van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "van de Tweede Kamer der Staten-Generaal"

Transcriptie

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting Nota betreffende de positie voorbereidend jaar bij het HBO Nr. 4 Brief van de Minister en de Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen de heer Klein De Voorzitter van de vaste Kamercommissie voor Onderwijs en Wetenschappen van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 's-gravenhage, 3 juli In aansluiting op het met u gevoerde gesprek op 27 februari jl. doen ondergetekenden u hierbij toekomen de toegezegde aanvulling op de nota inzake de 'positie van het voorbereidend jaar bij het Hoger Beroepsonderwijs'. Wij verzoeken u op korte termijn deze problematiek met ons te willen bespreken, opdat de betrokken scholen tijdig op de hoogte kunnen worden gesteld van de terzake na dit overleg te nemen beslissingen. De Ministervan Onderwijs en Wetenschappen, J.A. van Kemenade De Staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen, G. Klein 2 vel Tweede Kamer, zitting , 13320, nr. 4 1

2 AANVULLENDE NOTA BETREFFENDE DE POSITIE VAN HET VOORBEREI- DEND JAAR BIJ HET HOGER BEROEPSONDERWIJS I. Algemeen Een voorbereidend jaar komt voor aan enkele vormen van het hoger beroepsonderwijs, die dateren van vóór 1968, het jaar waarin de Wet op het voortgezet onderwijs in werking trad. Deze scholen zijn ontstaan uit scholen voor nijverheidsonderwijs. De Wet op het Nijverheidsonderwijs maakte onderscheid tussen scholen voor lager- en voor middelbaar nijverheidsonderwijs. Leerlingen die de lagere school hadden doorlopen werden toegelaten tot de scholen voor lager nijverheidsonderwijs. Tot de scholen voor middelbaar nijverheidsonderwijs werden toegelaten leerlingen, in het bezit van een m.u.l.o.-diploma. De h.b.s. gaf toelating tot universitaire studies, de handelsdagschool gaf krachtens zijn doelstelling een opleiding, die niet aansloot tot het meertechnisch gerichte nijverheidsonderwijs. De h.b.s.-b-abituriënten, met vrij hoge cijfers voor de vakken wiskunde en natuurkunde werden bij het middelbaar technisch onderwijs geplaatst in de zogenaamde 'sterklasse', de m.u.l.o.-b-leerlingen en leerlingen die bevorderd werden van klasse 3 naar 4 van een 5-jarige h.b.s. in beide gevallen met goede cijfers voor de vakken wiskunde en natuurkunde, werden toegelaten tot het eerste leerjaar. De ontwikkelingen in het technisch nijverheidsonderwijs leidden ertoe dat tussen de lagere- en de middelbare nijverheidsscholen een nieuw schooltype ontstond, de u.t.s. De m.t.s. werd daardoor de derde trap en vanaf 1957 met h.t.s. aangeduid. Een nieuw programma voordeze h.t.s. werd in de daarop volgende jaren ontwikkeld. Dit programma was zwaarder en stelde hogere eisen aan de vooropleiding dan de vroegere m.t.s. Aangezien de toeleverende scholen nog dezelfde waren (h.b.s.-b en m.u.l.o.-b) en de belangstelling van de abituriënten van de h.b.s. niet voldoende was om in de behoefte aan afgestudeerde h.t.s.-ers te voorzien is in het schooljaar 1965/1966 een voorbereidend jaar ingesteld om de m.u.l.o.- B- abituriënten op te vangen en om voor hen de aansluiting met de oude m.t.s., nu h.t.s., open te houden. Door de ruime marge van vrijheid die de nijverheidsonderwijswet bood, konden de onderwijskundige ontwikkelingen die naar een driedeling tendeerden in het tamelijk heterogene nijverheidsonderwijs reeds ingang vinden. De Wet op het voortgezet onderwijs bracht in 1968 een regeling voor het gehele voortgezet onderwijs. Aan de structuur van dat onderwijs lagen, volgens de toelichting op het wetsontwerp, voor zover hier van belang, de volgende gedachten ten grondslag: a. elke beroepsopleiding dient vooraf te worden gegaan dooreen fase voor algemeen, niet rechtstreeks op beroepen gericht onderwijs; b. het tijdstip, waarop bij het voortgezet onderwijs de beroepsopleiding gaat overwegen, hangt samen met de aanleg van de leerlingen en zal in het algemeen later vallen, naarmate de intellectuele begaafdheid van de leerling groter is; c. het structuurplan van het voortgezet onderwijs dient horizontale en verticale doorstromingsmogelijkheden te bevorderen. Op grond van die uitgangspunten onderscheidt de wet de verschillende soorten voortgezet onderwijs waarbij zowel het algemeen voortgezet onderwijs als het beroepsonderwijs zijn onderverdeeld in de vormen hoger, middelbaaren lager. Tweede Kamer, zitting , , nr. 4 2

3 Elke vorm van het beroepsonderwijs zal moeten voortbouwen op de overeenkomstige vormen van het algemeen voortgezet onderwijs, aldus de toelichting. De onderwijsprogramma's, die inmiddels door de verschillende vormen worden gevolgd, laten verwezenlijking van de hiervoor onder a en b genoemde uitgangspunten toe. Elke vorm van beroepsvoorbereidend onderwijs wordt vooraf gegaan door een meer algemeen gerichte vorming. Het besluit l.b.o./l.a.v.o. is daarvan het jongste voorbeeld. De realisering van de gedachten, die aan het uitgangspunt onder c genoemde ten grondslag lagen, is nog niet optimaal. De mogelijkheden voor horizontale doorstroming zijn vergroot door vorming van scholengemeenschappen, waarbinnen in min of meer beperkte mate, afhankelijk van het leerplan van de school, aan de leerling overstapmogelijkheden worden geboden. Zij worden hier verder buiten beschouwing gelaten. De verticale doorstroming biedt de leerlingen de mogelijkheid van een passende aansluiting op het vervolgonderwijs. In de sector van het middelbaar beroepsonderwijs is een verbetering van de doorstromingsmogelijkheden ontstaan door zogenaamde verticale scholengemeenschappen bv. de m.a.v.o.-m.e.a.o. en m.l.s.-h.l.s. scholengemeenschappen. Met de invoering van deze wet werd tevens een nieuw schooltype voor algemeen voortgezet onderwijs, de h.a.v.o. geïntroduceerd. De abituriënten van deze h.a.v.o. zijn toelaatbaar tot het hoger beroepsonderwijs, zij het tot sommige vormen van het h.b.o. onder bepaalde voorwaarden. Deze abituriënten zijn niet toelaatbaar tot het wetenschappelijk onderwijs. De wettelijke regeling gaat er verder van uit dat ook een overgang van lager naar middelbaar en van middelbaar naar hoger beroepsonderwijs mogelijk dienttezijn. Indien thans ten gevolge van de totaal gewijzigde structuur van het voortgezet onderwijs het niet wenselijk wordt geacht om de voorbereidende leerjaren - indertijd ontstaan om de toenmalige scholen voor nijverheidsonderwijs toegankelijk te maken voor leerlingen van de niet meer bestaande onderwijsvormen m.u.l.o.-aen m.u.l.o.-b-te handhaven, dan kan dit moeilijk worden aangemerkt als een uitvloeisel van een te grote eerbied voor het systeem van de Wet op het voortgezet onderwijs. Men kan integendeel stellen dat, wanneer aan een voorbereidend jaar bij het h.b.o., ook in de huidige structuur van het scholenbestand, behoefte zou blijken te bestaan, dit dan een gevolg is van een onvoldoende aansluiting van de onderwijsprogramma's van de ontvangende scholen op die van de afleverende scholen. In de volgende hoofdstukken wordt op deze aansluitingsproblematiek nader ingegaan. II. H.a.v.o.-abituriënten Bij de inwerkingtreding van de Wet op het voortgezet onderwijs per 1 augustus 1968 werd het vereiste ingangsniveau voor het middelbaar beroepsonderwijs het m.a.v.o.-diploma, voor het hoger beroepsonderwijs het h.a.v.o.-diploma en voor het wetenschappelijk onderwijs het v.w.o.-diploma. De studieresultaten van h.a.v.o. abituriënten in het eerste leerjaar van enkele vormen van het h.b.o. zijn niet gunstig, in het bijzonder bij die vormen van het h.b.o. - h.e.a.o., h.t.o. - waarvoor bij de toelating bepaalde eisen aan het vakkenpakket worden gesteld, met name bij het h.t.o., waar wiskunde en natuurkunde in het eindexamenpakket worden vereist. Gezien het feit dat de eerste landelijke h.a.v.o.-examens in 1973 zijn gehouden, is het onjuist om op grond van de studieresultaten, in twee cursusjaren verzameld, tot de conclusie te komen dat het h.a.v.o. als vooropleiding niet de juiste zou zijn. Verwijzing van h.a.v.o.-abituriënten naar het voorbereidend jaar bij het h.t.o. is een oneigenlijk gebruik van dat voorbereidend jaar. Dat jaar is zoals reeds eerder vermeld, uit geheel andere overwegingen ingesteld dan om Tweede Kamer, zitting ,13 320, nr. 4 3

4 h.a.v.o.-abituriënten op te vangen. Het is bovendien in strijd met het basisprincipe dat bezitters van het h.a.v.o.-diploma toelaatbaar zijn voor het h.b.o., dus ook voor het h.t.o. De gevolgtrekking moet wel luiden dat bij verwijzing van h.a.v.o.-abituriënten - zelfs van hen die in het bezit zijn van een diploma met het vereiste eindexamenpakket - naar het voorbereidend jaar, de studieduur van deze vormen van h.b.o. met een jaar wordt verlengd. De h.t.s.-opleiding gaat dan vijfjaren duren. Indien al in de toekomst zou blijken dat de aansluiting van het h.a.v.o. op sommige vormen van het h.b.o. moeilijkheden blijft geven betekent het voorbereidend jaar, waar de kandidaten worden 'klaar gemaakt' voor het volgen van het onderwijs in het eerste leerjaar, een versluiering van die moeilijkheden. Het verkrijgen van een betere aansluiting via een longitudinale leerstofplanning en flexibele opvang in het eerste leerjaar van het h.b.o. geeft een afdoende en dus betere oplossing. Continuering van het voorbereidend jaar betekent uitstel van het vinden van een oplossing voor de moeilijkheden en handhaving van een oneigenlijke situatie. In het voorbereidend jaar worden nu toegelaten: m.a.v.o.-, m.t.s. en h.a.v.o.-abituriënten, al dan niet met deficiënt pakket. De vierjarige m.a.v.o. is vergelijkbaar met de eerste drie leerjaren van het h.a.v.o.; de m.t.s.-abituriënten hebben een m.a.v.o.- diploma + 3 jaar m.t.s. Het verschil in jaaruren in de vakken wiskunde en natuurkunde tussen een m.a.v.o.- en een h.a.v.o.-abituriënt is voor de wiskunde 10 lessen en voorde natuurkunde 8 a 9 lesuren. Het is evident dat het samenbrengen in één voorbereidend jaar van leerlingen met een verschil van 18 a 19 lesuren in de wiskunde en natuurkunde en bovendien 8 lesuren Engels een zeer ongewenste situatie is. III. M.b.o.-abituriënten Naast de positie van het m.b.o. als eindonderwijs moet de mogelijkheid bestaan dat m.b.o.-abituriënten doorstromen naar het h.b.o. In de nota betreffende de positie van het voorbereidend jaar bij het hoger beroepsonderwijs is reeds gesteld dat de m.t.o. abituriënten met wiskunde en natuurkunde in het eindexamenpakket tot het eerste leerjaar van het h.t.o. kunnen worden toegelaten, indien het niveau van het eindexamen in deze vakken beantwoordt aan de kennis, het inzicht en het verwerkingsniveau, nodig om de studie in het eerste leerjaar van het h.t.o. met goede resultaten te kunnen afleggen. Nogmaal moet duidelijk gesteld worden, dat de doorstroming van daartoe geschikte m.t.s.-abituriënten naar het eerste leerjaar van het h.t.o. bevorderd zal moeten worden. IV. M.a.v.o.-abituriënten De leerstof van de vierjarige m.a.v.o. komt overeen met die van de eerste drie leerjaren van de h.a.v.o. Bij doorstromen van de m.a.v.o.-4-abituriënten naar het h.a.v.o. worden deze m.a.v.o. abituriënten dan ook in de vierde klasse van het h.a.v.o. toegelaten. Het zij hierbij vermeld, dat de doorstroom van m.a.v.o.-4-abituriënten naar h.a.v.o.-4tussen de 45 en 50% bedraagt. Het behoeft geen betoog dat de m.a.v.o. abituriënten niet toelaatbaar zijn tot het eerste leerjaar van het h.b.o. Ten opzichte van het door het h.b.o. vereiste beginniveau hebben de m.a.v.o.-ers een te groot vooropleidingsmanco om dit nog op aanvaardbare wijze via het voorbereidend jaar, dat voornameiijk gericht is op de aanvulling in die vakken die vereist zijn voor de toelating tot het eerste leerjaar van het h.b.o., te overbruggen. Het moet bovendien onderwijskundig onaanvaardbaar worden geacht om abituriënten die een examenjaar achter de rug hebben, in het daarop volgende jaar de leerstof van twee jaren in één jaar bij te brengen. Het kan al- Tweede Kamer, zitting , , nr. 4 4

5 leen historisch verklaarbaar zijn, maar niet onderwijskundig verantwoord om een onderscheid te maken in de toelaatbaarheid voor de verschillende vormen van het h.b.o. De voor de hand liggende wegen voor de m.a.v.o.-4-abituriënten om toegelaten te worden tot het eerste leerjaar van het h.b.o. zijn via het m.b.o. c.q. via het h.a.v.o. V. Tot het eerste leerjaar van het h.b.o. zijn toelaatbaar h.a.v.o.-abituriënten, m.b.o.-abituriënten en v.w.o.-abituriënten. Ten einde een aanvaardbaar homogeen onderwijsniveau te verkrijgen aan het einde van het eerste leerjaar van het h.b.o., zal de inrichting van dit eerste leerjaar flexibel dienen te zijn. Om dit flexibele eerste leerjaar te realiseren zullen faciliteiten ter beschikking moeten worden gesteld. Met de daarvoor in aanmerking komende Stuurcommissies zal op korte termijn overlegd worden over de daarvoor benodigde faciliteiten. Onder verwijzing naar de nota 'positie voorbereidend jaar bij het HBO', Kamerstuk en gelet op het vorenstaande zijn onze beleidsvoornemens voor wat betreft de afschaffing van het voorbereidend jaar: A. Bij het hoger technisch onderwijs Het voorbereidend jaar wordtgeheel afgeschaft per 1 augustus 1976 met dien verstande dat uitsluitend gedurende de cursus 1976/1977 voor doubleurs bezemklassen zullen mogen worden gevormd. Gelet op het speciale karakter van de avond h.t.s.-en zal de te nemen maatregel niet voor deze groep scholen gelden. B. Bij de hogere beroepsopleidingen verbonden aan de scholen voor laboratoriumpersoneel H.b.o.-B-dagopleidingen en experimentele 4-jarige h.n.w.o."opleidingen. Het voorbereidend jaar wordt geheel afgeschaft per 1 augustus 1976 met dien verstande dat uitsluitend gedurende de cursus 1976/1977 voor doubleurs bezemklassen zullen mogen worden gevormd. C. Bij de Akademie voor Expressie door Woord en Gebaar Het voorbereidend jaar wordt in het geheel afgeschaft per 1 augustus 1976 met dien verstande dat uitsluitend gedurende de cursus voor doubleurs bezemklassen zullen mogen worden gevormd. Voor de overige vormen van het hoger beroepsonderwijs blijft het gestelde in genoemde nota nr van 20 februari 1975 gehandhaafd. 's-gravenhage, 3 juli De minister van onderwijs en wetenschaopen, J.A. van Kemenade De staatssecretaris van onderwijs en wetenschappen, G. Klein Tweede Kamer, zitting ,13 320, nr. 4 5

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 30 187 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs ter aanpassing van de profielen in de tweede fase van het vwo en het havo (aanpassing profielen

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2006 251 Wet van 27 april 2006 tot wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs ter aanpassing van de profielen in de tweede fase van het vwo

Nadere informatie

Citeertitel: Landsbesluit dagscholen v.w.o., h.a.v.o., m.a.v.o. ==================================================================== HOOFDSTUK I

Citeertitel: Landsbesluit dagscholen v.w.o., h.a.v.o., m.a.v.o. ==================================================================== HOOFDSTUK I Intitulé : LANDSBESLUIT, houdende algemene maatregelen, ter uitvoering van de artikelen 11, eerste lid, 21, eerste en tweede lid, en 29 van de Landsverordening voortgezet onderwijs (AB 1989 no. GT 103)

Nadere informatie

Wijzigingswet Wet op het voortgezet onderwijs, enz. (invoering basisvorming in voortgez... De citeertitel is door de wetgever vastgesteld.

Wijzigingswet Wet op het voortgezet onderwijs, enz. (invoering basisvorming in voortgez... De citeertitel is door de wetgever vastgesteld. Page 1 of 6 (Tekst geldend op: 04-07-2004) Algemene informatie Eerst verantwoordelijke ministerie: Afkorting: Niet officiële titel: Citeertitel: Soort regeling: OCenW De citeertitel is door de wetgever

Nadere informatie

De Raad van State gehoord (advies van 31 januari 2003, nr. W /III);

De Raad van State gehoord (advies van 31 januari 2003, nr. W /III); Besluit van houdende wijziging van het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000 en van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. onder meer in verband met versoepeling van de uitslagregeling

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1974-1975 13 320 Nota betreffende de positie van het voorbereidend jaar bij het Hoger Beroepsonderwijs Nr. 2 Nota INLEIDING In artikel 16, 2e lid van de Wet op

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2003 106 Besluit van 4 maart 2003, houdende wijziging van het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000 en van het Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 30 079 VMBO 31 289 Voortgezet Onderwijs Nr. 69 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

4. In de bevorderingsnormen komt regelmatig het begrip kernvakken voor. Het gaat hierbij om de vakken Nederlands, Engels en wiskunde.

4. In de bevorderingsnormen komt regelmatig het begrip kernvakken voor. Het gaat hierbij om de vakken Nederlands, Engels en wiskunde. Versie Schooljaar 2016-2017 Definitief vastgesteld sept. 2016 Bevorderingsnormen Inclusief: - Herkansingsregeling 4 havo, 4 vwo en 5 vwo - Protocol doorstroom 4 mavo naar 5 havo - Protocol doorstroom 5

Nadere informatie

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs Informatieboekje Voortgezet Onderwijs 1 2 Voorwoord Dit informatieboekje geeft een overzicht van de belangrijkste gegevens over het VMBO, Havo en VWO. Hoe het VMBO is opgebouwd, welke vakken in de onderbouw

Nadere informatie

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs Informatieboekje Voortgezet Onderwijs 1 2 Voorwoord Dit informatieboekje geeft een overzicht van de belangrijkste gegevens over het VMBO, Havo en VWO. Hoe het VMBO is opgebouwd, welke vakken in de onderbouw

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA.DEN HAAG. Datum 11 januari 2017 Betreft doorstroom vmbo-havo

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA.DEN HAAG. Datum 11 januari 2017 Betreft doorstroom vmbo-havo Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA.DEN HAAG Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

Besluit van tot wijziging van onder meer het Besluit samenwerking VO-BVE inzake verruiming van uitbestedingsmogelijkheden naar het vavo

Besluit van tot wijziging van onder meer het Besluit samenwerking VO-BVE inzake verruiming van uitbestedingsmogelijkheden naar het vavo Besluit van tot wijziging van onder meer het Besluit samenwerking VO-BVE inzake verruiming van uitbestedingsmogelijkheden naar het vavo Op de voordracht van Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 194 Wet van 29 april 2010 tot vaststelling van regels over referentieniveaus voor de taal- en rekenvaardigheden van leerlingen (Wet referentieniveaus

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 323 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs inzake vervanging van de basisvorming door een nieuwe regeling voor de onderbouw (regeling

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. (Tekst geldend op: 18-12-2013) Besluit van 23 april 2012 tot wijziging van het Eindexamenbesluit VO, het Staatsexamenbesluit VO en het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB in verband met

Nadere informatie

Bevorderings- en instroomrichtlijnen. Carmelcollege Gouda

Bevorderings- en instroomrichtlijnen. Carmelcollege Gouda Bevorderings- en instroomrichtlijnen Carmelcollege Gouda voor ouders, leerlingen en docenten Carmelcollege Gouda, versie 5.1 een bundel voor ouders, leerlingen en docenten September 2017 1 Inhoud 1 Bevorderingsrichtlijnen

Nadere informatie

Gelet op artikel 29, vijfde lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Gelet op artikel 29, vijfde lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs; Besluit van tot wijziging van het Besluit van 23 april 2012 (Stb. 2012, 217) in verband met examinering van de rekentoets als inspanningsverplichting in de invoeringsfase Op de voordracht van de Staatssecretaris

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1980-1981 Rijksbegroting voor het jaar 1981 16400 Hoofdstuk VIII Departement van Onderwijs en Wetenschappen Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS EN WETENSCHAPPEN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 116 Wijziging van enkele onderwijswetten om te voorzien in een brede en duurzame grondslag voor innovatie experimenten (Innovatieve experimenteerruimte

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1976-1977 14 501 Wijziging van de Overgangswet W.V.O. (herziene regeling t.a.v. de bewijzen van bekwaamheid tot het geven van voortgezet onderwijs) Nr. 3 MEMORIE

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 9161 26 mei 2011 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 27 april 2011, nr. VO/289008, houdende

Nadere informatie

BEVORDERINGSNORMEN WOLFERT DALTON

BEVORDERINGSNORMEN WOLFERT DALTON BEVORDERINGSNORMEN WOLFERT DALTON Algemeen Wolfert Dalton werkt met een voortschrijdend gemiddelde Dat betekent dat behaalde resultaten het hele jaar blijven meetellen. Het 4e rapportcijfer per vak is

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 39364 13 juli 2017 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 5 juli 2017, nr. VO/1188661,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 32 032 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs ter vereenvoudiging van de wettelijke regels over de sectorvakken bij het onderwijs in

Nadere informatie

BEVORDERINGSNORMEN WOLFERT DALTON

BEVORDERINGSNORMEN WOLFERT DALTON BEVORDERINGSNORMEN WOLFERT DALTON 2013-2014 Algemeen Indien een leerling bevorderd wordt naar een hoger of lager niveau, dan wordt de leerling geplaatst in een klas op dezelfde locatie/vestiging, indien

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 584 Beschikking van de Minister van Justitie van 27 september 2010 tot plaatsing in het Staatsblad van de tekst van het Besluit scholen v.w.o.,

Nadere informatie

07/05/2003 2e leerjaar van de 2e graad A.S.O.

07/05/2003 2e leerjaar van de 2e graad A.S.O. http://www.ond.vlaanderen.be/edulex/database/document/document.asp?docid=13375 U bent hier: Onderwijs en Vorming > Edulex datum laatste wijziging: Besluit van de Vlaamse 07/05/2003 Regering Besluit van

Nadere informatie

Reglement beoordeling en bevorderingsnormen

Reglement beoordeling en bevorderingsnormen Reglement beoordeling en bevorderingsnormen van het Rietveld Lyceum SCHOOLJAAR 2015-2016 MAVO HAVO ATHENEUM GYMNASIUM Vastgesteld door de directie van het Rietveld Lyceum d.d. 10 november 2015 hiervoor

Nadere informatie

Bevorderings- en instroomrichtlijnen. Carmelcollege Gouda

Bevorderings- en instroomrichtlijnen. Carmelcollege Gouda Bevorderings- en instroomrichtlijnen Carmelcollege Gouda voor ouders, leerlingen en docenten Carmelcollege Gouda, versie 3.2 een bundel voor ouders, leerlingen en docenten Maart 2015 1 Inhoud 1 Bevorderingsrichtlijnen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 32 892 Wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet educatie en beroepsonderwijs in verband met samenwerking tussen onbekostigd

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 11101 6 juni 2012 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2012, nr. VO/389632, houdende

Nadere informatie

Uw brief van Ons kenmerk Contactpersoon Zoetermeer

Uw brief van Ons kenmerk Contactpersoon Zoetermeer OC enw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen Europaweg 4 Postbus 25000 2700 LZ Zoetermeer Telefoon (079)

Nadere informatie

CITAVERDE College NEDERWEERT OVERGANGSREGELING

CITAVERDE College NEDERWEERT OVERGANGSREGELING CITAVERDE College NEDERWEERT OVERGANGSREGELING 2016-2017 Hoofdstuk: 1 Deel II: Overgang van klas 1 naar klas 2 Artikel 26 De leerjaren 1 en 2 vormen een onderwijskundige eenheid. We spreken daarom van

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 543 Besluit van 23 oktober 2002, houdende wijziging van het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000 vanwege invoering van leerwegen in het voortgezet

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 661 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet voortgezet onderwijs ES, de Wet college voor toetsen en examens alsmede de Wet

Nadere informatie

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO 2015-2016 1 Inhoudsopgave 1 Het onderwijs verandert blz 3 2 Kiezen in VMBO-2 blz 4 3 De opleidingen binnen het Minkema College blz 5 Basis- en kaderberoepsgerichte leerweg

Nadere informatie

BEVORDERINGSNORMEN WOLFERT DALTON

BEVORDERINGSNORMEN WOLFERT DALTON BEVORDERINGSNORMEN WOLFERT DALTON BEVORDERINGSNORMEN leerjaar 1 2014-2015 Algemeen Indien een leerling bevorderd wordt naar een hoger of lager niveau, dan wordt de leerling geplaatst in een klas op dezelfde

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING EXAMENPROGRAMMA S VOORTGEZET ONDERWIJS

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING EXAMENPROGRAMMA S VOORTGEZET ONDERWIJS STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 17415-n1 24 juli 2014 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 17 juni 2014, nr. 559817

Nadere informatie

U I T S P R A A K

U I T S P R A A K U I T S P R A A K 1 2 0 8 2 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep van XXX, appellant tegen het Bestuur van de Faculteit der Geesteswetenschappen, verweerder

Nadere informatie

het college van beroep voor de examens van de Saxion Hogeschool (hierna: CBE), verweerder.

het college van beroep voor de examens van de Saxion Hogeschool (hierna: CBE), verweerder. Zaaknummer : 2013/079 Rechter(s) : mrs. Loeb, De Rijke-Maas, Borman Datum uitspraak : 21 augustus 2013 Partijen : Appellante tegen CBE Saxion Hogeschool Trefwoorden : [tijdig]aanvoeren gronden, deficiëntie,

Nadere informatie

==================================================================== HOOFDSTUK I. Algemene bepalingen. Artikel 1

==================================================================== HOOFDSTUK I. Algemene bepalingen. Artikel 1 Intitulé : LANDSBESLUIT, houdende algemene maatregelen, ter uitvoering van de artikelen 21, eerste en derde lid, en 29 van de Landsverordening voortgezet onderwijs (AB 1989 no. GT 103) Citeertitel: Landsbesluit

Nadere informatie

Regeling modellen diploma s v.w.o.-h.a.v.o.-v.m.b.o.

Regeling modellen diploma s v.w.o.-h.a.v.o.-v.m.b.o. Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Regeling modellen diploma s v.w.o.- h.a.v.o.-v.m.b.o. Bestemd voor scholen voor voortgezet

Nadere informatie

Overgangsnormen Determinatie

Overgangsnormen Determinatie Overgangsnormen Determinatie 23 Overgangsnormen Rapportcijfers en eindcijfers onderbouw en middenbouw (leerjaar 1 en 2 plus 3 havo en 3 vwo) Het schooljaar wordt opgedeeld in vier perioden. Per periode

Nadere informatie

ONDE RWIJS RAAD. 7 december 1967 O.R. 12 W.V.O. Bericht op het schrijven dd. 25 oktober 1967, A.V.O

ONDE RWIJS RAAD. 7 december 1967 O.R. 12 W.V.O. Bericht op het schrijven dd. 25 oktober 1967, A.V.O ONDE RWIJS RAAD SECRETARIAAT: BEZUIDENHOUTSEWEG 115 'S-GRAVENHAGE TEL. 070-83 6194 O.R. 12 W.V.O.

Nadere informatie

^ONDERWIJSRAAD...GRAVENHAGE. -2 JULI «81

^ONDERWIJSRAAD...GRAVENHAGE. -2 JULI «81 Advies niet-ambtelijke adviescommissie W.O.B. ^ONDERWIJSRAAD...GRAVENHAGE. -2 JULI «81 Nassoulaon 6 < OR. 11/888 AVO 2514 JS '»-Gravenhage Bericht op het schrijven van 11 maart 1981; VO/AV/730.098. Betreffende:

Nadere informatie

Bevorderingsnormen onderbouw 2015-2016

Bevorderingsnormen onderbouw 2015-2016 Bevorderingsnormen onderbouw 2015-2016 Artikel 1 Algemene procedures 1. De schoolleiding stelt de normen vast die gehanteerd worden bij het bevorderen van leerlingen. 2. De Algemene Lerarenvergadering

Nadere informatie

Algemeen vormend onderwijs, beroepsonderwijs en scholing in Nederland

Algemeen vormend onderwijs, beroepsonderwijs en scholing in Nederland Algemeen vormend onderwijs, beroepsonderwijs en scholing in Nederland 2e fase wetenschappelijk onderwijs post hoger beroepsonderwijs beroepsgerichte volwasseneneducatie OU wetenschappelijk onderwijs hoger

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1996 1997 25 225 Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, houdende aanpassing van de toelatingsregels tot opleidingen Nr.

Nadere informatie

Servicedocument Vervolgbeleid rekenen

Servicedocument Vervolgbeleid rekenen Servicedocument Vervolgbeleid rekenen naar aanleiding van Brief aan Tweede Kamer d.d. 6 oktober 2015 1 Aangenomen moties in Tweede Kamer op 13 oktober 2015 2 Brief aan Tweede Kamer d.d. 22 oktober 2015

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 30 199 Wijziging van de Les- en cursusgeldwet, de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten en de Wet studiefinanciering 2000 in verband

Nadere informatie

Raad vanstate AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK. F. Ploeger en Y.C.J. Brouwers, wonend te Londen (Engeland), appellanten,

Raad vanstate AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK. F. Ploeger en Y.C.J. Brouwers, wonend te Londen (Engeland), appellanten, Raad vanstate 200605212/1. Datum uitspraak: 16 mei 2007 AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Uitspraak op het hoger beroep van: F. Ploeger en Y.C.J. Brouwers, wonend te Londen (Engeland), appellanten, tegen de

Nadere informatie

Regeling aanwijzing opleidingen in het hoger onderwijs inzake toelating deficiënte studenten 2007

Regeling aanwijzing opleidingen in het hoger onderwijs inzake toelating deficiënte studenten 2007 Beleidsregel Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek bvh 079-3232.666 Regeling aanwijzing opleidingen in het hoger onderwijs inzake toelating deficiënte

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 645 Aanpassing van een aantal OCW-wetten voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba voornamelijk in verband met wijzigingen in de equivalente onderwijswetten

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2008 383 Besluit van 18 september 2008 tot wijziging van het Besluit rechtspositie rechterlijke ambtenaren, het Besluit opleiding rechterlijke ambtenaren,

Nadere informatie

Vragenlijst 2013, 01-01-2013 tot 01-08-2013 Praktijkprofiel gespecifeerd voor Praktijk: Praktijk Manuele Therapie J.C Kropman

Vragenlijst 2013, 01-01-2013 tot 01-08-2013 Praktijkprofiel gespecifeerd voor Praktijk: Praktijk Manuele Therapie J.C Kropman Vragenlijst 2013, 01-01-2013 tot 01-08-2013 Praktijkprofiel gespecifeerd voor Praktijk: Praktijk Manuele Therapie J.C Kropman 1. Welke situatie is op u van toepassing? Ik ben 18 jaar of ouder en vul deze

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 31 332 Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen Nr. 74 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS EN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

OVERGANGSPROTOCOL GEERT GROOTE COLLEGE AMSTERDAM

OVERGANGSPROTOCOL GEERT GROOTE COLLEGE AMSTERDAM OVERGANGSPROTOCOL GEERT GROOTE COLLEGE AMSTERDAM Inleiding In dit protocol wordt beschreven wat de richtlijnen zijn die we hanteren bij de overgangen tussen de verschillende leerjaren en niveaus. De uitgangspunten

Nadere informatie

Informatieboekje havo 5. atheneum 5

Informatieboekje havo 5. atheneum 5 Informatieboekje 2013-2014 voor leerlingen die na havo 5 naar atheneum 5 willen gaan 1 Inhoudsopgave Uitstroom havo... 2 Doorstroomschema havo > HBO>universiteit... 3 Verschil havo en atheneum... 4 Voorwaarden

Nadere informatie

FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS

FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS VISIE VAN HET COLLEGE VOOR TOETSEN EN EXAMENS pagina 2 van 8 Aanleiding en historisch perspectief De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Nadere informatie

Reglement beoordeling en bevorderingsnormen

Reglement beoordeling en bevorderingsnormen Reglement beoordeling en bevorderingsnormen van het Rietveld Lyceum SCHOOLJAAR 2016-2017 MAVO HAVO ATHENEUM GYMNASIUM Vastgesteld door de directie van het Rietveld Lyceum d.d. 26 september 2016 hiervoor

Nadere informatie

Stapeling binnen Melanchthon

Stapeling binnen Melanchthon Stapeling binnen Melanchthon Na je examen doorstromen naar een ander niveau in het voortgezet onderwijs Marieke van den Vlekkert Maatje, MSc. Versie 3 februari 2013 Besproken in AD (18/12), MMT (18/12),

Nadere informatie

Thema s voor het centraal examen kklassieke taal en letterkunde 2002 Gele Katern 14, 24 mei 2000, p. 26-36.

Thema s voor het centraal examen kklassieke taal en letterkunde 2002 Gele Katern 14, 24 mei 2000, p. 26-36. (oud) OVERZICHT WET- & REGELGEVING TWEEDE FASE (Bijgewerkt tot en met Gele Katern 14 van 24 mei 2000). Thema s voor het centraal examen kklassieke taal en letterkunde 2002 Gele Katern 14, 24 mei 2000,

Nadere informatie

ALGEMEEN DEEL VAN HET PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING. MAVO 3 en 4 HAVO 4 en 5 VWO 4, 5 en 6 cursus

ALGEMEEN DEEL VAN HET PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING. MAVO 3 en 4 HAVO 4 en 5 VWO 4, 5 en 6 cursus ALGEMEEN DEEL VAN HET PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING MAVO 3 en 4 HAVO 4 en 5 VWO 4, 5 en 6 cursus 2016-2017 1 Algemeen deel van het PTA MAVO/HAVO/VWO Meander College - 2016-2017 1 Het onderwijsaanbod

Nadere informatie

TOELICHTING bij PTA havo/vwo. (klas 12hv) Maastricht, 1 oktober 2016

TOELICHTING bij PTA havo/vwo. (klas 12hv) Maastricht, 1 oktober 2016 TOELICHTING bij PTA havo/vwo (klas 12hv) 2016-2017 Maastricht, 1 oktober 2016 Bernard Lievegoed School Toelichting PTA 2016-2017 Opleiding 12 havo/vwo 1 Toelichting bij PTA 2015 2016 opleiding h/v Inleiding

Nadere informatie

Informatieboekje leerjaar 2

Informatieboekje leerjaar 2 2016 Vakkenpakket TL 3 kiezen Inhoud Beste leerlingen en hun ouder(s) of verzorger(s),... 2 Het vmbo 3 Vakkenkeuze voor de 3 e klas vmbo-tl.4 De gevolgen van je keuze..5 Doorstroom van 4 vmbo -tl naar

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie Opdracht 1, module 4, les 2 Tijdens hun puberteit maken kinderen verschillende veranderingen door en moeten zij keuzes maken die belangrijk zijn voor hun toekomst. Daarbij hebben

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 26 555 Wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs met het oog op afschaffing van de einddatum voor indiening van aanvragen tot

Nadere informatie

Datum 18 januari 2013 Betreft Aanbieding rapport Inspectie doorstroming vmbo-havo

Datum 18 januari 2013 Betreft Aanbieding rapport Inspectie doorstroming vmbo-havo a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Kiezen na de basisschool

Kiezen na de basisschool Kiezen na de basisschool Kiezen na de basisschool Wat staat je dan te wachten, waar kun je uit kiezen, waar kun je terecht??? In onderstaand schema is te zien hoe de leerroutes er uit zien op de middelbare

Nadere informatie

Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica Decentrale selectie Psychobiologie Procedure en selectiecriteria 2014-2015 Voor het studiejaar 2014-2015 zal de opleiding Psychobiologie 100%

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2009 93 Wet van 29 januari 2009 tot instelling van een College voor examens, alsmede houdende wijziging van de Wet op het onderwijstoezicht en de

Nadere informatie

Informatieboekje Overstap havo 5 naar atheneum 5. Voor leerlingen die maar niet genoeg van het VLC kunnen krijgen :-)

Informatieboekje Overstap havo 5 naar atheneum 5. Voor leerlingen die maar niet genoeg van het VLC kunnen krijgen :-) Informatieboekje 2017-2018 Overstap havo 5 naar atheneum 5 Voor leerlingen die maar niet genoeg van het VLC kunnen krijgen :-) 1 Inhoudsopgave Uitstroom havo... 2 Doorstroomschema havo > hbo> universiteit...

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 03 30 079 VMBO Nr. 36 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 9 oktober

Nadere informatie

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: (voorstel van wet tot) wijziging van diverse onderwijswetten vanwege de invoering van een lager examenniveau voor rekenen, een diploma entreeopleiding zonder Nederlandse taal en rekenen en het kunnen beperken

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 295 Besluit van 4 juli 2014 tot wijziging van enige besluiten op het terrein van onderwijs in verband met het vervangen van de verplichte maatschappelijke

Nadere informatie

Informatie 8ste jaarsouders

Informatie 8ste jaarsouders Informatie 8ste jaarsouders NIO donderdag 8 november 2012 Deze wordt afgenomen door Eduniek, onze schoolbegeleidingsdienst. Uitslag na de kerstvakantie, samen met het schooladvies. Aanvullende informatie

Nadere informatie

Bijlage I bij notulen Afd. 2B. Advies niet-ambteiijke adviescommissie. Nassaulaan JS 's-gravenhage Tel

Bijlage I bij notulen Afd. 2B. Advies niet-ambteiijke adviescommissie. Nassaulaan JS 's-gravenhage Tel ONDERWIJSRAAD OR - 2B/1006 S Bericht op het schrijven van Bijlage I bij notulen 1987-5 Afd. 2B Advies niet-ambteiijke adviescommissie WOB. ongedateerd, VO/BO/MBO 2-732674; ingekomen 10 februari 1987. model-examenregeling

Nadere informatie

Lichamelijke Opvoeding Niveau mavo. Jaar Toetsnaam Type Omschrijving Afnamemoment Weegfactor Herkansbaar 10 handelingsdeel 1 handelingsdeel

Lichamelijke Opvoeding Niveau mavo. Jaar Toetsnaam Type Omschrijving Afnamemoment Weegfactor Herkansbaar 10 handelingsdeel 1 handelingsdeel Opvoeding Niveau mavo 1) Leerlingen die hun absentie niet op orde hebben dienen dit in te halen door lessen te volgen van andere klassen. Dit gaat in samenspraak met de betreffende docent. medische redenen,

Nadere informatie

Kies je vakkenpakket. 2 en 3 MAVO

Kies je vakkenpakket. 2 en 3 MAVO Kies je vakkenpakket 2 en 3 MAVO 2016-2017 1 2 Introductie Beste leerling, ouder of verzorger, Op dit moment zit jij of je kind in het tweede of derde jaar van de mavo. In beide jaren zullen keuzes gemaakt

Nadere informatie

Vrijstellingsregeling en Overgangsnormen

Vrijstellingsregeling en Overgangsnormen Vrijstellingsregeling en Overgangsnormen 2012 2013 Inhoud Vrijstellingsregeling vmbo-bovenbouw... 3 Vrijstellingsregeling tweede fase havo/vwo... 4 Overgangsvergadering en revisievergadering schooljaar

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1976-1977 14 501 Wijziging van de Overgangswet WVO. (herziening regeling t.a.v. de bewijzen van bekwaamheid tot het geven van voortgezet onderwijs) Nr. 1 KONINKLIJKE

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2006 20 Besluit van 20 december 2005 tot wijziging van het Bevoegdhedenbesluit WPO tot vaststelling van de bewijzen van bekwaamheid die bevoegdheid

Nadere informatie

PUBLICATIEBLAD IN NAAM DER KONINGIN! DE GOUVERNEUR van de Nederlandse Antillen,

PUBLICATIEBLAD IN NAAM DER KONINGIN! DE GOUVERNEUR van de Nederlandse Antillen, A 2007 I**I N 43 PUBLICATIEBLAD LANDSVERORDENING van de 22 ste juni 2007 houdende wijziging van de Leerplichtlandsverordening (P.B. 1991, no. 85) IN NAAM DER KONINGIN! DE GOUVERNEUR van de Nederlandse

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 34 010 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet medezeggenschap op scholen en de Wet voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1980-1981 16 779 Opleiding leraren beroepsgerichte vakken in de gezondheidszorg Nr. 2 NOTITIE 1. Inleiding Het ontbreken van een eerstegraads lerarenopleiding

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN OP- EN AFSTROOMREGELINGEN 2013-2014

OVERGANGSNORMEN OP- EN AFSTROOMREGELINGEN 2013-2014 OVERGANGSNORMEN OP- EN AFSTROOMREGELINGEN 2013-2014 Voorwoord Voor u ligt het document Overgangsnormen en op- en afstroomregelingen 2013-2014. De Johan de Witt Scholengroep is een school waar het behalen

Nadere informatie

OP WEG NAAR HET EINDEXAMEN

OP WEG NAAR HET EINDEXAMEN Oktober 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 3 TL OP WEG NAAR HET EINDEXAMEN VMBO 3 TL Inhoudsopgave 1. Inleiding... blz. 2 2. Welke keuzes moet ik als derdeklasser maken?... blz. 3 3. Wanneer ga ik over van klas

Nadere informatie

De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer

De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer schooljaar 2005-2006 schooljaar 2006-2007 schooljaar 2007-2008 Gemiddelde examenresultaten over de laatste drie schooljaren

Nadere informatie

OVER CIJFERS GESPROKEN...

OVER CIJFERS GESPROKEN... INLEIDING De bevorderingsnormen geven de ondergrens aan van de studieresultaten van de leerling om bevorderd te kunnen worden naar een hoger leerjaar in dezelfde opleiding. Als een leerling niet aan deze

Nadere informatie

Regeling vaststelling examenprogramma s v.w.o., h.a.v.o., m.a.v.o. en v.b.o.

Regeling vaststelling examenprogramma s v.w.o., h.a.v.o., m.a.v.o. en v.b.o. Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie bvh 079-3232.666 Regeling vaststelling examenprogramma

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 890 Wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet en de Algemene nabestaandenwet in verband met aanpassing aan de invoering van een kwalificatieplicht

Nadere informatie

==================================================================== HOOFDSTUK I. Algemene bepalingen. Artikel 1

==================================================================== HOOFDSTUK I. Algemene bepalingen. Artikel 1 Intitulé : LANDSBESLUIT, houdende algemene maatregelen, van 1 maart 1991 ter uitvoering van artikel 53, tweede lid, van de Landsverordening voortgezet onderwijs (AB 1989 no. GT 103) Citeertitel: Landsbesluit

Nadere informatie

De bevorderingsnormen

De bevorderingsnormen IJSSELCOLLEGE De bevorderingsnormen Per 1 augustus 2014 De Normencommissie Een overzicht van de bevorderingsnormen van alle afdelingen van het IJsselcollege, locatie Alkenlaan. 0 De bevorderingsnorm van

Nadere informatie

Doorstroom niet-westers allochtone scholieren naar vervolgonderwijs

Doorstroom niet-westers allochtone scholieren naar vervolgonderwijs Suzan van der Aart In augustus 1998 is de Wet Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid in werking getreden. Deze wet heeft als doel de onderwijsachterstanden van voornamelijk niet-westerse allochtonen

Nadere informatie

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl Van Heeckerenlaan 2 Piet Heinstraat 1 Coevorden Hardenberg Tel 0524 593800 Your next step! Tel 0523 262170 www.denieuweveste.nl Your next step! informatie 2014/2015 ontwikkel(t) je talent De Nieuwe Veste

Nadere informatie

6 oktober 2009 Vragen van het lid Jan de Vries (CDA) over rechtsgeldige versoepeling van normering bij examens.

6 oktober 2009 Vragen van het lid Jan de Vries (CDA) over rechtsgeldige versoepeling van normering bij examens. a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie