2 Lichamelijke Gezondheid

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2 Lichamelijke Gezondheid"

Transcriptie

1 2 Lichamelijke Gezondheid Gezondheid in Friesland In de uitwerking van het thema lichamelijke gezondheid wordt inzicht gegeven in het voorkomen van chronische (langdurige) aandoeningen onder de Friese bevolking van 19 jaar en ouder en de mate waarin men lichamelijk beperkt is in het dagelijks functioneren. Ook het thema overgewicht komt hierbij aan de orde. Een schriftelijke gezondheidsenquête, waaraan ongeveer 6742 Friezen van 19 jaar en ouder hebben meegedaan ligt hieraan ten grondslag. 43 volwassenen (19-64 jaar) en 2442 ouderen (65+) hebben een vragenlijst ingevuld. De resultaten worden weergegeven voor volwassenen en ouderen. Niet alle vragen zijn bij beide groepen gesteld 1. Verder is er gekeken naar eventuele gezondheidsverschillen tussen bepaalde groepen respondenten; zo is gekeken naar eventuele verschillen in geslacht (bij mannen en bij vrouwen), leeftijdsgroepen, opleidingsniveau, burgerlijke staat, werksituatie en etnische afkomst. Alleen daar waar duidelijk aantoonbare verschillen zijn waargenomen (statistisch significant), worden deze beschreven. Daar waar relevant zijn ook gezondheidsfactoren onderling in samenhang bekeken. 2.1 Chronische aandoeningen bij volwassenen en ouderen Bij dit onderdeel is gevraagd of men één of meer van de in de vragenlijst genoemde 18 chronische aandoeningen heeft, of in de afgelopen 12 maanden heeft gehad. Hierbij kon men aangeven of deze zelf of door een arts zijn vastgesteld (zie bijlage 2, tabel 2.4 voor de 18 chronische aandoeningen). De helft van de respondenten van 19 jaar en ouder rapporteert één of meer chronische aandoeningen. Het percentage chronische aandoeningen dat alleen door de arts is vastgesteld ligt lager (36%). Bij de volwassenen heeft 32% en bij ouderen 61% één of meer door de arts vastgestelde chronische aandoeningen. Met andere woorden: het voorkomen van chronische aandoeningen neemt toe met de leeftijd. Ook hebben ouderen vaker meerdere aandoeningen (co-morbiditeit). Van de ouderen heeft 36% twee of meer chronische aandoeningen tegenover 12% van de volwassenen. 12% van de ouderen heeft vier of meer chronische aandoeningen versus 2% van de volwassen. Chronische aandoeningen komen ook vaker voor bij vrouwen, laag opgeleiden, weduwen/weduwnaars en werklozen/arbeidsongeschikten dan bij de overige respondenten (bijlage 2, tabel 2.1). Top vijf van chronische aandoeningen en verschillen naar leeftijd Bij de Friezen van 19 jaar en ouder komt een hoge bloeddruk het meeste voor. Op de tweede plaats staat gewrichtsslijtage en als derde andere aandoeningen aan nek of schouders. In figuur 2 staat de top 5 van de meest voorkomende aandoeningen (door arts vastgesteld) weergegeven van de 19-plussers, de volwassenen en de ouderen. Top vijf van chronische aandoeningen door arts vastgesteld 35 % Hoge Bloeddruk Gewrichtsslijtage (atrose, slijtagereuma) 1 9 ja a r e n o u d e r Andere aandoeningen van nek of schouder Ernstige of hardnekkige aandoeningen van de rug Astma,chronische bronchitis, longemfyseem of CARA /COPD ja rig e n 65 jaar en ou der Hoge Bloeddruk Gewrichtsslijtage (atrose slijtagereuma) Andere aandoeningen van nek of schouder Ernstige of hardnekkige aandoeningen van de rug Astma,chronische bronchitis, longemfyseem of CARA Hoge Bloeddruk Gewrichtsslijtage (atrose, slijtagereuma) Ernstige of hardnekkige aandoeningen van de rug Astma,chronische bronchitis, longemfyseem of CARA /COPD Suikerziekte / diabetes Figuur 2: top 5 van chronische aandoeningen (door arts vastgesteld) bij 19-plussers, volwassenen en ouderen. 1 Een uitgebreide beschrijving van methode en respons is op te vragen bij GGD Fryslân. GGD Fryslân 1

2 Wanneer we de top 5 van chronische aandoeningen van volwassenen en ouderen met elkaar vergelijken zien we op de tweede plaats bij volwassenen andere aandoeningen aan nek en schouder. Deze komt bij ouderen niet voor in de top 5. Aan de andere kant staat bij ouderen op plaats 3 suikerziekte/diabetes, terwijl deze chronische aandoening bij volwassenen niet in de top 5 voor komt. Ook blijkt dat diabetes toeneemt met de leeftijd. Uit literatuur blijkt daarnaast ook dat er een verband tussen overgewicht en diabetes bestaat 2. De Friese resultaten bevestigen dit verband, want diabetes komt significant vaker voor bij de groep mensen met overgewicht (9%) ten opzichte van de mensen die geen overgewicht hebben (3%) (zie voor overgewicht paragraaf 2.4). Verder zijn er nog enkele opmerkelijke verschillen in de top 5 binnen de verschillende leeftijdsgroepen. Bij de jarigen is de meest voorkomende aandoening astma, chronische bronchitis, longemfyseem of CARA/COPD (6%). Bij de jarigen is dit ernstige of hardnekkige aandoeningen van de rug (incl. hernia 8%). Vanaf de leeftijd van 5 jaar is de meest voorkomende chronische aandoening hoge bloeddruk. Het percentage mensen met een hoge bloeddruk neemt toe met de leeftijd, namelijk van 19% bij 5-64-jarigen, 3% bij jarigen tot 34% bij de 75-plussers. Friesland versus Nederland en GGD onderzoek 1998 Er zijn geen goede recente vergelijkingscijfers van chronische aandoeningen voor Nederland versus Friesland. Ditzelfde geldt voor de vergelijking met het GGD onderzoek uit Wanneer per chronische aandoening gekeken wordt, komen de verschillende chronische aandoeningen in Friesland, met uitzondering van hoge bloeddruk, ongeveer even vaak voor als in Nederland (CBS, 25). Het percentage hoge bloeddruk lijkt in Friesland iets hoger dan in Nederland. Chronische aandoeningen zelf gerapporteerd Bij bovenstaande beschrijving gaat het om chronische aandoeningen die door een arts zijn vastgesteld. De top vijf van de meest voorkomende zélf gerapporteerde chronische aandoeningen (dus zelf vastgesteld en niet vastgesteld door een arts), ziet er anders uit. Opmerkelijk is dat migraine samen met hoge bloeddruk op een gedeelde eerste plaats staat. Vrouwen (2%) rapporteren meer last van migraine te hebben dan mannen (1%). Van de respondenten die aangeven last van migraine te hebben betreft het voornamelijk vrouwen in de leeftijdscategorieën jaar (28%), jaar (42%) en 5-64 jaar (19%). Gemeenten Het percentage mensen met één of meer chronische aandoeningen verschilt per gemeente (zie bijlage 2, tabel 2.2 en 2.3). 2.2 Beperkingen in lichamelijk functioneren Lichamelijk functioneren is op twee manieren in kaart gebracht. Enerzijds is in de gezondheidsenquête gevraagd naar gehoor 4 -, gezichts 5 - en mobiliteitsbeperkingen 6. Anderzijds is gevraagd in hoeverre personen zich beperkt voelen bij matige inspanning en traplopen. Hierbij is ook bekeken in hoeverre beperkingen het dagelijks functioneren beïnvloeden. 13% van de 19-plussers scoort ja als minstens een van de zeven vragen over een gezichts-, gehoorof mobiliteitsbeperking met kan ik niet of kan ik met grote moeite wordt beantwoord. Van de drie beperkingen is mobiliteitsbeperking de meest voorkomende beperking. 2 Limburg LCM (RIVM), Baan CA (RIVM). Preventie van diabetes mellitus samengevat. In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid (25). 3 Er zullen in deze paragraaf geen vergelijkingen met de Friese gegevens van 1998 gemaakt worden, omdat destijds 24 (andere) chronische aandoeningen zijn gevraagd. Vanaf 25 is besloten om vastgestelde landelijke GGD - vraagstellingen te hanteren, hierdoor zijn op den duur vergelijkingen met alle landelijke GGD en mogelijk. 4 Bij gehoorproblemen geven de respondenten aan moeite te hebben met het volgen van een gesprek met een groep van 3 of meer personen of met het voeren van een gesprek met één andere persoon. 5 Bij gezichtsproblemen geven de respondenten aan moeite te hebben met het lezen van de kleine letters in de krant of om een gezicht van 4 meter afstand te herkennen. 6 Bij mobiliteitsproblemen geven de respondenten aan moeite te hebben met het dragen van een voorwerp van 5kg over een afstand van 1 meter, staande te buigen om iets van de grond te pakken, of om 4 meter te lopen zonder tussentijds te rusten. GGD Fryslân 2

3 Eén op de tien 19-plussers heeft een mobiliteitsbeperking. Bij de 75-plussers is dit bijna de helft. Het voorkomen van mobiliteitsbeperking neemt toe met de leeftijd (zie figuur 4 en bijlage 2, tabel 2.1). Daarnaast komen mobiliteitsbeperkingen meer voor bij vrouwen, laag opgeleiden, gescheiden respondenten, weduwen/weduwnaars en werklozen/arbeidsongeschikten. Met uitzondering van geslacht bij gehoorbeperking, gelden deze verschillen ook bij gehoor- en gezichtsbeperkingen. gehoorbeperking gezichtsbeperking mobiliteitsbeperking % mannen 19+ vrouwen jaar 65 jaar en ouder jaar jaar 5-64 jaar jaar 75 jaar en ouder lager onderwijs middelbaar onderwijs hoger onderwijs gehuwd/samenwonend ongehuwd gescheiden verweduwd arbeidsongeschikt/werkloos niet arbeidsongeschtik/werkloos Figuur 4: het percentage gehoor-,gezichts- en mobiliteitsbeperkingen naar geslacht, leeftijdsgroepen, opleiding, burgerlijke staat en arbeidsongeschikten/werklozen. Eén op de vijf 19-plussers geeft aan dat zij ten gevolge van hun lichamelijke gezondheid minder bereiken in het dagelijks leven. Eveneens voelt één op de vijf zich beperkt in het soort werk of andere bezigheden door hun lichamelijke gezondheid. Ouderen geven vaker aan dat zij in het dagelijks leven minder bereiken ten gevolge van de lichamelijke gezondheid dan volwassenen. Ook voelen ouderen zich in het dagelijks leven vaker beperkt in het soort werk of andere bezigheden ten gevolge van lichamelijke gezondheid. Het verschil tussen volwassenen en ouderen is een stijging van gemiddeld 17% (zie figuur 5). Ongeveer één op de drie 65-plussers geeft aan zich matig beperkt te voelen (matige inspanning/traplopen) versus ongeveer 11% van de volwassenen. % Matige inspanning ernstig beperkt Matige inspanning een beetje beperkt jaar 65+ Traplopen ernstig beperkt Traplopen een beetje beperkt Minder bereikt t.g.v. lichamelijke gezondheid Beperkt in soort werk t.g.v. lichamelijke gezondheid Figuur 5: percentage volwassenen en ouderen met een beperkingen bij matige inspanning of traplopen. En het percentage volwassenen en ouderen dat minder bereikt heeft of beperkt is in het soort werk/bezigheden door de lichamelijke gezondheid. GGD Fryslân 3

4 Friesland versus Nederland en GGD onderzoek Het percentage personen (19 jaar en ouder) met minstens één beperking (gehoor, gezicht of mobiliteit) in Friesland is vergelijkbaar met de gemiddelde Nederlandse bevolking (van 12 jaar en ouder); respectievelijk 13% in Friesland en 12% in Nederland. Voor mobiliteitsbeperkingen ligt dit respectievelijk op 1% en 8% (CBS, 25). Gemeenten Het percentage mensen met beperkingen verschilt per gemeente. Gezien de relatief geringe omvang van gehoor- en gezichtsbeperkingen zijn alleen de verschillen in het voorkomen van een beperking in mobiliteit per gemeente weergegeven (zie bijlage 2, tabel 2.3). 2.3 Overgewicht In de gezondheidsenquête is gevraagd naar het gewicht en de lengte van de respondent. Hiermee kan een maat worden vastgesteld van onder- en overgewicht (de Body Mass Index / BMI). Deze index is een verbindingsmaat van gewicht en lengte (kg/m 2 ) en hangt sterk samen met het percentage vet in het lichaam. De gehanteerde indeling van BMI is: ondergewicht: lager dan 18.5 normaal gewicht:18.5 tot 25 matig overgewicht: 25 tot 3 ernstig overgewicht: 3 en hoger In Friesland heeft bijna de helft van de inwoners van 19 jaar en ouder (47%) matig of ernstig overgewicht. Bij volwassenen is het percentage matig of ernstig overgewicht 45% en bij ouderen is het percentage hoger namelijk 57% 8. Het percentage Friezen met ernstig overgewicht is bij alle leeftijdsgroepen rond de 1%. Het percentage mannen van 19 jaar en ouder met matig/ernstig overgewicht is hoger dan bij vrouwen. Met name matig overgewicht komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen. Bij ouderen is dit verschil tussen geslacht iets minder groot. Daarentegen komt ernstig overgewicht juist meer voor bij vrouwen dan bij mannen (zie bijlage 2, tabel 2.5). Ernstig overgewicht neemt onder vrouwen ook sterker toe met de leeftijd. Het percentage mensen met overgewicht neemt toe met de leeftijd tot 74 jaar (zie bijlage 2, tabel 2.6). Daarna neemt het weer iets af (zie figuur 6). Over het algemeen neemt het percentage mensen met overgewicht af naarmate het opleidingsniveau stijgt (zie figuur 6). 7 Er zullen in deze paragraaf geen vergelijkingen met de Friese gegevens van 1998 gemaakt worden, omdat de gestelde vragen in beide onderzoeken niet goed vergelijkbaar zijn. 8 Bij ouderen (7 jaar of ouder) moet de BMI met de nodige voorzichtigheid geïnterpreteerd worden, omdat lengte en lichaamssamenstelling veranderen. GGD Fryslân 4

5 % matig en ernstig overgewicht man 19+ vrouw 19+ matig overgewicht BMI 25 tot jaar 65 jaar en ouder jaar jaar 5-64 jaar jaar 75+ ernstig overgewicht BMI>3 lager onderwijs jaar middelbaar onderwijs jaar hoger onderwijs jaar lager onderwijs 65+ middelbaar onderwijs 65+ hoger onderwijs 65+ Figuur 6: % matig en ernstig overgewicht uitgesplitst naar de achtergrondkenmerken: geslacht, volwassenen versus ouderen, leeftijdsgroepen en opleiding. Verder hebben ouderen, laag opgeleiden, gehuwden, weduwen/weduwnaars, gescheiden personen en arbeidsongeschikten/werklozen vaker overgewicht dan de overige groepen (zie ook bijlage 2, tabel 2.1). Friesland versus Nederland en GGD-onderzoek 1998 Overgewicht bij Friezen komt redelijk overeen met de gemiddelde Nederlandse bevolking (47% versus 45%; CBS, 25). Van de Friese mannen (19+) heeft 52% matig/ernstig overgewicht en bij de Friese vrouwen is dit 42%. Ook dit is redelijk vergelijkbaar met Nederland (bij 2+ respectievelijk 5% en 4%). In het GGD-onderzoek van 1998 had 34% van de Friese bevolking van jaar te kampen met matig/ernstig overgewicht. In 25 is het percentage overgewicht met 14% gestegen tot 48%. Ernstig overgewicht ten opzichte van 1998 is iets minder gestegen (van 7% naar 11%). De landelijk trend laat een zelfde beeld zien. Gemeenten Er bestaan verschillen tussen gemeenten in het voorkomen van matig en ernstig overgewicht. (Zie voor het percentage overgewicht per gemeente bijlage 2, tabel 2.2 en 2.3). 2.4 Lichamelijke gezondheid en overgewicht Overgewicht, met name ernstig overgewicht (obesitas), hangt samen met tal van chronische aandoeningen, verschillende vormen van kanker, aandoeningen aan het bewegingsapparaat en de ademhalingsorganen. In deze paragraaf wordt gekeken in hoeverre overgewicht samenhangt met alle beschreven aspecten van lichamelijke gezondheid en de ervaren gezondheid. Tevens wordt de relatie beschreven van overgewicht met lichaamsbeweging (over lichaamsbeweging wordt meer geschreven in het hoofdstuk over leefstijl). Dit omdat lichaamsbeweging belangrijke invloed heeft op overgewicht. GGD Fryslân 5

6 Figuur 7 laat de verschillen van deze aspecten zien bij mensen mét en zonder overgewicht chronische aandoeningen Overgewicht matig/ernstig overgewicht geen overgewicht functie beperking mobiliteitsbeperking ervaren gezondheid matig -slecht voldoet niet aan de nederlandse norm gezond bewegen 5 Figuur 7: % matig /ernstig overgewicht versus geen overgewicht uitgesplitst naar chronische aandoeningen, functie beperkingen, ervaren gezondheid en niet voldoen aan de Nederlandse norm gezond bewegen. Uit de figuur blijkt dat mensen met overgewicht vaker een chronische aandoening, een functiebeperking en/of een mobiliteitsbeperking hebben dan mensen zonder overgewicht. Daarnaast ervaren mensen met overgewicht de eigen gezondheid vaker als matig tot slecht en voldoen mensen met overgewicht minder aan de beweegnorm 9 dan mensen zonder overgewicht. Zo heeft bijvoorbeeld 42% van mensen met overgewicht één of meerdere chronische aandoeningen versus 3% van de mensen zonder overgewicht. Ook hebben mensen met overgewicht vaker diabetes, zoals reeds vermeld in paragraaf Nederlandse Norm Gezond Bewegen; minimaal 3 minuten per dag matig intensieve lichamelijke activiteit op ten minste 5, maar bij voorkeur op alle dagen van de week. GGD Fryslân 6

7 Conclusies lichamelijke gezondheid Chronische aandoeningen 36% van de Friezen (19+) heeft 1 of meer chronische aandoeningen door een arts vastgesteld. Het voorkomen van chronische aandoeningen neemt toe met de leeftijd. Opmerkelijk is dat diabetes hierbij expliciet toeneemt. De top vijf van chronische aandoeningen (door arts vastgesteld) bij de 19+ers is: 1) hoge bloeddruk, 2) gewrichtsslijtage, 3) andere ernstige of hardnekkige aandoeningen van nek en schouders, 4) ernstige of hardnekkige aandoeningen van de rug, 5) astma, chronische bronchitis, longemfyseem of CARA /COPD. Bij ouderen is relatief vaker sprake van meer dan 1 chronische aandoening. 36% heeft 2 of meer chronische aandoeningen en 12% 4 of meer. Er bestaat een verband tussen het voorkomen van diabetes en overgewicht. Bij de zelf gerapporteerde chronische aandoeningen blijken migraine en hoge bloeddruk samen op een gedeelde eerste plaats te staan. Chronische aandoeningen komen vaker voor bij ouderen, vrouwen, laag opgeleiden, weduwen/weduwnaars en werklozen/arbeidsongeschikten dan bij de overige groepen. Beperkingen 13% van de 19-plussers heeft een functiebeperking in gehoor, gezicht of mobiliteit; 1 op de 1 personen in Friesland (19+) heeft een mobiliteitsbeperking. Het voorkomen van mobiliteitsbeperkingen neemt toe met de leeftijd; bij de 75- plussers heeft bijna de helft een mobiliteitsbeperking. Mobiliteitsbeperkingen komen vaker voor bij vrouwen, laag opgeleiden, gescheidenen, weduwen/weduwnaars en werklozen/arbeidsongeschikten dan bij de overige groepen. Één op de vijf 19-plussers geeft aan dat zij ten gevolge van hun lichamelijke gezondheid minder bereiken in het dagelijks leven. Ook 1 op de 5 voelt zich door de lichamelijke gezondheid beperkt in het soort werk of andere bezigheden door hun lichamelijke gezondheid. Bij 65-plussers is dit circa één op de drie. Overgewicht Onder de 19-plussers is het percentage Friezen met overgewicht bijna de helft, onder 65-plussers ruim de helft (57%). Overgewicht is in Friesland de laatste 7 jaar behoorlijk toegenomen (van 34% matig en ernstig overgewicht in 1998 naar 48% nu onder de 25 t/m 64-jarigen). Dit is vergelijkbaar met de Nederlandse trend. Bij mannen komt overgewicht meer voor dan bij vrouwen, daarentegen komt ernstig overgewicht meer voor bij vrouwen dan bij mannen. Mannen, ouderen, laag opgeleiden, gehuwden, weduwen/weduwnaars, gescheiden respondenten en werklozen/arbeidsongeschikten hebben vaker overgewicht dan de rest van de bevolking. Mensen met overgewicht hebben vaker een chronische aandoening, functie - beperking en een mobiliteitsbeperking dan mensen zonder overgewicht. Mensen met overgewicht voldoen minder aan de beweegnorm en ervaren de gezondheid vaker als matig tot slecht. GGD Fryslân 7

8 BIJLAGE 2 Een waargenomen verschil zoals dat in de tabellen van bijlage 2 is af te lezen, betekent niet automatisch een werkelijk verschil. Er is naar alle waarschijnlijkheid sprake van een verschil tussen twee waarden, als het verschil op statistische gronden wordt hard gemaakt. Er wordt dan gesproken van een significant verschil (*). De waargenomen verschillen, die niet statistisch aangetoond zijn berusten naar alle waarschijnlijkheid op toeval. Tabel 2.1 Chronische aandoeningen, beperkingen en overgewicht naar achtergrondkenmerken (%) 1 of meer chronische aandoeningen Gehoorbeperking Gezichts- Beperking Mobiliteitsbeperking Overgewicht (matig/ernstig) Friesland mannen * 4 3* 6* 52* vrouwen 19+ 4* 3 5* 14* 42* jaar 32* 2* 2* 5* 45* 65 jaar en ouder 62* 1* 9* 29* 57* * 1* 1* 2* 31* * 2* 2* 5* * * * 5 5* 15* 58* 75 jaar en ouder 71* 16* 14* 47* 56* lager onderwijs 46* 6* 6* 17* 55* middelbaar onderwijs 3* 2* 2* 5* 42* hoger onderwijs 29* 1* 1* 3* 37* gehuwd/samenwonend * 3* 8* 5* ongehuwd 26* 3 3 6* 29* gescheiden 4 7* 7* 16* 53 verweduwd 69* 15* 15* 44* 54* arbeidsongeschikten/werklozen 2 61* 8* 9* 28* 54* niet arbeidsongeschikten/werklozen 2 3* 2* 2 3* 44* autochtonen allochtonen (niet westers) allochtonen (westers) * respectievelijk significant hoger en lager ten opzicht van de rest van Friesland, dat wil zeggen met 95% zekerheid niet op toeval berustend. Niet significante verschillen vallen binnen de marges van toevalsschommelingen 1 Minimaal 1 chronische aandoening door arts vastgesteld (19 jaar en ouder). 2 deze vraag is alleen bij de bevolking van jaar gesteld. 3 bij deze categorie (gehuwd, ongehuwd, gescheiden, verweduwd), kunnen leeftijdseffecten een rol spelen, hiervoor is niet gecorrigeerd GGD Fryslân 8

9 Tabel 2.2 Chronische aandoeningen, beperkingen en overgewicht per gemeente jaar (%) jaar 1 of meer chronische aandoeningen Mobiliteitsbeperking Overgewicht (matig/ernstig) Achtkarspelen 33 9* 56* Het Bildt Boarnsterhim Bolsward # Dantumadeel Dongeradeel Ferwerderadiel Franekeradeel 43* 4 41 Gaasterlân-sleat Harlingen Heerenveen 4* 3 # 42 Kollumerland C.A Leeuwarden # Leeuwarderadiel Lemsterland * Littenseradiel Menaldumadeel Nijefurd Ooststellingwerf * Opsterland # Skarsterlân 25 2 # 5 Smallingerland 35 1* 37 # Sneek Tytsjerksteradiel Weststellingwerf Wûnseradiel Wymbritseradiel De Waddeneilanden * Friesland * # respectievelijk significant hoger en lager ten opzicht van de rest van Friesland, dat wil zeggen, verschil is met 95% zekerheid niet op toeval berustend. Niet significante verschillen vallen binnen de marges van toevalsschommelingen. GGD Fryslân 9

10 Tabel plus Chronische aandoeningen, beperkingen en overgewicht per gemeente 65 jaar en ouder (%) 1 of meer chronische aandoeningen Mobiliteitsbeperking Overgewicht (matig/ernstig) Achtkarspelen Het Bildt / Ferwerderadeel Boarnsterhim Bolsward / Wûnseradiel Dantumadeel / Kollumerland * Dongeradeel Ferwerderadiel: zie het Blidt Franekeradeel / Harlingen Gaasterlân-sleat / Lemsterland/ Nijefurd Harlingen: zie Franekeradeel Heerenveen 73* 31 5 Kollumerland C.A.: zie Dantumadeel Leeuwarden Leeuwarderadiel/Menaldumadeel Lemsterland: zie Gaasterlân-sleat Littenseradiel/ Wymbritseradiel 5 18 # 52 Menaldumadeel: zie Leeuwarderadiel Nijefurd:zie Gaasterlân-sleat Ooststellingwerf Opsterland Skarsterlân Smallingerland # Sneek Tytsjerksteradiel 42 # Weststellingwerf Wûnseradiel: zie Bolsward Wymbritseradiel: zie Littenseradiel De Waddeneilanden Friesland * # respectievelijk significant hoger en lager ten opzicht van de rest van Friesland, dat wil zeggen, verschil is met 95% zekerheid niet op toeval berustend. Niet significante verschillen vallen binnen de marges van toevalsschommelingen. GGD Fryslân 1

11 Tabel 2.4 Chronische aandoeningen door arts vastgesteld volwassenen en ouderen (%) Door arts vastgesteld: % volwassenen % ouderen Diabetes mellitus/ suikerziekte 3 13 Beroerte, hersenbloeding, herseninfarct of TIA,8 5 Hartinfarct,6 4 Een andere ernstige hartaandoening (zoals hartfalen of angina pectoris 1,1 8 Een vorm van kanker (kwaadaardige aandoening),9 6 Migraine of regelmatig ernstige hoofdpijn 5 4 Hoge bloeddruk 9 32 Vernauwing van de bloedvaten in de buik of benen (geen spataderen) Astma, chronische bronchitis, longemfyseem of CARA/COPD Ernstige of hardnekkige darmstoornissen langer dan 3 maanden Psoriasis 1,3 2 Chronisch eczeem 3 3 Onvrijwillig urineverlies (incontinentie) 1,5 8 Ernstige of hardnekkige aandoening van de rug (incl. hernia) 7 11 Gewrichtsslijtage (artrose, slijtagereuma) van heupen of knieën Chronische gewrichtsontsteking (ontstekingsreuma, chronische reuma, reumatoïde artritis) Andere ernstige of hardnekkige aandoening van de nek of schouder Andere ernstige of hardnekkige aandoening van elleboog, pols of hand Andere langdurige ziekte of aandoening, namelijk (niet meegeteld in prevalentie) GGD Fryslân 11

12 Tabel 2.5 Verdeling van lichaamsgewicht a naar geslacht en leeftijdsgroepen (%) Man (19+) Vrouw (19+) Man jaar Vrouw jaar Man 65 + ondergewicht normaal gewicht matig overgewicht ernstig overgewicht Vrouw 65+ totaal overgewicht a Indeling BMI: ondergewicht: lager dan 18.5; normaalgewicht: 18.5 tot 25; matig overgewicht: 25 tot 3; ernstig overgewicht: 3 en hoger Tabel 2.6 Verdeling van lichaamsgewicht a naar leeftijd (%) jaar jaar 5-64 jaar jaar 75 plus ondergewicht normaal gewicht matig overgewicht ernstig overgewicht totaal overgewicht a Indeling BMI: ondergewicht: lager dan 18.5; normaalgewicht: 18.5 tot 25; matig overgewicht: 25 tot 3; ernstig overgewicht: 3 en hoger opleiding GGD Fryslân 12

1 Algemene Gezondheid

1 Algemene Gezondheid 1 Algemene Gezondheid Gezondheid in Friesland In de uitwerking van het thema algemene wordt inzicht gegeven in de manier waarop de Friese bevolking van 19 jaar en ouder haar beoordeelt. Ook wordt kwaliteit

Nadere informatie

Lichamelijke gezondheid

Lichamelijke gezondheid Lichamelijke gezondheid Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 De ervaren gezondheid is een samenvattende gezondheidsmaat van alle gezondheidsaspecten zoals de

Nadere informatie

Gezondheid in Friesland

Gezondheid in Friesland 4 Leefstijl In de uitwerking van het thema leefstijl wordt inzicht gegeven in hoeverre de Friese bevolking aan lichaamsbeweging doet, hoeveel alcoholhoudende dranken men drinkt, rookt en drugs gebruikt

Nadere informatie

Opvoedingsproblemen. leeftijd ouders leeftijd ouders leeftijd ouders middelbaar onderwijs. hoger onderw ijs.

Opvoedingsproblemen. leeftijd ouders leeftijd ouders leeftijd ouders middelbaar onderwijs. hoger onderw ijs. 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 In deze uitwerking van het thema opvoedingsondersteuning wordt inzicht gegeven in de vragen en/of problemen die Friese ouders/verzorgers ervaren bij het opvoeden van kinderen

Nadere informatie

2. Overgewicht. allochtone kinderen. autochtone kinderen. eenouder ouder+stiefouder. beide ouders. % kinderen met overgewicht. laag.

2. Overgewicht. allochtone kinderen. autochtone kinderen. eenouder ouder+stiefouder. beide ouders. % kinderen met overgewicht. laag. 2. Overgewicht De gevolgen van overgewicht op de kinderleeftijd zijn uiteenlopend van psychosociale problemen, zoals gepest worden, negatief zelfbeeld en depressiviteit, tot lichamelijke problemen zoals

Nadere informatie

Gezondheid in Friesland

Gezondheid in Friesland 6 Huiselijk Geweld Begin 2006 heeft GGD Fryslân aan 7072 volwassenen en 3355 ouderen uit alle 31 gemeenten in Friesland een schriftelijke vragenlijst toegestuurd. In deze gezondheidsenquête zijn vragen

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N LICHAMELIJKE GEZONDHEID V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 2 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in 2009 een schriftelijke

Nadere informatie

GO Jeugd 2008 Seksualiteit

GO Jeugd 2008 Seksualiteit GO Jeugd 2008 Seksualiteit Samenvatting seksualiteit Uit de gegevens van GO Jeugd 2008 van GGD Fryslân blijkt dat 22% van de Friese 12 t/m 18 jongeren wel eens geslachtsgemeenschap heeft gehad. De helft

Nadere informatie

Broodmaaltijd. 0-3 dagen per week. 4-5 dagen per week. 6-7 dagen per week. kinderen Groep 7 schooljaar 2003-2004 jongeren GO Jeugd 2004

Broodmaaltijd. 0-3 dagen per week. 4-5 dagen per week. 6-7 dagen per week. kinderen Groep 7 schooljaar 2003-2004 jongeren GO Jeugd 2004 3. Voeding Een gezonde voeding is een van de uitgangspunten voor het goed functioneren van het lichaam. In dit gezondheidsprofiel wordt op een aantal aspecten van voeding ingegaan. Hoewel dit geen totaalbeeld

Nadere informatie

Lichamelijke activiteit

Lichamelijke activiteit Lichamelijke activiteit Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 Voldoende lichaamsbeweging heeft een positief effect op de gezondheid. Mensen die veel bewegen,

Nadere informatie

letsel, blessure of vergiftiging middelbaar onderwijs 75 jaar en ouder lager onderwijs hoger onderwijs

letsel, blessure of vergiftiging middelbaar onderwijs 75 jaar en ouder lager onderwijs hoger onderwijs In de uitwerking van het thema ongevallen wordt inzicht gegeven in het voorkomen van een letsel, vergiftiging of blessure onder de Friese bevolking van 19 jaar en ouder. Een schriftelijke gezondheidsenquête

Nadere informatie

Leeswijzer Gezondheidspeiling tabellen Deze leeswijzer geldt ook voor tabellen van de Inwonersenquête van Interne Bedrijf Onderzoek, Gemeente Utrecht

Leeswijzer Gezondheidspeiling tabellen Deze leeswijzer geldt ook voor tabellen van de Inwonersenquête van Interne Bedrijf Onderzoek, Gemeente Utrecht Leeswijzer Gezondheidspeiling tabellen Deze leeswijzer geldt ook voor tabellen van de Inwonersenquête van Interne Bedrijf Onderzoek, Gemeente Utrecht In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend

Nadere informatie

Figuur 1. Redenen van jongeren om zich thuis of in de woonomgeving bang of angstig te voelen (GGD Fryslân GO Jeugd 2004).

Figuur 1. Redenen van jongeren om zich thuis of in de woonomgeving bang of angstig te voelen (GGD Fryslân GO Jeugd 2004). 2. Veiligheidsgevoelens 2.1 Veiligheid thuis of in de woonomgeving Driekwart van de jongeren van 13 tot en met 18 jaar voelt zich thuis of in de woonomgeving nooit bang of angstig. Van de jongens voelt

Nadere informatie

Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010

Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 Opvoedondersteuning Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 Opvoedvragen zijn van alle tijden. Als ouders vragen hebben over de opvoeding van hun kind, zoeken zij

Nadere informatie

Gezondheid in Friesland

Gezondheid in Friesland 4. In de uitwerking van het thema leefstijl wordt inzicht gegeven in hoeverre de Friese bevolking aan lichaamsbeweging doet, hoeveel alcoholhoudende dranken men drinkt, rookt en drugs gebruikt en de mate

Nadere informatie

Subregio Nederland t.o.v Sociaal economische status (SES) % / aantal subregio / regio

Subregio Nederland t.o.v Sociaal economische status (SES) % / aantal subregio / regio Tabel 1: Sociaal economische status Indicator Ridderkerk Afwijkend Subregio Nederland t.o.v Sociaal economische status (SES) % / aantal subregio / regio NL % / aantal % / aantal Percentage hoogopgeleiden

Nadere informatie

GO Jeugd 2008 Alcohol

GO Jeugd 2008 Alcohol GO Jeugd 2008 Alcohol Samenvatting alcohol Uit de gegevens van GO Jeugd 2008 van GGD Fryslân blijkt dat 63% van de Friese 12 t/m 18 jarigen wel eens alcohol heeft, 51% nog in de vier voorafgaand aan het

Nadere informatie

Figuur 1. Jongeren in Friesland en Nederland, die voldoen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (GGD Fryslân GO Jeugd 2004; CBS, 2003) 1.

Figuur 1. Jongeren in Friesland en Nederland, die voldoen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (GGD Fryslân GO Jeugd 2004; CBS, 2003) 1. 4. Lichaamsbeweging en sport Geregeld matig intensieve lichaamsbeweging heeft een gunstig effect op de gezondheid. Voorbeelden van matig intensieve beweging zijn fietsen, stevig wandelen en skaten. Ook

Nadere informatie

Lichamelijke gezondheid

Lichamelijke gezondheid 1. Ervaren gezondheid en ziekte en aandoeningen De beoordeling van de eigen gezondheid, de ervaren gezondheid, is een indicatie voor de kwaliteit die iemand aan het leven toeschrijft. Afhankelijk van de

Nadere informatie

Gezondheidsmonitor Ouderen (65 jaar en ouder) 2012 Tabel 1: Resultaten per indicator voor de gemeente, wijken Tilburg en Nederland

Gezondheidsmonitor Ouderen (65 jaar en ouder) 2012 Tabel 1: Resultaten per indicator voor de gemeente, wijken Tilburg en Nederland Gezondheidsmonitor Ouderen (65 jaar en ouder) 2012 Tabel 1: Resultaten per indicator voor de gemeente, wijken Tilburg en gemeente Tilburg en wijken Gezondheid en Ziekte Ervaren gezondheid Ervaart eigen

Nadere informatie

Psychosociale gezondheid en gedrag

Psychosociale gezondheid en gedrag Psychosociale gezondheid en gedrag 1. Criminaliteit 1.1 Criminaliteit onder Friese jongeren De meest genoemde vorm van criminaliteit waar Friese jongeren van 13 tot en met 18 jaar zich in 2004 schuldig

Nadere informatie

Etniciteit volgens CBS-classificatie (uit GBA) Oldenzaal Twente hoog (HBO,

Etniciteit volgens CBS-classificatie (uit GBA) Oldenzaal Twente hoog (HBO, Monitor Volwassenen 2012 Etniciteit volgens CBS-classificatie (uit GBA) Nederlands 84 88 79 88 89 83 84 91 86 83 Marokkaans 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 Turks 9 2 12 6 2 6 9 1 6 4 Surinaams 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Nadere informatie

Voorlopig tabellenboek Volwassenen- en seniorenenquête 2012 Flevoland

Voorlopig tabellenboek Volwassenen- en seniorenenquête 2012 Flevoland Voorlopig tabellenboek Volwassenen- en seniorenenquête 2012 Flevoland 1 Dit is een voorlopige uitgave. Na de zomer 2013 komen definitieve tabellen beschikbaar. Gezondheidsenquête: volwassenen en senioren

Nadere informatie

Tabellenboek. GO Jeugd 2012

Tabellenboek. GO Jeugd 2012 Tabellenboek GO Jeugd 2012 Tabellenboek GO Jeugd 2012 Leeswijzer... 5 Respons per gemeente...6 Ervaren gezondheid...7 Belemmering door ziekte/aandoening...8 Indicatieve score psychosociale problematiek...9

Nadere informatie

Volwassenen in Tynaarlo

Volwassenen in Tynaarlo Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Coevorden

Volwassenen in Coevorden Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Lichamelijke gezondheid (19-64 jaar)

Lichamelijke gezondheid (19-64 jaar) 2a GEZONDHEIDSPEILING 2005 Het doel van de gezondheidspeiling is het volgen van ontwikkelingen in gezondheid en gezond gedrag. Ruim.0 personen in de leeftijd van t/m 94 in de regio Zuid-Holland Noord hebben

Nadere informatie

Volwassenen in Westerveld

Volwassenen in Westerveld Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Midden-Drenthe

Volwassenen in Midden-Drenthe Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Hoogeveen

Volwassenen in Hoogeveen Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Emmen

Volwassenen in Emmen Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Noordenveld

Volwassenen in Noordenveld Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Assen

Volwassenen in Assen Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Tabellenboek monitor volwassenen en ouderen 2016; dorpen gemeente Nunspeet GGD Noord- en Oost-Gelderland, mei 2017

Tabellenboek monitor volwassenen en ouderen 2016; dorpen gemeente Nunspeet GGD Noord- en Oost-Gelderland, mei 2017 Tabellenboek monitor volwassenen en ouderen 2016; dorpen gemeente Nunspeet GGD Noord- en Oost-Gelderland, mei 2017 Toelichting: De cijfers voor de dorpen zijn uitgesplitst naar en 65 jarigen en ouder.

Nadere informatie

Monitor Volwassenen 2012

Monitor Volwassenen 2012 Monitor Volwassenen 2012 Enschede Man Vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar Aantal 149 217 114 113 139 131 116 115 366 6439 Geslacht Man 100 0 48 49 50 34 55 58 49 50 Vrouw 0 100 52 51 50 66 45 42 51

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Wijchen

Volwassenen (19-65 jaar) Wijchen man vrouw 19-35 jaar Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Achtergrond en algemene kenmerken Volwassenen (19-65 jaar) Wijchen 35-50 jaar Opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden

Nadere informatie

Bijlagen bij hoofdstuk 6 Met zorg gezond leven

Bijlagen bij hoofdstuk 6 Met zorg gezond leven Bijlagen bij hoofdstuk 6 Met zorg gezond leven 1 Bijlage 6.1 Gezondheid en zorg Tabel B6.1 Niet-roken en verantwoord alcoholgebruik onder 12-plussers, naar achtergrondkenmerken, 2004 (in procenten) niet-roken

Nadere informatie

Volwassenen in Aa en Hunze

Volwassenen in Aa en Hunze Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Regio Nijmegen Opleidingsniveau jaar

Volwassenen (19-65 jaar) Regio Nijmegen Opleidingsniveau jaar Volwassenen (19-65 jaar) Regio Nijmegen Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal 2012 Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

fluchskrift Vergrijzing in Fryslân neemt toe Aantal senioren sterk gestegen Aantal 65-plussers in Fryslân, /2012

fluchskrift Vergrijzing in Fryslân neemt toe  Aantal senioren sterk gestegen Aantal 65-plussers in Fryslân, /2012 Vergrijzing in Fryslân fluchskrift Vergrijzing in Fryslân neemt toe In Fryslân wonen op 1 januari 2011 647.282 inwoners. De Friese bevolking groeit nog jaarlijks. Sinds 2000 is het aantal inwoners toegenomen

Nadere informatie

INFOKAART OUDEREN EN CHRONISCHE ZIEKTEN

INFOKAART OUDEREN EN CHRONISCHE ZIEKTEN INFOKAART OUDEREN EN CHRONISCHE ZIEKTEN Inleiding Ouderdom komt met gebreken. Deze uitspraak gaat zeker niet bij alle ouderen op. Een meerderheid heeft immers geen ernstige chronische aandoening of heeft

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Groesbeek

Volwassenen (19-65 jaar) Groesbeek Volwassenen (19-65 jaar) Groesbeek man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Tabellenboek Volwassenenmonitor Steenwijkerland

Tabellenboek Volwassenenmonitor Steenwijkerland Tabellenboek Volwassenenmonitor 2012 - Algemene gegevens Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Burgerlijke staat 190 215 85 142 198 425 5459 N=190 N=214 N=79 N=135 N=190 N=404

Nadere informatie

Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010

Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 Huiselijk geweld Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 Huiselijk geweld is geweld dat door iemand uit de huiselijke of familiekring van het slachtoffer is gepleegd.

Nadere informatie

Tabellenboek Volwassenenmonitor Hardenberg. Algemene gegevens

Tabellenboek Volwassenenmonitor Hardenberg. Algemene gegevens Tabellenboek Volwassenenmonitor 2012 - Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Burgerlijke staat 173 223 95 153 182 430 5459 N=173 N=222 N=84 N=144 N=167 N=395 N=5162 Gehuwd, samenwonend

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Oldenzaal

Kernboodschappen Gezondheid Oldenzaal Kernboodschappen Gezondheid Oldenzaal De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Oldenzaal epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Oldenzaal en de factoren die hierop

Nadere informatie

Tabellenboek Ouderenmonitor Deventer

Tabellenboek Ouderenmonitor Deventer Tabellenboek Ouderenmonitor 2013 Aantal correct ingevulde 230 244 441 51 492 Burgerlijke staat N=228 N=241 N=424 N=48 N=472 Gehuwd, samenwonend 75 49 65 26 61 Ongehuwd, nooit gehuwd geweest 3 6 5 3 5 Gescheiden

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Enschede

Kernboodschappen Gezondheid Enschede Kernboodschappen Gezondheid Enschede De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Enschede epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Enschede en de factoren die hierop van

Nadere informatie

VOLWASSENEN EN OUDERENPEILING 2012

VOLWASSENEN EN OUDERENPEILING 2012 VOLWASSENEN EN OUDERENPEILING De volwassenen en ouderenpeiling heeft als doel om op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en leefstijl van inwoners in kaart te brengen. Ongeveer.00 inwoners

Nadere informatie

Bevolking: gemeentelijke indeling in regio s. Regio s

Bevolking: gemeentelijke indeling in regio s. Regio s Bevolking: gemeentelijke indeling in regio s Regio s Bevolking per 1 januari 2013 Gemeente inwoners Gemeente inwoners Aa en Hunze 25.541 Loppersum 10.292 Achtkarspelen 28.110 Marum 10.382 Ameland 3.525

Nadere informatie

Tabellenboek Volwassenenmonitor Olst-Wijhe

Tabellenboek Volwassenenmonitor Olst-Wijhe Tabellenboek Volwassenenmonitor 2012 - Algemene gegevens Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Burgerlijke staat 206 248 91 151 225 467 5459 N=205 N=248 N=88 N=146 N=220 N=454

Nadere informatie

Er zijn geen noemenswaardige verschillen tussen het voorkomen van risicosituaties tussen jongens en meisjes.

Er zijn geen noemenswaardige verschillen tussen het voorkomen van risicosituaties tussen jongens en meisjes. 1. 0 4 jarigen Sinds 1 januari 2004 gebruiken Thuiszorg Het Friese Land, Thuiszorg De Friese Wouden en Thuiszorg Zuidwest Friesland een nieuw risicoregistratiesysteem. Doel van deze risicoregistratie is

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten

Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Rijssen-Holten epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Rijssen-Holten en de factoren

Nadere informatie

Bespreking pagina 1

Bespreking pagina 1 Ziekten en langdurige aandoeningen (verder kortweg aandoeningen genoemd) brengen specifieke gevolgen met zich mee voor de gezondheidsbeleving, het dagelijks functioneren en het gebruik van de gezondheidszorg.

Nadere informatie

Tabellenboek Volwassenenmonitor 2013 - Hattem. Algemene gegevens

Tabellenboek Volwassenenmonitor 2013 - Hattem. Algemene gegevens Tabellenboek Volwassenenmonitor 2013 - Algemene gegevens Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Burgerlijke staat 196 221 82 144 198 424 5459 N=196 N=221 N=80 N=141 N=196 N=417

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Almelo

Kernboodschappen Gezondheid Almelo Kernboodschappen Gezondheid Almelo De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Almelo epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Almelo en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

GO Jeugd 2008 Mishandeling

GO Jeugd 2008 Mishandeling GO Jeugd 2008 Mishandeling Samenvatting mishandeling Uit de gegevens van GO Jeugd 2008 van GGD Fryslân blijkt dat 7% van de 12 t/m 18 jarigen in Fryslân geestelijk wordt mishandeld. Ook wordt 4% lichamelijk

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Borne

Kernboodschappen Gezondheid Borne Kernboodschappen Gezondheid Borne De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Borne epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Borne en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Tabellenboek Volwassenenmonitor Zwolle

Tabellenboek Volwassenenmonitor Zwolle Tabellenboek Volwassenenmonitor 2012 - Algemene gegevens Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Burgerlijke staat 191 243 162 159 182 503 5459 N=191 N=241 N=140 N=135 N=157 N=432

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Heumen

Volwassenen (19-65 jaar) Heumen Volwassenen (19-65 jaar) Heumen Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Beuningen

Volwassenen (19-65 jaar) Beuningen Volwassenen (19-65 jaar) Beuningen man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar Opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Rapportage quick scan Friese taal 2007 Provincie Fryslân

Rapportage quick scan Friese taal 2007 Provincie Fryslân Rapportage quick scan Friese taal 2007 Provincie Fryslân Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Inleiding... 3 Hoofdstuk 2: De vier vaardigheden... 5 Hoofdstuk 3: De moedertaal... 9 Hoofdstuk 4: Taaloverdracht...12

Nadere informatie

Lichamelijke gezondheid

Lichamelijke gezondheid In dit hoofdstuk worden enkele gegevens weergegeven over de lichamelijke gezondheid van ouderen. Er zijn verschillende maten om lichamelijke gezondheid te meten. Beschreven worden die gegevens die op dit

Nadere informatie

Kengetallen gemeenten Friesland

Kengetallen gemeenten Friesland Kengetallen gemeenten Friesland 2012 Afdeling Onderzoek Maart 2013 Bron: User Kengetallen Friese gemeenten 2012. Provincie Fryslân (647.214* inwoners op 1-1-2012) 1) 2012: 2998 cliënten; dit is 4,63 sonen

Nadere informatie

Tabellenboek Volwassenenmonitor Staphorst

Tabellenboek Volwassenenmonitor Staphorst Tabellenboek Volwassenenmonitor 2012 - Algemene gegevens Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Burgerlijke staat 196 254 143 159 159 461 5459 N=195 N=254 N=140 N=155 N=154 N=449

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Twenterand

Kernboodschappen Gezondheid Twenterand Kernboodschappen Gezondheid Twenterand De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Twenterand epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Twenterand en de factoren die hierop

Nadere informatie

Demografische gegevens

Demografische gegevens 1. Algemeen Op 1 januari 2003 telde Fryslân 154.273 jeugdigen tussen 0 en 18 jaar; 79.241 jongens en 75.032 meisjes. Op basis van de leeftijden die een schoolperiode inluiden (of afsluiten), is een verdeling

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Culemborg

Volwassenen (19-65 jaar) Culemborg Volwassenen (19-65 jaar) Culemborg man vrouw Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse 19-35 jaar 35-50 jaar Opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Rivierenland

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Geldermalsen

Volwassenen (19-65 jaar) Geldermalsen man vrouw Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Volwassenen (19-65 jaar) Geldermalsen 19-35 jaar 35-50 jaar Opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Rivierenland

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) West Maas en Waal

Volwassenen (19-65 jaar) West Maas en Waal Volwassenen (19-65 jaar) West Maas en Waal Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010

Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 Zorggebruik Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 Deze rapportage is opgedeeld in de onderwerpen: mantelzorg, ouderen en voorzieningen, contact met zorgvoorzieningen

Nadere informatie

Bespreking 5.2.2.2. page 1

Bespreking 5.2.2.2. page 1 Ziekten en langdurige aandoeningen (verder kortweg aandoeningen genoemd) brengen specifieke gevolgen met zich mee voor de gezondheidsbeleving, het dagelijks functioneren en het gebruik van de gezondheidszorg.

Nadere informatie

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd oinleiding 1 c Gewichtsstijging ontstaat wanneer de energie-inneming (via de voeding) hoger is dan het energieverbruik (door lichamelijke activiteit). De laatste decennia zijn er veranderingen opgetreden

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Gemeente Nijmegen

Volwassenen (19-65 jaar) Gemeente Nijmegen Volwassenen (19-65 jaar) Gemeente Nijmegen Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten,

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Druten

Volwassenen (19-65 jaar) Druten Volwassenen (19-65 jaar) Druten Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 rotterdam.nl/onderzoek Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Tabellenboek gebied Onderzoek en Business Intelligence (O&BI, Gemeente Rotterdam) In dit rapport staan de belangrijkste resultaten

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Millingen aan de Rijn

Volwassenen (19-65 jaar) Millingen aan de Rijn Volwassenen (19-65 jaar) Millingen aan de Rijn Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten,

Nadere informatie

Leidenincijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming

Leidenincijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming incijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming Uitkomsten GGD-gezondheidspeiling 2016 Gezondheid van aren BELEIDSONDERZOEK 071-516 5123 I info@leidenincijfers.nl I

Nadere informatie

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 rotterdam.nl/onderzoek Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Tabellenboek Onderzoek en Business Intelligence (O&BI, Gemeente ) 1 Achtergrond Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 In dit

Nadere informatie

Woning en woonomgeving

Woning en woonomgeving Woning en woonomgeving Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 Deze deelrapportage beschrijft de manier waarop de Friese bevolking van 19 jaar en ouder haar woning,

Nadere informatie

KERNCIJFERS VOLWASSENEN- EN OUDERENPEILING 2012 TEYLINGEN --> SASSENHEIM, VOORHOUT, WARMOND

KERNCIJFERS VOLWASSENEN- EN OUDERENPEILING 2012 TEYLINGEN --> SASSENHEIM, VOORHOUT, WARMOND KERNCIJFERS VOLWASSENEN- EN OUDERENPEILING 2012 TEYLINGEN --> SASSENHEIM, VOORHOUT, WARMOND De waarden die in de tabellen worden weergegeven zijn percentages, tenzij anders aangegeven. Sassenheim Voorhout

Nadere informatie

MEMO. Aan : Raads- en burgerleden Van : HM Vonk - Schenkel Onderwerp : Gezondheidsmonitoren GGD Datum : 13 november 2013. Geachte heer/mevrouw,

MEMO. Aan : Raads- en burgerleden Van : HM Vonk - Schenkel Onderwerp : Gezondheidsmonitoren GGD Datum : 13 november 2013. Geachte heer/mevrouw, MEMO Aan : Raads- en burgerleden Van : HM Vonk - Schenkel Onderwerp : Gezondheidsmonitoren GGD Datum : 13 november 2013 Geachte heer/mevrouw, Bijgaand vindt u de volwassenenmonitor en de ouderenmonitor

Nadere informatie

Resultaten voor Brussels Gewest Chronische Ziekten Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor Brussels Gewest Chronische Ziekten Gezondheidsenquête, België, 1997 Ziekten en langdurige aandoeningen (verder kortweg aandoeningen genoemd) brengen specifieke gevolgen met zich mee voor de gezondheidsbeleving, het dagelijks functioneren en het gebruik van de gezondheidszorg.

Nadere informatie

Gezondheidsmonitor 2012, Ouderen versie 2.0, september 2013 Kenmerk: 13-1693 KW/CdR GGD Zeeland, afdeling Algemene Gezondheidszorg, cluster

Gezondheidsmonitor 2012, Ouderen versie 2.0, september 2013 Kenmerk: 13-1693 KW/CdR GGD Zeeland, afdeling Algemene Gezondheidszorg, cluster Gezondheidsmonitor 2012, Ouderen versie 2.0, september 2013 Kenmerk: 13-1693 KW/CdR GGD, afdeling Algemene Gezondheidszorg, cluster Epidemiologie Postbus 345 4460 AS Goes 0113-249 456 onderzoek@ggdzeeland.nl

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Noaberkracht

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Wierden

Kernboodschappen Gezondheid Wierden Wierden Twente Nederland Kernboodschappen Gezondheid Wierden De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Wierden epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Wierden en de factoren

Nadere informatie

jongens meisjes 18 jaar of ouder

jongens meisjes 18 jaar of ouder 2. Seksuele risico s en beschermingsgedrag In dit hoofdstuk wordt een aspect van het thema seksualiteit uitgewerkt, namelijk seksuele risico s en beschermingsgedrag. De informatie is onder andere gebaseerd

Nadere informatie

Arbeidsgehandicapten in Nederland

Arbeidsgehandicapten in Nederland Arbeidsgehandicapten in Nederland Ingrid Beckers In 2003 waren er in Nederland ruim 1,7 miljoen arbeidsgehandicapten; 15,8 procent van de 15 64-jarige bevolking. Het aandeel arbeidsgehandicapten is daarmee

Nadere informatie

Ouderenmonitor Zeeland 2010. Tabellenboek Gemeente Tholen

Ouderenmonitor Zeeland 2010. Tabellenboek Gemeente Tholen Ouderenmonitor 2010 Tabellenboek Gemeente Tholen Colofon Ouderenmonitor 2010 Ons kenmerk: 1715 KW/ML (tweede herziene versie) december 2011 GGD, afdeling Algemene Gezondheidszorg, cluster Epidemiologie

Nadere informatie

Ouderen (65+) West Maas en Waal

Ouderen (65+) West Maas en Waal Opleidingsniveau 65-74 jaar 75+ jaar laag midden hoog Totaal 65+ Regio Nijmegen man vrouw Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse 258 262 299 221 392 68 47 520 6233 17015 502 Achtergrond

Nadere informatie

Sociale omgeving. 1. Kindermishandeling

Sociale omgeving. 1. Kindermishandeling 1. Kindermishandeling Kindermishandeling is 'elke vorm van voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte

Nadere informatie

Volwassenen in Hoogeveen

Volwassenen in Hoogeveen Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2013 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen December 2014 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, afdeling GIO epidemiologie@ggddrenthe.nl

Nadere informatie

Leefstijl. 1. Genotmiddelengebruik

Leefstijl. 1. Genotmiddelengebruik 1. Genotmiddelengebruik 1.1 Alcohol Uit onderzoek in de gemeente Wûnseradiel blijkt dat ongeveer driekwart van de jongeren tussen 12 en 23 jaar, alcohol drinkt (2BCtnd (=To Be Continued), 2002). Het gebruik

Nadere informatie

Volwassenen in Midden-Drenthe

Volwassenen in Midden-Drenthe Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2013 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen December 2014 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, afdeling GIO epidemiologie@ggddrenthe.nl

Nadere informatie

Gezondheidsenquête 2008

Gezondheidsenquête 2008 Gezondheidsenquête 008 De gezondheid van volwassenen in Barendrecht Januari 00, herziene versie GGD Rotterdam-Rijnmond Berdi Christiaanse Gea Schouten Bianca Stam Johan van Veelen Voorwoord In dit rapport

Nadere informatie

man vrouw jaar jaar jaar opl. laag

man vrouw jaar jaar jaar opl. laag Tabellenboek monitor volwassenen en ouderen 2012; gemeente ; 19-65 jarigen GGD Noord- en Oost-Gelderland, update januari 2015 Toelichting: In de eerste acht kolommen worden de bevindingen van de gemeente

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen Ouderenmonitor 2011 Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen De Ouderenmonitor is een onderzoek naar de lichamelijke, sociale en geestelijke

Nadere informatie

man vrouw jaar 75+ jaar opl. laag

man vrouw jaar 75+ jaar opl. laag Tabellenboek monitor volwassenen en ouderen 2012; regio ; 65-plussers GGD Noord- en Oost-Gelderland, update januari 2015 Toelichting: In de eerste zeven kolommen worden de bevindingen van de regio weergegeven

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Losser

Kernboodschappen Gezondheid Losser Kernboodschappen Gezondheid Losser De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Losser epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Losser en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Volwassenen in Coevorden

Volwassenen in Coevorden Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2013 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen December 2014 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, afdeling GIO epidemiologie@ggddrenthe.nl

Nadere informatie