Studiewijzer Frans. Moderne vreemde talen zijn belangrijk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Studiewijzer Frans. Moderne vreemde talen zijn belangrijk"

Transcriptie

1 Studiewijzer Frans Moderne vreemde talen zijn belangrijk In onze maatschappij is vreemde-talenkennis zeer belangrijk. Ze komt van pas tijdens studies, maar ook in het privé- en beroepsleven. In ons drietalig land, scoort talenkennis zeer hoog. Het is ook aangenaam iemand in zijn taal te kunnen aanspreken, een boek of krant in de oorspronkelijke taal te kunnen lezen, een film of Tv-programma te kunnen volgen zonder gebruik te maken van onderschriften. We denken dus dat je graag vreemde talen wilt leren. Hoe kan je dat op een efficiënte manier aanpakken: zo vlug mogelijk, met een goed resultaat? Dit is de bedoeling van deze studiewijzer. Er volgen dus tips en raadgevingen. Maar laat de moed niet zakken. Je moet ze niet allemaal samen gebruiken. Je krijgt verschillende opdrachten: nu eens moet je een tekst lezen, dan woordenschat studeren. Lees dan alleen dat bepaalde stukje na. Aarzel ook niet raad te vragen als het niet onmiddellijk wil lukken. Sommige tips werken dubbel: als je oefent om een tekst na te vertellen, oefen je tegelijk woordenschat. Soms worden verschillende tips aangereikt die éénzelfde doel hebben. Probeer en experimenteer, en zie wat jou het best helpt. Wat telt, is dat je uiteenlopende opdrachten op de juiste manier aanpakt en vooral, dat je ook BEGRIJPT WAAROM je het ZO moet doen. Dan verwerf je een eigen efficiënte studiemethode. Een vreemde taal leren verloopt over twee sporen: 'studeren' en 'oefenen'. Kennis van woordenschat en grammatica is zeer belangrijk, maar kan alleen niet volstaan. Het is natuurlijk noodzakelijk dat men dingen studeert. Maar in dit geval is die studie enkel doeltreffend als ze uitmondt in communicatieve vaardigheden: luisteren, lezen, spreken, gesprekken voeren en schrijven. Voor de communicatieve vaardigheden moet je veel oefenen. Beide activiteiten, 'leerstof leren' en 'communicatieve vaardigheden' inoefenen zijn altijd noodzakelijk met elkaar verbonden. Zij vinden plaats in de lessen en verdienen je volle aandacht. Automatismen kweken Wat nu volgt is van belang als we het straks hebben over het ontwikkelen van kennis (woordenschat en grammatica) en communicatieve vaardigheden. Een vreemde taal leren heeft alles te maken met de werking van ons geheugen. - Alles wat via je zintuigen (dus ook via luisteren en lezen) 'binnenkomt' wordt zeer voorlopig opgeslagen in het kortetermijngeheugen. Als je een les diezelfde avond niet heel even herneemt, gaat er veel van de uitleg van de leraar verloren. - Wetenschappelijk is aangetoond dat de informatie enkel kan opgenomen worden in het langetermijngeheugen indien men er aandacht, motivatie en interesse voor opbrengt. - Hoe meer de informatie georganiseerd en gestructureerd wordt, des te meer is er kans dat ze naar het langetermijngeheugen wordt overgedragen. Dat kan men

2 zien als een complex netwerk van woorden en ideeën die onderling op verschillende wijzen verbonden zijn. - Men kan aannemen dat, wat eenmaal werd opgenomen in het langetermijngeheugen, erin aanwezig blijft. 'Vergeten' is dan eerder een mislukte poging om iets op te roepen. Hoe beter de geheugeninhouden gestructureerd zijn en hoe vaker een beroep gedaan wordt op specifieke 'schakelingen' of 'paden', des te groter worden dan ook de kansen op een blijvende taalkennis en taalautomatismen, m.a.w. op taalbeheersing. Woordenschat Woorden leven in een eigen organisatie en structuur, met name deze van de tekst. Ze hangen samen met het verhaal en de context waarin ze voorkomen. Als we het nu hebben over 'woorden leren', vertaalt zich dat als volgt: de tekst is de meest natuurlijke 'kapstok', waar ons geheugen woorden en specifieke betekenissen aan hangt. Of nog: we maken het meeste kans dat woorden en uitdrukkingen opgenomen worden in het geheugen indien ze met een zo ruim mogelijke context verbonden zijn. Ook moeten we er voortdurend al doende mee blijven omgaan. 1) Een zo ruim mogelijke context Met dat begrip bedoelen we niet alleen een zinscontext, maar ook de algehele context van het artikel of verhaal waarin de bewuste woorden voorkomen. Buiten de natuurlijke context, kan jijzelf ook context maken. In die zin dragen ook allerlei middeltjes om iets te onthouden (bv. de gelijkenis of het verschil met een woord in een andere taal, een bijbehorende betekenis, een 'woordspin', een mindmap e.d.) bij om je geheugen te ondersteunen. Concreet : Lees eerst de tekst grondig na voor je de woordenschat studeert. Tracht de tekst of een tekstdeel na te vertellen met behulp van de nieuwe woorden. Studeer de woorden in voorbeeldzinnen, met of zonder hulp van Nederlandse vertalingen. Gebruik invulteksten. Breng de nieuwe woorden in verband met reeds gekende woorden van dezelfde familie. Breng ze in verband met woorden van een andere taal. Breng ze in verband met synoniemen (woorden met gelijke betekenis) en antoniemen (woorden met tegengestelde betekenis). Maak zelf spinnen, woordrozen of mindmaps en memoriseer ze. Maak een persoonlijk lijstje van voor jou moeilijke woorden. 2) Ermee blijven omgaan Probeer zoveel mogelijk het vergeten tegen te gaan, indachtig de Engelse zegswijze 'do it or lose it' : door regelmatig de vroeger behandelde teksten met aandacht te herlezen, door regelmatig je woordenlijsten te herhalen, door oefeningen opnieuw te maken, - 2 -

3 3) Er al doende mee omgaan Je kan merken dat we met bovenstaande tips ver staan van het passief vanbuiten blokken van woordenlijsten. In die zin geven we je nog twee tips mee : Grijp, als je een tekst leest, niet meteen naar het woordenboek. Tracht eerst de betekenis van een woord op logische wijze af te leiden uit de context. Verifieer daarna. Je zal dat woord nadien ook gemakkelijker onthouden. Verlies geen tijd met wat je reeds kent. Kruis in de woordenlijsten de niet gekende woorden aan, en concentreer je daar een tijdje op. Of beter: stel een lijst op van deze woorden op je PC. Je kan gemakkelijk niet gekende woorden toevoegen en gekende verwijderen. 4) Belangstelling en inzicht Vermits de context een zo belangrijke rol vervult om ons geheugen te ondersteunen, is het essentieel dat je belangstelling toont voor en inzicht verwerft in de materie die in luister- en leesteksten aan de orde komt. Uitspraken als "Die tekst interesseert me niet", zijn dus contraproductief. Aarzel ook zeker niet om zelf eens iets te lezen ook al is het geen verplichte lectuur of les. Grammatica Een aantal reeds genoemde principes liggen ook aan de basis van een doeltreffende studie van de grammatica. 1) Gebruik maken van de context als kapstok Leer de voorbeeldzinnen vanbuiten en oefen om er de regel uit af te leiden. Gebruik het liefst voorbeeldzinnen uit geziene teksten. 2) Er al doende mee omgaan Werk actief mee tijdens de lessen: tracht regels te begrijpend toe te passen en stel niet uit om uitleg te vragen als iets je niet duidelijk is. Begin thuis met de regels terug voor ogen te halen, gebruik je grammatica-overzicht: "Hoe zat de vork ook weer in de steel?" Hermaak dan enkele oefeningen of fragmenten ervan en toets ze aan de regels. Enkele oefeningen grondig herhalen heeft meer effect dan een waslijst ervan nalezen. Bereid al eens iets voor. Neem zelf het initiatief om naar de leerkracht toe te stappen voor extra begeleiding of uitleg. 3) Overzicht Ons geheugen wil ons wel eens in de steek laten voor essentiële morfologische vormen (telwoorden, voornaamwoorden, vervoegingen e.d.). Raadpleeg bij twijfel op regelmatige wijze de overzichtstabellen in je leerboek of grammatica

4 Maak zelf een planning om de essentiële tabellen regelmatig te herhalen. De communicatieve vaardigheden De communicatieve vaardigheden primeren. Als je uiteindelijk een gesproken of geschreven boodschap niet begrijpt, jezelf mondeling of schriftelijk niet verstaanbaar kan maken, dient alle moeite voor niets. 1) Zelfactiviteit Van 'taalvaardigheid' kan enkel sprake zijn als men in staat is ZELFSTANDIG iets te volbrengen, m.a.w. zonder hulp van derden. Dat is dan ook de weg die je moet gaan. Communicatieve vaardigheden kan je niet 'studeren': je kan ze enkel ontwikkelen of 'oefenen'. Je zal merken dat dit gevolgen heeft voor de organisatie van de lessen, maar ook voor de manier waarop je thuis met opdrachten omgaat. Het gaat er in hoofdzaak om dat je, in groeiende mate bewust en zelfstandig, onder begeleiding, welomschreven opdrachten en taken gaat uitvoeren. 2) Organisatie van de lessen In de meeste lessen kan je twee fasen onderscheiden: een instructie- en een toepassingsfase. De instructiefase Tijdens deze cruciale fase wordt jou informatie verstrekt om de voornoemde opdrachten of taken (iets beluisteren, lezen, vertellen, een gesprek voeren, schrijven) met succes te kunnen volbrengen: nodige voorkennis als woordenschat, personen, situaties, technische inzichten e.d.; de middelen (woordenboek, internet ) waarover je beschikt; de omstandigheden waarin je de opdracht of taak moet volbrengen: individueel, met twee, in groep ; de omschrijving en het specifieke doel van deze concrete trainingsopdracht (je zal immers slechts doeltreffend functioneren als je weet wat je doet en waarom je het zo doet); richtlijnen of suggesties met betrekking tot een aantal deelactiviteiten, de aanpak van voorspelbare moeilijkheden, de tijd waarover je beschikt enz.; het eindproduct; Je houding moet er dan een zijn van aandachtig toehoren, om verheldering of bijkomende uitleg vragen. De toepassingsfase Je krijgt nu de kans om het onder begeleiding uit te proberen. Als je die kans niet grijpt, niet actief meedoet, valt dit moeilijk door zelfstudie thuis te compenseren

5 Je inzet tijdens de lessen is dus van essentieel belang. Wat niet belet dat je soms ook thuis kan en moet oefenen. Daarbij staan we onder andere stil als we nu de afzonderlijke communicatieve vaardigheden bespreken. A. Luisteren Een veel voorkomend misverstand is dat je ieder woord moet verstaan om een boodschap te begrijpen. Zeker in een vreemde taal is dit voor een leerder meestal niet haalbaar. Waar je naar moet streven is, in de klankstroom voldoende betekenisvolle woorden op te vangen om er de voor jou belangrijke informatie uit af te leiden. Het komt er dus op aan voldoende ontspannen te luisteren, belangrijke flarden op te pikken (dat valt doorgaans wel mee: een kenmerk van de spreektaal is dat men veel herhaalt) en dan met die brokken informatie te werken om er een maximum aan inzicht mee op te bouwen. Beelden kunnen je helpen de tekst beter te begrijpen. Indien je al iets weet over het onderwerp van de luistertekst, kan je hypothesen formuleren, die je dan slechts moet toetsen aan de tekst. Je leerkracht zal trouwens de inspanning doseren: de tekst herhaaldelijk laten beluisteren, je telkens met aangepaste opdrachten dieper laten graven, de pauzetoets gebruiken om je toe te laten notities te nemen (bijvoorbeeld op invulbladen). In feite bieden onze lessenroosters onvoldoende ruimte om vaak genoeg te trainen. Je zou, om goed te doen, nu en dan ook thuis moeten oefenen. Internet, radio en TV bieden heel wat mogelijkheden. Je kan herhaaldelijk en op eigen tempo beluisteren/bekijken. Er zijn dikwijls luisteropdrachten ter beschikking die onmiddellijk verbeterd worden. B. Lezen De problemen bij het lezen vertonen een zekere analogie met het luisteren. Ook hier kan je je in de realiteit niet altijd veroorloven je woordenboek er bij te halen voor ieder ongekend woord of onbegrepen zinsdeel. Vaak zal je slechts over een beperkte tijd beschikken om een tekst door te nemen. Daarbij kan men enkel spreken van 'inzicht' in een tekst, indien de lezer, naast 1) detailinzichten, ook 2) de lijn van het verhaal of de gedachtegang van het betoog - d.i. de structuur van de tekst - klaar voor ogen ziet. In die zin ondersteunt de leesvaardigheid de studievaardigheid, en die is onontbeerlijk om hogere studies aan te vatten. De meeste leesactiviteiten in de les hebben als belangrijke bedoeling : te oefenen om, ondanks 'blinde' passages (omdat je een woord niet kent of een zinsdeel niet begrijpt), toch de belangrijke informatie te achterhalen uit een (stuk) tekst, bv.: door je logisch denkvermogen aan te wenden en rekening te houden met de globale context. je progressief een aantal technieken te laten verwerven om snel inzicht te krijgen in het precieze onderwerp en de structuur van de tekst, bv. door hypothesen te formuleren over de inhoud aan de hand van titel, onder- en tussentitels, beeldmateriaal e.d., te scannen en te skimmen, concentrisch te lezen, gebruik te maken van structuurmarkeerders enz. daarnaast, uiteraard, je woordenschat en grammaticale inzichten te verruimen

6 Je studie-activiteit thuis bestaat erin de in de les gelezen teksten te hernemen, de gevolgde methode opnieuw voor jezelf te activeren en toe te passen. Je moet het ook af en toe helemaal zelf proberen aan de hand van nieuwe teksten, bijvoorbeeld als voorbereiding op een spreekoefening, een gesprek of een leestoets. Het is belangrijk dat je veel leest en hiervoor is er ook onvoldoende tijd tijdens de lessen. C. Spreken en gesprekken voeren Technisch gezien maken we een onderscheid tussen gespreksvaardigheid en spreekvaardigheid. De eerste term spreekt voor zichzelf. Van de tweede is er sprake als je een tijdje het woord aan jezelf houdt voor een (korte) toelichting, een uiteenzetting. Waarschijnlijk heb je in je moedertaal al meegemaakt (bv. tijdens een telefoongesprek) dat men je niet begreep, hetzij omdat je de gepaste woorden niet meteen bij de hand had, hetzij omdat je uitleg verward overkwam: er zat geen structuur in. In feite had je op voorhand niet voldoende nagedacht over wat je ging zeggen en over de volgorde waarin dit het best kon gebeuren. Of, erger nog: je begreep het zelf niet precies. Vandaar de volgende tips. Bereid je zorgvuldig voor. Houd je eerst bezig met wat je gaat zeggen (de inhoud). Zorg vooral dat alles voor jezelf duidelijk is. Bepaal de volgorde waarin diverse punten het best aan bod komen voor de grootste duidelijkheid. Maak eventueel een spiekbriefje met enkele kernwoorden en gedachtestreepjes als kapstok. Begin slechts daarna gepaste formuleringen te zoeken. Soms lopen leerlingen hopeloos vast terwijl ze spreken. Dat heeft dikwijls te maken met het feit dat ze, tegen beter weten in, het gesprek of de spreekbeurt volledig uitschreven en daarna uit het hoofd leerden. Dat is contraproductief. Zo leer je niet spreken. Anderzijds volstaat het dat 1 woord je niet te binnen schiet. Tenslotte stuur je je groeiend taalgevoelen in de war door soms met fouten doorspekte taal te memoriseren. Beperk je spiekbriefje tot de hierboven genoemde kernwoorden en gedachtestreepjes. Vertik het je tekst van buiten te leren. Oefen vanuit het spiekbriefje om steeds opnieuw te formuleren, eventueel met andere woorden. Spieren ontwikkel je door ze te stretchen. Dat geldt ook voor de spreekvaardigheid. En loop je vast in een zin, dan begin je gewoon opnieuw. Ontwikkel je spreekdurf. Aanvaard dat je onvermijdelijk fouten maakt, maar span je in om zo correct mogelijk te formuleren. Oefen om de geziene lees- en luisterteksten kort na te vertellen. Tracht gewoon een gedachte die door je hoofd speelt in de vreemde taal te formuleren. 'Vaak oefenen' hoeft niet veel tijd in beslag te nemen. Een gesprek oefen je mondeling in met je gesprekspartner. Je luistert goed naar je gesprekspartner en reageert gepast op wat hij zegt. Je moet het gesprek ook kunnen voeren met een andere gesprekspartner of als de inhoud gewijzigd wordt. Na een korte voorbereiding zou je een spontaan gesprek over een min of meer bekend onderwerp moeten kunnen voeren

7 D. Schrijven Een aantal tips lopen gelijk met de spreekvaardigheid, aangezien de structuur en de taalcorrectheid ook hier centraal staan. Eerst de inhoud, dan de formulering. Bezin je eerst over wat je gaat schrijven en, indien het om méér dan 1 zin gaat, over de volgorde waarin dit best gebeurt. Maak een summier uitgeschreven plan voor een samenvatting, een bericht, een brief. Slechts als de inhoud volledig 'op zijn poten staat', heeft het zin dat je ermee verder gaat. Eens je zover bent, moet je ook WILLEN goed formuleren en correct schrijven. Raadpleeg zo nodig een woordenlijst of een (digitaal) woordenboek, je grammaticaoverzicht, een voorbeeldtekst. Wees zorgvuldig bij gebruik van het woordenboek: een woord kan verschillende betekenissen hebben, een vaste zinsconstructie vereisen. Let dus op de voorbeeldzinnen die een bepaald woordgebruik illustreren. In de mate van het mogelijke vermijd je volledig onbekende woorden te gebruiken. Als je de tekst op computer kan schrijven, maak je gebruik van de spellingcorrector. Fouten maken is een noodzakelijke tussenstap. Men leert niet fietsen zonder te vallen. Maar je zal slechts van je fouten leren als je ze zorgvuldig verbetert. De verbetering is even belangrijk als de taak. Besluit : de bal ligt bij jou. 1) Zich op de juiste manier inzetten vergt tijd. Te veel tijd, denk je misschien. Laat dit geen argument om er niet mee te beginnen. Je zal merken dat je door een goede studiemethode sneller greep krijgt op de leerstof, progressief minder moet investeren voor meer resultaat. En ook: gepaste werktuigen maken handenarbeid licht en helpen om er de motivatie in te houden. Dat geldt ook voor je studie. De motivatie die je opbouwt als je studietechnieken steeds beter gaat beheersen, wordt instrumentele motivatie genoemd. 2) Leren' heeft steeds meer aanleiding gegeven tot wetenschappelijke studie en daardoor is de visie erop ook grondig gewijzigd. Waar men vroeger misschien de klemtoon legde op de rol van de leerkracht als verstrekker van kennis, beseft men nu dat de hoofdrol in handen is van de leerling. Leren is een deels zelfgestuurd en actief proces dat de leerder in hoge mate zelfstandig doormaakt. Of, zoals het wel eens geformuleerd wordt: "Hijzelf is architect van zijn kunnen". De leraar heeft dikwijls de rol van een coach. Hij staat aan de lijn terwijl de bal op het veld gespeeld wordt. Hij kan alleen maar wegwijs maken, ondersteunen, motiveren en toekijken

8 Bijlage 1 : Leesstrategieën 1. Globaal herkennen van reeds gekende woorden Woorden letter per letter ontcijferen maakt het begrijpen van een tekst haast onmogelijk. Wat de lezer al begrepen had, vervaagt hierdoor stilaan in z n geheugen en zo verliest hij de draad doorheen het verhaal en gaat de betekenis ervan verloren. Zich trainen in het snel herkennen van bekende woorden tussen de andere (onbekende) woorden. 2. Hypotheses opstellen over de betekenis van nieuwe woorden Te vaak grijpt men naar een woordenboek of vraagt men aan iemand wat een woord betekent, wanneer men het niet onmiddellijk begrijpt. Men moet hiervoor de lectuur van een tekst onderbreken, zodat het risico bestaat dat men de draad kwijtraakt. a) Hypotheses opstellen over de betekenis van het woord: * vanuit de onmiddellijke en de algemene context * vanuit de woordvorming (samengestelde woorden, afleidingen, ) * vanuit de overeenkomsten tussen woorden in verschillende talen * vanuit algemene kennis; b) Controleren of de hypothese klopt bij verdere lectuur; c) Bij sleutelwoorden die geen hypotheses toelaten, de woorden inderdaad opzoeken. 3. Het onderwerp en de tekstsoort achterhalen vanuit de tekstomgeving Bepaling van onderwerp en tekstsoort biedt een goede voorbereiding op de lectuur van een tekst. Het laat toe z n kennis hieromtrent te activeren en op de inhoud te anticiperen. Oog hebben voor alles wat de tekst omgeeft (illustraties, tabellen, grafieken, ); Oog hebben voor typografische elementen (titels, ondertitels, bladschikking, gebruik van drukletters, ). 4. Voorkennis activeren Wie helemaal niets weet over bepaalde karakteristieken van een tekstsoort, over het onderwerp is eigenlijk niet in staat een tekst te begrijpen. Deze kennis bouwt men op vanuit algemene voorkennis en lectuur van gevarieerde teksten in verschillende talen en rond verschillende onderwerpen. Kennis die men heeft effectief gebruiken, z n kennis activeren! - 8 -

9 5. Alinea s lezen om structuur en informatie te achterhalen Het geheugen is niet in staat om op korte tijd meer dan 7 nieuwe betekenisgehelen per keer op te slaan. Het is dus belangrijk om de tekstinformatie te groeperen. Alinea s in hun geheel lezen en niet woord per woord. Oog hebben voor verwijs- en verbindingswoorden. 6. Essentiële informatie selecteren in functie van het leesdoel Het menselijk geheugen is beperkt: tekstinformatie moet zoveel mogelijk worden gegroepeerd, belangrijke informatie moet er worden uitgehaald. * tekstelementen onderstrepen * notities maken * alinea s samenvatten 7. Anticiperen Anticiperen op een tekst vergemakkelijkt het begrijpen en het memoriseren ervan. Een lezer die anticipeert, ziet zijn mening bevestigd of soms ontkracht, wanneer de anticipatie fout was. Een lezer die anticipeert, is geïnteresseerd in wat hij leest en zal daardoor ook gemakkelijker onthouden wat hij gelezen heeft. Hypotheses opstellen over wat kan volgen, gebaseerd op wat men al heeft gelezen: het vervolg van een zin op basis van de eerste woorden of sleutelwoorden, het vervolg van een alinea op basis van de eerste zinnen, het vervolg van een tekst op basis van de inleiding, enz. 8. Afleiden Een tekst geeft meestal duidelijke en expliciete informatie, maar niet alles kan even expliciet worden gezegd. Daarom wordt soms gerekend op wat de lezer uit de tekst kan afleiden, op de interpretatie van de tekst, op het tussen de regels kunnen lezen. Zich ervan bewust zijn dat men soms tussen de regels door moet lezen; Algemene kennis van wereld, talen en teksten gebruiken om te interpreteren. Bron: Lisons futé - Stratégies de lecture, George Adams, Jean Davister, Monique Denyer, Editions Duculot,

10 Bijage 2 : zelfevaluatie leesstrategieën Voici des stratégies de lecture. Est-ce que tu les appliques pour lire? Combien de points est-ce que tu te donnes? Stratégies de lecture Points Commentaires et conseils 1. J'ai d'abord essayé de comprendre les idées générales du texte C'est une bonne stratégie. Tu peux utiliser un surligneur pour indiquer les idées importantes ou les mots les plus importants. Essaie toujours de comprendre les idées générales avant de passer aux détails. 2.J'utilise le "contexte" ou le "paratexte" (photos, diagrammes, titres, mise en page, le découpage du texte ) pour mieux comprendre. 3.Je lis pour retrouver des informations spécifiques. 4.Avant de lire le texte, je réfléchis pour savoir si je sais déjà quelque chose du sujet. J'essaie également de deviner de quoi il s'agira. 5.En lisant, je me pose des questions sur ce qui va suivre. 6.Je n'essaie pas de comprendre chaque mot du texte. 7.J'essaie de deviner le sens de mots nouveaux quand je pense qu'ils sont importants dans le texte. 8.J'utilise les termes d'articulation (d'abord, parce que, donc, par exemple ) pour mieux comprendre le texte Stratégie très efficace. Avant de lire un texte, il vaut mieux le parcourir des yeux pour rechercher tous les éléments qui aideront à mieux comprendre (images, titres etc ) Stratégie efficace si la tâche le demande. Tout dépend du texte et des questions Bonne stratégie. En lisant, tu peux comparer ce que tu sais déjà aux nouvelles informations et de cette façon tu comprendras plus facilement En lisant tu essaieras de poser de bonnes questions sur les faits, les opinions, les gens. Tu formuleras des réponses avant de continuer à lire Très bien. Même si tu ne comprends pas chaque mot, tu continues à lire et tu essaies de comprendre les grandes lignes du texte Bien, si tu arrêtes la lecture pour rechercher un mot nouveau dans le dictionnaire tu perds le fil du sens. Tu peux essayer de deviner le sens de mots nouveaux par le contexte, par leur ressemblance avec des mots d'autres langues etc Excellent. Ces termes sont importants parce qu'ils établissent des relations logiques entre les phrases et entre les parties du texte. 9. Je prends des notes en lisant C'est une bonne méthode, mais il faut éviter de noter trop de détails. Ne note que les idées importantes. 10.Un texte, un passage difficile, je Il est parfois bien de relire plus d'une le lis plusieurs fois. fois Bron : Rosie Tanner, Jan Mulder : Engels in het studiehuis. Uitgeverij Thieme, Zutphen. (nascholing TABASCO)

11 Bijlage 3 : zelfevaluatie luisterstrategieën Voici des stratégies d'écoute. Est-ce que tu les appliques pour mieux comprendre en écoutant? Combien de points est-ce que tu te donnes? Stratégies d écoute Points Commentaires et conseils 1. J essaie d abord de comprendre les idées générales Une très bonne stratégie. Essaie toujours de comprendre d abord les idées générales avant de te concentrer sur les détails. 2. J écoute pour noter des informations spécifiques. 3. Je n essaie pas de comprendre chaque mot Pas toujours efficace. Tout dépend de la tâche ou des questions. Si tu te concentres trop sur les détails, tu ne comprends pas les idées générales du document Une bonne stratégie. Il est normal que tu ne comprennes pas tout. Un francophone ne comprend pas tout non plus Très bien. Utilise le «contexte» : le sujet, les mots-clés, les images 4. Quand je ne comprends pas tout, j essaie de deviner (raden). 5. Je suis frustré(e) en écoutant C est normal. Il n y a pas grandchose à faire. Choisis pour t entraîner des sujets qui t intéressent et fais les exercices difficiles à deux. 6. Avant d écouter j essaie de prédire de quoi on va parler. 7. En écoutant j'essaie de repérer les termes d'articulation (d'abord, ensuite, c'est pourquoi, voyons quelques exemples ). 8.Pendant que j écoute, je prends des notes Très bien. Même si c est un sujet dont tu ne sais pas beaucoup, essaie toujours de répondre aux questions : qui?, quoi?, où?, quand?, comment?, pourquoi? Bien. De cette façon tu comprends mieux la phrase suivante ou la suite du document Bien. Ne note pas trop, parce que cela t empêche de bien écouter. 9.Je sais si le ton du document est positif ou négatif. 10. J'écoute plusieurs fois le même document Félicitations! Comprendre les opinions avec leurs nuances est difficile Ecoute plusieurs fois le même document si tu penses que c'est nécessaire Bron : Rosie Tanner, Jan Mulder : Engels in het studiehuis. Uitgeverij Thieme, Zutphen. (nascholing TABASCO)

Aanpak van een cursus

Aanpak van een cursus Aanpak van een cursus Je gaat best op zoek naar een efficiënte manier van studeren. In het hoger onderwijs is het immers niet meer doeltreffend om alles op dezelfde manier aan te pakken. Je kan dus niet

Nadere informatie

Waarom een samenvatting maken?

Waarom een samenvatting maken? Waarom een samenvatting maken? Er zijn verschillende manieren om actief bezig te zijn met de leerstof. Het maken van huiswerk is een begin. De leerstof is al eens doorgenomen; de stof is gelezen en opdrachten

Nadere informatie

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën 1 Bijlage 10. Eindtermen moderne vreemde talen: Frans of Engels van de derde graad bso (derde leerjaar) Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën LUISTEREN vrij concreet

Nadere informatie

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Vakdocumenten Frans (2004) Visie en accenten leerplan Frans BaO 1 De eerste stappen zetten - Basiswoordenschat

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde

MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde graad ASO, Duits als tweede moderne vreemde taal kan worden

Nadere informatie

Leren leren : geschiedenis

Leren leren : geschiedenis Leren leren : geschiedenis A. In klas 1) actief meewerken Als je actief meewerkt in de klas, spaar je thuis heel wat tijd uit! = nadenken over vragen, proberen te antwoorden, vragen stellen over onderdelen

Nadere informatie

Luister- en kijkvaardigheid in de lessen Nederlands

Luister- en kijkvaardigheid in de lessen Nederlands Les Taalblad, Pendelaars Tekstsoort, publiek, niveau Informatieve en persuasieve tekst Onbekend publiek Structurerend niveau voor leesvaardigheid, beoordelend niveau voor luistervaardigheid Verwijzing

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

Leerstofoverzicht Lezen in beeld

Leerstofoverzicht Lezen in beeld Vaardigheden die bij één passen, worden in Lezen in beeld steeds bij elkaar, in één blok aangeboden. Voor Lezen in beeld a geldt het linker. Voor Lezen in beeld b t/m e geldt het rechter. In jaargroep

Nadere informatie

Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais

Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal La langue néerlandaise crée un lien entre nous Wat leest

Nadere informatie

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID Maak een mindmap of schema van een tekst ga je dan doen? Naar aanleiding van een titel, ondertitel, plaatjes en of de bron van de tekst ga je eerst individueel (en

Nadere informatie

Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen

Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen Vooraf De syntheseproef bestaat uit een aantal onderdelen. 1. Schriftelijke taalvaardigheid Het verslag dat je maakte van de aidsgetuigenis van Kristof

Nadere informatie

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën 1 Bijlage 7. Eindtermen moderne vreemde talen: Frans of Engels van de derde graad bso (eerste en tweede leerjaar) Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën LUISTEREN vertrouwd

Nadere informatie

Leren kan je leren 1 ste jaar leerlingenfiche 1. TechnOV. Zennelaan 51-53. School voor wetenschap en technologie

Leren kan je leren 1 ste jaar leerlingenfiche 1. TechnOV. Zennelaan 51-53. School voor wetenschap en technologie Leren kan je leren 1 ste jaar leerlingenfiche 1 TechnOV Zennelaan 51-53 School voor wetenschap en technologie Naam: Klas: Leren kan je leren 1 ste jaar leerlingenfiche 2 1. Organiseren en verkennen 1.1

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 vmbo de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 vmbo de betekenis

Nadere informatie

ONDERSTEUNING BIJ HET LEZEN

ONDERSTEUNING BIJ HET LEZEN ONDERSTEUNING BIJ HET LEZEN De meeste leerlingen hebben geen moeite met lezen op zich. Maar vanaf het moment dat ze langere teksten moeten lezen en globale vragen beantwoorden of als ze impliciete informatie

Nadere informatie

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen 16.1. Inleiding 215 16.2. Woorden, zinnen, in een vreemde taal laten voorlezen 217 16.3. Uitspraak van woorden leren en controleren 219 16.4. Woorden vertalen

Nadere informatie

Hoe te leren voor de UNIT toetsen

Hoe te leren voor de UNIT toetsen Hoe te leren voor de UNIT toetsen Hoe moet je nu beginnen met leren? We merken dat vooral leerlingen die net op school zitten moeite hebben met hoe ze nu een toets over New Inspiration (de units) moeten

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen

Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen 1.1 Eigen kennis 1.1.1 Kinderen kunnen hun eigen kennis activeren, m.a.w. ze kunnen aangeven wat ze over een bepaald onderwerp al weten en welke ervaringen ze er

Nadere informatie

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas 18.1. Voorleessoftware compenserend inzetten voor leerlingen met een ernstige beperking 235 18.2. Voorleessoftware leerondersteunend inzetten

Nadere informatie

2.3 Literatuur. 1.4.2 Schriftelijke vaardigheden 1.4.2.1 Lezen LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL LEERPLAN ALGEMEEN:

2.3 Literatuur. 1.4.2 Schriftelijke vaardigheden 1.4.2.1 Lezen LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL LEERPLAN ALGEMEEN: LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL ALGEMEEN: p.8 2.3 Literatuur In onze leerplannen is literatuur telkens als een aparte component beschouwd, meer dan een vorm van leesvaardigheid. Na de aanloop

Nadere informatie

III. L adjectif. III. L adjectif. 1. Accord de l adjectif 1.1 L adjectif prend s 1.2 L adjectif + E 1.3 L adjectif substantivé

III. L adjectif. III. L adjectif. 1. Accord de l adjectif 1.1 L adjectif prend s 1.2 L adjectif + E 1.3 L adjectif substantivé III. 1. Accord de l adjectif 1.1 prend s 1.2 + E 1.3 substantivé 2. Les degrés de comparaison 2.1 Les comparatifs 2.2 Les superlatifs 2.3 Les irréguliers 1 III. 1. Accord de l adjectif 1.1. prend S Quand

Nadere informatie

Wat te doen met zwakke begrijpend lezers?

Wat te doen met zwakke begrijpend lezers? Wat te doen met zwakke begrijpend lezers? Cor Aarnoutse Wat doe je met kinderen die moeite hebben met begrijpend lezen? In dit artikel zullen we antwoord geven op deze vraag. Voor meer informatie verwijzen

Nadere informatie

Installatie van versie 2.2 van Atoum

Installatie van versie 2.2 van Atoum Version française en seconde partie du document. Installatie van versie 2.2 van Atoum U moet in uw databases een nieuwe tabel aanmaken na de installatie van versie 2.2 van de toepassing Atoum. Hiervoor

Nadere informatie

Telebib2 Edifact Validation - Tool introduction page 2 / 15

Telebib2 Edifact Validation - Tool introduction page 2 / 15 Tool introduction Telebib2 Edifact Validation page 1 / 15 10.01.2012 Er is nu een tool beschikbaar die het mogelijk maakt een tekstbestand met inhoud op basis van de Telebib2 Edifact syntaxis the valideren.

Nadere informatie

basiszinnen spreekvaardigheid

basiszinnen spreekvaardigheid basiszinnen spreekvaardigheid Formele en informele spreektaal In dit hoofdstuk krijg je allerlei uitdrukkingen die je in veel voorkomende gesprekssituaties kunt gebruiken. Er zijn, net zoals in het Nederlands,

Nadere informatie

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes.

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes. Voor alle leraren Nederlands 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden:, procedures/strategieën en attitudes. 1 Luisteren 1e graad 2e graad 3e graad uiteenzetting leerstofonderdeel

Nadere informatie

Brochure Begrijpend lezen VMBO 1

Brochure Begrijpend lezen VMBO 1 Brochure Begrijpend lezen VMBO 1 Brochure Begrijpend lezen VMBO 2 Inleiding Het belang van begrijpend lezen kan nauwelijks overschat worden. Het niveau van begrijpend lezen dat kinderen aan het einde van

Nadere informatie

LEREN LEREN WAT? HOE?

LEREN LEREN WAT? HOE? LEREN LEREN Bij leren leren ondersteunt de school je schoolse leren en biedt de school je methodieken om toe te passen in leersituaties buiten de school. Als school hebben we gekozen voor het VELOO-programma,

Nadere informatie

Leerlijn leren leren. 4 Leerlijn leren leren. 1 Strategieën om kennis op te bouwen en problemen op te lossen

Leerlijn leren leren. 4 Leerlijn leren leren. 1 Strategieën om kennis op te bouwen en problemen op te lossen 4 Leerlijn leren leren Leerlijn leren leren 1 2 3 4 5 6 1 Strategieën om kennis op te bouwen en problemen op te lossen 1 De lln kunnen losse gegevens leren ze: a betekenis te geven ze te situeren in een

Nadere informatie

Leren (kan je ) leren!

Leren (kan je ) leren! Leren (kan je ) leren! Leertips op maat van de middenschool Beste leerlingen en ouders, Het begrip leren leren klinkt jullie waarschijnlijk niet onbekend in de oren. We hopen dat er in de basisschool al

Nadere informatie

Woordentrainer Frans Cap sur le français 1 Handleiding versie 1.1

Woordentrainer Frans Cap sur le français 1 Handleiding versie 1.1 Woordentrainer Frans Cap sur le français 1 Handleiding versie 1.1 Beste gebruiker, Je staat in de startblokken om je woordenschat (ook wel vocabulaire of lexique) Frans stevig in te oefenen. Met Woordentrainer

Nadere informatie

Studievaardigheden van A tot Z

Studievaardigheden van A tot Z Geschreven door Patricia Hendrikx Studievaardigheden van A tot Z Actief leren Actief leren is het tegenovergestelde van passief leren. Bij actief leren doe je meer dan alleen de leerstof doorlezen. Je

Nadere informatie

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 actief leren WWW.leer-actief.nl Dit is Wybo. Wybo was vroeger een heel gewoon jongetje, maar hij was wel erg lui. En dat...werd zijn redding. Hij had nooit

Nadere informatie

H u i s w e r k b e l e i d

H u i s w e r k b e l e i d H u i s w e r k b e l e i d Voor maken. sommige een Voor kinderen aantal anderen kinderen een is complexe het levert huiswerk huiswerk taak echter waarbij geen een zij problemen bron een beroep van op,

Nadere informatie

FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE

FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE We presenteren u graag onze nieuwe kerstthema s: FABULOUS CHIC, WINTER LODGE, CHRISTMAS MORNING, BALANCED WHITE.* Naast deze thema s blijven

Nadere informatie

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Modelen. Contactgegevens

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Modelen. Contactgegevens Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Modelen WWW.CPS.NL Contactgegevens Willem Rosier w.rosier@cps.nl 06 55 898 653 Hoe ziet het modelen er in de 21 ste eeuw uit? Is flipping the classroom dan

Nadere informatie

Naam leerlingen. Groep BBL 1 Nederlands. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment. Leertijd; 5 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen.

Naam leerlingen. Groep BBL 1 Nederlands. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment. Leertijd; 5 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. Verdiepend Basisarrange ment Naam leerlingen Groep BBL 1 Nederlands Leertijd; 5 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. - 5 keer per week 45 minuten basisdoelen toepassen in verdiepende contexten.

Nadere informatie

20 tips voor een goed debat!

20 tips voor een goed debat! 20 tips voor een goed debat! Moedig elkaar aan tijdens jullie voorbereidingen en de wedstrijd. Geef elkaar tips en zoek samen de sterktes en zwaktes van de argumenten. Je kan veel leren van elkaar, ook

Nadere informatie

KIJKWIJZER 1 VOORBEREIDE MONDELING PRESENTATIE Vier rubrieken, vier waarden per rubriek en de kernachtige typering per schaalwaarde

KIJKWIJZER 1 VOORBEREIDE MONDELING PRESENTATIE Vier rubrieken, vier waarden per rubriek en de kernachtige typering per schaalwaarde Structuur - inleiding, midden, slot - stelling + argumenten - hoofdzaak en detail - illustraties, voorbeelden - talige structuuraanduiders (Abstracte) schooltaalvaardigheid - informatiedichtheid - vaktaal

Nadere informatie

A. LEER EN TOETSPLAN 2014-2015

A. LEER EN TOETSPLAN 2014-2015 Vak: Leerjaar: 1 Onderwerp: fictie (creatief lezen) Kerndoel(en): (nr)-2, 3, 4, 5, 7, 10. 1-smaakontwikkeling bevorderen 2-soorten verhalen onderscheiden 3-beoordelingswoorden 4-begrippen: spanning en

Nadere informatie

1 Wat is het probleem? 3.1 Kies ik de goede manier van leren? Hoofdstukken

1 Wat is het probleem? 3.1 Kies ik de goede manier van leren? Hoofdstukken 1 Dyslexie de baas! Hoofdstukken Schema Studieproblemen oplossen 1 Wat is het probleem? 2 Wil ik er wat aan veranderen? 3 Heeft mijn studieprobleem te maken met: leren? (ga door naar 3.1) het niet goed

Nadere informatie

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27 TABASCO Oriëntatie + voorbereiden Leercoach Leerlingen Iemand voorstellen (schriftelijk en mondeling) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden: 35.1.1 en 35.1.2 en 35.1.3 - grammatica:

Nadere informatie

De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat.

De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat. A. LEER EN TOETSPLAN DUITS Onderwerp: Leesvaardigheid De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat. De leerling leert strategieën te gebruiken bij het verwerven

Nadere informatie

Hallo eerstejaar, Ik ben Tijs, en ik zal je steun zijn om je te helpen studeren in je nieuwe school.

Hallo eerstejaar, Ik ben Tijs, en ik zal je steun zijn om je te helpen studeren in je nieuwe school. Deel 1 Inleiding 1. Hallo eerstejaars ~ 2 ~ Hallo eerstejaar, Ik ben Tijs, en ik zal je steun zijn om je te helpen studeren in je nieuwe school. Je zal wel al gemerkt hebben dat het hier helemaal anders

Nadere informatie

Hôtel Eurocatering. 26 oct. Sauna 24,75 7 173,25. 27 oct. Petit-déjeuner 14,50 15 217,50. Sous-total 3645,25 TVA 21% 765,50.

Hôtel Eurocatering. 26 oct. Sauna 24,75 7 173,25. 27 oct. Petit-déjeuner 14,50 15 217,50. Sous-total 3645,25 TVA 21% 765,50. CONTEXTE 1.3 Une erreur dans la facture 1. Lisez les nombres productief kaartjes - klassikaal Zie Fiches à découper. Aantal setjes = 1. Elke leerling krijgt een kaartje. Ze lopen rond in de klas en houden

Nadere informatie

Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma II

Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma II Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma II Inhoud Pagina 1. Inleiding Tips bij het maken van het Staatsexamen Programma I I 3 Oefeningen met voorbeeldexamens Programma II

Nadere informatie

Niveaus van het Europees Referentiekader (ERK)

Niveaus van het Europees Referentiekader (ERK) A Beginnend taalgebruiker B Onafhankelijk taalgebruiker C Vaardig taalgebruiker A1 A2 B1 B2 C1 C2 LUISTEREN Ik kan vertrouwde woorden en basiszinnen begrijpen die mezelf, mijn familie en directe concrete

Nadere informatie

Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak.

Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak. Strategisch Lezen Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak. Doelgroepen Strategisch Lezen Muiswerk Strategisch Lezen is

Nadere informatie

Wat is leren? Het opnemen van nieuwe informatie Concentratievermogen

Wat is leren? Het opnemen van nieuwe informatie Concentratievermogen Alleen ik kan leren Dat stomme huiswerk! Ik zit nu al uren te werken en ik kan het maar niet onthouden. Ik leer dit NOOIT!, roept Pieter wanhopig uit, terwijl hij tv kijkt en aan het whatsappen is met

Nadere informatie

BIJLAGE bij de Website voor Groep 6, 7, 8

BIJLAGE bij de Website voor Groep 6, 7, 8 Zoals u wellicht weet wordt er ieder jaar in oktober de KINDERBOEKENWEEK georganiseerd. Op de meeste scholen worden er dan ook Voorleeswedstrijden gehouden, en gaat de aandacht speciaal uit naar de PROMOTIE

Nadere informatie

GEZONDHEID (La santé)

GEZONDHEID (La santé) FICHE LEXICALE NEERLANDAIS 1/5 GEZONDHEID (La santé) a. Wat zijn hun klachten? (De quoi se plaignent-ils?) A C B G I H 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. E D Klachten hoest moet overgeven ben verkouden heb

Nadere informatie

H1: Vaardigheden. Engels VMBO 2012. www.lyceo.nl

H1: Vaardigheden. Engels VMBO 2012. www.lyceo.nl H1: Vaardigheden Engels VMBO 2012 www.lyceo.nl Basisvaardigheden Opbouw van teksten Opbouw van alinea s Oriëntatie op een tekst Verschillende leesstrategieën Veel voorkomende woorden Signaalwoorden (H2)

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 h/v de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 h/v de betekenis

Nadere informatie

Leeratelier: Actief studeren deel 2

Leeratelier: Actief studeren deel 2 Leeratelier: Actief studeren deel 2 Doel: Aanleren en inoefenen van belangrijke studievaardigheden Wie: Leercoach naam (e-mailadres) Hoe: Met behulp van presentaties en oefeningen Wanneer: data 2.4 Diepere

Nadere informatie

0. College volgen en noteren. 1. Oriënteren

0. College volgen en noteren. 1. Oriënteren Actief studeren De overgang van het secundair naar het hoger onderwijs brengt heel wat veranderingen met zich mee. In het hoger onderwijs verloopt je studie minder gestructureerd en gecontroleerd, bovendien

Nadere informatie

Voorwoord. Veel succes met de schrijftraining! Amsterdam, februari 2012. Freek Bakker Joke Olie. 6 Voorwoord

Voorwoord. Veel succes met de schrijftraining! Amsterdam, februari 2012. Freek Bakker Joke Olie. 6 Voorwoord Voorwoord Schrijven op B2 is een takenboek dat hulp biedt bij de training in het schrijven van korte en langere teksten in het Nederlands, die geschreven moeten worden op het Staatsexamen NT2 II. Schrijven

Nadere informatie

Spoor je leerlingen dus aan om een verzorgde taal te hanteren tijdens en buiten de lessen. Je maakt hen enkel sterker!

Spoor je leerlingen dus aan om een verzorgde taal te hanteren tijdens en buiten de lessen. Je maakt hen enkel sterker! Jongeren en chattaal geen probleem, standaardtaal is ook een must in ons systeem! September Aandacht voor Standaardnederlands Taal verbindt en maakt van een groep mensen een samenleving. Een rijke taal

Nadere informatie

écoutez, lisez, jouez

écoutez, lisez, jouez Je hebt de vorige module knap gewerkt, dus mag je nu alleen verder werken met module 7. Lees steeds goed de opgave, zodat je weet wat je moet doen. Wanneer je een dialoog of een oefening moet beluisteren,

Nadere informatie

PROGRAMMA VOOR BEGRIJPEND LEZEN DE ZUID-VALLEI

PROGRAMMA VOOR BEGRIJPEND LEZEN DE ZUID-VALLEI PROGRAMMA VOOR BEGRIJPEND LEZEN DE ZUID-VALLEI (Dit programma is in 2011 aangepast aan de meest recente AVI-indeling van het CITO.) Het leren lezen is voor veel leerlingen een proces dat veel inspanning

Nadere informatie

Wat is belangrijk? ik kan me niet concentreren. ik heb geen zin. ik ben de helft weer vergeten. ik snap er niets van

Wat is belangrijk? ik kan me niet concentreren. ik heb geen zin. ik ben de helft weer vergeten. ik snap er niets van ik kan me niet concentreren ik heb geen zin ik ben de helft weer vergeten ik snap er niets van Maar al te vaak hoor je dergelijke verzuchtingen van mensen die boven hun studieboeken gebogen zitten. Al

Nadere informatie

Kinderen leren schrijven. www.taalvorming.nl

Kinderen leren schrijven. www.taalvorming.nl Kinderen leren schrijven www.taalvorming.nl Uitgangspunten van taalvorming Taalvorming is een lang bestaande werkwijze die je ook kunt zien als schrijfdidactiek werken vanuit eigen ervaringen samenhang

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

TAAL- EN LEESMETHODEN. Het aanbod Taal- en leesmethoden Begrijpend Lezen. Begrijpend lezen. Effectieve strategieën voor begrijpend lezen ALGEMEEN

TAAL- EN LEESMETHODEN. Het aanbod Taal- en leesmethoden Begrijpend Lezen. Begrijpend lezen. Effectieve strategieën voor begrijpend lezen ALGEMEEN TAAL- EN LEESMETHODEN ALGEMEEN Het aanbod Taal- en leesmethoden Begrijpend Lezen Algemeen: aandachtspunten bij methode Begrijpend lezen Om een goede begrijpend lezer te zijn, is het in de eerste plaats

Nadere informatie

Common European Framework of Reference (CEFR)

Common European Framework of Reference (CEFR) Common European Framework of Reference (CEFR) Niveaus van taalvaardigheid volgens de Raad van Europa De doelstellingen van de algemene taaltrainingen omschrijven we volgens het Europese gemeenschappelijke

Nadere informatie

Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak.

Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak. Strategisch Lezen Muiswerk Strategisch Lezen is gericht op het aanleren van deelvaardigheden die nodig zijn voor een strategische leesaanpak. Doelgroepen Strategisch Lezen Muiswerk Strategisch Lezen is

Nadere informatie

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

CLIL Toolkit voor het basisonderwijs

CLIL Toolkit voor het basisonderwijs CLIL Toolkit voor het basisonderwijs Auteurs: Alessandra Corda, Eke Krijnen, Wibo van der Es Redactie: Jan Willem Chevalking, Tine Stegenga 2012 Expertisecentrum mvt, Leiden Een digitale versie van deze

Nadere informatie

Educatief Professioneel (EDUP) - C1

Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Voor wie? Voor hogeropgeleide volwassenen (18+) die willen functioneren in een uitdagende kennis- of communicatiegerichte functie: in het hoger onderwijs, als docent

Nadere informatie

NAAM:... Voornaam:... Klas: 4T... Volgnr.:... Datum:... LEERVAK:Nederlands... Leerkracht:... Gebundelde Controletoets periode Einde schooljaar

NAAM:... Voornaam:... Klas: 4T... Volgnr.:... Datum:... LEERVAK:Nederlands... Leerkracht:... Gebundelde Controletoets periode Einde schooljaar NAAM:... Voornaam:... Klas: 4T...... Volgnr.:... Datum:...... LEERVAK:Nederlands...... Leerkracht:... Gebundelde Controletoets periode Einde schooljaar Kranten in de klas: een lezersbrief schrijven: kladversie

Nadere informatie

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden.

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden. Actief luisteren Om effectief te kunnen communiceren en de boodschap van een ander goed te begrijpen, is het belangrijk om de essentie te achterhalen. Je bent geneigd te denken dat je een ander wel begrijpt,

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Huistaken in Vrije Basisschool DE KIEVIT Een zorg van de school, de ouders en de kinderen Versie 04.02.2012

Huistaken in Vrije Basisschool DE KIEVIT Een zorg van de school, de ouders en de kinderen Versie 04.02.2012 Huistaken in Vrije Basisschool DE KIEVIT Een zorg van de school, de ouders en de kinderen Versie 04.02.2012 Waarom vinden wij huistaken zinvol? Wanneer krijgen ouders toelichting bij het huistaakbeleid?

Nadere informatie

mijnplein 30 okt 2013 Begrijpend lezen = Begrijpend leren

mijnplein 30 okt 2013 Begrijpend lezen = Begrijpend leren mijnplein 30 okt 2013 Begrijpend lezen = Begrijpend leren Doelen Aan het eind van deze masterclass: Ken je het belang en de plek van begrijpend lezen/luisteren binnen het onderwijs Ken je de belangrijkste

Nadere informatie

HUIDIG LEERPLAN FRANS

HUIDIG LEERPLAN FRANS HUIDIG LEERPLAN FRANS ASPECTEN VAN BEGINSITUATIE Lln : Frans nieuw vak geen voorkennis vereist aanpak systematisch & geleidelijk vorderend weinig of geen stimuli of talige omgeving kdn willen wel graag

Nadere informatie

Studievaardigheid op maat

Studievaardigheid op maat Studievaardigheid op maat Muiswerk Studievaardigheid op maat richt zich op de belangrijkste deelvaardigheden die nodig zijn voor het studeren. Doelgroepen Studievaardigheid op maat Muiswerk Studievaardigheid

Nadere informatie

Spreek Nederlands tijdens de koffiepauze. Gebruik 3 zinnen in het Nederlands tijdens een vergadering.

Spreek Nederlands tijdens de koffiepauze. Gebruik 3 zinnen in het Nederlands tijdens een vergadering. Spreek Nederlands tijdens de koffiepauze. Gebruik 3 zinnen in het Nederlands tijdens een vergadering. Parlez français à la pause-café. Utilisez 3 phrases en français pendant une réunion. Spreek Nederlands

Nadere informatie

MAGDA? REGELS OP SCHOOL EN DE WERKVLOER. Magda op school? Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. materialen. Doelen STERKE SCHAKELS

MAGDA? REGELS OP SCHOOL EN DE WERKVLOER. Magda op school? Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. materialen. Doelen STERKE SCHAKELS MAGDA? REGELS OP SCHOOL EN DE WERKVLOER Jongeren krijgen op school, op de werkplek, in de klas met allerlei regels en afspraken te maken. Zijn de afspraken en regels duidelijk genoeg voor hen? Wat vinden

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar 2013-2014

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar 2013-2014 Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? Nu en straks op de middelbare school? de 1 36 De leerling kan: - verschillende leesdoelen noemen -

Nadere informatie

Themaboek IBL1 - Internationaal marktanalist

Themaboek IBL1 - Internationaal marktanalist Duits IBL1 Vakcode 56008 Verantwoordelijke e-mail mevr. K. Voogd k.m.voogd@saxion.nl ECTS 4 Kwartiel 1.1 en 1.2 Competenties IBL1 Prestatie-indicatoren 1.3 Zie bijlage 1 voor een overzicht van de competenties

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Voudriez-vous me faire savoir si vous pouvez nous recevoir dans votre hôtel le 16 août dans l après-midi?

Voudriez-vous me faire savoir si vous pouvez nous recevoir dans votre hôtel le 16 août dans l après-midi? Hilversum, le 15 janvier 2012 Monsieur, J ai l intention de passer mes vacances à Nice pendant la seconde moitié du mois d août. Je ferai le voyage en auto avec ma femme et mes deux fils de 12 et de 15

Nadere informatie

DREAMS NATURE GLAMOUR WINTER

DREAMS NATURE GLAMOUR WINTER CHRISTMAS at work 2014 We presenteren u graag onze nieuwe kerstthema s: DREAMS, NATURE, GLAMOUR, WINTER Naast deze thema s blijven we u ook onze CLASSIC-thema s (rood, zilver of goud) aanbieden; onze sfeer-volle

Nadere informatie

HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR

HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR INLEIDING Huiswerk ligt in het verlengde van het leerproces dat in de klas is gestart. Het vormt een brug tussen thuis en de school. Met het meegeven van huiswerk

Nadere informatie

De kijkwijzer lezen: een alternatief voor het beoordelen van de leesvaardigheden van de kinderen

De kijkwijzer lezen: een alternatief voor het beoordelen van de leesvaardigheden van de kinderen Kijkwijzer voor taal De kijkwijzer lezen: een alternatief voor het beoordelen van de leesvaardigheden van de kinderen Evaluatie van (begrijpende)leesvaardigheden van kinderen is zo moeilijk omdat de prestaties

Nadere informatie

Taalstimulering voor kinderen en volwassenen. Taal en taalbeleid 3 februari 2014

Taalstimulering voor kinderen en volwassenen. Taal en taalbeleid 3 februari 2014 Taalstimulering voor kinderen en volwassenen Taal en taalbeleid 3 februari 2014 Enkele stellingen Taalontwikkeling 1. Voortalige fase: van 0 tot 1 jaar 2. Vroegtalige fase: van 1 tot 2,5 jaar Eentalige

Nadere informatie

Al doende leren Een module voor trainers

Al doende leren Een module voor trainers Al doende leren Een module voor trainers Bijlagen: Powerpoint Een module voor trainers Handouts: Stappenplan internetgebruik (De Strategiekaart) Print van Powerpoint prestaties geld Parktijkopdrachten

Nadere informatie

Talenquest Frans 2thv: Grammatica

Talenquest Frans 2thv: Grammatica Talenquest Frans 2thv: Grammatica Épisode 1: Onregelmatige werkwoorden Er zijn in het Frans naast regelmatige werkwoorden ook onregelmatige werkwoorden. Het is lastig om van onregelmatige werkwoorden de

Nadere informatie

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG:

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen. - Schrijf je op een juiste manier in meervoud. - Gebruik je hoofdletters op een

Nadere informatie

Workshop voorbereiden Authentieke instructiemodel

Workshop voorbereiden Authentieke instructiemodel Workshop voorbereiden Authentieke instructiemodel Workshop voorbereiden Uitleg Start De workshop start met een echte, herkenbare en uitdagende situatie. (v.b. het is een probleem, een prestatie, het heeft

Nadere informatie

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27)

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27) ~ 1 ~ Functionele taalvaardigheid/ tekstgeletterdheid Eindtermen (P)AV voor 2 de graad SO 3 de graad SO 3 de jaar 3 de graad SO DBSO niveau 2 de graad DBSO niveau 3 de graad DBSO niveau 3 de jaar 3 de

Nadere informatie

Engels als Aanvullende Taal

Engels als Aanvullende Taal International School of Amsterdam Engels als Aanvullende Taal Richtlijnen voor Ouders English as an Additional Language (EAL) Dutch Het doel van het EAL programma is om kinderen zelfstandig en zelfverzekerd

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Hoe kan ik mijn niveau verbeteren?

Hoe kan ik mijn niveau verbeteren? Hoe kan ik mijn niveau verbeteren? Tips Welke vaardigheid wil je verbeteren? Bepaal je niveau voor deze vaardigheid: o Lees de schema's op de volgende pagina's o Doe de zelftest op www.erk.nl/leerling/zelftest

Nadere informatie

13. De leerling leert strategieën te gebruiken bij het verwerven van informatie uit gesproken en geschreven Engelstalige teksten.

13. De leerling leert strategieën te gebruiken bij het verwerven van informatie uit gesproken en geschreven Engelstalige teksten. A. LEER EN TOETSPLAN Onderwerp: Leesvaardigheid 12, 13, 14, 17 geschreven Engelstalige teksten. 14. De leerling leert in Engelstalige schriftelijke en digitale bronnen informatie te zoeken, te ordenen

Nadere informatie

MARCHE À SUIVRE Cohésion et cohérence d un texte (EE) Concours MediaReporter

MARCHE À SUIVRE Cohésion et cohérence d un texte (EE) Concours MediaReporter MARCHE À SUIVRE Cohésion et cohérence d un texte (EE) Concours MediaReporter 1. Présentation du concours 1. Présenter le concours et donner les consignes aux élèves. 2. Chaque élève choisit un personnage.

Nadere informatie

l'argent Donne. L'argent! pris J'ai pris mon suppositoire. Dépêche-toi! sûr - T'es sûr? Je connais quelqu'un qui peut. Merci Merci. Au revoir.

l'argent Donne. L'argent! pris J'ai pris mon suppositoire. Dépêche-toi! sûr - T'es sûr? Je connais quelqu'un qui peut. Merci Merci. Au revoir. bon anniversaire Bon anniversaire, mon petit. l'argent Donne. L'argent! le quartier Tu habites dans le quartier? le ticket T'as le ticket? pris J'ai pris mon suppositoire. Dépêche-toi! donne Donne. L'argent!

Nadere informatie

Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad)

Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad) Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad) Bron: www.ond.vlaanderen.be/dvo 1 Luisteren 1 De leerlingen kunnen op structurerend niveau luisteren naar uiteenzettingen en probleemstellingen

Nadere informatie