Een samenvatting van de maatregel en de belangrijkste afspraken. Inzetprotocol Waterberging Volkerak-Zoommeer

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een samenvatting van de maatregel en de belangrijkste afspraken. Inzetprotocol Waterberging Volkerak-Zoommeer"

Transcriptie

1 Een samenvatting van de maatregel en de belangrijkste afspraken Inzetprotocol Waterberging Volkerak-Zoommeer

2 Waarom waterberging op het Volkerak-Zoommeer? Onder normale omstandigheden stroomt het water van de Rijn en Maas via de Nieuwe Waterweg en het Haringvliet naar zee. Bij extreem hoge waterstanden op zee, vanwege storm, is het nodig om naast de Haringvlietsluizen ook de Maeslantkering in de Nieuwe Waterweg en de Hartelkering in het Hartelkanaal (samen de Europoortkering genoemd) te sluiten. Zo wordt de gebieden langs de benedenlopen van de grote rivieren bij Rotterdam en Dordrecht, en rond het Haringvliet en Hollands Diep beschermd tegen overstroming vanuit zee. Bij een gesloten Europoortkering kan het rivierwater niet meer naar zee stromen. De waterstand op de benedenlopen van de grote rivieren en op het Haringvliet en Hollands Diep kan dan zo hoog worden dat dijken dreigen te overstromen en grote (woon)gebieden onder water kunnen komen te staan. Door het rivierwater via de Volkeraksluizen in het Volkerak-Zoommeer te laten stromen, kan dit worden voorkomen. Het Volkerak-Zoommeer bergt dan tijdelijk het water dat niet naar zee kan stromen, zolang de stormvloedkeringen gesloten zijn. Dit is één van de 34 maatregelen uit de Planologische Kernbeslissing (uit 2006) Ruimte voor de Rivier. In de Waterwet is vastgelegd hoe groot de kans mag zijn dat de waterstand op de grote rivieren en in het Benedenrivierengebied hoger wordt dan de hoogte van de dijken. Dit is de veiligheidsnorm voor de waterkeringen; de bijbehorende waterstand is het Maatgevende Hoogwater (zie kader). Als op 1 januari 2016 alle maatregelen van Ruimte voor de Rivier zijn voltooid, voldoen alle waterkeringen langs de Rijntakken en in het Benedenrivierengebied aan deze norm. Voor het voldoen aan deze norm is ook de maatregel waterberging op het Volkerak-Zoommeer bij extreme omstandigheden van gesloten Europoortkering en hoge rivierafvoer essentieel. Wat is Maatgevend Hoogwater (MHW)? De Nederlandse waterkeringen moeten voldoen aan veiligheidsnormen die in de Waterwet zijn vastgelegd. Die normen zijn kansen op hoogwaterstanden die de waterkeringen op zijn minst veilig moeten kunnen keren. Voor verschillende wateren gelden verschillende normen, afhankelijk van de gevolgen die een eventuele overstroming kan hebben. Zo is de veiligheidsnorm in het Benedenrivierengebied 1/2000 per jaar. Dit betekent dat de waterkeringen in dit gebied voldoende hoog en sterk moeten zijn om een hoogwaterstand die met een kans van 1/2000 per jaar kan optreden, veilig te kunnen keren. Deze waterstand is maatgevend voor de ontwerphoogte van de waterkeringen; daarom wordt deze waterstand het Maatgevend Hoogwater (MHW) genoemd. Voor het Hollands Diep is het maatgevend hoogwater op dit moment NAP +2,65 m. Met de inzet van de maatregel Waterberging Volkerak-Zoommeer wordt bereikt dat deze norm niet wordt overschreden. Ook voor het Volkerak-Zoommeer geldt een veiligheidsnorm van 1/2000 per jaar; het maatgevend hoogwater dat hier bij hoort is op dit moment NAP +2,3 m. Door de gevolgen van de klimaatverandering zullen de hoogtes van deze maatgevende hoogwaterstanden in de toekomst stijgen. Deze waterstanden zijn geen absolute bovengrenzen van hoe hoog het water kan komen. Hogere waterstanden dan NAP +2,65 m op het Hollands Diep of NAP +2,3 m op het Volkerak-Zoommeer zijn mogelijk, maar de kans hierop is kleiner dan 1/2000 per jaar. 2 Rijkswaterstaat

3 1 Maeslantkering 2 Hartelkering 3 Haringvlietsluizen 4 Volkeraksluizen 5 Krammersluizen 6 Bathse spuisluis 3 1 AFVOER GESTREMD 2 AFVOER GESTREMD 4 5 WATER- BERGING 6 De belangrijkste infrastructurele werken die bij waterberging op het Volkerak-Zoommeer een rol spelen. Als bij stormvloed op zee 1 en 2 gesloten zijn en via 3 ook niet meer kan worden gespuid, wordt rivierwater via 4 het Volkerak-Zoommeer ingelaten. Als 1 en 2 weer open gaan, wordt het geborgen water via 5 en 6 op Ooster- en Westerschelde gespuid. Wat houdt de waterberging in? Bij extreem hoog water op de benedenlopen van de grote rivieren en op het Haringvliet en Hollands Diep worden de spuisluizen in de Volkerakdam geopend en stroomt een deel van het rivierwater het Volkerak-Zoommeer in. De achterdeuren van het Volkerak-Zoommeer, zoals de scheepvaart- en spuisluizen in de monding van de Brabantse rivieren en de sluizen bij Oude Tonge en Ooltgensplaat, worden gesloten. Vervolgens stijgt het water op het Volkerak-Zoommeer, maar ook op de Brabantse rivieren Mark en Vliet (omdat de afvoer naar het Volkerak-Zoommeer gestremd is). Hoe lang het water op het Volkerak-Zoommeer moet worden geborgen, hangt af van de duur van de storm - vloed voor de kust; naar verwachting duurt dit maximaal een dag. De verhoogde waterstanden op het Volkerak- Zoommeer duren langer. Als de storm weer wegtrekt en de Europoortkering weer wordt geopend, wordt de waterberging weer afgebouwd. De waterstand op de grote rivieren en op het Haringvliet en Hollands Diep zal dan snel dalen omdat het rivierwater weer vrij naar zee kan afstromen. Het op het Volkerak-Zoommeer geborgen water wordt afgevoerd naar de Westerschelde, de Oosterschelde en het Hollands Diep: Naar de Ooster- en Westerschelde via respectievelijk de Krammersluizen en de Bathse Spuisluis. Naar het Hollands Diep via de (dan nog openstaande) Volkerakspuisluizen zodra de waterstand op het Hollands Diep lager is dan de waterstand op het Volkerak-Zoommeer. Als de waterstand op het Volkerak-Zoommeer voldoende gedaald is, en de afvoer van de Brabantse rivieren op het Volkerak-Zoommeer niet langer gestremd is, zal ook de waterstand op deze rivieren dalen. Het rendement van de waterberging wordt verhoogd door in het etmaal voorafgaand aan de verwachte waterberging alvast water af te voeren uit het Volkerak-Zoommeer naar de Oosterschelde en de Westerschelde. Met dit voorspuien wordt het initiële peil op het Volkerak-Zoommeer bij aanvang van de waterberging enkele decimeters lager dan onder normale omstandigheden, waardoor meer water op het Volkerak-Zoommeer kan worden geborgen. Inzetprotocol Waterberging Volkerak-Zoommeer 3

4 Wanneer wordt de maatregel ingezet? De maatregel Waterberging Volkerak-Zoommeer wordt ingezet zodra er een kans is dat het water op de grote rivieren en op het Haringvliet en Hollands Diep zonder inzet van deze waterberging hoger zou stijgen dan de hoogte van de dijken. Voor de waterkeringen rond het Hollands Diep is de maatgevende waterstand (zie kader) NAP +2,65 m; bij de inzet van de waterberging op het Volkerak-Zoommeer wordt veiligheidshalve gestuurd op het niet overschrijden van een waterstand op het Hollands Diep van NAP +2,6 m. Dergelijke hoge waterstanden worden alleen bereikt als een hoge afvoer van de Rijn (en Maas) samenvalt met een stormvloed op zee, waarbij de Europoortkering gesloten is. Kort samengevat betekent dit dat deze maatregel wordt ingezet als de Europoortkering gesloten is en ten noorden van de Volkeraksluizen, bij meetpunt Rak Noord, een waterstand wordt verwacht van NAP +2,6 m of hoger. De kans dat de maatregel Waterberging Volkerak-Zoommeer wordt ingezet, is onder de huidige omstandigheden 1/1430 per jaar. Dat betekent dat als alle omstandigheden, inclusief het klimaat, in de komende duizenden jaren niet zouden veranderen, gemiddeld eens in de 1430 jaar water op het Volkerak-Zoommeer zou moeten worden geborgen. Maar de omstandigheden blijven natuurlijk niet gelijk. Met name door de klimaatverandering zal de kans dat de maatregel moet worden ingezet, toenemen. Naar verwachting zal deze kans in 2050 zijn toegenomen tot 1/550 per jaar. Aan een daadwerkelijke waterberging gaat een voorbereiding vooraf, waarbij maatregelen rond het Volkerak-Zoommeer worden genomen, mensen worden gewaarschuwd en het waterpeil op het meer wordt verlaagd (het voorspuien, zie hierboven). Die voorbereiding start al als nog niet zeker is of de waterberging daadwerkelijk nodig is. De kans is aanwezig dat tijdens de voorbereiding, op basis van steeds geactualiseerde verwachtingen van de waterstand, blijkt dat de waterberging toch niet nodig is. De inzet van de maatregel wordt dan afgeblazen. Zo zal de fase van het voorspuien naar verwachting ongeveer 20 keer vaker worden gestart dan het daadwerkelijk bergen van rivierwater. Zonder inzet waterberging: Rijn-Maasmonding NAP +2,6 m Volkerak-Zoommeer NAP +0,15 m NAP +2,6 m Met inzet waterberging: NAP +0,15 m Zonder de maatregel Waterberging Volkerak-Zoommeer zou de waterstand ten noorden van de Volkeraksluizen, in de Rijn-Maasmonding, hoger kunnen stijgen dan het niveau van NAP +2,65 m waar de dijken op zijn ontworpen. Met de inzet van de waterberging blijft de waterstand daaronder. 4 Rijkswaterstaat

5 Waterstanden (M + NAP) Hoe lang blijft de maatregel van kracht? Zodra de maatregel van kracht is, zal het Volkerak-Zoommeer water blijven bergen tot de Europoortkering weer open is (en er ook weer water via de Haringvlietsluizen kan worden geloosd). De duur van de waterberging hangt dus af van de duur van de sluiting van de Europoortkering. 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0-0,5-1 -1,5 Voorspuien Bergen Spuien (Europoortkering weer open) ,5-1 -0,5 0 0,5 1 1,5 2 2,5 3 3,5 Tijd (dagen) Een voorbeeld van het verloop van de waterstand op het Volkerak- Zoommeer tijdens waterberging. De bandbreedte van de curve geeft het effect aan van wel of niet voorspuien gedurende 1 1,5 dag voor het daadwerkelijke bergen. De waterstand loopt gedurende circa 1 dag op en zakt gedurende enkele dagen weer terug naar het oorspronkelijke peil. Wat zijn de mogelijke gevolgen van de waterberging voor het Volkerak-Zoommeer en de omliggende gebieden? De waterberging op het Volkerak-Zoommeer heeft gevolgen voor gebieden en belangen binnen- en buitendijks van de hoofdwaterkering rond dit meer. Buitendijks zijn er gebieden die onder normale omstandigheden droog staan en die tijdens waterberging onder water lopen; dit zijn vooral natuur- en recreatiegebieden langs het Volkerak-Zoommeer. Daarnaast zijn er buitendijkse gebieden langs de Mark en de Vliet die onder water kunnen lopen. Ook zijn er watergebonden bedrijven en recreatiehavens die tijdens waterberging in meer of mindere mate te maken krijgen met wateroverlast. Bij Tholen wordt tijdens de waterberging een deel van het havengebied, met buiten dijkse bewoning, met een keermiddel van het meer afgesloten. De scheepvaart zal hinder ondervinden, omdat de doorvaarthoogte van de bruggen minder wordt, de afgesloten regionale wateren of havens (Bergen op Zoom) niet bereikbaar zijn, of omdat het scheepvaartverkeer zelfs helemaal wordt stilgelegd. Binnendijks worden bij waterberging de mogelijkheden beperkt om water van de polders via gemalen op het Volkerak-Zoommeer uit te slaan. Ook moet de uitstroming van de Brabantse rivieren Mark en Vliet in het meer worden afgesloten en moeten riolen worden dichtgezet. Waterschappen en gemeenten plaatsen tijdelijk pompen om het water van de polders, de beken en de riolen weg te pompen en zo te voorkomen dat het water zich ophoopt en overlast en schade veroorzaakt. De regionale waterkeringen in het westen van Noord- Brabant moeten voldoende hoog en sterk zijn om hoogwaterstanden op de regionale wateren te kunnen keren die als gevolg van de waterberging op het Volkerak- Zoommeer zullen optreden. Ook moeten deze keringen worden aangepast daar waar ze nog niet voldoen aan de sinds 2010 geldende norm voor deze keringen van 1/100 e per jaar (was tot /50 e per jaar). In de komende jaren zullen deze regionale waterkeringen worden verhoogd en versterkt. Rijkswaterstaat en waterschap Brabantse Delta stellen een risicoanalyse op voor de periode dat de water - keringen nog niet voldoen aan deze norm en nog niet zijn aangepast aan de hogere waterstanden als gevolg van de waterberging. Waarom een Inzetprotocol? Om het water veilig op het Volkerak-Zoommeer te kunnen bergen, zijn voorzieningen getroffen om de hoogwaterbescherming van het achterland te waarborgen indien de waterberging wordt ingezet. De schade en overlast op het meer en in de omliggende gebieden wordt hiermee beperkt. Een deel van deze voorzieningen zijn tijdelijke maatregelen die van kracht worden, zodra de kans bestaat dat de maat regel waterberging op het Volkerak-Zoommeer in de komende dagen zal worden ingezet. Die maatregelen moeten worden genomen door veel verschillende overheden en organisaties. Deze overheden en organisaties leggen de maatregelen waar zij voor aan de lat staan vast in hun eigen draaiboeken en plannen. Het Inzetprotocol legt de verbinding tussen al deze maatregelen. Het Inzetprotocol benoemt de taken en verantwoordelijkheden van de verschillende overheden en organisaties zoveel mogelijk op hoofdlijnen, met doorverwijzing naar hun eigen regionale en lokale draaiboeken en plannen waarin hun taken en verantwoordelijkheden in meer detail zijn uitgewerkt. Het inzetprotocol is het overkoepelende document, waarin alle regionale en lokale handelingen in hun onderlinge samenhang zijn beschreven die samen nodig zijn om de waterberging succesvol te laten verlopen. Inzetprotocol Waterberging Volkerak-Zoommeer 5

6 De vijf fasen van het Inzetprotocol De uitvoering van de maatregel Waterberging Volkerak-Zoommeer bestaat uit vijf fasen uur Fase 1 waarschuwingsfase De waarschuwingsfase start bij een verwachte waterstand over 48 uur van NAP +2,40 m bij Rak Noord. De onzekerheid in de verwachting is dan +/- 0,2 m; bij een verwachting van NAP +2,40 m komt dus de waterstand (bovengrens) van NAP +2,60 m in beeld. Deze fase vormt de eerste opstart tot een eventuele waterberging en staat in het teken van het signaleren van een mogelijk kritieke situatie in de komende dagen en het (voor-)waarschuwen van alle betrokken instanties. De waterschappen en gemeenten beginnen met het plaatsen van mobiele pompen bij gemalen en bij afgesloten riolen uur Fase 2 voorbereidingsfase De voorbereidingsfase start bij een verwachte waterstand over 24 uur van NAP +2,50 m bij Rak Noord. De onzekerheid in de verwachting is dan +/- 0,1 m; bij een verwachting van NAP +2,50 m komt dus de waterstand (bovengrens) van NAP +2,60 m in beeld. Alle betrokken overheden controleren of de kunstwerken die onder hun beheer vallen en bij de waterberging ingezet moeten worden, correct werken. Zij worden in deze fase echter nog niet ingezet. Bij falen van (een van) de kunstwerken wordt direct een hersteloperatie gestart. Het voorspuien (het verlagen van de waterstand in het Volkerak-Zoommeer) wordt uitgevoerd. Sluiting Europoortkering 0 uur Fase 3 uitvoeringsfase Start waterberging De uitvoeringsfase start op het moment dat de sluiting van de Europoortkering (Maeslantkering en Hartelkering) gaande is en het (vrijwel) zeker is dat de water stand bij Rak Noord in de komende uren, als de Volkeraksluizen niet geopend zouden worden, de waarde van NAP +2,60 m zou bereiken. In deze fase worden de meest actuele waarnemingen en voorspellingen geraadpleegd, wordt de status van de relevante kunstwerken (nogmaals) gecontroleerd, wordt gecontroleerd of de Europoort kering daadwerkelijk gesloten is, en worden de Volkeraksluizen geopend uur Fase 4 afbouwfase Openen Europoortkering Openen Krammersluizen: spuien Oosterschelde Openen Bathse spuisluis: spuien Westerschelde In de afbouwfase, als de Europoortkering weer is geopend, wordt de waterstand op het Volkerak-Zoommeer zo snel mogelijk verlaagd tot op het normale streef peil om de overlast door de waterberging zo kort mogelijk te laten duren. Via de Krammer sluizen en de Bathse spuisluis wordt water op respectievelijk de Oosterschelde en Westerschelde geloosd. Ook zal water via de Volkeraksluizen terugstromen naar het Hollands Diep uur Fase 5 nazorgfase Start opruimen, herstel en nazorg De nazorgfase begint zodra de waterberging is beëindigd. Onder nazorg vallen alle handelingen die nodig zijn om het systeem waterberging weer in orde te brengen, zodat een en ander weer volledig gereed is voor een volgende waterbergingsoperatie. Hieronder valt ook het evalueren van alle maatregelen die in het kader van het inzetprotocol en de onderliggende draaiboeken, protocollen en plannen van alle partners zijn uitgevoerd. Indicatieve tijdlijn van de fasering van de waterberging op het Volkerak-Zommmeer De genoemde waterstanden van NAP +2,40 m en NAP +2,50 m en de bijbehorende tijdsduren van 48 en 24 uur zijn nog onder voorbehoud. Zij worden mogelijk nog aangepast. Deze aanpassing kan nodig blijken om twee redenen: 1. Uit een nadere verkenning van de onzekerheden in de verwachting van water standen kan blijken dat van iets andere waterstanden voor de opschaling naar de waarschuwings- en voorbereidingsfasen moet worden uitgegaan. 2. Het is cruciaal dat de tijdsduur van de waarschuwings- en voorbereidingsfasen voldoende lang is om bijtijds alle noodzakelijke maatregelen te kunnen nemen. Als meer tijd nodig is dan 48 of 24 uur, hetgeen in de komende maanden zal worden verkend, zal eerder naar de waarschuwings- en voorbereidingsfasen moeten worden opgeschaald. 6 Rijkswaterstaat

7 Betrokken partijen bij het Inzetprotocol Het Inzetprotocol legt de verbinding tussen alle maatregelen van de verschillende overheden en organisaties die samen nodig zijn om de waterberging succesvol te laten verlopen. Rijkswaterstaat is initiatiefnemer van de maatregel water berging. Zij neemt ook het besluit of de maatregel waterberging Volkerak-Zoommeer wordt ingezet op basis van verwachtingen van waterstanden in de komende dagen die zij opstelt. Rijkswaterstaat waarschuwt en informeert in de verschillende fasen van de maatregel de waterschappen, de coördinerende veiligheidsregio Midden- en West- Brabant, de scheepvaart over het Volkerak-Zoommeer en sectoren met belangen op en aan het Volkerak-Zoommeer. De provincies Zuid-Holland en Noord-Brabant hebben met het oog op de maatregel waterberging Volkerak-Zoommeer geen taken, maar worden wel geïnformeerd. De provincie Zeeland wordt gewaarschuwd om de weg over de Oesterdam af te sluiten als de kans bestaat dat deze (deels) onder water komt te staan. De waterschappen Brabantse Delta, Scheldestromen en Hollandse Delta nemen maatregelen voor het beschermen van het achterland tegen overstromen en wateroverlast, zoals het dichtzetten van sluizen en het plaatsen van pompen bij gemalen. Het waterschap Brabantse Delta neemt maatregelen voor een veilig scheepvaartverkeer op de regionale wateren in zijn beheersgebied. De veiligheidsregio s Midden- en West-Brabant, Zeeland en Rotterdam-Rijnmond zijn de schakel tussen het Rijk en de gemeenten. Zij alarmeren en informeren de contactpersonen bij de gemeenten. Zij stemmen de communicatie over de stappen bij de inwerkingtreding van het inzetprotocol onderling af zodat alle betrokken gemeenten op hetzelfde moment dezelfde informatie krijgen. De veilig heidsregio Midden- en West-Brabant vervult hierbij een coördinerende rol. De gemeenten Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Goeree-Overflakkee, Halderberge, Moerdijk, Reimerswaal, Roosendaal, Schouwen-Duiveland, Steenbergen, Tholen en Woensdrecht communiceren met hun bewoners, bedrijven, agrariërs, havenbeheerders en recreatieondernemers, op basis van de informatievoorziening door de veiligheidsregio. In een aantal van deze gemeenten moeten maatregelen worden genomen (het afsluiten van riolen, het plaatsen van pompen, en dergelijke) om schade en wateroverlast te voorkomen. Deze maatregelen, en wie voor de uitvoering verantwoordelijk is, worden beschreven in het Inzetprotocol. De terreinbeheerders Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en Het Zeeuwse Landschap voeren, deels met de inzet van grote grazers, het beheer van een aantal buiten dijkse gronden langs het Volkerak-Zoommeer. Zij worden bijtijds door Rijkswaterstaat geïnformeerd, zodat zij het vee in veiligheid kunnen brengen. Andere partijen die bijtijds worden geïnformeerd, zijn de scheepvaart op het hoofdwatersysteem en de regionale wateren, de jachthavens langs het meer, de visserij op het meer, de pachters van dijken rond het meer en de buitendijkse recreatiebedrijven. Bij een aantal bedrijven kan wateroverlast op het terrein tot milieuschade leiden als zij geen adequate maatregelen nemen om dit te voorkomen. Ook zij worden door Rijkswaterstaat gewaarschuwd zodat zij zelf de noodzakelijke maatregelen kunnen nemen. Inzetprotocol Waterberging Volkerak-Zoommeer 7

8 Dit is een uitgave van Rijkswaterstaat West Nederland Zuid Postbus AN Rotterdam (gratis, dagelijks uur) april 2014 rr0414mc034

Inzetprotocol Waterberging Volkerak-Zoommeer

Inzetprotocol Waterberging Volkerak-Zoommeer Inzetprotocol Waterberging Volkerak-Zoommeer Versie 3.4 Concept 9 november 2015 RWS Bedrijfsinformatie Inhoudsopgave Blz. 1. Inleiding 5 1.1. Probleembeschrijving 5 1.2. Doel van dit inzetprotocol 6 1.3.

Nadere informatie

Systeem Rijn-Maasmond Afsluitbaar Open

Systeem Rijn-Maasmond Afsluitbaar Open BESTAAND NIEUW DAM MET SLUIS EN/OF DOORLAATMIDDEL SYSTEEMUITBREIDING Systeem Het onderzoeksproject Afsluitbaar Open Rijnmond een eerste integrale ver kenning, onder leiding van de Technische Universiteit

Nadere informatie

Samen werken aan onze dijken. Project Verbetering Regionale Keringen

Samen werken aan onze dijken. Project Verbetering Regionale Keringen Samen werken aan onze dijken Project Verbetering Regionale Keringen Waarom verbeteren we onze dijken? Waterschap Brabantse Delta is gestart met een groot waterveiligheidsproject in West-Brabant. Waterveiligheid

Nadere informatie

ONTWERPBESLUIT TOT WIJZIGING VAN HET PEILBESLUIT VOLKERAK-ZOOMMEER Datum:

ONTWERPBESLUIT TOT WIJZIGING VAN HET PEILBESLUIT VOLKERAK-ZOOMMEER Datum: ONTWERPBESLUIT TOT WIJZIGING VAN HET PEILBESLUIT VOLKERAK-ZOOMMEER Datum: DE STAATSSECRETARIS VAN Gelezen: 1. PKB Ruimte voor de Rivier (d.d. 19-12-2006) 2. Het Milieueffectrapport Waterberging van het

Nadere informatie

Stormvloedkering Oosterschelde

Stormvloedkering Oosterschelde 1 Delta-ingenieurs Ir F. Spaargaren (penvoerder) Prof.ir. K. d Angremond Ir. A.J. Hoekstra Ir. J.H. van Oorschot Ing. C.J. Vroege Prof.drs. Ir. H. Vrijling 2 Stormvloedkering Oosterschelde Brief aan de

Nadere informatie

Waterberging Volkerak-Zoommeer

Waterberging Volkerak-Zoommeer Waterberging Volkerak-Zoommeer Waterberging Volkerak-Zoommeer Startnotitie milieueffectrapportage (m.e.r.) februari 2009 Inhoudsopgave Colofon Deze startnotitie m.e.r. is een uitgave van Programma Ruimte

Nadere informatie

Waterberging Volkerak-Zoommeer

Waterberging Volkerak-Zoommeer Waterberging Volkerak-Zoommeer Waterberging Volkerak-Zoommeer Startnotitie milieueffectrapportage (m.e.r.) februari 2009 Colofon Deze startnotitie m.e.r. is een uitgave van Programma Ruimte voor de Rivier,

Nadere informatie

Onderdeel 1, basale vragen

Onderdeel 1, basale vragen Introductietekst De risicokaart is een kaart op internet (www.risicokaart.nl) met informatie over risico s in uw omgeving. Denk bijvoorbeeld aan transporten met gevaarlijke stoffen, bedrijven die met gevaarlijke

Nadere informatie

ONTWERPBESLUIT TOT WIJZIGING VAN HET PEILBESLUIT VOLKERAK-ZOOMMEER

ONTWERPBESLUIT TOT WIJZIGING VAN HET PEILBESLUIT VOLKERAK-ZOOMMEER ONTWERPBESLUIT TOT WIJZIGING VAN HET PEILBESLUIT VOLKERAK-ZOOMMEER Datum: 24 september 2012 Nummer: RR08.019392 Wijzing van het Peilbesluit Waterberging Volkerak-Zoommeer Pagina 1 van 41 Wijzing van het

Nadere informatie

Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Inhoudsopgave

Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Inhoudsopgave 74OF86 RWD rapporten.indd 1 23-10-2007 14:23:15 74OF86 RWD rapporten.indd 2 23-10-2007 14:23:21 Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 3 Inleiding... 4 Het watersysteem...

Nadere informatie

Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk. rene.boeters@rws.nl

Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk. rene.boeters@rws.nl Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk rene.boeters@rws.nl Opzet presentatie > Ontstaansgeschiedenis Volkerak-Zoommeer Ro#erdam > Beheer via kunstwerken Nieuwe Maas > Wat speelt er Haringvliet Oude

Nadere informatie

2Perspectieven voor benedenrivieren: een lange termijn visie

2Perspectieven voor benedenrivieren: een lange termijn visie 2Perspectieven voor benedenrivieren: een lange termijn visie enedenrivieren in samenhang 10 ij het denken over rivierverruiming vindt de regio het belangrijk om vanuit de lange termijn te redeneren. Wanneer

Nadere informatie

Waterbergingsplan Volkerak-Zoommeer

Waterbergingsplan Volkerak-Zoommeer Waterbergingsplan Volkerak-Zoommeer Onderbouwing keuzes ten aanzien van maatregelen Waterberging Volkerak-Zoommeer Datum November 2011 Status Definitief Kenmerk VZM 1412027 v14 Waterbergingsplan Volkerak-Zoommeer

Nadere informatie

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Dijken Kijken naar dijken www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Kijken naar dijken Zonder de duinen en de dijken zou jij hier niet kunnen wonen: bijna de

Nadere informatie

AANVRAAG PROJECTINVESTERINGSKREDIET VOOR: Maatregelen Waterberging Volkerak-Zoommeer. 1. Aanleiding

AANVRAAG PROJECTINVESTERINGSKREDIET VOOR: Maatregelen Waterberging Volkerak-Zoommeer. 1. Aanleiding AANVRAAG PROJECTINVESTERINGSKREDIET VOOR: Maatregelen Waterberging Volkerak-Zoommeer. 1. Aanleiding D&H besluit B1100967, 12 juli 2011, in beginsel in te stemmen met het voorstel van Rijkswaterstaat voor

Nadere informatie

Lesbrief. Watersysteem. Droge voeten en schoon water. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Watersysteem. Droge voeten en schoon water. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Watersysteem Droge voeten en schoon water www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Droge voeten en schoon water Waterschappen zorgen ervoor dat jij en ik droge

Nadere informatie

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Rijkswaterstaat beheert de grote rivieren in Nederland. Het stuwensemble Nederrijn en Lek speelt hierin een

Nadere informatie

Waterschap Hollandse Delta. dynamiek in de delta

Waterschap Hollandse Delta. dynamiek in de delta Waterschap Hollandse Delta dynamiek in de delta Inhoud De dynamiek in de tijd Een dynamische ruimte De opgaven nu en voor de toekomst Water besturen Functionele overheid Algemeen belang en specifiek belang

Nadere informatie

Kosten en effecten van waterberging Grevelingen

Kosten en effecten van waterberging Grevelingen Kosten en effecten van waterberging Grevelingen Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta en Rijnmond-Drechtsteden Nadine Slootjes Redactie: Met Andere Woorden Met bijdragen van: Deltaprogramma Zuidwestelijke

Nadere informatie

Dynamisch waterbeheer

Dynamisch waterbeheer Dynamisch waterbeheer Flexibele kranen in een dynamisch systeem WINN WaterInnovatieprogramma Rijkswaterstaat i.s.m. Deltares Ronald.Roosjen@Deltares.nl Henk.Looijen@RWS.nl WINN Innovatieprogramma Wateruitdagingen

Nadere informatie

RELATIE MET ANDERE PROJECTEN (RW / HITM/216)

RELATIE MET ANDERE PROJECTEN (RW / HITM/216) BIJLAGE III RELATIE MET ANDERE PROJECTEN (RW1809-28/ HITM/216) Witteveen+Bos, bijlage III behorende bij rapport RW1809-28/holj2/208 d.d. 13 september 2013 INHOUDSOPGAVE blz. 1. RELATIE MET ANDERE PROJECTEN

Nadere informatie

Project Waterberging Volkerak-Zoommeer

Project Waterberging Volkerak-Zoommeer 1 Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie T.a.v. Directie Regionale Zaken - vestiging Zuid De heer S. Figee Postbus 6111 5600 HC Eindhoven Programma Ruimte voor de Rivier Project

Nadere informatie

Een wal van zand, klei of steen die mensen beschermt tegen hoog water. De plek waar het rivierwater in de zee uitkomt.

Een wal van zand, klei of steen die mensen beschermt tegen hoog water. De plek waar het rivierwater in de zee uitkomt. Meander Samenvatting groep 5 Thema 3 Waterland Samenvatting Langs de kust Nederland ligt voor de helft onder de zeespiegel. Heel vroeger woonden mensen dicht bij zee op terpen. Langs de kust beschermen

Nadere informatie

De plek waar de zee als een brede rivier het land instroomt. Al het werk dat gedaan is om het Deltaplan uit te voeren.

De plek waar de zee als een brede rivier het land instroomt. Al het werk dat gedaan is om het Deltaplan uit te voeren. Meander Samenvatting groep 6 Thema 1 Water Samenvatting De watersnoodramp In 1953 braken tijdens een zware storm de dijken door in Zeeland en delen van Noord-Brabant en Zuid-Holland. Het land overstroomde.

Nadere informatie

Hoe overstromingsgevoelig is uw collectie? Durk Riedstra Rijkswaterstaat Water Verkeer en Leefomgeving

Hoe overstromingsgevoelig is uw collectie? Durk Riedstra Rijkswaterstaat Water Verkeer en Leefomgeving Hoe overstromingsgevoelig is uw collectie? Durk Riedstra Water Verkeer en Leefomgeving www.overstroomik.nl. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Smallepad 5 te Amersfoort 2 Overstromingskaart veilig

Nadere informatie

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor?

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water, gezuiverd afvalwater en stevige dijken. De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water,

Nadere informatie

f(?fti "* 1^ Onderwerp: Doorstroming D6nS Etten-Leur, oktober 2QQSj ;- *-^f^

f(?fti * 1^ Onderwerp: Doorstroming D6nS Etten-Leur, oktober 2QQSj ;- *-^f^ pagina 1 van 1 Raadsgriffie - doorstroming Delta Van: "Familie Borm" Aan: , 5 Datum: 25-10-200819:11 Onderwerp:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 34 725 J Jaarverslag en slotwet Deltafonds 2016 Nr. 5 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 6 juni 2017 De vaste commissie voor Infrastructuur

Nadere informatie

Naar veilige Markermeerdijken

Naar veilige Markermeerdijken Naar veilige Markermeerdijken Naar veilige Markermeerdijken Hoogheemraadschap Hollands Noorder kwartier versterkt 33 kilometer afgekeurde dijk tussen Hoorn en Amsterdam. Tijdens de toetsronde in 2006 zijn

Nadere informatie

Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid. Waterveiligheid buitendijks

Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid. Waterveiligheid buitendijks Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid Waterveiligheid buitendijks In ons land wonen ruim 100.000 mensen buitendijks langs de rivieren, de grote meren en de kust. Zij wonen aan de waterzijde

Nadere informatie

Onze waterkeringen. Werken aan veiligheid bij stormen

Onze waterkeringen. Werken aan veiligheid bij stormen Onze waterkeringen Werken aan veiligheid bij stormen Nederland waterland Een groot deel van ons land ligt onder de zeespiegel en veel grote rivieren vinden er hun weg naar zee. Daarbij stijgt de zeespiegel,

Nadere informatie

- Notitie van de Stuurgroep Zuidwestelijke Delta, t.b.v. regionale consultatieronde feb-mrt 2013

- Notitie van de Stuurgroep Zuidwestelijke Delta, t.b.v. regionale consultatieronde feb-mrt 2013 Kenmerk:PZWD2013014 Kiezen voor veilig, veerkrachtig en vitaal Strategieën voor veiligheid en zoet water Veilig wonen, een veerkrachtige natuur en een vitale economie. Dat is het ideaal dat provincies,

Nadere informatie

Probleemanalyse. Zuidwestelijke Delta. Deltaprogramma Deelprogramma Zuidwestelijke Delta

Probleemanalyse. Zuidwestelijke Delta. Deltaprogramma Deelprogramma Zuidwestelijke Delta Deltaprogramma Deelprogramma Zuidwestelijke Delta Probleemanalyse Zuidwestelijke Delta 1 e fase langetermijnverkenning Opgaven en verkenning van oplossingsrichtingen 2011-2050-2100 20 september 2011 Colofon

Nadere informatie

Overstromingen en wateroverlast

Overstromingen en wateroverlast Atlasparagraaf Overstromingen en wateroverlast 1/6 In deze atlasparagraaf herhaal je de stof van Overstromingen en wateroverlast. Je gaat extra oefenen met het waarderen van verschijnselen (vraag 4 en

Nadere informatie

Presentatie waterschap Brabantse Delta. Conferentie Water en Veiligheid

Presentatie waterschap Brabantse Delta. Conferentie Water en Veiligheid Presentatie waterschap Brabantse Delta Conferentie Water en Veiligheid 19 november 2009 Frank van Beek Calamiteitencoördinator Beheersgebied. Oppervlakte 171.000 ha 21 gemeenten 751.000 inwoners Veiligheidsregio

Nadere informatie

Samenvatting SAMEN WERKEN MET WATER 9

Samenvatting SAMEN WERKEN MET WATER 9 Samenvatting De opdracht De Deltacommissie is door de regering gevraagd advies uit te brengen over de bescherming van Nederland tegen de gevolgen van klimaatverandering. Daarbij gaat het om de vraag hoe

Nadere informatie

hydraulische, morfologische en scheepvaarteffecten dijkversterking BR636-1 BR636-1/smei/147 ir. A. Zoon

hydraulische, morfologische en scheepvaarteffecten dijkversterking BR636-1 BR636-1/smei/147 ir. A. Zoon memo Witteveen+Bos Postbus 2397 3000 CJ Rotterdam telefoon 010 244 28 00 telefax 010 244 28 88 hydraulische, morfologische en scheepvaarteffecten dijkversterking BR636-1 BR636-1/smei/147 ir. A. Zoon datum

Nadere informatie

1.1 Overstromingsscenario s

1.1 Overstromingsscenario s Afgedrukt: 28 november 2016 memorandum Project : Kaartbeelden overstromingsrisico s t.b.v. vitale en kwetsbare infrastructuur Datum : 28 juni 2016 Onderwerp : Duiding scenario s en toelichting op toelichting

Nadere informatie

Gevoeligheidsanalyse Waterberging Zuidwestelijke Delta Hoofdrapport. Datum 22 juni 2010 Status definitief

Gevoeligheidsanalyse Waterberging Zuidwestelijke Delta Hoofdrapport. Datum 22 juni 2010 Status definitief Disclaimer: Dit rapport is het resultaat van onderzoek dat is verricht in het kader van de MIRT Verkenning Grevelingen. De Bestuurscommissie MIRT Grevelingen heeft kennis genomen van de inhoud van dit

Nadere informatie

Getijdencentrale. Brouwersdam. Deltatechnologie impuls voor regionale economie

Getijdencentrale. Brouwersdam. Deltatechnologie impuls voor regionale economie Getijdencentrale Brouwersdam Deltatechnologie impuls voor regionale economie Getijdencentrale Brouwersdam De provincies Zuid-Holland en Zeeland, Rijkswater staat en de gemeenten Goeree- Overflakkee en

Nadere informatie

Informatieavond buitendijks gebied Noordereiland en wateroverlast. 7 oktober Programma

Informatieavond buitendijks gebied Noordereiland en wateroverlast. 7 oktober Programma Programma Informatieavond buitendijks gebied Noordereiland en wateroverlast 7 oktober 2014 19:30 Start en introductie 19:35 Presentatie gemeente Rotterdam waterveiligheid 19:50 Inhoudelijke vragen 19:55

Nadere informatie

Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer

Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer Rijksstructuurvisie en Programma Gebiedsontwikkeling Illustratie: Bosch-Slabbers Landschapsarchitecten Den Haag

Nadere informatie

Gevolgen van beperkt getij op het Volker-Zoommeer voor de waterdiepten van daaromliggende jachthavens. Datum 16 november 2010 Status Definitief

Gevolgen van beperkt getij op het Volker-Zoommeer voor de waterdiepten van daaromliggende jachthavens. Datum 16 november 2010 Status Definitief 3 Gevolgen van beperkt getij op het Volker-Zoommeer voor de waterdiepten van daaromliggende jachthavens Datum 16 november 1 Status Definitief Waterdiepte jachthavens Volkerak-Zoommeer 16 november 1 Colofon

Nadere informatie

Waterberging Volkerak- Zoommeer Advies voor richtlijnen voor het milieueffectrapport

Waterberging Volkerak- Zoommeer Advies voor richtlijnen voor het milieueffectrapport Waterberging Volkerak- Zoommeer Advies voor richtlijnen voor het milieueffectrapport 27 april 2009 / rapportnummer 2224-34 1. HOOFDPUNTEN VAN HET MER Rijkswaterstaat wil bij (extreem) hoogwater Zuidwest-Nederland

Nadere informatie

blad 1 Afsluitende toetsvragen bij de tentoonstelling over het NAP

blad 1 Afsluitende toetsvragen bij de tentoonstelling over het NAP blad 1 Afsluitende toetsvragen bij de tentoonstelling over het NAP docentenmateriaal: 3 niveaus, incl. antwoorden Afsluitende toetsvragen bij de tentoonstelling over het NAP De toetsvragen staan gerangschikt

Nadere informatie

Waterkeringbeheer Hollandse Delta

Waterkeringbeheer Hollandse Delta 1 Waterkeringbeheer Hollandse Delta Waterschap Hollandse Delta is één van de 23 waterschappen in Nederland belast met het beheer en onderhoud van waterkeringen (dijken) Het doel van dit beheer is de bescherming

Nadere informatie

Inhoud Inleiding Ruimte voor de Rivieren Doelstelling Noordwaard Huidige situatie Toekomstige situatie Hydraulica Groene golfremmende dijk Wonen in de

Inhoud Inleiding Ruimte voor de Rivieren Doelstelling Noordwaard Huidige situatie Toekomstige situatie Hydraulica Groene golfremmende dijk Wonen in de Ontpoldering Noordwaard Jacco Zwemer Jeroen de Heij Marc Daan 4-10-2011 Inhoud Inleiding Ruimte voor de Rivieren Doelstelling Noordwaard Huidige situatie Toekomstige situatie Hydraulica Groene golfremmende

Nadere informatie

Lid Gedeputeerde Staten

Lid Gedeputeerde Staten Lid Gedeputeerde Staten H.M.C. Dwarshuis-van de Beek Contact T 070-441 6418 F 070-441 79 92 hmc.dwarshuls@pzh.nl Postadres Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP DenHaag T 070-441 6611 www.zuid-holland.nl

Nadere informatie

Rotterdam Climate Proof

Rotterdam Climate Proof Rotterdam Climate Proof Afsluitbaar Open Rijnmond Kennis voor Klimaat 1e tranche project Projectleiding: Matthijs Kok (TU Delft) Kennisdebat Deltabeslissing Rijn-Maasmond Deltaprogramma Rijnmond Drechtsteden

Nadere informatie

Directie Limburg Project: 6 sluisdeuren Locatie: Maasbracht Planning: tussen 2002-2004, 2 deuren per jaar Leverancier: Hupkes

Directie Limburg Project: 6 sluisdeuren Locatie: Maasbracht Planning: tussen 2002-2004, 2 deuren per jaar Leverancier: Hupkes 1. Rijkswaterstaat Project: vangrail Locatie: mogelijk in heel NL Opdrachtgever: RWS Planning: over een jaar waarschijnlijk in Alkmaar, Den Bosch, Roermond-Venlo of via aannemer Directie Limburg Project:

Nadere informatie

Bergen op Zoom. 0 h P" Van. Aan. Nr. RMD Raadsmededeling RMD Datum

Bergen op Zoom. 0 h P Van. Aan. Nr. RMD Raadsmededeling RMD Datum Bergen op Zoom RMD07-0247 ^^^m Raadsmededeling Datum 0 h P". 2007 Nr. RMD07-0247 Van Aan Kopie aan Het college van B&W De raads- en duoburgerleden Contactpersoon: Hans van Houdt Email: J.J.VanHoudt@bergenopzoom.nl

Nadere informatie

Rotterdam, 17 mei 2005 V.V.: 29 juni Waterakkoord Hollandsche IJssel en Lek. Agendapuntnr: 13

Rotterdam, 17 mei 2005 V.V.: 29 juni Waterakkoord Hollandsche IJssel en Lek. Agendapuntnr: 13 Rotterdam, 17 mei 2005 V.V.: 29 juni 2005 Onderwerp: Waterakkoord Hollandsche IJssel en Lek Agendapuntnr: 13 Inleiding Het Waterakkoord voor de Hollandsche IJssel en Lek is opgesteld op grond van artikel

Nadere informatie

Stormvloedbewaking Draaiboek seizoen

Stormvloedbewaking Draaiboek seizoen Stormvloedbewaking Draaiboek seizoen 2005-2006 Directie Ruimte Milieu en Water Telefoon (+ 31) 0118-63 17 00 Fax (+ 31) 0118-63 47 56 Bezoekadres: Het Groene Woud 1 4330 Middelburg Postadres: Postbus 165,

Nadere informatie

Droogtebericht. Watermanagementcentrum Nederland. Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) 5 december 2011 Nummer

Droogtebericht. Watermanagementcentrum Nederland. Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) 5 december 2011 Nummer Watermanagementcentrum Nederland Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) Droogtebericht 5 december 2011 Nummer 2011-20 Afvoer en waterstand bij Lobith stijgen weer Op 30 november is bij Lobith

Nadere informatie

Vervangingsopgave Natte Kunstwerken. Gevoeligheidstest natte kunstwerken

Vervangingsopgave Natte Kunstwerken. Gevoeligheidstest natte kunstwerken Vervangingsopgave Natte Kunstwerken Gevoeligheidstest natte kunstwerken 1 Vervangingsopgave en einde levensduur Achtergrond vervangingsopgave Rijkswaterstaat werkt aan de vlotte en veilige doorstroming

Nadere informatie

Ervaringen uit vervlogen tijden. door Jan Kroos Rijkswaterstaat Watermanagementcentrum Nederland (WMCN) Stormvloeden Kust en Benedenrivieren

Ervaringen uit vervlogen tijden. door Jan Kroos Rijkswaterstaat Watermanagementcentrum Nederland (WMCN) Stormvloeden Kust en Benedenrivieren Ervaringen uit vervlogen tijden door Jan Kroos Watermanagementcentrum Nederland (WMCN) Stormvloeden Kust en Benedenrivieren Jan Kroos Sinds 1 feb 1977 werkzaam bij Sinds 1 feb 1977 heden werkzaam bij de

Nadere informatie

- -Draaiboek Hoogwater Noordwaard- -

- -Draaiboek Hoogwater Noordwaard- - - -Draaiboek Hoogwater Noordwaard- - September 2015 Inhoud 1. Inleiding 4 1.1. Probleembeschrijving 4 1.2. Doel van dit draaiboek 5 1.3. Leeswijzer 5 2. Noordwaard 5 2.1. Gegevens Noordwaard 5 2.1.1. Definitie

Nadere informatie

landschapskunst in de Biesbosch WASSENDE MAAN Paul de Kort 2008

landschapskunst in de Biesbosch WASSENDE MAAN Paul de Kort 2008 landschapskunst in de Biesbosch WASSENDE MAAN Paul de Kort 2008 ZOETWATERGETIJ Haringvlietsluizen Rotterdam Dordrecht De watersnoodramp ramp van 1953 heeft in 1970 geleid tot het afsluiten van het Haringvliet.

Nadere informatie

Intentieovereenkomst Alliantie Oosterschelde

Intentieovereenkomst Alliantie Oosterschelde Intentieovereenkomst Alliantie Oosterschelde Afspraken tot samenwerking voor de uitvoering van de Oosterschelde Visie 2012-2018. Middelburg, 6 februari 2013. Intentieovereenkomst Alliantie Oosterschelde

Nadere informatie

PKB Ruimte voor de Rivier Investeren in veiligheid en vitaliteit van het rivierengebied

PKB Ruimte voor de Rivier Investeren in veiligheid en vitaliteit van het rivierengebied PKB Ruimte voor de Rivier Investeren in veiligheid en vitaliteit van het rivierengebied Beter beschermd tegen hoogwater In de afgelopen eeuwen hebben de rivieren steeds minder ruimte gekregen. De rivieren

Nadere informatie

Voorlopige uitslagen per gemeente op lijstniveau. Gemeente: Alphen-Chaam Kiesgerechtigden: Opkomstpercentage: 47,68%

Voorlopige uitslagen per gemeente op lijstniveau. Gemeente: Alphen-Chaam Kiesgerechtigden: Opkomstpercentage: 47,68% Voorlopige uitslagen per gemeente op lijstniveau Gemeente: Alphen-Chaam Kiesgerechtigden: 7.882 Opkomstpercentage: 47,68% * 1 CDA 1.169 2 Water Natuurlijk 347 3 Ons Water 327 4 West-Brabant Waterbreed

Nadere informatie

SCENARIO 1 Extreme regenval teistert Friesland

SCENARIO 1 Extreme regenval teistert Friesland De werknemers van het waterschap kennen het gebied door en door en zijn op allerlei calamiteiten voorbereid. En dat moet ook! Kies een scenario en maak de bijbehorende opdrachten. Woudagemaal SCENARIO

Nadere informatie

Stormvloedflits van 13 en 14 januari Noordwesterstorm veroorzaakt hoge waterstanden langs de kust

Stormvloedflits van 13 en 14 januari Noordwesterstorm veroorzaakt hoge waterstanden langs de kust Stormvloedflits 2017-03 van 13 en 14 januari 2017 Noordwesterstorm veroorzaakt hoge waterstanden langs de kust Donderdag 12 t/m zaterdag 14 januari is het team Stormvloedwaarschuwingen Kust van het Watermanagementcentrum

Nadere informatie

Actueel Waterbericht Week 3 Jaar 2015

Actueel Waterbericht Week 3 Jaar 2015 Samenvatting: De gevallen neerslag van afgelopen week en met name van donderdag 8 januari heeft geleid tot verhoogde afvoeren en waterpeilen in het beheergebied van Waterschap Aa en Maas. De neerslag is

Nadere informatie

Water in beeld. Toestand en toekomst van het West-Brabantse watersysteem

Water in beeld. Toestand en toekomst van het West-Brabantse watersysteem Water in beeld Toestand en toekomst van het West-Brabantse watersysteem Waterschap Brabantse Delta zorgt zowel voor de aan- en afvoer van water als ook voor de kwaliteit ervan. Zo kunnen recreanten op

Nadere informatie

paspoort Volkerak-Zoommeer

paspoort Volkerak-Zoommeer paspoort Volkerak-Zoommeer 2 Datum uitgifte: 23 januari 2013 De stuurgroep Zuidwestelijke Delta werkt toe naar besluiten over de Zuidwestelijke Delta waarin veiligheid, ecologie en economie zijn geborgd

Nadere informatie

2.2.1 Noordelijke kust

2.2.1 Noordelijke kust In opdracht van Rijkswaterstaat RIZA is onderzoek gedaan naar de ergst denkbare overstroming voor verschillende regio s. Dit onderzoek is uitgevoerd door adviesbureau HKV in juli en augustus 2007. Hierbij

Nadere informatie

Zandhonger. Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde. 19 september 2002

Zandhonger. Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde. 19 september 2002 Zandhonger Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde 19 september 2002 Zandhonger, Gaat de Oosterschelde kopje onder? De Deltawerken veranderden de

Nadere informatie

Oplegnotitie bij rapport Compartimenteringsstudie Maasdijk & Zuidrand dijkring 14, Impactanalyse DPVnormering

Oplegnotitie bij rapport Compartimenteringsstudie Maasdijk & Zuidrand dijkring 14, Impactanalyse DPVnormering Compartimenteringskering 2: Schiedam-centrum Oplegnotitie bij rapport Compartimenteringsstudie Maasdijk & Zuidrand dijkring 14, Impactanalyse DPVnormering & STOWA richtlijn Deze notitie beschrijft kort

Nadere informatie

Adviesgroep Butijn & van den Haak. Inhoud

Adviesgroep Butijn & van den Haak. Inhoud Inhoud 1. Samenvatting en conclusies...3 2. Aanleiding...5 3. De Haakse Zeedijk, een nieuwe visie...6 Aanleiding...6 Visie en strategie...7 Mogelijke uitvoeringen en faseringen...8 Voorgestelde strategie...10

Nadere informatie

Het probleem is: 160 miljard. September2009 (niet ingewerkt in het Technisch rapport 2003) September2009

Het probleem is: 160 miljard. September2009 (niet ingewerkt in het Technisch rapport 2003) September2009 Het probleem is: De zeespiegel stijgt! De rivieren stijgen mee! De bodem daalt! Grondwaterdruk stijgt! Nederland verzilt! Door Deltacommissie geschatte kosten, deze eeuw 120-160 160 miljard 1 September2009

Nadere informatie

Ontwerp-MER Waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer

Ontwerp-MER Waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer Ontwerp-MER Waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer Portefeuillehouder: A. van den Berg Vergaderdatum: 2 maart 2010 Agendapunt: Beleidsveld: 150 Kenmerk D&H: 840252 Aard voorstel: Besluitvormend Kenmerk VV: Steller:

Nadere informatie

ONTVANGEN 2 4 ME) 2113

ONTVANGEN 2 4 ME) 2113 ONTVANGEN 2 4 ME) 2113 A e twier ie 11303640 Retouradres Postbus 24103 3502 MC Utrecht Waterschap Hollandse Delta T.a.v. de heer ing. J.M. Geluk, Dijkgraaf Postbus 4103 2980 DC Ridderkerk Project Waterberging

Nadere informatie

2. Stuw Kortrijk blz Stuw Kerkweg-noord blz Stuw Portengen blz Stuw Schutterskade-west blz Stuw Schutterskade-oost blz 7

2. Stuw Kortrijk blz Stuw Kerkweg-noord blz Stuw Portengen blz Stuw Schutterskade-west blz Stuw Schutterskade-oost blz 7 Datum: 13 oktober 2014 Betreft : Registratiegegevens van kunstwerken en watersysteem in bemalingsgebieden De Tol en Maarssenbroek-Haarrijn tijdens de wateroverlast van juli 2014. Document DM 869688 Inhoud:

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF december 2016 FIJNE KERSTDAGEN EN EEN GOED 2017

NIEUWSBRIEF december 2016 FIJNE KERSTDAGEN EN EEN GOED 2017 Secretariaat: Anna Paulownaplein 1 4461 RC Goes Tel.: 0113-211238 E-mail : info@delevendedelta.nl Internet: www.delevendedelta.nl KvK Zeeland: 2204589 Rabobank Oosterschelde: NL84 RABO 0346 0153 91 NIEUWSBRIEF

Nadere informatie

dagelijkse besturen van de provincies, waterschappen en gemeenten in de Zuidwestelijke Delta en leden van de Adviesgroep

dagelijkse besturen van de provincies, waterschappen en gemeenten in de Zuidwestelijke Delta en leden van de Adviesgroep 4 Zuidwestelijke Delta Aan: Onderwerp: dagelijkse besturen van de provincies, waterschappen en gemeenten in de Zuidwestelijke Delta en leden van de Adviesgroep Bestuurlijke consultatie Voorkeursstrategie

Nadere informatie

Lage afvoer Rijn leidt bijna tot laagst gemeten waterstand bij Lobith

Lage afvoer Rijn leidt bijna tot laagst gemeten waterstand bij Lobith Watermanagementcentrum Nederland Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) Droogtebericht 28 november 2011 Nummer 2011-19 Lage afvoer Rijn leidt bijna tot laagst gemeten waterstand bij Lobith

Nadere informatie

Waterbeheer stabiel, grondwatersituatie grotendeels hersteld.

Waterbeheer stabiel, grondwatersituatie grotendeels hersteld. Watermanagementcentrum Nederland Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) Droogtebericht 1 augustus 2011 Nummer 2011-16 Waterbeheer stabiel, grondwatersituatie grotendeels hersteld. Door de

Nadere informatie

Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma

Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma Veiligheid van bewoners voorop Bescherming tegen overstromingen is voor Nederland van levensbelang. Een groot deel van de inwoners woont beneden

Nadere informatie

Samenvatting milieueffectrapport bij de rijksstructuurvisie Grevelingen/Volkerak-Zoommeer (versie februari 2014)

Samenvatting milieueffectrapport bij de rijksstructuurvisie Grevelingen/Volkerak-Zoommeer (versie februari 2014) Samenvatting milieueffectrapport bij de rijksstructuurvisie Grevelingen/Volkerak-Zoommeer (versie februari 2014) Effecten van alternatieven voor de waterhuishouding onderzocht Zowel in het Volkerak-Zoommeer

Nadere informatie

Aan de leden van de Vaste Commissie voor Infrastructuur en Milieu- Tweede Kamer.

Aan de leden van de Vaste Commissie voor Infrastructuur en Milieu- Tweede Kamer. Aan de leden van de Vaste Commissie voor Infrastructuur en Milieu- Tweede Kamer. Geachte leden, Naar aanleiding van onze brief van 6 oktober 2014 betreffende het Deltaprogramma Rijnmond- Drechtsteden,

Nadere informatie

Witteveen+Bos, RW /torm/027 definitief d.d. 26 maart 2012, toelichting aanvraag watervergunning

Witteveen+Bos, RW /torm/027 definitief d.d. 26 maart 2012, toelichting aanvraag watervergunning 2 Witteveen+Bos, RW1809-303-20/torm/027 definitief d.d. 26 maart 2012, toelichting aanvraag watervergunning BIJLAGE O1-4 PROJECTBESCHRIJVING 1. PROJECTBESCHRIJVING 1.1. Aanleiding De hoogwatersituaties

Nadere informatie

Distributiemodel, deel F

Distributiemodel, deel F Opdrachtgever: Rijkswaterstaat, RIZA, deel F Brielse Dijkring Auteur: Rudolf Versteeg Elmi van den Braak PR1640.10 april 2009 Inhoud 40 Brielse Dijkring... 40-1 40.1 Inleiding... 40-1 40.2 Gebiedsbeschrijving...

Nadere informatie

Lage afvoer Rijn heeft vooral gevolgen voor de scheepvaart

Lage afvoer Rijn heeft vooral gevolgen voor de scheepvaart Watermanagementcentrum Nederland Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) Droogtebericht 21 november 2011 Nummer 2011-18 Lage afvoer Rijn heeft vooral gevolgen voor de scheepvaart De afvoer

Nadere informatie

Kenmerkende waarden. Getijgebied Datum 22 juli 2013

Kenmerkende waarden. Getijgebied Datum 22 juli 2013 Kenmerkende waarden Getijgebied 2011.0 Datum 22 juli 2013 Status Definitief Kenmerkende waarden 2011.0 Getijgebied Colofon Uitgegeven door RWS Centrale Informatievoorziening Informatie Servicedesk Data

Nadere informatie

Kenmerk ZKS Doorkiesnummer +31(0)

Kenmerk ZKS Doorkiesnummer +31(0) Memo Deltares ~ Aan Pedja Zivojnovic Datum 19 februari 2016 Van Nadine Slootjes Kenmerk Doorkiesnummer +31(0)883358080 Aantal pagina's 5 E-mail nadine.slootjes@deltares.nl Onderwerp Analyse effect Nieuwe

Nadere informatie

Waarom windenergie? Wind is (relatief) goedkope techniek

Waarom windenergie? Wind is (relatief) goedkope techniek Waarom windenergie? Steeds meer schone energie Het Rijk kiest voor een betrouwbare en steeds schonere energieopwekking voor de samenleving. Er wordt aangesloten bij de Europese doelstelling van 14% duurzame

Nadere informatie

Programma bijeenkomst Transitieteam Midden- en West Brabant

Programma bijeenkomst Transitieteam Midden- en West Brabant Programma bijeenkomst Transitieteam Midden- en West Brabant 14:00 14:15 Opening algemene stand van zaken SVB-BGT, Ingrid Hugen 14:15 15:00 De rol van RWS, Rob van der Schoot rol van RWS binnen de BGT (m.n.

Nadere informatie

Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta. Samenvatting. Plan van Aanpak

Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta. Samenvatting. Plan van Aanpak Samenvatting Plan van Aanpak Zuidwestelijke Delta De vitale delta met oog voor de toekomst Veranderingen door onder andere stijging van temperatuur en zeewaterpeil en daling van de bodem hebben gevolgen

Nadere informatie

RBOI - Rotterdam/Middelburg bv Niets uit dit drukwerk mag door anderen dan de opdrachtgever worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel

RBOI - Rotterdam/Middelburg bv Niets uit dit drukwerk mag door anderen dan de opdrachtgever worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel RBOI - /Middelburg bv Niets uit dit drukwerk mag door anderen dan de opdrachtgever worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook

Nadere informatie

PROJECTNUMMER C ONZE REFERENTIE A

PROJECTNUMMER C ONZE REFERENTIE A ONDERWERP Aangepaste leggerwijziging Tradeportsloot DATUM 14-4-2016 PROJECTNUMMER C01031.000363.0900 ONZE REFERENTIE 078903199 A VAN Joost Veltmaat AAN Waterschap Peel en Maasvallei Inleiding Klaver 6a

Nadere informatie

Droogtebericht. Watermanagementcentrum Nederland. Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) 29 juli 2013 Nummer

Droogtebericht. Watermanagementcentrum Nederland. Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) 29 juli 2013 Nummer Watermanagementcentrum Nederland Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) Droogtebericht 29 juli 2013 Nummer 2013-5 Neerslag draagt bij aan extra aanvoer van water, waterbeheerders houden waterkwaliteit

Nadere informatie

Samen werken met water

Samen werken met water Samen werken met water Een land dat leeft, bouwt aan zijn toekomst Bevindingen van de Deltacommissie 2008 samen werken met water 1 Samen werken met water Publieksversie van het advies van de Deltacommissie

Nadere informatie

Kaarten Ontwerp waterbeheerplan 2016-2021

Kaarten Ontwerp waterbeheerplan 2016-2021 Kaarten Ontwerp waterbeheerplan 2016-2021 Kaarten deel 1: kaart 1 t/m 6 Kaart 1: Kaart 2: Kaart 3: Kaart 4: Kaart 5: Kaart 6: Risicogebieden Overstromingsrisico s Waterkeringen in beheer bij waterschap

Nadere informatie

Natuurlijke Klimaatbuffer Ooijen-Wanssum. Natte natuur voor droge voeten

Natuurlijke Klimaatbuffer Ooijen-Wanssum. Natte natuur voor droge voeten Natuurlijke Klimaatbuffer Ooijen-Wanssum Natte natuur voor droge voeten Marcel Vermeulen projectleider / projectcoördinator Staatsbosbeheer regio Zuid Projectenbureau initiëren, begeleiden, uitvoeren extern

Nadere informatie

Veiligheidsbuffer Oesterdam

Veiligheidsbuffer Oesterdam Veiligheidsbuffer Oesterdam 111111111111111111111111111111111111111111111111111111111II1 017425 2012 PZDT-R-12298ontw Brochure Veiligheidsbuffer Oesterdam sam Magisch landschap De Oostersehelde is een

Nadere informatie

De Ouderenpartij NH maakt zich ernstig zorgen over de hoogwaterveiligheid Den Oever/Afsluitdijk/Kornwerderzand

De Ouderenpartij NH maakt zich ernstig zorgen over de hoogwaterveiligheid Den Oever/Afsluitdijk/Kornwerderzand Vragen nr. 25 Aan de leden van Provinciale Staten van Noord-Holland Haarlem, 26 juni 2012 Onderwerp: vragen van de heer J.H. Leever (ONH). De voorzitter van Provinciale Staten van Noord-Holland deelt u

Nadere informatie

Droogtebericht. Watermanagementcentrum Nederland. Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) 22 juli 2013 Nummer

Droogtebericht. Watermanagementcentrum Nederland. Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) 22 juli 2013 Nummer Watermanagementcentrum Nederland Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) Droogtebericht 22 juli 2013 Nummer 2013-4 Wateraanvoer en watervoorziening zijn op peil, watertemperatuur loopt op

Nadere informatie

Adviesgroep Borm &Huijgens ookopinternet: www.adviesqroepbormenhuijgens.nl

Adviesgroep Borm &Huijgens ookopinternet: www.adviesqroepbormenhuijgens.nl Oorspronkelijk bericht Van: FamilieBorm [mailto:bormdekkers@casema.nl] Verzonden; zaterdag 11 September2010 11:41 Aan: Familie Borm Onderwerp:website ennationale waterveiligheid PROVINCIALE STATEN VAN

Nadere informatie