VERANKERING VAN OPVOEDINGSONDERSTEUNING

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VERANKERING VAN OPVOEDINGSONDERSTEUNING"

Transcriptie

1 VERANKERING VAN OPVOEDINGSONDERSTEUNING IN VLAANDEREN Kristien Nys en Benedikte Van den Bruel K. Nys & B. Van den Bruel (2009). Verankering van opvoedingsondersteuning in Vlaanderen. In: B. Prinsen (Ed.), Lichtvoetig door de opvoeding. Over opvoedingsondersteuning als levenswerk (pp ). Utrecht: Nederlands Jeugdinstituut. (Liber amoricum bij het afscheid van Geurdina Blokland -de kleine, grote moeder van opvoedingsondersteuning in Nederland- als expert van het Nederlands Jeugdinstituut te Utrecht). Opvoedingsondersteuning een uitgesproken overheidsbevoegdheid? 1 Opvoedingsondersteuning maakte sinds de jaren 90 in Vlaanderen opgang. Daarvoor bestonden al tal van vormings-, voorlichtingsinitiatieven enz. voor ouders vanuit bijvoorbeeld het vroegere Nationaal Werk voor Kinderwelzijn (huidige Kind & Gezin) of het sociaal-cultureel werk. Daarnaast ontstonden ook nieuwe, specifiek opvoedingsondersteunende initiatieven die veelal een sterke lokale inbedding kenden. Het opvoedingsondersteunend aanbod kende heel wat blinde vlekken. Het was niet overal even sterk uitgebouwd en bekend (Nys, 2007; Vandemeulebroecke & De Munter, 2004). In 2001 vaardigt de Vlaamse overheid een eerste decreet inzake opvoedingsondersteuning uit, in 2007 volgt het tweede. Het eerste decreet schetst te contouren waarbinnen eenmalige opleidings-, vormings- of trainingsreeksen gesubsidieerd kunnen worden. Het tweede decreet ziet opvoedingsondersteuning als: de laagdrempelige gelaagde ondersteuning van opvoedingsverantwoordelijken bij de opvoeding van kinderen. Opvoedingsondersteuning wordt binnen deze optiek zowel benaderd vanuit het perspectief van opvoedingsverrijking als vanuit het perspectief van preventie. Er wordt gefocust op een veelheid aan beproefde activiteiten en werkvormen. Daarbij wordt uitgegaan van de verschillende opvoedingsondersteunende functies zoals informatie, advies, onthaal en doorverwijzing maar ook het faciliteren van ontmoetingen tussen ouders. De klemtoon ligt daarbij op de lokale en bovenlokale2 organisatie van opvoedingsondersteuning. Het decreet bepaalt op welke manier de coördinatie van het aanbod op de verschillende niveaus gebeurt en stuurt aan op een gecoördineerde, systematische en kwantitatieve gegevensverzameling. Het tekent ook de krijtlijnen uit voor de subsidiëring van de opvoedingswinkels. In Vlaanderen verwijst de term opvoedingswinkel naar samenwerkingsverbanden van partners (meestal op het niveau van centrumsteden) die de verschillende functies rond opvoedingsondersteuning realiseren en daarbij ook één of meerdere loketten aanbieden. Het decreet ging uit van de subsidiëring van opvoedingswinkels in de 13 Vlaamse centrumsteden en één in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het decreet bepaalt verder dat de ontwikkeling en verspreiding van expertise inzake opvoedingsondersteuning gecoördineerd wordt door een Vlaams Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning in samenwerking met Provinciale Steunpunten Opvoedingsondersteuning (Vervotte, 2007). 1 In België is het domein rond welzijn en gezin een bevoegdheid van de gemeenschappen. In deze bijdrage focussen we op de ontwikkelingen binnen het Vlaamse landsgedeelte van België. 2 Bovenlokaal verwijst in deze context naar samenwerkingsverbanden waarbij uitgaande van meerdere gemeentes een samenwerkingsverband rond opvoedingsondersteuning wordt uitgebouwd.

2 Opvoedingsondersteuning in de praktijk? In Vlaanderen is er een grote diversificatie in sectoren die opvoedingsondersteuning aanbieden (b.v. Kind en Gezin, onderwijs, het sociaal-cultureel werkveld, de welzijnssector). De veelheid aan activiteiten en werkvormen die vanuit deze sectoren worden aangeboden, richt zich naar ouders en/of andere opvoedingsverantwoordelijken individueel, of in groep. Individueel gerichte initiatieven zijn bijvoorbeeld de informatieve folders vanuit Kind en Gezin of de Gezinsbond, de Opvoedingstelefoon. Daarnaast is er ook een groepsgewijs aanbod waarbij ouders in groep een oudercursus, programma of reeks volgen of eenmalig, al dan niet meer informeel samenkomen (bv. de Oefenscholen en van de Gezinsbond, oudergroepswerkingen van inloopteams, ontmoetingsruimten voor ouders samen met kinderen enz.). Bovendien kunnen voorgaande aanbiedingsvormen zich ook al dan niet tot een specifieke doelgroep richten (bv. leeftijd van de kinderen als indelingscriterium, maatschappelijk kwetsbare gezinnen enz.). Tenslotte worden ook ruimere mediacampagnes die het thema positief opvoeden in de kijker zetten zoals bvb. opvoedprogramma s gerekend tot de brede noemer van opvoedingsondersteuning. De grote variatie is, gelet op de verschillende behoeften, de verschillende ondersteunende initiatieven en werkvormen waarop ouders een beroep wensen te doen, positief te noemen. Het geeft aan dat in de praktijk meerdere sporen gevolgd worden. Dit betekent echter niet dat het brede palet aan opvoedingsondersteunende activiteiten en werkvormen ook in alle regio s van Vlaanderen even sterk aanwezig is. Individuele informatie en adviesverstrekking vanuit landelijke koepels (bv. Kind en Gezin, Gezinsbond, Departement Onderwijs) zijn wijd verspreid. Het groepsgewijs aanbod is veel meer afhankelijk van lokale initiatieven en in die zin ook minder algemeen verspreid. De toekomst zal uitmaken of de nieuwe regelgeving (zie supra, het decreet van 2007) effectief een aansporing biedt om die leemten op te vullen. Mede dank zij de uitvoering van het decreet zien we alvast dat de implementatie van een gecoördineerd en gediversifieerd aanbod van opvoedingsondersteuning op dit moment vooral terug te vinden is in de centrumsteden. Maar ook daarbuiten wordt opvoedingsondersteuning meer en meer ingebed in de dagelijkse werking van de lokale overheid. Net de betrokkenheid van verschillende actoren (beleid en praktijk, lokaal en bovenlokaal) blijkt een sterkte te zijn. Het vormt veelal de aanzet om actief te werken aan de bekendheid en het bereikbaar maken van hun opvoedingsondersteunende initiatieven. Het betreft een betrokkenheid die gestoeld is op een gemeenschappelijk doel en de inzet van de mogelijkheden van de verschillende partners. Nochtans blijkt de daadwerkelijke betrokkenheid van de verschillende partners in het realiseren van een gecoördineerd geheel van aanbod (bv. in de opvoedingswinkels) zeker niet vanzelf te lopen. Eén van de redenen hiervan is dat sommige samenwerkingsverbanden in deze fase hun ambities erg hoog leggen waarbij ze vooral streven naar het creëren van nieuw aanbod wat een vraag naar meer middelen impliceert. Nochtans was het de bedoeling van de decreetgever om in eerste instantie vooral het bestaande aanbod sterker te laten samenwerken 3 en zo (1) een grotere groep ouders (op een efficiëntere manier) te kunnen bereiken, of (2) om zo de toegang voor ouders te optimaliseren. Tekenende voorbeelden In wat volgt lichten we twee opvoedingsondersteunende werkvormen toe. Het zijn stuk voor stuk domeinen waarop Geraldien Blokland haar expertise heeft uitgebouwd en die ook in Vlaanderen hun weerklank vonden. 3 Er werd immers van uitgegaan dat er al heel wat initiatieven waren die door een betere samenwerking/afstemming een groter potentieel aan ouders zouden bereiken. Ook door de zichtbaarheid van het aanbod te vergroten zou de toegang optimaler worden. 2

3 Pedagogische adviseren In Vlaanderen is net zoals in Nederland de pedagogische adviesfunctie sterk uitgebouwd in het kader van opvoedingsondersteuning. Geraldien (1996) heeft als één van de eersten in het Nederlands taalgebied gewezen op het belang van een goed uitgebouwde pedagogische adviesfunctie als onderdeel van een breder aanbod aan activiteiten, gericht op het verbeteren van de positie van ouders en kinderen (p. 21). Pedagogische advisering moest een plek innemen tussen het reguliere aanbod van basisvoorzieningen enerzijds en de meer gespecialiseerde vormen van hulp anderzijds. Vooral voor ouders van zeer jonge kinderen is dit aanbod algemeen uitgebouwd via spreekuren opvoedingsondersteuning die georganiseerd worden door Kind & Gezin, de Vlaamse overheidsorganisatie die onder meer instaat voor de consultaties en huisbezoeken aan ouders van kinderen tot en met 3 jaar. De spreekuren worden er aangeboden door verpleegkundigen die hiertoe specifiek werden opgeleid (Van den Bruel & Verhegge, 2005). Het methodiekboek van Geraldien Blokland (1996) lag aan de basis van de methodiek zoals die binnen Kind en Gezin werd uitgebouwd. Het verschafte de spreekuurhouders een kader en concrete handvaten om vaak voorkomende opvoedingsvragen van ouders, op een vraaggerichte en methodische manier aan te pakken. Bovendien bleek het boek overzichtelijk, helder en vlot geschreven en zo ook de praktijkwerker te boeien. Illustratief in dit verband is dat heel wat boeken van Blokland intussen al opnieuw ingebonden moesten worden, slecht ingebonden zijn of laat het ons houden op veel gelezen en gebruikt In 2006 startte Kind en Gezin met een proefproject Triple P (focus op level 2 en level 3) in de provincie Antwerpen. De keuze voor Triple P had te maken met het evidence-based karakter van dit programma, de populatiebenadering en de meer protocollaire aanpak waardoor verondersteld werd dat opvoedingsondersteuning nog sterker methodisch verankerd zou worden binnen Kind & Gezin. Triple P werd bijgevolg in het kader van het proefproject geïmplementeerd binnen het spreekuur. Toen er vanuit Kind en Gezin contact genomen werd met de Nederlandse Triple P ers was het een aangename verrassing om opnieuw dankbaar gebruik te kunnen maken van de kennis en ervaring van Geraldien.. Maar het was zeker niet alleen de inhoud van het programma die ze goed bleek te kennen! Mede dank zij de uitstekende onderhandelingscompetenties van Geraldien kon onder meer bekomen worden dat er ook voor Vlaanderen Nederlandstalige trainers van het programma zouden komen. Ondertussen werden ongeveer 250 medewerkers van Kind en Gezin opgeleid in level 2-3. Ook buiten Kind en Gezin hebben andere hulpverleners uit zowel de preventieve als curatieve sectoren van de jeugdhulpverlening Triple P geïmplementeerd (level 2/3 en level 4/5). Op dit moment loopt er binnen Kind en Gezin een onderzoek waarbij het spreekuur opvoedingsondersteuning mèt implementatie van Triple P vergeleken wordt met het spreekuur waar er geen gebruik werd gemaakt van Triple P 4. Afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek alsook een ruimere evaluatie van de implementatie zal worden besloten tot verdere veralgemening van Triple P binnen de preventieve zorg van Kind en Gezin. Voor gezinnen met oudere kinderen is de pedagogische adviesfunctie op dit moment nog minder algemeen verspreid en methodisch uitgebouwd. Maar zeker in het kader van de ontwikkelingen rond de opvoedingswinkels (cf. supra) wordt er meer en meer werk van gemaakt. 4 Dit onderzoek gebeurt door prof. Dr. J. Vanderfaeillie van de Universiteit Brussel in opdracht van de minster van Gezin en Welzijn. 3

4 Opvoedingsondersteuning in groepen Zowel Nederland als Vlaanderen kent reeds een zekere traditie in het samenbrengen van ouders om over de opvoeding te praten, er rond te werken. De kracht van het werken in groep wordt vanuit verschillende invalshoeken onderschreven (o.a. empowerment, sociaal leren, groeigeoriënteerde benadering). Onderzoek brengt verschillende positieve uitkomsten van het werken met oudergroepen aan de oppervlakte. Ouders zijn voor elkaar een bron van sociale en emotionele steun, ze vinden bij elkaar (h)erkenning, putten uit de gedeelde ervaringen en belevingen, ontwikkelen een groter zelfvertrouwen en zelfwaardegevoel enz. Ina Bakker en Geraldien Blokland (2001, p.12) verwoorden dat als volgt samen delen blijft belangrijk voor wie dagelijks met de zorg voor kinderen is belast. De wijze waarop aan dit samen delen vorm gegeven wordt, kan grondig verschillen en dat zowel wat de uitgangspunten of theoretische principes betreft, als wat betreft de praktische uitwerking. We zien dit vertaald in de stellingen waarmee we, Geraldien en Kristien, in de workshop Empowerment en vaardigheidstraining gaat dat samen? (Ede, 1 december 2003) aan de slag gingen. Empowerend werken gaat niet samen met een gedragsmatige aanpak. Alleen praten helpt niet als ouders problemen hebben met hun kinderen. Vaardigheidstrainingen gaan te veel uit van tekorten bij ouders. Bij een vaardigheidstraining is het onmogelijk om vraaggericht te werken. Het is bij opvoedingsondersteunend groepswerk niet zozeer belangrijk wat je doet, maar wel hoe je het doet. Twee benaderingen, empowerend of vraag- en perspectief gericht werken en de meer gedragsmatige aanpak van Opvoeden:zó! werden hier diametraal tegenover elkaar geplaatst. De discussie wees vrij snel uit dat het niet zozeer een of -verhaal, maar veeleer een en -verhaal betreft. De vakliteratuur, alsook de databank van het NJI, verwijst echter (vooral) naar gestandaardiseerde programma s. Het zijn programma s met een begin en een einde, vooraf vastgelegde onderwerpen én inhouden én werkvormen én doelstellingen. Dat is op zich een best verdedigbare aanpak die, zo blijkt ook uit tal van onderzoek, zijn resultaten heeft. De veel gehoorde commentaar van ouders is evenwel dat hun stem, hun ervaringen en verwachtingen daarbij toch nog onvoldoende aan bod komen. Ouders willen meer betrokken worden bij het zoeken naar oplossingen en ze vragen ook meer aandacht voor het opvoedingsproces, de ouder-kindrelatie, de emotionele toestand van de ouders, de ruimere context, hun noden en vragen 5 Opdracht is m.a.w. om ook deze aspecten voldoende ruimte te geven. De begeleid(st)er of ondersteuner moet durven voorbijgaan aan de alom gekende en vertrouwde opvoedingsadviezen. Geraldien (2001, p.35) stelt in dat verband: Informatie gebaseerd op theorieën over de opvoeding en ontwikkeling van kinderen kan ouders inzicht geven of nieuwe perspectieven aanreiken maar biedt niet meer dan een bepaalde constructie van de werkelijkheid. Belangrijk is vooral dat ouders daar hun eigen werkelijkheid naast kunnen zetten en dat er ruimte is om inzichten te bediscussiëren. Zo blijkt bij de evaluatie van oudercursussen altijd weer dat ouder het meest gehad hebben aan de uitwisseling van ervaringen met andere ouders en minder aan de theorie. In Vlaanderen is nog een ander type van groepsgericht aanbod sterk in opmars, met name de zogenaamde ontmoetingsplaatsen voor kinderen en ouders. Deze laagdrempelige ontmoetingsplaatsen spelen in op de vraag van ouders naar gemeenschapsvorming die in steden vaak aan de orde is (Vandenbroeck et al., 2007). In deze ontmoetingsplaatsen wisselen ouders onderling ervaringen uit èn dit vanuit een 5 Onderzoek wijst uit dat 30 tot 50 % van de gezinnen geen voordeel halen uit een ouderprogramma en dat ten gevolge van belastende gebeurtenissen in hun leven (Webster-Stratton en Hammond in Stewart-Brown et al., 2004). 4

5 gerichtheid op het kind in relatie tot anderen. De verhalen in het hier en nu vormen het uitgangspunt voor het gesprek tussen enerzijds ouders onderling en tussen ouders en begeleiders anderzijds. Ook de kinderen leren op een veilige manier, nog in aanwezigheid van de ouder, via het spontane spel, omgaan met andere kinderen. Een ontmoetingsplaats biedt de mogelijkheid om geleidelijk te experimenteren, te oefenen en te groeien naar een grotere zelfstandigheid (Van der Mespel, 2008). Sommige van deze ontmoetingsplaatsen gaan terug op de Franse traditie van de Maisons Vertes die vanuit een psycho-analytisch kader geïnspireerd zijn (Dolto, 1985; De Speelbrug, 2007). Conclusie De laatste jaren is er in Vlaanderen een veelheid aan initiatieven opvoedingsondersteuning gegroeid. Geraldien heeft daar zeker haar steentje toe bijgedragen. Daarbij komt dat opvoedingsondersteuning in Vlaanderen nu ook meer en meer beleidsmatig wordt verankerd. 5

6 Literatuur Bakker, I., Blokland, G. & Wijnen, H. (2001). Samen delen. Methodiekboek voor opvoedingsondersteuning in groepen. Utrecht: NIZW. Blokland, G. (1996). Over opvoeden gesproken. Methodiekboek pedagogisch adviseren. Utrecht: NIZW. De Speelbrug (2006). De Speelbrug in Antwerpen: een laagdrempelige ontmoetingsruimte voor kinderen van 0 tot 3 jaar vergezeld van een hechtingsfiguur. (Onuitgegeven tekst). Dolto, F. (1985). La cause des enfants. Paris: Laffont. Nys, K. (2009). Het decreet opvoedingsondersteuning in de praktijk. Ruime interpretatie en moeilijke implementatie? In: Gezinsbeleid in Opvoedingsondersteuning op de agenda geplaatst.(pp ) Brussel: Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen. Nys, K. (2007). Opvoedingsondersteuning in betekenisvolle resultaten te vatten? In: H. Colpin & H. Van Crombrugge (eds.). Gezinnnen en gezinspedagogiek. Geboeid door verscheidenheid.(pp ) Antwerpen - Apeldoorn: Garant. Vandemeulebroecke, L. & De Munter, A. (2004). Opvoedingsondersteuning. Visie en kwaliteit (Studia Paedagogica 39). Leuven: Universitaire Pers Leuven. Vandenbroeck, M., Boonaert, T., Van der Mespel & De Brabandere, K. (2007). Opvoeden in Brussel. Gent-Brussel:UGent - VBJK-VCOK-VGC. Van den Bruel, B. & Verhegge, K. (2005). Kind & Gezin, kinderen en gezinnen een preventieve aanpak. In: H. Grietens, J. Vanderfaeillie & W. Hellinckx (eds.). Handboek orthopedagogische hulpverlening. Nieuwe ontwikkelingen in het zorgveld. (pp ). Leuven Voorburg: Acco. Van der Mespel, S. (Ed.) (2008). Ontmoetingsplaatsen voor Kinderen en Ouders. Discussietekst van het netwerk Ontmoetingsplaatsen voor Kinderen en Ouders. Gent: UGent VBJK. Vervotte, I. (2007). Achtergrondtekst bij het decreet opvoedingsondersteuning. Brussel: Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. 6

Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH. Benedikte Van den Bruel Veerle Roels

Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH. Benedikte Van den Bruel Veerle Roels Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH Benedikte Van den Bruel Veerle Roels Kind en Gezin èn Agentschap Jongerenwelzijn? Kind en Gezin en Agenschap Jongerenwelzijn verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders.

Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders. Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders. Benedikte Van den Bruel en Sarah Vanden Avenne Inhoud 1. Waarom aandacht naar

Nadere informatie

Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders.

Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders. Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders. Benedikte Van den Bruel en Sarah Vanden Avenne Inhoud 1. Waarom aandacht naar

Nadere informatie

Missie & visie Opvoedingswinkel Gent

Missie & visie Opvoedingswinkel Gent Missie & visie Opvoedingswinkel Gent 1 Inhoudstafel... 1 Missie & visie Opvoedingswinkel Gent... 1 Inhoudstafel... 1 Intro... 3 1. Missie... 4 2. Doelgroep... 4 3. Werking... 4 4. Beleidskader... 5 5.

Nadere informatie

De organisatie van opvoedingsondersteuning

De organisatie van opvoedingsondersteuning De organisatie van opvoedingsondersteuning 1. Wat is opvoedingsondersteuning? Opvoedingsondersteuning bestaat uit al die activiteiten die tot doel hebben om ouders en andere opvoeders steun te bieden bij

Nadere informatie

Jaarverslag EXPOO 2014

Jaarverslag EXPOO 2014 Jaarverslag EXPOO 2014 EXPOO, het Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning van de Vlaamse overheid, bouwt mee aan een positieve leefomgeving waar het voor kinderen en jongeren goed is om op te groeien.

Nadere informatie

Opvoedingsondersteuning

Opvoedingsondersteuning IPB 2008/60 Forum/362 16.9.2008 Forum 31 mei 2008 Bijlage 1 Opvoedingsondersteuning Inleiding door Hans Van Crombrugge, Docent Hoger Instituut Gezinswetenschappen Brussel De bedoeling is om kritisch te

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: Begeleiding jonge kinderen Spreker: Krista De Vos (Kind en Gezin) Kind en Gezin Kleine kinderen, wij maken er werk van! 1 Voorgeschiedenis 1919: Nationaal Werk voor het Kinderwelzijn

Nadere informatie

Vlaamse Regering rssjj^f ^^

Vlaamse Regering rssjj^f ^^ Vlaamse Regering rssjj^f ^^ Besluit van de Vlaamse Regering tot uitvoering van het decreet van ISjuli 2007 houdende de organisatie van opvoedingsondersteuning DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de decreten

Nadere informatie

Decreet van 13 juli 2007 houdende de organisatie van opvoedingsondersteuning (B.S. 14.VIII.2007) 1

Decreet van 13 juli 2007 houdende de organisatie van opvoedingsondersteuning (B.S. 14.VIII.2007) 1 Decreet van 13 juli 2007 houdende de organisatie van opvoedingsondersteuning (B.S. 14.VIII.2007) 1 HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen HOOFDSTUK II. - Lokale coördinatoren opvoedingsondersteuning en lokaal

Nadere informatie

Dossiers opvoedingswinkels: horizontale evaluatie

Dossiers opvoedingswinkels: horizontale evaluatie Dossiers opvoedingswinkels: horizontale evaluatie Interne evaluatie op basis van de werkingsverslagen opvoedingswinkels (2009). Benedikte Van den Bruel Methode 14 dossiers bekeken Aangevuld met cijfermatige

Nadere informatie

Stichting Steunpunt Opvoeding 's-hertogenbosch Opvoedingswinkel

Stichting Steunpunt Opvoeding 's-hertogenbosch Opvoedingswinkel Stichting Steunpunt Opvoeding 's-hertogenbosch Opvoedingswinkel 2e Nationaal Congres Opvoedingsondersteuning Jacqueline van Rijn 6 Juni 2008 Inhoud Presentatie Geschiedenis Missie, taken en functies Kwaliteitssysteem

Nadere informatie

Huizen van het Kind. Gezinnen ondersteunen in hun kracht

Huizen van het Kind. Gezinnen ondersteunen in hun kracht Huizen van het Kind Gezinnen ondersteunen in hun kracht Een noodzakelijke, natuurlijke evolutie ondersteund door een nieuwe regelgeving www.huizenvanhetkind.be Doelstelling Hoe Regels Doelstelling Hoe

Nadere informatie

De kracht van pedagogisch adviseren

De kracht van pedagogisch adviseren De kracht van pedagogisch adviseren Colofon Uitgever: Datum uitgave: december 2010 Eindredactie: Rieneke de Groot, Monique Albeda & Geeske Hoogenboezem Bezoekadres: Nieuwe Gouwe Westzijde 1, 2802 AN Gouda

Nadere informatie

OPVOEDINGSONDERSTEUNING BIJ

OPVOEDINGSONDERSTEUNING BIJ OMGEVINGSANALYSE EN LITERATUURSTUDIE AANBOD OPVOEDINGSONDERSTEUNING BIJ 10- TOT 17-JARIGEN ANTWERPEN PRESENTATIE 27 OKTOBER 2015 1 SITUERING VAN HET ONDERZOEK 4 grote onderdelen: literatuurstudie focusgroep

Nadere informatie

Presentatie Netwerkdag Kinderarmoede

Presentatie Netwerkdag Kinderarmoede Presentatie Netwerkdag Kinderarmoede De jaarlijkse poll Wie is aan de slag in een huis van het kind? Wie is nu al actief betrokken bij een huis van het kind of werkt samen met een huis van het kind? (niet

Nadere informatie

Concept van een ontmoetingsplaats

Concept van een ontmoetingsplaats Concept van een ontmoetingsplaats Algemene omschrijving Zowel uit de verschillende bezoeken in Brussel, Antwerpen, Frankrijk en Italië, als uit ons onderzoek, blijkt dat ontmoetingsplaatsen voor kinderen

Nadere informatie

Advies. Voorlopig besluit gezinsondersteuning moet meer recht doen aan kinderen en hun context

Advies. Voorlopig besluit gezinsondersteuning moet meer recht doen aan kinderen en hun context Advies DATUM 21 januari 2014 VOLGNUMMER 2013-2014/8 COMMISSIE Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebeleid Voorlopig besluit gezinsondersteuning moet meer recht doen aan kinderen en

Nadere informatie

reactie Netwerk tegen Armoede bij decreet preventieve gezinsondersteuning

reactie Netwerk tegen Armoede bij decreet preventieve gezinsondersteuning Netwerk tegen Armoede Vooruitgangstraat 323 bus 6-1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@netwerktegenarmoede.be / www.netwerktegenarmoede.be reactie Netwerk tegen Armoede bij decreet

Nadere informatie

Webinar Opvoedingsondersteuning

Webinar Opvoedingsondersteuning Webinar Opvoedingsondersteuning 26 mei 2016 Kristien Nys Lector Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen (Odisee) Praktijkonderzoekster Onderzoekseenheid Gezins- en Orthopedagogiek (KULeuven) Ben je 0

Nadere informatie

SAMENSPRAAK 2012. Perspectieven in het omgaan met verontrusting en maatschappelijke noodzaak

SAMENSPRAAK 2012. Perspectieven in het omgaan met verontrusting en maatschappelijke noodzaak Integrale Jeugdhulp Regio Vlaams-Brabant en Brussel SAMENSPRAAK Perspectieven in het omgaan met verontrusting en maatschappelijke noodzaak -Herhaling startdagen 2011 op algemene vraag van de voorzieningen-

Nadere informatie

Outreach autisme ondersteuning van inclusie van personen met autisme

Outreach autisme ondersteuning van inclusie van personen met autisme Outreach autisme ondersteuning van inclusie van personen met autisme www.hetraster.be Wat is outreach autisme? Outreach autisme bestaat uit vorming en advies voor iedereen die deskundiger wil worden in

Nadere informatie

Jaarbrochure 2010-2011

Jaarbrochure 2010-2011 Jaarbrochure 2010-2011 Graag stelt EXPOO met deze brochure haar acties voor 2011 voor. Met dit tweede jaarplan werkt EXPOO verder aan de lijnen die in het eerste opstartjaar werden uitgezet. Voor 2011

Nadere informatie

Situering. Decretale opdracht van EXPOO

Situering. Decretale opdracht van EXPOO EXPOO Jaarplan 2014 Situering EXPOO staat in 2014 voor nieuwe (groei)kansen. Het decreet preventieve gezinsondersteuning zorgt voor nieuwe uitdagingen. Onze opdrachten kunnen we waarmaken met een uitbreiding

Nadere informatie

Opvoeden een PPPretje ;-) Inge Glazemakers

Opvoeden een PPPretje ;-) Inge Glazemakers Opvoeden een PPPretje ;-) Inge Glazemakers Inleiding Wat is Triple P? Casus Waar kan ik Triple P vinden? Inleiding 1 op 5 kinderen/jongeren ontwikkelt een significant emotioneel of gedragsprobleem Veel

Nadere informatie

Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht.

Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht. Vierde nationaal congres opvoedingsondersteuning Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht. Ede,1 juni 2012 1 Opbouw workshop Coach je kind Kort voorstellen, warming up Presentatie van

Nadere informatie

Interview met minister Joke Schauvliege

Interview met minister Joke Schauvliege Interview met minister Joke Schauvliege over de rol en de toekomst van etnisch-culturele federaties in Vlaanderen. Dertien etnisch-cultureel diverse federaties zijn erkend binnen het sociaalcultureel werk.

Nadere informatie

Deel 7: Project Opvoedingsondersteuning

Deel 7: Project Opvoedingsondersteuning Deel 7: Project Opvoedingsondersteuning 7.1. Organigram 7.2. Inleiding 7.3. Statistische gegevens 103 Deel 7: Project opvoedingsondersteuning 7.1. Organigram project opvoedingsondersteuning Het project

Nadere informatie

Opvoedingsondersteuning 1. Michel Vandenbroeck Vakgroep Sociale Agogiek UGent

Opvoedingsondersteuning 1. Michel Vandenbroeck Vakgroep Sociale Agogiek UGent Opvoedingsondersteuning 1 Michel Vandenbroeck Vakgroep Sociale Agogiek UGent Opvoedingsondersteuning? Deel 1: Enkele definities om tot een visie te komen Deel 2 Beleid en praktijk in Vlaanderen Wat is

Nadere informatie

Basistekst decreet opvoedingsondersteuning. Inleidend

Basistekst decreet opvoedingsondersteuning. Inleidend Basistekst decreet opvoedingsondersteuning Inleidend *In deze basistekst wordt een visie ontwikkeld met betrekking tot de organisatie en implementatie van opvoedingsondersteuning in Vlaanderen. Het moet

Nadere informatie

Elektronische nieuwsbrief 14 februari 2008 Jaargang 4 - nummer 1

Elektronische nieuwsbrief 14 februari 2008 Jaargang 4 - nummer 1 Elektronische nieuwsbrief 14 februari 2008 Jaargang 4 - nummer 1 Deze nieuwsbrief is een initiatief van de Vlaamse overheid, Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, Afdeling Welzijn en Samenleving.

Nadere informatie

UNIVERSITEIT GENT VAKGROEP ORTHOPEDAGOGIEK. Bijzondere orthopedagogiek van personen met een mentale, psychische, fysieke of sensoriële handicap II

UNIVERSITEIT GENT VAKGROEP ORTHOPEDAGOGIEK. Bijzondere orthopedagogiek van personen met een mentale, psychische, fysieke of sensoriële handicap II UNIVERSITEIT GENT VAKGROEP ORTHOPEDAGOGIEK Bijzondere orthopedagogiek van personen met een mentale, psychische, fysieke of sensoriële handicap II 2DE LICENTIE ORTHOPEDAGOGIEK ACADEMIEJAAR 2001-2002 1.

Nadere informatie

Arts en verantwoordelijke consultatiebureau De Wijk

Arts en verantwoordelijke consultatiebureau De Wijk Vacature Arts en verantwoordelijke consultatiebureau De Wijk Preventieve gezondheidszorg, een generalistische aanpak, aandacht voor verschillende levensdomeinen, superdiversiteit, gedeelde zorg in samenwerking

Nadere informatie

ISCinternettensamenwerkingscel

ISCinternettensamenwerkingscel PREVENTIEVE GEZINSONDERSTEUNING: DE HUIZEN VAN HET KIND EN DE CLB S 1. INLEIDING Met deze nota willen we een kader meegeven aan de CLB s en de actoren binnen de huizen van het kind om tot optimale samenwerking

Nadere informatie

Agenda. Opwarmer. Voorstellen en Opzet. Waaruit bestaat Triple P: Positief Opvoeden? Wat is Triple P Positief Opvoeden

Agenda. Opwarmer. Voorstellen en Opzet. Waaruit bestaat Triple P: Positief Opvoeden? Wat is Triple P Positief Opvoeden Agenda 1. Voorstellen en Opzet 2. Opwarmer: Triple P en OvTJ: Hand in hand of oog om oog/tand om tand? Congres Triple P 24 april 2012 Workshop Verhouding OvTJ en Triple P Drs. Nita van Veluw, programmaleider

Nadere informatie

Opvoedingsondersteuning voor ouders van kinderen met autisme Begeleiding voor kinderen en jongeren met autisme.

Opvoedingsondersteuning voor ouders van kinderen met autisme Begeleiding voor kinderen en jongeren met autisme. Opvoedingsondersteuning voor ouders van kinderen met autisme Begeleiding voor kinderen en jongeren met autisme www.hetraster.be Individuele begeleiding Zorgpakket Wegwijs (3 gesprekken van 2 uur op de

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD STUK 459 (2011-2012) Nr. 1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD ZIT TING 2011-2012 17 NOVEMBER 2011 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Elke ROEX betreffende het waarborgen van het recht op kinderopvang

Nadere informatie

Gezond Opvoeden LIES RACQUET, BACK TO BASICS, EETEXPERT, 2014

Gezond Opvoeden LIES RACQUET, BACK TO BASICS, EETEXPERT, 2014 Gezond Opvoeden LIES RACQUET, BACK TO BASICS, EETEXPERT, 2014 Project: = een website waarop ouders terecht kunnen met hun opvoedingsvragen over voeding, beweging en sedentair gedrag en over tabak, alcohol

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol provinciale hulpverlening partnergeweld met de Mee-ander 1

Samenwerkingsprotocol provinciale hulpverlening partnergeweld met de Mee-ander 1 Samenwerkingsprotocol inzake partnergeweld tussen Provinciebestuur en Thuisbegeleidingsdienst De Mee-ander Tussen enerzijds: Thuisbegeleidingsdienst De Mee-ander, Gasthuisstraat 19, 9500 Geraardsbergen

Nadere informatie

DRUGVERSLAAFDE OUDERS MET JONGE KINDEREN:

DRUGVERSLAAFDE OUDERS MET JONGE KINDEREN: DRUGVERSLAAFDE OUDERS MET JONGE KINDEREN: Draaiboek voor opvoedingsondersteuning in een residentiële setting Ilse Derluyn, wetenschappelijk medewerkster De Kiem Het laatste decennium is er in het werkveld

Nadere informatie

3. Inspraak - Participatie aan het beleid

3. Inspraak - Participatie aan het beleid kwaad berokkenen. Vaak is de zorgverlener zich dus niet bewust van de gevolgen van zijn handelingen (vandaar de be tussen haakjes). Voor Vlaanderen bestaat er een Vlaams Meldpunt Ouderenmis(be)handeling.

Nadere informatie

Agenda. 1. Verwelkoming 2. Kennismaking 3. Huis van het kind - Toelichting 4. Ronde tafel met kernvragen 5. Cirkels 6. Slot

Agenda. 1. Verwelkoming 2. Kennismaking 3. Huis van het kind - Toelichting 4. Ronde tafel met kernvragen 5. Cirkels 6. Slot Agenda 1. Verwelkoming 2. Kennismaking 3. Huis van het kind - Toelichting 4. Ronde tafel met kernvragen 5. Cirkels 6. Slot 1. Verwelkoming door Schepen Kaat Olivier 2. Kennismaking 3. Huis van het kind

Nadere informatie

Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen

Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen Conceptnota Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen 1. Situering Deze conceptnota heeft tot doel om, binnen de contouren van het Vlaams Regeerakkoord

Nadere informatie

Coördinatie en regie van lokale woonzorgnetwerken

Coördinatie en regie van lokale woonzorgnetwerken Coördinatie en regie van lokale woonzorgnetwerken Bram Verschuere Universiteit Gent Bram.Verschuere@Ugent.be @VerschuereBram VOORBEELDEN VAN LOKALE REGIE EN COORDINATIE IN DE SFEER VAN WELZIJN - Lokaal

Nadere informatie

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang Figure 1 logo vrouwenraad De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang INHOUDSTAFEL kinderopvang... 1 Een kaderdecreet kinderopvang... 2 Kwaliteitsvolle kinderopvang...

Nadere informatie

Huis van het Kind : Een samenwerkingsverband

Huis van het Kind : Een samenwerkingsverband in Heusden-Zolder Huis van het Kind : Een samenwerkingsverband Ontstaan Vanuit gezamenlijke bezorgdheid omtrent de registratie kansarme geboorten Op initiatief van de gemeentelijke afdeling welzijn en

Nadere informatie

LOKAAL TANDZORGINITIATIEF LEUVEN GEZONDE MOND. In kinderschoenen én dynamisch

LOKAAL TANDZORGINITIATIEF LEUVEN GEZONDE MOND. In kinderschoenen én dynamisch LOKAAL TANDZORGINITIATIEF LEUVEN GEZONDE MOND In kinderschoenen én dynamisch MOTIVATIE Mondhygiëne is een onderbelicht thema bij kwetsbare doelgroepen. Vooral bij jonge kinderen is tandzorg al vroeg van

Nadere informatie

Beleidsaanbevelingen over het bevorderen van cultuurgevoelige jeugdhulp

Beleidsaanbevelingen over het bevorderen van cultuurgevoelige jeugdhulp Juni 2014 Beleidsaanbevelingen over het bevorderen van cultuurgevoelige jeugdhulp Ter afsluiting van het project Cultuurgevoelige Jeugdhulp formuleren de initiatiefnemers een aantal beleidsaanbevelingen

Nadere informatie

Netwerkgericht werken binnen de jeugdhulp. Bie Melis en Mia Claes

Netwerkgericht werken binnen de jeugdhulp. Bie Melis en Mia Claes Netwerkgericht werken binnen de jeugdhulp Bie Melis en Mia Claes Veel termen met meerdere invullingen Impliceert uiteenlopende doelstellingen Verschillende benaderingen = verschillende belangen. Het netwerk

Nadere informatie

Praatkaffee voor familieleden van mensen met psychische kwetsbaarheid. 11 mei 2017 door Geert Gardin, PZ Onzelievevrouw

Praatkaffee voor familieleden van mensen met psychische kwetsbaarheid. 11 mei 2017 door Geert Gardin, PZ Onzelievevrouw Praatkaffee voor familieleden van mensen met psychische kwetsbaarheid 11 mei 2017 door Geert Gardin, PZ Onzelievevrouw Inleiding Binnen de vermaatschappelijking van zorg: belang van ondersteuning van familie

Nadere informatie

Ontmoetingsplaatsen voor kinderen en ouders Van buitenbeentje naar hype

Ontmoetingsplaatsen voor kinderen en ouders Van buitenbeentje naar hype Ontmoetingsplaatsen voor kinderen en ouders Van buitenbeentje naar hype SANDRA VAN DER MESPEL Ontmoeting als antwoord op toenemende individualisering en aantasting van sociale netwerken is terug te vinden

Nadere informatie

DIVERSITEIT IN de gemeente

DIVERSITEIT IN de gemeente DIVERSITEIT IN de gemeente Ondersteuning op maat van lokale besturen Diversiteit in Vlaanderen Een diversiteitsvriendelijk Vlaanderen Vlaanderen is divers, ook etnisch-cultureel. De aanwezigheid van mensen

Nadere informatie

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Doel en opzet Basisprincipes Voorbereidende werkgroepen Resultaat van de Staten-Generaal Vooraf

Nadere informatie

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Praktijkvoorbeeld Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Samenvatting Door de samenwerking en het gezamenlijk geven van de cursus Positief Opvoeden volgens Triple P door verschillende disciplines

Nadere informatie

alle campagnefoto s Maak het mee : Paul Delaet provincie Limburg Universiteitslaan 1 B-3500 HASSELT limburg.be

alle campagnefoto s Maak het mee : Paul Delaet provincie Limburg Universiteitslaan 1 B-3500 HASSELT limburg.be alle campagnefoto s Maak het mee : Paul Delaet provincie Limburg Universiteitslaan 1 B-3500 HASSELT limburg.be deontologisch kader pedagogisch advies Situering Het Limburgs netwerk opvoedingsondersteuning

Nadere informatie

eview Pedagogisch adviseren Praktijkbeschrijvingskring Voorjaar 2011

eview Pedagogisch adviseren Praktijkbeschrijvingskring Voorjaar 2011 R eview Pedagogisch adviseren Praktijkbeschrijvingskring Voorjaar 2011 Inhoudsopgave 0 Algemene opmerkingen...4 1 Beschrijving...4 1.1. Definitie en omschrijving...4 1.2. Doelgroep...4 1.3. Doelen...5

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: CKG Spreker: Arnold Schaek (CKG Open Poortje) Situering van CKG s in het hulpverleningslandschap www.ckg.be 1 1. De CKG sector wordt gesubsidieerd door KIND EN GEZIN (www.ckg.be)

Nadere informatie

Evaluatie van het decreet opvoedingsondersteuning

Evaluatie van het decreet opvoedingsondersteuning BELEIDSTEAM PREVENTIEVE GEZINSONDERSTEUNING, KIND EN GEZIN Evaluatie van het decreet opvoedingsondersteuning Benedikte Van den Bruel en Ellen Blancke Versie, oktober 2010 1 1. INLEIDING... 3 2. WERKING

Nadere informatie

Kansarme moeders en de eerste voedingskeuze voor hun kind. Rudy De Cock, Hannie Serlet en Sofie Mestdagh

Kansarme moeders en de eerste voedingskeuze voor hun kind. Rudy De Cock, Hannie Serlet en Sofie Mestdagh Kansarme moeders en de eerste voedingskeuze voor hun kind Rudy De Cock, Hannie Serlet en Sofie Mestdagh Opbouw workshop Schets van het project Aanleiding Doelgroep Doelstellingen Fasen Fase 1: vooronderzoek

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPEN INSCHRIJVING IN UTRECHT WAT IS MISSION POSSIBLE? Bent u geïnteresseerd te ontdekken waar de motivatie van jongeren ligt om hun problemen zelf

Nadere informatie

De pre-, peri- en postnatale werking voor kwetsbare gezinnen

De pre-, peri- en postnatale werking voor kwetsbare gezinnen De pre-, peri- en postnatale werking voor kwetsbare gezinnen Ontstaan Huis van het kind Ronse Stedelijke adviesraad voor welzijn Werkgroep opvoedingsondersteuning (vanaf 2015 werkgroep Huis van het kind

Nadere informatie

De educatieve republiek vs de pedagogische civil society. Hans Van Crombrugge HI Gezinswetenschappen Odisee Expoo 2015

De educatieve republiek vs de pedagogische civil society. Hans Van Crombrugge HI Gezinswetenschappen Odisee Expoo 2015 De educatieve republiek vs de pedagogische civil society Hans Van Crombrugge HI Gezinswetenschappen Odisee Expoo 2015 Vragen Uitgangspunt opvoedingsondersteuning: Zijn de ouders burgers? Of zijn alle burgers

Nadere informatie

Sylvia Walravens. Stafmedewerker Kennisontwikkeling en beleidsondersteuning

Sylvia Walravens. Stafmedewerker Kennisontwikkeling en beleidsondersteuning Sylvia Walravens Stafmedewerker Kennisontwikkeling en beleidsondersteuning Geïntegreerd gezinsbeleid Preventieve gezinsondersteuning Opvoedingsondersteuning Kinderopvang baby s en peuters Opvang van schoolgaande

Nadere informatie

Wat. lokaal project kinderarmoede innovatietraject binnen het inspirerend voorbeeld Huis van het Kind Anderlecht samenwerkingsverband tussen

Wat. lokaal project kinderarmoede innovatietraject binnen het inspirerend voorbeeld Huis van het Kind Anderlecht samenwerkingsverband tussen Wat lokaal project kinderarmoede innovatietraject binnen het inspirerend voorbeeld Huis van het Kind Anderlecht samenwerkingsverband tussen het inloopteam Huis der Gezinnen de Erasmus Hogeschool Lerarenopleiding

Nadere informatie

Projectvoorstel Koning Boudewijnstichting Ontmoetingsplaatsen voor kinderen en ouders: Een kans voor iedereen.

Projectvoorstel Koning Boudewijnstichting Ontmoetingsplaatsen voor kinderen en ouders: Een kans voor iedereen. Koning Boudewijnstichting Ontmoetingsplaatsen voor kinderen en ouders: Een kans voor iedereen. In voorliggende tekst geven we een voorstel voor het project Ontmoetingsplaatsen voor kinderen en ouders:

Nadere informatie

Intervisie Thema: evalueren van werking

Intervisie Thema: evalueren van werking Intervisie Thema: evalueren van werking Universiteit Gent Steunpunt Diversiteit & Leren Intervisie, 19 april 2013 Evaluatie van Brede School Evaluatie? Verschillende niveaus? Wie evalueert? Waarom evalueert

Nadere informatie

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling.

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Rapport Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Auteurs: F.J.M. van Leerdam 1 K. Kooijman 2 F. Öry 1 M. Landweer 3 1: TNO Preventie en Gezondheid Postbus

Nadere informatie

Drugs Expertise Team

Drugs Expertise Team brugge.be DRUG PREVENTIE Drugs Expertise Team Aanbod deskundigheidsbevordering Wanneer men geconfronteerd wordt met illegaal middelengebruik bij cliënten roept dit vaak heel wat vragen, twijfels en/of

Nadere informatie

NASCHOLINGSCENTRUM MAATSCHAPPELIJK WERK

NASCHOLINGSCENTRUM MAATSCHAPPELIJK WERK TEAMNASCHOLING SCHOOLGERICHT MAATSCHAPPELIJK WERK 1 SCHOOLGERICHT MAATSCHAPPELIJK WERK DOEL VAN DE NASCHOLING De training heeft tot doel om de taak van de schoolmaatschappelijk werker te professionaliseren,

Nadere informatie

AANVRAAG TOT KANDIDATUUR

AANVRAAG TOT KANDIDATUUR AANVRAAG TOT KANDIDATUUR LID VAN HET ANALYSECOMITE «MATERIALEN ONDER DE LOEP» CONTEXT Wie zijn we? Kleur Bekennen is het programma opvoeden tot wereldburgerschap van de Belgische Staat, uitgevoerd door

Nadere informatie

Bedrijfsvoering Dienst Communicatie

Bedrijfsvoering Dienst Communicatie Bedrijfsvoering Dienst Communicatie PERSBERICHT 20/04/2016 16/0231 Het brugfigurenproject verhoogt ouderbetrokkenheid in het secundair: eerste resultaten na één jaar werking Stad Gent startte in februari

Nadere informatie

Samenwerkingsmogelijkheden binnen de driehoek worden onderbouwd vanuit actuele werkmodellen en methodieken en positieve ervaringen uit de praktijk.

Samenwerkingsmogelijkheden binnen de driehoek worden onderbouwd vanuit actuele werkmodellen en methodieken en positieve ervaringen uit de praktijk. Partnerschap in de driehoek. Onderwijs en Jeugdhulpverlening samen op de werkvloer Waarom? Hoe kun je extra ondersteuning en begeleiding aan kinderen en gezinnen zo dicht mogelijk bij huis en in de wijk

Nadere informatie

Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin ( )

Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin ( ) Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (2012-2015) Consortium SWVG KU Leuven LUCAS, Centrum voor Zorgonderzoek en Consultancy Instituut voor Sociaal Recht Dienst Jeugdgezondheidszorg HIVA, Onderzoeksinstituut

Nadere informatie

18/03/2015. Innovatie in de mondzorg. 1. De problematiek voor de kwetsbare ouderen 2. Oplossingen voor personen met beperkingen en kwetsbare ouderen

18/03/2015. Innovatie in de mondzorg. 1. De problematiek voor de kwetsbare ouderen 2. Oplossingen voor personen met beperkingen en kwetsbare ouderen Innovatie in mondzorg voor kwetsbare groepen Maandag 16 maart 2015 Maatschappelijke Tandheelkunde Universiteit Gent- Universitair Ziekenhuis JVO & LDV - 18 maart 2015 1 Maatschappelijke Mondzorg, Vakgroep

Nadere informatie

INRICHTING VAN OPVOEDINGSONDERSTEUNING

INRICHTING VAN OPVOEDINGSONDERSTEUNING 1 AANBEVELING INRICHTING VAN OPVOEDINGSONDERSTEUNING Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Voorstel van decreet van Mevr. Patricia Ceysens, stuk 183 (1999-2000), nr. 1. Aanbeveling

Nadere informatie

Bevindingen behoeftenbevraging bij Dilbeekse ouders. Uitdagingen voor het Dilbeekse Huis van het Kind

Bevindingen behoeftenbevraging bij Dilbeekse ouders. Uitdagingen voor het Dilbeekse Huis van het Kind Bevindingen behoeftenbevraging bij Dilbeekse ouders Uitdagingen voor het Dilbeekse Huis van het Kind Terugkoppeling partners HVHK: Dilbeek, 24 maart 2016 Kristien Nys (Hoger instituut voor Gezinswetenschappen,

Nadere informatie

Gezinnen ondersteunen op vlak van gezondheid, ontwikkeling en opvoeding van kind(eren) sociale, informele netwerken rondom gezinnen bevorderen en ondersteunen Preventie: problemen (gezondheid, ontwikkeling,

Nadere informatie

Bijdrage armoedetoets preventieve gezinsondersteuning

Bijdrage armoedetoets preventieve gezinsondersteuning Netwerk tegen Armoede Vooruitgangstraat 323 bus 6-1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@netwerktegenarmoede.be / www.netwerktegenarmoede.be Bijdrage armoedetoets preventieve gezinsondersteuning

Nadere informatie

Prof. Em. Dr. Jan De Maeseneer

Prof. Em. Dr. Jan De Maeseneer Prof. Em. Dr. Jan De Maeseneer Universiteit Gent Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Het Lokaal Bestuur is aan zet in de Eerste Lijn Opinion on Definition primary care Definitie

Nadere informatie

De te bereiken resultaten m.b.t. de periode 1 januari 2011 tot en met 31 december 2011 kunnen als volgt worden omschreven:

De te bereiken resultaten m.b.t. de periode 1 januari 2011 tot en met 31 december 2011 kunnen als volgt worden omschreven: BIJLAGE Bijlage nr. 1 FICHE Titel initiatief: Themawerkingen Rom-zigeuners, Opvangbeleid en Sociale Cohesie Initiatiefnemer: Regionaal Integratiecentrum Foyer Brussel vzw, (0433.527.154), Werkhuizenstraat

Nadere informatie

Decreet houdende de organisatie van preventieve gezinsondersteuning

Decreet houdende de organisatie van preventieve gezinsondersteuning Decreet houdende de organisatie van preventieve gezinsondersteuning Datum 29/11/2013 Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Art. 1. Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid. Art. 2. In dit decreet wordt

Nadere informatie

Informele sociale steun in contexten van diversiteit

Informele sociale steun in contexten van diversiteit Informele sociale steun in contexten van diversiteit De ontmoetingsplaatsen voor ouders en kinderen als nieuwe werkvorm, gericht op informele sociale steun Naomi Geens Vakgroep Sociale Agogiek Universiteit

Nadere informatie

Voorontwerp van decreet houdende de organisatie van preventieve gezinsondersteuning DE VLAAMSE REGERING,

Voorontwerp van decreet houdende de organisatie van preventieve gezinsondersteuning DE VLAAMSE REGERING, Voorontwerp van decreet houdende de organisatie van preventieve gezinsondersteuning DE VLAAMSE REGERING, Op voorstel van de Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin; Na beraadslaging, BESLUIT:

Nadere informatie

Parelcoaching. Leuven. Perinatale zorg versterken door lokale samenwerking

Parelcoaching. Leuven. Perinatale zorg versterken door lokale samenwerking Parelcoaching Leuven Perinatale zorg versterken door lokale samenwerking 1. Historiek Historiek 2004: Opstart Parelcoaching UZLeuven Voorzichtige opstart Parelnetwerk Leuven 2014 Parelnetwerk goeddraaiend

Nadere informatie

VOORSTEL VAN DECREET VAN MEVROUW SONJA BECQ EN MEVROUW VEERLE HEEREN C.S HOUDENDE REGELING VAN DE THUISOPVANG VAN ZIEKE KINDEREN

VOORSTEL VAN DECREET VAN MEVROUW SONJA BECQ EN MEVROUW VEERLE HEEREN C.S HOUDENDE REGELING VAN DE THUISOPVANG VAN ZIEKE KINDEREN ADVIES VOORSTEL VAN DECREET VAN MEVROUW SONJA BECQ EN MEVROUW VEERLE HEEREN C.S HOUDENDE REGELING VAN DE THUISOPVANG VAN ZIEKE KINDEREN Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Voorstel

Nadere informatie

Aanvraag van subsidies voor lokale projecten kinderarmoedebestrijding - 2011

Aanvraag van subsidies voor lokale projecten kinderarmoedebestrijding - 2011 Aanvraag van subsidies voor lokale projecten kinderarmoedebestrijding - 2011 Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Afdeling Welzijn en Samenleving Koning Albert II-laan 35, bus 30, 1030 BRUSSEL

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is om een uitgebreid overzicht te krijgen van de invulling en opbouw van de module. Er bestaat slechts één ECTS-fiche voor elke module. 1. Identificatie Opleiding Graduaat

Nadere informatie

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod.

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Een inloopteam werkt doelgroepgericht. De gezinnen waar

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD STUK 590 (2015-2016) Nr.1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD ZITTING 2015-2016 7 OKTOBER 2015 VRAAG Commissie voor Welzijn, Gezondheid en Gezin van woensdag 7 oktober 2015 INTEGRAAL VERSLAG Hebben aan

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

OCMW s en armoedebestrijding

OCMW s en armoedebestrijding OCMW s en armoedebestrijding Hoorzitting Commissie Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebeleid, Vlaams Parlement, 1.2.2011 Piet Van Schuylenbergh, directeur OCMW s VVSG Nathalie Debast, stafmedewerker

Nadere informatie

Beroepsgeheim in de hulpverlening

Beroepsgeheim in de hulpverlening Instituut voor Sociaal Recht K.U. Leuven Beroepsgeheim in de hulpverlening Handelen tussen recht en praktijk donderdag 24 november 2005 De Factorij Huart Hamoirlaan 136 1030 Brussel Voormiddag De theorie

Nadere informatie

VR DOC.1230/1TER

VR DOC.1230/1TER VR 2016 2511 DOC.1230/1TER DE VLAAMSE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN TERNOTA AAN DE LEDEN VAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: Ontwerpbesluit van de Vlaamse Regering over de regels betreffende

Nadere informatie

Deel 7: Project Opvoedingsondersteuning

Deel 7: Project Opvoedingsondersteuning Deel 7: Project Opvoedingsondersteuning 7.1. Organogram 7.2. Inleiding 7.3. Statistische gegevens ~ 93 ~ 7 Project opvoedingsondersteuning 7.1 Organogram project opvoedingsondersteuning Het project opvoedingsondersteuning

Nadere informatie

Regie van het lokaal sociaal beleid

Regie van het lokaal sociaal beleid Regie van het lokaal sociaal beleid Bram Verschuere Universiteit Gent Bram.Verschuere@Ugent.be @VerschuereBram - Beleidsopties Vlaamse regering - Een toekomstig kader? - Mogelijke modellen? - Aandachtspunten?

Nadere informatie

Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN

Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN Resolutie kinderarmoede Onderwijs en

Nadere informatie

De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen

De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen SARiV Advies 2013/19 SAR WGG Advies 11 juli 2013 Strategische Adviesraad internationaal Vlaanderen Boudewijnlaan 30 bus 81 1000 Brussel T.

Nadere informatie

Functiekaart dementie-experten van de regionale expertisecentra dementie

Functiekaart dementie-experten van de regionale expertisecentra dementie Bijlage 2 Functiekaart dementie-experten van de regionale expertisecentra dementie 1. Algemene inlichtingen Functienaam: Rapporteert aan: Diens/afdeling: Hiërarchische overste: Functionele afstemming,

Nadere informatie

Lokaal overleg kinderopvang Kortrijk

Lokaal overleg kinderopvang Kortrijk Lokaal overleg kinderopvang Kortrijk Inleiding: hoe kwam dit memorandum tot stand. Het Lokaal overleg Kinderopvang Kortrijk is een door het stadsbestuur erkende adviesraad. Deze is samengesteld op basis

Nadere informatie

Eén gezin één plan. Meer capaciteit en samenwerking in de rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp

Eén gezin één plan. Meer capaciteit en samenwerking in de rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp Eén gezin één plan Meer capaciteit en samenwerking in de rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp Inhoud De oproep Context en beleidskeuzes Finaliteit van de oproep: één gezin, één plan Samenstelling en uitbouw

Nadere informatie