV MRDH ANALYSE- & OPLOSSINGSRICHTINGENFASE MIRT ONDERZOEK BEREIKBAARHEID ROTTERDAM DEN HAAG Adviescommissies VA & EV MRDH 12 april 2017 Investeringsstrategie MRDH RIJK -> MIRT: Samenhang strategische trajecten

Nadere informatie

Demografie in Overijssel. Hans Peter Benschop Trendbureau Overijssel Conferentie Wonen in Beweging 22 september 2010

Demografie in Overijssel. Hans Peter Benschop Trendbureau Overijssel Conferentie Wonen in Beweging 22 september 2010 Demografie in Overijssel Hans Peter Benschop Trendbureau Overijssel Conferentie Wonen in Beweging 22 september 2010 Demografie Overijssel 1.400.000 Ontwikkeling bevolking Overijssel, 2007-2040 (in absolute

Nadere informatie

CHALLENGE LANDSCHAP Kwaliteit door ontwikkelen

CHALLENGE LANDSCHAP Kwaliteit door ontwikkelen CHALLENGE LANDSCHAP 2070 Kwaliteit door ontwikkelen 54 JAAR TERUG, 54 JAAR VOORUIT landschap in transitie - 1962 1962 54 JAAR TERUG, 54 JAAR VOORUIT landschap in transitie - 2016 2016 LANDSCHAP IN 2070

Nadere informatie

Arnold Monshouwer. Business Club Bernisse

Arnold Monshouwer. Business Club Bernisse Arnold Monshouwer Business Club Bernisse Wie zijn wij? Waarom innoveren? Wat is innovatie? Hoe kom ik op ideeën? Hoe pak ik het aan? Agenda Even voorstellen 1. Beter, eerder en sneller innoveren 2. Onafhankelijk

Nadere informatie

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Ketenaanpak en -verantwoordelijkheid > Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Doel: boeren ondersteunen bij de impact van klimaatverandering en ontbossing tegen te gaan. Ons klimaat verandert

Nadere informatie

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid,

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid, Transformatie van de woningvoorraad Een afname van het aantal huishoudens heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Dit geldt ook vergrijzing. Vraag en aanbod sluiten niet meer op elkaar aan. Problemen van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen en gevolgen voor de haven Havendebat, 2 november 2017, Coby van der Linde

Alternatieve energiebronnen en gevolgen voor de haven Havendebat, 2 november 2017, Coby van der Linde Alternatieve energiebronnen en gevolgen voor de haven Havendebat, 2 november 2017, Coby van der Linde Plan De veranderingen in de internationale oliemarkten Gevolgen voor ARA, rol van energiehub Energietransitie,

Nadere informatie

De Groote Heide - Dommelland. Gebiedsontwikkeling Valkenswaard

De Groote Heide - Dommelland. Gebiedsontwikkeling Valkenswaard De Groote Heide - Dommelland Gebiedsontwikkeling Valkenswaard Agenda Terugblik Toekomstvisie De Groote Heide, natuurlijk avonturen landschap BGTS de Groote Heide Naar nu: de gebiedsontwikkeling Wat houdt

Nadere informatie

Fontys Hogescholen Elise Ritzen Junior projectmanager Marlie Dix Communicatie adviseur

Fontys Hogescholen Elise Ritzen Junior projectmanager Marlie Dix Communicatie adviseur Fontys Hogescholen 30.05.2018 Elise Ritzen Junior projectmanager e.ritzen@mijnwater.com Marlie Dix Communicatie adviseur m.dix@mijnwater.com 1 Mijnwater BV 2012 Programma 14.00: aankomst Heerlen 14.05:

Nadere informatie

Robert Pennings Portfolio 03-12-2012 Oostsingel 63, 2612HD Delft T: 06-46753587 E: robert.pennings@gmail.com

Robert Pennings Portfolio 03-12-2012 Oostsingel 63, 2612HD Delft T: 06-46753587 E: robert.pennings@gmail.com Robert Pennings Portfolio 03-12-2012 Oostsingel 63, 2612HD Delft T: 06-46753587 E: robert.pennings@gmail.com Technisch ontwerp Technische Universiteit Delft Bibliotheek op het Javaplein in Amsterdam, van

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Biedt Cradle to cradle een alternatief voor BBT?

Biedt Cradle to cradle een alternatief voor BBT? Biedt Cradle to cradle een alternatief voor BBT? Karl Vrancken Projectenmanager VITO 5de Vlaams Milieucongres Gent -21 oktober 2008 1 Neen, maar 2 Hoe bereiken we duurzaamheid? Wat is cradle to cradle?

Nadere informatie

Verstedelijking & Infrastructuur Ruimteconferentie 2013

Verstedelijking & Infrastructuur Ruimteconferentie 2013 Verstedelijking & Infrastructuur Ruimteconferentie 2013 1 PBL project Verstedelijking & Infrastructuur Analyseren van verwachte knelpunten en kansen bij afstemming verstedelijking en infrastructuur Samenhang

Nadere informatie

Presentatie Stad van de Zon

Presentatie Stad van de Zon Citymarketing Informatiecentrum Presentatie Stad van de Zon Welkom meer DEN WAERDT HEERHUGOWAARD Polder anno 1629 Efficiënte agrarische verkavelingsstructuur HEERHUGOWAARD ANNO 1900 1 Schets uitgangspunt

Nadere informatie

Onderzoekmemorandum Innovatie en de Lissabonagenda

Onderzoekmemorandum Innovatie en de Lissabonagenda Onderzoekmemorandum Innovatie en de Lissabonagenda Inleiding Nederland werkt, net als de andere Europese landen aan de Lissabon-doelstellingen van de EU om te komen tot een dynamische en concurrerende

Nadere informatie

De toekomst van energie

De toekomst van energie De toekomst van energie Duurzame Energie door Redactie ElectricityMatters 15-08-2017 Dat ons wereldwijde energiesysteem niet duurzaam is, blijkt duidelijk uit onze steeds schaarsere hulpbronnen, de regelmatig

Nadere informatie

Confrontatieweek Samenvatting voorlopige resultaten werkspoor Ruimte & Economie

Confrontatieweek Samenvatting voorlopige resultaten werkspoor Ruimte & Economie Werkspoor 02-11-2015 Confrontatieweek Samenvatting voorlopige resultaten werkspoor Hans Vonk Bevindingen werkspoor A. Algemeen 1. Er is niet één corridor-regio, maar verschillende subregio s met een eigen

Nadere informatie

Circulaire Infra Duurzaam GWW

Circulaire Infra Duurzaam GWW Circulaire Infra Duurzaam GWW Amersfoort Jan Bart Jutte (RHDHV) Miguel Kerkstra Cor Luijten 29 november 2018 Duurzaam GWW: Duurzaamheid en circulariteit Omgevingswijzer: duurzaamheid vertaald naar 12 thema

Nadere informatie

InnovA58. Noord-Brabant verdient een betere en slimmere weg

InnovA58. Noord-Brabant verdient een betere en slimmere weg Noord-Brabant verdient een betere en slimmere weg SmartwayZ.NL en 1. Wat is de opgave van SmartwayZ.NL en 2. Hoe verhouden de projecten SmartwayZ.NL en zich 3. Welke partijen zijn hier bij betrokken 4.

Nadere informatie

Mijnwater Heerlen Symposium: Smart Cities op wankele bodem

Mijnwater Heerlen Symposium: Smart Cities op wankele bodem 1 Mijnwater BV 2012 Mijnwater Heerlen Symposium: Smart Cities op wankele bodem Smart Cities door slim gebruik van energienetwerken: Mijnwater 3.0 7 René Verhoeven (r.verhoeven@mijnwater.com) Cluster Manager

Nadere informatie

Interventie in Industrieel erfgoed te Zevenaar RMIT ZEVENAAR

Interventie in Industrieel erfgoed te Zevenaar RMIT ZEVENAAR Interventie in Industrieel erfgoed te Zevenaar RMIT ZEVENAAR P5 Presentatie door Hylke Duinsbergen 1367218 d.d. 27 juni 2011 Introductie Interventie in Industrieel erfgoed te Zevenaar Opgave: herontwikkeling

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

Ruimtelijk strategische visie Regio Rivierenland

Ruimtelijk strategische visie Regio Rivierenland Ruimtelijk strategische visie Regio Rivierenland Ambitiedocument Regio Rivierenland Wij, de tien samenwerkende gemeenten binnen Regio Rivierenland: delen de beleving van de verscheidenheid in ons gebied;

Nadere informatie

Het Energiebeleid van komende jaren. dr.j.a. Vijlbrief DG Energie, Telecom en Markten

Het Energiebeleid van komende jaren. dr.j.a. Vijlbrief DG Energie, Telecom en Markten Het Energiebeleid van komende jaren dr.j.a. Vijlbrief DG Energie, Telecom en Markten Opbouw Ambities en hoofdlijnen Ontwikkelingen in het energieveld Keuzes van het kabinet Ambitie Regeerakkoord: 1. Minder

Nadere informatie

Niko Projects: uw partner voor intelligente gebouwen, van comfort tot zorg

Niko Projects: uw partner voor intelligente gebouwen, van comfort tot zorg Niko Projects: uw partner voor intelligente gebouwen, van comfort tot zorg Coen Kijk in de Vegt, General Manager Niko Projects BV (voorheen Integrated Residential Services BV) Inhoud Een korte historie

Nadere informatie

Ruimtelijke ordening en mobiliteit: stadsregionale uitdagingen

Ruimtelijke ordening en mobiliteit: stadsregionale uitdagingen Ruimtelijke ordening en mobiliteit: stadsregionale uitdagingen Casestudy Regionet Leuven www.regionetleuven.be Studievoormiddag 29 mei 2015 Kenniscentrum Vlaamse Steden Johan Van Reeth johan@buur.be Ruimtelijke

Nadere informatie

Sustainable solutions from a multidisciplinary approach

Sustainable solutions from a multidisciplinary approach Sustainable solutions from a multidisciplinary approach Infrastructures & Mobility Delft Research Initiatives Delft Research Initiatives Energie, Gezondheid, Infrastructuren & Mobiliteit, en Leefomgeving

Nadere informatie

Syntrus Achmea Real Estate & Finance. Summit Beleggen met betekenis. Jos Sentel Manager Strategy & Research bij Syntrus Achmea RE&F

Syntrus Achmea Real Estate & Finance. Summit Beleggen met betekenis. Jos Sentel Manager Strategy & Research bij Syntrus Achmea RE&F Summit Beleggen met betekenis Jos Sentel Manager Strategy & Research bij Syntrus Achmea RE&F Outlook 2019-2021 Outlook: Visie op deelmarkten met aanbevelingen beleggingsstrategie En: Hoe kunnen beleggingen

Nadere informatie

Energietransitie of Energiewende? Reimar von Meding Vakbeurs Energie 2016

Energietransitie of Energiewende? Reimar von Meding Vakbeurs Energie 2016 Energietransitie of Energiewende? Reimar von Meding Vakbeurs Energie 2016 Jeugdige overmoed Wij worden allemaal ouder Totdat de dood ons scheidt 0 40 45 Totdat de dood ons scheidt 0 20 60 100 0 40 Een

Nadere informatie

Stand van zaken samenwerking omgevingsvisie

Stand van zaken samenwerking omgevingsvisie Stand van zaken samenwerking omgevingsvisie Landschap, water en ondergrond Meer informatie: https://www.regiogv.nl/gemeenteraden/ruimtemobiliteit/samenwerking-omgevingsvisie/ 1 Inhoud 1. Proces samenwerking

Nadere informatie

JUDITH LEKKERKERKER 11 FEBRUARI 2016

JUDITH LEKKERKERKER 11 FEBRUARI 2016 JUDITH LEKKERKERKER 11 FEBRUARI 2016 Verdere verstedelijking Groei concentreert zich in grotere steden o omvang van de stad o ligging ten opzichte van het economisch kerngebied o aanwezigheid van hoger

Nadere informatie

Mobiliteit en Stad. Twee kanten van dezelfde medaille. Utrecht, 21 maart Arie Bleijenberg Koios strategy

Mobiliteit en Stad. Twee kanten van dezelfde medaille. Utrecht, 21 maart Arie Bleijenberg Koios strategy Mobiliteit en Stad Twee kanten van dezelfde medaille Utrecht, 21 maart 2019 Arie Bleijenberg Koios strategy www.ariebleijenberg.nl Twee eeuwen groei mobiliteit: steeds sneller Grübler 1990 Veertig jaar

Nadere informatie

Duurzaamheid & innovatie. Stadsraad Goedereede 25 september 2018

Duurzaamheid & innovatie. Stadsraad Goedereede 25 september 2018 Duurzaamheid & innovatie Stadsraad Goedereede 25 september 2018 Wat is duurzaamheid? Neem een minuut of 2 om met uw buurman van gedachten te wisselen: wat is duurzaamheid? Wat houdt het wel in? Wat niet?

Nadere informatie

duurzaam, actief en aantrekkelijk Ton Venhoeven

duurzaam, actief en aantrekkelijk Ton Venhoeven BOoK! Architecture + urbanism De gezonde stad duurzaam, actief en aantrekkelijk Ton Venhoeven Steden en wijken met verschillende functies VenhoevenCS architecture+urbanism Rijksadviseur infrastructuur

Nadere informatie

CELSIUS* *Combined Efficient Large Scale Integrated Urban Systems. Roland van Rooyen Oubbol Oung Astrid Madsen 25-06-2015

CELSIUS* *Combined Efficient Large Scale Integrated Urban Systems. Roland van Rooyen Oubbol Oung Astrid Madsen 25-06-2015 CELSIUS* *Combined Efficient Large Scale Integrated Urban Systems Roland van Rooyen Oubbol Oung Astrid Madsen 25-06-2015 This project has received funding from the European Union s Seventh Framework Programme

Nadere informatie

PPS nieuwe kansen voor een duurzame omgeving. Joris Scheers - adj. Vlaams Bouwmeester

PPS nieuwe kansen voor een duurzame omgeving. Joris Scheers - adj. Vlaams Bouwmeester PPS nieuwe kansen voor een duurzame omgeving Joris Scheers - adj. Vlaams Bouwmeester PPS nieuwe kansen voor een duurzame omgeving 1. Context Vlaanderen duurzaam bouwen 2. Kansen 3. Aandachtspunten Leren

Nadere informatie

Duurzame wijk van en voor de toekomst. Doe mee!

Duurzame wijk van en voor de toekomst. Doe mee! Duurzame wijk van en voor de toekomst. Doe mee! Een bijzondere wijk In het zuidoosten van Hoofddorp wil gemeente Haarlemmermeer samen met marktpartijen, ketenpartners en bewoners een bijzondere wijk ontwikkelen.

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst gemeenteraden. 25 januari 2011, Twello Gerard Sizoo

Informatiebijeenkomst gemeenteraden. 25 januari 2011, Twello Gerard Sizoo Informatiebijeenkomst gemeenteraden 25 januari 2011, Twello Gerard Sizoo Waarom aandacht voor demografie? Demografische prognoses naar beneden bijgesteld Actualisering regionaal woningbouwprogramma Vergrijzing

Nadere informatie

Inclusive Growth and Development Report 2017 van het World Economic Forum: Bevindingen voor Nederland

Inclusive Growth and Development Report 2017 van het World Economic Forum: Bevindingen voor Nederland Inclusive Growth and Development Report 2017 van het World Economic Forum: Bevindingen voor Nederland Nederland scoort relatief hoog op economische groei en het aanpakken van ongelijkheid, maar de ongelijkheid

Nadere informatie

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Conferentie Keuzes voor landbouw en veehouderij Huidige mondiale impact van veehouderij Biodiversiteit, aandeel 30% in mondiaal verlies

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Zeeuws Subsidie Team

Zeeuws Subsidie Team Zeeuws Subsidie Team intro Intro: Zeeland periferie? Intro: Zeeland periferie? 1:30 Intro: Zeeland periferie? 1:30 2:00 Intro: Zeeland periferie? 1:30 2:00 4:00 Intro: Zeeland periferie? 2:30 tot 3:00

Nadere informatie

Deltaplan Bereikbaarheid 2030

Deltaplan Bereikbaarheid 2030 Deltaplan Bereikbaarheid 2030 Blijft de automobiliteit groeien? Gaat het openbaar vervoer groeien? Is de bereikbaarheid beter in de binnenstad of in de buitenwijken? Wat is de beste bereikbaarheidsmaatregel?

Nadere informatie

Strategieën voor ruimtelijke ontwikkeling. 1) Duurzame ontwikkeling, governance, gebiedsontwikkeling, monitoring en kennisvragen

Strategieën voor ruimtelijke ontwikkeling. 1) Duurzame ontwikkeling, governance, gebiedsontwikkeling, monitoring en kennisvragen Strategieën voor ruimtelijke ontwikkeling 1) Duurzame ontwikkeling, governance, gebiedsontwikkeling, monitoring en kennisvragen Ina Horlings Lezing Waddenacademie, 2-12- Opgaven voor de Waddenregio 1.

Nadere informatie